comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enit die pentecostes
sp̃s sc̃s. incentũ uiginti
homines congregatos. in quibꝰ
apłi om̃s erant: qui illo adim¬
pleti. cũ linguis om̃ium gentiũ
loquerentur: plures ex his qui
aderant tanto miraculo stupe¬
facti. quandoquidẽ uiderunt
loquente petro tã magnũ atq
diuinũ testimoniũ perhiberi
de xp̃o. ut ille qui occisus ab
eis inter mortuos deputabat᷑.
resurrexisse & uiuere ꝓbaretur.
compuncti corde conuersi suñ:
& tanti sanguinis tam impie
atq immaniter fusi. indulgen¬
dam ꝑceperunt: ipso redẽpti
sangume quem fuderunt.
Ap̃i enim sanguis sic in remis¬
sionẽ peccatorũ omĩum fusus
est: ut ipsũ etiam peccatũ pos¬
sit delere quo fusus ẽ. Hoc gͦ
intuens dominus dicebat.
Odio habuerunt me gratis.
paraclitus: ille testimoni¬
um ꝑhibebit de me. Tanqͣm¬
diceret. Odio me habuerunt
& occiderunt uidentes: s tale
de me paraclitus testimoniũ
ꝑhibebit: ut eos faciat in me
credere ñ uidentes. Et uos in¬
quit testimoniũ ꝑhibebitis:

Expanded text:
enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus apostoli omnes erant; qui illo adimpleti, cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui aderant tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille, qui occisus ab eis, inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde, conversi sunt, et tanti sanguinis tam impie atque immaniter fusi indulgentiam perceperunt, ipso redempti sanguine quem fuderunt . Christi enim sanguis sic in remissionem peccatorum omnium fusus est, ut ipsum etiam peccatum possit delere, quo fusus est. Haec ergo intuens Dominus dicebat: Odio habuerunt me gratis. Paracletus, ille testimonium perhibebit de me, tanqdiceret, Odio me habuerunt et occiderunt videntes, sed tale de me Paracletus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis,
Abbreviated transcription (Latin):
interfecit. Cumq gladium ñ
haberet in manu dauid: cucur¬
Irit & stecit suꝑ philisteum: et
tulit gladium eius. & eduxit
de uagina sua. & interfecit eũ:
preciditq caput eiꝰ. Uidentes
autem philistiim qͦd mortuus
esset fortissimus eorũ: fugeruns.
Et consurgentes uiri israel et
iuda. uociferati sunt: & ꝑ¬
secuti sunt philisteos usq dũ
uenirent in uallem. & usq ad
portas accharon.Cecideruntq
uulnerati de philistiim in uia
sarim. & usq ad ge h'usq ac¬
charon. Et reuertentes filii isrł
postquam ꝑsecuti fuerant phi

Expanded text:
interfecit. Cumque gladium non haberet in manu sua David, cucurrit, et stetit super Philisthaeum, et tulit gladium ejus, eduxit de vagina sua: et interfecit eum, praeciditque caput ejus. Videntes autem Philisthiim, quod mortuus esset fortissimus eorum, fugierunt. Et consurgentes viri Israel, et Juda vociferati sunt, et psecuti sunt Philisthaeos usque dum venirent in vallem, et usque ad portas Accron, cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth, et usque Accaron. Et revertentes filii Israel postquam persecuti fuerant Phi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ndo ipse infans inde inci¬
pit: Utiq infans qͣndo nasci¬
tur de angustiis utcri. in br¬
nis mundi latitudinẽ fun¬
aitͦ: de tenebris ꝓcedit acd
luccm: ettamen de tencbris
ueniens ad lucem plorare

Expanded text:
ndo ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas meritorũ in u¬
na uita eterna significant di¬
gnitates. Alia enim est gła so¬
lis: alia gła lunȩ: alia gloria
stellarũ. Stella enĩ a stella dif¬
fert in claritate: sic & resurre¬
c̾tio mortuoꝵ. Tanquã stellȩ.
sc̃i diuersas mansiones diuer¬
se claritatis. tanquã in cȩlo sor¬
tiuntur in regno: s ꝓpter u¬
num denariũ. nullus sepa¬
ne sit omĩb. Sic enĩ quisq
etiam ipse habet: cũ amat in
altero qđ ipse ñ habet. Non
itaq aliqua erit muidia im¬
paris claritatis: qm̃ regna¬
bit in omĩb unitas caritatis.
Proinde respuendi sunt a
corde xp̃iano. qui putant idõ
dictum multas eẽ mansio¬
nes. quia extra regnũ cȩloꝵ
erit aliquid. ubi beate ma
neant innocentes. qui sine ba¬
ptismo ex hac uita migrant:
quia sine illo intrare in reg¬

Expanded text:
diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus sepane sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in reg
Abbreviated transcription (Latin):
homo unanimis. dgx m̃s
et notus m̃s: qui simul me¬
cũ dulces capiebas cibos: in
domo d̃i ambulauimꝰ cum
consensu. Et rursũ. Homo
pacis mee in quo ĩꝑabam. et
qui edebat panes meos: am¬
pliauit aduersũ me supplan¬
tationẽ. Fesi de traditore suo.
aꝑtis uocib dicat. Trangres

Expanded text:
nanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu . Et rursum: Homo pacis meae in quo sperabam, et qui edebat panes meos, ampliavit adversum me supplantationem . Ac si de traditore suo apertis vocibus dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem mala ingerunt:quȩ
ab extraneis inferunt᷑. Plus
uͦ in nobis ea tormenta seui¬
unt. quȩ ab illis patim de
quorũ mentib p̃sumebamꝰ:
quia cũ damno corporis ma¬
la nos cruciant amisse cari¬

Expanded text:
dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae chari
Abbreviated transcription (Latin):
uanti gͥ meriti apud
dm̃ suum petrus erat.
ut ei post nauicule paruȩ
remigiũ. totiꝰ eccłȩ guberna¬
cula traderentur: aut quan¬
tum in apłatus sui ministe.¬
rio complacuisse xpõ credi¬
mus paulũ. qui tantũ placere
potuit ꝑsecutor: Placuit enĩ:
quia ñ iniqui pec̾toris studio.
s simplicis ignorantiȩ incau¬
ta deuotione certabat. Deniq
ut primũ sensib eius. sp̃s
uerttatis infusus ẽ: ostendit
continuo ñ se xp̃i seuisse odio:
s amore paterne legis inno¬
center errasse.De qͦqͥd ego
potissimũ dicã. cum fidelissi¬
mus ipse sibi sit testis: qui
cum nec suas uelit iacͦtitare

Expanded text:
ur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totius Ecclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministerio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velit jactare
Abbreviated transcription (Latin):
stantiã & hominum creauit.
S una ouis tunc periit: quan¬
do peccando homo pascuaui¬
te dereliquit. Dimisit autem
nonaginta nouẽ oues in deser¬
to: quia illos summos angłoꝵ
choros reliquit in celo. Cur
autẽ cȩlum desertum uocatur:
nisi qđ desertũ. dicit᷑ derelictũ:
Tunc autẽ cęlum homo dese¬
ruit: cum peccauit. In deserto
autẽ nonaginta nouem oues
remanserant. quando interra
dñs unam querebat: quia ratio¬
nabilis creature numerus. an¬
głorum uidelicet & hominũ.
qui ad uidendũ dm̃ conditus
fuerat pereunte homine erat
imminutus. Et ut ꝑfecta sum¬
ma ouiũ. integraretur in cȩlo:
homo ꝑditus querebat᷑ in t̃ra.

Expanded text:
stanttam et hominum creavit. stanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
tem custodiunt semet ipsos.
superbire solent.ceteros quosq
despiciunt: nulla infirmantib
miscdia condescendunt: & quo
se peccatores eẽ non credunt:
eo deterius peccatores fiunt.
De quorũ ꝓfecto numero pha¬
risei extiterant: qui dnudican¬
tes dñm qđ peccatores susciꝑet:
arenti corde ipsum fontẽ mise¬
ricordiȩ reprehendebant. S
quia egri erant. ita ut egrosse
esse nescirent: quatinꝰ qđ erant
agnoscerent. celestis eos medicꝰ
blandis fomentis curat. Beni¬
gnum paradigna obicit: et
in eoꝵ corde. uulneris tumorẽ
premit. Ait nanq. Quis ex
uobis homo qui habet centũ
oues: Et si ꝑdiderit unam ex
illis: nonne dimitot nona¬
ginta nouem in deserto. et
uadit ad illam quȩ perierat:
Ecce mira dispensatione pie¬
tatis. similitudinẽ ueritas de¬
dit: quam & in se ipse homo re¬
cognosceret: ettamen hec spe¬
cialiter ad ipsum auctorẽ ho¬
minum pertineret.
uia centenarius perfectus
est numerus: dñs centum
ouel habuit. c̾ũ angłorũ sub¬

Expanded text:
tem custodiunt semetipsos. Asuperbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in seipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius perfectus est numerus, ipse centum oves habuit cum angelorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
mino erplicare pocutrs.
quemadmnoclũ ad om̃s yti¬
neat. euntes ibant &: flebal.
ex quo nascim: unus. Qns
enum stat: Qins non ce qul
mam intrauit. cogitur am¬
bulare: Infans natus est: cres

Expanded text:
mino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, cres
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lim̃i. & ualde
congruum ualdeq commo¬
dum. & maxime xpĩanisom¬
nib appetendũ: ut unꝰqͥsq
deficere ñ delectetur in peiꝰ:
s om̃s ꝓficere studeamus in
melius. Arbores sumꝰ fratres¬
Rmĩ. in agro dnĩco constituti:
ds̃ autem nr̃ est agricola. Ille
nos compluit: ille colit. Iue
fecunditatẽ donat: ipse fru¬
ctificandi gram subministrat.
Piuuia đr est sermo sc̃ẽ pre¬
dicationis. Cultura der: est
infusio grẽ spiritalis. Ds̃ gͥ.
p̃cepto nos compluit: adiu¬
torio colit. Dum compluit.
aufert a nob̃ ignorantiȩ sicei¬
tatem: dum colit. bene uiuen¬
di condonat ubertatẽ. Dum¬
compluit. terrã nr̃i cordis ir¬
rigat: dum uͦ colit. de ipsa ter

Expanded text:
 valde congruum, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Deus igitur praecepto nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa ter
Abbreviated transcription (Latin):
Et septem angli qui habe¬
bant septem tubas: pa¬
rauerunt se ut tuba canereñ.
Et primus angłs tuba cecinit:
& facta ẽ grando & ignis mix¬
ta in sanguine: & missum ẽ
in terrã. Et tercia pars terre
combusta ẽ. & tercia pars ar¬
borum combusta ẽ: & omne

Expanded text:
Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba canerent. Et primus angelus tuba cecinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
molem. Sc̃ĩficauit gͦ ysai & fili¬
os eius: & uocauit eos ad sacrifi¬
cium Cumq ingressi essent:
uidit heliab & ait. Num corã
minus ad samuhelem. Ne respi¬
cias uultũ eius. neq altitudinẽ
stature eius: qm̃ abieci eũ: nec
iuxta intintũ hominis iudico.
homo enim uidet ea que pa¬
rent: dñs autem intuetur cor
Et uocauit ysai abinadab et
adduxit eum corã samuhel.
Qui dixit. Nec hunc elegit do¬
minus. Fadduxit autem ysai

Expanded text:
molem. Sanctificavit ergo Isai et filimolem. Sanctificavit ergo Isai et filios ejus, et vocavit eos ad sacrificium. Cumque ingressi essent, vidit Heliab et ait: Num coram minus ad Samuhel: Ne respicias vultum eius nec altitudinem staturę eius, quoniam abieci eum nec iuxta intuitum homhomo enim videt ea quae parent Dominus autem intuetur cor et vocavit Isai Abinadab et adduxit eum coram Samuhel qui dixit nec hunc elegit Dominus adduxit autem Isai
Abbreviated transcription (Latin):
ramatha: saul uͦ ascen¬
dit in domũ suam in gabaath.
Et ñ uidit samuhel ultra sa¬
uil: usq ad diem mortis suȩ.
Ueruntamen lugebat samuhel
saul: qm̃ dominũ penitebat
qł constituisset regem saul suꝑ
isrł. Dixitq dñs ad samuhelẽ
Usq quo tu luges saul. cũ ego
ꝓiecerim eũ. ne regnet sũper
isrł: Imple cornui tuũ oleo: &
ueni ut mittam te. ad ysai
bethleemitem. Prouidi enim
in filus eiꝰ michi regẽ. Et ait
sãmuhel. Q. uomodo uadã:
Audiet enim saul: & interfici
et me. Et ait dñs. Uitulũ de
armento tolles in manu tua:
& dices. Ad immolandũ dño
ueni. Et uocabis ysãi ad uicti¬
mam: & ego ostendam tibi qͥd
facias: et unges quencunq
monstrauero tibi.
ecit samuhel sicut locutꝰ
est ei dñs: uenitq in beth¬
leem. Et ammirati sunt senio¬
res ciuitatis. occurrentes ei. Di¬
xeruntq. P aeificus ne ingres¬
sus tuus: Et ait. Pacificus. Ad
immolandũ dño ueni. Sẽĩfi¬
camini: et uenite mecũ ut im¬

Expanded text:
Ramatha Saul vero ascendit in domum suam in Gabaath et non vidit Samuhel ultra Saul usque ad diem mortis suae verumtamen lugebat Samuhel Saul quoniam Dominum paenitebat quod constituisset regem Saul super Israhel dixitque Dominus ad Samuhel usquequo tu luges Saul cum ego proiecerim eum ne regnet super Israhel imple cornu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et inteet me. Et ait Dominus: Vitulum de armento tolles in manu tua, et dices: Ad immolandum Domino veni. Et vocabis Isai ad victimam, et ego ostendam tibi quid facias, et unges quemcumque monstravero tibi. Fecit ergo Samuel, sicut locutus est ei Dominus. Venitque in Bethlehem, et admirati sunt seniores civitatis, occurrentes ei. Dixeruntque: Pacificusne est ingressus tuus? Et ait: Pacificus: ad immolandum Domino veni, sanctificamini, et venite mecum ut im
Abbreviated transcription (Latin):
Et effudit illam suꝑ omĩa oꝑa
sua: & suꝑ omnẽ carnẽ scdm
datũ suũ: & prebuit illã diligen¬
tibus se. Timor dñi gła & glori
atio: & leticia et corona exultati¬
onis. T imor dñi delectabit cor
& dabit leticiã & gaudium in

Expanded text:
et effudit illam super omnia opera sua, et super omnem carnem secundum datum suum praebuit illam diligentibus se. Timor Domini, gloria et gloriatio, et corona exsultationis. Timor Domini delectabit cor, et dabit laeti
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore illo festiuitatẽ
celebrem. & omnis isrł cum eo.
multitudo magna. ab introi¬
tu emath. usq ad riuum e¬
gypti. coram dño deo nr̃o.
septem dieb & septem dieb.
idest quatuordecim diebus:
& in die occaua dimisit poplõs.
Qui benedicentes regi. ꝓfecti ft̃
in tabernacula sua: letantes
& alacri corde suꝑom̃ibꝰ bonis.
que fecerat dõ dauid seruo suo.

Expanded text:
o festivitatem celebrem et omnis Israhel cum eo multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino Deo nostro septem diebus et septem diebus id est quattuordecim diebus et in die octava dimisit populos qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde super omnibus bonis quae fecer
Abbreviated transcription (Latin):
ira res. Ille clamat
ignosce: iudci cruci¬
fige Molliti sunt sermones
ius super olcum: et isti sũt
iacula. O caritas patiens:
sed et compatiens. Caritas
patieus est: sufficit. Caritas
bruigna est. cumulus est.
Noli uinci a malo: caritas

Expanded text:
 res! Ille clamat: Ignosce; Judaei: Crucifige . Molliti sunt sermones ejus super oleum, et isti sunt jacula. O charitas patiens, sed et compatiens! Charitas patiens est, sufficit; charitas benigna est , cumulus est. Noli vinci a malo, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
mare: Omne qd̾ agimꝰ: pre¬
uenire ꝑ studium considera¬
tionis debemus. Ecce enim
iuxta ueritatis uocem. qui
turrem edificat pͥus edifics
sumptus parat.
i igitur humilitatis tur¬
rem construere cupimꝰ:
prius nos p̃parare ad adu̾sa
buius scłi debemꝰ. Hoc enĩ
inter terrenum et celeste
edificium distat: quod ter¬
renum edificium expen¬
sas colligendo constritur:
celeste uero edificium ex¬
pensas disꝑgendo. Ad illud
sumptꝰ facimꝰ. si non habi¬
ta colligamꝰ: ad istud sum¬
ptus facimus. si et habita re¬
linquamꝰ. Istos sumptꝰ di¬
ues ille habere non potuit:
qui multas possessiones pos¬
sidens. magistrum requisiuit
dicens. Magister bone: qͥod
faciens iitam eternam pos¬
sidebo: Qui cum p̃cepta re¬
linquendi omnia audisset:
tristis abscessit. Et inde est
angustatus in mente: un¬
de foris fuit latior in posses¬
sione. Quia enĩ in hac urta a¬
Mabat sumptrs cc̃ sicudinis.
tendendo ad eternam pa¬
triam. habere noluit sum¬
ꝑtus humilitatis.

Expanded text:
m? Omne quod agimus, praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim juxta Veritatis vocem. Qui turrem aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrem constprius nos praeparare contra adversa hujus saeculi debemus. Hoc etenim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
baitilat crucem suam et ue¬
int post me: non potest
meus esse discipłs. Crux qͥp¬
pe:a cruciatu dicit᷑. Et duo¬
bus modis crucem dñi ba¬
iulam̃: cum aut ꝑ abstinen¬
tiam carnem afficimus: aut
ꝑ compassionem ꝓximi. ne¬
cessitatem illius nr̃am puca¬
mus. Qui enim dolorem
exhibet in aliena necesitate:
crucem portat in m̃tẽ Sci¬
endum uͦ est: quod sunt ũ¬
nulli qui carnis abstinenti¬
am ũ ꝓ deo sed ꝓ inani gła
exhibent. Et sunt pleriq qͥ
compassionem ꝓximo non
sp̃ualiter sed carnaliter un¬
pendunt: ut ei non ad uir¬
tutem sed quasi miserando
ad culpas faueant. Hi itaq
crucẽ quidẽ uicent᷑ ferre: s
dñm ñ secunt᷑. Unde rec¬
te hec eadem ueritas dicit.
Qui ñ baiulat crucem suã
dnĩn ire est: uel carnis
abstinentiam uel compassio¬
nem ꝓximo. ꝓ studio eterne
intentionis exhibere. Nam
quisqͥs hec ꝓ temporali inten¬
tione exhibet : crucem qui¬
dem baiulat: sed ire post
dñm recusat. Quia uͦ subli¬

Expanded text:
crucem suam et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: ui non bajulat crucem suam,Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. 6. Quia vero subli
Abbreviated transcription (Latin):
lite cessare a laudibr. Quod si
uirgo es: gaude. qͥa meruisti
esse et tu quod laudas: tantũ
cura ut sis que digne laudare
possis. Quod si continens et ca¬
sta es. uenerare et lauda: q̃ͣni
ñ aliunde constat ut possis
esse casta. qͣm ex gr̃a xp̃i que
fuit plenissime in maria quã
laudas. Quod si coniugata ces¬
te aut peceatrix. nichilomiiꝰ¬
confitere et lauda: q̃m inde mi¬
scłia omnib ꝓfluxit et gr̃a. ut
laudent. Et qͣnis non sit spe¬
ciosa laus in ore peccatoris. no
ut laudes. Auoqum. nisi iux¬
ta modulum ingenii nr̃a dm̃
laudare in scĩs suis studeamꝰ:
quomͦ eum scd̃m quod canimꝰ.
iuxta multitudinẽ magnitu¬
dinis cius laudare poterimꝰ:
Omnino qͥppe pret̾mittendũ
non est. qd̃ impleturi sumus
sus est. qđ uoce ñ possumꝰ. nec
facundia ualemꝰ. exequam᷑ uo¬
tis et medullis cordis: quia
maguꝰ et bonus est. atq imm̃¬
sus. tantus ac talis qͣntum et
qͣlem ipse se nouit: ore ac spu

Expanded text:
lite cessare a laudibus. Quod si lite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominuconfitere et lauda, quoniam inde misericordia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccatoris, nolut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus nsus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
buit prius omnis mundus.
gitun quod natura.
ñ habuit. usus nesciuit. ig¬
norauit ratio. mens ñ capit
humana: pauet celũ. stupec
terra. creatura omnis etiã ce¬
lestis mirat᷑: hoc totum est
quod ꝑ gabrielem Mariȩ di
tantaq loqui me indignum
fateor: seod et puto quod nemo
qui p̃sumat: nisi qui qͣnta
sint que pandunt᷑. penitꝰ ig¬
norat. Tam̃ et si ad hec nemo
idoneus inucnit᷑: uotis om¬
nib cessare non debet quili
bet etiam peccator a laudib:
qͣnuis explere ñ queat qđ sen¬
tit. Unde sermo diumꝰ cũ de pe¬
catorib ageret in psalmis. sacͥfi¬
ciũ inqͥens laudis honorificabit
me. ꝓtinꝰ addidit: & illic it̃ ẽ qͦ
ostendam illi salutaredei. Ac
si patenter dicat. Illic iter est
laudis. ad et̾nam laudem si¬
ne fine mansuram: sed nemo
app̃hendet illud. nisi ego pre¬
monstrauero. Propterea km̃e.
quia iter salutis nr̃e in laudi¬
bus est saluatoris: hortor uos
et cõmoneo. in hac sacra sollẽ¬
nitate genitͥcis dei Marie. no¬

Expanded text:
buit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod per Gabrielem Mariae divtantaque loqui, me indignum fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. VI. Tamen etsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis omnibus cessare non debet etiam quilibet peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentit. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me: protinus addidit: et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei : ac si patenter dicat, Illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram: sed nemo apprehendet illud, nisi ego praemonstravero. Propterea, charissimae, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, no
Abbreviated transcription (Latin):
ts. qm̃ ip̃i hereditate possidebũt
terram. Mitib atq mansuetis.
humilibus ac modestis. et ad om̃i¬
umn miuriarum tolerantiam pre¬
haratis: possidenda terra ꝓmitti¬
ais. Nec pua estimanda est hec
aut uilis hereditas tanquam cele¬
sti habitatione discreta sit: cum reg¬
num celorum non alii intelligan¬
tir intrare. Terra ergo ꝓmissa
mitib et in possessionem danda
mãsuetis. caro scõꝵ est: que ob
humilitatis meritum. felici re¬
surrectione mutabitur. et iin¬
mortalitatis gła uestietur. in
nullo iam spũ futura contra¬
ria: et cum uoluntate animi ꝑ-¬
fecte unitatis habitura cõsensum.
Tunc enim exterior homo interio¬
ris hominis erit quieta et inteme¬
rata possessio: tunc mens uiden¬
do deo intenta. nullis corporee in¬
firmitatis impedictur obstacłis:
nec iam dici necesse erit. corpꝰ qͦd
corrumpitu aggrauat animã.
et terrena inhabitatio depͥmit
sensum multa cogitantem: qm̃
habitatori suo non reluctabit᷑ ter¬

Expanded text:
tes, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur ter
Abbreviated transcription (Latin):
tres. notate quod dicitur:
festinantes. Mandata dei.
mysteria redemptoris. cele¬
stis patrie gandia. cũ festi¬
natione cognoscite: et prece¬
pta uite. cum festinatione
implere curate. Quia enĩ
adhuc hodie li cet bene agẽ
scimius: utrum cras licrat.
gnoramus. Festinantes crgo
pascha comidite: idest ad so

Expanded text:
tres, notate quod dicitur, festinantes. Mandata Dei, mysteria Redemptoris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad so
Abbreviated transcription (Latin):
tia absens scribere uobis cu¬
raui. que absentia p̃sens de¬
uotus obtuli: ut habeat scm̃
collegium ur̃m in die tante
sollemnitatis munus latim
sermonis. in quo discat tene¬
ra infantia lactis exꝑiri dul¬
cedinem. et de exiguis exunia
cogitare : qualit fauente dõ
ꝑ singulos annos. tota hec di¬
es expendat᷑ in laudem. et
cũ gaudio celebret: ne forte
si uenerit in manib ur̃is il¬
lud apocriphum. de transi¬
tu eiusdem uirginis. dubia
ꝓ certis recipiatis: qd̃ multi
latinoꝵ pietatis amore. stu¬
dio legendi carius amplec

Expanded text:
tia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne forte si venerit in manus vestras illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legen
Abbreviated transcription (Latin):
cam an trahentẽ: Dicã meliꝰ¬
& trahentẽ et suscipientẽ: quia
nimirũ ipse eam ꝑ misccsiam
traxit intus: qui ꝑ mansue¬
tudinẽ suscepit foris. S iam

Expanded text:
cam, an trahentem? dicam melius, trahentem et suscipientem, quia nimirum ipse eam per misericordiam traxit intus, qui per mansuetudinem suscepit foris. Sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
bo dei predicando: ꝑhibuit seriben¬
do ÷ ꝑhibuit denuo eadem q̃ serpp¬
serat docendo: ꝑhibet etiam nuns
euangeliũ qͦd scripsit. eccliis legen¬

Expanded text:
bo Dei praedicando; perhibuit scribendo; perhibuit denuo, eadem quae scripserat docendo; perhibet etiam nunc, Evangelium quod descripsit in Ecclesiis legen
Abbreviated transcription (Latin):
osa. Mulla desidiosa: quam
cauere debet ociosa. Erant
ergo in illa domo. iste duc
uite: et ipse fons uite. In mar¬
tha erat imago presentiũ: in
maria futurorum. Quod age¬
bat marcha ibi sum: quod
agebut mnaria hoc sꝑamus:
Hoc agamus bene. ut illud

Expanded text:
osa; nulla desidiosa, quam osa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omnes hoc faciant: quando
ipsum dñm in hac causa pa¬
tronum habemus: Non enĩ
tronam tencamus eius senten
uam. Sttamen non ita est: s
sicut dixit dñs ata est. Quomͦ
intelligis non est. Est autem.
quomͦ intelligere debes. Ecce
aducrte. Circa multa es occu¬
pata: quando unum est neces¬
sarium. Maria meliorem par¬
dem elegit: non tu malam: s
sta meliorem. Sed unde me¬
lorem: Quia tu circa multa:
illa circa unum. Preponitur
unum multis. Non enim a
multis unũ: sed multꝰ ab uno.
ulta sunt que . xii¬
facta sunt: unus qui fe¬
cit. Celum. mare. terra. et om¬
ma quȩ in eis sunt. quã mul¬
ta sunt: Quis ista numeret:
Quis horum multitudinem
cogitet: Quis hoc fecit: Ueus
ommia. Ecce bona ualde. Bo¬
na ualde que fecit: quanto
melior ille qui fecit: In illa¬
domo que susceꝑat dñm. in
duabus feminis erant duȩ
uitȩ: ambe innocentes: am¬
be laudabiles. Una laborio¬
sa: altera ociosa. Nulla facino¬
rosa: nulla desidiosa. Ambe

Expanded text:
non omnes hoc faciunt, quando non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim tronam teneamus ejus sentenae. Et tamen ita non est: sed sicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde . Bona valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? domo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duae vitae, ambae innocentes, ambae laudabiles: una laboriosa, altera otiosa; nulla facinorosa, nulla desidiosa. Ambae
Abbreviated transcription (Latin):
maria iam iocundabatur. Cum
ergo maria suauter audiret
uerbum dulcissinaĩ. et corde in¬
tentissimo pasceretur ⁊ interpel¬
lato domino a sorore sua quomͦ
putamꝰ eam tuuisse. ne diccret
ei dominus. surge et adiuua soro¬
rem tuam: Mira enum suainta¬
te tenebatur: que ꝓfecto est ina
ior mentis quã uentris. Excu¬
sata est: sedit securior.
Atcendam̃: inspiciamus:
ꝑscrutemur. quod possumꝰ: pas¬
rium marthe. quam cura hos¬
pitalitatis occupauerat: que ip¬
sum dñm hospicio receꝑat: Q¬
modo recte martha reprehen¬
debatur: que tanto hospite le¬
tabatur: Hoc si uerum est. di¬
mittant homines ininistraree¬
gentibus: eligant sibi partem
mneliorem que ñ auferatur ab
eis⁊ ua cent uerbo. inhicit abe¬
trinȩ dulcedini. occupentur
circa scientiam salutarem: ni¬
chil eis cure si. si ꝑegrinus in
uico sit. quis egeat pane. quis
indum̃to: quis uisitandus. qͥs
redimendus. quis sepeliendus:
scientie. Si melior pars est. cur

Expanded text:
Maria jam jucundabatur. Cum Maria jam jucundabatur. Cum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major est mentis quem ventris. Excusata est, sedit securior. Attendamus, inspiciamus, perscrutemur quod possumus; ut pasrium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio receperat? Quomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant sibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, quis redimendus, quis sepeliendus: scientiae. Si melior pars est, cur
Abbreviated transcription (Latin):
c̃m̃ euangłm cũ legeret̃.
audinimꝰ a femina religi¬
osa susceptum esse dñm hospa¬
cio: ab ea que martha uocaba¬
tur. Et cum esset ipsa occupa¬
ta in cura ministrandi: soror
cius maria sedebat ad pedes
domini. et audiebat uerbum
eius. Laborabat illa: uacabat
ista. Iula erogabat: hec imple¬
batur. Meruntam̃ martha
laborans multum. in illa oc¬
cupatione et negocio minis¬
trandi. int̾pellauit dñm: et
de sorore sua conquesta est qd̃
cam laborantem non adiuua
ip̃se factus est cius aduocatus.
qui iudex fuerat interpellatꝰ.
Martha inquit. circa multa
es occupata: quando unum ẽ
necessarium. Maria meliorem
partem elegit: que non aufere¬
tur ab ea. Audiuimus enimet
interpellationem interpellan¬
tis: et sententiam iudicis. Qui
sententie interpellantis respon¬
dit: susceptam defeudit. Erat
enim maria intenta. dulcedim
uerbi dm̃. Intenta erat marcha
quomͦ pasceret dñm: intenta
maria quomͦ pasceretur a dño.
A marcha contuuium domino
parabatur: in cuius conunno

Expanded text:
m Evangelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaripse ejus factus est advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Martha, inquit, circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus convivio
Abbreviated transcription (Latin):
us fortis quam mors: quia
mortem xp̃i suam fecit. Nunc
audem circundant eam flo¬
res rosarum indesmenter eiꝰ
adiirantes pulchritudinẽ
inter filias iexłm: in qua po¬
suit rex thronum suum: qͥa
concupunt erus speciem ac
decorem. Fuit enim plena cã¬
ritate et dilectione. Iecirco se¬
quitur post eam purpurato¬
rum exercitus. et candidato¬
rum grex: quia si diligentiꝰ
aspicias. nichil uirtutis est.
nichil speciositatis. nichil can¬
doris et glorie quod ex ca
non resplendeat. Et ideo be¬
ne circundant eam flores ro¬
sarum et lilia conuallium:
ut uirtutes uirtutibus fulci¬
antur: et formositas decore
castitatis augeatur. Namom¬
nis splendor et gloria. quan¬
d ilustratur sulgore suo
subliimus: tanto apparet pre¬
stantior claritate quorũlibet
subiectorum. et eximior predi¬
catur. Sic et beata dei gentrix
cuius plantatio ac si rose in ie¬
richo. specialius refulsit. et can¬
dor uirginitatis splendidius
enituit ÷ cum circundat᷑ officio

Expanded text:
us fortis, quam mors fuit, quia us fortis, quam mors fuit, quia mortem Christi suam fecit. Nunc autem circumdant eam flores rosarum, indesinenter ejus admirantes pulchritudinem inter filias Jerusalem : in qua posuit rex thronum suum, quia concupivit ejus speciem ac decorem: fuit enim plena charitate et dilectione: idcirco sequitur post eam purpuratorum exercitus, et candidatorum grex. XV. Quam si diligentius aspicias, nihil virtutis est, nihil speciositatis, nihil candoris gloriaeque, quod ex ea non resplendeat. Et ideo bene circumdant eam flores rosarum, et lilia convallium, ut virtutes virtutibus fulciantur, et formositas decore castitatis augeatur. Nam omnis splendor et gloria, quanto illustratur fulgore suo sublimius, tanto apparet praestantior claritate quorumlibet subjectorum, et eximior praedicatur. Sic et beata Dei genitrix, cujus plantatio ac si rosae in Jericho, specialius refulsit, et candor virginitatis splendidius emicuit, cum circumdata officio
Abbreviated transcription (Latin):
fraglantiam. omnis illa
celestis ierłm leca decurrit:
quam circundant flores ro¬
sarum et lilia conuiallium:
eo quod omnes anime mar¬
tẏrio rubricate. eam eterne
dilectionis complectunt᷑ am¬
plexibus: et uirginitatis splẽ¬
dore candidate ac si lilia in
ualle humilitatis enucrite ar¬
cundant eam uenerationis
gr̃a obscquentes. Recte igitur:
qͣm beata dei genitrix et mar¬
tyr et uirgo fuit: quanus in
pacc uitam fimerit. Hinc qͦq
quod uere passa sit: symeon
ꝑ xp̃o in carne: tamen in am¬
ma quia immortalis est. pa¬
ti non potuerunt. Beata uero
dei genitrix. quia in ea parte
passa est. que impassibilis ha¬
betur: ideo ut ita fatcar quia
sp̃ualiter et atrocius passa est
gladio passionis xp̃i. plusqͣm
martyr fuit. uiii.
omnibus dilexit. ꝓpte¬
rea et plus doluit: in tantũ
ut animam eius. totam ꝑt̾ĩ¬
siret et possideret uis dolonrs
acd testimonium cximie dill¬
ctionis. Que quia mente passa
est: plusquã martir fuit. Ni¬
mirum et cius dilectio ampli¬

Expanded text:
fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis spledore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte igitur: quoniam beata Dei genitrix et martyr, et virgo fuit, quamvis in pace vitam finierit. Hinc quoque quod vere passa sit, testatupro Christo in carne, tamen in anima, quia immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus passa est gladio passionis Christi, martyr fuit. Unde omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis. Quae quia mente passa est, plus quam martyr fuit. Nimirum quod ejus dilectio ampli
Abbreviated transcription (Latin):
signum. Et infidelis ille po¬
pulus. deo osculũ ñ dedit: qͥd¬
ex carstate eum amare nolust:
cui ex timorẽ seruiuit. Uocala
aũ gentilitas. redemptoris sll¬
uestigia osculari ñ cessat: quia¬
in eius continuo amore sus

Expanded text:
signat? Et infidelis ille populus Deo osculum non dedit, quia charitate amare eum noluit qui ex timore servivit. Vocata autem gentilitas Redemptoris svestigia osculari non cessat, quia ejus continuo amore sus
Abbreviated transcription (Latin):
spicere ceperit ds: Qui times
dñm. ñ erunt incredibiles ues¬
bo illiꝰ: et qui diligunt illum.
conseruiabunt uiam illsꝰ Qul
timent dñm. inquirent quȩ be¬
ne placita sunt illi: & qui dili¬
gunt eũ. replebuntur lege ipsiꝰ.
Qui timent dñm preparabuis
corda sua: & in conspec̾tu illius
scĩficabunt animas suas. Qui
timent dñm. custodiunt man
data ipsius: & patientiam ha¬
bebunt usq ad inspectionẽ illiꝰ.
dicentes. Si penitentiã non ege¬
rimus. incidẽmꝰ in manus dei:
& ñ in manus hominũ. Scdm
enm magnitudinẽ illiꝰ: sic et
miscdia ipsius cum ipso ẽ. Ui¬
ilii sapientie. eccłȩ iustorũ:
& natio illorũ. obedientia
& dilectio. Iudiciũ patris. audite¬

Expanded text:
cere coeperit deus? qui timent dominum, non erunt incredibiles uerbo illius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam illius. qui timent dominum, inquirent quae beneplacita sunt illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ipsius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. qui timdata illius et patientiam habebunt usque ad inspectionem illius dicentes si paenitentiam non egerimus incidemus in Dei manus et non in manus hominum secundum enim magnitudinem illius sic et misericordia ipsius cum ipso filii sapientiae ecclesia iustorum et natio illorum obaudientia et dilectio iudicium patris
Abbreviated transcription (Latin):
et in die orationis sue exaudie
tur. Qui honorat patrẽ suũ.
uita uiuet longiore: & qͥ obe¬
dit patri. refrigerabit matri.
Qͥ timet dm̃. honorat paren¬
tes: & quasi dommnis seruiet
his qui se generauerunt in om̃i¬
oꝑe & sermone. & omni pati¬
entia. Honora patrẽ tuũ. ut
suꝑueniat tibi benedictio a
dõ: et benedictio illius in no¬
uissimo manet.Benedictio pa¬
tris. firmat domos filiorum:
maledictio autẽ matris. eradi¬
cat fundamenta.Ne glorieris
in contumelia patris tur: ñ
est enim tibi gła. s confusio.¬

Expanded text:
et in die orationis suae exaudie qui honorat patrem suum vita vivet longiore et qui obaudit patrem refrigerabit matri qui timet Deum honorat parentes et quasi dominis serviet in his qui se generaverunt in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsũ incipimꝰ possidere qd̃
sumꝰ. Patientia uͦ est. aliena ma¬
la equanimiter ꝑpetr: contra
eũ quoq qui mala irrogat.
nullo dolore morderi. Namqͥ
tacitus doleat. et tempꝰ digne
retributionis querat: patien¬
diam ñ exhidet. sed ostendit.
Scriptũ quippe ẽ. Caritas pa¬
tiens ẽ: benigna est. Patiens
nanq ẽ. ut aliena mala tole¬
ret: benigna uͦ est. ut ipsos eti¬
am quos portat amet. Hine
nanq ꝑsemetipsam ueritas
dicit. Diligite inimicos urõs:
bene faicite his qui uos odeñ¬
orate ꝓ ꝑsequentib et calum¬
niantib uob̃. Uirtus itaq est
coram hominib aduersarios
tolerare : sed uirtus coram deo.
diligere: quia hoc solũ d̾s sa¬
crificium accipit: qđ ante eiꝰ
oculos. in altari bom operis
flamma caricatis incendit.

Expanded text:
hoc ipsum incipimus possidere quod hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 16tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui odeersequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur sensi. Il.
mnes electi quia summi
capitis menbra sẽ. caput
quoq: suũ in passionib sequun¬
tur⁊ ut ipsos aduersarios in
sua morte sentiant. de quorũ
uita p̃sumebant: et tanto eis
crescat merces oꝑis: quanto
eis uirtutis lucrũ ꝓficit. ex ali¬
e. ne damno caritatis.S quia
dura sunt quȩ predicuntur
de afflictione mortis: ꝓtinus
consolatio subdit᷑. de gaudio
resurrectionis.cum dicitur.
Capillus de capite ur̃o ñ pe¬
ribit. Scimus fĩs. quia caro
meisa dolet: capillus incistis
ñ dolet. Ait gͦ martẏrib suis.
Capillus de capite ur̃o ñ peri¬
bi: uidelicet aꝑte dicens. Cur
timetis ne pereat qđ incisum
dolet: quando et illud in uo¬
bis perire ñ potest. qđ incisum
ñ dolet: Sequitur. In patien¬
tia ur̃a. possidebitis animas
urãs. Iccirco possessio animȩ
in uirtute patientiȩ ponitur:
quia radix omĩum custosq
uirtutũ patientia est. I.¬
er patientiã possidemus
animas nrãs: quia ditm
nobis ipsis dommnari discimꝰ:

Expanded text:
idebatur sensi. Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus,
Abbreviated transcription (Latin):
eius suꝑ nos et suꝑ dagon deum
nr̃m. Et mittentes congregaue.¬
runt omnes satrapas philistinõ¬
rum ad se: & dixerunt. Quid fa¬
ciemus de archa di isrłe Respon¬
deruntq gechei Circumducat᷑
archa dei isrł. Et circumduxert
archam di isrł. Iluis autẽ circum

Expanded text:
eius super nos et super Dagon deum eius super nos et super Dagon deum nostrum et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philisthinorum ad se et dixerunt quid faciemus de arca Dei Israhel responderuntque Getthei circumducatur arca Dei Israhel et circumduxerunt arcam Dei Israhel illis autem circumd