comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit eadem quoq latinus sermo declaret.
Similitudo proparte. ab uno ad unum.
Similitudoẽ. ut homo pictus. ⁊ uerus ĩ
sola similitudine copulantur. Pro parte
ẽ quod cata analogian greci uocant. ut quo
pacto principium animalis corclicimus
ita principium aque fontem dicamꝰ. Pro¬
parte enim sui similitudo nominis uidetur
ad iuncta ẽẽ. Ab uno ẽ cum dicunus. ame¬
clicina medicinale ferramentum. medi¬
einalis scientia. medicinalis usus medici
diuit. Adunumẽ. ut illa pocio salubris ẽ
ille malicus salubris ẽ. ferramentũ illud
salubre. hec enum cuncta. unum id est salu¬
tem uidẽtur attingere. Sed pleriq mo¬
uere assolent questionem: de quib magis
aristotiles uoluerit inchoare tractatum.
Orimo de his que sunt. scło de his que ꝑci¬
piuntur. tercio de his que dicuntur: Ori¬
mosunt omnes res quas natura peperit.
Scdo percipuntur ea quorum imagineꝰ¬
in anumo uidendo formamus. ⁊ condimus.
Tercio dicuntur illa. quib ea que sunt

Expanded text:
ut eadem latinus quoque sermo declaret, similitudo, proportio, ab uno, ad unum. Similitudo est, ut homo pictus et verus in sola similitudine copulantur. Proportio est quod κατ' ἀναλογίαν Graeci vocant, ut quo pacto principium animalis cor dicimus, ita principium aquae fontem dicamus: proportio enim sui similitudo nominis videtur adjuncta. Ab uno est, cum dicimus a medicina medicinale ferramentum, medicinalis scientia, medicinalis usus, mdunt. Ad unum est ut ʻilla potio salubris estʼ, ʻille medicus salubrisʼ, ʻferramentum illud salubreʼ: haec enim cuncta unum, id est salutem, videntur attingere. Sed plerique movere assolent quaestionem de quibus magis Aristoteles voluerit inchoare tractatum: primo de iis quae sunt, secundo de iis quae percipiuntur, tertio de iis quae dicuntur. Primo: sunt, res omnes quas natura peperit; secundo: percipiuntur, ea quorum imagines animo videndo formamus et condimus; tertio: dicuntur, illa quibus ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
luit suꝑiorum mouere tractatum. Ergo ad
omonima recdeamus que diniduntur in
duas partes. Aut enim fortuitu fuint:
aut hominum uoluntate nascuntur. for¬
tuitu fuint. cum qͦdam casu simile quis
alteri nornen accpit. Uoluntate cũ sumi¬
litudo nominis ex industria imponentis
affigitur. Horum autẽ que industria idẽ
uoluntate nascuntur. quatuor sunt ge

Expanded text:
periorum maluit movere tractatum. Ergo ad periorum maluit movere tractatum. Ergo ad homonyma redeamus, quae dividuntur in duas partes: aut enim fortuitu fiunt aut hominum voluntate nascuntur. Fortuitu fiunt enim, cum quodam casu simile quis alteri nomen accipit; voluntate, cum similitudo nominis ex industria imponentis affigitur. Horum autem quae industria vel voluntate nascuntur, quatuor sunt ge
Abbreviated transcription (Latin):
⁊de equo ⁊ de fera ⁊ de auib dici potest.
Anumal ẽ quod cibum capiat quod mor¬
tele sit. quod sensu moueatur. Nunc
ad eas res que singłe multis nomunib¬
assignari solent uemamus.quanquam
hanc partem aristotiles ut supius dic¬
tum ẽ pret̃miserit. iccuto quod de his
que significantur non de his que signi¬
ficant disserendũ putauit. In his aut̃
non rerum sed nominum uertit᷑ questio.
hec diuisa sunt similiter in dduas partes¬
aiͥoͦ qaia sunt cum multa nomina nnã
rem significant. neꝙ ulla differentie no¬
minum redditur rauo. ut ensis. mucro.¬
gladius. Hec enim cur unam rem tot sig.¬
nificent. nec discerni nec diffiniri potest.
res singłas teuent. Uerum in his habet rati¬
onem diuersitas nominum. ut homo terre.
renus. aterra. in qua cuncta gignunt᷑.
mortalis a necessitate mortis. Claret ĩ his
gͥ nominum originem poni. insuꝑiorib re¬
rum. Quamobrem his omissis aristotiles ma¬

Expanded text:
et de equo et fera et de auibus dici potest; et de equo et fera et de auibus dici potest; animal est quod cibum capiat, quod mortale sit, quod sensu moueatur. Cap. 13. Nunc ad eas res quae singulae multis nominibus signari assolent ueniamus, quamquam hanc partem Aristoteles -- ut superius dictum est -- praetermiserit idcirco quod de his quae significantur, non de his quae significant, disserendum putauit in his autem non rerum sed nominum uertitur quaestio. Haec diuisa sunt similiter in partes duas, e14. Polyonyma sunt, cum multa nomina unam rem significant, neque ulla de differentia nominum redditur ratio, ut 'ensis', 'mucgladius': haec namque, cur unam rem tot significent, nec discerni nec definiri potest. Cres singulas tenent. Verum in his habet rationem diuersitas nominum, uelut est 'homorenus a terra, in qua cuncta gignuntur, mortalis a necessitate mortis. Claret igitur in his nominum originem quaeri, in superioribus rerum, quamobrem his omissis, Aristoteles su
Abbreviated transcription (Latin):
cabula ars dedit. ut exhis alia omonima. a¬
lia sinonuna uocaret. Omonima sunt. cũ
res quidem plures unum nomen accipi¬
unt. int̾pretatione uͦ eiusdem rei separan¬
tur. ut homo uerus ⁊ pictus. In hoc nanꝙ
idem nomen ẽ. Uerum si ad difanitionẽ
uel int̃pretationem nominis redeas. inue¬
nuntur ista disparia. Cum enim dixeris
uerum hominem animal ẽẽ quod risum
capiat. ⁊ iuim rationis amittat. cum de pic¬
to idem non possis dicere.necessario inue
um. quod possit communt ẽẽ cum ceteris
omonimon uocari. ut cicero. non unꝰ
sed plures. Sedsi omisso nomine signis
pocius demonstrare uelis. quis sit ille ⁊i¬
cero quis alius. quis tercius. alia de alio
signa. narrunda sunt ut alium crassum
dicas. alterum tenuem. uel longus dica¬
tur alius. alter breiis. candido colore
crepant. solo sociata nomine omonuna
licta sunt uocabula uincta. rei int̃pre
tur ut ẽ ammal. Idenim ⁊ de homine

Expanded text:
cabula ars dedit, ut ex his alia 'omonyma' acabula ars dedit, ut ex his alia 'omonyma' alia 'synonyma' uocaret. Omonyma sunt cum res quidem plures commune nomen accipiunt, interpretatione uero eiusdem rei separantur, ut homo pictus et uerus; in hoc namque idem nomen est; uerum si ad definitionem uel ad interpretationem 'hominis' redeas, inuenientur ista disparia. Cum enim dixeris uerum hominem animal esse quod risum capiat et uim rationis admittat, cum de picto non possis idem dicere, necessario inuenum, quod possit esse commune cum caeteris 'omonymon' uocari; ut 'Cicero' non unus sed plures. Sed si, omisso nomine, signis potius demonstrare uelis quis sit ille Cicero, quis alius, quis tertius, alia de alio signa narranda sunt, ut alium crassum dicas, alterum tenuem, uel longus dicatur alius, alter breuis, candido colore crepant solo sociata nomine, 'omonyma' dicta sunt, uocabulo iuncta, rei interpretur, ut est 'animal': id enim de homine
Abbreviated transcription (Latin):
dat ortensium cedi posse per partes : Qdͦ
si fiat ortensius iam non erit. Enarit ma
quod sint numeri unius. Ratesta quod
singłaria. Neq enim hec in uno quouis
geminari possunt. Deinde altiora. id ẽ
hominem equum leonem. arborem aii¬
a carnac uel rayac. ars dixit. quasi partes
generis ⁊rerum formas. De binc suꝑio¬
ra. id ẽ anmalia ⁊ iurgulta. ⁊ genmas ⁊
lapides genera nuncupauit. ex quib
partes uel forme nascuntur. Eadem ta¬
men genera species nel ydee nominari
possunt quod habent excelsius aliquid
idẽ usyam exqua oriri uidentur. et
nascu Ipsam uͦ usyan supra quã nichil
compositis ea que mente conceptasin
signari ⁊demonstrar possunt aggressurus
aristotiles omisit illa interim que de uerbo¬
rum rõne tractanturꝰ. cum musu lingue ꝑ
uenerit. ut uno nomine res multe ⁊ multiᷤ
nominib res una nuncupetur: his rebꝰ¬
quas unum nomen complectitur duo uo¬

Expanded text:
dat Hortensium caedi posse per partes? quod dat Hortensium caedi posse per partes? quod si fiat, Hortensius jam non erit: ἑνάριθμα, quod sint numeri unius; χαθέκαστα, quod singularia: neque enim haec in uno quovis geminari possunt. Deinde altiora, id est, hominem, equum, leonem arborem, εἴδεα vel ἲδέας ars dicit, quasi partes generis et rerum formas. Dehinc superiora, id est animalia et virgulta et gemmas et lapides, genera nuncupavit, ex quibus partes vel formae nascuntur. Eadem tamen genera, species vel ideae etiam nominari possunt, quod habent excelsius aliquid, id est usiam, ex qua oriri videntur et nasci. Ipsam vero usiam, supra quam nihil compositis, ea quae mente concepta signari et demonstrari possunt, agressurus Aristoteles, omisit illa interim quae de verborum ratione tractantur, cum in linguae usu provenerit, ut uno nomine res multae, et multis nominibus res una nuncupetur. His rebquas unum nomen complectitur duo uo
Abbreviated transcription (Latin):
uirgultorum. surculum uocans singła¬
ri omnia ⁊ communi uocabulo astruixit.
Similiter ornamentoꝵ diu̾sos lapides cõ¬
licet abunde prospexerit dispersa. passim
genera speciali nota conciliasse. tamen in¬
genti quodam ⁊ capaci ad infinitum no¬
mine omne quicquid ẽ comp̃hendens di¬
xit usiam. extra quam nec inueniri aliqͥd
nec cogitari potest. Hec ẽ una de cathego¬
riis decem. Appellatas uͦ cathegorias con¬
stat ꝓpterea quod non possunt nisi a sub¬
enim quid sit homo possit agnoscere. nuisi
aliquem sib ponat hominẽ ante oculos
grediente tractatu. in quo plurimis ex¬
ad docendum nomina repetantur ac sepe
accidat. ut uel ortensii uel quod ẽ altius
hominis uel supius animalis. uel excel¬
sius usie. frequentata exempla in fas¬
tidium recidant. alia his uocabula quib
addlisserendum philosophi uterenturꝰ ĩ¬
flexit. Itaq hortensium ⁊ nucis arborem
cari dimdiq nequeant. Qus enim cre¬

Expanded text:
uirgultorum, 'surculum' uocans singulauirgultorum, 'surculum' uocans singulari omnia et communi uocabulo astrinxit. Similiter ornamentorum diuersos lapides comlicet abunde prospexerat dispersa passim genera speciali nota concilians, tamen ingenti quodam et capaci ad infinitum nomine omne quidquid est comprehendens dixit ouisian, extra quam nec inueniri aliquid nec cogitari potest. Haec est una de categoriis decem. Cap. 6. Appellatas uero categorias constat propterea quod non possint nisi ex subquis enim quid sit homo possit agnoscere nisi aliquen1 sibi hominem ponat ante oculos grediente tractatu in quo plurimis exd docendum nomina repetantur ac saepe accidat ut uel 'Hortensii' uel ahominis, vel superius animalis, vel excelsius usiae frequentata exempla in fastidium reciderent; alia his vocabula, quibus ad disserendum philosophi uterentur, inflexit: itaque Hortensium, et nucis arborem,ividi et secari nequeant: quis enim cre
Abbreviated transcription (Latin):
lium nuncupatio. nec comprebendi possit
nominum tam lata cliu̾sitas. uno tamen
nocabulo cum hominem cdixetis. noscis om̃s.
Similiter ⁊ cetera. ut equus ille uł zanteos.
ille. & quanquam sit horum nominũ quo¬
ꝙ infinita comp̃hensio. equum tam̃ cum¬
quis dixerit monstrabit om̃s. & si quis
leonib quod fieri solet uel bub imponat
nomina in unmensum tencditur unius¬
cuiꝰq cognitio. et acies mentis obtunditur.
S cum leonem ⁊ tanrum dixeris. om̃s qui
ubiꝙ sunt. subuno nomine nature sub
genera procreandi uarietate singłis uo¬
cabrilis colligauerat. parum uisa ẽ fecisle
nisi eadem coartata in unum singł ari nũ¬
oupatione concluderet. Ioeoq ⁊ hominẽ
⁊ feram ⁊ equum dixit anmal dans cunc¬
tis nomen quod omnia possidet. Nec
minus ea que sine anima sunt breui ex
mmensa demonstratione signauit. Nam
cum sit arbor ⁊ nucis ⁊ castanee ⁊ glanclis
uel mali ceteraq in explicabilia genera

Expanded text:
lium nunclium nuncnominum tam lata diversitas, uno tamen vocabulo cum hominem dixeris, noscis omnes. Similiter et caetera, ut equus ille ξανθὸς ille. Et quanquam sit horum nominum quoque infinita compquis dixerit monstrabit omnes. Et si quis leonibus -- quod fieri solet -- uel bobus imponat nomina, in immensum tenditur uniuscuiusque cognitio, et acies mentis obtunditur; sed, cum 'leonem' uel 'taurum' dixeris, omnes qui ubique sunt sub uno nomine naturae sucgenera procreandi uarietate singulis uocabulis colligauerat, parum fecisse uisa est nisi eadem coacta in unum singulari nuncupatione concluderet; ideoque et hominem et feram et equum dixit 'animal' dans cunctis nomen quod omnia possideret. Nec minus ea quae sine anima sunt breui ex immensa demonstratione signauit; nam, cum sit arbor et nucis et castaneae et glandis et mali caeteraque inexplicabilia genera
Abbreviated transcription (Latin):
nm omnus scientia discipli¬
naq artium diu̾sarum nõ¬
nisi oratione tractetur. nul¬
lus tamen o fili in quoius
genere pollens inuentus
ẽ. qui de ipsius oratiõis uel¬
let origine principio ue tractare. Iccirco mi¬
randa ẽ aristotilis philosophi diligentia. qͥ
disserendi de oratione cupidꝰ abipsius ce¬
pit examine quam sciret et pret̃missam a
nos docint ex oc̃tohis quas graminatici
partes orationis uocant. eas solas recte ap¬
pellari. orationis partes que indicarent
aliquid. uocabuloqꝙ signarent. Itaq solas o¬
rationis partes auctore aristotile. nomen ⁊
uerbum debemus accipere. ceteras uͦ ex his
fieri aut compagines or̃onis pocius quã
partes eius debere nominari. Nom̃ namq
ꝑsonam demonstrat. uerbum quid quisꝙ
faciat quid ue patiatur. De huic hoc docen¬
te debemus aduertere. quo compendio pau¬
latim oratio coartata ꝑ gradus. cuncta que
sunt inuocabulo uno capta concluserit.
Nam cum sit diu̾sa innumerabilisꝙ morta¬

Expanded text:
m omnis scientia disciplinaque artium diuersarum nonnisi oratione tractetur, nullus tamen, o fili, in quouis genere pollens inuentus est qui de ipsius orationis uellet origine principioue tractare, idcircoque miranda est Aristotelis philosophi diligentia qui, disserendi de omnibus cupidus, ab ipsius coepit examine quam sciret et praetermissam a  igitur nos docuit ex octo his quas grammatici partes orationis uocant eam solam recte appellari orationis partem quae indicaret aliquid uocabuloque signaret. Itaque solas orationis partes, auctore Aristotele, nomen et uerbum debemus accipere, caeteras uero ex his fieri aut 'compagines orationis' potius quam 'partes eius' debere nominari: nomen namque personam demonstrat, uerbum quid quisque faciat quidue patiatur. Cap. 3. Dehinc, hoc docente, debemus aduertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno uocabulo capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumerabilisque morta
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ut hoc doceres diuina testimonia. tanqͣm repugne¬
mus. Hec et alia que suis ostendam locis in quib ope¬
tam suꝑuatuam constriust ut moras necteres tempus
ꝙ ꝓduceres: cõmemorando attingere debro. non tedar¬
guere disputando.
icis me auxilio principũ munitũ non loqͥ scdm
timorem dei. cum scias nob eẽ preceptũ orare
pro regib. ut in agnitionem ueniant ueritatis. qͦd
in quibdam cẽ completum nos deo agimus grãs.
uos doletis. Uerba autẽ nr̃a recte intelligentib idi¬
cant. quis nr̃m loquatur scđm timorem dei. uttũ
qui sic laudant dm̃ patrem ut ad eiuis laudem rese¬
rat quod sibi filium generauit equalem. an qui sic
genitorem dehonestat et genitum. ut et illũ dicat
non potuisse gignere ꝑ omiia su similem filiũ: et
istum dicat non degenerasse iam natum. sea dege¬
nerem natum. ii
cui fletitur omne genu. celestium terrestriũ

Expanded text:
ti ut hoc doceres divina testimonia, tanquam repugneti ut hoc doceres divina testimonia, tanquam repugnemus. Haec et alia quae suis ostendam locis, in quibus operam supervacuam contrivisti, ut moras necteres, tempusque produceres, commemorando attingere debeo, non redarguere disputando. CAPUT PRIMUM. Dicis me auxilio principum munitum, non loqui secundum timorem Dei; cum scias nobis esse praeceptum orare pro regibus, ut in agnitionem veniant veritatis : quod in quibusdam esse impletum, nos Deo agimus gratias, vos doletis. Verba autem nostra recte intelligentibus indicant, quis nostrum loquatur secundum timorem Dei: utrum qui sic laudat Deum Patrem, ut ad ejus laudem referat, quod sibi Filium generavit aequalem; an qui sic genitorem dehonestat et genitum, ut et illum dicat non potuisse gignere per omnia sui similem filium, et istum dicat non degenerasse jam natum, sed degenerem natum. CAPcui flectitur omne genu, coelestium, terrestrium
Abbreviated transcription (Latin):
unus q dd̃ sit ipsa trinicas. cum con¬
uemat inter nos patrem non ẽẽ qui est
fil ius. neo filium ẽẽ qui est pater. nec
patrem ẽẽ uel filium qui spiritꝰ scõ est.
Quicquid igitur tanta tue prosecutiõis
prolixitate cdixisti. unde ostenderes ali¬
perfliuim proisus ẽ cognosce. o si tibi expugnandi
occurrerit sabelliani in cos ista nobis. uobis ꝙ commu¬
uia si placet arma conuerre. Chulta etiam locntus
e. ut probares magnum deum esse dominim ib̃m
xp̃m. E hoc quid ad nos. cumhoc dicamus et nosꝰ lau¬
des quoq spiritus scĩ magnas tierasq fudisti. sel nos
eas augere possumua non negare. Nonitaꝙ opus
erat ut eas contranos diceres. quas dicimus tecum
xp̃m sedete ad dexterã patͥs nonne parit̃ consitenur:
Quõd tamen testimoniis diunoꝵ eloquiorum sic ꝓ¬
bare uoliusti. tanqͣm alicubi negaremus Xp̃m in car¬
ne uenisse. utriq nouimus et tenemus: Sic adhibius¬

Expanded text:
unusque Deus sit ipsa Trinitas: cum conunusque Deus sit ipsa Trinitas: cum conveniat inter nos Patrem non esse qui est Filius, nec Filium esse qui est Pater, nec Patrem esse vel Filium qui Spiritus sanctus est. Quidquid igitur tanta tuae prosecutionis prolixitate dixisti, unde ostenderes aliperfluum prorsus esse cognosce: et si tibi expugnandi occurrerint Sabelliani, in eos ista nobis vobisque communia, si placet, arma converte. Multa etiam locutus es, ut probares magnum Deum esse Dominum Jesum Christum: hoc quid ad nos, cum hoc dicamus et nos? Laudes quoque Spiritus sancti magnas verasque fudisti: sed nos eas augere possumus, non negare: non itaque opus erat ut eas contra nos diceres, quas dicimus tecum. Christum sedere ad dexteram Patris, nonne pariter confitemur? Quod tamen testimoniis divinorum eloquiorum sic probare voluisti, tanquam id alicubi negaremus. Christum in carne venisse, utrique novimus et tenemus: sic adhibuis
Abbreviated transcription (Latin):
es iam postulat. ut in eo quod
reliquum ẽ opitulante dño
impleam promissionem meã.
In operis quippe huius exordio
prius inquam ostendam re¬
fellere te non potuisse que
dixi: deuide quantum necessarium uidebit᷑
ego refellam que ipse diristi. Quia gͦ sicut
adiuuante deo potu ostendi ea que diri.
non te potuisse refellere. suꝑ est ut ea qͣ
cdixisti ego refellam sicut deo adiunante
potuera. Priores itaq prosecutiones tuas
quib continuo reddidi meas in hac dispu¬
tatione que nunc ame suscepta est non
retractabo. Illam uͦ ultimam tam proli¬
xam. ut michi de illa spacium responsionis
auferres ita redarguam si uoluerit quinoꝰ
regit: ut acquiescas lumini ueritatis. si
contentionis tenebras non amaueris. In
primis gͦ suꝑflua tua detraham necessita¬
ti. responsionis mee. Causa quippe int̃
nos agitur. utrum pater et filius ⁊ spiri¬
tus sc̃s diuerse ut uos dicitis an pocuis ut
nos dicimus unius sit eniscdemq substantie

Expanded text:
es jam postulat ut in eo quod reliquum est, opitulante Domino, impleam promissionem meam. In operis quippe hujus exordio, Prius, inquam, ostendam refellere te non potuisse quae dixi: deinde, quantum necessarium videbitur, ego refellam quae ipse dixisti. Quia ergo, sicut adjuvante Deo potui, ostendi ea quae dixi non te potuisse refellere; superest ut ea quae dixisti, ego refellam, sicut Deo adjuvante potuero. Priores itaque prosecutiones tuas, quibus continuo reddidi meas in hac disputatione quae nunc a me suscepta est, non retractabo: illam vero ultimam tam prolixam, ut mihi die illo spatium responsionis auferret, ita redarguam, si voluerit qui nos regit, ut acquiescas lumini veritatis, si contentionis tenebras non amaveris. In primis ergo superflua tua detraham necessitati responsionis meae. Causa quippe inter nos agitur, utrum Pater et Filius et Spiritus sanctus diversae, ut vos dicitis, an potius, ut nos dicimus, unius sint ejusdemque substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen uerum ẽ. Quod uͦ aliquotiens drristi. etiam
filio eẽ incomparabilem patrem. nec legis nec uerũ
e. Si autẽ teligionem qua colitur ds. sicut dignum ẽ
cogitates. multo plus cẽ cerneres quod habet sp̃s scs̃
templum. quam si eum legetes adoratum. ꝙ homi¬
nes enim sicut supra docus a scĩs nouimus adoratos
templum uͦ non ẽ factum ab hominib. nisi aut
uero deo sicut salomon fecit. aut eis qui pro diis
habentur. sicut gentes que ignorant dm̃. Spititꝰ
autẽ sẽs quod cum magno honore dictum ẽ de deo
nob. Quod cur nob̾ obicis si eum non solum
am̃ uerum etiam hominem agnoscis: Quid te g̾
aduiuat. quod sedere ad dexteram patris assidue
legitur: Quid nob non quidem manib cestimo¬
niis. sed tamen maniter probare niteris quod

Expanded text:
tamen verum est. Quod vero aliquoties dixisti, etiam tamen verum est. Quod vero aliquoties dixisti, etiam Filio esse incomparabilem Patrem, nec legis, nec verum est. Si autem religionem qua colitur Deus, sicut dignum est cogitares, multo plus esse cerneres quod habet Spiritus sanctus templum, quam si eum legeres adoratum. Et homines enim, sicut supra docui, a sanctis novimus adoratos: templum vero non est factum ab hominibus, nisi aut vero Deo, sicut Salomon fecit; aut eis qui pro diis habentur, sicut gentes quae ignorant Deum. Spiritus autem sanctus, quod cum magno honore de Deo dictum estnobis . Quod cur nobis objicis, si eum non solum Deum, verum etiam hominem agnoscis? Quid te igitur adjuvat, quod sedere ad dexteram Patris assidue legitur? Quid nobis, non quidem inanibus testimoniis, sed tamen inaniter, probare niteris quod
Abbreviated transcription (Latin):
non uultis. cum legatis littera occidit sp̃s autẽ uiui¬
ficat. Non uultis gͦ adorare quem uiuisicare aninaᷤᷤ
non negatis. cum pater abraham homines adoraue¬
rit. quia concesserunt ei monumentũ. ubi poneret
mortue corpus ixxoris. Sic enim scciptum ẽ. uenit
autẽ abraham plangere saram ⁊ lugere. & surre¬
cit abraham desupra mortem ei: et dixit filiis cech.
Pegriis : ad aduena sum ego uob̾cum. Date gͦ nichi
possessionem monumenti. ubi sepeliam mortuum
ineum. Responderunt autẽ filii ceth ad abrabam di¬
centes. Absit hoc dñe. Audi nunc et nos. Rex ade
tu es i nob̾. In electis monumentis nt̃is sepeli mor¬
tuum tuũ. Nemo enim nr̃m prohibet te amonu¬
mento siro. ut sepelias mortuum tuũ ibi. Surgens
autẽ abraham. adorauit plebera filioꝵ cech. & uos spi¬
titum sc̃m non ꝑmittitis adorari. ut ipsi dei gratie
ubi legisti patrem ingenitum uel innatum: Et̃

Expanded text:
non vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivinon vultis, cum legatis, Littera occidit, Spiritus autem vivificat ? Non vultis ergo adorare, quem vivificare animas non negatis: cum pater Abraham homines adoraverit, quia concesserunt ei monumentum, ubi poneret mortuae corpus uxoris. Sic enim scriptum est: Venit autem Abraham plangere Saram et lugere. Et surrexit Abraham de supra mortem ejus, et dixit filiis Heth: Peregrinus et advena sum ego vobiscum; date ergo mihi possessionem monumenti, ubi sepeliam mortuum meum. Responderunt autem filii Heth ad Abraham, dicentes: Absit hoc, domine; audi nunc et nos: rex a Deo tu es in nobis; in electis monumentis nostris sepeli mortuum tuum: nemo enim nostrum prohibet te a monumento suo, ut sepelias mortuum tuum ibi. Surgens autem Abraham adoravit plebem filiorum Heth . Et vos Spiritum sanctum non permittitis adorari, ut ipsi Dei gratiae ubi legisti Patrem Deum ingenitum vel innatum? Et
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. uttum homini an deo. Quando enim dona¬
uerit. euidenter apparet. Humiliauit inquit
semet ip̃m usꝙ ad mortem: mortem autẽ cincis.
nomen quod ẽ suꝑ omne nomen: quia factus est
obediens usq ad mortem ctucis. Nunquid ante¬
quam hoc fieret non erat altus dei filius. dei uer¬
bum. ds̃ apud deum. sed postea quam proptet
hoc exaltatus ẽ. quia factus ẽ obediens usꝙ ad
mortem crucis. tunc cepit eẽ altus dei filius. u¬
nicus dei deus. tunc cepit habere nomien quod
ẽ suꝑ omne nomen: Cuus hoc insipientisimꝰ
dixen̾t. Hoc illi gͦ donatum ẽ ut homini. sccim
quem filius factus ẽ obediens iisq ad mortem
ciucis. quodiam habebat idem ipse dei filius dẽ
ẽ filio. Dico plane. Da inquis testimoma
ubi adoratur sp̃s sc̃s. Ut uideo hinc eum i is
ostendi equalem xp̃o. si adoratur ut xp̃c. Iam
orari ipse conficeris ut patrem. Qualcs autẽ homines
estis. quam religiose humilitatis qui spm scm̃ adorate

Expanded text:
verit, utrum homini an Deo. Quomodo enim donaverit, evidenter apparet. Humiliavit, inquit, semetipsum usque ad mortem, mortem autem crucis. nomen quod est super omne nomen, quia factus est obediens usque ad mortem crucis; numquid antequam hoc fieret, non erat altus Dei Filius Deus, Dei Verbum, Deus apud Deum; sed posteaquam propter hoc exaltatus est, quia factus est obediens usque ad mortem crucis, tunc coepit esse altus Dei Filius, unicus Dei, Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam habebat idem ipse Dei Filius, Deuesse Filio. Dico plane. Da, inquis, testimonia ubi adoratur Spiritus sanctus. Ut video, hinc eum vis ostendi aequalem Christo, si adoratur ut Christus. orari confiteris ut Patrem. Quales autem homines estis, quam religiosae humilitatis, qui Spiritum sanctum adorare
Abbreviated transcription (Latin):
finam mente gert̃. Nonne ipsi sunt scłi dilectores cui non
factis s u̾bis renuntiauert̃. & ido̾ corrumpunt mores bonõ
ꝑ colloquia mala dicentes manducemus. a& bibamus cras
enĩ moriemur: Nonne etiã contra istos uigilauit sermo
apłicus ubi dicit. timeo autẽ ne sicut serpens euam sedux̃
astutia sua sic & ur̃e mentes corrumpant᷑ a castitate que
ẽ in xp̃o: Cum gͦ ap̃i baptisma ꝙypanus habeat commune
cum talibus. numquid idõ sposam xp̃i prodebat adulteriᷤ.
ac ñ potius monile sponsȩ si in adultera cognoscebat: L.¬
immus ab ausuagiga: dixit. Nos unum baptisma ac

Expanded text:
rinam mentem gerunt? Nonne ipsi sunt saeculi dilectores, cui non rinam mentem gerunt? Nonne ipsi sunt saeculi dilectores, cui non factis sed verbis renuntiaverunt, et ideo corrumpunt mores bonos per colloquia mala, dicentes, Manducemus et bibamus, cras enim moriemur ? Nonne etiam contra istos vigilavit sermo apostolicus, ubi dicit, Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a castitate quae ergo Christi baptisma Cyprianus habebat commune cum talibus, numquid ideo sponsam Christi prodebat adulteris ac non potius monile sponsi etiam in adultera cognoscebat? Aymmus ab Ausuagiga di.rit: Nos unum baptisma ac
Abbreviated transcription (Latin):
omponius a ionisiana dixit. Manifestum ẽ heti¬
cos non posse bapticare &e remissionẽ peccatoꝵ
dare qui potestatem non habent. ut aut soluere. aut ligare
aliquid in terris possint. Aug̃. Respondetur. hanc
potestatẽ nec homicide habent idem qui fr̃s ođunt. Non¬
eñ talibꝰ dictum ẽ si cui dimiscritis peccata dimittent᷑ ei.
si cui tenueritis tenebuntur. Et tñ bapticant & eos in eadẽ
baptismi communione. & paulus tolerat & ꝙypanꝰ agnoscit.
amico suo commendasset uxorẽ suam custodiendã.
commendatam sibi illã quanta posset diligentia conser
uaret. ne ab aliquo castitas eiꝰ & sãtatas adulteraretur. Ap̃e
dauit. Utrum ne cam incorruptam. & inuiolatam custodi¬
mus. In integritatẽ ciꝰ & castitatem mechis & corruptoribꝰ
ꝓdimus: Qui enĩ baptisma ȩeccłȩ cominune cum heretiã
facit: sponsã xp̃i adulteris prodit.
espondemus. Quid illi qui cum baptitant᷑ labiis.
non corde conuertuntur ad dnm. Nonne adulte.¬

Expanded text:
omponius a Dionysiana dixit: Manifestum est haereticos non posse baptizare, et remissionem peccatorum dare, qui potestatem non habent, ut aut solvere aut ligare aliquid in terris possint. 23. Respondetur: hanc potestatem nec homicidae habent, id est, qui oderunt  dictum est: Si cui dimiseritis peccata, dimittentur ei; si cui tenueritis, tenebuntur . Et tamen baptizant, et eos in eadem Baptismi communione et Paulus tolerat, et Cyprianus agnosamico suo commendasset uxorem suam custodiendam, commendatam sibi ille quauaret, ne ab aliquo castitas eius et sanctitas adulteraretur. Chrisdauit. utrumne eam incorruptam et inuiolatam custodimus an integritatem eius et castitatem moechis et corruptoribus prodimus? qui enim baptisma ecclesiae commune cum haereticis facit sponsam Christi adulteris prodit. Respondemus: Quid illi qui cum baptizantur, labiis, non corde convertuntur ad Dominum, nonne adulte
Abbreviated transcription (Latin):
temporale & transitorium. & seipsum ostendit & illud
qͥd ita ostendit patrem sicuti ẽ pat̾: quia & ipsum ita ẽ
&e hoc ẽ qͥd pat̾. scđ̃m qͥd sapientia ẽ & essentia. Nã scđm¬

Expanded text:
temporale et transitorium est, et seipsum ostendit, et illutemporale et transitorium est, et seipsum ostendit, et illu sunt omnia, quod ita ostendit Patrem sicuti est Pater, quia et ipsum ita est, et hoc est quod Pater, secundum quod sapientia est et essentia. Nam s
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tunt᷑ & illustrant᷑. In ipsis aium fit aliquid. qͦd uocetur
corum sapientia: it ilud scripcuris p̾muntiantib aut nar¬
rantib qͥd u̾bum caro factum ẽ. & habitauit in nob̾. Hoc
m enim xp̃c facta sapientia ẽ: quia factꝰ ẽ homo. An prop
terea ñ loquit᷑ in illis libris sapicntia. uł de illa d̾r aliquid.
nͥ qͦd eam de dõnatam ostendat aut factã. quã iussit &
pat̾ ipsa sapientia: Quia milla nob sapientia comiñdan¬
da erat. ⁊ unitanda: cui imitatione sormam. Pat̾ enĩ eã
dic̃ ut u̾bum qꝰ sit: ñ quom̃ ꝓfertur ex ore u̾bum sonans.
aut ante ꝓnuntiationẽ cogitatur. Spaciis enim tempoꝵ
hoc completur: ilud autẽ et̾num ẽ. Et illuminando dic̃
nob & dese & de patre: qͦd dicendum ẽ hominib: idõq
ait. Nemo nouit filium nͥ pat̾: & nemo nouit patrẽ nͥ filiꝰ.
&e cui uoluerit filnis reuelare. quia ꝑ filium reuelat᷑ pat̾.
id est ꝑ u̾bum suum. Si enim hoc u̾bum qͦs nos ꝓferimus

Expanded text:
lustrantur; in ipsis enim fit aliquid quod vocetur eorum sapientia: vel illud Scripturis praenuntiantibus aut narrantibus, quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc modo enim Christus facta sapientia est, quia factus terea non loquitur in illis libris sapientia, vel de illa dicitur aliquid, nisi quod eam de Deo natam ostendat aut factam, quamvis sit et Pater ipse sapientia? quia in illa nobis sapientia commendanda erat et imitanda, cujus imitatione formamur: Pater enim eam dicit ut Verbum ejus sit, non quomodo profertur ex ore verbum sonans aut ante pronuntiationem cogitatur. Spatiis enim temporum hoc completur, illud autem aeternum est; et illuminando dicit nobis et de se et de Patre quod dicendum est hominibus. Ideoque ait: « Nemo novit Filium nisi Pater; et nemo net cui voluerit Filius revelare . Quia per Filium revelat Pater, id est, per Verbum suum. Si enim hoc verbum quod proferimus
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia essentialit̾ intelligit᷑: id dici accipiamus cũ đr u̾
bum. acsi dicatur nata sapientia: ut sit & filiꝰ & imago. Et
hec duo cum dicunt᷑. idest nata sap̃ĩa: in ino eoꝵ eoqͦs est
nata. & u̾bum & imago & filius intelligat᷑. & in om̃ib no¬
minib ñ ostendat᷑ eẽntia: quia relatiue dicunt᷑. At in alt̾o¬
una sapĩa: quia una eẽntia: Isingillatim sapientia de sapĩa:
sic̃ essentia de essentia. Quappt̾ ñ quia pat̾ ñ ẽ filius. & filius
ñ ẽ pat̾. aut ille ingenitus ille autẽ genitus idõ ñ in una es¬
sentia: qr his nominib relatiua eorum ostendunt᷑. Ut̾q aũ
simul una sapientia. & una eẽntia: ubi hoc ẽ ẽẽ qͦd sapere.
Non autẽ simul ut̾q u̾bum aut filius: qr ñ hoc ẽ ẽẽ. quod
u̾bum aut filium eẽ. sic̃ iam satis ostendimꝰ ista relatiue dici.
un gͦ inscripturis nunꝗͣ fere de sapientia quicꝗͣ
d̾r. nisi ut ostendatur a dõ genita uł creata: Ge¬

Expanded text:
sapientia essentialiter intelligitur: id dici accipiamus cum dicitur Verbum, ac si dicatur, nata sapientia, ut sit et Filius et imago. Et haec duo cum dicuntur, id est, nata sapientia, in uno eorum eo quod est nata, et Verbum, et imago, et Filius intelligatur, et in his omnibus nominibus non osuna sapientia, quia una essentia, et singillatim sapientia de sapientia, sicut essentia de essentia. Quapropter, non quia Pater non est Filius, et Filius non est Pater, aut ille ingenitus, ille autem genitus, ideo non una essentia: quia his nominibus relativa eorum ostenduntur. Uterque autem simul una sapientia, et una essentia, ubi hoc est esse quod sapere: non autem simul uterque Verbum aut Filius, quia non hoc est esse quod Verbum aut Filium esse: sicut jam satis ostendimus ista relative dici.in Scripturis sacris nunquam fere de sapientia quidquam dicatur, nisi ut ostendatur a Deo genita vel creata? ge
Abbreviated transcription (Latin):
omnis autẽ homo mendax Si autẽ uerax ẽ. quomodo eẽ apd̾
hereticos baptismi u̾itas pot̾ apud quos ds̾ ñ ẽ. huic respõ
Et tñ ẽ baptismus. Ita a apud hereticos. Apud quos enĩ ẽ ds̃.
templum dĩ sunt. Quȩ autẽ compositio templo deicũ idolis:
Porro auariciam idolatriam paulus sentit. cypͥanus consen¬
tit. Et idem ipse int̃ collegas raptores & tm̃ bapticatorescũ

Expanded text:
omnis autem homo mendax. si autem Deus uerax est, quomodo esse aput omnis autem homo mendax. si autem Deus uerax est, quomodo esse aput haereticos baptismi ueritas potest aput quos Deus non est? Et tamen est Baptismus: ita et apud haereticos. Apud quos enim Deus est, templum Dei sunt. Quae autem compositio templo Dei cum idolis ? Porro avaritiam, idololatriam Paulus sentit, Cyprianus consentit, et idem ipse inter collegas raptores, tamen baptizatores
Abbreviated transcription (Latin):
cam bapticatum eẽ AUG̃. Huic respondetur quia si hoc
de iniquis illis qui ȩxtra petiã sunt diceret᷑ falso utiq dicit᷑.¬
Sic gͦ & de hereticit.
tem fdix a maracana: dixit. Una fides. unum baptisimna. scã
eccłȩ catholicȩ cui soli licet bapticare. Aui.¬
uic respondetur. Quid si salus ita diceret. una fidc̃
unum baptisma. s iustoꝵ tantũ quibus solis licet
bapticare: Sicut hec u̾ba refellerentur. ita & ista sententia
refellatur. An & iniusti nec ipso baptismo mutati dum scłõ
u̾bis solis &e non factis renuntiant. ad m̾bra ȩccłe ꝑtinent:
Uideant si ẽ illa petra. si ipsa ẽ columba si ipsa ẽ sponsa. sine
macula sine ruga.
aulus abba. dixit. Me non mouet si aliquis ȩcclłe
fidem & uitatem ñ uindicat. quando apłs dicat.
qud enm: quia cecid̃unt afiãe quidam illoꝵ numquid
infelicitas illoꝵ fidem dei euacuanit: aAbsit. Est enĩ dõ uerax:¬

Expanded text:
cam baptizatum esse. 17. Huic respondetur, quia si hoc cam baptizatum esse. 17. Huic respondetur, quia si hoc de iniquis illis qui extra petram sunt diceretur, falso utique dicerergo et de haereticis. Item Felix a Maraxana dixit: Una fides, unum baptisma, sed esiae catholicae cui soli licet baptixare. Huic respondetur: Quid si alius ita diceret: \'una fides, unum baptisma, sed iustorum tantum quibus solis licet baptizare\'? sicut haec uerba refellerentur, ita et ista sententia refellatur. an et iniusti nec in ipso baptismo mutati, dum saeculo uerbis solis et non factis renuntiant, ad membra ecclesiae pertinent? uideant si ipsa est illa petra, si ipsa est columba, si ipsa est sponsa sine macula et ruga. ab Obba dixit: Me non mouet, si aliquis ecclesiae fidem et ueritatem non uindicat, quando apostolus dicat: quid enim, quia exciderunt a fide quidam illorum? numquid infidelitas illorum fidem dei ca
Abbreviated transcription (Latin):
detur. Si potest luci &e tenebris conuenire potest ftᷤ¬
& iniustis aliquid ẽẽ commune. Censeat gͦ illos iniustos de¬
nuo bapticari. quos in ipsa ȩccła cypanus arguebat. Aut si
ñ sunt iniusti. qui scło u̾bis & ñ factis renuntiant: dicat qͥ
Welagianus aluꝑtiana dirit. Scͥptum ẽ. aAut ds d̾s est
autt bual de. Ita & nc̃ aut eccła eccła ẽ. aut heresis eccłã
Porro si heresis ȩccła non est. quomodo ẽe apua hereticos bap¬
tisma ȩcdȩ potest: A uG̃ Hincita possumus responde.
ut paradisus paradisus. aut ȩgyptus paradisus. Porro si egỹp¬
tus paradisus non ẽ quomodo eẽ in egypto aqua paradisi pot̃:
S dicetur nob̾. Etiam illuc exeundo ꝑuenit. Sic gͦ adhereticoᷤ
biptismus. Item dicimus. Aut petra eccła: aut arena ecđa Por
in eccła catholica. Et idõ non aebemus admittẽ hereticum nͥ
bapticatus apud nos fuerit. ne se putet ȩxtra eccłam catholi

Expanded text:
detur: Si potest luci et tenebris conuenire, potest iustis etdetur: Si potest luci et tenebris conuenire, potest iustis et iniustis aliquid esse commune. censeat ergo illos iniustos denuo baptizari quos in ipsa ecclesia Cyprianus arguebat; aut si non sunt iniusti qui saeculo uerbis et non factis renuntiant, dicat qui Pelagianus a Luperciana dixit: Scriptum est: aut deus deus est aut Bal deus. ita et nunc aut ecclesia ecclesia est aut haeresis eporro si haeresis Ecclesia non est, quomodo esse apud haereticos Baptisma Ecclesiae potest? 15. Huic ita possumus respondere: Aut paradisus paradisus, aut Aegyptus paradisus: porro si Aegyptus paradisus non est, quomodo esse in Aegypto aqua paradisi potest? Sed dicetur nobis: Etiam illuc exeundo pervenit. Sic ergo ad haereticos Baptismus. Item dicimus: Aut petra Ecclesia est, aut arena Ecclesia.in Ecclesia catholica. Et ideo non debemus admittere haereticum nisi baptizatus apud nos fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant nr̃m improbant. ut extra eccłam. non dicam lotos.
s sordidatos negent in eccła bapticari oportere. Auc̃.¬
uic respondetur neminẽ nrm̃ baptismum hereti¬
coꝵ probare. s xp̃i quamuis in hereticis uelut
paleis exterioribus sicut in alis iniquis. uelut paleis int̾i¬
orib. Nlam si extra ȩccłam qui bapticantur non lauantur.
s sordidantur: ꝓfecto ȩitra petram in qui elificat ȩcl̃a
qui baptuant᷑. non lauantur. s sordidantur. Oñs autẽ extra
eadem petrã sunt. qui audiunt u̾ba xp̃i & non faciunt. Aut
s baptismo quidẽ lauant᷑: s inquitatibꝰ suis a quibꝰ in melꝰ
mitari noluert̃ sordidi remanent: sic heretici.XL iii.¬
nuta Pucianus abucuma dixit. Scͥptumẽ. Et uidit dõ
lucem quia bona ẽ. & diuisit int̾ lucem & tenebras. Si potest
luci & tenebris conuenire. pot̾ nob̵ & hereticis aliquid ẽẽ cõ¬
mune.
A topterea censeo hereticos baptrandos es̃. huic respõ¬

Expanded text:
probant nostrum inprobant, ut extra ecclesiam non dicam lotos, probant nostrum inprobant, ut extra ecclesiam non dicam lotos, sed sordidatos nefent in ecclesia baptizari oportere. Huic respondetur neminem nostrum baptismum haereticorum probare, sed Christi quamuis in haereticis uelut paleis exterioribus, sicut in aliis iniquis uelut paleis interioribus. nam \' si extra ecclesiam qui baptizantur non lauantur sed sordidantur, profecto extra petram in qua aedificatur ecclesia qui baptizantur non lauantur sed sordidantur. omnes autem extra eandem petram sunt qui audiunt uerba Christi et non faciunt. aut si baptismo quidem lauantur, sed iniquitatibus suis a quibus in melius mutari noluerunt sordidi remanent, sic et haeretici. Lucianus a Rucuma dixit: Scriptum est: et uidit deus lucem quia bona est, et diuisit inter lucem et tenebras. si potest luci et tenebris conuenire, potest nobis et haereticis aliquid esse comune, propterea censeo haereticos baptixandos esse. Huic respon
Abbreviated transcription (Latin):
peceatis alienis quia cum talibus in communione
manserunt. quando neminẽ qui diu̾sa sensit a iure comini¬
nionis amouerunt. Ubi ẽ gͦ eccła. Deinde ut de heretias
taceam cum u̾ba huiꝰ sententiȩ etiam de aliis peccatoribꝰ
dici possint quales in ȩccła secum ꝙypͥanus uidebat. geme¬
bat. arguebat. faciebat. ubi ẽ eccła. quȩ secũ hec ũba iamtẽ
ꝑisse existimatur. contagione peccatoꝵ. Si autẽ sicut se ha¬
bet firmissima uitas ȩccła ꝑmansit. & ꝑmanet. ñ nisi in con¬
sensione intelligenda ẽ. communio peccatoꝵ quam uetat
apłs. Baptirentur autẽ iterum heretiai ut accipiant remiꝰ¬
sa peccatoꝵ si baptitantur iterum ꝑusi. & inuidi. qui cũ
scło u̾bis & non factis renuntiarent baptismum quidem
acciꝑe potuerunt s remissionem peccatoꝵ ñ obtinueit᷑.
dicente dño. Si non dimiseritis: neq pater ur̃ dimittet
uobis:
ambus agermanitiana. dixit. Qui hereticoꝵ baptisinũ

Expanded text:
peccatis alienis, quia cum talibus in communione peccatis alienis, quia cum talibus in communione manserunt, quando neminem qui diuersum sensit a iure communionis amouerunt. ubi est ergo ecclesia? deinde ut de haereticis taceam, cum uerba huius sententiae etiam de aliis peccatoribus dici possint, quales in ecclesia secum Cyprianus uidebat gemebat arguebat ferebat, ubi est ecclesia quae secundum haec uerba iam tunc perisse existimatur contagione peccatorum? si autem, sicut se habet firmissima ueritas, ecclesia permansit et permanet, non nisi in consensione intellegenda est communio peccatorum quam uetat apostolus. baptizentur autem iterum haeretici ut accipiant remissionem peccatorum, si baptizantur iterum peruersi et inuidi, qui cum saeculo uerbis et non factis renuntiarent baptismum quidem accipere potuerunt, sed remissionem peccatorum non optinuerunt dicente domino: si non dimiseritis, neque pater uester dimittet uobis. Iambus a Germaniciana dixit: Qui haereticorum baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
res propt̾ maiores nr̃os in quibꝰ nichil cale quando obiere¬
rt̃ ꝓbare potuert̃. si hoc fit quisq quod ẽ ille cui comiunica¬
uerit. omnes tc̃ heretici facti sunt. Quod si quisquis dicit in¬
sanit: falsum ẽ quod iste ait. qui hereticum ad communio¬
nem sine baptismo admittit. nec hereticos purgat. ⁊ xp̃ia¬
nos inquinat. Aut si hoc uerum ẽ non sine baptismo admit¬
tebantur. s habebant xp̃i baptismum quamuis apud here¬
ticos datum & acceptũ qui scađ̃m illam consuetudinẽ de
qua isti confitentur sic admittebantur. Ao ꝑ hoc recte etiã
nc̃ sic admittuntur.
urelius. abutica: dixit. Cum dicat apss. non com¬
municandum peccatis alienis quod aliud quã
peccatis alienis communicat qui hereticis sine ȩccłe haptiᷤ¬
mo communicat: Et idõ censeo bapticandos eẽ hereticos.
ut accipiant remissa peccatoꝵ & sic illis communicetur.
ommunicauit gͦ cypͥanus & isti om̃s Ao

Expanded text:
res propter maiores nostros, in quibus nihil tale quando obieceres propter maiores nostros, in quibus nihil tale quando obiecerunt probare potuerunt, si hoc fit quisque quod est ille cui communicauerit, omnes tunc haeretici facti sunt. quod si quisquis dicit insanit, falsum est quod iste ait: qui haereticum ad communionem sine baptismo admittit, nec haereticos purgat et christianos inquinat. aut si hoc uerum est, non sine baptismo admittebantur, sed habebant Christi baptismum quamuis aput haereticos datum et acceptum, qui secundum illam consuetudinem de qua isti confitentur sic admittebantur; ac per hoc recte etiam nunc sic admittuntur. Aurelius ab Utica dixit: Cum dicat apostolus non communicandum peccatis alienis, quid aliud quam peccatis alicnis communicat qui haereticis sine ecclesiae baptismo communicat? et ideo censeo baptizandos esse haereticos, ut accipiant remissam peccatorum et sic illis communicetur. Communicauit ergo et Cyprianus et isti omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ad coniunctionẽ admittit. utrumq contra rationẽ facit
nec hereticos purgat & xp̃ianos inquinat Auc̃
Huic respondemus ȩccłȩ baptismum eẽ & apud heretico
quamuis ipsi non sint in eccła sicut aquã paradisi in tra
egypti. quamuis ipsa non sit in paradiso. Nonitaq here¬
ticos sine baptismo ad communicationẽ admittumꝰ. & qr
correcti a sua ꝑu̾sitate ueniunt non eoꝵ peccata s xp̃i
sacramenta suscipimus. De remissione aut̃ peecatoꝵ. qd̾
suꝑiꝰ hoc & hic dicimus. Ilud sane quod in ultimo posuit
dicens utrumq r̃ationem c̃ontͣ facit. nec hereticos mundat᷑
& xpĩanos inquinat. respuit pͥmitus ac maxime ipse ꝙ̃ pa
nus cum sibi consentientibꝰ. collegis siuis. sleq enĩ inquina¬
ti se credidit quando talibꝰ ꝓpt̾ uinculum pacis commuꝰ¬
uire communionis aliquem si diu̾sum fuerit amouentes:
Aut si inquinant heretici ad communionẽ sicut ñ bapticat᷑

Expanded text:
ad communicationem admittit utrumque contra rationem facit: ad communicationem admittit utrumque contra rationem facit: nec haereticos purgat et christianos inquinat. Huic respondemus ecclesiae baptismum esse et aput haereticos, quamuAegypti, quamvis ipsa non sit in paradiso. Non itaque haereticos sine Baptismo ad communionem admittimus; et quia correcti a sua perversitate veniunt, non eorum peccata, sed Christi Sacramenta suscipimus: de remissione autem peccatorum quod superius, hoc et hic dicimus. Illud sane quod in ultimo posuit dicens, utrumque contra rationem facit, nec haereticos purgat, et Christianos inquinat; respuit primitus ac maxime Cyprianus ipse cum sibi consentientibus collegis suis: neque enim inquinari se credidit, quando talibus propter vinculum pacis commure communicationis aliquem si diuersum senserit amoueAut si inquinant haeretici ad communionem, si non baptizantur,
Abbreviated transcription (Latin):
remissionẽ peccatoꝵ consecuti.
t hec poterat etiam nr̃a eẽ sententia. Uid̾it autẽ¬
auctor eiꝰ quo anmo dicta sit. u̾bis cñ ita modisfi¬
cata est. ut non me pigeat eo animo consentire atq subscͥ¬
bere. quo & ego sentio. Baptismum quidem xp̃i hereticos
posse habere s remissionem peccatoꝵ non habere. slon aũ
ait si heretici bapticant. aut bapticant᷑ s si hereticis in quit
in bapcismo suo peccata donantur sine causa ad eccłam
ueniunt. Namq prohereticis ponamus illos quos in ȩcda
u̾bis possumus hanc sententiam etiam nos u̾ssime dicere:
Si fallaciter conu̾sis in baptismo suo peccata donant᷑. sine cau¬
sa ad ueram conu̾sionem postea ꝑducuntur: Nam in die
xp̃i: si sunt remissionẽ peccatoꝵ consecuti S ista ratiotiona¬
tio tali coniestione ꝓficitur ut adiungamus dicentes. De¬
bent autẽ timere xp̃i iudicium. & ueraci corde aliquando
tismo remitant᷑. qui hereticum sine baptismo

Expanded text:
remissionem peccatorum consecuti. Et haec poterat etiam nostra esse sententia; uiderit autauctor eius quo animo dicta sit. uerbis tamen ita modificata \' est, ut non me pigeat eo animo consentire adque suscribere, quo et ego sentio baptismum quidem Christi haereticos posse habere, sed remissionem peccatorum non habere. non autem ait: \'si haeretici baptizant aut baptizantur,\' sed: si haereticis, inquit, in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. namque pro haereticis ponamus illos, quos in ecclentes: totidem uerbis possumus hanc sententiam etiam nos uerissime dicere: \'si fallaciter conuersis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ueram conuersionem postea perducuntur. nam cum in Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti.\' sed ista ratiocinatio tali conexione perficitur, ut adiungamus dicentes: \'debent autem timere Christi iudicium et ueraci corde aliquando tismo remittantur, qui haereticum sine baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
bet in ea ce ꝑrtions e ꝑ alioꝵ episcopoꝵ grauiore auctoenta
tẽ doctiorẽq prudentiam& ꝑ coneilia licere rep̃hendi si quid in
cis forte a uitate deuiatum ẽ. e ipsa concilia quȩ ꝑ singulas re¬
gionis uel ꝓuintias fuint. plenariorum conciliorum auctorita¬
ti quȩ fiunt. ex uniuerso orbe xp̃iano sine ullis ambagibus ȩccłẽ
ipsaq plenaria sepe pͥora posterioribus emendari. cum aliquo
exꝑimento rerum aꝑitur quod cdausum erat. & cognoscitur
quod latebat. sine ullo tipo saclegȩ suꝑbiȩ sine ulla inflata cer¬
uice arrogantiȩ. sine ulla contentione liuide inuidie. cũ scã
humilitate. cum pace catholica. cum caritate. xpiana.: Q ꝓpter
sc̃s cipͥanus tanto excelsior quanto humilior. qui documentũ
pleri sic amauit ut diceret. documentum scilicet nob̃ concordiş
&e patientiȩ tͥbuens. ut non ꝑtinaciter nr̃a amemus. s quȩ ali

Expanded text:
bet in ea re peritioris, et per aliorum episcoporum graviorem auctoritabet in ea re peritioris, et per aliorum episcoporum graviorem auctoritatem doctioremque prudentiam et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forte a ueritate deuiatum est, et ipsa concilia, quae per singulas regiones uel prouincias fiunt, plenariorum conciliorum auctoritati, quae fiunt ex uniuerso orbe christiano, sine ullis ambagibus cedere ipsaque plenaria saepe priora a posterioribus emendari, cum aliquo experimento rerum aperitur quod clausum erat et cognoscitur quod latebat, sine ullo tyfo sacrilegae superbiae, sine ulla inflata ceruice arrogantiae, sine ulla contentione liuidae inuidiae, -cum sancta humilitate, cum pace catholica, cum caritate christiana? Quapropter sanctus Cyprianus, tanto excelsior quanto humilior, qui documentum Petri sic amauit ut diceret: documentum scilicet nobis et concordiae et patientiae tribuens, ut non pertinaciter nostra amemus, sed quae ali