comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid etiam in corporib nr̃is. in sine scłi
sꝑare debeamꝰ: multi multa disputant.
Aliqui fidelit̾. aliqui infidelit̃. Qui fide¬
lit̃ dispitrant: scire uolunt diligentius
quid respondeant infidelib. Qui aũt
infidelit disputant. argum̃tant᷑ contra
aĩas suas. disputando cont᷑ potentiã omi¬
potentis dicentes. Unde fieri potest. ut
mortuus resurgat: Dico ego. Ds̃ : qui
N egare xp̃m potest. negare omĩpotentẽ
dm̃ non potẽ. Cui tu gͣ credis. quasi pa¬
gano loquor cui tu credis: Deo oĩpotenti.¬
psum ego dico mortuoꝵ suscitatorem. Si
dix̃is non potes fieri: derogas omĩpotenti.
Iaut̃ illum eredis omĩpotentẽ: me qͣre
respuis ista dicentẽ. Si diceremꝰ carnen
tet. ut laboret. ut corruptionib subĩ¬
ciat᷑. iuerito credere ñ deb̾es. Habet enĩ
mͦ caro ista has uł necessitates uł cala¬
mitates. & hoc unde: Causa peccatũ. ẽ.
n uno peccauimꝰ. ⁊ om̃s ad corruptionẽ
nati sumꝰ. Maloꝵ omnium nr̃oꝵ causa

Expanded text:
sciremus quid etiam in corporibus nostris in fine saeculi sperare debeamus, multi multa disputant; aliqui fideliter, aliqui infideliter. Qui fideliter disputant, scire volunt diligentius quid respondeant infidelibus: qui autem infideliter disputant, argumentantur contra animas suas, disputando contra potentiam Omnipotentis, dicentes, Unde fieri potest ut mortuus resurgat? Dico ego, Deus est qui Negare Christum potest, negare omnipotentem Deum non potest. Quem tu ergo credis; quasi Pagano loquor; quem tu credis Deum omnipotentem, ipsum ego dico mortuorum suscitatorem. Si dixeris, Non potest fieri, derogas Omnipotenti. Si autem credis illum omnipotentem, me quare respuis ista dicentem? CAPUT III. 3. Caro tet, ut laboret; ut corruptionibus subjiciatur; merito credere non deberes. Habet enim modo caro ista has vel necessitates vel calamitates. Et hoc unde? Causa peccatum est. In uno peccavimus, et omnes ad corruptionem nati sumus. Malorum omnium nostrorum causa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti fȩcerit peccatorẽ ab errore uiȩ
suȩ: saluabit animã eiꝰ a morte: &
cooꝑit multitudinẽ peccatoꝵ. Qui
etiam in istis kalendis stultis homini
dubitet. Nam qui de salute animȩ
sue felicit̾ cogitat: inagis de eis dolere
debet uel flere: quã cũ illis uel de illis

Expanded text:
cerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum . Qui etiam in istis calendis stultis hominibdubitet. Nam qui de salute animae suae feliciter cogitat, magis de illis dolere debet vel flere, quam cum illis vel de illis
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ se malũ facere. ut ꝓ illoꝵ pec¬
catis. neceẽ. ẽẽt. omnib eccłiis ieiuna¬
hominũ lugeamꝰ: ut uel sic intelligant
obseruari ieiunium. Neq enĩ desꝑan¬
dum. quin illos ds̃ possit ur̃a orati

Expanded text:
in tantum se male facere, ut pro illorum pecin tantum se male facere, ut pro illorum peccatis necesse esset omnibus Ecclesiis jejunahominum lugeamus, ut vel sic intelligant observari jejunium. Neque enim desperandum est, quod illos Deus possit
Abbreviated transcription (Latin):
tis reb quȩ ad manducandũ st̃ neces¬
sariȩ componentes. tota nocte sic com¬
positas uolunt eẽ: credentes qđ hoc
illis halendȩ ianuariȩ p̃stare possint.
ut ꝑ totũ annũ. conuiuia illoꝵ in tali
scriptũ. ẽ. modicũ ferm̃tũ totã mas¬
sam corrũpit: etiam ĩta et alia inis si¬
milia quȩ longum est dicere. quȩ ab im¬
ꝑitis aut parua aut nulla peccata cre¬
dunt᷑: a ur̃is ordinate familiis remo¬
ueri: et hoc p̃cipite. ut sic halendas istas
colant. quomͦ alioꝵ m̃sium colere soleñ.
Qui enĩ de paganoꝵ aliquid consuetu¬
dine in istis dieb obseruare uoli̾nt:
ñ possit. Et ideo sc̃i antiqͥ patres nr̃i.
considerantes maximã partẽ hominũ
dieb istis gulȩ uel luxuriȩ deseruire.
et ebrietatib et sacrilegis saltationib
in hiare. statuer̃ in uniu̾so mundo. ut
ꝑ om̃s ȩccłas publicũ indicẽtur ieui¬
nium: ut agnoscerent miseri homines

Expanded text:
tis rebus, quae ad manducandum sunt necestis rebus, quae ad manducandum sunt necessariae, componentes, tota nocte sic compositas esse volunt, credentes quod hoc illis calendae januariae praestare possint, ut per totum annum conscriptum est, Modicum fermentum totam massam corrumpit , etiam ista, et alia his similia, quae longum est dicere, quae ab imperitis aut parva, aut nulla peccata creduntur; a vestris ordinate familiis removeri: et hoc praecipite, ut sic calendas istas colant, quomodo aliorum mensium colere solent. Qui enim aliquid de Paganorum consuetudine in istis diebus observare voluerint, ndi. Et ideo sancti antiqui patres nostri considerantes maximam partem hominum diebus istis gulae vel luxuriae deservire, et ebrietatibus et sacrilegis saltationibus insanire, statuerunt in universum mundum, ut per omnes Ecclesias publicum indiceretur jejunium. Ut agnoscerent miseri homines
Abbreviated transcription (Latin):
rib figuris uirile robur effeminant. non
militares lacertos. Barbatas facies p̃fert̾:
⁊ uidi feminȩ uolt̃ Et merito uirilẽ fortitu¬
dinẽ ñ habent. qui in mulierũ habitum
dum ẽ: ut militarẽ uirtutẽ amicterẽt. qͥ
feminaꝵ se specie deformassent. Et qi ds̃
more fidĩ ista miserabilis consuetudo de
hac ciuitate ad integrũ tollatur rogo uos
ritis arguite: castigate. corripite: &
ur̃o salubri consilio. de isto miserabil
sacrilegio. stultos homines remouere:
consecretis. etiam illas alias obserua¬
tiones uelut diaboli uenena respiu-¬
te: quas qđ peiꝰ ẽ plures in xp̃iano
popło obseruare non erubeseunt. St̃.
qui lalendis ianuariis ita auguria
obseruant: ut focũ de domo sua. uł
aliud qđ cũq beneficiũ. euicũq peten¬
ti non tribuant. Diabolicas etiam
strenas. & ab aliis accipiunt: & ipsi a¬
liis tradunt. Aliqui etiam rustici. m̃sas
in ipsa nocte quȩ p̃teriit. plenas mul¬

Expanded text:
ribus figuris virile robur effeminant, non ribus figuris virile robur effeminant, non militares lacertos: barbatas facies praeferunt, et videri feminae volunt. Et merito virilem jam fortitudinem non habent, qui in mulieris habitum dum est, ut militarem virtutem amitterent, qui feminarum se specie deformassent. 3. Superstmore fidei, ista miserabilis consuetudo de hac civitate in integrum tolleretur; rogo vritis, arguite, castigate, corripite, et vestro salubri consilio de isto miserabili sacrilegio stultos homines removete. rdiae consecretis, etiam illas alias observationes, velut diaboli venena respuite, quas, quod pejus est, plures in populo christiano observare non erubescunt. Sunt enim qui calendis januariis auguria observant, ut focum de domo sua, vel aliud quodcumque beneficium, cuicumque petenti non tribuant. Diabolicas etiam strenas, et ab aliis accipiunt, et ipsi aliis tradunt. Aliqui etiam rustici, mensulas in ista nocte quae praeteriit, plenas mul
Abbreviated transcription (Latin):
pientes duas ei facies deputando:
dum dm̃ facere cupiunt: monstrũ
.ẽẽ. fȩcerunt. Uoluerunt in deo suo
es̃ p̾cipuum pagani homines: qđ ẽ
etiam in pecudib ꝑu̾sum. Omnium
rerum ordinẽ obscenis deformitatib
qualis.ẽ. ille qui colit᷑. In istis dieb.
miseri homines. ut qđ peius aliqui
baptizati: sumunt formas adulteras.
monstruosas. In quib quidẽ. que
priꝰ ridenda. aut potiꝰ dilenda st̃
Quis enĩ sapiens. poterit credere ali-¬
quos sanȩ. eẽ. m̃tis: qui ceruulum
facientes. in ferarum se ueluit habi-¬
tum commutare. Alii uestiuntur
pellib pecudũ: alii assumunt capita
bestiarũ: gaudentes & exultantes. si
E x quo indicant et ꝓbant. ñ tã se habi¬
tum beluinum habere. quã sensum:
Nam quãuis diu̾soꝵ similitudinẽ ani¬
maliũ expͥmere in se uelint: certũ. ẽ.
tam̃: in his magis cor pecudũ. eẽ. qͣ
untur: ⁊ turpissimi de mutatione. puella¬

Expanded text:
pientes duas ei facies deputando, pientes duas ei facies deputando, dum eum deum facere cupiunt, monstrum esse fecerunt. Voluerunt in deo suo esse praecipuum Pagani homines, quod est etiam in pecudibus mrerum ordine obscenis deformitatibusqualis est iste qui colitur. In istis enim diebus miseri homines, et, quod pejus est, aliqui baptizati, sumunt formas adulteras, species monstruosas, in quibus quidem sunt quae primum pudenda, aut potius dolenda sunt. Quis enim sapiens poterit credere, inveniri aliquos sanae mentis qui cervulum facientes, in ferarum se velint habitum commutare? Alii vestiuntur pellibus pecudum; alii assumunt capita bestiarum, gaudentes et exsultantes, si Ex quo indicant ac probant, non tam se habitum belluinum habere, quam sensum. Nam quamvis diversorum similitudinem animalium exprimere in se velint; certum est tamen, in his magis cor pecudum esse, quauntur, et turpissima demum demutatione puella
Abbreviated transcription (Latin):
istaꝵ quas ianuarias uo¬
cant. a quodã iano homine
ꝑdito ac sacrilego. nom̃ accep̃.
anus aut̃ iste. dux quidã. & princeps
hominũ paganorũ fuit: quẽ imꝑiu
homines. & rustici dũ quasi reges me¬
tuunt: colere uelut dm̃ ceꝑunt. Detu¬
lerunt enĩ ei illicitũ honorẽ: dum in
eo expauescunt regiam potestatẽ. Ho¬
mines quippe stulti et ignorantes dm̃.
illos tunc maxime deos existimabant:
quos it̾ homines sublimiores. eẽ
cernebant. Ac sic factũ. ẽ: ut uniꝰ
d ei cultꝰ. ad multa deorũ ł potiꝰ de¬
monioꝵ noĩa tñsferret᷑. Diem gͦ
halendarum hodiernarum de noĩe
iani sicut iam dictum.ẽ. nuncupar̃:
atq dũ eius nomini diuinos hono¬
res conferre cupiebant: & finẽ unius
anni et alteriꝰ initium deputarunt᷑
quia apud illos halende ianuariȩ
unum annũ explere: et alterũ inci-¬
unã ante ipsum: aliam post ipsum.
Unã quȩ p̃teritũ annũ uidet᷑ respic̾e:
aliam q̃ futurũ. Ac sic homines insi¬

Expanded text:
i, quas Januarias vocant, a quodam Jano homine perdito ac sacrilego nomen accepit. Janus autem iste dux quidam et princeps hominum Paganorum fuit: quem imperiti homines et rustici dum quasi regem metuunt, colere velut Deum coeperunt; detulerunt enim ei illicitum honorem, dum in eo expavescunt regiam potestatem. Homines quippe stulti et ignorantes Deum, illos tunc maxime deos existimabant, quos inter homines sublimiores esse cernebant. Ac sic factum est ut unius veri Dei cultus ad multa deorum vel potius daemoniorum nomina transferretur. Diem ergo calendarum hodiernarum de nomine Jani, sicut jam dictum est, nuncuparunt: atque ut ei homini divinos honores conferre cupiebant, et finem unius anni et alterius initium deputarunt. Et quia apud illos januariae calendae unum annum implere, et alterum incipunam ante ipsum, alteram post ipsum; unam quae praeteritum annum videretur aspicere, alteram quae futurum: ac sic homines insi
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinẽ. instruetione
diuini sermorus edoctos.
uniu̾sas halendaꝵ suꝑ ueni¬
entium uanitates declinare pentus
et horrere: ad ꝑfectionis tam̃a em̃da-¬
tionis augm̃tum. ñ me piguit usita¬
tum ur̃is aurib inferre sermonẽ:
sic̃ ait beatissimꝰ paulus. fr̃s. eadem
uob̃ scribere mͥ qͥdẽ ũ pigrũ: uobis¬

Expanded text:
instructione divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Seq̃ uir fidelis. ꝓprie naturã impię
falsitatis exp̾ssit: quia in sana
sunt omnia. quecunq diabo¬
li fallente mendatio. dĩ in se
non hñt ueritatẽ: et illoꝵ grauior
atq in medicabilis languor .ẽ: qui su¬
ꝑstitionũ furore et ludoꝵ suauitate
decepti. sub specie sanitatis insaniunt.
An ñ omnia quȩ aministris demonũ.
istis agunt᷑ dieb falsa sunt & insana.
cũ uir uirium suarũ uigorẽ emolli¬
ens. totum se frangit in feminã: tan¬
toq illud ambitu atq arte agit. qͣsi
uniu̾sa ibi falsa sunt & insana. cũ se
a deo formati homines. aut in pecu¬
des aut in feras. aut in portenta tͣns¬
farmant: Nunquid non om nẽ exce¬
dit insaniam. cum decorẽ uultꝰ huma¬
ni. dei specialit̃ manib in omnẽ pul¬
chritudinẽ figuratũ scalore sordium:
& adulterina feditate deturpant: Qͦ¬
modo ñ sanũ sapientib patet. nichilibi

Expanded text:
Sed vir fidelis proprie naturam impiae Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi quid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dñi spes ipsiꝰ. et non respex̃ in ua¬
nitates et insamas falsas. Itaq qui
sꝑat in dm̃. ac toto corde in eiꝰ głam
luminũ suoꝵ defigit aspectũ : ad
insanissimas uanitates. conseeratos
st nied deo non debet ocłos retorquere:
quia ut ait dñs. nemo mittens ma-¬
nũ ad aratrũ et respiciens retro: aptꝰ
ẽ regnodei. Omnis enĩ arans si retro
respiciat: aut tortuosũ & inutilẽ faciet
sulcũ: aut arantũ boum suoꝵ uestigia
uuln̾abit. Ita et qͥ directo tramite. ac
spĩtali uomere uicia mundana ꝑsul-¬
cans. incedit ad dei regnũ: si aspectũ
suũ ad impia & uanã conu̾terit. et
iuges suos. hoc ÷ ad eorpꝰ atq animã
uulnerabitꝰ et optimi itineris. ꝑ idosũ¬
nuinis ineurret errorẽ. & non respex̃
inquit in uanitates: et insanias fal¬
sas. Quomͦ beatꝰ dauid falsas insa¬
nias dicit: cum uere insaniant qui
abiecto retrorsum timore dei. ad de¬
moniun respiciunt uanitates :

Expanded text:
men Domini spes ipsius, et non respexit in vamen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates?
Abbreviated transcription (Latin):
simi nec suꝑfiuum reor siꝓ cõmoni¬
tione scã dudũ habita. p̾cedentium
patrũ uob̃ repetant᷑ alloquia. & re¬
uera qͥd fastidii. qͥd oneris habet. pro
salutis ꝓfectu. utilia ac deo placita. sepe
dic̾e̾. freq̃nt̃ audire : Et ideo km̃i fi¬
giosi itineris iuas. et ueritatis semi¬
tas gradientes: magis magisq erroꝵ
deuia. et diabolica calcate sigm̃ta.
Nec enĩ debet fidelis aĩa quȩ angłoꝵ
consortia concupiscit: demonioꝵ lusib
delectari. Neq uͦ luci ac tenebris.
ueritati atq̃ mendatio. turpitudini
et honestati. apud dei seruos ulla
doccor instruit dicens. Quȩ conuen¬
tio xͥ ad belial: Qui autem consen¬
sus templo dei c̃ ydolis: Qui cũq
ergo credentium uel est templũ
dĩ. uł c̾ẽ. desid̾at: sollicite caueat.
ne mortua et uana sectando. desineis
eẽ templũ dĩ: fiat habitatio tenebraꝵ:
fiat demonis monum̃tũ. Ait głosissi¬
mꝰ ꝓpħa dauid. Beatus uir cuiꝰ. ẽ. no¬

Expanded text:
m reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium Patrum vobis repetantur alloquia. Et revera, quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia, ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissigiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est no
Abbreviated transcription (Latin):
dũm. et it̾m. leuaui ocłos meos qui
habitas in cȩlis: non oportet ut ocłi
ur̃i qui assidue in ȩccła uigilantes
ad dm̃ scĩficant᷑:. uidendo luxuriam
stultorũ hominũ polluant᷑. Magis
dedignari debetis. atq despicere oꝑa
diaboli: ut inuobis integra ꝑmaneat
caritas xp̃i. Clamate gͦ cum ꝓpłia di¬
centes. au̾te ocłos meos ne uideant ua¬

Expanded text:
um, Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis : non oportet ut oculi vestri, qui assidue in ecclesia vigilantes ad Deum sanctificantur, videndo luxuriam stultorum hominum, polluantur. Magis dedignari debetis atque despicere opera diaboli; ut in vobis integra permaneat charitas Christi. Clamate ergo cum propheta, dicentes, Averte oculos meos, ne videant
Abbreviated transcription (Latin):
tate de domib suis ꝓdeunt: & cũ sa-¬
crilegio reũtunt᷑. Aut quomͦ se xp̃ia¬
num putat posse uel diciꝰ qui in tali
obseruatione uidet se ꝑfidis esse con
one cognoui. Ee reuera ñ st̃ a nobis
penitꝰ inquirenda. qui omĩpotenti dõ
credimꝰ : qͥ ꝓ qualitate meritorũ aut
fidĩ ꝓbatione. cumctis mortalib pote¬
state arbitrii sui. uł ꝓsꝑa uł adu̾sa

Expanded text:
tate de domibus suis prodeunt, et cum satate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se perfidis esse consone 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. ẽ atq onini impietate dep̃ssũ:
qui ꝑ sacrilegos iocos diuinis monitis
illudentes. uana diligunt & falsa sec¬
tant᷑. et post omnia ad offensionis ple¬
nitudinẽ. dies ipses. annũ nouũ uo¬
cant: quãꝗͣ ñ inconuenient̃ scđm se.
nouum appellant annũ: qm̃ ꝑ nefan¬
das ferias honestate de falsa turpitu¬
do et ꝑuersitas innouat᷑. Nouũ uo¬
cant annum: quasi aliqͥd noui.
aut cȩlũ tunc ostendat aut t̾ra:
N ouũ annũ ianuarias appellant
kalendas: cũ uetusto semꝑ errore &
horrore sordescant. Auspicia etiam
uanissimi collegere se dicunt: & statũ
uitȩ suȩ inanib indiciis estimantes:
per incerta auiũ ferarũq signa. ĩmi¬
nentis anni futura futura rimant᷑:
cum utiq apud dm̃ solũ sit noticia fu¬
turoꝵ: et legalis auctoritas ista ꝓhibe¬
at. dicens. Ne auspicemini: ne augu¬
riis intendatis. S miseri. aut miseran¬
di homines. rapti errorib paganorũ.
et minꝰ ꝓuido corde cecati: cum impie-¬

Expanded text:
te depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impie
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ gͣ se apłicũ ꝑdiderunt. Uos
aũt̃ sicut hucusq ꝓdei timore fȩci¬
stis. abhorrete uana: refugite falsã.
impia diclinate: ut ad domũ dei con¬
fidenti semꝑ corde uenire possitis. &
in side ur̃a gentium magist̾ & iudex.
octrinȩ suȩ fructũ paulus inueniat:

Expanded text:
laborem erga se apostolicum perdiderunt. Vos autem, sicut huc usque pro Dei timore fecistis, abhorrete vana, refugite falsa, impia declinate; et ut ad domum Dei confidenti semper corde venire possitis; et in fide vestra gentium magister, et judex doctrinae suae fructum Paulus inven
Abbreviated transcription (Latin):
moraretur resurrectionis ꝓmissũ: ac
mortis scrutaret᷑ indicium. fides enĩ
humilis et ignara querit qd nescit: ob¬
liuiscit᷑ qd̃ docet᷑. festina quidẽ ad ob
s incerta de resurrectionis gła. Plorat
quidẽ amore xp̃i:. s meret despatione
corꝑis non reꝑti. ꝑisse putat: quẽ iam
regnare constabat. Scrutat᷑ enĩ in tumu¬
lo: quẽ inuocare potiꝰ deb̾et e cęlo. Incre
pat᷑ ꝗͥ maria: tanquã pigrior ad cre¬
dendum. E cum sera licet dñm cogno¬
uisset: dr̃ ei a saluatore. N oli me tang̾e̾:
qr nondũ ascendi ad patrẽ. Noli me
tange: increpatioĩs u̾bum. ẽ Hoc ÷ noli
me tang̾e manib qm̃ resurrectionem¬

Expanded text:
moraretur resurrectionis promissum, ac moraretur resurrectionis promissum, ac mortis scrutaretur indicium. Fides enim humilis et ignara, quaerit quod nescit, obliviscitur quod docetur; festina quidem est adis injuria, sed incerta de resurrectionis gloria; plorat quidem amore Christi, sed moeret desperatione poris non reperti; periisse putat quem jam regnare constabat; scrutatur eum in tumulo, quem invocare potius deberet a coelo. Increpatur igitur S. Maria tanquam pigrior ad credendum, et cum sera licet Dominum cognovisset, dicitur ei a Salvatore: Noli me tangere, quia nondum ascendi ad Patrem. Noli me tangere, increpationis verbum est; hoc est noli me tang
Abbreviated transcription (Latin):
dũ diuinȩ imaginis participatione ui¬
debaris honoratus: efficeris etiam cõmer¬
cii nobilitate p̃ciosus. Uide quã fortis
ẽẽ. possis contra hostem tuum int̾roga
statũ cuum: qd̃ tͥ dñs ad debellandum
in m̃bris tius mundi pͥncipẽ ac sp̃ales
neqͥcias suꝑandas lib̾am ꝯtulit faculta¬
tem: ac sic impossibile non putes. ut
transferri obtineas in angłicas beatitu¬
dines: cum in hoc scło angłicas deuice¬
ris potestates. Non gͦ te degenerem ac
despectum faciat uita. quẽ uł factura
ꝓbat᷑ illustrem ꝓtulisse uł gr̃a: s cursũ
fideles xp̃i ad suꝑna fiducialit̃ extol¬
lant. Nam qui se cęlesti p̾cio uident¬
ẽẽ. redemptos: ad cȩlestia non dubitent
urĩs fr̃s hoc nos ante dies pau¬
cissimos p̾dicasse. qd̾ mari a mag.¬
dalene non leutt̃ fuit obuirgata. cur
pꝰresurreccionẽ dũm quereret in sepul¬
putaret eum inferni legib detin eri.
Arguitur enim non leuit᷑. cur ñ reme¬

Expanded text:
dum divinae imaginis participatione vidum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit facultatem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent tris, fratres, hoc nos ante dies paucissimos praedicasse, quod Maria Magdalene non leviter fuerit objurgata, cur post resurrectionem Dominum quaereret in sepulecturum dixerat, putaret eum inferni legibus detineri. Arguitur enim non leviter, cur non me
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ deuorauit: s magnã. ẽẽ cibi
ipsius dignitatem p̃focata cognouit.
p̃cepit dñs pisci: et euomuit ionã in
aridam. Precepnt gͦ bestiȩ: precepit
morti semꝑ esurienti:. p̃cepit abyssis et
inferno: ut mundo restituant salua¬
torem. Euomuit aũt. hoc debeni acci¬
ꝑe. qd̃ eximis iuscerib mortis uictrix
uita remeauerit: atq eam ex imis pre¬
cordiis inferni ꝑditio exulcerata red¬
diderit. Uidemꝰ itaq in ꝓpħȩ afflicti¬
onib aꝑtissime p̃figuratã et mortem
parit̃ et resurrectionẽ. Quaꝓpt̾ qd̾
impletũ cernis in seruo: credere non
cuncteris in dño. Quȩ cũ ita sint. ꝑs¬
ugͥlis. eẽ. tͥ desinas: ut uł ꝓ hoc erubes¬
centłs subiacere uiciis dedigneris.: dũ
generositatẽ tuam de creatoris ac re¬
paratoris dignitate ineteris. Habet
causas qui seipse confundat. indignis cur¬
dñis uicto corde subdatur: cui gła ȩtna
ꝓmittit᷑. Ac sic gemino pͥuilegio. qui du¬

Expanded text:
hominem devoravit, sed magnam esse cibi hominem devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita remearit, atque eam ex imis praecordiis inferni perditio exulcerata reddiderit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, persvilis esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur indignis dominis, victo corde, subdatur, cui gloria aeterna promittitur, ac si gemino privilegio, qui du
Abbreviated transcription (Latin):
Lonã cetus excepit immersũ. s non con¬
tigit deuoratum : et quẽ malicia homi-¬
num ꝑdidit: bestia esuriens custodiũ.
Plenis uiscerib fanem patit᷑: et in p̾dã
quã obsorbuit. nicħ sͥ licere mirat᷑. Qis
est iste qui intͣ auidos rictus assumi
potest: consumi non potest: Cib÷: cor¬
ruptio non .ẽ. Tradit᷑ ꝑditionis ꝓfundo:
et seruat᷑ ipsuis mortis obsequio. Qs
⁊ iste qui uastissimos sinus ꝑicłoꝵ tutꝰ
ingreditur. et sub altitudine conclusus
imm̃sa atq mortifera uitali aere pascttͣ.
missus in alienã rerũ na¬
turã. in uitȩ exillo cum uita pere¬
gruiat᷑. et morti suꝑstes. annunciat uen¬
turã mundi salutẽ: Puto qđ hic dñs¬
plebilis belua in escam suam rapuit: &
p̃dam suam captiua contremuit. Con-¬
tremuit uiquã. Nam si nõuerat cruci¬
fixum: tam̃ quẽ non meminerat reũ.
non poterat tenere dãpnatũ: quta cul¬
pam non facit pena s causa. Quasi

Expanded text:
Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non conJonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturaplicabilis bellua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam; nam si noverat crucifixum, tamen, quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
re. Uidete quomͦ se anteactis scłis indi¬
cauit: sub seruilis formȩ humilitate uen¬
turum. Ionas iram dñi p̾dicaturus. ad
dicturꝰ. quadraginta dies et niniue
subu̾teret᷑: et xp̃c ad mundi mittitur
ciuitatẽ. ut diem salutis. et p̾finitum
iudicis tempꝰ annunciet. Ionas nauẽ
ñ sedat᷑. Sic et non liberat᷑ eccła: uisi
xp̃i morte saluet᷑. N aute dimissuri io¬
nan. tam̃ uerent᷑ et dicunt: dñe ne des
suꝑ nos sanguinẽ innocentẽ. Nonne
uob̃ uidetur nautarum inp̃catio. pi¬
lati. eẽ. confessio: qui tradit xp̃m. etta-¬
m̃ leͣuat manꝰ suas et dicit. mundus
ego sum a sanguine iustihuiꝰ: Quã
congrue ꝑ ꝑsonam gentilem: fides gen¬
tium p̾dicat᷑. Dicit itaq ionas in orati¬
one sua. Tolle gͥ dñe animã meã: qr
melior ÷ mͥ mors quam uita. Dicat hoc
quã uita. Id̃ ÷ uiuens unã udeoꝵ gen¬
tem saluare non potui: moriar. ut uni¬
lisus mundus mea morte saluetur.

Expanded text:
re: videte quomodo se ante actis saeculis indire: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim non sedatur, sic et non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum increpatio Pilati esse confessio, qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue personam gentilem fides gentium praedicat. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam vita. Dicat hocquam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. ingesto a latruncłis cadauere in¬
tra tumulũ suum. corpus extincti tac¬
tu sacri corꝑis suscitasse. Quis hic alius
oꝑatur : lu latrone reum mundũ:. in
Adhuc celeberrime ꝑ scͥpturas sc̃as. etiã
passio et resurreccio p̃signat᷑. Hic ionas
qđ fidei ur̃ȩ non arbitram᷑ in cognitũ:
typũ dũi gessisse p̾̃sebit᷑. Ipse enĩ dñs
dix̃. Sicut fuit ionas in uentre ceti
trib dieb. et tͥb noctib ita erit filiꝰ
hominis in corde t̾re trib dieb. et
trib noctib. Hic inquã ionas ad p̾̃di¬
candã uiniuitis ire cęlestis offensam.
dño iubente dirigitur: s p̾scius tristẽ
ingredit᷑. S nautis exhorta tẽpestate
turbatis. sorte fluctib datͥ: et faucib
cȩti dimnersus excipitur. S pisce illes
eruetante de positus. t̾cia die t̾ris re¬
funditur. Uidete dñm etiam in ueteri
testam̃to: in serui forma mirabilit̾ appare¬

Expanded text:
ditum ingesto a latrunculis cadavere inditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius operatur? In latrone reum mundum, in pAdhuc celeberrime per Scripturas sanctas etiam passio et resurrectio praesignantur. Hic Jonas, quod fidei nostrae non arbitramur incognitum, typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita eris in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur: praescius tristem ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur. Sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. X. Videte Dominum etiam in veteri Testamento in servi forma mirabiliter appare
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit. ex improuiso aries ocłis eiꝰ
apparuit: sicut. loquit᷑ sermo diuinus.
ꝙ uidit abrahã arietẽ int uepres heren¬
tem cornib. Int̾ uepres inqͥt. Reqͥramͦ
q̃ sit ista nouitas. Id ÷ in multitudine
circũstantium peccatoꝵ. Herentẽ cornib:
id ÷ ad crucis cornua clauoꝵ consixioe
pendentẽ. sicut in alio loco legimꝰ. Cor¬
nua in manib eius sunt. Hoc ideo: qr
uen̾alidas manꝰ eiꝰ patibuli brachia sus¬
ceꝑunt. lut̃ spinas aut̃ deputatꝰ ÷: q̃n
spines serto innocentiȩ et iusticiȩ auctor
illus.ẽ. S altiꝰ introspicere debemꝰ. qͥdnã
sit qđ ysaac a patre altarib ad mouetur:
ac subito aries ꝓ eo ñ mutata s dupli¬
cata oblatione subponit᷑. Eiemina hic
adoranda suba redemptoris ostendit᷑.
ei enim uingenitꝰ offertur: et uirginis
pͥmogenitꝰ immolat᷑. Hoc quoq dñice
passionis p̃figurabat insignia:. qd legi¬
mus beacum heliseum sepulchro con¬

Expanded text:
consurgit, ex improviso aries oculis ejus consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres inquit. Rs. Inter vepres, id est, in multitudine circumstantium peccatorum: haerentem cornibus, id est, ad crucis cornua clavorum confixione pendentem: sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo, quia venerandas manus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae auctor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata, sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur. Dei enim Unigenitus offertur, et virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis pmus beatum Elisaeum sepulchro con
Abbreviated transcription (Latin):
eneficia dei nr̃i cum magna atq
mirifica sint. tamen nec noua
probant᷑. ẽẽ. nec subita. s ab mi¬
tio scłi. et p̾dicta sunt oracłis:
et p̃figurata myste
ipsis
mundi coa lescentis exordus. ueteris
testam̃ti responsa cecinerunt: et ideo
suis. aꝑte ex ipsoꝵ libris ac uoluminib
asserimꝰ. Ualidis absq dubio nititur
pͥuilegiis: qui causã de adũsarii asserit
instrum̃tis. Speciosa uictoria. ẽ. contͣ¬
riam partẽ cartulis suis uelut ꝓpriis
laqueis irretire. et testimonioꝵ suoꝵ
uocib confutare. & emulũ telis suis
euincere: ut pugnatoris tui argum̃ta.
tius ꝓbent᷑ utilitatib militare. Itaq
costa mat̾ cunctoꝵ uiuentium eua
ꝓducit᷑: ex huiꝰ sacro latere ac saluta¬
ri uuln̾e. eccła omĩum fideliũ parens.
reparanda monstrat᷑. In eiꝰ typo abel
dñs in nouissima mundi senescentis
etate : ꝑ figuram beati abrahȩ longe¬
ui patris offertꝰ. Quo tp̃r dũ nouo sãcͥ¬
ficio in unici sui ugulũ pius parricida

Expanded text:
eneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteripsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt; et ideo suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimoniorum suorum vocibus confutare, et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta suis probentur utilitatibus militare. Itaquecosta mater cunctorum viventium Eva producitur , ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur: quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida
Abbreviated transcription (Latin):
ris. restituo. lã nc̃ erige te: dilata aua-¬
ritiam tuam. d uno forte solido. ñ decem
non centũ. ñ mille: ñ t̾ram. s celũ accep¬
turus es. Si dares librã eram̃ti. et acci¬
ꝑes argenti. aut librã argenti. et acciꝑes
auri: felicem te gauderes. Mutabitur re¬
uera qd̃ das. Non aurum. ũ argenum:
s uita ęt̃na tͥ fiet. Mutabit᷑. qr et tumuta¬
beris. Qͥ dedit. fiet angłs: qđ dedit. fiet sedes
angłica. Rm̃i. non ⁊ qd̾ liberet a morte: nͥ
elemosina. Difficile ÷ uitam istã ducere. sine
peccatis: cuilibet homini. Erogate gͦ fr̃s
mei. distribuite res ur̃as. facite uob̃ saccłos
non ueterascentes: thesaurum mauentẽ in
cȩlo. Audite psalmũ. Quanꝗͣ in imagine
ambulet homo: uane aũt conturbat᷑. The¬
saurizat: et nescit cui ea colligat. Date gͦ.¬

Expanded text:
ris restituo. Jam nunc erige te; dilata avaris restituo. Jam nunc erige te; dilata avaritiam tuam. Pro uno forte solido, non decem, non centum, non mille, non terram, sed coelum accepturus es. Si dares libram aeramenti et acciperes argenti, aut libram argenti et acciperes auri, felicem te gauderes. Mutabitur revera quod das; non aurum, non argentum, sed vita aeterna tibi fiet. Mutabitur, quia tu mutaberis. Qui dedit, fiet angelus. Quod dedit, fiet sedes angelica. Remedium non est quod liberet a morte, nisi eleemosyna. Difficile est vitam istam ducere sine peccatis cuilibet hominum. Erogate ergo, fratres mei, distribuite res vestras: facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum manentem in coelo. Audite Psalmum: Quanquam in imagine ambulat homo, vane autem conturbatur; thesaurizat, et nescit cui colligat . Date
Abbreviated transcription (Latin):
S quomͦ solet fieri ciuib in ꝑegre consti¬
tutis: fac traiecticium. Multi hoc faciũt.
Quando idoneos inueniunt: dant in pere¬
gre. fęcit dñs tuus xp̃c: susum diues.
ħic pauꝑ. Esurit hic. Traiecticium a te
petit: equũ restituet. Qͥd gͦ dubitas
Quare differs date: Aut ñ ÷ idoneus red¬
dere: Da pauꝑib: non ꝑdes: Noli timere.
psi das: cum um ex ininimis eiꝰ das. Au¬
di euangłm. Cum enim illi ad dexteram
positi expauescerent enumeratis qͥb dã¬
c̾is necessitatib dicentes. quando te uidituꝰ in
his: respondit dñs. Cum uni ex miii¬
ns meis fecistis. mͥ fecistis. Ego inquam
accepi: qͣndo pauꝑ accepit. In illo esurie¬
bam: in illo satiabor. Dasecurus. Dñs ac¬
cipit: dñs petit. Non haberes qd̾ ei dares:
nͥ priꝰ ab illo acciꝑes. Si homines fenera¬
res. grauares. Non ⁊ hic talis: qui fenore
grauetur. Si uis fenerator. ẽẽ apud me
esto: dicit tͥ ds̃. Michi da: Ego cum esu¬

Expanded text:
Sed quomodo solet fieri civibus peregre constiSed quomodo solet fieri civibus peregre constitutis, fac trajectitium. Multi sane hoc faciunt, cum idoneos inveniunt, dant impigre. Fecit Dominus tuus Christus, sursum dives, hic pauper. Esurit hic: trajectitium a te petit, aequum restituet. Quid ergo dubitas, quare differs dare? aut non est idoneus reddere? Da pauperibus, non perdes, noli timere: ipsi das, cum uni ex minimis ejus das. Audi Evangelium. Cum illi ad dexteram positi expavescerent, enumeratis quibusdam necessitatibus, dicentes, Quando te vidimus in his? respondet Dominus, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ego, inquam, accepi, quando pauper accepit: in illo esuriebam, in illo satiabar. Da securus: Dominus accipit, Dominus petit. Non haberes quod ei dares, nisi prius ab illo acciperes. Si homines fenerares, gravares: non est hic talis qui fenore gravetur. Si vis fenerator esse, apud me esto, dicit tibi Deus, mihi da: ego cum usu
Abbreviated transcription (Latin):
i eas: et herendo ꝑdas. & ꝑ eas. Dñs tiuuis:
ipse ÷ custos tuis. & tuoꝵ. Si amicꝰ tuus
familiaris de frum̃to forsitan conseruan¬
do ignoranti consilium daret. ut de iufe¬
riorib ad suꝑiora leuares. ubi tͥ melius
seruares: nonne consilium eiꝰ acciꝑes: Dat
gͦ illud tͥ dñs tuus. Nec teuult corrũpi.
uec tua. Pone hic: si non uis ꝑdere. Uis scire
quidagat᷑. Ego scio: quia nemo melius
de fabrica ista consiliu dare potest. nͥ
qui fecit eam. Tu dicis. Ubireponã: Respon¬
det. In cęlo. Sic enim ait. Thesaurizate
uob̃ thesauros in cęlo. ubi sur ñ effodit.
neq tinea corrumpit. Ubi enim erit the¬
saurus tuus: ibi erii & cor tuũ. Accipe
consilium. oblata tͥ tanti orrei optione:
unde tͥ non tabula suspensa. ẽ. ut ꝑpetuo
possideres. Queres fortasse: quomͦ illuc rc̃¬
tuam leues. Noli estuare: et cogitando
scalas. aut aliqua machinam̃ta q̃rere.

Expanded text:
ereas, et haerendo perdas et pereas. Dominus tuus ereas, et haerendo perdas et pereas. Dominus tuus ipse est custos tuus et tuorum. Si amicus tuus familiaris de frumento forsitan conservando ignoranti consilium daret, ut de inferioribus ad superiora levares, ubi melius servares; nonne consilium ejus acciperes ? Dat ergo illud tibi Dominus tuus: nec te vult corrumpi, nec tua. Pone hic, si non vis perdere. Vis scire quid agatur? Ego scio quod nemo melius de fabrica ista consilium dare potest, nisi qui fecit eam. Tu dicis, Ubi reponam? Respondet, In coelo: sic enim ait, Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi fur non effodit, neque tinea corrumpit: ubi enim erit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Accipe consilium, oblata tibi tanti horrei optione, unde tibi non tabula suspensa est ut perpetuo possideres. 2. tuam leves? Noli aestuare, et cogitando scalas aut aliqua machinamenta quaerere.
Abbreviated transcription (Latin):
d elemosinas faciendas ep̃i.
uolumꝰ qnͣtũ dñs donat exhortari ca¬
ritatem ur̃am. quȩ solent in sanctis &¬
fidelib uris. eẽ. comites ieiunioꝵ:
ut non habenti addat᷑ qd̾ habenti detrahi¬
tur. ut cum lucro tuo fraudęs animam
tuam. hoc subducas carni. qd in celo con¬
stituas. Habes enim illic horreum tuum:
habes custodem tuũ. Namq ubi ponant
homines tutissime qd̾ amant in t̾ra. con¬
ducunt sibi loca munitissima: & qnͣtum
possunt satagunt sibi seruare. qͦ fures ñ
possint accedere. & eis hoc uolentib hoc
seruantib: qnͣdo potest contingere in ter¬
ra: forte custos ipse fur erit. Hoc dñs
qͥd conentur. cum ressuas seruant in t̾ra.
dedit consilium. In celo seruate: mͥ cõmen¬
date. Qui gͦ uissit te dare: ñ te uoluit ꝑde¬
re. s migrare. Precedat te secuturũ res tua
Qd̃ illuc ñ p̃mittis. uͥ diui non eris. ubi pꝰ
te qui possidere qđ seruasti possit ignoras
Leuahĩc ergo qd̃ diligis: ne hic diligendo he¬

Expanded text:
d eleemosynas faciendas, volumus, quantum Dominus donat, exhortari Charitatem vestram, quae solent in sanctis fidelibus viris esse comites jejuniorum, ut non habenti addatur, quod habenti detrahitur: ut, cum lucro tuo fraudas animam tuam, hoc subducas carni, quod in coelo constituas. Habes enim illic horreum tuum, habes custodem tuum. Namque ubi ponant homines tutissime quod amant in terra, conducunt sibi loca munitissima, et quantum possunt satagunt sibi servare, quo fures non possunt accedere. Et eis hoc volentibus, hoc servantibus quando potest contingere in terra? Forte custos ipse fur erit. Hoc Dominquid conentur, cum res suas servant in terra, dedit consilium. In coelo servate, mihi commendate. Qui ergo jussit te dare, non te voluit perdere, sed migrare. Praecedat te secuturum res tua. Quod illuc non praemittis , ubi diu non eris, ubi post te quis possidere quod servasti possit, ignoras. Leva hinc ergo quod diligis, ne hic diligendo ha
Abbreviated transcription (Latin):
celestis doctrine sue lumen infudit. & qͦs
ñ habebamꝰ ocłos cordis inserum: & uelut
radios quosdã apłos suos misit. qͥ nos de
nocte tet̾rima. derelinq̾ntiȩ lib̾arent. et
paulatim resolutis in nob̃ tenebris peccatoꝵ
matutina susceptione consuescerent. ut ꝑ¬
fecti facilius possemꝰ tolerare solis ardorem:
hoc ÷ pͥmum nos p̃ceptis simpliciorib eru¬
dirent. quo capatiores efficerent. celestium
secretors. Huiꝰ itaq solis iusticiȩ matittino.
peccatoꝵ caligo tota ꝑimit᷑: sicut ipse ꝓpħa
ait ex ꝑsona dñs. In matutino int̃ficiebã
om̃s peccatores t̾rȩ. Hoc ÷ oriente in nob̾
sole iusticie. qui habitacłm dĩ sumꝰ: omĩs
cogitatio iniqua subu̾tit᷑ Cuiꝰ solis etiã¬

Expanded text:
coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos coelestis doctrinae suae lumen infudit; et quos non habebamus, oculos cordis inseruit, et velut radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in nobis tenebris peccatorum, matutina nos susceptione consuescerent; ut perfecti facilius possimus tolerare solis ardorem, hoc est primum nos praeceptis simplicioribus erudirent, quo capaciores efficerent coelestium secretorum. Hujus itaque solis justitiae matutino, peccatorum caligo tota perimitur, sicut ipse propheta ait ex persona Domini: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Hoc est: oriente in nobis sole justitiae, qui habitaculum Domini sumus, omnis cogitatio iniqua subvertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
salmi qui lectus ÷ seriem decur¬
suri. diligent̃ priꝰ debemꝰ iuten¬
dere. quid ui suꝑscͥptione conti¬
neat: ut cognita eius origine. iutelligentiã
ipsius facilius conseqͣm: et manifestato
capite. possint rectiꝰ m̃bra distribui. Iuscͥ¬
bitur enim ita. In fuiem ꝓ susceptione
matutina: psalmꝰ ipsi dauid. Nisi fallor
susceptio matutina solis anteuenit ortũ:
illuminet. matutinũ. noctium tenebris
t̾minũ pouit.⁊ ac resoluta sensim caligi¬
num cecitate. reb eunctis facies quedã
ac lum̾ infundit᷑. Et cum uelicti sub una
materie tenebraꝵ mundus in confusione
laeuerit. int̾ueniente matutino. diu̾sa spe¬
cierum uarietate distinguit᷑: Hoc ÷ cum
omnia ceca fu̾int. ocłi omniũ reparant᷑.
Nox enĩ quodãmͦ aufert ocłos mundo: au¬
rora restituit. Atq ita ante matutina
susceptione ꝑfruim᷑: ut głosius pꝰ modũ
solis splendore potiamur. Sed qm̃sic̃ diẽ
tie tenebris et peccatoꝵ cecitate submersis.

Expanded text:
mi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi David. Nisi fallor, susceptio matutina solis ortum semper anteus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur. Nox enim quodammodo aufert oculos mundo, aurora restituit; atque ita ante matutina susceptione perfruimur, ut gloriosius postmodum solis splendore potiamur. Sed quoniam, sicuis ignorantiae tenebris, et peccatorum caecitate submersis,
Abbreviated transcription (Latin):
mam.quã utiq comp̃henderura me¬
liorem: Ꝙ inuisibilem mirabant᷑. In
mͦ obliuisci: mͦ timere. mͦ audere: mͦ
dum dõi qui fecit: ꝑ ista que fecit. S ñ
sicut dm̃ honorificauerumt. aut gr̃as
egerunt. ipse dicit apłs: s euanuerunt
in cogitationib suis. ⁊ obscuratũ est
insipiens cor eoꝵ. Dicentes enim se ẽẽ
sapientes: stulti facti sunt. Sibi arro¬
gando qd̃ accepant: ꝑdider̃ qd̃ tene¬
bant. Dicentes se quasi magnos. ẽe. stulti
facti sunt. & quo ꝑuenerunt: Et immu¬
tauerunt inquit głam incorruptibił dĩ.
in similitudinem imaginis corruptibilis
hominis. Ydola dicit. Et parũ erat fac̾e
ydolum: Ad speciem hominis. ⁊ ad sui
oꝑis similitudinem adduxert̃ artificem.
Parum fuit hoc. S insuꝑ ingͥt. ⁊ uolu¬
crum.⁊ quadrupedum.⁊ serpentium
Omnia quippe ista animalia. ⁊ irrationa¬
bilia: illi quasi magna sapientia deos
fecerunt. Rep̃hendebam qñ adorabas

Expanded text:
mam, quam utique comprehenderant memam, quam utique comprehenderant meliorem, et etiam invisibilem mirabantur: inmodo oblivisci; modo timere, modo audere; modo dum Deum qui fecit, per ista quae fecit. Sed non sicut Deum honorificaverunt, aut gratias egerunt: ipse dicit Apostolus. Sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Sibi arrogando quod acceperant, perdiderunt quod tenebant. Dicentes se quasi magnos esse, stulti facti sunt. Et quo pervenerunt? Et immutaverunt, inquit, gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis. Idola dicit. Et parum erat facere idolum ad speciem hominis, et ad sui operis similitudinem addicere artificem: parum fuit hoc. Sed insuper quid? Et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Omnia quippe ista muta animalia et irrationabilia, illi quasi magni sapientes, deos sibi fecerunt. Reprehendebam, quando adorabas