comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumi. cum aliquid
ꝓ amore creatoris
increatura dignis laudibus
predicatur aut extollitur: ad
eius ꝓculdubio laudem re¬
ac mirabili artificio. quicquid
magnis laudib celebratur:
ad laudem artificis iure colli¬
gitur. Hinc quoq ꝑ ꝓpħam
scriptum ẽ. Laudate dnm in¬
ueniam detis p̾sumptioni uel
imꝑfectioni mee: qui cum sim
tanlus ingenio indoctus eloqͥo:
ex amore tamen quod in assũp
lusurrare conatꝰ sum: qui se spon¬
te ad hoc ingerunt. quod digne
explere opere nequeunt. Sed
ab ommpotente domino. non
tam effectus quam uoluntas
requiritur: scđm quod scriptũ
est. Gła in excelsis deo: et inter¬
ra pax hominib bone uolun¬
mine habrahe. orta extribu
iuda: urga deradice iesse. clara
extirpe dauid filia ierłm: stella
speciosa: pulcra ut luna: elec¬
Ortus conclusus: fons signatꝰ:
puteus aquarum uiuentium.
Multiplicatur ut cedrus liba¬
ni: floret ut palma: uelut oli¬
ua fructifera in domo dei. uir¬
go scã: uirgo prudens: et una

Expanded text:
imi, cum aliquid pro amore Creatoris in creatura ejus dignis laudibus praedicatur, aut excolitur, ad Dei procul dubio laudem reac mirabili artificio, quidquid in eo magis laudibus celebratur, ad laudem artificis jure colligitur. Hinc quoque in Propheta scriptum est: Laudate Dominum, inveniam detis praesumptioni vel imperfectioni meae, qui cum sim tardus ingenio, indoctus eloquio, tamen ex amore ejus, quod in assumptsusurrare conatus sum, qui se sponte ad hoc ingerunt quod digne explere nequeunt. Sed ab omnipotente Domino non tam effectus quam voluntas requiritur, secundum quod scriptum est: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae volunmine Abrahae orta ex tribu Juda, virga de radice Jesse, clara ex stirpe David, filia Jerusalem, stella speciosa, pulchra ut luna, elechortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium. Multiplicatur ut cedrus Libani, florens ut palma, velut oliva fructifera in domo Dei . Virgo sancta, virgo prudens, et una
Abbreviated transcription (Latin):
dicito. Ne proicias me domine
ne auferas ame. Redde mͥ le¬
ticiam salutaris tui. ⁊ sp̃u pͥn¬
cipali confirma me. Ecce hic
attentius in tuere: quam ex¬
ultationem pecierit. Quod̃ e¬
num hebraice ihc: hoc latine
salutaris aicitur. Que enim
hec leticia ẽ. ĩ iħu nisi contẽ¬
platio eius: qualis uenturus
est. ingła sua: Sciendum uo̾
ẽ. quia illi tunc hac claritate
potientur: qui hic positi re¬
demptoris sui uestigia imitan¬
tur. Et quidem dominũ legi¬
mus doluisse: fleuisse: ex it¬
nere fatigatum fuisse: obpro¬
bria ⁊ contumelias sustinuisse:
sputa. flagella. crucem susce¬
pisse: numquam tamen legi¬
nius eum risisse prosꝑatum ĩ
p̃senti fuisse. Hinc plane. hĩc
inspe gaudent om̃s electi. cũ
ceperint ad uersitatib mun¬
di fatigari. & nullis eiꝰ ꝓsper¬
tatib fallaciter decipi: sciente̾
ꝓculdubio aliam inam non
suꝑ ẽẽ. ꝑ quã possint celos pe¬
netrare. Hinc est quod isdẽ

Expanded text:
dicito, Ne projicias me, Domine, dicito, Ne projicias me, Domine, ne auferas a me: redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Et hic attentius intuere, quam exsultationem petierit. Quod enim hebraice Jesus, hoc latine Salutaris dicitur. Quae enim haec laetitia est Jesu, nisi contemplatio ejus, qualis venturus est in gloria sua? Sciendum vero est, quia illi tunc hac claritate potientur, qui hic positi Redemptoris sui vestigia imitantur. Et quidem Dominum Jesum legimus doluisse, flevisse, ex itinere fatigatum fuisse, opprobria et contumelias sustinuisse, sputa, flagella, crucem suscepisse: nunquam tamen legimus eum risisse, prosperatum in praesenti fuisse. Hinc plane, hinc in spe gaudent omnes electi, cum coeperint adversitatibus mundi fatigari, et nullis ejus prosperitatibus fallaciter decipi; scientes procul dubio aliam viam non superesse, per quam possint coelos penetrare. Hinc est quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
dede iusti: subuirixit indño.
hinc cum dño diceret gaude¬
bunt labia mea dum cantauo:
addidit tibi. Hac enim exulta¬
tione nullus eorum gaudet
quisquis dep̾sentib tantum
exultat. ⁊ et̾nis boins inter¬
cẽ. non concupiscit: cui exilium
patria creditur. et mors uita
estimatur: cui deus uenter est.
et ornatus non in morib s in
uestib ẽ: qui cum laudatur. ex¬
tollitur: et cum uituꝑatꝰ fue¬
rit. magis iracumdie stimulis
agitatur: qui cum mansuecis
non humiliat᷑. s in suꝑbie fas¬
tiis eleuatur: et ceteros quasi de
alto montis suꝑcilio contempla
pot̾ calcere. ut ab hac exultati¬
one hisdem uitus int̾pellan¬
tib nec ad momientũ se credat
posse abstrahi: cum scriptura
pronuntiet corpus quod cor¬
rumpitur aggrauat animã.
et deprimit terrena in habi¬
tatio sensum multa cogitan¬
tem: Ingemiscens ergo oani¬
ma scã quecumq indño exul¬
tas. ⁊ quociens ab hac exultatio¬
ne abstractam de ẽẽ. uideris:

Expanded text:
dete, justi; subjunxit, in Domino . dete, justi; subjunxit, in Domino . Hinc cum Domino diceret, Gaudebunt labia mea, dum cantavero; addidit, tibi . Hac enim exsultatione nullus eorum gaudet, quisquis de praesentibus tantum exsultat, aeternisque bonis interesse non concupiscit: cui exsilium patria esse creditur, et mors vita aestimatur; cujus Deus venter est, et ornatus non in moribus, sed in amictu est: qui cum laudatur, extollitur; et cum vituperatus fuerit, magnis iracundiae stimulis agitatur - qui cum mansuetis non humiliatur, sed in superbiae fascibus elevatur, et caeteros quasi ex alto montis supercilio contemplatpotest calcare, ut ab hac exsultatione, iisdem vitiis interpellantibus, nec ad momentum se credat posse abstrahi; cum Scriptura pronuntiet, Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ? Ingemiscens ergo, o anima sancta quaecumque in Domino exsultas, quoties te ab hac exsultatione abstractam esse videris,
Abbreviated transcription (Latin):
de terris ad celeste regnum uo¬
anuna scã talib fuerit inci¬
tamentis occupata. nichil
concupiscit terrenum. ni¬
chil transitorium: nich quod
ad tempꝰ arridet: nichil quod
ad presens delectat: que risũ
luctum deputat. ĩ gaudium in
inerorem cominutat: cui mun¬
dus carcer. celum u̾o habitatio
ẽ: cui exultatio inpresentib
nulla ẽ: quia in illo gaudere
appecit qui suꝑ omnes ẽ. Unde
in scõ cantico. cum diceret uir¬
go głosa. magnificat anima
signant̃ addidit. indeo saluta¬
ri meo. Ac si dic̾et. Anima mea
que dnm̃ magnificat: non
inquolibet alio. s in illo tan¬
tum exultat. quem amando
magnificat. Nou̾at aũt eẽ. ali¬
am uttuperabilẽ exultationẽ:
qua mundꝰ gaudere dicitur
tendens ad luctum. De quibꝰ
salomonait. Letantur cũ ma¬
le fecerint: et exultant in re¬
b pessimis. Hinc ⁊ apłs non
quodlibet gaudium in scõrum
cordib ẽẽ. describit: s in sp̃u scõ.
Hinc dauid cum diceret gau¬

Expanded text:
de terris ad coeleste regnum vode terris ad coeleste regnum voanima sancta talibus fuerit incitamentis occupata, nihil concupiscit terrenum, nihil transitorium, nihil quod ad tempus arridet, nihil quod ad praesens delectat: quae risum luctum computat, et gaudium in moerorem commutat; cui mundus carcer, coelum vero habitatio est: cui exsultatio in praesentibus nulla est, quia in illo tantum gaudere appetit, qui super omnes est. Unde in sancto Cantico, cum diceret Virgo gloriosa, Magnificat anima signanter addidit, in Deo salutari meo: ac si diceret, Anima mea quae magnificat Dominum, non in quolibet alio, sed in illo tantum exsultat, quem amando magnificat. Noverat autem esse aliam vituperabilem exsultationem, quia mundus gaudere dicitur tendens ad luctum, de quibus Salomon ait: Laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Hinc et Apostolus non quodlibet gaudium in sanctorum cordibus esse describit, sed in Spiritu sancto. Hinc David cum diceret, Gau
Abbreviated transcription (Latin):
inquit filio suo ñ peꝑcit: s pro
nobis omnib tradidit illum.
Omire pietatis affestus: omesti¬
mabilis ardor caritatis. Quis añ
tante pietatis diuitias non ob¬
stupescat: Quisante tam in¬
effabilem caritatem non c̃tre¬
miscat: Quis unquam posset
sperare ut exdeo ante tempora
natus. nasceret᷑ ꝓhominibus
in temꝑe ex femina homo fac¬
tus: Unde scͥptum ẽ. Cum ue¬
nit plenitudo temporis: misit
deus filium suum factum ex
nuiliere. factum sub lege. ut
eos qui sub lege erant redinet:
ut ad optionem filiorum recipe¬
remus. Quis inquam posset
estimare. ut portaret᷑ manib
femineis portator orb̾: panis
angłorum aleretur: uirtus ce¬
lorum infirmaret᷑: uita om̃i¬
um moreretur: Magnificet
ergo in his anima marle do¬
minũ: magnificet ⁊ nr̃a. Ad¬
miremur. gratulemur: a¬
memus: laudemꝰ: adoremꝰ:
redemptoris nr̃i mortem. de
tenebris ad lucem: de morte
aduitam: de corruptione ad in¬
corruptionem: de exilio ad pa¬
triam: de luctu ad gaudium:

Expanded text:
inquit, Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . mirae pietatis affectus! o inaestimabilis ardor charitatis! Quis ante tantae pietatis divitias non obstupescat? quis ante tam ineffabilem charitatem non contremiscat? Quis unquam posset sperare, ut ex Deo ante tempora natus nasceretur pro hominibus in tempore ex femina homo factus? unde scriptum est, Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Quis, inquam, posset aestimare, ut portaretur manibus femineis portator orbis, panis Angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita omnium moreretur? Magnificet ergo in his anima Mariae Dominum; magnificet et nostra. Admiremur, gratulemur, amemus, laudemus, adoremus, Redemptoris nostri mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem, de exsilio ad patriam, de luctu ad gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
bit tibi. Ideoq et quod nascetur
exte scm̃: uocabitur filius dei.
Quecumq tamen anima scã.¬
dei uerbum concipere pot̾ cre¬
dendo: parere predicando: mag¬
nificare amando. Unde ⁊ dauid
ꝓpħa dicit. Magnificate dñm mẽc̃
et exaltemus nomen eius in in¬
uicem. Ac si diceret. Magnitudi
minis preconia magna uoce
atcollite. Hinc iterum diit.
Domine ds̃ m̃s magnificatus
es uehement̃. Unde autem ma¬
gnificetur in nob̾. isdem ꝓpħa¬
taẽ. usq ad celos mĩa tua. Sic
namq optandum ẽ. insingłis
marie anima: ut magnificet
dñm. Concipiat di u̾bum: pa¬
riat ⁊ nutͥat: recordetur salua¬
tionis sue pia cõmertia. quomͦ
nullis suis precedentib meritis
sit abiniquitate saluata. s so¬
la dei bonitate gratuita. xp̃i
sanguine sit redempta: ⁊ dicat.
Magnificat anima mea dnm.
Sic enum dilexit deus mundũ:

Expanded text:
bit tibi. Ideoque et quod nascetur bit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quaecumque tamen anima sancta Verbum concipere potes credendo, pare praedicando, magnifica amando. Unde et David propheta dicit, Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem : ac si diceret, Magnitudinminis ejus praeconia magna voce attollite. Hinc iterum dicit, Domine Deus meus, magnificatus es vehementer . Unde autem magnificetur in nobis, idem pta est usque ad coelos misericnamque optandum est, ut in singulis nostra anima magnificet Dominum, concipiat Dei Verbum, pariat et nutriat, recordetur salvationis suae pia commercia, quomodo nullis suis praecedentibus meritis sit ab iniquitate salvata, sed sola Dei bonitate gratuita Christi sanguine redempta, et dicat, Magnificat anima mea Dominum. Sic enim dilexit Deus mund
Abbreviated transcription (Latin):
admodum tympanistria nr̃a
doctrinis concrepet iurgo maria.
Audiamus inquam: ⁊ huic ar¬
monie morib respondeamus.
Deniq cum hec beatissima ab
angło iam salutata. spũ scõ re¬
pleca plenitudine diuinitatis
afflata. ad domum ehysabeth
uenisset cognate: post exulta¬
tionẽ iohannis in utero matͥs.
post ammirationẽ elysabeth
de aduentu eiusdem dñi matͥs.
hoc domino decantauit canti¬
cum laudis. Magnificat aĩa
in deo salutari meo. Primo igͥ
hoc in loco querendum ẽ.: quid
sit magnificare dnm. Neq e¬
nim magnus fit a creatura cre¬
ator. S sciendum nob̾ ẽ. duob
modis dici magnificare: id est
aut magnum facere. aut mag¬
num adorare. magnũ ad mira¬
ri. Magnificatur enim deus a
nobis: cum magnificari dignat᷑
in nobis. S nunq sic in nobis.
sicut in maria: unde carnem
assumpsit ꝓ nob̃̾: Aue inquit
adeam angłs. gr̃ã plena ans
tecum: benedicta tu inter mu¬
et uirtus altissimi obumbra¬

Expanded text:
admodum tympanistria nostra admodum tympanistria nostra doctrinis concrepet Virgo Maria. Audiamus, inquam; et huic harmoniae moribus respondeamus. Denique cum haec mulier beatissima ab angelo jam salutata, Spiritu sancto repleta, plenitudine divinitatis afflata, ad domum Elisabeth venisset cognatae, post exsultationem Joannis in utero matris, post admirationem Elisabeth de adventu ejusdem Domini Matris, hoc Domino decantavit canticum laudis: Magnificat anima in Deo salutari meo . Primo igitur hoc in loco quaerendum est, quid sit magnificare Dominum: neque enim magnus fit a creatura Creator. Sed sciendum nobis est, duobus modis dici magnificare; id est, aut magnum facere, aut magnum adorare magnumque admirari. Magnificatur enim Deus a nobis, cum magnificari dignatur a nobis. Sed numquid sic in nobis, sicut in Maria unde carnem assumpsit pro nobis? Ave, inquit ad eam angelus, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu inter murtus Altissimi obumbra
Abbreviated transcription (Latin):
O felix puerꝑium. letabile ange¬
lis: obtabile scĩs necessarium ꝑ¬
ditis. congruum ꝓfligatis. Qui
pꝰt multas assumpte carnns in¬
iurias. adultimum uerberatꝰ
flagris. potatus felle. affixus
patibulo: ut te ueram matrem
ostend̾et uerum se hominẽ pa¬
tiendo monstrauit. S quid di¬
cam pauꝑ ingenio: cum de te
quicquid dixero minor laus ẽ.
quam dignitas tua meretur:
Si celum uocem: altior es. Si ma¬
trem gentiũ dicam: p̾cellis. Si
formam dei appellem: digna ex
de de digne dicã. quid referam:
cũ ñ sufficiat lingua carius tu¬
as enatrare urtutes: Has interĩ
laudes. sileat lingua carnis: qs
semꝑ ardenter intus ꝓfert ani¬
mus. Nunc nr̃as peto ut aures
doctrinarum tuaꝵ de mulceas or¬
garus. Plaudant nunc timpaniᷤ
scẽ manus: et int̾ uelores artulos
armonia puerpere concrepet.
Concinant letantes chori: ⁊ alt̾¬
nantib modulis dulci sona car¬
mina misceantur. Audiamus
mentis affectu. audiamus quẽ¬

Expanded text:
O felix puerperium, laetabile AngeO felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, affixus patibulo, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo monstravit. Sed quid dicam pauper ingenio; cum de te quidquid dixero, minor laus est, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna exide te digne dicam, quid referam; cum non sufficiat lingua carnis tuas enarrare virtutes? Has interim laudes sileat lingua carnis, quas semper ardenter intus profert animus. Nunc nostras peto ut aures doctrinarum tuarum demulceas organis. Plaudant nunc tympanis sanctae manus, et inter veloces articulos harmonia puerperae concrepeConcinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite mentis affectu, audiamus quem
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. Que tam speciosa: ut eam
sibi decus eligeret sponsam: Q
tam casta: ut eẽ. posset uirgo pꝰ
partum: Hec ẽ. dei templum: fons
ille signatus: et porta indomo do¬
mini clausa. Ad hanc namq ut
Aixi. sp̃s sc̃s descendit: huic iuir¬
ẽ. immaculata coitu: fecunda
partu: uirgo lactans: angłoꝵ
⁊ hominum cybum nutriens.
Merito atq beata singulari
a nob̾ p̾como extollitur: que
singłare commertiũ mundo p̾¬
buit. Deniq tantũ se ad celi fa¬
stgia subleuauit: ut u̾bum
in principio apud dm̃. de suꝑna
et omni laude dignissima.o ge¬
nitͥc głosa: o sublimis puerpera:
cuiꝰ uiscerib auctor celi derreq
committit᷑. Ofelitia oscula lac¬
tentis labris imp̾ssa: cum int̾
crebra indicia reptantis infan¬
tie. ut pote uerus ex te homĩs¬
filius tibi matri alluderet: cum
uerus ex patre dominus dĩ uni¬
genitus imperaret. Namaue¬
torem tuum ip̃a concipiens edi¬
disti intempore puberem: quem
habebas ante tempora conditorẽ.

Expanded text:
s? quae tam speciosa, ut eam sibi Deus eligeret sponsam? quae tam casta, ut esse posset virgo post partum? Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta in domo Domini clausa. Ad hanc namque, ut dixi, Spiritus sanctus descendit, huic virest immaculata coitu, fecunda partu, virgo lactans, Angelorum et hominum cibum nutriens. Merito itaque beata singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna et omni laude dignissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebra indicia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum verus ex Patre Deus Dei unigenitus imperaret! Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti in tempore puberem, quem habebas ante tempora conditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptam suꝑ angłos credamꝰ.
His igit᷑ p̾termissis: loqua¬
mur aliquid in laudib sacra¬
tissime uirginis. S quid nos
tantilli. quid actione pusilli.
quid in eius laudib referamꝰ:
cum etiam siomniũ nr̃m mem¬
bra uerterentur in linguas.
eam laudare sufficeret nulłꝰ.
Altior enim celo ẽ. de qua loqͥ¬
nitimur: abysso ꝓfundior.
ciuiꝰ laudes dicere conamur. De¬
um eiũ quemomĩs creatura
ñ capit. ip̃a in immaculato u¬
tero clausum gestauit. Hec enĩ
ẽ: que sola meruit mater ⁊ spon¬
sa uocari. Hec pͥme mats damꝑ¬
na resoluit: hec homini ꝑdito
redemptionem ad duxit. Mater
enun generis nr̃i penam intulit
tem edidit mundo. Auctrix pec¬
cati eua: auctrix meriti maria.¬
Eua occidendo obfuit: maria ui¬
iuficando ꝓfuit. Illa ꝑcussit:i¬

Expanded text:
sumptam super coelos credamus. sumptam super coelos credamus. His igitur praemissis loquantur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referamus, cum etsi omnium nostrorum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit Mater et Sponsa vocari. Haec primae mortis damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mater enim generis nostri poenam intulit ium attulit mundo. Auctrix peccati EEva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; i
Abbreviated transcription (Latin):
reginam celorum: ꝓ eo quod re¬
gem peperit angłorum. S nec
inuenitur apud latinos aliquiᷤ
tractator de eius morte quippiã
aꝑte dixisse. Nam cum illum
euangłii uersiculum. quo syme¬
on dixit ad domini matrem. et
tuam ipsius animam ꝑtransi¬
bit gladius. beate recordatioĩs
tractaret ambrosius: ait. Nec hy¬
storia nec littera docent. mari¬
am gladio uitam finisse. hinc
et ysidorus. Incertum ẽ inquit
ꝑ hoc dictum: utrum gladiũ
lp̃s. angladium dixerit ꝑ secu¬
tionis. S quid de his quib loqͦͣ
dicam: cum nec ip̃e qui hanc añ
crucem domini accepit in sua.
idest iohanues euangłista. de hoc
poteris aliquid retinendum scpͥ¬
tis mandauit: Nullus enim
hoc fideluis narrare potuit. si
illius deus manifestari uoluiss:
quam ille utiq qui hanc custo¬
diendam suscepit: nec contra mo¬
rem filius matrem reliquit.
Rectat ergo ut homo menda¬
citer non fingat aꝑtum: quod
Uera autem de eiꝰ assumptione

Expanded text:
reginam angelorum, pro eo quod Rereginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit persecutionis. Sed quid de his, de quibus loquor, dicam? cum nec ipse qui hanc ante crucem Domini accepit in suam, id est Joannes evangelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandarit. Nullus enim hoc fidelius mandare potuit, si illud Deus manifestare voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit. Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum quod Vera autem de ejus Assumptione
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta fuisse traditur uirgo
maria. S quo ordine nunc ad
suꝑna transierit regna: nulla
catholica narrat hystoria. Non
solum autem respuere apocrifa:
uerum etiam ignorare dicitur
hec eailem dei eccłia. Et quidem
sunt non nulla sine auctoris no¬
mine. de eius assumptione con¬
scripta: que ut duxi ita caueant᷑.
ut ad confirmandam rei ueritatẽ
legiminime ꝑmittant᷑. Hinc sa¬
ne pulsantur non nulli. quia n
corpus eius in terra inuenitur:
nec assumptio eius cum carne
ut inapocrifa legitur incatho¬
lica hystoria repperitur. Quib
dicendum ẽ: quia si corpus moy¬
si ab homine non inuenitur
in terris. cum quo locutus ẽ. d̾s
facie ad faciem. illiꝰ querere cle¬
mentie ẽ: ꝑ quam idem maiesta¬
tis deus incarnatꝰ effulsit in ter¬
ris. Neq enim dignum ẽ. de cor¬
poris eius noticia sollicitum quẽ¬
piam eẽ: quam ñ dubitat suꝑ
angłos eleuatam cum xp̃o reg
uare. Sufficit enim tantum no¬
ticie humane. hanc uere fateri

Expanded text:
sumpta fuisse traditur virgo sumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementiae est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super Angelosnare. Sufficere debet tantum notitiae humanae, hanc vere fateri
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi
frẽs dies ual¬
de uenerabi¬
lis: diesom¬
niũ scõrum
sollempnitates precellens. Ad¬
ditur iurgo maria. Et ideo cũ
sumina exultatione laudesin¬
tonet uniu̾sa terra. tante iur¬
ginis illustrata excessu: quia ⁊
in dignum ualde ẽ. ut illiꝰ recor¬
dationis sollempnitas sit apud¬
nos sine maximo honore: ꝑ quã
meriumus suscipere uite auc¬
torem. Satisq preposterum ui¬
dicandumẽ: ut cum scõrum ce¬
lebramus uictorias marty¬
rumꝰ illꝰ sollempnitatem il¬
lis ñ p̾feramꝰ. que huic mundo
elidit principẽ martyrum.
In hac siquidem die: competen
ter sponso illi celesti ꝓclamat
beata uirgo maria. Teniusti
manum dexteram meami ⁊ in
uoluntate tua deduxisti me:
et cum głia assumpsisti me.
Hodie inquam. ⁊ ip̃a a sponso¬
celesti filio ⁊ domino. congrue
audit. Iam hiems transut:
hymber abiit et recessit. Sur¬
ge ꝓxima mea: sponsa meã. co¬
inconsuetudinem xp̃i suscep̃
cccłia: hodierna die ad celos as¬

Expanded text:
dilectissimi tres, dies valde venerabilis, dies omnium sanctorum solemnitates praecellens. Additur virmagna exsultatione laudes insonet universa terra, tantae virginis illustrata excessu, quia et indignum valde est ut illius recordationis solemnitas non sit in maximo honore per quam meruimus suscipere vitae Auctorem; satisque praeposterum judicandum est, ut cum sanctorum celebramus victorias martyrum, illorum solemnitatem illi non praeferamus quae huic mundo edidit principem martyrum. In hac siqter sponso illi coelesti proclamat beata Virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam; et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa a sponso filio et Domino congrue audivit: Jam hiems transiit, imber abiit et recessit; surge, proxima mea, sponsa mea, coin consuetudinem Christi suscepit Ecclesia, hodierna die ad coelos as
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ se eleuatum gaudentes cer¬
nunt:cernentes inherent:
in herendo immortali. immor¬
taliter uiuunt. Agite ergo nc̃
gaudentes quod agitis cele¬
brare sollempnit quod celeb¬
tis: et acordib ur̃ĩs. prgritiã
mali torporis excludite. Qui
exclusa animos ur̃os flamina
scĩ amoris accendite: uoci canti¬
lene sensum accommnodate: sa¬
pient̾ ꝑsallite. Et int̾ hec ut ĩ¬
serar precib ur̃is: apud int̾ces¬
sionem beate marie quam sũ¬
mo cordis desiderio amantes
colitis. ueniam mͥ obsecro im¬
petretis. Et quia illa meruit¬
mat̾ effici creatoris nr̃i: nos me¬
reamur eam habere apud fi¬
lium suum immo ⁊ dominũ
suum. ⁊ redemptorem nr̃m
iit̾ uentricem. et in omnib
aurliatͥcem. Et quia illa me¬
ruit uirtute altissim obum

Expanded text:
 se elevatum, gaudentes cernunt, cernentes inhaerent, inhaerendo immortali immortaliter vivunt! Agite ergo nunc gaudentes quod agitis, celebrate solemniter quod celebratis, et a cordibus vestris pigritiam mali corporis excludite. Quo excluso, animos vestros flamma sancti amoris accendite, voci cantilenae sensum accommodate, sapienter psallite. Et inter haec, ut inserar precibus vestris apud intercessionem beatae Mariae, quam summo cordis desiderio amantes colitis, veniam mihi obsecro, impetretis. Et quia illa mater meruit effici Creatoris nostri, nos mereamur habere illam apud Filium suum, imo et Dominum suum, Redemptoremque nostrum intervenientem et in omnibus auxiliatricem. Et quia illa meruit virtute Altissimi obum
Abbreviated transcription (Latin):
celos p̾mittis. Immo enim tu
multum beatius ⁊ felitius ce¬
los penetras: quia filium tuum
teram patͥs non ignoras. O bea¬
tissima i głosa celebratio noctis
huiꝰ: inqua uirgo mirabilis
maria cum laudib celestismi¬
licie poliaula cum ineffabili
triumpho excipitur: ex qua
Quam ad immortalitatis glo¬
riam transmutatam. ac super
angłos eleuatam: nullus fide¬
lium ambigit. O dilectissimi
de concipit. nec ore ꝓmit qntͤ
que reuerentia gaudens scõꝵ¬

Expanded text:
coelos praemittis! Imo enim tu multo beatius et felicius coelos penetrans, quia filium tuum teram Patris non ignoras. O beatissima et gloriosa celebratio noctis hujus! in qua virgo venerabilis Maria cum laudibus coelestis militiae poli aulam cum ineffabili triumpho excipitur; ex cujuquam ad immortalitatis gloriam transmutatam, ac super angelos elevatam nullus fidelium ambigit! O dilectissimi!de concipit, nec ore promit, quantus quae reverentia gaudens s
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit abea eẽ. separatus: ꝑ
uirginem ẽ. uenire dignatus.
Utquid me cogis dascut̾ẽ m̾ita
iohannis: Inutero dnm̃ saluta¬
uit: s puto quia eum saluta¬
uit. a quo salutem desiderauit
Non querit tuam ꝑniciosissimã
defensionem. Uenienti domi¬
no adbaptismum suum: con¬
scius communis infirmitatis
ait. Ego ate debeo baptirari.
ueniebat enim dominus ad
commendãm etiam in baptis¬
mo humilitatem: ad ipsuis
sacramenti consecrationem:
quia sic suscepit baptismum
iuuenis. quemad modiu in¬
fans cicuncisionem. Susce¬
pit commendanda melicam̃¬
ta: non uulnera. Ille autẽ
quare diceret. ego ate debeo
baptirari. mundus abomĩ
penitus noxaͥ si non in eo
quod sanaretur. si non ineo
crat quod mundaretur: Ille
se dicit debitorem: et tu eum
purgas ne debitare laxent᷑:
Ego ade inquit debeo baptira¬
ri. Opus ẽ michi: necessarium
ẽ m. Et hoc illi ibi p̾stitum est.¬
Quando enim dominꝰ in a¬
quam:non ille preter aquã.
Quid plurib: Cessec deinceps

Expanded text:
oluit ab ea esse separatus, per virginem est venire dignatus. Utquid me cogis discutere merita Joannis? In utero Dominum salutavit: sed puto quia eum salutavit, a quo salutem desideravit. Non quaerit tuam perniciosissimam defensionem. Venienti Domino ad baptismum suum, conscius communis infirmitatis ait: Ego a te debeo baptizari . Veniebat enim Dominus ad commendandam etiam in baptismo humilitatem, ad ipsius sacramenti consecrationem. Quia sic suscepit baptismum juvenis, quemadmodum infans circumcisionem. Suscepit commendanda medicamenta, non vulnera. Ille autem quare liceret, Ego a te debeo baptizari, mundus ab omni penitus noxa, si non in eo erat quod sanaretur, si non in eo erat quod mundaretur? Ille se dicit debitorem, et tu eum purgas, ne debita relaxentur. Ego a te, inquit, debeo baptizari: opus est mihi, necessarium est mihi. Et hoc illi ibi praestitum estQuando enim Dominus in aquam, non ille praeter aquam. Quid pluribus? Cesset deinceps,
Abbreviated transcription (Latin):
inuisu. inuoce archangłi. in
nouissima tuba. descendet
de celo: ⁊ mortui in xp̃o re¬
surgent primo. Deinde nos
uiuentes qui reliqui sumus:
Nunquid et hoc ad tempus:
Non. S quid ẽ: ⁊ ita semper
cum domino erimus. Leat con¬
tristatio: ubi tanta est con¬
solatio. De tergatur luctus ex
animo: fides expellat dolorẽ
Intanta spe: non debet ẽẽ. tri¬
ste templum dei.Ibi habitat
bonus consolator: ibi qui nõ
fallit ꝓmissor. Quid mortuũ
diu plangimus: Qm̃ mors
amara ẽ. ꝑ illam transunt
⁊ dominus. Sufficiant hec pa¬
uea caritati ur̃e. Consoletur
habundantius qui non mi¬
grat de corde ur̃o: s ita digna¬
tur habitare. ut non dignet᷑
etiam infine mutare. Conu̾si

Expanded text:
in jussu et in voce archangeli, et in in jussu et in voce archangeli, et in novissima tuba descendet de coelo, et mortui in Christo resurgent primi: deinde nos viventes, qui reliqui sumus, aera. » Numquid et hoc ad tempus? Non: sed quid est? Et ita semper cum Domino erimus. Pereat contristatio, ubi tanta est consolatio: detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei. Ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit, promissor. Quid mortuum diu plangamus? Quoniam mors amara est? Per illam transivit et Dominus. Sufficiant haec pauca Charitati vestrae: consoletur vos abundantius qui non migrat de corde vestro; sed ita dignetur habitare, ut nos dignetur etiam in fine mutare. Conversi
Abbreviated transcription (Latin):
mori: Ororsus nemo: ⁊ ita
uenio. ut beato petro dicere¬
tur: alter te cinget. Et feret
quo du non uis. Si ergo nulla
esset mortis amaritudo:non
ẽẽt magna martyrum fortitu
stenuim. sicut et gentes que
spem non habent. Non tan¬
tum ait. ut non contristemin.
spem non habent. Necesse ẽ.
enim ut contristemini. S ubi
contristaris: consolecur te spes.
Quomodo enim contristaris:
ubi corpꝰ quod uit ex anima.
fit ex anime discedente aĩa:
Qui ambulabat iacet: qui
loquebatur tacet. Clausi o
culi lucem non capunt: au¬
res nulli uoci patescunt. Oĩa
membrorum officia conquie¬
uerunt. Nonẽ. qui moueat
g̾ssus ad ambulandum: manꝰ
adoꝑandum: sensus ad ꝑcipi¬
endum. Sonne ista ẽ. domus
quam nescio quis inuisibił
habitator ornabat: Discessit
qui non uidetur: remansit
quod cumq dolore uideatur
Ista est causa tristitie. Si hec
est causa tristicie: huius tei¬
sticie sit consolatio. Que con¬
solatio: Quia ip̃e dominus

Expanded text:
mori? Prorsus nemo, et ita mori? Prorsus nemo, et ita nemo, ut beato Petro diceretur: Alter te cinget, et feret quo tu non vis. Si ergo nulla esset mortis amaesset magna martyrum fortitudistemini, sicut et Gentes, quae spem non habent. Non tantum ait, ut non contristemini;spem non habent. Necesse est enim ut contristemini: sed ubi contristaris, consoletur te spes. Quomodo enim non contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime, discedente anima? Qui ambulabat jacet, qui loqculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videbatur: ista est causa tristitiae. Si haec est causa tristitiae, hujus tristitiae consolatio. Quae consolatio? « Quia ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditam. ⁊ quamquerit no¬
uit. ⁊ ubi querat: ex quomͦ
eius membra disꝑsa colligat¬
⁊ inunam salutem redigat.
⁊ita constituat. ut eam ulte¬
rius non ꝑdat. Consolemur
monib nr̃is. Potest non dolore
cor humanum. defuncto kño.
Melius tamen cum dolet sa¬
natur cor humanũ: quam
non dolendo sit in humanũ
tuum frẽm dolebat. Sed qd
miraris quia maria dolebat:
tunc cum ip̃e dominus fle¬
bat : Mouere autem quem¬
uis potest: quomodo flebat
mortuum. se continuo iuben¬
te uicturum. Non mortuũ
flebat quem ip̃e suscitauit:
s mortem quam sibi homo pec¬
cando comparauit. Si enim
peccatum non precessisset:
sine dubio mors secuta non
fuisset. Secuta ẽ. ergo eciam
mors corporis: quam preces¬
sit mors anime. Mors anime
precessit deserendo deum: ⁊¬
mors corporis secuta ẽ. dese¬
rente anima. Deseruit uo¬
lens: tanquam uli diceretur
Reccessisti ab eo quem dili¬
gere debuisti: recede abeo
quod dilexisti. Quis enĩ uult

Expanded text:
perditam , et quam quaerit noperditam , et quam quaerit novit, et ubi quaerat, et quomodo ejus membra dispersa colligat, et in unam salutem redigat, et ita restituat ut eam ulterius non perdat. Consolemur monibus nostris. Potest non dolere cor humanum defuncto charissimo: melius tamen cum dolet sanatur cor humanum quam non dolendo fit inhumanum. tuum fratrem dolebat. Sed quid miraris quia Maria dolebat tunc, cum ipse Dominus flebat? Movere autem quemvis potest, quomodo flebat mortuum, se continuo jubente victurum ? Non mortuum flebat, quem ipse suscitavit; sed mortem, quam sibi homo peccando comparavit. Si enim peccatum non praecessisset, sine dubio mors secuta non fuietiam corporis, quam praecessit mors animae. Mors animae praecessit differendo, et mors corporis secuta est, deserente anima: deseruit vorere. Tanquam illi diceretur: Recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quem dilexisti. Quis enim vult
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et uitam pronuntiat:⁊
mortem non negat. Quicre¬
dit in me: licet moriatur ui¬
uit. Quid ẽ. licet moriatur ui¬
uit: Licet moriatur corpore:
uiuit sp̃ui. Deinde ad iungit. ⁊
qui uiuit et credit in me non
morietur in et̾num. Certe licet
moriatur. Quomodo si non mo¬
ritur: S licet moriatur ad tem¬
pus: non moritur mnet̾num.
Sic ista soluitur questio. ut
non sint int̾ se contraria uer¬
ba ueritatis: et possint astruere
affectum pictatis. Ergo licet
corpore morituri sumus: uiue¬
fides nr̃a maxime discreta ab
omni in fidelitate gentili¬
um: in resurrectione mor¬
tuorum. Hanc enim omĩno
illi non recipiunt: quia ubi
recipiant non habent. A do¬
mino enim preparatur uolũ¬
tas hominis ut sit fidei recep¬
taculum. Durc iudeis Añs.
Sermo meuz non capit in
nobis. Ergo in his capit: in
quib inuenit quod capiat. In
his enim uiuenit quod capi¬
at sermo qui capit: quos do¬
minus pollicendo non decip̃.
Iue enim qui querit ouem

Expanded text:
vit. Et vitam pronuntiat, et vit. Et vitam pronuntiat, et mortem non negat. Qui credit in me, licet moriatur, vivit. Quid est, licet moriatur, vivit? Licet moriatur corpore, vivit spiritu. Deinde adjungit: Et qui vivit et credit in me, non morietur in aeternum . Certe licet moriatur; quomodo, si non morietur? Sed licet moriatur ad tempus, non morietur in aeternum. Sic ista solvitur quaestio, ut non sint inter se contraria verba veritatis, et possint instruere affectum pietatis. Ergo licet corpore morituri simus, vivifides nostra maxime discreta ab omni fide Gentilium in resurrectione mortuorum. Hanc enim illi omnino non recipiunt: quia ubi recipiant, non habent. A Domino enim praeparatur voluntas hominis, ut sit fidei receptaculum . Dicit Judaeis Dominus: Sermo meus non capit in vobis . Ergo in his capit, in quibus invenit quod capiat. In his enim invenit quod capiat sermo qui capit, quos Deus pollicendo non decipit. Ille enim qui quaerit ovem
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. Sccłm hocenim spe¬
randum ẽ. quia preciosa incon¬
spectu domini mors scõrum eiꝰ :
scđm hoc autem timendum est.
quia mors pecc̃orum pessima.
Ideoq ꝓp̃t spem. in memoria
eterna exit iustꝰ ꝓpt̾ timorem.
abauditu malo non timebit.
Erit enim auditus malus. quo
nullus sit maior: quando dicet᷑
sinstris. Ite in ignem et̾num.
Ab hoc auditu malo: iustꝰ nõ
tumebit. Eeit enim ad dext̾am:
inter illos quib dicet᷑. Uenite
benelicti patͥs mei. ꝑcipite re¬
gnum. In hac autem uita. q̃
media ante summa bona. et
ante sumina mala ducitur. in
medio bonorum malorumq me¬
diorum. idẽ. in neutra parte pes¬
simorum: quia et bona que¬
cumq fuerit homini incom¬
paratione bonorum et̾norum
nulla sunt. ⁊ mala quecumq
in hac uita experitur.homo
incomparatione ignis et̾n nͨ
comparanda sunt: in hac ergo
melietate uite. illud quod au¬
duumus nunc ex euangłio de¬
nere debemus. Qui credit in¬
quit inme: licet moriatur ui

Expanded text:
dum sit. Secundum hoc enim spedum sit. Secundum hoc enim sperandum est, quia pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; secundum hoc autem timendum est, quia mors peccatorum pessima : ideoque, propter spem, in memoria aeterna erit justus; propter timorem, ab auditu malo non timebit. Erit enim auditus quo nullus sit major, quando dicitur sinistris: Ite in ignem aeternum . Ab hoc auditu malo justus non timebit, erunt enim ad dexteram, inter illos quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum . In hac autem vita, qua mediante summa bona et ante summa mala ducitur, in medio bonorum malorumque mediorum, id est in neutra parte summorum, quia et bona quaecunque hic fuerint homini in comparatione bonorum aeternorum nulla sunt, et mala quaecunque in hac vita experitur homo, in comparatione ignis aeterni nec comparanda sunt: in hac ergo medietate vitae illud quod audivimus nunc ex Evangelio tenere debemus: Qui credit, inquit, in me, licet moriatur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
conditione mortali: quas ta¬
men reprimat fidei gaudiũ.
qua creduntur fideles quando
lum abire. ad meliora transire.
Consolentur eos etiam frat̾na
obsequia. si uere funerib ex hi
Sustinui qui simul contrista¬
ret᷑. ⁊ ñ fuit: et cõsolantes. ⁊ ñ
inueni. Sit ꝓuirib cura se¬
peliendi. et sepulcra construen¬
di: qr et hec in scripturis scĩs
int̾ bona opera deputata sunt.
nec solum incorporib patriar¬
charum. aliorumq scõrum in
iacentium: uerum etiam in ip̃¬
suis aomini corpore p̃dicati atq
laudati sunt. qui ista fecerunt.
Impleant hec homines erga
suos officia postremi muneris:
et sui humani lenimenta me¬
roris. Uerum illa que adiuuant
sp̃s defunctorum. orationes. ob¬
lationes. erogationes. multo ꝓ
eis obseruantiꝰ. instantus. habũ¬
dantius impendant: qui suos
carne non sp̃u mortuos. non¬
solum carnaliter. s etiam spĩa
frm̃ defunctorum: in
mente habere debemꝰ
et quid sꝑandum ⁊ quid timen¬

Expanded text:
conditione mortali: quas cconditione mortali: quas cito reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles, quando bis abire et ad meliora transire. Consolemur eos etiam per fraterna obsequia, sive quae funeribus exhibeSustinui simul qui contristaretur, et non fuit; et consolantes, et non inveni . Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia et haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt. Nec solum in corporibus patriarcharum, aliorumque sanctorum, et jacentium; verum etiam in ipsius Domini corpore praedicati atque collaudati sunt, qui ista fecerunt. Impleant haec homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, oblationes, orationes, erogationes, multo pro eis observantius, instantius, abundantius impendant, qui suos carne, non spsolum carnaliter, sed spiritalfratrum defunctorum, in mente habere debemus et quid sperandum, et quid timen
Abbreviated transcription (Latin):
suo cominemorant᷑. oretur:
ac pro illis quoq id offerri
cõmemoret᷑. Cum u̾o eorum
commendandoꝵ causa opera
miscłie celebrantur: quis eiꝰ
dubitet suffragari. ꝓquibus
orationes deo. non in aniter
allegantur. Nonomnino am¬
bigendum ẽ. ista prodesse de¬
functis: s talib qui ita uixe¬
runt ante mortem. ut possint
eis hec utilia ẽẽ pꝰ mortem. Nam
qui sine fide que ꝑdilectionẽ
operatur. eiusq sacramentis.
de corporib enerunt: frustra
illis a siuis huiꝰmodi pietatis
impenduntur officia. cuius
dum hic essent pignore caru¬
erunt: uel non suscipientes.
uel in uacuum suscipientes dez
grãm: et sibi non miscłiam
thesaurizantes. s iram. Non
eigo mortuis noua merita cõ¬
parantur cum ꝓeis sui boni
duntur. Non enu actum ẽ.
tam. nisi quod meruit in ip̃a
non poterit habere pꝰ ipãm
ꝑ mittant᷑ itaq pia corda ca¬
rorum de suorum mortib con¬
teistari dolore sanabili: ⁊ con¬
sanabiles lacrimas fundant

Expanded text:
suo commemorantur, oretur, suo commemorantur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cum vero eorum commendandorum causa opera misericordiae celebrantur, quis eis dubitet suffragari pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est ista prodesse defunctis. sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide, quae per dilectionem operatur, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujuscemodi pietatis impenduntur officia: cujus dum hic essent pignore caruerunt, vel non suscipientes, vel in vacuum suscipientes Dei gratiam, et sibi non misericordiam thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni duntur. Non enim victum est: tam, nisi quod meruit in ipsa, non potest habere post ipsam. Permittantur ergo pia corda charorum de suorum mortibus contristari dolore sanabili, et consolabiles lacrymas fundant
Abbreviated transcription (Latin):
refugit. cum occupat delic¬
tum. contristat in nobis ip¬
sius dilectionis affect̾um.
Id̾o ñ ãmonuit apłs ut non
contristemur: s non sicut
cederi qui spem non habent.
Contristamur ergo nos in
nr̃orum mortib. necessitate
amittendi: s cum spe recipi¬
endi. Inde agunur: hinccõ¬
solamur. Inde infirmitas af¬
ficit: hinc fide reficit. Inde
dolet humana conditio. hinc
sanat diuina ꝓmisio. Pinde
pompa funeris.agmna exe¬
quiarum. sumptuosa diligẽ¬
tia sepulture. monumentorum
opullenta constructio uiuoꝵ
sunt qualiacumq solatia:
non ad iutoria mortuorum. O¬
rationib uero sce eccłie. ⁊ sacͥ¬
ficio salutari. ⁊ elemosinis que
pro eorum spiritibꝰ erogant᷑.
non ẽ. dubitandum mortuos
adiuuari: ut cumeis mniscłius
agat᷑ a dño. quam eorum pec
cata meruerunt. Hoc enim
a patrib traditum uniuer sa
obseruat eccłia. ut ꝓeis qui
incorporis et sanguinis xp̃i
communione defuncti sunt.
cum ad ip̃m sacrificium loco

Expanded text:
refugit, cum occupat dilecrefugit, cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis affectum. Ideo non admonuit Apostolus, ut non contristemur; sed, non sicut caeteri qui spem non hContristamur ergo nos in nostrorum mortibus, necessitate amittendi, sed cum spe recipiendi: inde angimur, hinc consolamur; inde infirmitas afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divina promissio. Proinde pompa funeris, agmina exsequiarum sumptuosa, diligentiae sepulturae, monumentorum opulsunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vero sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis, quae pro eorum spiritibus erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari; ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum pecata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum universa observat Ecclesia, ut pro eis qui in corporis et sanguinis Christi communione defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃is nr̃is non contristemur:
sicut et ceteri qui spem non ha¬
bent. spem scilicet resurrectio¬
nis et incorruptionis et̾ne.
Iam id̾o et dormientes eos ap¬
pellat. scripture ueracissima
consuetudo. ut cum dormien¬
tes audimus. euigilaturos
minime desperemus. Unde
etiam cantat᷑ inpsalmo. Nun¬
quid qui dormit. non aditiet
ut surgat. Est gͦ de mortius eiᷤᷤ
qui diligunt quedam tristi¬
cia quodammͦ naturalis. Mor¬
temquippe horret non opinio
s natura: nec mors homini ac¬
cideret nisi ex pena quam preces¬
sarat culpa. Quappt̾si anima¬
lia que ita creata sunt ut suo
queq dempore moriantur. mor¬
tem fugunt. diligunt uitam:
quantomagis homo qui sic
creatus fuerat. ut si iuuere
sine pecc̃o uoluissz sine termi¬
no uiueret: Hinc itaq necesse
est ut tristos simus:quando
nos moriendo deserunt qͦs
amamus. Quia ⁊ si nouimꝰ
eos ñ in et̾num relinquere
nos mansuros. s aliquantu¬
lum precedere secuturos: ta¬
men mors ip̃a quam natura

Expanded text:
mis nostris, non contristemur, sicut et caeteri qui spem non habent, spem scilicet resurrectionis et incorruptionis aeternae. Nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae veracissima consuetudo, ut cum dormientes audimus, evigilaturos minime desperemus. Unetiam cantatur in psalmo: Nunquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Est ergo de mortuis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis, mortesed natura. Nec mors homini accideret, nisi ex poena quam praecesserat culpa. Quapropter si animalia quae ita creata sunt, ut suo quaeque tempore moriantur, mortem fugiunt, diligunt vitam; quanto magis homo, qui sic fuerat creatus, ut si vivere sine peccato voluisset, sine termino viveret? Hinc itaque necesse est ut tristes simus, quando nos moriendo deserunt quos amamus: quia etsi novimus eos non in aeternum relinquere nos mansuros, sed aliquantum praecedere secuturos; tamen mors ipsa quam natura
Abbreviated transcription (Latin):
pungar. Quid ẽ. non cõpun¬
gar: Iam contra me ñ ferat
lanceam ꝑsecutor: ut ꝯpun¬
gar. Xp̃c enun resiregens A
mortuis. iam non moritur.
Quodenim mortius ẽ. peccato.
mortuus ẽ semel: quod autem
uiuit uiuit deo. Ita ⁊ nos in¬
quit existimemus nos mortuos
eẽ. pecc̃o: uiuere autemdeo: in
lo cantamus: in illo dedicati
sumꝰ. Quod enim caput pre¬
cessit: et membra secutura spe
camur. Forte autem ẽ. illic ⁊ uox
nr̃a si bene attendamus. si di¬
ligenter intueamur. si oculũ
acutum geramus: nonquem¬
admodum solent corporum
ceci amatores. Siergo spirita¬
lem oculum intendamus: in

Expanded text:
pungar. Quid est, non compunpungar. Quid est, non compungar? Jam contra me non ferat lanceam persecutor, ut compungar: Christus enim resurgens a mquod enim mortuus est, peccato mortuus est semel; quod autem vivit, vivit Deo. Ita et nos, inquit, existimemus nos mortuos esse peccato, vivere autem Deo, in lo cantamus, in illo dedicati sumus. Quo enim caput praecessit, et membra secutura spercamur. Forte autem est illic et vox nostra, si bene attendamus, si diligenter intueamur, si oculum acutum geramus; non quemadmodum solent corporum caeci amatores: si ergo spiritualem oculum intendamus, in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit enum ꝑ iudeos nescientes.
unde redimerentur scientes:
et confunderentur negantes.
Nesciunt enuim quid boni no¬
bis oꝑati sunt malo suo. Sꝰ¬
pensus est saccus: et quasi leta¬
tus c̃. impiꝰ. Conscidit saccũ
lancea ꝑ ietutor: et effudit
precium istud redemptor. Can¬
tat xp̃c redemptor: gemit iu¬
das uenditor: erubescit iud̃s
emptor. Eece uidas uendidit:
uideus emit. Malum negocĩ
egerunt: ambo dampnifica
Quanto meluis redempti esse¬
tis. Ille uendit: iste emit. In
dico. Ubi est quod accepisti:
Iui dico. ubi ẽ. quod emisti :
huic dico. Ubi uendidisti:
de decepisti. Exulta xp̃iane. in
commertium inimicorum
tuorum tu uicisti. Quod ille
uendidit. ⁊ ille emit: tu ac qͥ
cat caput ꝓ corpore occisum:¬
dicat procorpore dedicatum.
Auliamus. Conscidisti saccũ
meum. et accinxisti me leticide
idẽ. conscidisti mortalitatem
mneam. et accinxisti inmorta¬
litate ⁊ in corruptione: ut can¬
tet tibi głia mea. ⁊ non com¬

Expanded text:
. Fecit enim per Judaeos nescientes, . Fecit enim per Judaeos nescientes, unde redimerentur scientes, et confunderentur negantes. Nesciunt enim quid boni nobis operati sunt malo suo. Suspensus est saccus, et quasi laetatus est impius. Conscidit saccum lancea persecutor, et fudit pretium nostrum Redemptor. Cantet Christus redemptor, gemat Judas venditor, erubescat Judaeus emptor. Ecce Judas vendidit, Judaeus emit, malum negotium egerunt, ambo damnificatiquanto melius redempti essetis? Ille vendidit, iste emit: infdico: Ubi est quod accepisti? Illi dico: Ubi est quod emisti? Huic dico: Ubi vendidisti, te decepisti. Exsulta, christiane, in commercio inimicorum tuorum tu vicisti. Quod iste vendidit et ille emit, tu acquiscat caput pro corpore occisum, pro corpore dedicatum; dicat, audiamus: Conscidisti saccum meum, et accinxisti me laetitia, id est, conscidisti mortalitatem meam, et accinxisti me immortalitate et incorruptione. Ut cantet tibi gloria mea, et non com