comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciat te ĩ obybriumuenire inimicis. a dec̾etione
ĩciuitate ⁊ abiectione pleb:⁊ confundat de ĩ mult¬
tudine popłi. ⁊ sonagͦ uururiosa diligentem magi¬
stri q̃rit custodiam: qr si dimitat᷑ uoluntati sue ꝯ
fundit doct̾orẽ sitũ. In multitudine popłi ulum
erubesee fac̃: cũ domiforiꝰq tpi ⁊ inutilis inueniat᷑
dectͣtioni uacans. ⁊ uulgo in ignobilium ignomi¬
niosis actibꝰ se cõmiscens. Unde scͥptum ẽ. Natꝰ
ẽ stultꝰ inignominiã stiã. s nec pat̃ ĩ fatuo lȩca¬
bitur. araq patͥs ẽ filiꝰ stultꝰ: ⁊ dolor matͥs q̃ genuit
eum. Econt̾rio uͦ erultat gaudio pat̃ rꝰti qͥ sayi¬
entem genuit:⁊ letabit᷑ in eo. Omni hoĩ nolũten¬
dere inspeciẽ: ⁊in medio mulierũ noli ꝯmorari.
De uestim̃tis enĩ ꝓcedit tinea: ⁊ amuliere iniqͥtã
uiri. Instruit nos sap̃ia. qͦm puritatem cordis ⁊ ca¬
stitatem corꝑis seruare possimꝰ: utiq ut ñ libidino¬

Expanded text:
nimicis. A detractione in civitate et abjectione plebis, et confundat te in multitudine populi. » Persona ergo luxuriosa diligentem magistri quaerit custodiam, quia si dimittitur voluntati suae, confundit doctorem suum. In multitudine populi illum erubescere facit, cum domi forisque turpis et inutilis inveniatur, detractioni vacans, et vulgo ignobilium ignominiosis actibus se immiscens. Unde scriptum est: « Natus est stultus in ignominiam suam; sed nec pater in fatuo laetabitur, iraque patris est, filius stultus, et dolor matris quae genuit eum. » E contrario vero exsultat gaudio pater justi, qui sapientem genuit, et laetabitur in eo. « Omni homini noli intendere in specie, et in medio mulierum noli commorari. De vestimentis enim procedit tinea, uit nos Sapientia quomodo puritatem cordis et castitatem corporis servare possimus, utique ut non libidino
Abbreviated transcription (Latin):
cinus qͣntũ dũ curre ceꝑint p̃cedam᷑. In magin¬
tudine sua posuit nubes:. ⁊ ꝯfractift̾ lapides gran¬
dinis. Nubes gͦ doctores st̃ scĩ: qͥ imbrem cȩlestis
doctͥne portant. ⁊ t̾ram humani cordis irrigant.
Qͥ ⁊ ⁊i tempestatẽ ĩ se in ẽpationis gert̃.⁊ uͥ opora¬
num est estindunt. Unide dr qͦd lapides gñdinis
frangant: cum duriciam p̃uoꝵ fortit̾ increpandoa
ꝑsecutionis instantia emolliunt. ne fruetũ uitalis
g̃minis infidelibꝰ xp̃iult̃ ferire p̃ualeant. De istis sci¬
licet nubib simł ⁊ gndine alit̃ ĩ psalmo scͥptum ẽ.
Pre fulgore ĩ ꝯspectu ciꝰ nubes tnsiert. gͣndo ⁊ carbo

Expanded text:
cimus quantum dum currere coeperint praecedamur. « In magnicimus quantum dum currere coeperint praecedamur. « In magnitudine sua posuit nubes, et confracti sunt lapides grandinis. » Nubes ergo doctores sunt sancti, qui imbrem coelestis doctrinae portant, et terram humani cordis irrigant, qui etiam et tempestatem in se increpationis gerunt, et ubi opportunum est effundunt. Unde dicitur quod lapides grandinis frangant, cum duritiam pravorum fortiter increpando a persecutionis instantia emolliant, ne fructum vitalis germinis in fidelibus Christi ultra ferire praevaleant. De istis scilicet nubibus simul et grandine aliter in psalmo scriptum est: « Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbo
Abbreviated transcription (Latin):
Hunqͥd ung̃ss es thesauros niuis. aut thesauros gñ¬
dinis asperistĩ q̃ p̃paratii ĩ tp̃s hostis. in diẽ pugne ⁊
belli : Ac si aꝑte diceret᷑. Nulli te de oꝑibꝰ tuis p̃¬
feras: qr de his qͦs intueris adhuc ꝑ eulpam frigi¬
dos. qͣntos oꝑatores iꝰticiȩ ⁊ defensores rect̾e fidei
sim facturꝰ ĩgnoras. Nix qͥ ppe uł gͣndo fuerat saulꝰ
ꝑ ĩfidam ĩsensibilitatem: s uix ⁊ gͣndo cont adũs a¬
riorum pectora factꝰ ẽ. uł candore iꝰticie. tł disteti
eloqͥi correptione. O qualem hc̃ thes atirum inm
ue ⁊ gͣndine habuit: q̃n illũ int̃ pͣtioꝵs tuitam po
dinem sumpsit: ꝑ qͣm tot sͥ resistentia corda pro¬
strauit. Nemo itaq de suis oꝑib extollat᷑: nemo
desꝑet eos qͦs adhuc frigidos indet: qr thesatiros di
ĩnue ⁊ gͣndine ñ uidet. Qsenĩ eredet qͦd ꝑ apłatꝰ¬
grãm lapidatum stepħm ille p̃cedet: qͥ ĩ morti eiꝰ
õiũ lapidantiũ uestim̃ta seruaret: Sigͦ ad ista do

Expanded text:
es thesauros nivis? aut thesauros grandinis aspexisti, quae praeparavi in tempus hostis in diem pugnae et belli? » Ac si aperte diceretur: Nulli te de operibus tuis praeferas, quia de his quos intueris adhuc per culpam frigidos, quantos operatores justitiae et defensores rectae fidei sim facturus ignoras. Nix quippe vel grando fuerat Saulus per infidam insensibilitatem; sed nix et grando contra adversariorum pectora factus est, vel candore justitiae, vel districti eloquii correptione. O qualem hunc thesaurum in nive et grandine habuit, quando illum inter pravorum vitam posdinem sumpsit, per quam tot sibi resistentia corda prostravit? Nemo itaque de suis operibus extollatur; nemo desperet eos quos adhuc frigidos videt, quia thesauros Dei in nive et grandine non videt. Quis enim crederet quod per apostam lapidatum Stephanum ille praecederet qui in morte ejus omnium lapidantium vestimenta servavit? Si ergo ad ista don
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficies abyssi ꝯstͥngit᷑. Abyssi gͦ suꝑficies ꝯstrmm¬
git᷑: qi cdũ qͣsi bona ꝑsuasionis eiꝰ species uelut so¬
reqͥescit: ⁊ sic̃ loricã induit se aqͥs. Hic loc sitie ulld̃
tp̃s expͥmit. q̃ñ infidelitas ante incarnationẽ xp̃i
ĩ mundo maxime p̾ualuit. ⁊ gentiliũ t̾ba idoloꝵ
culture totonisu seruiuit: seu ⁊̃ nẽ cumlicet mul¬
ti sint xp̃o c̃dentes. tam̃ insingłis nationib idem
antiquus hostis suosseruitores ht̃. ĩ qͥbꝰ ipse qͣdã¬
mͦ reqͥescit. ⁊ cõtͣ dimilites suos bellatores dispont.
Contͣ qͦs qͣlit̃ pugnare debeamꝰ paul apłs nos¬

Expanded text:
ficies abyssi constringitur. » Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus velut sorequiescit, et sicut loricam induit se aquis. » Hic locus sive illud tempus exprimit, quando infidelitas ante incarnationem Christi in mundo maxime praevaluit, et gentilium turba idolorum culturae toto nisu servivit, seu etiamnum, cum licet multi sint Christo credentes, et tamen in singulis nationibus idem antiquus hostis suos servitores habet, in quibus ipse quodammodo requiescit, et contra Dei milites, suos bellatores disponit. Contra quos qualiter pugnare debeamus, Paulus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Ipsa qͦ lib̃a scõꝵ inc̃patio. ĩ nat᷑a grandinis
ꝯuenient̃ ex pͥmit᷑. Grando eñueniens ꝑcutit: liqͥ¬
darigat. Scĩ autẽ uiri corda audientium t̃rentes
feriunt: iblandientes infundunt. Nã quẽ admodũ
feriunt: ꝓpħa testat᷑ dicens. U̾tutem t̾ribiliũ tuoꝵ
dicent: ⁊ magnitudinẽ tuiã narrabt̃. Iqͣmadmodũ

Expanded text:
patio natura grandinis convenienter exprimitur. Grando enim veniens percutit, liquata rigat. Sancti autem viri corda audientium et terrentes feriunt, et blandientes infundunt. Nam quemadmodum feriant Propheta testatur, dicens: Virtutem terribilium tuorum dicent, et magnitudinem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Inrota gͦ idẽ ĩ muido uox tomtrui eiꝰ eg̾ssa ẽ. qͣn p̃¬
S illas nubes ullaq tomtrua. sequunt᷑ choruscatio¬
nesillucescentes orbi t̾re. Choruscationes diuina p̃¬
cepta dic̃. u̾itatis lumine radiantia: q̃ tenebras
hoĩam ꝑ totũ mundum salutari illuminatione
fugauert̃. Dic̃ enim tonitrua ⁊ choruscationesiste
qͥd egerint: ut ttaidẽ corpora nr̃a ꝯmouerent᷑ ⁊ ꝯ
tremiscerent. tudito tantomiracło. cõmotos qͥp¬

Expanded text:
In rota ergo, id est, in mundo vox tonitrui ejus egressa est, quando prIn rota ergo, id est, in mundo vox tonitrui ejus egressa est, quando prSed illas nubes illaque tonitrua sequuntur coruscationes illucescentes orbi terrae. Coruscationes, divina praecepta dicit, veritatis lumine radiantia, quae tenebras hominum per totum mundum salutari illuminatione fugaverunt. Dicit enim tonitrua et coruscationes istae quid egerint, ut terra, id est, corpora nostra commoverentur et contremiscerent. Audito tanto miraculo commotos quip
Abbreviated transcription (Latin):
truum nͥ p̃dicatio suꝑm tr̃oriᷤᷤ accipit᷑: qͣm t̾rorẽ dũ ꝑ¬
ipse ĩ carnatꝰ dñs figͤatur: qi ex antiqͦꝵ patrũ ꝯuenien¬
te ꝓpħia. ad noticiam nr̃am qͣsi ex nubiũ ꝯcursione ꝓ¬
latꝰ ẽ Qͥ int̃ nos iusibilit̃ apparens. ea q̃ suꝑ nos crant
t̃ribilit sonuit. Unde ⁊ ipsiscĩ apłi de ciꝰ gr̃a gñati:
boanarges id ẽ filii tonitrui st̃ uocati. Aliq̃n aut̃ siẽ¬
dict̾um ẽ. tonitrutis ipsa eiꝰ p̃dicatio accipit᷑: ꝑquam
suꝑnoꝵs iudicioꝵ t̾ror audit᷑. Uox qͥdem tonitrui ex
censent᷑. inc̃pando innoteseit suauitia. ut his depo¬
sitis. se p̃parent ad audiendũ p̃cepta diuina. De h
qͦ tomtruo scͥptum ẽ. Uox tonitruitui ĩ rota. Illux
Sic enim cũ de sũmo fundit᷑ spacia cȩloꝵs uolubili
m᷑muratione ꝑt̾nseunt: ut rotatꝰ atq sinuos ipse so¬
intꝰ sentiat᷑. Siue mag̃ ĩ rota orbem t̾rarũ debemꝰ ac¬
ciꝑe: qͥ ĩ speciem rote absoluta rotunditate ꝯcludit᷑.

Expanded text:
truum, nisi praedicatio superni terroris accipitur? quem terrorem dum peripse incarnatus Dominus figuratur, quia ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est, qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autedictum est, tonitruus pro ipsa ejus praedicatione accipitur, per quam supernorum judiciorum terror auditur. Vox quidem tonitrui expcensentur increpando innotescit sua vitia, ut his depositis se praeparent ad audiendum praecepta divina. De hoc quoque tonitruo scriptum est: « Vox tonitrui tui in rota, illuxesic enim cum de summo funditur, spatia coelorum volubili murmuratione pertranseunt, ut rotatus atque sinuosus ipse sonitus sentiatur; sive magis in rota orbem terrarum debemus accipere, qui in speciem rotae absoluta rotunditate concluditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ginitate sua. ⁊ ĩ padnis suis grauida inueniat᷑: ne
forte cumuiro cõmorata. dñsgͥdiat᷑: aut certe steri¬
lis efficiat᷑. Docet hystorialiẽ parentes. ut sobolis
sue curã ꝯpetentẽ gerant: cũ disciplina eã nuͥant:
ne forte ĩ ten̾a ȩtate lasciuiat. ⁊ luxuriet᷑ polluatq
se libidine atq illecebra uoluptatũ. tinde pꝰmo¬
dum aliis odibilis fiat. De qͦ ⁊ suꝑiꝰ diligent̃ dis¬
putauit: ⁊p̃cepit nutͥtor dicens. Ne des potesta¬
tem filio ĩ iuuentute:⁊ ne despicias cogitatꝰ illiꝰ.
Curua ceruicẽ eiꝰ ĩ iuuentute. ⁊ tunde lat̾a illitis
dũ infans ẽ: ne tͣpitudine eiꝰ ꝯfundaris. ⁊ dolorẽ
animȩ habeas marimũ. Dp̃italtt̃ aut̃ filia pat̾s.
aĩa ẽ fideł uiri uł eccłia ẽdentis popł. doctori
strenuo ꝯm̃data: qͥ sollieitudinẽ illiꝰ gerens. ꝑui¬
gil ẽ ⁊ sagax in õibꝰ aSe forte dumrudis adhuc
ẽ infide ⁊ scĩa ad ulta efficiat᷑ hereticors u̾sutia ꝓ

Expanded text:
eniatur: ne forte cum viro commorata transgrediatur, aut certe sterilis efficiatur. » Docet historialiter parentes ut sobolis suae curam competentem gerant, cum disciplina eam nutriant, ne forte in tenera aetate lasciviat et luxurietur, polluatque se libidine atque illecebris voluptatum, unde postmodum aliis odibilis fiat. De quo et superius diligenter disputavit, et praecepit nutritori, dicens: « Ne des potestatem filio in juventute, et ne despicias cogitatus illius. Curva cervicem ejus in juventute, et tunde latera illiusundaris, et dolorem animae habeas maximum . » Spiritaliter autem filia patris est anima fidelis viri, vel Ecclesia credentis populi, doctori strenuo commendata; qui sollicitudinem illius gerens, pervigil est, et sagax in omnibus, ne forte dum rudis adhuc est in fide et scientia, adultera efficiatur haereticorum versutia: pro
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑuer̃t illũ. Arcum omp̃s d̾s int̾se atq hoĩes
ĩ signũ posuit: ut ult᷑ mundũ diluuioñ deleret.
Unde ⁊ ĩ arcu eodem color aq̃ ⁊ ignis simul ostendit᷑:
qr ex parte ẽ ccruleꝰ.⁊ ex parte rubicundͤut utriꝰq
iudicii testis sit: umꝰ uidl̃ faciendi. ⁊ alt̾ius fact̾i: id
ẽ. qr mundꝰ iudieii igne cremabit᷑: nã aqͣ ditutui ẽ
ꝯgruent accipimꝰ: qͥ duobꝰ qͦdãmͦ curuatis flexibꝰ
deuotoꝵ colla ꝯplectit᷑. De qͦ legit᷑. Arcum suũ te¬
tendit: ⁊ parauit illũ. Hic fidelibꝰ suaue iugum
ostendit᷑ Contumacibꝰ aut̃ arma t̾ribilia declarant᷑.
Arcꝰ tialde specios ẽ ĩ splendore suo: qi scͥpta s acra
ualde ẽ p̃clara. ĩ sensu ⁊ ĩtellectustio. Giratiit cȩlũm

Expanded text:
 Christum. Arcum omnipotens Deus inter se atque homines in signum posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret. Unde et in arcu eodem, color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est ceruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et alterius facti, id est, quia mundus judicii igne cremabitur, nam aqua diluvii non congruenter accipimus, qui duobus quodammodo curvatis flexibus devotorum colla complectitur. De quo legitur: « Arcum suum tetendit, et paravit illum . » Hic fidelibus suave jugum ostenditur, contumacibus autem arma terribilia declarantur. Arcus valde speciosus est in splendore suo, quia Scriptura sacra valde est praeclara in sensu et intellectu suo. Gyravit coelum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad latidem s ad uituꝑationẽ eoꝵ ꝑtinet. De ilt
enim ĩ psalmoscͥptum ẽ. Inimici defecert̃ framea
in finem: ⁊ ciuitates eoꝵ destruristi. Piit memoria
eoꝵ cũ sonitiĩ. Qm̃ diaboli gaudio ĩ ꝯsũmatione
munchilli qͥ ad ciuitatem eiꝰ ꝑtinere noscunt᷑. de¬
ficient: ⁊ eoꝵ memoria eum clamore nouissimo
int̾iet. qn mergunt᷑ inpęnam ꝑpetuam. Qͦd ex¬
deat᷑ remane nec nom̃ intueri. Qd dic̃ filios coꝵ
cum ipsis ꝑire. mistice sig̃cat oꝑa
pecc̃oꝵ in et̾na damnatione simtil cum ipsis ĩtire.
edilliuiri miscdie st̃: quors pietates ñ defuert̃.
Et cũ semine ipsoꝵs ꝑseu̾ant bona. hereditas
sc̃a nepotũ illors. lĩ testam̃tis stecit sem̃ eoꝵs. ⁊ filii
eorum ñ delinqͣt᷑. Corpora ipsoꝵs ĩ pace sepulta st̃:¬
sorum narrent popłi: ⁊ laudem eoꝵ nunciet eccłia¬

Expanded text:
non ad laudem, sed ad vituperationem eorum pertinet. De illis enim in Psalmo scriptum est: « Inimici defecerunt framea in finem, et civitates eorum destruxisti. Periit memoria eorum cum sonitu: » quoniam diaboli gaudio in consummatione mundi illi qui ad civitatem ejus pertinere noscuntur deficient, et eorum memoria cum clamore novissimo interiet, quando merguntur in poenam perpetuam. Quod exdeatur remanere, nec nomen intueri, quod dicit filios eorum cum ipsis perire, mystice significat opera peccatorum in aeterna damnatione simul cum ipsis interireSed illi viri misericordiae sunt, quorum pietates non defuerunt, et cum semine ipsorum perseverant bona, haereditas sancta nepotum illorum. Et in testamentis stetit semen eorum, et filii m eius? Corpora ipsorum in pace sepulta susorum narrent populi, et laudem eorum nunciet ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sua reqͥrentes modos musicos. ⁊ narrantes carmina
scͥpturarum. Hoĩes diuites in uirtutẽ. pulchritu¬
dinisstudium habentes: pacificantes ĩ domibꝰ fuis.
scilicet patriarche qͥ meruer̃t diuinauti locutiõe
xp̃i eccłieq fut᷑a mistia p̃cinere. Hi dñantes ĩ pote¬
statibꝰ sins erant: qr płes aloꝵ reges fuere. faculta¬
tib abundantes. s maiore potestate semetipsosre¬
gebant: cũ ab illicitis ꝯcupiscentiis cohercebant.
Imꝑantes popłis ⁊ uirtute prudentiȩ suȩ instrue¬
bant. Quoꝵ aliqͥ musicos sonos reqͥrebant. ut db̾.
⁊ cȩt̾i qͥ cum ipso psalmodiam ordinabant. dliiuͦ
pulchritudinis studium habentes:ut moyses ⁊sa¬
lomonqͥ tab̃nacłmatq templum cũ uariisuasis
⁊ utensilibꝰ dño ȩdificauer̃t. Om̃sisti in gñationibꝰ¬

Expanded text:
sua requirentes modos musicos: et narrantes carmina scripturarum. Homines divites in virtute: pulcritudinis studium habentes: pacificantes in domibus suis.scilicet patriarchae, qui meruerunt divina uti locutione iae quae futura mysteria praecinuere. Hi dominantes in potestatibus suis erant, quia plures illorum reges fuere facultatibus abundantes; sed majore potestate semetipsos regebant, cum ab illicitis concupiscentiis se coercebant. Imperantes populis et virtute prudentiae suae instruebant, quorum aliqui musicos sonos requirebant, ut David, et caeteri, qui cum ipso psalmodiam ordinabant. Alii vero pulchritudinis studium habentes, ut Moyses et Salomon, qui tabernaculum atque templum cum variis vasis et utensilibus Domino aedificaverunt. « Omnes isti in g
Abbreviated transcription (Latin):
liter narrando di p̃dicat c̾aturam. s iuxta mist̾icm
ꝯuenientꝰ ĩ eccł̃ia di opem collaudat chuinam. sil¬
chritudo gͦ firmam̃ti ꝑclaritatẽ sydum potentiã
ostendit cͥatoriᷤ. s multipliciꝰ decor eccłie ĩ uͥtutibꝰ
⁊ ĩmiracłis scõꝵs excellentiam manifestat redemp¬
toris:. qr ipse sol et̾nꝰ splendore suo illustt̃ c̾dentes:
ce ardore itidicĩ suipumet pecc̃ores. De qͦ subiun¬
gitur. Sol ĩ aspectu annuncians ĩ exitta uas ãmi¬
rabile. oyꝰ excelsi. In meridiano exurit trã: tincõ¬
spect̾u ardoris ciꝰ qͥs pot̾it sustmere: fornacẽ custo¬
diens ĩ oꝑibꝰ ardoris: tͥplicit̾ exurens montes: radi¬
os igneos exsufflans. refulgens radii sin obcecat
ocłos. Sol iste qͥ orit᷑ timentib dm̃ ĩ aspect̾u hoc
ẽ ĩ p̾sentia incarnationis sue eungłiz auit regnũ
dĩ. Cuiꝰnatiuitas singlaris ãmirabił ÷: qͥñexuir¬

Expanded text:
liter narrando Dei praedicat creaturam, sed juxta mysterium convenientius in Ecclesia Dei opem collaudat divinam. Pulchritudo ergo firmamenti per claritatem siderum potentiam ostendit creatoris, sed multiplicius decor Ecclesiae in virtutibus et in miraculis sanctorum excellentiam manifestat Redemptoris, quia ipse solus aeternus splendore suo illustrat credentes, et ardore judicii sui puniet peccatores. De quo subjungitur. « Sol in aspectu annuntians in exitu, vas admirabile opus Excelsi. In meridiano exuret terram, et in conspectu ardoris ejus quis poterit sustinere? Fornacem custodiens in operibus ardoris: tripliciter sol exurens montes, radios igneos exsufflans et refulgens, radiis obcaecat oculos. » Sol iste qui oritur timentibus Deum, in aspectu, hoc est, in presentia incarnationis suae evangelizavit regnum Dei. Cujus nativitas singularis admirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
dis semꝑ ltminibꝰ ꝯtuet᷑. Luna em̃ ȩccl̃iȩ m̃ito com¬
parat᷑. q̃ naticium ñ ht̃ splendorẽ. s a sole certis
mꝰis suspic̃ lum̃: qͦd astrononiii int̃ alia diligent
expont̃. Sic gͦ eccłia a tiero illo ereatore m̃surate
suscepit lum̃: q̃ mͦ ꝑsecutionibꝰ uidet᷑ ĩminui. it̾um¬
q tͣnqͥllitate recepta clarissimi luminis hylarita¬
te ꝯplet᷑. Unde dr qͥd cres cat mirabilit ĩ ꝯsũma¬
tione. Ipsa sane ẽuas castroꝵ mercelsis in fira¬
mamento celiresplendens głosa: qi inipsa animarum
fidelium ꝯsistit t᷑ba q̃ infiriam̃to u̾itatis ⁊ diuine p̃¬
dicationis ꝑ totum orbem głosa resplendet. Species
celi głastellaꝵ. mundũ illuminans ĩ excelsis dñs.⁊¬

Expanded text:
dis semper luminibus contuetur; luna enim Ecclesiae merito comparatur, quae nativum non habet splendorem, sed a sole is suscipit lumen, quod astronomi inter alia diligenter exponunt; sic ergo Ecclesia a vero illo creatore mensurate suscepit lumen, quae modo persecutionibus videtur imminui, iterumque tranquillitate recepta clarissimi luminis hilaritate completur. Unde dicitur quod crescat mirabiliter in consummatione. Ipsa sane est vas castrorum in excelsis, in firmamento coeli resplendens gloriosa, quia ipsa animarum fidelium consistit turba, quae in firmamento veritatis et divinae praedicationis per totum orbem gloriosa resplendet. « Species coeli, gloria stellarum, mundum illuminans in excelsis D
Abbreviated transcription (Latin):
claude: ne forte uideant ocłis suis. ⁊ auribꝰ sens au¬
diant. ⁊ corde stio intelligat: ⁊ ꝯu̾tatur. ⁊ sanem eũ.
S q hec ad tp̃s dm̃ice incarnationis maxime respi¬
intelligere potuissent dicta saluatoris. nec ẽdere
miracħs ab eo fact̾is: dicamꝰ hoc qͦd sequit᷑. Magnꝰ
dñs qͥfecit illum: ⁊ ĩ sermonibꝰ eiꝰ festinauit iter.
Magnꝰ itaq dñs qͥ ita temꝑauit ac disposuit dispen¬
sationem incarnationis mediatoris di ⁊ hõium.
rarent᷑: ut prudentes ⁊ sapientes ⁊stiꝰ mundi ñ caꝑet̃
sapĩam diumã. q̃ partiulis ⁊ humilib reuelata ẽ.

Expanded text:
suis audiat, et corde suo intelligat, et convertatur et sanem eum . » Sed quia haec ad tempus Dominicae incarnationis maxime respiintelligere potuissent dicta Salvatoris, nec credere miraculis ab eo factis, dicamus hoc quod sequitur: « Magnus Dominus qui fecit illum, et in sermonibus « ejus festinavit iter. » Magnus itaque Dominus, qui ita temperavit ac disposuit dispensationem incarnationis mediatoris Dei et hominurarentur, ut prudentes et sapientes istius mundi non caperent sapientiam divinam, quae parvulis et h
Abbreviated transcription (Latin):
habitauit ĩ nob. In ꝯspect̾u ardoris eiꝰ qͥs pot̾it si¬
stinere: Qͥa nuliꝰ corporalibꝰ ocłis diumitatis eiꝰ
splendorem pot sufferre. Ait qͥppe ad moysen
splendorem aliq̃ m̃ potuss sufferre diuinum.
Sumpsit uelam̃ carnis: qͣ faciliꝰ ad se accede possit
ꝯditio hominis. Hic foruacẽ custodit in oꝑibꝰ ar¬
doris: qi supplicia p̃parat peccõribꝰ gehenne ignis
Triplicit̾ exuret montes: qñ suꝑbos ꝓ cogitatione
mala ꝓloq̃la nefanda. poꝑatione unqͣ. et̾na ex¬
cruciat flamina. Iste siqͥde sol refulgens radiis suiᷤ¬
bientium deludit intelleet̾um. De qͦ ipsa u̾itas meun¬
gelio discipłis int̾rogantibꝰ de parabola seminis res¬
pondit. Uob̃datum ẽ nosse mistium regni dĩ. eȩtis
aut̃ in parabol: ut uidentes ñ uideant. ⁊ audientes

Expanded text:
In conspectu ardoris ejus quis poterit sustinere? » quia nullus corporalibus oculis divinitatis ejus splendorem potest sufferre; ait quippe ad Moysen splendorem aliquo modo potuisset sufferre divinum; sumpsit velamen carnis, quo facilius ad se accedere possit conditio hominis; hic fornacem custodit in operibus ardoris, quia supplicia praeparat peccatoribus gehennae ignis, tripliciter exurens montes, quando superbos pro cogitatione mala, pro loquela nefanda, pro operatione iniqua aeterna excrucibientium deludit intellectum. De quo ipsa Veritas in Evangelio discipulis interrogantibus de parabola seminis respondit: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis: ut videntes non videant, et aud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsiccitatem autumni matures eit. atq ꝑfrigꝰ hye¬
mis decrescte. ut itͥn ad fut̾i anni fruet᷑ ꝓserenooᷤᷤ
t̃ra s̃paret᷑. Nam ⁊ uitalis c̾at᷑a atq corporał fic ĩ ope¬
di inuicem ꝯcordant. itaut corpꝰ aĩam gestet. ⁊ aĩa cm¬
pus uegetet: ne ꝯiunctio nobiliss inra aliqͣ discordia
dissipet᷑. Uniꝰcitꝰq gͦ creator optimꝰ ꝯfirmat bona:
iadomnẽ iocunditatẽ facit ẽẽ utiliesima. Quaꝑꝑ
hic uir sapientissimꝰ obstupescens ĩ ãmiratione oꝑm
bilem subsequit᷑ dicens. Iqͥs saciabit᷑ uidens głam
eiꝰ: Sacietas em̃ ista ñ fastidium gen̾at. s desidium
excitat:i qͣnto qͥs eiꝰ refect̾ionẽ ꝑcipit. tanto mag̃ ĩ eiꝰ
amorem ȩxardescit. Unde ipsa sapĩa in hoc eodem
libro suꝑiꝰ ait. Q edt̃ me. adhuc estirient:⁊ qͥbibt̃
me. adhuc sitient. B̾eatꝰ qͥ in hac sacietate replet᷑:¬

Expanded text:
per siccitatem autumni maturescit, atque per frigus hieper siccitatem autumni maturescit, atque per frigus hiemis decrescit, ut iterum ad futuri anni fructus proferendos terra praeparetur. Nam et vitalis creatura atque corporalis sic in opere Dei concordant, ut corpus animam gestet, et anima corpus vegetet, ne conjunctio nobilissima aliqua discordia dissipetur. Uniuscujusque ergo creator optimus confirmat bona, et ad omnem jucunditatem facit esse utilissima; quapropter hic vir sapientissimus obstupescens in admiratione operbilem subsequitur, dicens: « Et quis satiabitur videns gloriam ejus? » Satietas enim ista non fastidium generat, sed desiderium excitat, et quanto quis ejus refectionem percipit, tanto magis in ejus amorem exardescit. Unde ipsa Sapientia in hoc eodem libro superius ait: « Qui edunt me, adhuc esuriens: et qui bibunt me, adhuc sitient . » Beatus qui in hac satietate replet
Abbreviated transcription (Latin):
meat᷑. Qd fcm̃ẽ. ipsum ꝑmanet: q̃ futura funt iam
ftierẽ:⁊ ds instaurat qͦd abiit. Nicħ ẽ in mundo. ꝙ
nouumsit. Solis eurs.:⁊ lune tiices.:⁊ t̾re arborumq
siccitas uł uiror: cũ ipsomundo nata st̃ atq con.¬
creata. Iiccirco ds certaratione cunct̾a modatus ẽ.
⁊ iussit elem̃ta serture: ut hoĩes hħuidentes intelligãt
ꝓuidentiam: ⁊timeant a facie dĩdum ex rerũ qͣli¬
tate cursu ordine. atq ꝯstantia intelligant ẽatorẽ.
Omĩa duplicia. unũ cont᷑ imũ : iñ fec̃ qͥcqͣm deesse.
Uniꝰcuiꝰq ꝯfirmabit bona. Conditorenĩ untu̾sita¬
tis ita oĩa ordinauit atq disposuit: ut q̃ inter se
elem̃ta licet ab inuicem aliqͦmͦ discpent: non tam̃
õmo dissident. sed aptissime coherent. Smmilit̾:
iiͦii. uieissitudines tp̃m. ĩ qͣlitatibꝰsuis int̃ se distan¬
tes. ĩ anni cursti aptissime dͥ st̃ ꝯcordantes:. cũ hoc
qͦd ꝑhumorẽ ueris exorit᷑. ꝑ calorem estatis ex cresc̃.

Expanded text:
d factum est, ipsum permanet; quae futura sunt, jam fuerunt; et Deus instaurat, quod abiit. Nihil est in mundo quod novum sit: solis cursus, et lunae vices, et terrae arborumque siccitas, vel viror, cum ipso mundo nata sunt atque concreata; et idcirco Deus certa ratione cuncta moderatus est, et jussit elementa servire, ut homines haec videntes, intelligant providentiam, et timeant a facie Dei, dum ex rerum qualitate, cursu, ordine, atque constantia, intelligunt creatorem. « Omnia duplicia, unum contra unum, et non fecit quidquam deesse: uniuscujusque confirmavit bona. » Conditor enim universitatis ita omnia ordinavit atque disposuit, ut quae inter se elementa licet ab invicem aliquo modo discrepent, non tamen omnino dissident, sed aptissime cohaerent; similiter et quatuor vicissitudines temporum in qualitatibus suis inter se distantes, in anni cursu aptissime sibi sunt concordantes, cum hoc quod per humorem veris exoritur, per calorem aestatis excrescit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ caripdi. ⁊ ĩsirtib. norunt qͥ ĩ illo frequenter
ꝑgt. uͥ ⁊ mirabilia di monstrant᷑ oꝑa inuariiᷤ
gñibꝰ bestiarum ⁊ pecudum. ⁊ creatura belua¬
rum. sic̃ naturaliũ rerum scͥptores ĩ suiᷤ lib̾s ꝓdunt.
num ⁊ fpaciosum: illic reptilia quoꝵ ñ ẽ nũs: aĩalia
pusilla ⁊ magna: illic naues ꝑtͣnsibunt. Bracoiste
quẽ formasti ad illtdendũ ei. S qmͣtus in capite hꝰ
ꝯgruent accipit᷑. uͥ diabolice sine nũoserpere ꝓ¬
bant᷑ insidie. maliciaq demonũ tielut qͥbꝰdam
fluctibꝰ animaꝵ uoluntas instabilis cõmotietus.
Mare enĩ ipse reddunt dum naufragare cõpellunt:
qr dubium ñ ẽ illum undas ĩmanissimas pati. qui
m̃git gurgite peccoꝵ. Mare qͥppe a meando dictũ
ẽ: qͦd semꝑ cat ac redeat. S isti sp̾s innumerabiles
nob̾. a do cõphensi stͥ qͥ arenam maris ⁊ pluuiarum
guitas enumerat. Ine õmo incõphensibiles linque¬

Expanded text:
in Charybdi et in syrtibus, norunt qui in illo frequenter in Charybdi et in syrtibus, norunt qui in illo frequenter pergunt: ubi et mirabilia Dei monstrantur opera, in variis generibus bestiarum et pecudum, et creatura belluarunum et spatiosum, illic serpentes, quorum non est numerus. animalia pusilla et magna: illic naues pertransibunt draco iste, quem formasti ad inludendum ei. et rursum in psalmo ngruenter accipitur, ubi diabolicae sine numero serpere probantur insidiae, malitiaque daemonum, velut quibusdam fluctibus animarum voluntas instabilis commovetur. Mare enim ipsae reddunt, dum naufragare compellunt, quia dubium non est illum undas immanissimas pati, qui mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando dictum est, quod semper eat ac redeat. Sed isti spiritus innumerabiles nobis Deo comprehensi sunt, qui arenam maris, et pluviarum guttas enumerat; et ne omnino incomprehensibiles linque
Abbreviated transcription (Latin):
somnosuscitat᷑ surrex̃ ⁊ imꝑauuit uentis ⁊ mari
⁊ facta ẽ tranqͥuitas magna. u̾ureta lit̃am no¬
tandum: qͣd om̃s creature sentiant creatorem. Qͥb
enimincpat᷑ ⁊ imꝑat᷑ sentiunt imꝑantem: ñ erro¬
re hereticoꝵs qͥ oĩa putant animantia. s maiesta¬
te ꝯctitoris q̃ apud nos insensibilia: illi sensibilia ft̃.
Mistice aut̃ uentum dñsfurgens inẽpauit: quia
resurrect̾ione celebrata. diaboli suꝑbiam strauit.
dum ꝑ mortem destruxit eum qͥ habebat mortis
imꝑtum. Tempestatem qͦ aq̃surgens cessare fec̃:
qr uesanam tudeoꝵ rabiem q̃ caput quatiens
clamauerat. si filiꝰdĩ ẽ descendat nẽ de cruce ⁊
credimꝰ ei. de sepulchrosurgendo labefecit. Oi
naingant mare. enarrant ꝑicła eiꝰ: ⁊ audientes
aurib nr̃is admiram᷑. Iilic p̃clara ⁊ mirabilia
oꝑa:. uariagña bestiarum. ⁊ omnium pecudum.
⁊ ereatura beluar. Mare hystoricum qnͣta ꝑ¬
icula ⁊ obstacła habeat nauigandi inscopuliᷤ.

Expanded text:
 « imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna . » Ubi juxta litteram notandum quod omnes creaturae sentiant creatorem; quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem, non errore haereticorum, qui omnia putant animantia, sed majestate conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Mystice autem ventum Dominus surgens increpavit, quia resurrectione celebrata diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum, qui habebat mortis imperium; tempestatem quoque aquae surgens cessare fecit, quia vesanam Judaeorum rabiem, quae caput quatiens clamaverat, « Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , » de sepulcro surgendo labefecit. « Qui navigant mare, enarrant periculum ejus: et audientes auribus nostris, admiramur, illic praeclara et mirabilia opera, varia genera bestiarum, et omnium pecudum, et creatura belluarum. » Mare historicum quanta pericula et obstacula habeat navigandi in scopulis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ oĩ necessitate oĩa obediunt ei. Omĩa scilicet cͥatori
suo uiuunt ⁊ manent in scłm: qr nicħ illiꝑiet: eui oĩa
p̃sentia erant anteqͣm oĩa cͥarec. Iĩ õ necessitate eicun¬
ct̾a obediunt: qi ĩ uoluntate eiꝰ umniu̾sa st̃ posita: i ñ ẽ
qͥ possit resistere tioluntati eiꝰ. Hinc ꝑsalomonẽ dr̃.

Expanded text:
ni necessitate omnia obediunt ei. » Omnia scilicet creatori suo vivunt et manent in saeculum, quia nihil illi periet, cui omnia praesentia erant antequam ea crearet: et in omni necessitate ei cuncta obediunt, quia « in voluntate ejus universa sunt posita, et non est qui possit resistere voluntati ejus. » Hinc per Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
eui annuncians q̃ p̃tiert̃ : q̃suꝑtientura st̃ reuelãs:
mist̾ia occultoꝵ. n p̾tiet illum oĩs cogitatꝰ: ⁊ ñ ab¬
scondet se ab eotiuꝰ sermo. Inspicit enim dñs ĩ sig¬
ntmeus: qi õs etates mundi tã p̃t̾ite qͣm ⁊̃ p̃sentes¬
nicħ futurũ ẽ. ẜ oĩa p̃sentialit̃ uidet. Ipse solꝰ reue¬
lat mistia qͥ scit singłors corda: nec ulꝰ ante eum
sermo occultari pot̾ uł lat̾e cogitatꝰ: q oĩa nuda
⁊ aꝑta st̃ ocłis eiꝰ. Magnalia sapĩȩ suȩ decorauit. qͥ¬

Expanded text:
entura sunt, revelans vestigia occultorum. Non praeterit illum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo. » Inspicit enim Dominus in signum aevi, quia omnes aetates mundi tam praeteritae quam etnihil futurum est, sed omnia praesentialiter videt. Ipse solus revelat mysteria, qui scit singulorum corda; nec ullus ante eum sermo occultari potest, vel latere cogitatus, quia omnia nuda et aperta sunt oculis ejus. « Magnalia sapientiae suae decoravit
Abbreviated transcription (Latin):
tisuiri qmbnfaciens mulier. Uir ⁊ enim fortis qͥ¬
ubet ⁊ disct᷑ uocat᷑: mulier uͦ mens infirma uł in¬
discreta accipit᷑. Isepe ꝯtingit ut etiam discretꝰ
qͥsq subitolabat᷑ in culpam: atq indiscretꝰ aliꝰ⁊¬
infirmꝰ bonam exhibeat oꝑationem. S is qui in¬
diseretꝰ atq infirmꝰ est. ñ nunqm de eo qͦd bene
egerit ampliꝰ eleuat᷑: atq gͣuiꝰ inculpam cadit.
occasio uͥtutis fit. ⁊ u̾tꝰ infirmoꝵ. oceasio peccati.
ymulier ꝯfundit ĩ obꝑbritm: qr hic res ꝯfusione
aignas gerens. ꝓ hoc opprobrium sustinebit in

Expanded text:
itas viri quam benefaciens mulier » Vir enim fortis quilibet et discretus vocatur; mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit, ut etiam discretus quisque subito labatinfirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit; occasio virtutis fit, et virtus infirmorum occasio peccati.Haec mulier confundit in opprobrium, quia hic res confusione dignas gerens pro hoc opprobrium sustinebit in
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝯsidatione colligant qntum ĩ maioribꝰ reb de¬
linqͣnt. Si enim indigentibꝰ ꝓximis ipsi qͣs habent
pȩcunias abscondent: adiutores. ꝓculdubio cala¬
mitatis extitissent. Qͦ gͥ reatu ꝯstringant᷑ aspici¬
ant: qͥ dum peccantibꝰ fr̃ĩbꝰ uibum p̃dicationis scib
trahunt. morentibꝰ m̃tibꝰ uite remedia abscondt̃.
Si popłos fames attereret. ⁊ occulta ipsi frum̃ta
seruarent: auet̾ores ꝓculdubio mortis existerefs.
Qua itaq plect̾endi st̃ pęna ꝯsid̾ent: qͥ cũ fame u̾¬
bi aĩe ꝑeant. ipsi panẽ ꝑcepte gr̃ȩ ñ ministrãt uñ¬
⁊ bn ꝑsalomonem d̃r. Qi abscondit frum̃ta ma¬
ledicet᷑ inpopłis. frum̃ta qͥppe abscond̾e ẽ: p̃dica¬
quos corrigere potuit pena damnat᷑. Melior¬

Expanded text:
ri consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationistrahunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Si populos fames attereret, et occulta ipsi frumenta servarent, auctores procul dubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sint poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde Salomon: Qui abscondit frumenta maledicetur in populis. Frumenta quippe abscondere est praedicaquos corrigere potuit, poena damnabi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ teneant: ut firmi sint ĩ fide. ut pudicicie dili¬
gentiam adhibeant: ta ut ipse formã te p̃beas fide¬
lib ꝓ qͥbꝰ uitam regis tuã: instruens eos quemad¬
modum ꝯueniat eis ꝯu̾sari: itaut ex ipsiᷤᷤ actibus
tuis testimoniũ uitȩ tuȩ hisdem p̃beas. filia patͥs
abscondita ẽ iuigłia ⁊ sollicitado eiꝰ auferet somnũ¬
um: ne forte ĩ adolescentra suia adult̾a efficiat᷑.⁊ cõ

Expanded text:
est, teneant; ut firmi sint in fide, ut pudicitiae diliest, teneant; ut firmi sint in fide, ut pudicitiae diligentiam adhibeant, ita ut ipse formam te praebeas fidelibus pro quibus vitam regis tuam, instruens eos quemadmodum conveniat eis conversari, ita ut ex ipsis actibus tuis testimonium vitae tuae iisdem praebeas. « Filia patris abscondita est, vigilia et sollicitudo ejus auferet somnum, ne forte in adolescentia sua adult
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ: ⁊ ꝓbabił in conspectu oĩum cuirors. Hec ad
suꝑiora respicitint. uͥ itissit ut qͦdẽq tͣdes numera
tes. ⁊ uniꝰcuiꝰq psonȩ qͥlitatem ꝯsidans ꝯuenientẽ
modũ correptionis illi apponit: ertiditionis sue
certum indieiũ tͥbuit.⁊ ꝓbabilem doct̾orem ĩ cõ¬
spectu õiũ uiroꝵs hoc ẽ scõꝵ. ⁊ uͥtutum hominum¬
se ẽẽ ostendit. Nec ⁊̃ ecas iuuenił ĩ doctore despi¬
cienda ẽ. si ipse prudentiam m̃tis ⁊ uitam ꝓbabilẽ
hab̃e inueniat᷑: qr legimꝰ qͦd samuel ⁊ daniel pueri
prb̃os iudicau̾int. Hinc ⁊ paulꝰ ad timotheum
sẽbens ait. Prectpe ħ ⁊ doce.Nemo adolescentiam
tuam ꝯtemnat. S exemplum esto fidelium ã u̾bo.
ĩ ꝯu̾satione. ĩ caritate. in fide. ĩ castitate. Ad etatem
inqͥt tuam noli respice. Diligentiam uero adhibe
eorum. ut dicas ⁊ agas illa q̃ dici oportet. qͦ scđm
id qͥd ꝯdecens ẽ. ꝯu̾sent᷑: ut caritatem eã q̃ gͥ om̃s

Expanded text:
omnibus, et probabilis in conspectu omnium vivorum. » Haec ad superiora respiciunt, ubi jussit ut quodcunque traderes, numerartes, et uniuscujusque personae qualitatem considerans, convenientem modum correptionis illi apponit, eruditionis suae certum indicium tribuit, et probabilem in doctorem conspectu omnium virorum, hoc esse esse ostendit. Nec etiam aetas juvenilis in doctore despicienda est, si ipse prudentiam mentis et vitam probabilem habere inveniatur, quia legimus quod Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverint . Hinc et Paulus ad Timotheum scribens, ait: « Praecipe haec et doce. Nemo adolescentiam tuam in conversatione, in charitate, in fide, in castitate. Ad aetatem, inquit, tuam noli respicere. Diligentiam vero adhibe eorum ut dicas et agas illa quae dici oportet » Quo secundum id quod condecens est conversentur, ut charitatem eam, quae erga omnes
Abbreviated transcription (Latin):
caria ⁊ adult̾a. ꝓcax. ⁊ õi bono contͣria. Suꝑ quam
multe st̃. claude:⁊ qͦdeumq tͣdes. numera ⁊ appen¬
de. Datum uͦ ⁊ acccptum õe descͥbe. Non hoc do¬
cet ut parci simꝰ ꝓximis nr̃is indigentibꝰ in tͥbuen¬
do necessaria: s mag̃ mistice nos instruit. ut uͥ diu¬
se exstant uoluntates. sp̃italia lucͣ q̃rentium: ibi
cautasit ⁊ ꝓudaratio dispensantium. Aui enim
temptandi. alii discendi uoto ab ore doctoris ex qͥr̃
ipsau̾itas. Molite sc̃m̃ dare canibꝰ: neq mittatis

Expanded text:
caria et adultera, procax et omni bono contraria; super quam multae sunt, claude: et quodcunque trades, numera, et appende. Datum vero et acceptum omne describe. » Non hoc docet ut parci simus proximis nostris indigentibus in tribuendo necessaria, sed magis mystice nos instruit, ut ubi diversae existant voluntates spiritalia lucra quaerentium, ibi cauta sit et provida ratio dispensantium. Alii enim tentandi, alii discendi voto; ab ore doctoris exquirunt ipsa Veritas: « Nolite sanctum dare cani
Abbreviated transcription (Latin):
celerauit niuem: ⁊ accelerat cͥoruscationes ennttere
iudiei sui. Inniue qͥppe corda frigida prauoꝵ pos¬
sumꝰ accrꝑe. in choruiscatione t̃rores iudici siue
uir tutum miracła. S q scpe dñs sententiis sacrȩ scͥp¬
turȩ cõminando. atq choruseatione miracłors ter¬
rendo corripit adusarios. fit ꝓfect̾o. ut in frigidos ad
nitorem t̾ticiȩ ꝑducat:⁊ ad sciꝑnam grãm cancdidos

Expanded text:
celeravit nivem, et accelerat coruscationes emittere judicii sui. » In nive quippe corda frigida pravorum possumus accipere, in coruscatione terrores judicii sive virtutum miracula. Sed quia saepe Dominus sententiis sacrae Scripturae comminando, atque coruscatione miraculorum terrendo corripit adversarios, fit profecto ut frigidos ad nitorem justitiae perducat, et per supernam gratiam candidos
Abbreviated transcription (Latin):
parcem declinent. N accipies ꝑsonam nec mun̾a.
qr munꝰa excecant ocłos sapientum ⁊ mutant u̾ba
itorum. Iuste qͦd iꝰtum ẽ. ꝑsequeris. Hinc ꝓbat᷑ q̃lt̃
dño displiceat. ⁊ qͣm gͣtie sit delictum. ꝑsonas miu
dicio acciꝑe: i siue ꝓpt̃ timorem seti ꝓpt̾ humanum
fauorem ꝯdemnare iꝰtum.⁊ iꝰtificare impium. hic¬

Expanded text:
pies personam, nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium, et mutant verba justorum; juste quod justum est persequeris . » Hinc probatur qualiter Domino displiceat, et quam grave sit delictum personas in judicio accipere, et sive propter timorem, seu propter humanum favorem condemnare justum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ auditꝰ ex retielatione sermonis abscõ¬
diti: qͥ mistica u̾badiuine legis audet macłane
sermone ꝑtisi dogiatis. ⁊ simplicem fidi catholi¬
ce uitatem inuariũ corrumpendo u̾tere errorem.
Hoc qͣmnoxium sit: scͥptura manifestat dicens.
abhominatio dñi cogitationes male.⁊ purus
sermopulcherrimꝰ firmabit᷑ ab eo. Abhomina¬
tur itaq dñs cogitationes hereticoꝵ simul &
uba. ĩmo õs pietati contͣrias detestat᷑ sect̾as. Q¬
na: qr caro ⁊ sanguis ñ reuelauit tͥ. s pat̾ ms̃ qͥ m
cȩlis ẽ. Ipse gͦerit fine ꝯfusione.⁊ grãm habebit co¬
ram õi hõĩe. qͥ ante oĩa eligit catholice fidi regu¬
lam sermone ⁊ rect̾e docendoatq b̃noꝑando firmi¬
der ꝑsistit inu̾itatis tͣmite. Ne ꝓhis oĩb confun¬
daris. Hoc testimontũ respicit ad ea q̃ suꝑiꝰ des¬
scͥpserat deuitanda: ⁊ q̃ deinceps. ̃ hoc eodẽ cpłosum¬

Expanded text:
sermonem auditus ex revelatione sermonis absconsermonem auditus ex revelatione sermonis absconditi, qui mystica verba divinae legis audet maculare sermone perversi dogmatis; et simplicem fidei catholicae veritatem in varium corrumpendo vertere errorem. Hoc quam noxium sit, Scriptura manifestat, dicens: « Abominatio Domini, cogitationes malae: et purus sermo, pulcherrimus firmabitur ab eo . » Abominatur itaque Dominus cogitationes haereticorum, simul et verba, imo omnes pietati contrarias detestatur sectas. na, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . » Ipse ergo erit sine confusione, et gratiam habebit coram omni homine, qui ante omnia eligit catholicae fidei regulam sermone, et recte docendo, atque bene operando firmiter persistit in veritatis tramite. « Ne pro his omnibus confundaris. » Hoc testimonium respicit ad ea quae superius descripserat devitanda, et quae deinceps in hoc eodem capitulo sim
Abbreviated transcription (Latin):
N oportet fr̃s meiħita fieri. Nũ qͥd fons de eodem
foramine emanat dulcem ⁊ amaram aqͣm: Sic̃
dulcis ⁊amara aqͣ ñ posst̾ simul una de uena fon¬
tis ebullire. s ⁊ simisceant᷑ inuase uł cist̾na. dul¬
cis qͥdem mox amares cit ab amara. amara aut̃
admixtione dulcis ĩ dulcedinem nescit mutari:
ita bndictio ⁊ maledict̾io ĩ uno ore nullatenꝰ pot̃¬
eiꝰ p̃dicando ꝯstieuit. ut ⁊̃ maledice hoĩes non
omiserit: ꝯstat qͦd dulcedinẽ bndict̾ionis eiꝰ. a¬
maritudo maledictionis ꝯsumit. Modicũ enim
ferm̃tum totã massam corrumpit: ⁊ ñ ẽ pulchͣ
laudatio more peccõris. Deniq si facias fistulã
bino ore.unde aqͣ intret. fimplici unde exeat. ⁊ ĩ
hoc amaram aqͣm ĩ illo dulcem immittas: absq
ulla dubietate. uͥ ad unum exitꝰ foram̃ ꝑuenitur.
ꝑmixta utͣq ñ dulcis s amara apparebit: qͥa ni¬
qmamarũ u̾tit᷑ indulce. Qo exemplocolligit᷑.
⁊ sermones bonos corrumpt̃. Alit̃ aut̃ duplicat

Expanded text:
ta fieri. Nunquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? » Sicut dulcis et amara aqua non possunt simul una de vena fontis ebullire, sed et si misceantur in vase vel cisterna, dulcis quidem mox amarescit ab amara, amara autem admistione dulcis in dulcedinem nescit immutari, ita benedictio et maledictio in uno ore nullatenus potejus praedicando consuevit, ut etiam maledicere homines non omiserit, constat quia dulcedinem benedictionis ejus amaritudo maledictionis consumit. Modicum enim fermentum totam massam corrumpit . Et non est pulchra laudatio in ore peccatoris . Denique si facias fistulam bino ore unde aqua intret, simplici unde exeat, et in hoc amaram aquam, in illo dulcem immittas, absque ulla dubietate ubi ad unum exitus foramen pervenitur, permista utraque et amara apparebit. Qnia niquam amarum vertitur in dulce: quo exemplo colligitur, , sic etiam sermones bonos corrumpunt . Aliter autem: Duplicat
Abbreviated transcription (Latin):
on duplices sermonẽ auditꝰ. de reuelatione
sermonis absconditi: ⁊ eris uͭ sine ꝯfusione ⁊
inuienies gr̃ãm ĩ ꝯspectui omniũ hõiũ. Hac quidem
sententia ꝓhibet ex occulto cordis uocẽ bom mali¬
ue simul ꝓferre sermonis: qr scͥptumẽ. Uerba bi¬
lingtis q̃si simplicia. ⁊ ipsa ꝑueniunt usq ad in¬
teriora uents. Unde nos pauiꝰ apls ãmonet dicẽs.

Expanded text:
latione sermonis absconditi, et eris vere sine confusione, et invenies gratiam in conspectu omnium hominum. » Hac quidem sententia prohibet ex occulto cordis vocem boni malive simul proferre sermonis, quia scriptum est: « Verba bilinguis quasi simplicia, et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris . » Unde no
Abbreviated transcription (Latin):
religione ẽ: a consortio di⁊ societate fidelium. Hãc
gͦ ꝓhibet sapĩa respicẽ. hoc ẽ eiꝰ eloquentiã amare.
Ancilla uͦ eiꝰ cupiditas ẽ carnał. q̃stibici debuit
lectum eiꝰ ĩ delectationibꝰ uidl̃ illiꝰ accumbe. Unde
sapĩa ĩ ꝓu̾biis hanc mulierem ĩ cubili suoluxurian¬
tem.⁊ ad sui cõmixtionẽ alios illicientẽ rẽphendit:
ĩuiss illiꝰ: neq decipiaris semitis eiꝰ. Multos enĩ uul¬
neratos deiecit: ⁊ fortissim: qͥq int̾fecti st̃ ab ea uie
inferi domꝰ eiꝰ. peuetͣntes int̾iora mortis. Ab amiciᷤ
de sermonibꝰ imꝓpit. Subaudit᷑ abstineas: qr ñ
decet aliqͥd doli cont̃ amicum machinari: cum
Obfocat enĩ datum qͥ malo imypis lacerat prori¬
mum. Mag̃ gͦ oportet illum largitorem imitari:
de qͦ iacobꝰ apłs scͥpsit dicens. Siqͥs atitẽ ur̃m in¬
diget sapĩa. postulet a deo qͥdat omnibꝰ affluen¬
qr desidium pauꝑum exaudiuit dñs:i sic̃ idem alibi

Expanded text:
ione est a consortio Dei et societate fidelium. Hanc ergo prohibet sapientia respicere, hoc est ejus eloquentiam amare; ancilla vero ejus cupiditas est carnalis, quae subjici debuit lectum ejus, in delectationibus videlicet illius accumbere. Unde Sapientia in Proverbiis hanc mulierem in cubili suo luxuriantem, et ad sui commistionem alios illicientem reprehendit, in viis illius, neque decipiaris semitis ejus. Multos enim vulneratos dejecit, et fortissimi quique interfecti sunt ab ea; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . » « Ab amicis de sermonibus improperii. » Subauditur abstineas, quia non decet aliquid doli contra amicum machinari; cum » Obfocat enim datum, qui malo improperii lacerat proximum; magis ergo oportet illum largitorem imitari, de quo Jacobus apostolus scripsit, dicens: « Si quis autem vestrum indiget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibquia desiderium pauperum exaudivit Dominus. Et sicut idem alibi
Abbreviated transcription (Latin):
Qbꝰ inqͥt de õĩbꝰ cura ẽ: illa uidl cura ut oĩa man¬
data di ꝯseruent. siue ut ꝓximis suis quantum
possint. ꝓdẽẽ festinent. De qͦ pauiꝰ ait. Instantia
mea cotidiana. sollicitudo õium eccłiarũ. Ipsi
ĩ credibiles st̾: qi ñ ꝯsentiunt errori ⁊ ꝑfidie he¬
reticorum. Pdunt sapĩam mundi q̃stulticia est
apd dm̃. ut uere sint sapientes: illam haurientes sapi¬
entiam q̃ desursum ẽ. descendens a patre luminum.
lib xp̃i ñ ẽ formidanda. s mag̃ ꝑ ipsam ad qͥetẽ
uite tͣnseuindum: mox subdit dicens. Noli metue¬
re iudiciũ mortis. Mem̃to q̃ ante te fuert̃: ⁊ q̃ suꝑ¬
uentura st̃ tͥ. Hoc iudiciũ a dño õĩ carni. Ique¬

Expanded text:
 inquit, de omnibus cura est: illa videlicet cura, ut omnia mandata Dei conservent, sive ut proximis suis quantum possint prodesse festinent. De quo Paulus ait: « Instantia mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum. » Ipsi incredibiles sunt, quia non consentiunt errori et perfidiae haereticorum, perdunt sapientiam mundi, quae stultitia est apud Dominum, ut vere sint sapientes, illam haurientes sapientiam, « quae desursum est, descendens a Patre luminum. libus Christi non est formidanda, sed magis per ipsam ad quietem vitae transeundum, mox subdit, dicens: « Noli metuere judicium mortis. Memento quae ante te fuerunt, et quae superventura sint tibi: hoc judicium a Domi
Abbreviated transcription (Latin):
fide. Neñĩ una ead̃eq eunctis exhortatio ꝯgruit.
qr nec cunctos par moꝵs qͣlitas astͥngit. Sepe nãq
alis officiunt. q̃ aliis ꝓst. Quia ⁊ plerunq herbe
q̃ hȩc aĩalia nutͥunt. alia occidt̃. Ilenis sibiꝰ eqͥs
iitigat: catulos instigat. Imedicam̃tũ qͦd hc̃ mor¬
bum imminuit: alt̾itures iungit. Ianis qͥ initã
fortium roborat: paruuloꝵs necat: ł qualitate gͥ
audientium. formari debet sermo doctorũ nut ⁊
ad sua singłis ꝯgruat: tñ a cõmunis edificonis
diam declinandum sit ostendit. Ab oibꝰ uitĩis de¬
clinandũ s petendũ auxilium ado. a qͦgͥssꝰ hõium
dirigent᷑. ut eis non dominet᷑ imquitas.iii.¬
rubes cite ayatre ⁊ a matre de fornicatiõe:
⁊ a p̃sidente ⁊ a potente de m̃dacio. A yͥn¬
cipe ⁊ arudice de delicto: a synagoga ⁊ plebe de

Expanded text:
fide. » Non enim una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit; saepe namque aliis officiunt, quae aliis prosunt, quia et plerumque herbae, quae haec animalia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibulus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis diam declinandum sit ostendit. CAPUT III. Ab omnibus vitiis declinandum, sed petendum auxilium a Deo, a quo gressus hominum dirigentur, ut eis non dominetur iniquitas. « Erubescite a patre et a matre de fornicatione; et a praesidente et a potente de mendacio; a principe et a judice de delicto; a synagoga et plebe
Abbreviated transcription (Latin):
frubescit aut̃ a p̃sidente ⁊ apotente de mendacio:
qͥ coram ocłis diuinȩ inaiestatis p̃uaricator ẽẽ cõ¬
uincit᷑ sponsionis suȩ. qͣm ꝓmisit inbaptismi ꝑcep¬
re a delict̃o. A synagoga qͦ ⁊ plebe corripitur
ꝓiniqͥtate: qñcoram angłis di ⁊ plebe scõrum ar¬
guit᷑. de uariorũ scelerũ ꝑpetratione. Similit̃¬
⁊ a socio atq amico rep̃hendit᷑ de iniꝰticia: qñ in
iudicio fut᷑o missi angłi colligent de eccł̃ia dei
oĩa scandala: ⁊ bonospisces collocabt̃ ĩuasa fua:
malos aut̃ ꝓicient foras. Tcẽ aut̃ ⁊ ille manifesta

Expanded text:
de mendacio, qui coram oculis divinae majestatis praevaricator esse convincitur sponsionis suae, quam promisit in baptismi percepre a delicto; a synagoga quoque et plebe corripitur pro iniquitate, quando coram angelis Dei et plebe sanctorum arguitur de variorum scelerum perpetratione; similiter et a socio atque amico reprehenditur de injustitia, quando in judicio futuro missi angeli colligent de Ecclesia Dei omnia scandala, et bonos pisces collocabunt in vasa sua, malos autem projicient foras . Tunc autem et ille manifesta