comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misit. non iussit: dedit locũ
apło monendi. ut qui uolue¬
rit non dimittat uxorem
in fidelem:quo sic fortasse
possit fieri fidelis. monet gͦ¬
apłs. quo possit ẽẽ multorũ
occasio lucrandorum: ut fi¬
deles coniuges inrelinquen¬
dis infidelib ꝑmissa licentia
non utantur. Quia hoc non¬
uetat dñs: non tamen expe¬
dit: quia hoc ne fiat monet
apłs. qui reddit etiam rati¬
onem.cur fieri non expedic
iam ꝓuenerat. ut non nulle
feminȩ ꝑuiros fideles. et ui¬
ri ꝑuxores fideles infidem
uenerint. Et quamuis ñ
dicens nomina: exemplis
tamen ortatus est: ad confr¬
mandum consilium suum
Sepe contigit. ut lucrifieran
ꝑmulierẽ ideo beatus. pe¬
trus ait. It si qui non cre¬
dunt uerbo: ꝑ mulierum
conuersationem sine u̾bo
lucrificant. et cum uide¬
rint exebriosis sobrias: ersi¬
ꝑbis humiles: dicant. Uett
lex dei est:que sic poccuit mu¬
tare mores molitos. Alio¬
qtin: filii ur̃i in mundi essẽt

Expanded text:
misit, non jussit, dedit locum misit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortasse possit fieri fidelis. SanctApostolus, quo possit esse multorum occasio lucrandorum, ut fideles conjuges in relinquendis infidelibus permissa licentia non utantur. uetat, non tamen expedire, quia hoc ne fiat, monet apostolus: qui reddit etiam rationem cur fieri non expediat, jam provenerat ut nonnullae feminae per viros fideles, et viri per uxores fideles in fidem venirent; et quamvis non dicens nomina, exemplis tamen hortatus est, ad confirmandum consilium suumaepe contigit ut lucrifieret per mulierem. Ideo ait beatus Petrus, ut si qui non credunt verbo, per mulierum conversationem, sine verbo lucrifiant, et cum viderint ex ebriosis sobrias, ex superbis humiles, dicant: Vere lex Dei est, quae sic potuit mutare mores inolitos. quin filii vestri immundi essent,
Abbreviated transcription (Latin):
iubetur: aliud quod monet᷑.
alitid quod ignoscitur. Iube¬
tur mulier auiro non disce¬
dere. Qđ si disccrit. manere
innupta: aut uiro suo recon¬
ciliari. Aliter autẽ. non licet
facere. Monetur aute uir fide¬
lis. si habet uxorem infidelẽ.
consentientẽ secum habitare.
non eam dimittere. licet ergo
et dimittere: quia non est p̃¬
ceptũ dñi nedimittat: s con¬
silium apłi Sieut monetur
uirgo non nubere.S sinup¬
serit: consilium quidem non
tenebit: s concra p̃ceptum
non faciet & ignoscitur cum
dicitur. hoc autem dico se¬
cundũ indulgentiam. non
scđm imperium. Qua ꝓpt̃.
silicet ut dimittatur con¬
iunx infidelis:quamuis me¬
lius sit non dimittere: et ca¬
men non licet scđm p̃ceptũ
dñi. ut dimittatur comunx
nisi causa fornicationis:
fornicatio: ẽ etiam. ipsa infi¬
tria quam secuntur infide¬
les. et quelibet noria super¬
stitio. fornicatio est. Dñs aut̃
ꝑ misit causa fornicationis
urorem dimitt:s quia per¬

Expanded text:
jubetur, aliud quod monetur, jubetur, aliud quod monetur, aliud quod ignoscitur. Jubetur mulier a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam aut viro suo reconciliari: aliter ergo non licet facere. Monetur autem vir fidelis, si habet uxorem infidelem consentientem secum habitare, non eam dimittere: licet ergo et dimittere; quia non est praeceptum Domini, ne dimittat, sed consilium Apostoli: sicut monetur virgo non nubere; sed si nupserit, consilium quidem non tenebit, sed contra praeceptum non faciet. Ignoscitur cum dicitur, Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium. Quapropter, si licet ut dimittatur conjux infidelis, quamvis melius sit non dimittere, et tamen non licet secundum praeceptum Domini ut dimittatur conjux nisi causa fornicationis, fornicatio est etiam ipsa infitria quam sequuntur infideles, et quaelibet noxia superstitio, fornicatio est. Dominus autem permisit causa fornicationis uxorem dimitti: sed quia per
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid eis dicit: Siquis
frat habet uxorem infide¬
lem ethec consendit habita¬
recum illo: non dimittat
llam: Et siqua mulier ha¬
bet uirum infidelem: et hic
consentit habitare cum illa
non dimictat uirum. Sig¬
nificat utiq quod si non con¬
sentit habitare cum illo:
idẽ siexecratur in illo fidem
xp̃i. et non eum patitur
quod xp̃ianus est. relinqͦn¬
la est ꝓpter regna cȩlorum
hoc dirit: quuia inter illa pͥ¬
mordia cum ambo utiq
ceñt gentiles. fiebat ut unꝰ
ex his crederet. Et quia hor¬
rebant ꝑfidi culturam dei:
similiter et credentes conta¬
minationem p̃teriti erroris:
ꝑsona:s exsua ꝑsona monet:
Ita est hoc bonum: tit si quis
aliter fecerit: non sit p̃cepti
transgressor. sicut de uirgi¬
nib paulo post dicit. p̃cep¬
cum dñi se non habere. con¬
silium autẽ dare: Atq ita
laudet uirginitatẽ. tit arri¬
piat eam que uoluerit: non
tamen ut si non fecerit. con¬
tra preceptum fecisse iudice¬
tur. Aliud est enim quod

Expanded text:
quis frater uxorem habet infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam: et si qua mulier habet uirum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat uirum. sanificat utique. quod, si non consentit habitare cum illo, id est si execratur in illo fidem Christi et non eum patitur. quod christianus est, relinquenda est propter regnum caelorumHoc dixit, quia inter illa primordia, cum ambo utique essent gentiles, fiebat ut unus ex his crederet: et quia horrebant perfidi culturam Dei, similiter et credentes contaminationem praeteriti erroris; persona, sed ex sua persona monet, ita est hoc bonum, ut si quis aliter fecerit, non sit praecepti transgressor: sicut de virginibus paulo post dicit, praeceptum Domini se non habere, consilium autem dare; atque ita laudat virginitatem, ut arripiat eam qui voluerit, non tamen ut si non fecerit, contra praeceptum fecisse judicetur. Aliud enim est quod
Abbreviated transcription (Latin):
filios abrahe cuitis filii st̃
mutroq sicredant. si cõmi.¬
nus peiores erunt gentilib.
Deterius est enim fuisse et
noneẽ: quam numquam
fuisse: Circumcisio nichil
st et p̃putium niebil est
Mamfestam est: quia nec
Sedobseruãtio mandatorũ
dei. Idest fides ꝓpitium fa¬
ut dm̃: sibonis operib ap¬
probetur. Unusquisq in
qua uocatione uocatus est:¬

Expanded text:
ito Abrahae, cujus filii sunt in utroque, si credant: si quominus, pejores erunt gentilibus; deterius est enim fuisse et non esse, quam numquam fuisse. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est. Manifestum est, quia nec Sed observatio mandatorum Dei, id est, fides propitium facit Deum, si bonis operibus approbetur. Unusquisque in ea vocatione, in qua vocatus est
Abbreviated transcription (Latin):
habet uxorem infidelem:et
he consentit habitare cum
sb nondimittat illã: Ergo
ninc his dicit. qui sunt in
inugio. Quid sibi ergo
uult quod dicit. ceteris nͥ
quia suꝑius eis loquebat᷑.
qui sic copulati erant. ut
pariter in fide xp̃i essent:
ceteris uero nunc dicit: idẽ
eis qui sic coptilati sunt ut
non ambo fideles sint. Hoc

Expanded text:
rem infidelem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittat illam. Ergo etiam nunc iis dicit qui sunt in conjugio. Quid sibi ergo vult quod ait, caeteris: nisi quia superius eis loquebatur, qui sic copulati erant, ut pariter in fide Christi essent; caeteris vero nunc dicit, id est eis qui sic copulati sunt, ut non ambo fideles sint? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq ꝓprium ha¬
bet donum exdeo:alius¬
quidem sic. alius uero sic:
Ecce et hoc donum dei ẽẽ dix̃.
adeo: et si inferius. quam illa
continentia.inqua om̃s tio¬
lebat ẽẽ sicut se ipsum: tam̃
donum adeo. Unde intelle¬
gimus. cum hec p̃cipiuntur
ut fiant. nichil aliudosten¬
dit: quam inẽẽ nobis oporte¬
re adhec accipienda. et ha¬
benda etiam ꝓpriam uolun¬
tatem.Cumuero dona dei ẽẽ
monstrantur:aquo petenda
sint. discitur. si non habent᷑:
et cui sint agende gratie. si ha¬
bentur: Nostrasq uolunta¬
tes. adhec expetenda. sum̃da.
retinenda. parum ualere.n
diuinitus ad iutientur. Sed¬

Expanded text:
unusquisque proprium dounusquisque proprium dobet donum a deo, alius sic, alius quidem sic. ecce et hoc donum esse dixit a deo etsi inferius quam illa continentia, in qua omnes uolebat esse sicut se ipsum, tamen donum a deo. unde intellegimus, cum haec praecipiuntur ut fiant, nihil aliud ostendi quam inesse nobis oportere ad haec accipienda et habenda etiam propriam uoluntatem; cum uero dona dei esse monstrantur, a quo petenda sint discitur, si non habentur, et cui sint agendae gratiae, si habentur, nostrasque uoluntates ad haec expetenda, sumenda, retinenda parum ualere, nisi diuinitus adiuuentur.
Abbreviated transcription (Latin):
paginis. sed libidinis uolup¬
tate: Quȩ tamen uoluptas.
non ꝓpter nuptias cadit in
ctlpam. s ꝓpter nuptias
accipit ueniam. Quo eirea
cuam hinc sunt laudabiles
iutiȩ. quia et illud quod
nonꝑtinet ad se. ignosci faci¬
ans ꝓpter se. Neq enim etiã
sticoncubitus. quo seruitur
uncupiscentiȩ sic agitur: ut
inpediatur fetus. quem po¬
stulant nuptiȩ. S tamen ali¬
ud est non concũbere. nisi so¬
ia uoluntate generandi qđ
sinon causa ꝓpagande ꝓlis
concũbitur. non tamen huiꝰ
libidinis causa. ꝓpagatiom
plis obsistitur. Culpa quip¬
pe ẽẽ innuitur. quod indul¬
geri ꝑhibetur. S que tanto
citius relaretur. quanto
non ꝑhanc inlicitũ quid
agitur: s hoc quod ẽ licitũ.
sub moderamine non tene¬
bomines ẽẽ. sicut me ipsũ
Quantum ergo ad beniuolũ
e sollicitũma ͤ. gistrũ ꝑtinet:
om̃s talessi: ⁊ fieri posset
uolebat ẽẽ. sicut se ipsum
Qualis autẽ ipse erat: mor
insubiectis ostendit. Sed

Expanded text:
paginis, sed libidinis voluppaginis, sed libidinis voluptate? Quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accietiam hinc sunt laudabiles nuptiae, quia et illud, quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. neque enim etiam iste concubitus, quo seruitur concupiscentiae, sic agitur, ut inpediatur fetus, quem postulant nuptiae. Sed tamen aliud est non concumbere nisi sola uoluntate generandi, quod si non causa propagandae prolis concumbitur, non tamen huius libidinis causa propagationi prolis obsistitur pe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc inlicitum quid agitur, sed hoc, quod est licitum, sub moderamine non tenehomines esse sicut me ipsum. Quantum ergo ad benevolum et sollicitum magistrum pertinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse sicut se ipsum. Qualis autem ipse erat, mox in subjectis ostendit: Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nialem habet culpam: Ad¬
ulterium uerdsiue formeatio
letalem habet culpam. Ac
ꝑhoc melior ẽ. quidem ab
om̃i concubita continentia
quam uel ipse matrimonia¬
lis concubitus: qui fit causa
gignendi.S quia illa conti¬
nentia meriti amplioris est.
reddere uero debitum coniti¬
gale nullius est eriminis:
Arigere autem ultra gene¬
randdi necessicatem. culpeus¬
nialis: fornieari porro ues
mechari puniendi crimin
cauere debet caritas castito¬
coniugalis. ne dum sibi qu¬
rit. unde amplius honoret̃
coniugi faciat unde damp¬
firmis indulgeo. non ꝑfects
p̃cipio: quia om̃s tielim me
inomnib imitari: quiscio
quantum possit casticas
apud dm̃. Ubi ergo uenia
danda est: aliquideẽ culpe
nulla ratione negabitur:
Cum igitur culpabilis non
sit generandi incentione
concubitꝰ. qui ꝓprie
nuptiis ĩptitandusi
quid scđm ueniã conce¬
dit apłs: nisi quod coniugio
dum se non continent. debi
dum ab alderutro carnis ex¬
poscunt. non uoluntace ꝓ¬

Expanded text:
nialem habet culpam; adnialem habet culpam; adulterium uero siue fornicatio letalem habet culpam. ac per hoc melior est quidem ab omni concubitu continentia quam uel ipse matrimonialis concubitus, qui fit causa gignendi. Sed quia illa continentia meriti amplioris est, reddere uero debitum coniugale nullius est criminis, exigere autem ultra generandi necessitatem culpae uenialis, fornicari porro uel moechari puniendi criminis, cauere debet caritas coniugalis, ne, dum sibi quaerit, unde amplius honoretur, coniugi faciat, unde damfirmis indulgeo, non perfectis praecipio, qui omnes homines velim me in omnibus imitari, qui scio quantum possit castitas um. ubi ergo uenia danda est, aliquid esse culpae nulla ratione negabitur. cum igitur culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis inputandus est, quid secundum ueniam concedit apostolus, nisi quod coniuges, dum se non cotum ab alterutro carnis exposcunt, non voluntate pro
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sibi coniigati. nonso¬
lum ipsius serus suis com¬
miscendi fidem. liberorum
ꝓcreandorum causa:que
prima est humani generis
inista mortalitate societas.
tierum etiam infirmitatis
inuicem excipiende. ad inli¬
citos concubitus euitan¬
dos. muctam quod ammꝰ
seruitutem: Ut et si alderi
eorum ꝑpetua continentia
placeat: nisi exalteritis con¬
sensu non possit. Et ad hoc
enim uxor non habet po¬
deftatem corporis sui s uir.
Similiter et uir non habet
potestatem corporis sui.
s mulier:ut et quod non
filiorum ꝓcreandorũ. s in¬
firmitatis et incontinentie
causa expecit. uel ille de
matrimonio. uel illa de ma¬
rito. non sibi alderutrum
negent. neq ꝑhoc incidant
indampnabiles corrupte¬
las. temptante satana. ꝓpt̃
incontinentiam. uł amboꝵ.
uel cuiꝰquam eorum. Coniui¬
galis enim concubitus. gene¬
randi gratia non habet cui¬
ꝑam: concupiscentie uero
satiande. Sed tamen cum con¬
iuge ꝓpter chori fidem. ue¬

Expanded text:
ergo sibi coniugati non soergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima eat humani generis in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo seruitutem, ut, etsi alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit; et ad hoc enim uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier, ut et quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit uel ille de matrimonio uel illa de marito, non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas temptante satana propter incontinentiam uel amborum uel cuiusquam eorum. coniugalis enim concubitus generandi gratia non habet culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem ue
Abbreviated transcription (Latin):
tmptet satanas: ꝓpter in¬
se retrahente. alius fornice¬
tur: et satanas locum cemp¬
sitis dieb abstinendum
monet: ne occasio detur dia¬
bolo:sicut dicit petrus
apostolꝰ: Ecce diabolus
ut leo: rugiens circuit.
querens quem deuoret:
Sienim causa filiorũ cre¬
andorum ducitur uxor.
non multum tempꝰ conces¬
sũ uidetur ad ipsũ usum:
Quia et dies festi et dies pu¬
rgationis. et ipsa ratio con¬
ceptus et partus. iuxrta le¬
gem cessari tẽporib his de¬
ergo inter se coniugati m¬
modestum. inuerecundum.
sordidum gerunt: uitiũ est
hominum: non culpa nup¬
tiarum. Iam inipsa quoq
inmoderatiore exactione
debiti carnalis. quam eis
non scđm imperium p̃cepit:
s sedin ueniam concedit a¬
płs: ut etiam p̃ter catisam
pereandi sibi misceantur.
Et sieos praui mores ad talẽ
concubitum inpellunt:
ntiptie tamen. ab adulte¬
rio seu fornicatione defen¬
dunt. Neq enim illud ꝓpt̃
nuptias admittitur. s ꝓpt̃
ntiptias ignoscicur. debẽt

Expanded text:
tet vos Satanas propter inse retrahente, alius fornicetur, et Satanas locum tensitis diebus abstinendum monet; ne occasio detur diabolo, sicut dicit Petrus apostolus: Ecce diabolus ut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Si enim causa filiorum creandorum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad ipsum usum; quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari temporibus his deergo inter se coniugati inmodestum, inuerecundum, sordidum gerunt, uitium est hominum, non culpa nuptiarum. Iam in ipsa quoque inmoderatiore exactione debiti carnalis, quam eis non secundum imperium praecepit, sed secundum ueniam concedit apostolus, ut etiam praeter causam procreandi sibi misceantur, etsi eos praui mores ad talem concubitum inpellunt, nuptiae tamen ab adulterio seu fornicatione defendunt. neque enim illud propter nuptias admittitur, sed propter nuptias ignoscitur. debent
Abbreviated transcription (Latin):
tudine simꝰ ostendit dicens
slo amputata eñi sollicitu¬
se reiuxorie. que sola in
eindo ceteris grauior est ad
su ꝓmerendum animus
auditur: Si tamen hac spe
anmus his molestus se exu¬
a at deo magis sertuat. Qd¬
inmodo exponit. quod supͣ
dierat: qui habẽt. ꝓ uxores.
tanquam non hab̃entes sint.
Qtui eñĩsic habent uxores.
ut cogitent ea quȩ sunt dñs.
quomodo placeant dño: nec
inhis que sunt mundi cogi¬
tunt placere tixorib: tanqtĩa
non habentes sunt: Qđ ea
felicitate fit: quando et uxo¬
rs tales st̃. ut eis mariti ñ
nto placeat ꝙ: diuites. quia
siblimes.qtua genere nobi¬
les.quua carne amabiles:
s quia fideles. quia religio¬
i. qtua puidici: quia turi
uxore est: sollicitus est quȩ
sunt mundi: quomodo pla¬
ceat uxori. Cura eñi uxo¬
ris et filiorũ. cogitatio ma¬
ndiest. Nam inter cetera
solent aliquando resptini¬
endas ad mittere: ne illas

Expanded text:
us, ostendit dicens:  Amputata enim sollicitudine rei uxoriae, quae sola in mundo caeteris gravior est, ad Deum promerendum animus eruditur: si tamen hac spe animus his molestiis se exuat, ut Deo magis serviat. Qmodo exponit, quod supra dixerat: Qui habent uxores, sint tanquam non habentes. Qui enim sic habent uxores, ut cogitent ea, quae sunt Domini, quomodo placeant Domino, nec in his, quae sunt mundi, cogitent placere uxoribus, tanquam non habentes sunt; quod ea felicitate fit, quando et uxores tales sunt, ut eis mariti non ideo placeant, quia divites, quia sublimes, quia genere nobiles, quia carne amabiles; sed quia fideles, quia religiosi, quia pudici, quia viri uxore est, sollicitus est quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori. Cura enim uxoris et filiorum cogitatio mundi est: nam inter caetera solent aliquando res puniendas admittere; ne illas
Abbreviated transcription (Latin):
Uri ergo est: desideriis agi
uel uinci: Cum enim tiolu¬
ntas calori carnis consentit:
uritur. Nam desideria pati
et nonuinci: illustris uiri
si tamen nec dum meliora
deuouert.Nam quisquis
bonum maius subire pro¬
posuit: bonum minꝰ quod
quam eñĩ innuptis et uidu¬
is locutus est: hos alloquit᷑
qui matrimonio iunctisunt.
ore dominico dicens. His¬

Expanded text:
Uri vero est, desideriis agi Uri vero est, desideriis agi vel vinci; cum enim voluntas calori carnis consentit, uritur: nam desideria pati, et non vinci, illustris viri si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod quam innuptis et viduis locutus est, hos alloquitur, qui matrimonio juncti sunt, ore Dominico: Uxorem a vi
Abbreviated transcription (Latin):
nn habentes sint. Unde
mne rectissime dicitur: qͥ
pcest capere capiat. qui aut
enoncontinet. nubat. Cunc
ago etiam continentia. ꝓpt̃
ꝓpagationem filiorũ. innup¬
carum descendebat officio
nunc audem. uinculum nup¬
tiale. incontinenti subuenit
uitio: Ut ab eis qui se noncon¬
unent. non ꝑturpitudinẽ
stuprum: s ꝑhonestatem
coniugiorum. fiat ꝓpagatio
filiorum. Curergo non dix̃
apłs. si filios non habet. nu¬
bat: quia scilicet hoc tẽpore
continendi ab amplexu:
non est necesse filios ꝓpaga¬
i. Et quare dixit sise non
continet. nubatur. utiq ꝓp¬
derea ne ꝑincontinentiam
cogat᷑ adulterare. siergo se
continet: nec ntbat nec ge¬
neret: Si autẽ non se continet:
licite nubat: ne turpiter
aut turpius concũbendo
enim nubere: quam uri:
Nonideo dixit. melius est
nubere quã uri:quasi bo¬
numsit uri.Ideo nubere
melius: s consuetudinem
secutus est. Solemus enim
dicere: melius est lucrum
facere. quam dampnum:

Expanded text:
non habentes sint. unde non habentes sint. unde nunc certissime dicitur: quae potest capere, capiat; quae autem se non continet, nubat. tunc ergo etiam continentia propter propagationem filiorum in nuptias descendebat officio; nunc autem uinculum nuptiale incontinentiae subuenit uitio, ut ab eis, qui se non continent, non per turpitudinem stuprorum, sed per honestatem coniugiorum fiat propagatio filiorum. cur ergo non dixit apostolus: si filios non habet, nubat? quia scilicet hoc tempore continendi ab amplexu non est necesse filios propagare. et quare dixit: si se non continet, nubat? utique propterea, ne per incontinentiam cogatur adulterare. si ergo se continet, nec nubat nec generet; si autem se non continet, licite nubat, ne turpiter generet aut turpius concumbendo enim nubere, quam uri. Non ideo dixit: Melius est enim nubere, quam uri, quasi bonum sit uri, ideo nubere melius: sed consuetudinem secutus est. Solemus enim dicere: Melius est lucrum facere, quam damnum.
Abbreviated transcription (Latin):
promptiores in eoipso. ut
ad iuuentur adeo: Illũ eñĩ
deus iuuat. quem uidet to¬
ta uirtute contendere: Nu¬
bant itaq siuritiment: for¬
te enim poterunt. postea¬
hoc adipisci. Digesto enimn
impedimento: reparat se
uoluntas. ad robustioren
si filios non habet. nubat.
ssi non se continet. nubat.
filiorum quidem ꝓpagati¬
one compensatur: quodd
incontinentie nubendo
conceditur: Namutiqin¬
continentia uucium est:
coniugium autem non est
uitium: Et ideo fit ꝑhoc
bonum: ut illud ueniale sit
malum: cum sint ergo nup¬
tiȩ causa generandi instita¬
te: ea causa fiebant apatrimz
qui tantum officio generar¬
di. feminis s non illiciten
scebantur. Erat enĩcune
quedam ꝓpagandi necesli¬
tas. que nũc. A non est qm̃
tempus aml ͭ ħ plectendisĩ
scriptum est. quodutiq c̃
fuit: et tempus continendi
ab amplexu: quod nunc est
De quotempore apłs loques
ait. De cetero fr̃s. temptis
breue est: reliquũ estit&
qu habent txores. tanquã

Expanded text:
promptiores in eo ipso, ut promptiores in eo ipso, ut adjuventur a Deo; illum enim Deus juvat, quem videt tota virtute contendere: nubant utique, si uri timent. Forte enim poterunt hoc postea adipisci; digesto enim impedimento reparat se voluntas robustiore si filios non habet, nubat, sed: si se non continet, nubat. filiorum quidem propagatione conpensatur, quod incontinentiae nubendo ceditur. nam utique incontinentia uitium est,- coniugium autem non est uitium; et ideo fit per hoc bonum, ut illud ueniale sit malum. cum sint ergo nuptiae causa generandi institutae, ea causa fiebant a patribus, qui tantum officio generandi feminis, sed non inlicite, miscebantur. erat enim tunc quaedam propagandi necessitas, quae nunc non est, quoniam tempus amplectendi, sicut scriptum est, quod utique tunc fuit, et tempus continendi ab amplexu, quod nunc est. de quo tempore apostolus loquens ait: de cetero, fratres, tempus breue est; reliquum est, ut et qui habent uxores, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
potest unusquisq ut uotũ
scium iuxta donum dei ba¬
beat: ut uelle ipsitis: nutu
dei possibilitatem consequa¬
tur: Ideo non debet quis con¬
stringine alicito ꝓhibitus.
inlicita admictat: s ipse s
eligat quid se quatur: Dico
autem non nuptis et tuduis.
bonum est illis si sic mane¬
ant. sicut et ego: Hondiceret
bonum est innuptis.ut sint
sicut et ego: nisi eẽt indeger
incorpore. Nec diceret om̃s
homines uolebam eẽ sicut
me ipsum. Si enim habuit
uxorem et hoc dixit: ergo¬
uirgines eẽ noluit: S absit¬
apueritia spũ ferbuit: ut
huius rei studium non habe
ret: quippe.cum iuuencultis
anticipatus sit agratia dei.
Postquam enim dirit. unũ¬
quemq ꝓprium donum
habere adeo:ostendit inqua
re melius est ẽẽ ꝓpensiorem:
quia ineo adiuuatur quis.
quod uidet᷑ auiditate m̃tis
appetere. Quod si non se
continent:nubant. Incita
ri illos uult. contendere ut¬
se contineant: Quod su npul¬
sti carnis ꝑseuerare seuide¬
rint non posse:quia nec st̃

Expanded text:
est, unusquisque juxta votum suum donum Dei habet, ut si velit, ipsius nutu Dei, possibilitatem consequatur. Ideo non debet quis constringi; ne a licito prohibitus, illicita admittat: sed ipse sibi eligat, quid sequatur. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis, si sic permaneant, sicut et ego. Non diceret, bonum est innuptis, ut sint, sicut et ego; nisi esset integer corpore Nec diceret: Omnes hmeipsum". Si enim habuit uxorem, et hoc dixit, uirgines esse noluit. Sed absitpueritia spiritu ferbuit, ut huius rei studium non hret; quippe cum juvenculus anticipatus sit a gratia Dei. Postquam dixit unumquemque proprium donum habere a Deo, ostendit in qua re melius est esse propensiorem; quia in eo adjuvatur quis, quod videtur aviditate mentis appetere. Quod si se non continent, nubant. In ista re illos vult contendere, ut contineant. Quod si impulsu carnis perseverare se viderint non posse, quia nec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
carnis est et concupiscentia
oculorum. et ambitio seculi
que non est expatre. s exmun¬
do:Et mundus transit: et
concupiscentia eius. Quiant
fecerit uoluntatẽ dei. manet
mȩt̃num:sicut ille manet
inet̃num. Ista ergo dilectio
mundi. que uniuiersalem in
se concupiscentiam optinet
mundi. generalis est forn
catio. qua peccatur in corpꝰ
ꝓprium:eoquod omĩb cor¬
poralib et uisibilib ec dem¬
poralib et desideriis et uo¬
ipatib humanis indesi¬
iester sertut animus: ab ip
hcreatore unit̾isorum deso¬
uus atꝙ derelictus: An
dum dei dixit: hic templũ
ssẽi: quia in substantia.
hoc sp̃e sc̃s. quod et deus. Hoc
ideirco dixit: ut corpora nr̃a
intaminata seruemus: ut
possit illic sp̃s sc̃s habitare
Quid autem insanius. magis¬
ꝙ sacrilegum est. quam ut
quisquam dicere audeat.
menbra xp̃i templũ eẽ crea¬

Expanded text:
carnis est, et concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi, quae non est ex Patre, sed ex mundo. Et mundus transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Dei, manet in aeternum, sicut ille manet in aeternum . Ista ergo dilectio mundi, quae universalem in se concupiscentiam continet mundi, gencatio. qua peccatur in corpus proprium eo quod omnibus corporalibus et uisibilibus et temporalibus desideriis et uoluptatibus humanus indesinenter seruit animus ab ipso creatore uniuersorum desolatus atque derelictus. DE lum Dei dixit, hic templum Spiritus sancti quia in substantia, hoc est spiritus, quod Deus. Hoc idcirco dixit ut corpora nostra incontaminata servemus, ut possit illic Spiritus sanctus habitareQuid autem insanius magisque sacrilegum est, quam ut quisquam dicere audeat membra Christi templum esse crea
Abbreviated transcription (Latin):
creatore alienus ꝑillam Ini¬
cium omĩs peccati suꝑbia
Cuius suꝑbie initium est.
ut scriptum est. apostatare
adeo: Aquo generali forni¬
cationis malo quisq alienꝰ.
quod cumq aliud peccatũ
potuerit homo corruptibił
adhuc et mortalis incurrere
hoc intellegatur extra corpus
eẽ. idẽ extra corporalis et tẽ¬
poralis omĩs concupiscentie
malum alientum ce extra cor¬
pus ut sepe dictum est. ẽe:
tantum modo enim carna¬
lis et generalis coneupiscen¬
tiȩ malo ꝑomĩa fornicatur
anima adeo. tanquam co¬
poralib et temporalib adi¬
sideriis et delectationib i¬
ligata et deuincta incorp
ꝓprium peccat: cuius un¬
uersaliter concupiscentiş
seruiens. incuruatur man¬
do: et alienatur adeo. Quos
est ut dictum est initiuim
suꝑbie hominis. apostatar
adeo: Ppter quod generalis
forncationis cauentũ ma¬
lum: beatus ioħs ammonet
dicens: Nolite diligere mtn¬
dum. neq ea quȩ sunt in
mundo sunt. concupiscentia

Expanded text:
creatore . alienus per illud inicreatore . alienus per illud initium omnis peccati superbiam, cuius superbiae initium est, ut scriptum est, apostatare a deo. a quo generalis fornicationis malo quisque alienus quodcumque aliud peccatum potuerit ut homo corruptibilis adhuc et mortalis incurrere, hoc intellegatur extra corpus esse, id est extra corporalis et temporalis omnis concupiscentiae malum alienum esse extra corpus, ut saepe dictum est, esse. tantummodo enim carnalis et generalis concupiscentiae malo per omnia fornicatur anima a deo, tamquam corporalibus et temporalibus desideriis et delectationibus inligata et deuincta in corpus proprium peccat, cuius uniuersaliter concupiscentiae seruiens incuruatur mundo et alienatur a deo; quod est, ut dictum est, initium superbiae hominis, apostatare a deo. propter quod generalis fornicationis canendam malum beatus Iohannes admonet dicens: nolite diligere mundum neque ea quae in nt, concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
cialis fornicationis. qua
incorpus ꝓprium peccare
recte intelli gitur: quia nus¬
quam sic totus homo cor¬
poris ipsius uoluptati ad
figitur. ut incõparatione
huius tanti mali. cȩtera
peccata extra corpꝰ eẽ uide¬
antur. etiam si ꝑcorpus ex¬
erceantur: quemadmodũ
solius formcationis uis
quȩdam imperiose libidi¬
nis conditiomi suȩ subdit:
ꝓpriumq ipsius corporis
mancipium pessimũ facit.
tempore marime ipsius in¬
mundissimȩ oꝑationis: ut
aliud p̃ter quod agit. in ip¬
socorpore non sit liberum
humane menti uel cogitare
uł incendere: Si autẽ etiã
generalem significare uolu¬
it apłs forncacionem: ꝓpt̃
quam dixisse uideatur om¬
ne peccatum quodcumq
fecerit homo extra corpus
est. qui autem fornicatur
incorpus ꝓprium peccat.
sic accipiendum est et in¬
tellegendum: ut quisq du
non adheret deo qui ad he¬
merito incorpꝰ propͥum pec¬
care dicatur: idẽ uniuerse
concupiscentie carnali dedi

Expanded text:
cialis fornicationis, qua cialis fornicationis, qua in corpus proprium peccari recte intelligitur, quia nusquam sic totus homo corporfigitur, ut in comparatione huius tanti mali cetera peccata extra corpus esse uideantur, etiam si per corpus exerceantur, quemadmodum solius fornicationis uis quaedam imperiosae libidinis condicioni suae subdit propriumque ipsius corporis mancipium pessimum facit, tempore maxime ipsius immundissimae operationis, ut aliud quid praeter quod agit in ipso corpore non sit liberum humanae menti uel cogitare uel intendere. si autem etiam generalem significare uoluit apostolus fornicationem, propter quam dixisse uideatur: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, sic accipiendum est et intellegendum, ut quisque, dum non adhaeret deo, qui adhaemerito in corpus proprium peccare dicatur, id est uniuersae concupiscentiae carnali dedit
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscendo. uel non in¬
telbgendo homo incur¬
tere. hocsit quod dictum
est: Omne peccatum quod¬
cumq fecerit homo. extra
corpus est: Quia nullum
hic corporalis concupiscen¬
te peccatum poterit rep¬
periri. unde merito extra
corpus ẽẽ. quod libet tale
peccatum dici uidetur:
Quod si adherens mundo
mundanus homo.longe
se faciat adeo.fornicando
ab ipso deo: incorpꝰ ꝓpriũ
peccat: quia corporali con¬
cupiscentia ad q̃que tem¬
porilia et carnalia. carna¬
li sensu et prudentia. hu¬
manus animus trahitur
atq distiahicur: creature
seruiens potius quã crea¬
creatori: qͥ ẽ ds̃ benedictus
in scła. Sic ergo quantum
michi uidetur. salua fide
intelligi posse utriusq
fornicationis malũ tam
specialis quam uniuersalis
In hoc capitulo uno tanti
et tam magni doctoris. ubi
ait. Omne peccatum quod¬
cumq fecerit homo extra
corpus est Qui autem forni¬
catur. incorpus stium pec¬
cat: ut aut ex ageneratio
facta sit ab apło huius spe¬

Expanded text:
obliviscendo, vel non inobliviscendo, vel non intelligendo homo incurrere, hoc sit quod dictum est: Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; quia nullum hic corporalis vel temporalis concupiscentiae peccatum poterit reperiri: unde merito extra corpus esse quodlibet tale peccatum dici videtur. Quod si adhaerens mundo mundanus homo, longe se facit a Deo, fornicando ab ipso Deo, in corpus proprium peccat, quia corporali concupiscentia, in quaeque temporalia et carnalia, carnali sensu et prudentia humanus animus trahitur atque distrahitur, creaturae serviens potius quam Creatori, qui est benedictus in saecula. Sic ergo, quantum mihi videtur, salva fide, intelligi potest, utriusque fornicationis malum, tam specialis quam universalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni Doctoris, ubi ait: Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: ut aut exaggeratio facta sit ab Apostolo hujus spe
Abbreviated transcription (Latin):
di inimica est deo: breciter
ergo de finitum est. non pos¬
se habere dilectionem dei
qui habuerit dilectionem
mundi: et inimicum ẽẽ dei
quia micus uoluerit ẽẽ min¬
di: dd hoc etiã ꝑtinet. qto
dñs ineuianglio dicit. Nemi
potest duob dominis serui¬
re. Aut enĩ unũ odio habebie
et alterũ diliget: aut unum
paciet᷑ et altercĩ contẽpnet.
et concludit. non potestis
deo serture. et mãmone. ista
gͦ generalis ut dictumest¬
amime fornicatio. om̃ia
om̃ino in secontinens qu
non heret᷑ deo. dũ adher¬
tur mundo: uit iam sic in¬
telli gere ualeamꝰ. sedmista
generalem fornicationem
qđ ait apłs. Omne peccatĩ
quod cumq fecerint homi¬
nes extra corpus est:qti aiss
formcat᷑ incorpus ꝓpriũ pecat o
sinon fornicet anima humana
adherendo deo. nec adhetenas
mundo: quecuis
alia peccata a coneupis¬
entia carnali prorsus ali¬
na potuerit ipsa fragili¬
ast mortalitatis. uł igno¬
rindo. uel neglegendo. uł

Expanded text:
di inimica est Deo? Breviter di inimica est Deo? Breviter ergo definitum est non posse habere dilectionem Dei, qui habuerit dilectionem mundi; et inimicum esse Dei, qui amicus esse voluerit mundi. Ad hoc etiam pertinet quod Dominus in Evangelio dicit: Nemo potest duobus dominis servire: aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut unum patietur, et alterum contemnet; et concludit: Non potestis Deo servire et mammonae. Ista est ergo generalis, ut dictum est, fornicatio animae, omnia omnino in se continens, qua non adhaeretur Deo, dum adhaeretur mundo: ut etiam sic intelligere valeamus, secundum istam generalemne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. Quia si non fornicetur anima humana, adhaerendo Deo, nec adhaerendo mundo, quaecunque alia peccata, a concupiscentia carnali prorsus aliena, potuerit pro ipsa fragilitate mortalitatis, vel ignorando, vel negligendo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
erit quectimq peccata: solo
hoc tantum modo fornicati¬
onis malo. incorpus ꝓpriũ
peccare dixerit: qui maiore
libidinis ardore quo suꝑius
nullus est. uoluptas ipsius
corporis tenet seruum. efficit¬
q captiuum. Hec dicta sunt:
de speciali fornicatione huiꝰ
corporis: uerum quia ñ solũ
fornicatio insacris licteris
specialiter. s etiam generali¬
ter arguit᷑ et nominatur: co¬
nem deo adiuuante et hinc
aliud ꝓbabiliter dicere. Gene¬
ralis igitur fornicatio aꝑte
manifestatur et inpsalmo.
tibi dicittr. Qm̃ ecce qui lon¬
ge se faciunt ateꝑibunt. ꝑdi¬
disti ominem qui fornicatur
abste. Ubi sequitur. qualiter
ista generalis fornicatio eua¬
di et effugi possit: et adiunx̃
dicens: Michi autẽ adherere
deo bonum est:ut ex inde faer¬
le adu̾itamꝰ. illã eẽ generalem
fornicationẽ anime humane
qua non adherens quisq deo.
patris non est in illo. Et ap
iacob dicit. Ad ulteri nesci¬
tis quia amicitia huiꝰ mun¬

Expanded text:
erit quaecumque peccata, solo erit quaecumque peccata, solo hoc tantummodo fornicationis malo in corpus proprium peccari dixerit, quia maiore libidinis ardore, quo superior nullus est, uoluptas ipsius corporis tenet seruum efficitque captiuum. Haec dicta sint de speciali fornicatione huius corporis. uerum quia non solum fornicatio in sacris litteris specialiter sed etiam generaliter arguitur et nominatur, conemur deo adiuuante et hinc aliquid probabiliter dicere. generalis igitur fornicatio aperte manifestatur in psalmo, ubi dicitur: quoniam ecce qui longe se faciunt a te, peribunt; perdiabs te. Ubi subsequenter qualiter ista generalis fornicatio evadi et effugi possit, adjunxit enim dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: ut exinde facile advertamus illam esse generalem fornicationem animae humanae, qua non adhaerens quisque Deo,Patris non est in illo; et apostolus Jacobus dicit: Adulteri, nescitis quia amicitia hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
absit. Annescitis inquit qm̃
qui adheret meretrici.unũ
corpus est.erunt enim inquit
duo incarne una: Numquid
hoc posset dici de aliis atq ali¬
is quibq facinorib hominũ:
liberum est enim animohu¬
mano inaliis quibq scȩlerib
et unum aliquid eorum oꝑa¬
ri: et eo ipso tempore alibi co¬
gitatione distendi: quod infor¬
nicationis ipso opere actẽpore
non licet animum ad aliud
aliquid cogitandum liberũ
ẽẽ. Sic enim totus homo ab¬
sorbetur abipso et inipso cor¬
pore: ut iã dici non possit ipse
animus. sutis ẽẽ: s simul totꝰ
homo dici possit. quod caro
sit et sp̃s uadens et non reuer¬
tens. Sic ergo possumus. in¬
tellegere quia omne peccatũ
quodcumq fecerit homo. ex¬
tra corptis est. qui aut̃e form¬
catur incorpus suum peccat:
it uideatur ut dixiapłs in
taptum exaggerare fornica¬
tionis malum: ut incõparati¬
one huius formcationis. cetera
extra corpus. habenda ẽẽ dix¬

Expanded text:
absit. an nescitis, inquit, quoniam absit. an nescitis, inquit, quoniam qui adhaeret meretrici unum corpus est? erunt enim, inquit,. duo in carne una. numquid hoc posset dici de aliis atque aliis quibusque facinoribus hominum? liberum est enim animo humano in aliis quibusque sceleribus et unum aliquid eorum operari et eo ipso tempore alibi cogitatione distendi, quod in fornicationis ipso opere ac tempore non licet animo, ad aliquid aliud cogitandum liberum esse. sic enim totus homo absorbetur ab ipso et in ipso corpore, ut iam dici non possit ipse animus suus esse, sed simul totus homo dici possit quod caro sit et spiritus uadens et non reuertens. sic ergo possumus intellegere, quia omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, ut uideatur, ut dixi, apostolus in tantum exaggerare uoluisse fornicationis malum, ut in comparatione huius fornicationis cetera extra corpus habenda esse dux
Abbreviated transcription (Latin):
rat uoluisse fornicationis
nolum suꝑcetera omĩa pec¬
cia: que et si ꝑcorpus com¬
natuntur. non tamen an¬
num humanum coneupis¬
centiȩ carnali ita efficiunt
obstrictum et obnoxrum.
que ad modum in solo opere
fornicationis corporalis cõ¬
misceri facit animum. uis
quod ammodo adglutina¬
riet de uinctum ẽẽ: intantũ
ut nichil aliud ipso mom̃to
et experimento huius tam
magni flagitii. cogitari ho¬
mini liceat. aut incendere.
nisi quod sibi met addicit:
mentẽq captiuam subdit
ipsa submersio. et quod am
modo absorbitio libidinis
et concupiscentia carnalis:
ut hoc ẽẽ uideatur qd̃ dictũ
est. Qui autem formcatur.
incorpus. ꝓprium peccat.
Quia tunc fiet ꝓprie et fami¬
liariter seruum corpori ho¬
minis fornicantis. intẽpore
maxime ipsius nequissime
operationis. in tantum ut
ipse apłs inculcatius uolens
cõmendare cauendum homi¬
nib hoc malum dixerit: tol¬
lens ergo menbra xp̃i. faciam
menbra meretricis: et exsecra¬
ns ac de destans responderit.

Expanded text:
uoluisse fornicationis malum super cetera omnia peccata, quae etsi per corpus committantur, non tamen animum humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt obstrictum et obnoxium, quemadmodum in solo opere fornicationis corporalis commisceri facit animum uis quodam modo agglutinari et deuinctum esse in tantum, ut nihil aliud ipso momento et experimento huius tam magni flagitii cogitare homini liceat aut intendere, nisi quod sibimet addicit mentemque captiuam subdit ipsa submersio et quodam modo absorbitio libidinis et concupiscentia carnalis, ut hoc esse uideatur, ut dictum est: qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, quia tunc fiet proprie et familiariter seruum corporis cor hominis fornicantis in tempore maxime ipsius nequissimae operationis, in tantum, ut ipse apostolus inculcatius uolens commendare canendum hominibus hoc malum dixerit: tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? et execrans ac detestans responderit:
Abbreviated transcription (Latin):
ro.ea causa qua dñs ꝑmisit.
aut si feminȩ licet uirũ dimit¬
tere exiã p̃cer causam forni¬
cationis. et nonlicet uiro
Quid respondebimus de
hoc quod dixit posterius¬
dimittat: quare non adai¬
dit excepta fornicationis¬
causa quod dñs ꝑmitit.
nisi quia similem formam
uult intelligi ut sidimisen
quod causa fornicationis
ꝑmittitur. maneat sine ux¬
ore. aut reconcilietur trors¬
siergo par forma est mnisto
iure comugii. inter uirũet
mulierem usq adeoutñ
tantum de femina idem
apłs dixerit. mulier non
habet potestatẽ sui corporis
seduir.S etiam de illo non
Siergo similis forma est: ñ
oportet intelli gi licere mu¬
lieri uirum dimictere. nͥ
causa formcationis. sieut et

Expanded text:
ea causa qua Dominus permittit. Aut si feminae licet virum dimittere etiam praeter causam fornicationis, et non licet viro; quid respondebimus de hoc quod dixit posteriusdimittat? Quare non addidit, excepta causa fornicationis, quod Dominus permittit; nisi quia similem formam vult intelligi, ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxorSi ergo par forma est in isto jure conjugii inter virum et mulierem, usque adeo ut non tantum de femina, idem Apostolus dixerit, Mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir; sed etiam de illo non si ergo similis forma est, non oportet intelligi licere mulieri virum dimittere, nisi causa fornicationis, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
rendum: Ut enĩ misereat᷑
mundius erorandus est:
Quamuis munda sint con¬
iugia: tamen etiam alici¬
tis abstinendũ est: ut faci¬
lius ad effectum deduicas
oratio: Nam et in lege
sindificari uolentes: inter
a domini se temperabant.
itfierent sanctiores. Cum
mim quis etiam concessa
noncontingit: ostendit se
uelle. quod p̃catur accipe.
Et iterum reuertimini in
consilium dat. post dies

Expanded text:
rendum; ut enim misereatur, rendum; ut enim misereatur, mundius exorandus est. Quamvis munda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Nam et in lege sanctificari volentes, inter su Domini temperabant; ut fierent sanctiores . Cum enim quis etiam concessa non contingit, ostendit se velle, quod precatur, accipere. 133 Et iterum revertimini ad consilium
Abbreviated transcription (Latin):
non stantib p̃ceptum con¬
tulit: s ne fortasse inconti¬
nentes interram ruerent:
lectum cadentib strauit:¬
xoriuur debitũ reddat.
similiter autẽ et tixor turo.
INnicem sibi stibici illos in
hac causa: ut quia tinum
corptis sunt: una illorum
sit et uoluntas in lege nac¬
re. Mulier sui corporis
potestatem non habet. ses
tur. Similiter et uirsulceo¬
poris potestatẽ non habet
hintilier. Hoc dicit qd
neq uiro neq mulieri licet
corpus suum alii tradere.
inuicem enim sibi debitoro
sunt in hac causa: ne peccan¬
claretur occasio. Holite
fraudare. inuicem. Hoc
dicit: ut conueniat illis in
reuxoria: ne dissensio gene¬
ret fornicationem. Hisier
consensu ad tempus. Iaet
ut ex condicto. abstineant
se. ꝓpter gratiarũ act̾iones
Ut tiacetis orationi. Quã¬
quam enim sine intermis¬
sione orandum sit. medito¬
tio enĩ hec. omni die faciei¬
da est: tamen ut orationi
insistatur. huic rei uacan¬
dum p̃cipit. interpositis
temporib ad dñm ꝓme¬

Expanded text:
non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus extxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Invicem sibi subjici illos in hac causa; ut quia unum corpus sunt, una eorum sit et voluntas in lege naturae. Mulier sui corporis potestatem non habeat, sed vir: similiter et vir sui corporis potestatem non habeat, sed mulier. Hoc dicit, quod neque viro neque mulieri liceat corpus suum alii tradere; invicem enim sibi debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Nolite fraudare invicem. Hoc dicit, ut conveniat illis in re uxoria, ne dissentio generet fornicationem. Nisi ex consensu ad tempus; id est, ut ex condicto abstineant se, propter gratiarum actiones. Ut vacetis orationi. Quamquam enim sine intermissione orandum sit, meditatio enim haec omni die facienda est; tamen ut orationi insistant, huic rei vacandum praecipit, interpositis temporibus ad Dominum prome
Abbreviated transcription (Latin):
tabantur hac sententia: p̃¬
termissis ceteris: hoc solum
requirunt: Quib tam̃ res¬
pondit. bontm eẽ quidem
mulierẽ non tangere: Quã¬
quam. non illi istud simpli¬
eiter assererent. tamen ꝓpt̃
fornicationem. hoc est ne
quid contra legem admit¬
tatur: cum quando quod
lex non ꝓhibet. uitatur.¬
habeat: et una queq suum
uirum habeat. I deo ergo

Expanded text:
tabantur hac sententia, prtabantur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornicationem, hoc est, ne quid contra legem admittatur, cum quando quod lex non prohibet, vitatuhabeat, et unaquaeque suum vir
Abbreviated transcription (Latin):
bra xp̃isunt. Si autẽ que
menbra sunt xp̃i. templũ
est sp̃s seĩ: non est creatura
sp̃s sc̃i: quia cui corpꝰ nr̃m
templum exhibemus:ne¬
cesse est ut huic eam seruitu¬
tem debeamus.qua nonnͥ
deo seruiendum est: que gre¬
Emptienim estis p̃tio ma¬
gno Manifestum est giua
qui emptus est. non est sui
arbitrii: s eius aquo emptus
est: ut non suam s illius faci¬
at uoluntatem: Et quia caro
p̃tio emptisumus ꝓpensius
dño nr̃o seruire debemus: ne
offensus. aqua nos redemit.
mortinos reddat. Quã enim
carissimo p̃tio nos emit: ut
sanguinem suum daret ꝓ nob̾:
lonficate et portate dm̃ in
corpore ur̃o. hoc est glorifica¬
reet portare dm̃ incorpore.
ut scđm legem eius ambule¬
mus. ꝑlegem enim suã. ipse
uudeur innobis: Portare
tamendm̃. Hoc est imagi¬
nem dei in reb benegestis
sensib pseudo apłorũ exagi¬
tati. qui nuptias ꝑhypocri¬
sin. ut puriores ceteris uide¬
rentur sꝑnendas docebant.
bant. Quia enim non oblec¬

Expanded text:
risti. Si autem quae membra sunt Christi, templum est Spiritus sancti, non est creatura Spiritus sanctus: quia cui corpus nostrum templum exhibemus, necesse est ut huic eam servitutem debeamus, qua nonnisi Deo serviendum est, quae graeempti enim estis pretio magno. Manifestum est quia qui emptus est, non est sui arbitrii, sed ejus a quo empus est, ut non suam, sed illius faciat voluntatem. Et quia charo pretio empti sumus, propensius Domino nostro servire debemus; ne offensus, a qua nos redemit, morti nos reddat. Quam enim charissimo pretio nos emit, ut sanguinem suum daret pro nobis? Clarificate et portate Deum in corpore vestro. Hoc est clarificare et portare Deum in corpore, ut secundum legem ejus ambulemus; per legem enim suam ipse videtur in nobis. Portare tamen Deum hoc est, imaginem Dei in rebus bene gestis sensibus pseudo-apostolorum exagitati, qui nuptias per hypocrisin, ut puriores caeteris viderentur, spernendas docebant, lo requirebant; quia enim non oblec
Abbreviated transcription (Latin):
destructio tunc erit: quando
steterit natiuitas. Pseudo au¬
tem. qui non utiq religionis¬
causa sed questus circũ ibant.
peccantib amari ẽẽ nolebãt
Corpus autem. non formea¬
diomi.s dño. Hane redit ad
suꝑiorem sensum. Et dominꝰ
corpori Quid dñs corpori:
subauditur. in mortalitatem
resuscitato prestabit. Corpꝰ¬
corpus enim deo dicatum. do¬
no sp̃itali remunerabit᷑: me¬
rito ducis. id est ammẽ. Ds
ueroqͥ idñm suscitauit: et nos
suscitabit ꝑuirtutem suam
dem sensus est:quẽ dominice
uoluit exemplo resurrectioĩs
firmare:uirtus tamen dei.

Expanded text:
destructio tunc erit, quando destructio tunc erit, quando steterit nativitas. Pseudoapostoli autem, qui non utique religioniscausa, sed quaestus circumibant, peccantibus amari esse nolebant. Corpus autem non fornicationi, sed Domino. Nunc redit ad superiorem sensum: Et Dominus corpori. Quid Dominus corpori? Subauditur immortalitatem resuscitato praestabit; corpus enim Deo dicatum, dono spiritali remunerabitur merito ducis, id est, animi. Deus vero et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam. Idem sensus est, quem exemplo voluit Dominicae resurrectionis firmare; virtus