comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undecim qui probarentur:
Septẽ sunt diacones ab apłis
ordinati : sed sex in fide recta
ꝑmanentibꝰ unus extitit
auctor erroris. In hac ergo
ecclesia: nec mali esse sine
bonis nec boni sine malis
tolerantiã roborate: Si enim
electorũ filii sumus: restat.
necesse ẽ. ut per eorũ exẽpla
gradiamur: Bonus enĩ ñ fuit:
qui malos tolerare recusauit:
Hinc nãq est quod de semet¬
ipso beatus iob asserit dicens.
Frater fui draconũ: & sotius
strutionũ: Hinc per salomo¬
nem sponsi uoce scã ȩccłia
dicitur: Sicut liliũ inter
spinas : sic amica mea inter
filias: Hurc ad ezechielem
dũs dicit: Fili hominis in¬
creduli & subuersores sunt
tecũ: & cũ scorpionibus ha¬
bitas: Flinc petrus beati loth
uitã glorificat dicens Et
iustũ loth oppressũ a nefan¬
dorũ in iuria: conuersatione
eruit: Aspectu enĩ & auclitu
iustus erat : habitans apud
eos. qui de die in diem
arumã iustã iniquis oꝑibus¬
cruciabant: Hinc paulus

Expanded text:
undecim qui probarentur . undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse tolerantiam roborate. Si enim electorum filii sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit, qui malos tolerare recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc per Salomonem sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Hinc Petrus beati Lot vitam glorificat, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injuria conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam justam iniquis ocruciabant . Hinc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ita utrarũq partiũ ciues
cõmuiuter recipit: Quos ta¬
men sc̃ã ȩccłia & nunc indis-¬
crete suscipit: & postmodũ
in egressione discernit: Si
igitur boni estis quã diu
in hac uita subsistitis: ȩqua-¬
nimiter tolerate malos:
lã quisquis malos ñ tolerat.
ipse sibi per intolerantiam
suã testis est: quia bonus
non ẽ: Abel enĩ c̾e̾ renuit:
quẽ cam malitia ñ exercit:
Sic in tricuraareȩ̨ grana
sub paleis premuntur: sic
flores inter spinas oriuntur:
& rosa quȩ redolet: crescit
cũ spina quȩ pungit: Duos
quippe filios habuit primus
homo : unus horũ electus est.
alter reprobus fuit: Tres filios
arca continuit: sed ex his¬
duo electi sunt. & unus re
habuit. sed unus electus
est. alter uero reprobatus
Duodecĩ filios habuit iacob:
sed ex his unus ꝑ innocen¬
tiam uenditus est : alii uero
per malitiã uenditores frĩs
fuerunt: Duodecĩ apłi sunt
electi: sed unus in his amꝑe¬
tus ẽ. reprobus qui probaret

Expanded text:
ita utrarumque partium cives ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Sic in tritura areae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit primus homo; sed unus horum electus est, alter reprobus fuit . Tres filios Noe arca continuit; sed duo ex his electi sunt, et unus rephabuit; sed unus electus est, alter reprobatus . Duodecim filios habuit Jacob; sed ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret,
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra uias actiones ac¬
cipimus: exitus uiarũ intel¬
ligimus defectus actionũ
quia illi plerũq facile ad
dm̃ ueniunt: quos in terre¬
rus actibus prospera nulla
comitantur: Sequitur: Q
egressi serui eiꝰ in uias. con¬
gregauerunt om̃s quos inue¬
nerunt malos & bonos: et
impletȩ sunt nuptiȩ discũ¬
bentium: Ecce iam ipsa
qualitate conuiuantium
aperte ostenditur: quia per
has regis nuptias. presens ȩc¬
clesia designatur: In qua cũ
boni & mali conueniunt :
permixta quippe ẽ. diuersi¬
tate filiorũ: Quia si om̃s ad
fidẽ generat: ut damen om̃s
per immutationẽ uitȩ ad
libertatẽ spũalis gr̃ȩ culpis
exigentibus non perducat:
Quousq namq hic uiuimus:
necesse ẽ. ut uitã presentis
scłi permixti ꝑagamus Tunc
autem discernimur: cũ per
uenimus: Boni enĩ solz nus¬
quã sunt: nisi ur cęloꝰ & ma¬
li soli nusquã sunt nusi in
inferno: Hȩc autẽ uita quȩ
inter cęlũ & infernũ sita
est: sicut in medio subsistit:

Expanded text:
tura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Dominum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla comitantur. Sequitur autem: Et egressi servi ejus in vias, congregaverunt omnes, quos invenerunt bonos et malos, et impletae sunt nuptiae discumbentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem divenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit,
Abbreviated transcription (Latin):
cius mundi gła mortiferũ
timebutit : Ecce iam mors
martyrũ. Floret in fide ui¬
uentiũ: & hi qui contra illos
de crudelitate sua gloriati
sunt. nequaquã ad memoriã
nr̃am ueniunt uel in nu¬
mero mortuorũ Rebꝰ ergo
recognoscimꝰ: quod in para¬
bolis audimus. Sed is qui
inuitantẽ se condẽpni conspi¬
cre regis filii sui nuptias
uacuas non habebit. Ad
alios mittit: quia & si apud
quandoq tamen sermo dei
inuenturus est ubi requies¬
cat: Unde & subdit᷑ Tunc
ait seruis suis Nuptie quidẽ
parate sunt: sed qui inuitati
erant non fuerunt digni:

Expanded text:
hujus mundi gloria mortifera hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt nequaquam ad memoriam nostram veniunt vel in numero mortuorum. Rebus ergo cognoscimus quod in parabolis audimus. 6. Sed is qui invitantem se contemni conspicit regis filii sui nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia etsi apud quandoque tamen sermo Dei inventurus est ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, sed qui invitati erant no
Abbreviated transcription (Latin):
Reliqui uero tenuerunt
seruos eiꝰ: & contumeliis af¬
fectos occiderunt: Sed rex
ista cognoscens: missis exer¬
citibꝰ suis perdidit homici¬
das illos: & ciuitatẽ illorũ
succendit: Homicidas per
didit: quia persequentes
interemit: Ciuitatẽ eorũ
igni succendit : quia illorũ
non solũ animȩ sed caro
quoq in qua habitauerañ
eternȩ gehenne flamma
cruciatur: Missis uero exer¬
citibus extui sisse homici¬
das dicitur: quia in homi
nibꝰ omne iudiciũ per an-¬
gelos exhibetur: Quid nãq
sunt illa angłorũ agmina:
nisi exercitus regis nr̃i
Unde & isdem dñs saba¬
oth dicitur: Sabaoth qppe:
exercituũ interpretatur:
Ad perdendos ergo aduer¬
sarios suos exercitũ mittit:
quia nimirũ uindictã dñs
per angłos exercet: Cuius
uinclictȩ potentiam: tunc
nr̃i patres audiebant nos
autem iã certuimus Ubi
sunt enĩ suꝑbi illi martirũ
persecutores: Uͥbi illi qui
contra conditorẽ suum cer¬
uicẽ cordis erexerant: & de

Expanded text:
Reliqui vero tenuerunt Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Hdidit, quia persequentes interimit; civitatem eorum igne succendit, quia illorum non solum animae, sed caro quoque in qua habitaverunt aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicitunibus omne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina, nisi exercitus Regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur. Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant et de
Abbreviated transcription (Latin):
unt: inuitatis & uenire no¬
entibꝰ dicitur: Iauri mei &e
altilia occisa sunt: & omĩa
parata: Acsi aꝑtius dicatur.
Patrũ p̃cedentiũ mortes as¬
picite: & remedia uitȩ ur̃e
cogitate: Notandũ uero quod
priori inuitatione: nil de
tauris. & altilibus diciturꝰ
In secunda autẽ: iã tauri
& altilia mactata memorant᷑.
Quia om̃ps ds̃ cũ uerba eiꝰ
audire nolumus: adiungit
Illi autẽ neglexerunt: & abi¬
erunt Alius in uillã suã.
alius in negotiationẽ suam:
In uillã quippe ire ẽ: labori
terreno immoderate incũ¬
bere: In negotiationẽ uero
ire ẽ actionũ scłariũ luchris
inhiare: Quia enĩ alius inten¬
tus labori terreno alius
uero mundi huius actionibꝰ
deditus: mysteͤriũ incarna¬
tionis dñice pensare: & scđo
illud uiuere dissimulat: quasi
ad uillã. uel negotiũ pergens:
uenire ad regis nuptias recu-¬
sat: & plerũq qđ est grauius.
non nulli uocantis gratiam.
ñ solũ respuunt: sed ẽtiam
ꝑsecunt᷑: Unde & sublitur:

Expanded text:
runt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione ntauris et altilibus dicitur. In secunda autem tauri et altilia jam mactata memorantur, quia omnipotens Deus, cum verba ejus audire nolumus, sicut necIlli autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis dominicae pensare et secundum illud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pęnitentiã ageret : absolu¬
tionem debiti a dño accepit:
Sed quia conseruo suo centũ
sibi cdenarios debenti debitũ
non cluisit. & hoc ẽ. iussus
exigi : quod ei fuerat iã climis.¬
sum: Ex quibus uidelicet
cdictis constat. quia si hoc qđ
in nos delinquitur ex corde
non dimittimus : & illud rur¬
sus a nobis exigitur. qđ nob̾
iam ꝑ pęnitentiã diissum
fuisse gaudebamꝰ: Igitur dũ
per indulti tẽporis spatiũ
licet: dũ iudex sustinet: dũ
conuersionẽ nrãm is qͥ culpas
ęxaminat expectat: confle mꝰ
in lacrimis duritiã mentis
formemus in proximis grãm
benignitatis & ficlent̃ dico:
quia salutari hostia post
mortem non indigebimus:
si ante mortẽ lõ hostia ipsi
fuerimus:¬

Expanded text:
cum paenitentiam ageret, absolucum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam sum. Ex quibus videlicet dictis constat , quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indulti temporis spatium licet, dum judex sustinet, dum conversionem nostram is qui culpas examinat exspectat, conflemus in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico quia salutari hostia post mosi ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus
Abbreviated transcription (Latin):
cens: si non remiseritis unꝰqͥsq
sed lnter hec sciendũ ẽ.
quia ille recte delicti¬
sui ueniam postulat.
qui prius hoc quod in eo de¬
linquitur relaxat: Munus enĩ
non accipitur: nisi ante discor¬
dia ab animo pellatur: dicen¬
te ueritate. Si offers munus
tuũ ad altare. & recorclatus
fueris ꝗ quia fr̃ tuus habet
aliquid aduersus te : relinque¬
ibi munus tuũ ante altare:
& uacde prius reconciliari fr̃i
tuo : & tunc ueniens offer
sandũ est. cũ omĩs culpa
munere soluatur: quã gra.¬
uis est culpa discordie: pro
qua nec munus accipitur:
Debemus itaq ad ꝑximum
quãuis longe positũ. longe¬
q disiunctũ mente ire: ei
animũ subelere: humilitate
illũ ac beniuolentia placare:
Scilicet conditor nr̃ dũ tale
placitũ nr̃ȩ mentis aspȩxerit.
a percato nos soluit: quia
munus pro culpa sumit: Ue¬
ritatis autẽ uoce attestante
didicimus: quia seruus qui
decem milia talenta debebat.

Expanded text:
cens: Si non remiseritis unusquisque cens: Si non remiseritis unusquisque Sed inter haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adibi munus tuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offer sandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat,
Abbreviated transcription (Latin):
istũ qui debebat decẽ milium
talentorũ diabolũ int̾pretari :
cuiꝰ uxorẽ & filios uenũdatos.
perseuerante illo in malitia.
insipientiã. & m alas cogitatio¬
nes. intelligi uolunt: Sicut
enĩ iusti uxor dicitur sapien¬
ta: sic & uxorẽ in iusti. & pec¬
catoris appellari stulticiam:
Sed quomodo ei dimittat dñs
decem milia talenta. & ille
nobis conseruis suis centum
denarios ñ dimiserit: Nec
eccłiasticȩ interpretationis ẽ:
nec a prudentibus iuris recipi¬
endũ: Sic & pater meus cęlestis
faciet uobis: si ñ remiseritis
unusquisq fr̃i suo de cordibꝰ
ur̃is Formidolosa sententia:
Si iupcta nr̃am mentẽ sententia
dĩ flectitur atq mutatur: si
parua fr̃ibus non dimittimus:
magna nobis a dõ non climit¬
tentur: & quia potest unusqͥsq
dicere. nichil habeo contra eũ.
ipse nouit. habet dm̃ udicẽ.
Non michi curȩ est. quid uelit
agere ego ignoui ei: confirmat
sententiam suam: & omnẽ simu¬
lationẽ fictȩ pacis euertit di¬

Expanded text:
qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non mihi curae est, quid velit agere, ego ignovi ei; confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit, di
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditas in propagine: tran-¬
quillitas in diuturna pace:
& tamen cũ in se ipso florer&:
iam in eorũ cordibꝰ mundus
aruerat: Ecce iã mundus in
se ipso aruit: & adhue in cor-¬
dibus nr̃is floret: Ubiq mors
ubiq luctus: ubiq desolatio:
Undiq ꝑcutimur: undiq
amaritudinibꝰ replemur: &
tamen cȩca mente carnalis
concupiscentiȩ: ipsas eiꝰ ama¬
ritudines amamꝰ: fugientem
sequimur: labenti inheremꝰ:
& quia labentẽ retinere ñ
possumus: cũ ipso labunur.
quẽ cadentẽ tenemus: Ali¬
quando nos mundus delecta-¬
tione sibi tenuit: nunc tan¬
tis plagis plenus ẽ. ut ipse nos
iã mundus inuitet ad dĩ:
Pensate ergo quã nulla sunt.:
quȩ tẽporalit currunt: finis
temporaliũ ostendit: quam
nichil sit. quod transire po¬
tuit: Casus rerũ indicat: qͥa
res transiens: & tunc prope
ȩternitatis amore cor figite:⁊
ut dũ terrena culmina adi-¬
pisci contẽpnitis: ꝑueniatis

Expanded text:
fecunditas in propagine, tranfecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus in seipso aruit, et adhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope aeternitatis amore cor figite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ i imo ẽ: quanto ab¬
hominibus in alto & humili¬
tas cordis nr̃i tanto apud dm̃
in alto est: quanto ab hominibꝰ
in imo: Despiciamus ergo: si
quid boni gerimus Nulla nos
nr̃a in flet operatio. ⁊ ñ rerum
habunclantia: non gła extollat:
Si quibuslib&e bonis affluentibꝰ
intus intumescimus: dõ despecti
quã sententiã protulit consilii¬
illius: subiungit: Nam quasi
hȩc: adiurxit. humiliatus sũ.
&̾ liberauit me: Hȩc ergo cogita¬
te fr̃s: hȩc tota intentione pen.¬
sate : nolite in proximis urĩs:
mundi huiꝰ bona uenerare:
Hoc propt̃ clñm honorate i
estis: qđ facti sunt ad imaginẽ
dei: Quod tunc ꝓximis uere ser¬
uatis: si apud uos met ipsos priꝰ
in corde ñ tumescitis Nã qui se
adhiic pro rebus transitoriis
extollit : nescit in preximo
uenerari quod maneat: Noli-¬
te ergo in uosmet ipsos pensa-¬
re quod habetis: sed quid
estis: Ecce mundus qͥ diligitur.
mentis despectu calcauerunt:
continua: opulentia in rebꝰ:

Expanded text:
apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto, et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. 3. Despiciamus ergo si quid boni gerimus, nulla nos nostra inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti quam sententiam protulit, consilium subjungit; nam quasi ceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate inestis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed estis. Ecce mundus, qui diligitur, mentis despectu calcaverunt. continua, opulentia in rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse dimittat minora peccan-¬
tibus: Si autẽ ob factã contu-¬
meliam simus implacabiles.
& propter amarius uerbum
perpetes habeamus discordias:
nonne nobis uidemur et¬
recte redigendi in carcerem.
& sub exemplo operis nr̃i hoc
agere. ut maiorũ nob̾ delicto¬
rum uenia non relaxetur:¬

Expanded text:
 ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur
Abbreviated transcription (Latin):
pecta sunt hominũ. despici-¬
enda non sunt. Ad filium
reguli ire noluit. ad filium
centurionis ire paratus fuit:
Increpata ẽ. ergo suꝑbia nr̃a.
que nescit pensare homines:
Propter homines: sola ut dixi.¬
mus quȩ circũ stant hominibꝰ
pensat: Naturã non aspicit:
honorem lĩ in hominibꝰ non
agnoscit: Ecce ire non uult
filius dĩ ad filiũ reguli : et
tamen uenire paratus est ad
salutẽ serui: Certe si nos cuiꝰpiã
seruus rogaret. ut ad eum ire
deberemus: protinus nobis nr̃a
suꝑbia in cogitatione tacita
responderet dicens. Non eas:
quia demet ipsũ degeneras:
Honor tuus despicitur: locus
ulescit: Ecce de cęlo uerat
qui seruo in terra occurrere
non despicit: & tamen hrmili¬
ari in terra contẽpnuimus: qui
de terra sumus Quid uero apud
dm̃ uilius quid ẽẽ despectius
potest: quã seruare honorem
apud homines: & interni testis
oculos non timere: Unde & sacro
euangelio ad pharisȩos ipse dñs

Expanded text:
pecta sunt hominum sanctis despicipecta sunt hominum sanctis despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in terra occurrere non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ur re hoc ẽ. nob̾ sollert᷑
gelista alio testante didicimꝰ
centuno ad dnm uenit dicens.
Dñe puer meus iacet parals.¬
ticus in clomor & male torque¬
tur: Cui a iħu protinus res¬
pondetur: Ego ueniam: et
curabo eũ: Quid ẽ. qđ regu¬
lus rogat. ut ad eius filiũ
ueniat: & damen ire corpora¬
liter recusat: Ad seruũ uero
centurionis non inuitatur
&e tamen se corporaliter ire
pollicetur : Reguli filiꝰũ per
corporalẽ prȩsentiã ñ it dig¬
natur adesse: centurionis ser¬
uo non dedignatur occurrert
Quid ẽ. hoc. nisi qđ suꝑbia
nr̃a retunditur :÷ qui in homi¬
nibus non naturã qua ad
imagiẽ dei facti sunt. sed
honeres & diuitias ueneramur
Cũq pensamus quȩ circa eos
sunt: profecto interiora mini¬
me p̃udemus Dũ ea consi¬
deramus quȩ in corporibus
despecta sunt: negleginus
pensare quod sunt: Redẽptor
uero nr̃ ut ostenderet quia
quȩ alta sunt hominũ. scĩs¬
despiciencla sunt. & quȩ des-¬

Expanded text:
Qua in re hoc est nobis solerter Qua in re hoc est nobis solerter estante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc, nisi quod superbia nostra retunditur, 1567 qui in hominibus non naturam qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur? Cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime providemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster ut ostenderet quia quae alta sunt hominum despicienda sunt, et quae des
Abbreviated transcription (Latin):
eo quereret salutẽ: quẽ non
crederet saluatorẽ: Quare
ergo dicitur. nisi signa et
prodigia uideritis ñ creditis.
qui ante crederet quã signũ
uderet: Sel mementote qͥd
petit: & aperte cognoscetis:
quia in fide dubrtauit: Io¬
poscit namq: ut descender&e
& sanaret filiũ eiꝰ Corporalẽ
ergo presentiam dñi querebat.
qui per spm̃ nusquã deerat:
Muras itaq in illo credidit.
quẽ non putauit posse salutẽ
dari: rasi presens e̾e̾t. & corpore:
Si enĩ perfecte credidisset
proculdubio sciret: quia non
esset locus ubi non e̾e̾t dd̃:
Ex magna ergo parte diffi¬
sus est: quia honorẽ ñ dedit
maiestati: sed p̃sentiȩ corporali:
&̾ salutẽ itaq filio petiit.⁊
& tamen in fide dubitauit:
quia eũ ad quẽ uenerat: et
potentẽ ad curandũ credidit:¬
& tamen moriente filio: esse
absentẽ putauit dm̃ Sed dñs
qui rogatur ut uaclat: quia
non desit ubi inuitat᷑ indicat.
solo iussu salutẽ reddidit:
qui uoluntate omĩa creauit:

Expanded text:
 quem non crederet Salvatorem. Quare ergo dicitur: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis, qui ante crederet quam signum videret? Sed mementote qui petit, aperte cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putabat posse salutem dare, nisi praeseSi enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus, ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffusus  Ms., diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali: et salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum . Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur, indicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus aduersarios suos
odii retributione ꝑcuterent:
ut ita dicã. quid aliud
quã tauri erant .: qui ini¬
nicos suos uirtutis corporee
cornu feriebant: Quid uero
per altilia: nisi patres tes-¬
famenti noui figurantur.
Qui dũ grãm pinguedinis
nternę ꝑcipiunt: a derre.¬
us desideriis inrutentes:
id sublimia contẽplationis
uę pennis subleuantur:
n imo quippe cogitationẽ
onere.÷ quid est aliud
uã quȩdã ariditas mentis :
lui autẽ intellectu cęlestiũ
iper scã desideria : de
upernis delectationis inti¬
nȩ cibis pascuntur: quasi
argiori alimento pinguescun
sac enĩ pinguedine sagura.¬
ipsalmista concupiuerat:
ũ dicebat. Sicut adipe &
inguedine: repleatur ani-

Expanded text:
quatenus adversarios suos quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corpo reae cornu feriebant? Quid vero per altilia, nisi Novi Testamenti Patres figurantur. Qui dum gratiam pinguedinis internae percipiunt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine reple
Abbreviated transcription (Latin):
& per propħas dixit futurã.
et per apłos nuntiauit factã:
Sed quia hi qui prius inui¬
tati sunt. ad nuptiarũ con¬
iuuiũ uenire noluerunt:
in scđa inuitatione iam
dicitur. Ecce prandiũ meũ
paraui: tauri mer & altilia
occisa : & omĩa parata: Quid
in tauris uel altilibꝰ fr̃s
Quia enĩ uulgo loquor: etã
ipsa me necesse ẽ. uerba
euangłicȩ lectionis expla¬
nare: Altilia enĩ saginata
dicimus: ab eo enĩ quod ẽ.
alere: altilia quasi aletilia
uocamus Cũ uero in lege
scriptũ sit. diliges amicũ
tuũ & odio habebis inimi¬
cũ tuũ : accepta tunc iustis
licentia fuerat. ut dĩ suos¬
q aduersarios quanta possiq
uirtute cõprimerent: eos¬
q iure gladii ferirent: Qđ
in nouo proculcdubio testa¬
mento cõpescitur: cũ ꝑ seme¬
ipsam ueritas p̃dicat dices
diligite in imicos ur̃os: bene¬
facite his qui oderunt uos:
Quid ergo per tauros. nili
significantur : Nã dum ex
ꝑmissione legis acceꝑant.

Expanded text:
et per prophetas dixit futuram, et per prophetas dixit futuram, et per apostolos nuntiavit factam. Sed quia hi qui prius invitati sunt ad nuptiarum convivium venire noluerunt, in secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. 4. Quid in tauris vel altilibus, fraQuia enim vulgo loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Qusignificantur. Nam dum ex permissione legis acceperant;
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ & hominis redẽptoris nr̃i
xp̃i iħu. ex duabꝰ personis
credamus unitã: Ex duabꝰ
quippe atq in duabus hunc
naturis existere dicimꝰ: sed
duabus personis cõpositum
credi ut nefas uitamus:
Aꝑtius igitur atq securius
dici potest: quia in hoc
pater regi filio nuptias
fecit : quo ei ꝑ incarnationis
inysteriũ scãm eccłiã socia.¬
uit Uterus autẽ genitricis
uirginis huius. sponsi tha¬
lamus fuit: Unde & psal¬
mista dicit: In sole posuit
tab̾naculũ suũ: & ipse tan¬
quã sponsus ꝓcedens de tha¬
lamo suo. Tanquã sponsus
quippe de thalamo suo ꝓ¬
cessit : quia ad coniungen¬
cdam sibi ȩccłiam incarna¬
tus ds̃ de incorrupto utero
uirginis exiuit: Misit ergo
seruos suos ad istas nuptias¬
ut amicos inuitarent. Misit
semel: ÷ misit iterũ: quia in¬
carnationis dnicȩ p̃dicato¬
res÷ & prius propħas: & post¬
modũ apłos fecit Bis itaq
seruos ad inuitandũ misit:
quia incarnationẽ unigeniti

Expanded text:
Dei et hominis Redemptoris nostri Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; sed ex duabus personis compositum credi, ut nefas, vitamus. Apertius ergo atque securius dici potest quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum apostolos fecit. Bis itaque servos ad invitandum misit, quia incarnationem Unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. & dĩ sapientiam:
Liquido colligere debemꝰ quia
si ds̃ sapientia Nnuma autẽ
iusti sedo̾s sapientiȩ. Dum
cȩlũ dicitur sedes dĩ: cęlũ
ergo ẽ. anuna iusti: Hinc
per psal mistã de scĩs prę¬
dicatoibus dicitur: Cȩ̨li
enarrant głam dĩ: Regnũ
ergo cęlorũ. est eccłia iustorũ.¬
quia dũ eorũ cõrda in t̃ra
nichil ambiunt. per hoc
quod ad superna suspirañ
iam in eis dñs quasi in cę¬
lestibus regnat: Dicatur
ergo: Simile ẽ. regnum
celorũ homini regiꝰ qui fecit
nuptias filio suo Iã intelli¬
regis filii pater: Ille ninurũ
cui psalmista ait. Ds iudi¬
ciũ tuũ regi da: & iusticiã
tuã filio regis: Qui fecit
nuptias filio suo: Tunc enĩ
ds̃ pater cdõ filio nuptias
fecit: quando hunc in utero
iurginis humanę naturȩ¬
coniunxit: quando dm̃ ante
scła fieri uoluit hominem.
in fine scłorũ: Sed quia
ex duabꝰ ꝑsonis fieri solet
ista coniunctio: absit hoc ab
intellectibꝰ ar̃is. ut ꝑsonam

Expanded text:
irtutem et Dei sapientiam : liquido debemus colligere, quod si Deus sapientia, anima vero justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est EccQuia dum eorum corda in terra nihil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Quis eregis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturconjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam
Abbreviated transcription (Latin):
Pectio scĩ euangelii
qua modo fr̃s audistis:
expositione non indiget
Sed ne hanc tacite preterisse
uideamur: exhortando potius
quã exponencdo in ea aliquid
loquamur: Hoc autẽ nobłs̃
solũ modo expositione uideo
esse requirendũ: cur is qui
aed salutẽ petendã uenerat
audiuit: Nisi signa & ꝓdigia
uideritis: non creditis: Qui eñĩ

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non credit
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorũ homini regi. qui uo¬
luit rationẽ ponere cũ serus
suis: familiare ẽ. nãq: siriis
& maxime palestinas. ad om¬
nem sermonẽ suũ parabolã
iungereꝰ ut quod ꝑ simplex
p̃ceptũ teneri ab auditoribus
non potest: per si militudinẽ
exempli teneatur: Srecepit itaq
& serui qui debens decẽ milia
talentorũ. a dño rogans ueniã
impetrauerat: ut ipse quoq
dimittat conserius suis minora
peccantibus: Si enĩ ille rex &
dñs seruo debitori decẽ milia
talentorũ tã facile dimisit.
quanto magis serui conseruis

Expanded text:
mini regi qui voluit rationem ponere cum servis suis. Familiare est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque  servi, qui debebat decem millia talentorum, a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi c
Abbreviated transcription (Latin):
corporali: quãquã apud patre
eruaret presentia spũali post
iero adiungit & ceteros suos
abi dicit. Non pro his autẽ
rogo tantũ: sed et pro eis qui
credituri sunt per uerbũ
eorũ in me ubi manifesti¬
us ostendit. quod non de
omĩbus ad eũ ꝑtinentibus
superius loqueretur. ab eo
loco ubi ait. Manifestaui
nomen tuũ hominibꝰ quos
dedisti michi: sed de his
tantũ. qui eũ cũ illa licera
quibus tunc audiebatur
discipłis suis dicat: Manifesta-¬
ui inquit nomen tuũ homi¬
nibus quos dedesti michi:
Non ergo nouerant dĩ nom̃.
cũ essent iudęx᷑ & ubi est
quod legitur. notus in iu¬
dea ds̃ꝰ in urł magnum
nomen eius: Ergo manife¬
staui nomen tuũ hominibꝰ
istis. quos dedisti michi de
munclo. qui me audiunt.
hec dicentẽ Non illud nom̃
tuũ quo uocaris deus: sed
illud quo uocaris pater m̃s:¬
Sed quomodo manifestauit.
si nondũ uenit hora de qua
superius dixerat: quod ueni

Expanded text:
corporali, ut eos cum Patre corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, quibus tunc audiebatur discipulis suis dicat: Manifestavi, inquit, nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi. Non ergo noverant Dei nomen, cum essent Judaei? et ubi est, quod legitur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ? Ergo manifestavi nomen tuum hominibus istis, quos dedisti mihi de mundo, qui me audiunt haec dicentem, non illud nomen tuum, quo vocaris Deus, sed illud quo vocaris Pater mSed quomodo manifestavit, si nondum venit hora de qua superius dixerat, quod veni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi acceperunt & cognouerunt
uere quia a te exiui. & credi-¬
derunt quia tu me misisti:
Quamquã & hȩc omĩa de
omĩbus futuris fidelibꝰ dici
potuerunt specie perfecta
cũ aclhuc essent futura sed
ut de his solis quos tunc ha-¬
bebat discipłis. hȩc loqui in¬
telligatur: illucd magis urg&
quoel paulo post ait. Cũ essẽ
cũ eis: ego seruabã eos in
nomine tuo quos de disti
michi custodiui : Et nemo
ex his periit: nisi filius per-¬
litionis. ut scriptura imple.¬
atur: Iudam significans: qui
tradidit eũ: Ex isto quippe
duodenario numero apłorũ.
solus periit: Deinde subiun¬
git: Ilunc autẽ ad de uenio:
Unde manifestũ ẽ. eum de
corporali sua clixisse p̃sentia.¬
cũ essem cũ eis. ego rogeba
eos: ueluti iã cũ eis ea presen¬
tia non esset: Non itaq recte
intelliguntur. de quibus di¬
xerit. cũ essem cũ eis ego ser¬
uabã eos: nisi hi quos in se
credentes seruare iã ceperat
presentia corporali: Et quos
relicturus fuerat absentia

Expanded text:
cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis quod tunc habebat discipulis haec loqui intelligatur, illud magis urget, quod paulo post ait: Cum essem cum eis, ego salvabam eos in nomine tmihi custodivi, et nemo ex eis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur; Judam significans qui tradidit eum: ex isto quippe duodenario numero Apostolorum solus periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praeCum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia nointelliguntur de quibus dixerit, Cum essem cum eis, ego servabam illos, nisi hi quos in se credentes servare jam coeperat praesentia corporali, et quos relicturus fuerat absentia
Abbreviated transcription (Latin):
scificationis ex resurrectione
mortuorũ: Scđm hanc ergo
predestinationẽ etiã clarifica¬
tus est ante quã mundus es¬
set : ut e̾e̾t claritas eius ex
resurrectione mortuorum
apud patrẽ ad cuiꝰ dexteram
sedet Cũ ergo uideret illiꝰ
prȩdestinate suȩ clarificatio¬
nis uenisse iam tempus.⁊ ut¬
& nunc fieret in redditione:
quod fuerat in prȩdestinatio¬
ne iã factũ: orauit dicens
et nunc clarifica me tu pat
apud temet ipsũ claritate
quã habui prius quã mundus
esset apud de. Id est illã cla¬
ritatẽ quã habui apud te in
predestinatione tua: dẽpus ẽ.
ut apud te habeam etiam ui¬
uens in cdextera tua: Manifes¬
taui nomen tuũ hominibus
quos dedisti michi de mundo

Expanded text:
ificationis, ex resurrectione mortuorum. Secundum hanc ergo praedestinationem etiam clarificatus est, priusquam mundus esset, ut esset claritas ejus, ex resurrectione mortuorum, apud Patrem, ad cujus dexteram sedet. Cum ergo videret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit, dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, clquam habui priusquam mundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo
Abbreviated transcription (Latin):
pore fuerat: Si enĩ de nobis
dixit apłs: sicut elegit nos
in ipso ante mundi consti-¬
tutionẽ: cur abhorrere repu-¬
tatur a uero. si tunc pater
capit nr̃m glorificauit.
quando nos in ipso ut mem-¬
bra eiꝰ essemus elegit : Hirc

Expanded text:
pore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
de monumento uocatus. in tan¬
tũ popłis innotuit: ut ab eorũ
qui uidere testimonium
plurime dño turbȩ cũ pal¬
mis occurrerent: & multi ꝓpter
illũ abirent ex iudeis. & crede-¬
rent in iħm: Quartũ uero
mortuũ dñs nuntiante disci-
ut mortuͥ sepeliant mortuos
suos. id est maliuolos noxiis
laudibus grauent: & qui a
non adest iustus. qui corripi
at in masccłia : oleũ peccatoris
impinguet caput suũ:¬

Expanded text:
de monumento vocatus, in tande monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum qui videre testimonium, plurimae Domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum nuntiante discipuut mortui sepeliant mortuos suos , id est mali malos noxiis laudibus gravent: et quia non adest justus, qui coat in misericordia, oleum peccatoris impinguet caput suu
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uolens ostendere
dñs iacentẽ in conclaui mor¬
tuã modesta leuiq uoce
resuscitat dicens. puella surge.
quã & ob facilltatem resusci¬
tandi iam mortuã fuisse ne¬
gauerat: Delatũ autẽ foras
iuuenẽ pluribꝰ ut reuiuiscere
debeat dictis corroborat. cũ alt:
Iuuenis tibi dico surge: Qua¬
triduanus uero mortuus ut
longa prementis sepulchri
claustra depouere posset.
fremuit sp̃u iħc: turbauit se¬
ipsũ: lacrimas fudit: rursũ
mauit: lazare ueni foras: &
sic tandẽ qui erat desperatus:
discusso tenebrarum pondere:
uitȩ. luciq reticditur Sed hoc
hotandũ. quia prblica nexa
publico eget remedio: leuia
autẽ peccata. leiuori & secreta
quȩunt penitentia deleri
Puella in cdomo iacens paucis
arbitri s exurge̾t. eisdẽq ne
miraculũ uulgarent indicitur:
& stupuerunt inquit parentes
eius: quibus precepit ne alicui
dicerent. quod factũ erat:
Iuueras extra portã turba
multa comitante atq intu¬
ente suscitatur: Lazarus

Expanded text:
ulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: venis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum mavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur Et stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turbamulta comitante atque intuente, suscitatur. Lazarus
Abbreviated transcription (Latin):
causam atq rationẽ
sollẽpnitatis hodiernȩ diui¬
norum eloquiorũ textus os¬
dencdit. quo scm̃ spm̃ quin-¬
quagesimo post dñi resurrecti¬
one die. qui ab ascensione
eius est decimus. infusũ xp̃i
discipłis sicut promissus spe¬
rabatur agnorumꝰ: Sed aduos
eccłiȩ filios instruendos: ad¬
dendũ est etiã nr̃i sermonis
obsequiũ: Non enĩ timemus
ne sp̃ũ ales & erucditi nota
fastiliant: ad quorũ fructũ
pertinet: ut quã plurimis
insinuari uelint : quod ipsi
cũ magna sui utilitate lidi¬
cerunt: Fiat ergo per corcla
omium dispensatio munerũ
diuinorũ: & seruitutẽ ᷤ moris
nr̃i docti indoctiq ñ sꝑnañ
aderit ipsius largitas. de
cuius maiestate loqui tẽp¬
tamus. ut ad profectum
totius eccłiȩ suȩ & uos capa-¬
ces. & nos faciat habundantes:
Cũ igit᷑ ad intelligendam
cdignitatẽ sp̃s scĩ oculos men¬
tis intendimus: nichil diuer¬
sum ab excellentia patris. et
filii cogitemus: quia in nullo
ab unitate sua discrepat di¬

Expanded text:
rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant. fidei ipsius largitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat di
Abbreviated transcription (Latin):
Euntes autẽ discipłi: fecerunt sicut
preceperat eis iħc: & ad duxerunt asinã
& pullũ: qm̃ euntes apłi: soluerunt asi¬
nam alienã. Ministeriũ quidẽ fuit illorũ
uirtus autẽ & auctoritas xp̃i. Nec enim
potuissent tollere iumentũ alienũ ab
illo dño. qui non eos cognoscebat qui
apłi soluerunt uideos. uel gentes de
uinculo inimici: in prima quidẽ facie
eorũ uidebat᷑ opus: re uera autẽ uirtus
cim constituti: totũ mundũ ligatũ.
sub potestate diaboli. soluere potuis.¬

Expanded text:
discipuli fecerunt sicut praecepit illis, et adduxerunt asinam et pullum. Quod euntes apostoli solverunt asinam alienam, ministerium fuit quidem illorum, virtus autem et auctoritas Christi. Nec enim potuissent tollere jumentum alienum ab illo domino qui non eos cognoscebat qui apostoli solverunt Judaeos et gentes de vinculo inimici, in prima quidem facie eorum videbatur opus, revera autem virtus cim constituti totum mundum ligatum sub potestate diaboli solvere potuis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi tantũmodo cęsarẽ. Ecce rex tuus
uenit tibi mansuetus: sedens super
asinã: Si intellexeris: uenit tibi Si
non intellexeris: ueniet contra te. Id
est: si intellexeris ueniet. ut salu&
te: ce sub pedibus tuis subiuget
gentes: ut gaudens per propħam
dicas. Qm̃ d̾s excelsus. terribilis. et
rex magnus suꝑ omnẽ terrã. subiecit
ppłos nob̾: & gentes sub pedibus nr̃is:
Elegit nos hereditatẽ sibi: speciẽ iacob
quẽ dilexit: Si autẽ non uitellexeris:
ueniet ut ꝑdat te. & de tẽplo sc̃itatis
expellat: &e aliã sponsam de gentibus.
castiorẽ inclucat in cubiculũ sc̃ĩtatis:¬

Expanded text:
isi tantummodo Caesarem . Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si intellexeris, veniet ut salvet te, et sub pedibus tuis subiget gentes, ut gaudens per Prophetam dicas: Quoniam Deus excelsus terribilis, et rex magnus super omnem terram subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris; elegit nos haereditatem sibi speciem Jacob quem dilexit . Si autem non intellexeris, veniet ut perdat te, et de templo sanctitatis expellat, et aliam sponsam de gentibus castiorem inducat in cubiculum sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sed per dĩ miscđiam absoliumu
Sicut enĩ uidemꝰ in istis mundalibꝰ.
regnis. quomodo in primis quidem
nemo potest facere se ipsũ regẽ: sed
ppłs creat sibi regẽ quẽ eligit. sed cũ¬
rex ille fuerit factus & confirmatꝰ
in regno: iam habet potestatem in
hominibus. & non potest ppłs iugũ
eius de ceruice sua repellere. Nam
primũ quidẽ in potestate popłi est.
facere sibi regẽ quẽ uult factũ au¬
tem de regno repellere iam non est
in potestate eius: & sic uoluntas ppłi
postea in necessitatẽ conuertitur:. Sic¬
arburiũ: utrũ uelit sub regno esse
diaboli Cũ autẽ se peccando tradi
de potestate eius exire: sed sic prima
uoluntas eius. ui necessitatẽ conuer-¬

Expanded text:
sed per Dei misericordiam assuevimus, sicut videmus in istis mundialibus regnis, quomodo in primis quidem nemo potespopulus creat sibi regem, quem elegit. Sed cum ille fuerit factus et confirmatus in regno, iam habet potestatem in hominibus, et non potest populus iugum eius de cervice sua repellere. Nam primum quidem in potestate populi est facere sibi regem quem vult, factum autem de regno repellere iam non est in potestate eius, et sic voluntas populi postea in necessitatem convertitur. XXIIarbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum autem peccando se tradidde potestate eius exire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem e