comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nscripturis dictum. unũ sunt. quorũ ÷
diuersa natura. Si autẽ ⁊ aliqua plura
eusdẽ naturȩ sint. & diuersa sentiant: ñ
lut unũ in quantũ diuersa sentiunt.
N ams iam unũ. ẽẽnt ex eo quod homines
erantꝰ. ñ diceretur. ut sint unum sicut &¬
nos unũ: cũ suos discipłos patri comm̃dar&.
At uͦ paulus & apollo. quia et ambo homi¬
nes. ⁊ idem sentiebant : qui plantat inqͥt
& qui rigat unũ sunt. Cũ gͦ sic dr̃ unum.
ut ñ adtaturꝰ quio unũ. & plura unũ dican¬
tur: eadem natura atq eẽntia ñ disȩdens
neq dissentiens significatur. Cũ uͦ addit᷑
quid unũ. potest aliquto significari ex plu¬
rib unũ factũ. quauis diuersa natura:
Sicut anima ⁊ corpus ñ sunt utiq unum.
Q uio enĩ tam diuersum nisi aotatur.
aut sub intelligaturꝰ quto unũ. Id÷ unus
homo. aut unũ animal: Inde apłs. Qui
adheret meretric inquit unum corpꝰ est.
Nondixit unũ sunt. aut unũ.ẽ. s addi¬

Expanded text:
in Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atque essentia, non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed addi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic dicit apłs. S cuius opus manserit¬
chil ꝑd&: Quia quod amauit hoc inue¬
nie. Quid gͦ illi fecit ignis: d bauit. S¬
autẽ saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑ ignem.
S aluid÷ igne ñ ledi: aliud ꝑ ignẽ saliars.
&̾ unde: ꝓ pt̾ funt am̃tũ. Non recedat qͥ
de corde funtam̃tum. Nis supra fȩnũ po¬
nere fuirdam̃tũ hoc ÷ nol ante ponere
funtoam̃to fenũ:. ut fenũ habeat primũ

Expanded text:
Sic dicit Apostolus: Si cujus opus manseritSic dicit Apostolus: Si cujus opus manseritnihil perdet; quia quod amavit, hoc inveniet. Quid ergo illis fecit ignis tribulatiignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit supra fundam̃tũ hoc aurũ. ar-¬
gentum. lapides p̃ciosos. Qui bene ui¬
uunt. qui dm̃ honorant ⁊ laucoant.
qui patientes sunt intribulationibus.
qui desid̾ant patriam: ipsi ȩdificant
aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. Qui aũ
amant adhuc scłaria & negotũs terre¬
nis implicat sunt. & dedit uincuilis
quib dam. & affectionib carnis. domib
suis. coniugib possessionib: & tam̃ xp̃i¬
ani sunt. ita ut cor eoꝵ. ñ recedat a
ȩdificant quidẽ ips. ligna. fȩnũ. stipu¬
lant. S quid secutus. ẽ. N̾nuis curusq
opꝰ quale sit. ignis ꝓbabit: Ignis tribu
hic ꝓbauit. Om̃e autẽ genus humanũ.
ꝓbat infine. Inuent sunt martyres qu
haberent scłaria. Quã multi diuites ⁊
senatores pass sunt. A dificabant tam̃
quidã eoꝵ ligna. fenũ. stipulam. inafteco
carnalib & scłariũ curarũ: S tam̃ qua¬
fundam̃tũ habebant suꝑ quod ȩdificabas
arsit fȩxiũ : & ips manserunt in fundam̃to.

Expanded text:
supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulhic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium et saecularium curarum: sed tamen qufundamentum habebant super quod aedificabant, arsit fenum, et ipsi remanserunt in fundamento.
Abbreviated transcription (Latin):
dici se sinit. qm̃ sola eius similitudinem¬
illa a quo. ẽẽ. accepit impleuit. Si tamen
accepit ñ incongrue dr̃ ꝓ ea significatioe
qua filus appellatur. Quia ñ de se ipso
.ẽ. si de primo summoq principio. qui
pat̃ dr̃. e& quo omĩs pat̾iitas incelo &
in t̾ra nominat᷑. Pat̃ gͦ ñ uidicat qũeꝗͣ
s om̃e uidiciũ dedit filio. Ꝙ̾ sp̃alis hõ

Expanded text:
dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinemdici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur . Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judici
Abbreviated transcription (Latin):
donatistam. commemorato uide apłi testi¬
monio ubi ait. Hi sunt qui segregant se¬
m&e ipsos. animales sp̃m ñ habentes: ad¬
iunaei etiam dicens. De quib & paulus
aplt dicit. Animalis autẽ homo ñ ꝑcipie
ea quȩ sunt sp̃s dei. Nonsunt istullis co¬
quandi: quos om̃tno abeccłia scisma p̃cidit
Istos qtuppe idẽ apłs paulus paritulo s. ẽẽ.
diit in ap̃o. Quos ñdũ escam ualentes
cape lacte nutrit tam̃. Ill autẽ ñ infilũs
pariuilis. s. in mortiris ce ꝑditis compu¬
tandi siuit. Ut si quis eorũ orrrectus ecołiȩ
sierit copulatus. recte de illo dic possit.
Mertuuis erat ⁊ reurxit. ꝑierat & in¬
om̃s amimȩ rationales sccłm ueritatẽ de
inferiarib recte uidicamus:. sic de nobis
quando eidẽ coheremus. sola ipsa uidicat.
De ipsa uͦ nec pat̃. Non enĩ minus. ẽ. quã
pse. Et ideo quȩ pat᷑ iudicat ꝑipsã u¬
petunt unitatẽ. hanc hñt regł̃am uel
formam ut exẽplum. uł si quo alio uerbo

Expanded text:
d commemorato Judae apostoli testimonio, ubi ait: Ii sunt qui segregant semetipsos, animales, spiritum non habentes , adjunxi etiam dicens: De quibus et Paulus apostolus dicit: « Animalis autem homo non « percipit ea quae sunt spiritus Dei » ; non sunt isti illis coaequandi, quos omnino ab Ecclesia schisma praecidit. Istos quippe idem apostolus Paulus parvulos dicit esse in Christo, quos nondum escam valentes capere, lacte nutrit tamen : illi autem non in filiis parvulis, sed in mortuis et perditis computandi sunt, ut si quis eorum correctus Ecclesiae fuerit copulatus, recte de illo dici possit: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inmnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per petunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo
Abbreviated transcription (Latin):
paulopost dicit. Et ego fr̾s ñ potui uob̃
loqui quasi sp̃alib. s quas carnalibus.
Q illud &e hoc. eodẽ loqueno modo: id:
a parte totum. Et ab anima nanq &
a carne. quȩ sunt partes hominis. potest
totũ significari quod. ẽ. homo: atq ita
ñ.ẽ. aliud animalis homo. aliud car¬
nalis ł s idẽ ipsũ. ẽ. utrũq. id ÷ scdm ho¬
minẽ uiuens homo: sicut ñ aliud quã
homines significantur. siue ubi legit᷑.
exe oꝑib legis ñ iustificatur om̃is caro:
Siue quod scriptũ. ẽ: septuaginta quin¬
q animȩ descender̃ oũ iacob in egỹp¬
tũ. Q ib em̃ ꝑ omnẽ carnẽ om̃is hõ:
Et ib ꝑ septuaginta quinq animas.
septuaginta quinq homines intelligunt᷑.
Q quod dictũ. ẽ. ñ in sapientiȩ huma¬
nȩ doctis uerbis: p̃otuit dici. ñ in sapien¬
q̃t sũ paulli. alius autẽ ego apollo. nonne
homines estis. Quod dicebut anima¬
les estis. & carnales estis. exp̃ssius dixit.

Expanded text:
potui loqui uobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et illud et hoc eodem loquendi modo, id est a parte totum. Et ab anima namque et a carne, quae sunt partes hominis, potest totum significari, quod est homo; adque ita non est aliud animalis homo, aliud carnalis, sed idem ipsum est utrumque, id est secundum hominem uiuens homo; sicut non aliud quam homines significantur, siue ubi legitur: Ei operibus legis non iustificabitur omnis caro, siue quod scriptum est: Septuaginta quinque animae descenderunt cum Iacob in Aegyptum. Et ibi enim per omnem carnem omnis homo, et ibi per septuaginta quinque animas septuaginta quinque homines intelleguntur. Et quod dictum est: Non in sapientiae humanae doctis uerbis, potuit dici: Non in sapiensum Pauli; alius autem, Ego Apollo: nonne homines estis ? Quod dicebat, Animales estis, et, Carnales estis; expressius dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃c panẽ fecit nob̃ lac. in carnatus
& apparens mortalib. ut in eo finiret᷑
mors. & ñ ab erraremus a uerbo credents
in carnẽ. Quod factũ. ẽ. uerbũ credamꝰ
hinc crescanus. ipso lacte nittriamur: An¬
tequã ualidi simus ad capiendũ ñ receda

Expanded text:
is, se fecit nobis lac, incarnatus et apparens mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ee. fides catholicȩ. quia putan potet
aliquib hereticis hoc nob̃cũ. tẽ. commins
apud quos lib& hereticos qui se ap̃ianos
uocari uolunt. re ipsa uͦ ñ.ẽ. apud eos.
qd̾ oftencdere nimis longũ. ẽ. Qm̃ cõme¬
morandȩ sunt om̃s hereses. suie quȩ fui¬
runt. siue quȩ sunt. siue quȩ potuerun

Expanded text:
ntum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus haereticis hoc nobiscum esse commune.apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa vero non est apud eos. Quod ostendere nimis longum est; quoniam commemorandae sunt omnes haereses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive quae potu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ iħc oxp̃c. cũ. ẽẽt uerbũ apud patrẽ.
ꝑ quod facta sunt om̃ia ÷ qui cũ informa
des ẽit. ñ rapinã arbitratus: ẽẽ. aequalis
deo. qualẽ caperent ꝓ mͦ suo angł. &
unde in cęlo potestates. & uirtutes. sp̃s
intellectuales pascerentur. homo autẽ
infirmus & carne in uolutus iacerae u
terra. nec posset ao eũ ꝑuenire panis cȩ¬
lestis. ut panẽ angłoꝵ manducaroe
homo. & manna descenderce ad ueri¬
orẽ ppłm ifrł: uerbũ caro factũ. ẽ. & ha¬
bitauit innobis. Qua ꝓpt̃ ipsis infirmis
paulus apłs hoc dicit. quos dicit anima¬
les & carnales. Nũquid dicxi me scire

Expanded text:
apud Patrem, per quod facta sunt omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem populum Israel, «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . 10. Quapropter ipsis infirmis Paulus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales : «Numquid dixi me scire
Abbreviated transcription (Latin):
inprincipio apud dm̃. Omĩa ꝑ ipsũ facta
sunt. & sine ipso factũ. ẽ. nichil. Panis gͦ
.ẽ. Inde uiuunt angłi. Ecce paratus. ẽ.
tib. S cresce de lacte. ut ad panẽ uenias.
& quomodo inquis cresco de lacte: Qd̃
tib factus. ẽ. xp̃c ad infirmitatẽ tuã. Hoc
primo crede & fortit̃ tene. Quomͦ gͦ mat̃
cũ uderit filiũ minus idoneũ ad capien¬
dũ cibũ. ipsos tibos es dat. s traiectos ꝑ
carnẽ suam. Nã ipse . ẽ. panis quo infans
pascitur . quo & mat̾ eius pascitur. Sed
ad m̃sam infans minus idoneus. ẽ. ad
mamillã idoneus. ẽ: Panis gͦ de mensa
trahicitur ꝑ matris mamillã: ut sic ꝑue

Expanded text:
a sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, cresco de lacte? Quod tibi factus est Christus ad infirmitatem tuam, hoc primo crede, et fortiter tene. Quomodo ergo mater cum viderit filium minus idoneum ad capiendum cibum, ipsos cibos ei dat, sed trajectos per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic pe
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ. E quocũq te uerteris. siue ꝑan Ex tractatu¬
gelos. dm̃ inuenies agricolam tuũ. Siue p̃s. cxx¬
ꝑ ꝓpħas ipse. ẽ. agricola tuus : Siue ꝑ
apłos eundẽ ipsum agnosce agricolã titũ.
Quro gͦ nos: Fortasse oꝑarii sumus ÷¬
agricolȩ illius: Ꝙ̾ hoc ipsũ ab ipso in ꝑti¬
tis turib & ab ipso donata grã. Ipse
ꝑluere uineȩ suȩ ñ potest. Quod si
forte irrigare potest. de cuus potest:
Ipse quidẽ ducit irriguũ s ds implet
fontẽ. P ostremo inumea sua increm̃tũ
dare sarm̃tis ñ potest: fcrmare fructus
ñ potest: Modificari semina ñ potest:
tẽpora gignendi temꝑare ñ potest. Ds̃
autẽ qui om̃ia potest agricola nr̃. ẽ. Scc̃m¬

Expanded text:
mecum . Ergo quocumque te verteris; sive per Angelos, Deum invenies agricolam tuum; sive per Prohetas, ipse est agricola tuus; sive per Apostolos, eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse luere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster
Abbreviated transcription (Latin):
pascat.Quib dam infirmis dicit apłs.
Lac uobis potũ dedi ñescam. Nonctũ
enĩ poteratis s nec adhuc quidẽ potestis.
Sunt infirmi qui ñ sunt idones uali¬
do cibo. U olunt se tendere ad id quod
caꝑe ñ possunt. Et si aliquio ut cunq
cȩꝑuit. aut uisi sibi fuerint caꝑe quod
ñ cęꝑunt. extolluntur inde & suꝑbiunt.
Inde uidentur sib quas sapientes. Hoc
autẽ contigit om̃ib hereticis. Qui cũ
ẽẽnt animales & carnales defendendo
sententias suas prauas. quas falsas. eẽ.
ñ potuerunt uidere. exclusi sunt de ca¬
tholica. Dicã caritati ur̃ȩ quod possum.

Expanded text:
a quibusdam infirmis dicit Apostolus, «Lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati vestrae quod possum.
Abbreviated transcription (Latin):
alius autẽ ego apollo. nonne homines
apollo: ministri ꝑ quos credidistis. Hi gͦ
id÷ paulus & apollo. concordes erant in
unitate sp̃s & iuncło pacis. Q tam̃ qr
eos ist ut̾ se duudere & ꝓ altero in¬
flari aduersũ alterũ cȩꝑant. dicunt᷑ &
homines & carnales. ⁊ animales. ñ ua¬
lentes ꝑciꝑe quȩ sunt spĩ des. Q̾ tam̃
quia ñ sunt ab ecclĩa separati pariui¬
i appellant᷑ in cep̃o. Quos ittiq uel
anglos uł deos. eẽ. cupiebat. quos argue¬
bat quia homines erant. Id÷ in his conten¬
tionib ñ quȩ dĩ sunt s quȩ hominis sa¬
piebant. De illis uͦ qui sunt ab ȩccł̃ia se¬
gregati. ñ dictũ. ẽ. ea quȩ sunt sp̃s ñ ꝑ¬
cipientes. ne ad scientiȩ ꝑceptionẽ refer¬
retur: S dictũ. ẽ. sp̃m ñ habentes. Non÷
aũ consequens ut qui ht̃. etiã sciendo ꝑ.¬

Expanded text:
s autem, ego Apollo; nonne homines Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunt ab Ecclesia segregati, non dictum est, Ea quae sunt Spiritus non percipientes; ne ad scientiae perceptionem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui habet, etiam sciendo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ex sp̃u scõ Nec mirũ uid̾i deb&. quod quis¬
q aliquid ht. & quoo ht̃ ignorat. U̾t
enĩ taceam de omm̃ipotentis diuinitate.
atq in cominutabilis trinitatis unitate.
quis facile scientia ꝑcipit. quid sit ani¬
maꝰ. & quis ñ ht̃ anunã. P ostremo ut cer¬
tissime nouerimus quod paruisli in xxp̃o
ñ ꝑcipientes quȩ sunt sp̃s dĩ. hñt tam̃¬

Expanded text:
ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt Spiritus Dei, habent tam
Abbreviated transcription (Latin):
illũ cũ petro. Cũ isti s. computo iustos
minustros. Quia uͦ iust ministri głãm
suam ñ querunt. Ministri enĩ sunt ꝓ
ducib haberi nolunt. Sp̃e inse pon
exhorrescunt. Ergo computo cũ pau¬
lo. iustũ ministrũ. Quid eñĩ dicit pau¬
lusꝰ Ego plantaui apollo rigauit. s
d̾s increm̃tũ dedit. Neq qui plantat¬

Expanded text:
computo justos ministros: quia vere justi ministri gloriam suam non quaerunt; ministri enim sunt, pro judicibus haberi nolunt, spem in se poni exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paulus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus increm
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob̃ usq ad mortẽ ꝓ ueritate certan¬
tib imitandũ p̃beretut exẽplũ. Nã s
seirent huiusmod homines. qui nolunꝰ
ẽe. nisi homines qũẽadmodũ ap̃e cruci¬
sieus factus sit nob sapientia a deo. &
iusticia. & scĩficatio. ⁊ redẽptio. ut
quẽadmodũ scriptũ. ẽ. ut qui głatur¬

Expanded text:
obis usque ad mortem pro veritate certantibus imitandum praeberetur exemplum. Nam si scirent hujusmodi homines, qui nolunt esse nisi homines, quemadmodum Christus crucifixus factus sit nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio, ut quemadmodum scriptum est, Qui g
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Sequit᷑ em̃. Tanquã paruulis in
xp̃o lac uob̾ potũ dedi ñ escam. Hon¬
dũ enĩ poteratis. uł nunc dic̃. s nec
ad huc quioẽ potestis. Noli cͦ festinare
audire quod ñ capis. s cresce ut capiaᷤ.
logui quas sp̃alib s quas carnalib.¬
Ergo sp̃alib in excelsis loquitur. car¬
nalib autẽ ut loquatur desceroit. Hã
ut sciatis quia cõ descendit. de illo qui
descentit loquitur: ecce ioh̃s manen¬
tẽ in se loquit᷑. In principio erat uerbũ.
& uerbũ erat apud am̃. & aĩ erat uet¬
bũ. Hoc erat inprincipio apud dm̃. Oĩa
ꝑ ipsũ facia funt ⁊ sine ipso factũ. ẽ.
nichil. Cape s potes. Arripe.cib . ẽ.
S dicturus es mͥ. Iule qutoẽ cib. ẽ.
s ego infans fũ. Lactandꝰ sũ ut idoneus
fieri possim ad martoucandũ cibũ. Er¬
go quia tu lacte nutriendꝰ es. ille aũ
cib. ẽ. ipse cib ꝑ carniẽ tibi traiectus
.ẽ. ad fauces. Quomͦ gͦ cibũ mat̾ co¬

Expanded text:
s in Christo lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. Ergo vel nunc dic, Sed neque adhuc quidem potestis . Noli ergo festinare audire quod non capis, sed cresce ut capias.loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibusErgo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud bum; hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater co
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberi ante tribunal xp̃i. Om̃ia gͦ
uidicat quia suꝑ om̃ia. ẽ quartoo cũ dͦeo
ẽ. Cũ illo. ẽ. autẽ quando purissime
intelligit. & tota karitate quod intelli¬
git diligit. Ita etiam quantũ potest.
lex ipsa etiamipse fecit. scdm̃ quã diui¬
dicat om̃ia. & de qua iuidicare nullus
potest. Sicut inistis tẽporalib legib qũa¬
quã de his homines uidicent cũ eas in¬
stituunt. tam̃ cũ fuerint institutȩ. atq
firmate. ñ licebit uidici de ipsas uidi¬
care. si scđm ipsas. C ortoitor tamen legũ
temporaliũ. si uit bonus. ẽ. & sapiens
illã ipsam consulit eternam de qua nulli
animȩ uidicare datũ. ẽ. ut scd̾m eius
in cominutabiles regulas quid sit ꝓtẽpore
iubendũ uetanoũq discernat. A ternã
gͥ legẽ mutois animis fas. ẽ. cognoscere.
sunt siue qui obteꝑant. spalit̃ uidicant:
Non de cognitionib sp̃ãlib quȩ lucent
infirmam̃to. Hon enĩ oportae de tam sub¬
limi auctoritate uidicare. Leq de ipso

Expanded text:
ri ante tribunal Christi . Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate, quod intelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest, lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, aesunt siue qui obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spiritalibus, quae lucent in firmamento — non enim oportet de tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cũq gͦ irridoe hanc fidẽ. ut ideo puta ñ
sibi. eẽ. credendũ quia ñ uid&: quando ue¬
nerit quod ñ credebat erubesce. Confu¬
sus separatur. separatus dãpnatur. Qui
auttẽ crediderit segregatur ad dexterã
& stabit cũ magna fiducia & lȩucia int̃
illos quib dicebit. Uenite benedict pa¬

Expanded text:
irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Pa
Abbreviated transcription (Latin):
adhibentes culturã forinsecus ad arborẽ.
S increm̃tũ dare ñ possumꝰ. nec fruo.¬
tus formare. Ille autẽ qui uos creauit.
b untus. sine causa nos ꝑstrepimus. Un¬
hoc appar& quia cũ multi audiunt. ñ
om̃ib ꝑsuadetur quod dr̃. s illis solis
quib uitus loquitur ds̃. Illis autẽ intꝰ
loquitur. qui ei locũ p̃bent. Illi autẽ lo
cũ deo p̃bent. qui diabolo locũ ñ p̃beñ.
Apłs discernens uiterius dm̃ creantẽ.
atq formantẽ ab oꝑib creaturȩ. quȩ
admouentur extrinsecus. & de agri¬
cultura similitudinẽ assumens: ait. Ego
plantau apollo rigauit. s ds increm̃tũ
dedit. Ergo in ipsa uita nr̃a. mentem
iustificanto formare ñ potest. nisi ds̃ :÷
Predicare autẽ extrinsecus ȩugłiũ &
homines possunt. Non solũ boni ꝑ ue-¬
ritatẽ: s etiam mali ꝑ occasionẽ. Ita cre¬
ationẽ rerũ uisibiliũ. ds iiterius oꝑat᷑.

Expanded text:
adhibentes culturam forinsecus ad arborem, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare. Ille autem qui vos creavit, bis intus, sine causa nos hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent.s discernens interius deum creantem atque formantem ab operibus creaturae, quae admouentur extrinsecus, et de agricultura similitudinem adsumens ait: ego plantaui, Apollo rigauit; sed deus incrementum dedit. sicut ergo in ipsa uita nostra mentem iustificando formare non potest nisi deus, praedicare autem extrinsecus euangelium et homines possunt non solum boni per ueritatem sed etiam mali per occasionem: ita creationem rerum uisibilium deus interius operatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illos s ꝑ se ipsũ facit. E ocedit hoc
humanã humilitatẽ. eoccedit angłicã
sublimitatẽ. nec om̃ino ꝑtinet. nisi ad
ẽ. qui docet. dep̾c docae. inspiratio ip¬
siuis docce. Ub illiuis inspiratio & illius
unctio ñ. ẽ. forinsetus inanit̃ ꝑstre¬
secus dicimus. quom. ẽ. agricola ad
arborẽ. ł orinsecus oꝑatur. adhib& aꝗͣ
& diligentiam culture. Quęlibae fo¬
rinsecus adhib&÷ nũquid poma format:
Nũquid nuditatẽ foliorũ lignorum.
uestit umbra folioꝵ: Nũquid tale i
trinsecus agit: S quis agit hoo: Au¬
dite agricolam apostolũ. & uidete quid
sumus. Et audite magistrũ interiorẽ.
Ego plantaui. apollo rigauit. s ds̃ iN¬
crem̃tũ dedit. N eqi qui plantat. ẽ.
aliquid. neq qui rigat. s qui increm̃¬
tũ dat ds. Hoc gͦ uob̃ dicimus. sirie
plantemus. siue rigemus loquendo¬
ñ sumus aliquid. s ille qui increm̃tũ
dat df. Id÷ unctio illius quȩ doc&e nos
ad aures urãs. ita sumus quas oꝑarii

Expanded text:
 illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstresecus dicimus, quomodo est agricola ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc ergo vobis dicimus: sive plantemus, sive rigemus loquendo, non sumus aliquid; sed ille qui incrementum dat Deus, id est, unctio illius quae docet vos ad aures vestras ita sumus quasi operarii
Abbreviated transcription (Latin):
Tuus. ẽ. dies &e tua ẽ. nox. Ad te ꝑtinent
sp̃ales. ao te ꝑtinent carnales. Illos illustras
in commutabili sapientia & ueritate. illos
consolaris carnis manifestatione. tanquã
luna consolans noctẽ. Animalis autẽ hõ¬

Expanded text:
Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est
Abbreviated transcription (Latin):
te uł infirmitate confingunt tanquã in
alio loco patrẽ. in alio filiũ ante patrẽ
stantẽ. & ꝓ nob̃ rogantẽ. spatia sua queq
amboꝵ occupantib molib. Ꝙ uerbũ ad
eũ cius ẽ. uerbũ facere uerba ꝓ nobis
int̃uallo int̃posito. Int̾ os loquentis & au¬
riculas audientis. Et alia talia quȩ sib
animales idẽq carnales incordib fabricant᷑.
Quicquid eñi tale sp̃alib de deo cogi¬
tantib ex corporũ consuetudine occurrit
negando atq respuendo. tanquam inpor¬
tunas muscas ab interiorib oculis abigunt.
E sinceritati eius lucis ad quiescunt. gua
teste ac iudice. haf ipsas imagines corpaꝵ
sitis internis aspectib irruentes. falsas oĩ¬
sunt isti: Carnales. Tuus ẽ. dies & tua.ẽ.
Sapientiã loquuntir int̃̾ ꝑfectos. Nondũ
capiunt istam sapientiã carnales. Nonpo-
ñ tacert fidem xp̃i cͥrucifiai. quã possun
caꝑe paruuli: no nocti indicat scientiam.

Expanded text:
te vel infirmitate confingunt tanquam in te vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnsunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sapientiam carnales: Non potnon tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam .
Abbreviated transcription (Latin):
li comꝑantes. Animalis autẽ homo. ñ ꝑci¬
ans quȩ sunt sp̃s dĩ homo animalis ÷ sic au¬
ut quetũq auoit de dĩ natura. ut aliud
qiã cmpiis cogitare ñ possit. Qualibae
amplusimũ uł ĩmenfũ. qualib&e lucidũ ac
spaciosum Ecorpus tam̃. lileo ꝓuerbia
il sunt quȩtũq dicta sapientie. de in¬
coporea immutabiliq substantia. Non
deputat. S qr sic cogitat quomͦ qui ꝓuer¬
a nemine diuidicari. etiam si in hac tuta
ad huc uelut ꝑ speculũ ex parte ꝑspicit:
tam̃ ñ ullo corporis sensu. ñ ulla imagi¬
rana cogitatione. quȩ capit. aut fingit.
qulescũq simlitud ines corporũ:ͥ si m̃tis
artissima intelligentia dm̃ ñ corpus. eẽ. s
spm. Ita palam de patre annuntiante filio.
ut eiusdẽ substantiȩ conspiciatur. & ipse
qui annuntiat. tunic in eus nomine pe¬
tunt qui petunt. Quia in sono eiꝰ nomi¬
nis . ñ aluid quã res ipsa. ẽ. quȩ hoc no¬
mne uocit᷑ intelligunt. N ec anini uanita¬

Expanded text:
comparantes. Animalis autem homo non perens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, cue dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui provera nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed sput ejusdem substantiae conspiciatur et ipse, qui annuntiat tunc in ejus nomine petunt, quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanita
Abbreviated transcription (Latin):
nem᷑. & ideo sequitur. ut de hoc tantobo¬
uo sursũ leuat cordis. ñ nobis glãm quas
agamus. Hoc eñi continuo commonemia
qr hoc dignũ. ẽ. hoc iustũ. ẽ. Recordare
hȩc uerba unde sint. Int̾ quas actiones.¬
& quanta scĩtate comtndent᷑ agnoscis. Iu¬
Sare unde habeas. Iui autẽ ñ hab&̃. ił
eo. Deniq sicut ipse ait. hoc ipsũ erat sa¬
pientiȩ. scire cuus. ẽẽt hoc donũ. Sic &¬

Expanded text:
nemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bonemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bono sursum leuati cordis non nobis gloriam quasi agamus. hoc enim continuo commonemur, quia hoc dignum est, hoc iustum est. recordaris, haec uerba unde sint, item qua sanctione et quanta sanctitate commendentur agnoscis. tScire unde habeas. Qui autem non habet, ideo . Denique sicut idem ait, Hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ kiñi ut amic dñi. eẽ. possimus quid
nr̃ dñs faciat sciamus. N on solũ enĩ ho¬
mines. uerũ etiam iustos ipse facit nos. & ñ
ips nos. E ut hoc sciamus quis nisi ipse
facit: Pon esũ spm huuis mund accepi¬
mus. s spm̃ qui ea deo .ẽ. ut sciamus quȩ a
deo donata sunt nob. Ab ipso quicquid
boni.ẽ. donatur. Ergo qua & hoc bais
ab ipso utiqe donatur. ut sciaur a quodi¬
nũ om̃e donecut. ut om̃uo de om̃ibiioꝵ
quanto magis nosti. tantomagis eisdẽ aere
beata. unmo alit̃ ñ es. nisi quos tnes
noris a quo habeas. At tende eñĩ quo di
hacre apł̃o dixerit. Nos autẽ ñ spm̃ hus
mundi accepimus s sp̃m qui ex deo ẽ. it
sciamus quȩ adeo donata sunt nob illat
quigpe hñt multa dona ch̃. & nesciendo
quo habeant. impia uanitate iaccantua.
Nemo. ẽ. autẽ donis clĩ beatus. qui donar
exeistit iugratus. Quia & illud qu& nt
sacra mysteria cor hab̃e sursũ uibem̃. psi
adiuuante id ualemꝰ. quo iubente aomo¬

Expanded text:
arissimi, ut amici Domini esse possimus, quid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. attende enim, quid de hac re apostolus dixerit: nos autem non spiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. multi quippe habent multa dona dei et nesciendo a quo habent inpia uanitate iactantur. nemo est autem donis dei beatus, qui donanti existit ingratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum iubemur. ipso adiuuante id ualemus, quo iubente admo
Abbreviated transcription (Latin):
scribent. Quis autẽ caralis &e animals
homo ñ ꝑ phantasiata sui corois euaget̃
& constituat sibi dm̃. qualiei ꝓsuo carnalssen¬
su placuerit atq ita credat. Taittũ louge
alit̾ quã ds.ẽ. quantũ a ueritate differtꝰ
Uerissinã quippe sententiam dixit apss.
plerus lumine ueritatis. Animalis inqut
homo ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dĩ. & tam̃
de his hoc dicebat quos iam fuisse baptita¬
tos ipse manifestat. Eis eñ dicit. Nũquto
paulus crucifiatus. ẽ. ꝓ uob̃ aut in nomine
pauli baptreati estis: Habebunt gͦ isti bap¬
tisimi sacram̃tĩt. Q̾ tam̃ carnalit̃ sapiendo.
quid poterant de deo credere nisi scãm
sensum carnis suȩ ub¬

Expanded text:
s est? quis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ub
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quẽ tomotũ nobis abstulit glam
ut dar& glãm. Abstulit nr̃am ut darae sua̾.
Absulit inariẽ ut darc plenam. Abstulit
nitantẽ ut darce solidam. Quanto gͦ glã
ir̃a fortior & firmior quȩ in deo. ẽ⁊ Hon
gͦ inte debes głari quod ꝓhibuit ueritas.
si quod ait apł̃s hoc precepit ueritas.
Qui głatur in dño głaetur P lacuit em
deo quo maxxime humanã suꝑbiã p̃suptio¬
nis extingueroe. ut ñ głetur om̃is caro
coram roso. id÷ om̃is homo. Unde autẽ ũ
glorietur caro corã ipso nisi de mertris
suis. Quȩ quioẽ potuit hab̃e s ꝑddidit.
& ꝑ quod habe potuit. ꝑ hoc ꝑdidit. Hoc

Expanded text:
Videte quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: sed quod ait Apostolus, hoc praecepit veritas, Qui gloriatur, in Domino glorietur . DateDeo, quo maxime humanae superbiam praesumptionis exstingueret, ut non glorietur omnis caro coram ipso, id est, omnis homo. Unde autem non glorietur caro coram ipso, nisi de meritis suis? quae quidem potuit habere, sed perdidit; et per quod habere potuit, per hoc perdidit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
carnalib. Quas parurilis in xp̃o lac nob̃
potũ dedi ñ escam. Nondũ enĩ poteratis s
nec ad huc quidẽ potestis. Adhuc eñi estis
carnales. Talesetiã circũ ferantur om̃i uts¬
to doetrinȩ. de quib dicit. Ut ultra ñ
simus pariuili. iact᷑ati & circũlati om̃i uen¬
nalis homo uł animalis uocatur. Cartralis
qr carnalia sectatur. Animalis autẽ quia
fertur dissoluta lasciuia animȩ suȩ. quã
ñ regit sp̃s neq coherde intra mȩtas na¬
turalis ordinis. quia & ipse se ñ subdit re¬
gendũ deo. Quiautẽ sp̃u animã regit.
&e ꝑ anumã corpus. quod facere ñ potest
nisi dm̃ habeat &e ipse rectorẽ. ¶m̃ sicut

Expanded text:
ac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales . Tales etiam circumferuntur omni vento doctrinae de qualibus dicit: Ut ultra non simus parvuli, jactati et circumlati omni vennalis homo vel animalis vocatur: carnalis, quia carnalia sectatur; animalis autem, quia fertur dissoluta lascivia animae suae, quam non regit spiritus, neque coercet intra metas naturalis ordinis, quia et ipse non se subdit regendum Deo. Qui autem spiritu animam regit, et per animam corpus, quod facere non potest, nisi Dominum habeat et ipse rectorem: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ad moyser. A moyse autẽ. manuifestatũ÷
uetus. & meo ipso occultabatur nouũ: qr
occulte significabatur. ꝑ ostea uͦ quã in
carne dñs uenit. reuelatũ.ẽ. nouũ uetĩs
aysacram̃ta cessarunt. S concupiscentiȩ ta¬
les ñ cessauerunt. In illis eñi sunt quos apłs
iam ꝑ sacram̃tũ noui testam̃t natos. ad huc
tam̃ dicit animales. ñ posse ꝑciꝑe quȩ sunt
sp̃s dĩ. Sicut enĩ insacram̃tis ueteris testa¬
m̃ti uiuebant quitam sp̃ales ao nouũ sci¬
lice testam̃tũ quot tunc occultabatuꝵ
occulte ꝑtinentes. sic & nunc in saera¬
m̃to noui testam̃t quod iã reuelatũ.t̃.
pleriq uuiunt animales. Qui ꝓficere
si nolunt ao pcipienta quȩ sunt sp̾s dei.
quo eos hortatur sermo apłicus ad uetus
testam̃tũ ꝑtinebunt. Si autẽ ꝓficiunt. &e
antequã capiant. ip̃so ꝓfectu &e accessu
ad nouũ ꝑtinent. & s prius quã spãles si¬
ant ee bac uita rapiuntur custoditi ꝑsacra¬

Expanded text:
ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit animales non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacra
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alit̃ ex aminatur. In ipsa sorte mortali¬
tatis nr̃e ex quo de adã nascim᷑ .ñ. ẽ.
pruis quod sp̃ale. s quod anmale. pꝰea
spale. Eor ipso autẽ arumali sensu. quia
homo animalis ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃s dei.
om̃s disensiones & scismata generaittur.
Inquo sensu ꝑseuerantes apłs dicit ad ue
cupiditatẽ. In quib quid̃e sp̃ãlia figuran¬
tur. si aiimalis homo ñ ꝑcipit quȩ sunt
sps dei. Quocũq gͦ tempore tales ho¬
mines. eẽ. ceꝑi nt in hac uita iam diui¬
nis ꝓ sclõꝵ distributione sacram̃tis im¬
bitti. adhuc tam̃ carnalit sapiant. ce
carnalia de deo. siue in hac uita. siue
pꝰ hanc uitam spent atq desident anima¬
les sunt. Q cclia uͦ quod .ẽ. ppłs dĩ. etiam
in istius uitȩ ꝑegrinatione antiquares ẽ.
In aliis hominib abens animalẽ porti¬
onẽ in aliis autẽ sp̃alẽ. Ad animales ꝑ¬
tin& uetus testam̃tũ ad sp̃ales noũũ. Sͦ.
primis tẽporib utrũq occultũ fuit ab adã usq

Expanded text:
spiritales, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prius quod spiritale sed quod animale, postea spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dioit ad uetcupiditatem, in quibus quidem spiritalia figurantur, sed animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis inbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desiderent, animales sunt. ecclesia uero quod est populus dei etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque
Abbreviated transcription (Latin):
muno accepimus. s sp̃m qui ex deo. ẽ. ut
sciamus que adeo donata sunt nobis. Q ad¬
moneor ut dicam. Cerce nemo scit quȩ des
sunt. nisi sp̃s ch̃. Quomͦ gͦ scimus ⁊ nos
quȩ a deo donata sunt nobis: Respon
sic nemo scit. nis sp̃s dĩ. Sicut enĩ recte
dictũ. ẽ. Hon em̃ uos estis qui loquimini
eis qui in sp̾u d̃ loquerentur. sic recte dr̃.
pecorib. & eis naturę lege dominatur.
De quo dicit apls̃. Nemo scit quȩ sunt

Expanded text:
mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Et admoneor ut dicam: Certe nemo scit quae Dei sunt, nisi Spiritus Dei. Quomodo ergo scimus et nos quae a Deo donata sunt nobis? Respondsic nemo scit, nisi Spiritus Dei. Sicut enim recte dictum est, Non enim vos estis qui loquimini , eis qui in Spiritu Dei loquerentur; sic recte dicitur, pecoribus, et eis naturae lege dominatur. De quo dicit Apostolus: Nemo scit quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s eciam si negetis. Sp̃s enĩ om̃ia scrutat᷑¬
etiam altitudines dĩ. N isi forte quia scru¬
tari dictus. ẽ. negatur app̃hendere. Ne¬
getur gͣ ds app̃hendere corta & renes ho¬
minũ. Scriptũ. ẽ. eñi. Scrutans cotoa &

Expanded text:
s, etiamsi negatis. Spiritus enim omnia scrutatetiam altitudines Dei . Nisi forte quia scrutor dictus est, negatur apprehendere: negetur ergo Deus apprehendere corda et renes hominum; scriptum est enim, Scrutans corda et
Abbreviated transcription (Latin):
conspici. quod nec oculus uidit nec auris
audiuit nec meor hominis ascendit. Si
in cor hominis ñ ascendit: quomͦ ascendit
in cor ioh̃is: An ñ erat homo iobannes:
An forte nec incor ioh̃is ascendit. s cor
centit incor hominis de uno. ẽ. ad ho¬
minẽ. Quo aũ ascendit cor hominis. sur¬
sũ. ẽ. ab homine. Etiã sic sr̃s dicipot̃.
Quiasi ascendit in cor ioh̃is: si ali¬
quo mͦ potest dic ⁊ intantũ ascendit in
cor iohis: in quantũ ipse ioħs ñ erat¬
homo. Quro. ẽ. ñ erat homo. In qͣntũ
cȩperat. ẽẽ. angłs. Quia om̃s scĩ angłi.
qui annuntiatores ch̃: ideo carnalib
& animalib ñ ualentib ꝑciꝑe que st̃
d̃. ouit ait apls. Cũ em̃ dicitis ego sũ
pauli. ego apollo. nonne homines estis:
Q uid eos uolebat facere quib exꝓ¬
brabat quia homines erantꝰ Uultis
nosse. quid eos facere uolebat: Audite
in psalmis. Ego dixi dii estis. & filiz
ne simus homines. S tunc in meliris
ñ erimus homines. s prius nos. eẽ.¬

Expanded text:
contingi quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed corcendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joon erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos
Abbreviated transcription (Latin):
agatur uinobis. nos autẽ sine eius spu
scire ñ possumus quid agatur in deo.
diautẽ scit in nobis. & quod ipsi nesci¬
mis innobis. Nam infirmitatẽ suã petrꝰ
nescietat quartoo a dño quod ter. ẽẽt ne¬
gauris audiebat. Et eger s ignorabat.
maticus egrũ sciebat. Sunt gͦ quedam
que ds nouit innobis nescientib nobis.
Tañ quantũ ad homines ꝑtin&. nemo
suse nouit. quomͦ ipse homo. Alius ne¬
scti quid inillo agatur. s sp̃s eius no¬
it. accepto autẽ spũ cdĩ. cascimus & qͥd
iratꝵ in deo. Non totũ. quia ñ accepimiꝰ
num. De pignore multa noumus. Pig¬
ns eñ accepimus & huius pigneris ple¬
ntudo postea cdabitur. Interim in hac
ꝑeginatione. pignus nos consoletur.
Qua qui nos dignatus. ẽ. oppignera¬
ie multũ paratus. ẽ. dare. Si talis. ẽ.

Expanded text:
agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est
Abbreviated transcription (Latin):
ut intelligeremꝰ. Dedit alim̃ta ut
mattalẽ uitã suftentaremus. Dedit lucẽ
de glo. dedit fontes de terra. S hȩc om̃ia
cõmunia sunt dona bonoꝵ & malorum.
Si hȩc dedit & malis. nichilne ꝓprium
seruat bonis. Seruat plane. &ꝰ quid ÷
illud quod seruat bonis: Quod oculus
ñ nidit. nec auris audiuit. nec incor hois
ascendit. Quoo seruat bonis. cor illueas.¬
cendit. ñ quod ascendit incor tuũ. s quo
ascendit cor tuum hoc tib seruat ts. N eli
surdus audire. sursũ cor. Quod gͦ oculus ñ
quia ñ. ẽ. color. Auris ñ audiuit quia ñ . ẽ.
sonus. Incor hominis ñ ascendit quia ñ .ẽ.
terrena cogitatio. Sic intelligite quod
oculus ñ uidit. Nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit. quȩ p̃parauit ds̃ diligen¬
tib se. Ad huc quio hocsit. queris a me.¬

Expanded text:
ut intelligeremus: dedit alimenta, ut mortalem vitam sustentaremus: dedit lucem de coelo, fontes de terra. Sed haec omnia communia dona sunt bonorum et malorum. Si haec dedit et malis, nihil ergo proprium servat bonis? Servat plane. Et quid est illud quod servat bonis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quod servat bonis, cor illuc ascendit. Non quod ascendit in cor tuum, sed quo ascendit cor tuum, hoc tibi servat Deus. Noli surdus audire, Sursum cor. Quod ergo oculus non quia non est color; auris non audivit, quia non est sonus; nec in cor ascendit, quia non est terrena cogitatio. Sic intelligite, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se