comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis etiam corruptionib & dilapsionib corpoꝵ
mortuoꝵ cũ aliud uertat᷑ in puluerẽ. in auras
uł quib cũq aquis ita quidã ꝑeant ut eoꝵ car¬
nes in humorẽ putredo dissoluat. ñ mediocrit̃
ꝑ mouent᷑. att̃ om̃a ista recolligi in carnẽ & re¬
dintegri posse ñ credunt: Consectant᷑ etiã quas¬
q feditates & uicia. suic accidant siue nascint᷑
Ubi & monstruosos partꝰ oũ horrore itꝙ arrisso¬
ne cõmemorant. & requir̃ que nã cuiꝰq defor¬
mitatis resurrectio sit futura. Si enĩ nichil ta¬
le redire in corpꝰ hominis dixerimꝰ. responsio¬
Sed int̾ heo orã questio difficillima iulla ꝓpomi¬
tur. in euiꝰ carnẽ reditur sit caro. qua cor¬
pꝰ alteriꝰ uescentis humana uiscera fame cõ¬
pellente nutrit᷑. In airnẽ quippe conuersa est
eiꝰ qͥ talib uix̃ alimentis.&. ea qͥ macies osten¬
derat detrim̃ta suppleuit. Utrũ gͦ ali rede¬

Expanded text:
ipsis etiam corruptionibus et dilapsionibus corporum ipsis etiam corruptionibus et dilapsionibus corporum mortuorum, cum aliud uertatur in puluerem, in auras uel quibuscumque aquis ita quidam pereant, ut eorum carnes in umorem putredo dissoluat, non mediocriter permouentur adque omnia ista recolligi in carnem et redintegrari posse non credunt. Consectantur etiam quasque foeditates et uitia, siue accidant siue nascantur, ubi et monstrosos partus cum horrore adque inrisione commemorant, et requirunt, quaenam cuiusque deformitatis resurrectio sit futura. Si enim nihil tale redire in corpus hominis dixerimus, responsioSed inter haec omnia quaestio difficillima illa proponitur, in cuius carnem reditura sit caro, qua corpus alterius uescentis humana uiscera fame conpellente nutritur. In carnem quippe conuersa est eius, qui talibus uixit alimentis, et ea, quae macies ostenderat, detrimenta subpleuit. Utrum ergo illi rede
Abbreviated transcription (Latin):
sic intellegendũ c̃. ut statura & modꝰ corporis xp̃i
omiũ qui in regno iꝰ cr̃. humanoꝵ corpoꝵ sit futarꝰ.
mulas crit inquiunt de magnitudinc&¬
longitudine detra¬
Etubi ũ erit. capilłꝰ de capite urõ ñ ꝑibit. si de ipsa
corporis quantitate tã multũ ꝑibit : Quãius a de
ipsis capillis possit in qͥri. utrũ redeat quicqd tonden¬
tib decidit. Qd si rediturũ ẽ: quis ñ ex horreat u¬
iã deformitatẽ : Nã hoc & de unguib: uidet᷑ nc¬
cessario secutirũ. ut redeat t̃ multũ qͦd corpo¬
ris curator desecuit. Et ubi erit decꝰ qͦd ccrit ma
it eẽ debebit: Siaũ ñ redibit gͦ ꝑibit. Quo
modo gͥ in quiunt capillꝰ capitis ñ ꝑibit: Dema¬
cic qͦq & pinguedine. similit̃ disputant: Nã
si equals om̃s er̃. ñ utiꝙ̃ alii macri. alii pingues
er̃. A cceda gͦ aliis aliquid. aliis minuetur.
Ac ꝑhioc ñ q̃d crit recipiendũ .s alicubi adden¬
dũ c̃ qͦd ñ fuit. &. alicubi ꝑdendii q̃d fuit. De

Expanded text:
um est, ut statura et modus corporis Christi omnium, qui in regno eius erunt, humanorum corporum sit futurus: \'Multis erit, inquiunt, de magnitudinlongitudine corpet ubi iam erit: capillus capitis uestri non peribit, si de ipsa corporis quantitate tam multum peribit?\' Quamuis et de ipsis capillis possit inquiri, utrum redeat quidquid tondentibus decidit. Quod si rediturum est, quis non exhorreat illam deformitatem? Nam hoc et de unguibus uidetur necessario secuturum, ut redeat tam multum quod corporis curatura desecuit. Et ubi erit decus, quod certe te esse debebit? Si autem non redibit, ergo peribit Quo modo igitur, inquiunt, capillus capitis non peribit? De macie quoque uel pinguedine similiter disputant. Nam si aequales omnes erunt, non utique alii macri, alii pingues erunt. Accedet ergo aliis aliquid, aliis minuetur; ac per hoc non, quod erat, recipiendum, sed alicubi addendum est, quod non fuit, et alicubi perdendum, quod fuit. De
Abbreviated transcription (Latin):
dine suo pͥmariꝰ nõe marciał. euo iam gͣuis. & mul¬
tũ abhorrens a religione xp̃iana. Habebat sinc fi¬
delẽ filiã. & generũ eodẽ anno baptizatũ. Qui
cũ eũ egrotantẽ multis & magnis lacrimis rogarent

Expanded text:
dine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et muldine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad aquas tibilitanas ep̃õ affertntt p̃iecto martiris
gloriosissimi stephani memoriã. ueniebat magnę
multitudinis c̃cursꝰ & occursꝰ. Ibiceca mulier ut ad
ep̃m scã portantẽ ducerctur orauit. flores qͦs ferebat
dedit. recepit. oculis ad mouit. ꝓtinꝰ uidit: Stupen¬
tib qui ad erant p̃ibat. exultans urã carpens. & uiȩ
uinũ ÷: eiusdẽ loci lucillus epc̃ poplõ p̃cedentt atq
sequente portabat: fistula cuiꝰ molestia um diulabo¬
rauerat. & familiarissimi sui medici qͥ cũ secara oppe¬
riebut᷑ manꝰ. illiꝰ piȩ sartinȩ uectatione repente sanata
est: Nam deinceps. eam in suo corpore ñ inuenit:
morbo calculi laborabat. ꝑ memoriã sup̃dicti mr̃is
tea morbo alio p̃ualescente mortuus sic iacebat. ut ei
lã pollices ligarentur: Opitulatione memoriti mr̃is¬
cũ de memoru ciꝰ reportata cĩt. & suꝑ iacentis corpꝰ
missa ipsiꝰ prbĩtunca: suscitatꝰ ẽ. Fuit ibiuir inor¬

Expanded text:
Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris Ad aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae cinum est, eiusdem loci Lucilius episcopus populo praecedente adque sequente portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, tea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyriscum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in or
Abbreviated transcription (Latin):
paup. sartoris se arte pascebat. casulam ꝑdiderat. &¬
unde sibi emer& ñ habebat. Ad xx martires quor
memoria ÷ apudnos celeberrama. clara uoce ut uesi¬
tiretur orauit Audier̃ eũ adolescentes qui forte ad¬
erant irrisores: cumq discedentẽ exagitantes ꝓseque¬
bantur. quasi a martirib quinquagenos folles unde
uestim̃tũ emer& petiuiss& Atille tacitꝰ ambulans
eiectũ grandẽ piscẽ pulpitantẽ uidit in littore. eum¬
ꝙ illis fauentib atty uiuantib app̃hendit. & cuidã
cocco catoso nomine. bene xp̃iano. ad coquinã con¬
ditoriã indicans qͥd gestũ sit trecentis follib̃ uendi¬
dit. lanã cõparare inde disponens. ut eiꝰ uxor quomͦ
poss& ei qͣ in duereti efficera: Sed coquus conci¬
dcns piscẽ. anulũ Aurtũ in uentriculo eiꝰ inuenit. mox¬
ꝙͥ miseratione flexꝰ. & religione ꝑ territꝰ. hominurd¬
didit dicens : Ecce quomodo xxte martires uesticr̃:

Expanded text:
pauper; sartoris se arte pascebat; casulam perdiderat et pauper; sartoris se arte pascebat; casulam perdiderat et unde sibi emeret non habebat; ad uiginti martyres. quorum memoria est aput nos celeberrima, clara uoce ut uestiretur orauit. Audierunt eum adulescentes qui forte aderant inrisores eumque discedentem exagitantes prosequebantur: quasi a martyribus quinquagenos folles, unde uestimentum emeret, petiuisset. At ille tacitus ambulans eiectum grandem piscem palpitantem uidit in litore eumque illis fauentibus adque adiuuantibus adprehendit et cuidam coquo, Catoso nomine, bene Christiano, ad coquinam conditariam, . indicans quid gestum sit, trecentis follibus uendidit, lanam conparare inde disponens, ut uxor eius quo modo posset ei quo indueretur efficeret. Sed coquus concidens piscem anulum aureum in uentriculo eius inuenit moxque miseratione flexus et religione perterritus homini eum reddidit dicens: \'Ecce quo modo te uiginti martyres uestierunt/
Abbreviated transcription (Latin):
tũꝙ eiꝰ mediũ qͦd iugellũ fuerat albicibat: Quo
uiso qͥ ad erant. concurrebant aũ etiã alii ocib eiꝰ
acciti. & se oñs in orationẽ ꝓ alo strauerant. quã¬
uis eũ sanamente stare. giuderent: rursus tam̃ ꝓpt̃
eiꝰ oculuĩ contristati. medicũ querendũ ee dicebant
lbi maritꝰ sororiseiꝰ qui eũ illo detulerit. potensẽ
dere Tunc sic̃ potuit oculũ lapsũ atq pendentẽ loco
suo reuocitĩ ligauit orario. nec nͥ pꝰ uii dies putauit eẽ
soluendũ Qͦd cũ fecissa sanissimũ inuenit. Sanatis
illic & ali. de qͥb dicere longum ẽ. Ipponiensẽ quan¬
dã uirginẽ scio cũ se olco ꝑunxiss&. cui ꝑ illa orans
presbr instillauerat lacrimas suas. mox ademonio fuis¬
se sanatam Scio etiam epm̃ semel ꝓad olescente quẽ
ñ uidit orasse. illumq ilico demone caruisse Erat
quidã senex florentiꝰ ipponiensis nr̃. homo religiosꝰ &

Expanded text:
tumque eius medium, quod nigellum fuerat, albicauerat. Quo tumque eius medium, quod nigellum fuerat, albicauerat. Quo uiso qui aderant concurrerant autem etiam alii uocibus eius acciti et se omnes in orationem pro illo strauerant, quamuis eum sana mente stare gauderent, rursus tamen propter eius oculum contristati medicum quaerendum esse dicebant. Ibi maritus sororis eius, qui eum illo detulerat: Totens esdere.\' Tum, sicut potuit, oculum lapsum adque pendentem loco suo reuocatum ligauit orario nec nisi post septem dies putauit esse soluendum. Quod cum fecisset, sanissimum inuenit. Sanati sunt illic et alii, de quibus dicere longum est. Hipponiensem quandam uirginem scio, cum se oleo perunxisset, cui pro illa orans presbyter instillauerat lacrimas suas, mox a daemonio fuisse sanatam. Scio etiam episcopum semel pro adulescente, quem non uidit, orasse illumque ilico daemone caruisse. Erat quidam senex Florentius Hipponiensis noster, homo religiosus et
Abbreviated transcription (Latin):
Portatꝰ ÷ eo quidĩ adolescens. qui cũ dic medio ũ¬
pre estatis ęquũ abluer& in fluminis gurgite. de¬
monẽ in currit. Ubi cũ iacer& uł morti ꝓxrimꝰ uł
simillimꝰ mortuo : ad uesꝑtinos illuc hẏmnos & ora¬
ciones cũ ancillis suis & quib dã scĩmonialib ex
more domina possessionis intrauit atꝙ by̧mnos
cantare oeper̃ Qua uoce ille quasi ꝑcussus. excus¬
sus ÷ & cũ terribili fremitu altare ad p̾hensũ mo¬
uere ñ audens siue nĩ ualens tam quã eo fuerit
alligatꝰ aut affixꝰ tenebat. & cũ grandi eiulatu par¬
cisibi rogans. confitebatur ubi adolescentẽ & quan¬
do & quomͦ inuaserit: Postrano se exiturũ eẽ deoñ¬
cians. menbra eiꝰ singula nom inabat: quȩ se am¬
putaturũ exiens minabatur Atq int̃ hȩc uer¬
ba discessit ab homine. s oculꝰ iꝰ in maxillã fusꝰ.
tenui uenula ab interiore quasi radice pendelat. to¬

Expanded text:
Portatus est eo quidam adulescens, qui cum die medio tePortatus est eo quidam adulescens, qui cum die medio tempore aestatis equum ablueret in fluminis gurgite, daemonem incurrit. Ibi cum iaceret uel morti proximus uel simillimus mortuo, ad uespertinos illuc hymnos et orationes cum ancillis suis et quibusdam sanctimonialibus ex more domina possessionis intrauit adque hymnos cantare coeperunt. Qua uoce ille quasi percussus excussus est et cum terribili fremitu altare adprehensum mouere non audens siue non ualens, tamquam eo fuerit adligatus aut adfixus, tenebat et cum grandi eiulatu parci sibi rogans confitebatur, ubi adulescentem et quando et quo modo inuaserit. Postremo se exiturum esse denuntians membra eius singula nominabat, quae se amputaturum exiens minabatur, adque inter haec uerba discessit ab homine. Sed oculus eius in maxillam fusus tenui uenula ab interiore quasi radice pendebat, to
Abbreviated transcription (Latin):
mali etiã ipse pateretur: A tubi domꝰ eꝰ ab illa infesti¬
tione purgata ÷: quid de illa t̾ra fier& cogitaliit. qͥ
duitiꝰ in cubiculosuo reuerentie causa habẽ nolelut:
forte accidit ut ego & collega tc̃ ms̃ ep̃c sinitensisg
clẽ maximinꝰ in ꝓxximo eẽmꝰ. ut ueniremꝰ rogauit᷑.
& uenimꝰ Cũq nob oĩa retuliss&. etiã hoc petuuit.
ut in foderetur alicubi. atq ibi oritionũ locꝰ fiera.
ubi etiã xp̃iani possent ad celebranda quȩ dĩsunt c̃¬
gregari Non restitimꝰ. factũ ÷. Erat ibi uiuenis
paraliticꝰ. rusticanꝰ: Hoc audito. petiuit a parati¬
b suis. ut illũ ad eũ locũ scm̃ ñ cunctant᷑ afferrent:
Quo cũ fuiss& allatꝰ. orauit atꝙ in d̾e continuo pe¬
dib suis saluus abscessit Uictorina dr̃ uilla ab
yppone regione minꝰ x xxmilib ab ẽ: memora
martirũ ibi ẽ mediolanensiũ ꝓtasi & geruasũ:

Expanded text:
mali etiam ipse pateretur. At ubi domus ejus ab illa infestamali etiam ipse pateretur. At ubi domus ejus ab illa infestatione purgata est, quid de illa terra fieret, cogitabat; quam diutius in cubiculo suo reverentiae causa habere nolebat. Forte accidit, ut ego et collega tunc meus episcopus Sinitensis ecclesiae Maximinus, in proximo essemus; ut veniremus rogavit, et uenimus. Cumque nobis omnia rettulisset. etiam hoc petiuit, ut infoderetur alicubi adque ibi orationum locus fieret, ubi etiam Christiani possent ad celebranda quae Dei sunt congregari. Non restitimus; factum est. Erat ibi iuuenis paralyticus rusticanus. Hoc audito petiuit a parentibus suis, ut illum ad eum locum sanctum non cunctanter adferrent. Quo cum fuisset adlatus, orauit, adque inde continuo pedibus suis saluus abscessit. Victoriana dicitur uilla, ab Hippone Regio minus triginta milibus abest. Memoria martyrum ibi est Mediolanensium Protasii et Geruasii.
Abbreviated transcription (Latin):
solũ a parilisi. uerũ etĩ ab infdrmi pondere genita¬
liũ cũ haptiraret᷑ saluuꝰ esfectꝰ ẽ & liberitꝰ utraqͥmo¬
lestia. tamꝗͣ mali nichil habuissa in corpore. de fon¬
te regenerationis ascendit. Quis hoc p̃t curubim no¬
aurelio etiã ut uenir& carthaginc̃ fecimꝰ. qͣuis atali¬
b prius audutmꝰ. de quoꝵ fide dubitare ñ possemꝰ.¬
fulsalensi fundũ. ⁊ubedi appellatũ: Ubicũ afflic̃¬
tionc animaliũ & seruoꝵ suoꝵ domũ suã spiratuũ
malignoꝵ ui nexiã ꝑpeti cõꝑiss&. rogauit nostros ine
absente prbros. ut aliquis eoꝵ illo ꝑger&. cuiꝰ oratio¬
nib cederent Perrex̾ unꝰ. & obtulit ibi sacrificiũ
corporis xp̃i: orans ꝗͣtũ potuit. ut cessaret illa ueratio
Dõ ꝓtinꝰ miserante cessauit. Aecoꝑat aũ ab amico suo
tra scãm de ierosolimis allatã ubi sepultꝰ apc̃ de tertio
resurrex̃. eamꝙ suspenderit in cubiculo suo. nequiꝗ¬

Expanded text:
solum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere genitasolum a paralysi, uerum etiam ab informi pondere genitalium, cum baptizaretur, saluus effectus est et liberatus utraque molestia, tamquam mali nihil habuisset in corpore, de fonte regenerationis adscendit. Quis hoc praeter Curubim noAurelio etiam ut ueniret Carthaginem fecimus, quamuis a talibus prius audierimus, de quorum fide dubitare non possem in territorio Fussalensi fundum Cubedi appellatum, ubi cum afflictione animalium et seruorum suorum domum suam spirituum malignorum uim noxiam perpeti conperisset, rogauit nostros me absente presbyteros, ut aliquis eorum illo pergeret, cuius orationibus cederent. Perrexit unus, obtulit ibi sacrificium corporis Christi, orans quantum potuit, ut cessaret illa uexatio: Deo protinus miserante cessauit. Acceperat autem ab amico suo terram sanctam de Hierosolymis adlatam, ubi sepultus Christus die tertio resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Responder̃ sc om̃ino nescisse Eoce inquã
qͦ modo ñ taces. ut nec iste audiant. quȩ tibi tanta
familiaritate uinguntur: Et quibreuit᷑ ab ea que¬
siuerã. feciut illis audientib multũ ꝙ̃ mirantib &.
glorificantib dm̃ : totũ ex ordine quẽ ad modũ
gestũ fuerit indicara. Medicũ quendã podagri¬
cũ in eadẽ urbe scimꝰ fuisse. qͥ cũ dedisset nom̃ ad
baptismũ & pͥdie q̃ baptiraret᷑ in somnis apueris
nigris cirratis qͦs ielligebat demones baptirari
eodẽ anno ꝓhibitꝰ fuisset eis ñ obtẽpans etiã con
tꝰ ÷ isset magisq eos uincens lauacro regenerationis
ut uouerat ablum̃ distulissa. inbaptismatc ipsoñ solũ dolore
quo ult̃ solitũ cruciabat᷑. uerum etim podagra caru¬
isse. nec amplius cũ di posita uixissa pedes ciꝰ quisno
uit doluisse Nos tam̃ nouimꝰ & paucissimi fr̃s. ad qͦs
id potuit ꝑ uenire. Ex mimo quidã curubitanus ñ

Expanded text:
sent. Responderunt se omnino nescisse. Ecce, inquam, sent. Responderunt se omnino nescisse. Ecce, inquam, quo modo non taces, ut nec istae audiant, quae tibi tanta familiaritate iunguntur. Et quia breuiter ab ea quaesiueram, feci ut, illis audientibus multumque mirantibus et glorificantibus Deum, totum ex ordine, quem ad modum gestum fuerit, indicaret. Medicum quendam podagrum in eadem urbe fuisse scimus; qui cum dedisset nomen ad baptismum et pridie quam baptizaretur in somnis a pueris nigris cirratis, quos intellegebat daemones, baptizari eodem anno prohibitus fuisset eisque non obtemperans etiam concm expertus est, aestuasset, magisque eos uincens lauacro regenerationis, ut uouerat, ablui non distulisset, in baptismate ipso non solum dolore, quo ultra solitum cruciabatur, uerum etiam podagra caruisse nec amplius, cum diu postea uixisset, pedes doluisse quis nouit? Nos tamen nouimus et paucissimi fratres ad quos id potuit peruenire. Ex mimo quidam Curubitanus non
Abbreviated transcription (Latin):
spectionc aognouerat. quesiuit ab ea uehem̃t qͥd adhi¬
buisset curationis. cupiens quantũ intellegia it᷑ nos¬
sc medicamentũ. quo y pocratis definicio uinceretur.
Cũq ab ea qͥd factũ eet audiss&. uoct uelut contẽp¬
nentis & uultu. ita ut illa metuera. nealiqͣd con¬
tumeliosũ uerbũ ꝓferra. in xp̃m̃. ⁊tligosa urba¬
nitate respondisse fertur Putabã inquid inagnũ
aliqͥd te m̾ fuisse dicturã: Atꝙ illa iã ex horres¬
cente. mox addidit: Qd grande fec̃ xp̃c sanare
cancrũ qͥ quatnduanũ mortuũ suscitauit :
Hoc gͦ cũ audissẽ & uchem̃ter sto macharer: in il¬
lacuutate atq in illa ꝑsona ñ utiq ob cura factũ
tã ingens muaculũ sic latere. huic ea ãmonendã
& obiurgandã putaui Quecũ michi respondiss&
ñ se inde tacuisse. quesiui ab cis quas forte it̃ matro¬
nas amicissimas secũ habelut utrũ hec antea scis¬

Expanded text:
spectione cognouerat, quaesiuit ab ea uehementer quid adhispectione cognouerat, quaesiuit ab ea uehementer quid adhibuisset curationis, cupiens, quantum intellegi datur. nosse medicamentum, quo Hippocratis definitio uinceretur. Cumque ab ea quid factum esset audisset, uoce uelut contemnentis et uultu, ita ut illa metueret, ne aliquod contumeliosum uerbum proferret in Christum, religiosa urbanitate respondisse fertur: Tutabam, inquit, magnum aliquid te mihi fuisse dicturam.\' Adque illa iam exhorrescente, mox addidit: Quid grande fecit Christus sanare cancrum, qui quadriduanum mortuum suscitauit?\' Hoc ego cum audissem et uehementer stomacharer in illa ciuitate adque in illa persona non utique obscura factum tam ingens miraculum sic latere, hinc eam et admonendam et paene obiurgandam putaui. Quae cum mihi respondisset non se inde tacuisse, quaesiui ab eis, quas forte tunc matronas amicissimas secum habebat, utrum hoc antea scis
Abbreviated transcription (Latin):
ne innocentia rdigiofissima femina de pͥma¬
riis ipsiꝰ ciuitatis in mamilla cancrũ habebat.
rẽ sic̃ medici dicunt nullis medicimontis sana¬
bilem: Aut gͦ p̃cidi sola & a corpore separari
menbrũ ubi nascitur. aut ut aliquando diutiꝰ
hõ uuat. tam̃ in de mortt̃ quam lib& tardiꝰ ad¬
futurã. sedm̃ y pocritis ut fer̃ sententiã om̃is
⁊ omittenda curatio. Hoc dli apito medioo
& suc domui familiarissimo responsii accoꝑat
& ad solũ dm̃ se orando conuerterit: Amo¬
netur in somnis ꝓpinquante pascha. ut in
parte femmaꝵ obseruantiũ ad baptisteriũ
quȩcumꝙ illi baptizata pͥmitus occurrissa
signara ei locũ signo xp̃i Fẽc. c̃festĩ sinitas ÷¬
consecuta Medicꝰ sane qui adixerat. ut nichil¬
curationis adhiberx si paulo diutiꝰ udla uue¬
re. cũ inspexiss& illam postea & sanissimã coni¬
perssa. quã priꝰ habere allua malũ tali in¬

Expanded text:
ne Innocentia, religiosissima femina, de primane Innocentia, religiosissima femina, de primariis ipsius ciuitatis, in mamilla cancrum habebat, rem. sicut medici dicunt, nullis medicamentis sanabilem. Aut ergo praecidi solet et a corpore separari membrum ubi nascitur, aut, ut aliquanto diutius homo uiuat, tamen inde morte quamlibet tardius adfutura, secundum Hippocratis ut ferunt sententiam omnis est omittenda curatio. Hoc illa a perito medico et suae domui familiarissimo acceperat et ad solum Deum se orando conuerterat. Admonetur in somnis propinquante Pascha, ut in parte feminarum obseruanti ad baptisterium, quaecumque illi baptizata primitus occurrisset. -signaret ei locum signo Christi. Fecit, confestim sanitas consecuta est. Medicus sane, qui curationis adhiberet, si paulo diutius vellet vivere, cum inspexisset eam postea et sanissimam conperisset, quam prius habere illud malum tali in
Abbreviated transcription (Latin):
ta ab ep̃o benedictione discessimꝰ. rogante illo
ut mae ad cc̃nt illis ut equo amino eẽt hortan¬
tib. lilux̃ diesqͥmeuebatur. aderant serui dĩ
sic̃ se affuturs eẽ ꝓmiserant. In gressi sunt ine¬
dici. paribant oã qͥ hor illa posccbat trem̃da.
strramta ꝓferunt᷑. Attomitis sus pensis q oĩb
cis aut̃ quoꝵ erit maior auctoritas defectũ ani¬
mi cꝰ consolando crigentib. ad manꝰ secturi.
menbra in lectulo eo ponuntur Soluunt̾no¬
diligam̃toꝵ. nudat᷑ locꝰ in spic̃ medicꝰ & se¬
candũ illũ sinũ armatꝰ atq intentꝰ in qͥrit. scru¬
ratur oculis. digitisq c̃aitctit: Temptat deniq
modis om̃ib. inuenit firmissimã cicatricon
lam leticia illa &. laus atq graꝵ actio. miseri¬
cordi & omĩpotenti dõ que fusa ÷ ore om̃ium
lacrimantib gaudiis. ñ ÷ cõmittenda incs uer¬
bis cogitetur potiꝰ quã dicat᷑: In cadẽ cirthigi¬

Expanded text:
ta ab Episcopo benedictione discessimus; rogante illo ta ab Episcopo benedictione discessimus; rogante illo ut mane adessent, illis ut aequo animo esset hortantibus. Illuxit dies qui metuebatur, aderant servi Dei, sicut se adfuturos esse promiserant: ingressi sunt medici, parantur omnia quae hora illa poscebat, tremenda ferramenta proferuntur adtonitis suspensisque omnibus. Eis autem, quorum erat maior auctoritas, defectum animi eius consolando erigentibus ad manus sectori membra in lectulo conponuntur, soluuntur nodi ligamentorum, nudatur locus, inspicit medicus et secandum illum sinum armatus adque intentus inquirit Scrutatur oculis digitisque contrectat, tentat denique modis omnibus: inuenit firmissimam cicatricem. Iam laetitia illa et laus adque gratiarum actio misericordi et omnipotenti Deo, quae fusa est ore omnium lacrimantibus gaudiis, non est committenda meis uerbis: cogitetur potius quam dicatur. In eadem Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
Tantꝰ enĩ eũ metus expͥorib inuaserat penis. ut se
int̾ medicoꝵ manꝰ ñ dubitara et̃ morituꝵ. Con¬
solati sunt cũ illi. & hortati. ut in dõ fidera. &q
uoluntatẽ uirilit̃ ferra. Inde ad orationẽ in gres¬
si sumꝰ ubi exmore nob genua figentib atꝙ̃ in cũ¬
bentib terrę. illese ita ꝓiecit. tãqͣ fuiss& aliquo
grauit impellente ꝓstiratꝰ. & coepit orart. qͥb modis
qͦ affecta. qͥmetu animi qͦ fluuio lacrimaꝵ. qͥb:
gemitib atq singultib succutigitib om̃a m̃¬
bm ciꝰ & pene int̾cludentib spm̃. qͥs ullis expli¬
c& uerbis : Vtrũ orarent alii nec in hoc eoꝵ aũ¬
teretur intentio nesciebam: ego tam̃ ꝓrs orare
ñ poterã: Hoc tantũ modo bituit̾ in cordemeo
dixi. Dnc̃ quas tuoꝵ p̃ces ex audis. si has ñ exau¬
dis : Nichil enĩ michi uidebatur addiiam pos¬
se nͥ ut expirar& orando: Surreximꝰ & accep¬

Expanded text:
Tantus enim eum metus ex prioribus inuaserat poenis, ut se Tantus enim eum metus ex prioribus inuaserat poenis, ut se inter medicorum manus non dubitaret esse moriturum. Consolati sunt eum illi et hortati, ut in Deo fideret eiusque uoluntatem uiriliter ferret. Inde ad orationem ingressi sumus; ubi nobis ex more genua figentibus adque incumbentibus terrae ille se ita proiecit, tamquam fuisset aliquo grauiter inpellente prostratus, et coepit orare: quibus modis, quo adfectu, quo motu animi, quo fluuio lacrimarum, quibus gemitibus adque singultibus subcutientibus omnia membra eius et paene intercludentibus cet verbis? Utrum orarent alii, nec in haec eorum averteretur intentio, nesciebam. Ego tamen prorsus orare non poteram: hoc tantummodo breviter in corde meo dixi, Domine, quas tuorum preces exaudis, si has non exaudis? Nihil enim mihi videbatur addi jam posse, nisi ut exspiraret orando. Surreximus, et accep
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ ñ poss&. ualde ab horrert a sius morib ut ho¬
minib quoꝵ artificiosissimã oꝑam industriã di¬
ligentiã mirans in cicatricib eius uidera. ꝓpt̃ exi¬
guũ qͦd remansit palinã tanti laboris austrra.
sistanit ipsi sinũ illũ ferro qͥ c̃sensu õium alit̾ in sana¬
bił putabat᷑ aꝑirtut. Que res dilata ÷ in c̃sequentt̃
diẽ. S cũ abissent illi. ex incrort nimio dñi tan¬
tꝰ est in domo illa exortꝰ dolor. ut tã qͣ funcris plinctꝰ
uix cõpͥ meret᷑ anobis. Uisitabunt cũ quottidie
prbr̃ gulosus. ac diaconi carthagincisis ecclẽ. in
Cũ quo record antes mirabilia oꝑpum dĩ. de haere se¬
pe collocuti sumꝰ. cumq ualde meminisse qͦd cõme¬
moramꝰ inuenimꝰ. Q cũ eũ sic̃ solebant uespe ui¬
sitarent: rogauit eos mirabilib lacrimis. ut mane
dignarentur eẽ p̃sentes suo futseri potiꝰ q̃ dolori

Expanded text:
esse non posset; ualde abhorrere a suis moribus, ut hoesse non posset; ualde abhorrere a suis moribus, ut hominibus, quorum artificiosissimam operam industriam diligentiam mirans in cicatricibus eius uideret, propter exiguum quod remansit palmam tanti laboris auferret.sistente ipsi sinum illum ferro, qui jam consensu omnium aliter insanabilis putabatur, aperirent. Quae res dilata est in consequentem diem. Sed cum abiissent illi, ex moerore nimio domini tantus est in domo illa exortus dolor, ut tanquam funeris planctus vix comprimeretur a nobis. Visitabant eum quotidie s, et presbyter Gulosus ac diaconi Carthaginensis ecclesiae; cum quo recordantes mirabilia operum Dei de hac re saepe conlocuti sumus eumque ualde meminisse, quod commemoramus, inuenimus. Qui cum eum, sicut solebant, uespere uisitarent, rogauit eos miserabilibus lacrimis, ut mane dignarentur esse praesentes suo funeri potius quam dolori.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qͥd ali ex eoꝵ diligentia peritiaq ꝓmisit. Cuiꝰ il¬
le factus auctoritate securior. domestico suo medico
ꝗ futurã p̃dixerat aliã sectionẽ faceta hil aritate uelut
iam saluus illusit. Qͥd plura : tot dics postea in anit̃
con supti transier̃: ut fessi atq confusi faterent᷑. eũ nͥ
ftro nullomodo posse sanari E xpauit & expalluit
it abire illos iussit &. ad se ampliꝰ ñ accedere: Nec
aliua occurrit fatigato lacrinis. & ill aiã necessitate
ẽstricto nͥ ut adhibera. alexandrinũ quendã qͥ tt̃
chirorgꝰ mirabił habebat᷑. ut ipse facera qͦd ab illis
fierinolebat iratꝰ. Sed postea quã uenit ille. labort̃¬
ꝙ illoꝵ in cicatricib sic̃ artifex uidit: boniuiri fruitꝰ offici
ꝑsuasit homini. ut illi potiꝰ qͥ in eo tantũ laboraueran
quantũ ipse inspiciens mirabatur suę curationis fi¬
ne fruerent᷑ adiciens. qͥd reuera nͥ sectus et̃t. saluus

Expanded text:
idem quod illi ex eorum diligentia peritiaque promisit. Cuius ilidem quod illi ex eorum diligentia peritiaque promisit. Cuius ille factus auctoritate securus domestico soo medico, qui futuram praedixerat aliam sectionem, faceta hilaritate, uelut iam saluus, inlusit. Quid plura? Tot dies postea inaniter consumti transierunt, ut fessi adque confusi faterentur eum nisi ferro nullo modo posse sanari. Expauit, expalluit it, abire illos iussit et ad se amplius non accedere; nec aliud occurrit fatigato lacrimis et illa iam necessitate constricto. nisi ut adhiberet Alexandrinum quendam, qui tunc chirurgus mirabilis habebatur, ut ipse faceret quod ab illis fieri nolebat iratus. Sed postea quam uenit ille laboremque illorum in cicatricibus sicut artifex uidit, boni uiri functus officio persuasit homini, ut illi potius, qui in eo tantum laborauerant, quantum ipse inspiciens mirabatur, suae curationis fine fruerentur, adiciens, quod re uera nisi sectus esset saluus
Abbreviated transcription (Latin):
re debuerant: Deniq sanatis dĩb quę aꝑta curabant
iste remanserat solus. cui frust̃ impendebut᷑ labor:
Quas moras illo suspectas habens multũq formidns
ne itm̃ secart᷑. qͥd a p̃dixerat aliꝰ medicꝰ domesticꝰ
aiꝰ quẽ ñ admiscrant illi ut saltĩ uidecra. cũ pͥmũ sec¬
tus c̃ quomodo id facerent. iritꝰ q domo illũ abie¬
cerat uixꝙ recepat. erupit atq ait Itm̃ me secturi
estis: & ad illiꝰ quẽ noluistis et̃ p̃sentẽ uerba uenus¬
rꝰ sũ: Irridere ili medicũ imꝑitũ. ictũꝙ homi¬
nis bonis uerbis ꝓ missionib ꝙ linnt çper̃. Pret̾ier᷑
aluidies plurimi. nichilq ꝓficiebat oc̃ qͦd fiebat
medici tam̃ in sua pollicitatione sistelunt. ñ scil¬
lũ sinũ ferto. si mdicuntis et a iusuros: Aahibut᷑¬
& aliũ grandeuũ iam medicũ sausq in illa arte lauda¬
cũ ad huc enĩ uiuebat ãmoniũ Qui loco inspecto.

Expanded text:
re debuerant. Denique sanatis omnibus quae aperta curabant, re debuerant. Denique sanatis omnibus quae aperta curabant, iste remanserat solus, cui frustra impendebatur labor. Quas moras ille suspectas habens, multumque formidans ne iterum secaretur, quod ei praedixerat alius medicus domesticus ejus, quem non admiserant illi, ut saltem videret, cum primum sectus est, quomodo id facerent, iratusque illum domo abjecerat, vixque receperat, erupit, atque ait: Iterum me secturi estis? Ad illius, quem noluistis esse praesentem, verba venturus sum? Irridere illi medicum imperitum, metumque hominis bonis verbis promissionibusque lenire. Praeterierunt et alii dies plurimi, nihilque proficiebat omne quod fiebat. Medici tamen in sua pollicitatione persistebant, non se illum sinum ferro, sed medicamentis esse clausuros. Adhibueret alium grandaeuum iam 0medicum satisque in illa arte laudatum adhuc enim uiuebat, Ammonium, qui loco inspecto
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ im̃pator & ininenso ppłõ teste res gesta ÷ c̃currtute
ad corpora martẏrũ protasii & geruasii Quȩ cũ latẽ¬
rent. & penitꝰ noscirent᷑. epõ ambrosio ꝑ sõniũ reuela¬
Dpud carthaginẽ aũ quis noũ pt̃ ad modũ paucis¬
simos salutẽ qͥ facta ÷ inocentio ex aduocato uicariȩ
p̃fectuit : Ubi nos int̃ fuimꝰ & oculis aspeximꝰ nr̃is:
Uenientes enĩ de trans in arinis partib me & frc̃m meũ
alypũ. ñ dũ quidem clericoss. iã dõ scriuentes. ut erit
cum tota domo sua religiosissimꝰ ipse susceꝑat. & apud
eũ tc̃ habitabamꝰ. Curibat᷑ a medicis. fistulas quas
numerosas atq ꝓplexas habut in posteriort atꝙ ima
corporis parit iã secucrant. & artis suȩ erta inedicanñtis
agbunt: ł assus aut̃ fucrat in sectione illa. & diuturuos
& accrbos dolors. S unꝰ int̃ multos siuꝰ ftfalerat ine¬
dicos atq ita latucrat: ut cũ ñ tangerent quẽ ferio aꝑi¬

Expanded text:
c imperator et inmenso populo teste res gesta est concurrente ad corpora martyrum Protasii et Geruasii; quae cum laterent et penitus nescirentur, episcopo Ambrosio per somnium reuela3. Apud Carthaginem autem quis novit, praeter admodum paucissimos, salutem, quae facta est Innocentio ex advocato vicariae praefecturae, ubi nos interfuimus, et oculis aspeximus nostris? Venientes enim de transmarinis, me et fratrem meum Alypium, nondum quidem clericos, sed jam Deo servientes, ut erat cum tota domo sua religiosissimus, ipse susceperat, et apud eum tunc habitabamus. Curabatur a medicis: fistulas, quas numerosas atque perplexas habuit in posteriore atque ima corporis parte, jam secuerant ei, et artis suae caetera medicamentis agebant. Pasus inter multos sinus fefellerat medicos, atque ita latuerat, ut eum non tangerent, quem ferro aperi
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectura sint corpora sumꝰ ãmoniti. sic̃ illa men¬
sura ita & ista conformatio ñ quantitatis intellegen¬
da ÷. sed etatis. Resurgent itaq om̃s tam mag¬
ni corpore. quã uł erant uł futuri erant ętait ui¬
uenili. quã ius nichil oberit etiam si fuerit infan¬
tilis uł senilis corporis forma. ubi nec mentis nec ip¬
siꝰ corporis ulla remanebit infirmitas Unde etiã
siquis in eo corporis mͦ in quo defunctus ẽ resurres¬
turũ unũ quẽꝙ contendit ñ ẽ cumillo laboriosa
contradictione pugnandũ. Non nulli ꝓpt̃ hoc¬

Expanded text:
resurrectura sint corpora, sumus admoniti, sicut illa menresurrectura sint corpora, sumus admoniti, sicut illa mensura,_ ita et ista conformatio non quantitatis intellegenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes tam magni corpore, quam uel erant uel futuri erant aetate iuuenali; quamuis nihiloberit, etiamsi erit infantilis uel senilis corporis forma, ubi nec mentis, nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. Unde etiam si quis in eo corporis modo, in quo defunctus est, resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradictione pugnandum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad quã xp̃m hieͭ uenisse cognouimꝰ:. Cita
xxx quippeannos deffinier̃ ec̃ etiã sclĩ huiꝰ doctis¬
simi homines iuuentutt̃. que cũ fuerit spacio ꝓpͥo
tminata. inde iã hominẽ in detrimenta urguere
grauioris ac senilis etatis. & ideo ñ et̃ dictũ in men¬
surã corporis uł inmensurã staturt.s in mensuram
etatis plenitudinis xp̃i. Illud etiã qđ ait p̃destinatos
conformes fieri imaginis filii dĩ. potest scdm̃ uttri¬
orẽ hominẽ intelligi. unde nob̵ alio loco dic̃. Nolite
conformari huic sclõ. s rtformamini in nouitate m̃¬
tis ur̃. Ubi ergo rtformam̃ ne conformem̃ huic sclõ.
ibi c̃ formanĩ dĩ filio Potesta sic accipi. ut quẽ ad modũ
nob ille mortalitatt ita nos illi efficiamur ĩ mortali¬
tatt c̃ formes: Qͥd quidc̃ & aã ipsã resurractionẽ
copoꝵ ꝑtin&. Siaũ etiam in his uerbis qͣ forma

Expanded text:
usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus — circa usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus — circa XXX quippe annos definierunt esse etiam saeculi huius doctissimi homines iuuentutem, quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis — et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae, sed: in mensuram aetconformes fieri imaginis Filii Dei, potest secundum interiorem hominem intelligi. Unde nobis alio loco dicit: « Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis uestrae; ubi ergo reformamur, ne conformemur huic saeculo, ibi conformamur Dei filio; potest et sic accipi, ut, quem ad modum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur inmortalitate conformes; quod quidem et ad ipsam resurrectionem corporum pertinet. Si autem etiam in his uerbis, qua forma
Abbreviated transcription (Latin):
resiraex. Nec fas c̃ diccrt cũ resurrectionis omiũ tẽpꝰ ue¬
nent accessurã corpori eiꝰ eã magnitudinc̃ quã ñ habuit
quando in ea discipulis in ꝗͣ illis erat notus apparuit
ut longissimis fier&. ęqualis Si aut̃ dixerimꝰ ad dnĩ¬
ci corporis modũ etiã quoꝵ ꝙ̃ maiora corpora redigen¬
di. ꝑibit de multoꝵ corporib plurimũ. cũ ipse nec
̃ncapillũ ꝑiturũ eẽ ꝓ miscrit. Restit gͦ ut suã reci¬
piat ꝯiusꝙ mensurã. quȩ uł habuit in iuuentintt etiã
tus. atq illud qͦd cõmemorauit apłs de mensuracta¬
Sitis plenitudinis xp̃i. aut ꝓpt̃̾ aliud intelligamꝰ dic¬
tum eẽ. id ẽ ut illi capiti in populis xp̃ianis acceden¬
t omium ꝑfectionẽ menbroꝵ etatisciꝰ mensura cõ¬
pleatur. aut si hoc de resurrectione corpoꝵ dictũ ẽ. sic
accipiamꝰ dictũ. ut neo in fra nec ult̾ iuuenilẽ formã
resurgant corpora mortuoꝵ. s in eiꝰ ȩtate & robore

Expanded text:
cere, cum resurrectionis omnium tempus venerit, accessuram corpori ejus eam magnitudinem quam non habuit, quando in ea discipulis in qua illis erat notus apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. Si autem dixerimus ad dominici corporis modum etiam quorumque majora corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam uel habuit in iuuentate, etiam tus, atque illud quod commemorauit apostolus de mensura aetatis plenitudinis Christi, ant propter aliud intellegamtum esse, id est, ut illi capiti in populis Christianis accedente omnium perfectione membrorum aetatis ejus mensura compleatur; aut si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec infra nec ultra juvenilem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetate et robore,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis cipillꝰ capitis urĩ ñ ꝑibit. uttũ stituraa
robur ȩqualia. futura sint om̃ib an diuerse corpoꝵ
quantitats. Sieni equalitas erit corpoꝵ undo ha¬
bebunt qͦd meñ habuer̃ iumole corporis illi aborti¬
ui. si resurgent & ipsi : Autñ resurgent qi nec na¬
ti s̃ sed effusi. Eandẽ questionẽ de paruulis uersant.
unde illis monsura corporis quã nc̃ defiuisse uidemiꝰ
accedat. cũ in hac gatt inoriuntur Naq cũ dic
turi sumꝰ cos ñ resurretaros. qui non solũ gnãtionis
uerũ etiam regencritionis cipucess̃ Denide int̾ro¬
gant. quan ad modũ ipsa cqualitas hibitura sit:
Si enĩ tã magni & tã longicr̃ om̃s quã fuq̃ quicũq
hie fuer̾ maximi. atꝙ longissimi. ñ solũ de par¬
uulis s de plurimis querunt. unde illis accessuꝵ
sit qͦd hic defuit. si hoc quisq recipi&. qͦd hic ha¬
buit. Siaũ qͦd ait apls occursuros nos om̃s in

Expanded text:
dico uobis, capillus capitis uestri non peribit, utrum statura et robur aequalia futura sint omnibus an diuersae corporum quantitates. Si enim aequalitas erit corporum, unde habebunt quod hic non habuerunt in mole corporis illi abortiui, si resurgent et ipsi? Aut si non resurgent, quia nec nati sunt, sed effusi, eandem quaestionem de paruulis uersant, unde illis mensura corporis, quam nunc defuisse uidemus, accedat, cum in hac aetate moriuntur. Nequationis, uerum etiam regenerationis capaces sunt. Deinde interrogant, quem modum ipsa aequalitas habitura sit. Si enim tam magni et tam longi erunt omnes, quam fuerunt quicumque hic fuerunt maximi adque longissimi, non solum de paruulis, sed de plurimis quaerunt, unde illis accessurum sit, quod hic defuit, si hoc quisque recipiat, quod hic habuit; si autem, quod ait apostolus, occursuros nos omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ uelut in sõnũ sana surrex̃. Dũ g rẽ¬
quirert̃ quid factũ fuerit unde ille strepitꝰ
letus extiterit. in gressi sunt cũ illa in basilicã¬
in q̃ tramꝰ adducentes cam sanã de martiris loco:
Tc̃ uͦ tantꝰ ab utroq sexi amirationis clamorex¬
ortus ẽ. ut uox continuata cũ lacrimis ñ ui¬
derctur posse finiri Educta ẽ ad cũlocũ ubi
paulo ante steterat tremens. gultabt̃ ea similẽ
frĩ. cui doluerant romansissc dissimilẽ. & ñ¬
dũ fusas p̃cessuas ꝓ illa. iam tam̃ p̃uiauo¬
luntattẽ dĩ tam cito exauditam et̃ cernebant:
Exultabant indi laude uoce sut uerb tan¬
to sonitu. quantũ nit̃ aures ferre uix possent
Quid erat in cordib exultantiũ. nͥfides xp̃i

Expanded text:
similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo resimiliter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid erat in cordibus exsultantium nisi fides Chri
Abbreviated transcription (Latin):
calamitatis in dicauit historiã. Sequenti autẽ
dic pꝰ sermonẽ itdditũ. narrationis dꝰ libellũ
m erastinũ poplõ recitandũ ꝓmisit: Qͦd cum
ex dnico pascha dic t̾cio ficra. ing̾dib eedit̾
in qͣ de suꝑiore loquebar loco fecistait ambos frs
cũ eoꝵ legertur lib elꝰ Intuebatur popls uncũs
sexꝰ utriusq unũ stantẽ sine de formi motiu raltẽ¬
rã menbris oĩb c̃trementtẽ. & qui ipsũ ñ uiderint
bant Uidebant onĩ quid in illo gcusandu. qͥd
ꝓ illa eẽt orandũ Int̾ hec recitato eoꝵ libello
de conspectu popli eos abire p̃cepi. & de tota ip¬
sa causa aliquanto diligentiꝰ coepam disputare
cũ eoce me dispuntante uoces aliȩ de memoria
martiris noue gratulationis audiuntur: Con¬
uersi sunt eo quime audiebant. coeper̃ ꝙ con¬
currert: Illa enĩ ubi de gradib descendit in
quib steterat. ad scm̃ martirẽ orart prexe¬
rat. Que mox ut cancellos attigit collapsa

Expanded text:
dicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, bant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa
Abbreviated transcription (Latin):
incrementũ corporis fac̾ in edificationẽ sui in ca¬
ritate: Ecoe qui ẽ uir ꝑfectꝰ. caput & corpꝰ qͦd con¬
stat om̃ib menbris. que suo temp̃ẽ complebuntur.
cotidie tam̃ eidẽ corpori accedunt. dũ edificit᷑
Et alibi ꝓ corpore inquit eiꝰ qͦd ÷ ecclã: ltẽꝙ alibi
Unꝰ panis. unũ corpꝰ multi sumꝰ. De cuiꝰ corporis
edificatione & hic dictũ ÷ ad c̃sũmationẽ scõꝵ

Expanded text:
ncrementum corporis facit in aedificationem sui in caritate. Ecce qui est uir perfectus, caput et corpus, quod constat omnibus membris, quae suo tempore conplebuntur, cottidie tamen eidem corpori accedunt, dum aedificatur et alibi: Pro corpore, inquit, eius quod est ecclesia, itemque alibi: Unus panis, unum corpus multi sumus. De cuius corporis aedificatione et hic
Abbreviated transcription (Latin):
surg& corpꝰ spãle Quȩ sit aut̃ & qua magna
spalis corporis grã. qm̃ñ dũ uenit in exꝑimen¬
tũ. uertor ne temerariũ sit om̃e qͦd đo illa
ũ ꝓpt̃ dĩ laudẽ ñ ẽ tacendũ & de intinus ar¬
dentis scĩ amoris medullis dictũ ẽ. dnẽ diloi
decorẽ domus tuę: de donis aꝰ quȩ in hacerũ
aid iosissima uita bonis malisq larigit᷑. ipso ad¬
iuuante conitiamꝰ ut possumꝰ. quantũ sit illud
qͥdñdũ exꝑti unq digne cloquitaꝰ ualemꝰ. Omitto
ciũ quanto fecit hominẽ nctũ. omnto uitã illã duoꝵ
conuigũ impara disi fecunditate felicẽ. qm̃ tã biruis fu¬
it. ut ad niscentiũ sensii nec ipsa ꝑuenerit: In hao quã
nouimꝰ in qui ad huc sumꝰ. cuiꝰ temptationis ĩmo quã
totã tẽptationẽ quam du in ea sumꝰ quantã lib& ꝓ

Expanded text:
 corpus spiritale. Quae sit autem et quam magna spiritalis corporis gratia, quia nondum venit in experimentum, vereor ne temerarium sit omne quod de illa um propter Dei laudem non est tacendum et de intimis ardentis sancti amoris medullis dictum est: Domine, dilexi decorem domus tuae: de donis eius, quae in hac aenJmnosissima uita bonis malisque largitur, ipso adiuuante coniciamus, ut possumus, quantum sit illud, quod nondum experti utique digne eloqui non ualemus. Omitto enim, quando conjugum in paradisi fecunditate felicem, quoniam tam brevis fuit, ut ad nascentium sensum nec ipsa pervenerit: in hac quam novimus, in qua adhuc sumus, cujus tentationes, imo quam totam tentationem, quamdiu in ea su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hoc dix̃.s. dix̃. In resarrectione eni neq: nu¬
bent neq uxores ducent:is er̃ sic̃ anglĩ dĩ
in edo: Eqͣles  utiq anglis ĩmortalitate
ac felicita. te. ñ carpe: sic̃ neore¬
surrectione qͣ ñ indiguer̃ anglĩ. qm̃ noc
mori potuer̃. Nuptias gͦ añs futuris et̃¬
negauit m resurrectionẽ ñ feminas. & ibi
negauit ubi talis questio uerteb̾at̃. ut eã nega¬
to sexii muliebri oeleriore facilitatt dissoluera
si eũ ibi p̾noscer& ñ futurũ: Imo qtãi futurũ
& fir mauit dicendo. ñ nubent qͦd ad feminas
ꝑtin&d nec uxoris ducent. qđ ad uiros. Eruntgꝰ ꝙͣ
uł nubere hic solent. uł ducent uxores. S. ibi hocfi¬

Expanded text:
ione enim neque nubent, neque uxores ducent, sed sunt sicut angeli Dei in coelo. Aequales utique angelis immortalitate ac felicitate, non carne sicut nec resurrectione, qua non indiguerunt angeli, quoniam nec mori potuerunt. Nuptias ergo Dominus futuras negavit esse in resurrectione, non feminas; et ibi negavit, ubi talis quaestio vertebatur, ut eam negato sexu muliebri celeriore facilitate dissolveret, si eum ibi praenosceret non futurum; immo etiam futurum esse firmauit dicendo: Non nubent, quod ad feminas pertinet nec uxores ducent, quod ad uiros. Erunt ergo, quae uel nubere hic solent, uel ducere uxores; sed ibi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
particulã in glo. ita nulla particulã uidere debu¬
imꝰ ignis intarra. Nẽ uͦ ñ solũ interris ueꝵ enã
sub terris ita ẽ: ut cũ cructuent uertices montui¬
pt̃ qͦd in usib hominũ & cẽ ignẽ in ttrra. & eum
nasci uidemꝰ ex terra. quando quidẽ & de lignis &
de lapidib nascitur. quȩ sunt corpora sine dubita¬
tione trena. Sed ille inqͥunt ignis ÷ trmquillꝰ. pcirꝰ.
in noxiꝰ. sempit̾nus. istt aũ turbidꝰ. fumeus. corrup¬
tibilis. atꝙ̃ aor ruptor. nec tam̃ corrumpit montes
in qͥb uigit̃ estuat cauernasq. terraꝵ Verũ esto
sit illi astt̃ dissimił. ut t̾renis habitationib c̃gruat
Curgͦ nolunt ut credaimꝰ naturã corpoꝵ terrenoꝵ
aliquando in corruptibilẽ factã celo c̃uenientẽ fu¬
tura. sic̃ nc̃ ignis corruptibił his conuenittris:
Nichil igit᷑ affer ex ponderib atq ordinc dem̃toꝵ.

Expanded text:
particulam in coelo, ita nullam particulam videre debuparticulam in coelo, ita nullam particulam videre debuimus ignis in terra. Nunc vero non solum in terris, verum etiam sub terris ita est, ut eum eructpraeter quod in usibus hominum et esse ignem in terra et eum nasci uidemus ex terra; quando quidem et de lignis et de lapidibus nascitur, quae sunt corpora sine dubitatione terrena. Sed ille, inquiunt, ignis est tranquillus, purus, innoxius, sempiternus; iste autem turbidus, fumeus, corruptibilis adque corruptor. Nec tamen corrumpit montes, in quibus iugiter aestuat. cauernasque terrarum. Verum esto, sit illi iste dissimilis, ut terrenis habitationibus congruat: quur ergo nolunt, ut credamus naturam corporum terrenorum aliquando incorruptibilem factam caelo conuenientem futuram, sicut nunc ignis corruptibilis his conuenit terris? Nihil igitur adferunt ex ponderibus adque ordine elementorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qt dere atꝙͥ ordine efficitur. ut torrentes iuiolentissimi
atq undosissimi anteq̃ sub acit inttrris currant. su¬
ꝑ aera in nubib pendeant : Cur deniq aer c̃ inediꝰ.
int̾ sũma cęli & nud a t̾raꝵ quaqua uersuĩ orbis ex¬
ienditur. si locꝰ ciꝰ inter celũ & aquas sic̃ aquaꝵ inttr
ipsũ &. terras ÷ c̃stitutus : Postremo siita ÷ dementoꝵ
ordo dispositꝰ. ut sodmñ platonẽ duob mediis id ÷ ac¬
re & aqua. duo extrema id ÷ ignis & ttrra uingint̃.
celiq obtineat. ille sumi locũ: hec aũ uni uelut fun¬
diminis mundi . & ideo in cdo eẽ. ñ potest terra. cur
:ipse ignis intora.: Sedmñ hanc quippe racionẽ
ta ista duo elementa in locis ꝓpͥis uno ac sumo t̾ra
& igus ce debucr̃. ut quẽ ad modũ nolunt in sumo
eẽ posse qͦd imiẽ: ita nec inimo poss& et̃ qͦd sũmi
⁊. Sic̃ gͦ nulla putant uł eẽ uł futurã et̃ terre

Expanded text:
dere atque ordine efficitur, ut torrentes violentissimi dere atque ordine efficitur, ut torrentes violentissimi atque undosissimi, antequam sub aere in terris currant, super aera in nubibus pendeant? Cur denique aer est medius inter summa coeli, et nuda terrarum, quaquaversum orbis extenditur, si locus ejus inter coelum et aquas, sicut aquarum inter ipsum et terras est constitutus? 5. Postremo si ita est elementorum ordo dispositus, ut secundum Platonem duobus mediis, id est aere et aqua, duo extrema, id est ignis et terra, jungantur, coelique obtineat ille summi locum, haec autem imi, velut fundaminis mundi, et ideo in coelo esse non potest terra; cur est ipse ignis in terra? Secundum hanc quippe rationem ita ista duo elementa in locis propriis, imo ac summo, terra et ignis esse debuerunt, ut quemadmodum nolunt in summo esse posse quod imi est, ita nec in imo posset esse quod summi est. Sicut ergo nullam putant vel esse vel futuram esse terrae