comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc inundũ: ut qui non uident uideant. et qui ui¬
dent ceti fiant. et illis iudicatis in seruis suis dep̃cabitur.
uel aduocabitur. Non enĩ repulit deus plebem suam
quã presciuit. habet et seruos de om̃ib gentib. unde conu̾¬
tit se ꝓpħa ad exꝓbranda ydola. quȩ iam a suis custorib ir
dib dei expleuit. ydoloꝵ cultores irridendo red arguit. quia ꝑfe¬
cta laus est ueritatis destruere falsitatem. Supra in alio psalmo
fuerunt eadem dicta: s repetita uereeundiam augent. Quañ dice¬
ret. deus nr̃ est magnus. Simulacra autẽ gentiũ. st̃ argentũ et au¬
rum. quantũ ad materiã et oꝑa manuũ hominũ quantũ ad
om̃ia ostendens. quod nec hominib nec pecorib possunt cõparari
facere. s non sp̃m dare. uec auditũ aurib. nec lucem oculis. nec
uocem ori. hoc scientes irrident ydola. s quid nescientes: Simi

Expanded text:
in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui viin hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Et, illis judicatis, in servis suis deprecabitur, vel advocabitur. Non enim repulit Deus plebem suam, quam praescivit . Habet et suos de omnibus gentibus. Unde convertit se Propheta ad exprobranda idola, quae jam a suis cultoribus irdibus Dei explevit, idolorum cultores, irridendo redarguit, quia perfecta laus veritatis est destruere falsitatem. Supra in alio psalmo fuerunt eadem dicta, sed repetita verecundiam augent. Quasi dicat: Deus noster est magnus, simulacra gentium autem sunt, argentum et aurum quantum ad materiam, et opera manuum hominum, quantum ad omnia ostendens quod nec hominibus, nec pecoribus possunt comparari,facere, sed non spiritum dare, nec auditum auribus, nec lucem oculis, nec vocem ori. Hoc scientes, irrident idola, sed quid nescientes? VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
opatio potentiȩ tuȩ est inȩt̾ium. id est non cessat manus cua fa¬
cere hec in seculo. quȩ tunc p̃nuntiasti in figura. et o dñe memo¬
riale tuũ est in generatione presenti. et generatione futura. Gẽ¬
neratio una est qua renascimur ꝑbaptisiũ. altera qua resur¬
gemus. et inutraque est memoriale dei. quia non est oblitus
deus in hac uocare: et in illa coronare. Quia iudicabit. ẜ au¬
misit. pꝰ etiã ꝓpͥum filiũ. S quia duri fuerunt uidicabit eos in
futuro. et in seruissuis. id est infidelib dep̃tabitur uel conso¬
labitur. cũ eiꝰ prȩmia et̾na restituet. Ecce gradatio laudis: usq
adiudiciũ ꝑducta est. yel ita ut dep̃senti accipiatur iudica¬
bit. Quasi Ideo est laudandus quia preter iudiciũ futurum
baudo.quia separati inde sunt iusti: et remanserunt iniusti.
hoc est iudiciũ discretionis: de quo ipse ait. In uidiciũ ueni

Expanded text:
operatio potentiae tuae est in aeternum, id est non cessat manus tua faoperatio potentiae tuae est in aeternum, id est non cessat manus tua facere haec in saeculo, quae tunc praenuntiasti in figura. Et, o Domine, memoriale tuum est in generatione praesenti, et generatione futura. Generatio una est, qua renascimur per baptismum, altera qua resurgemus. In utraque est memoriale Dei, quia non est oblitus Deus in hac vocare, et in illa coronare. VERS. misit, post et Filium. Sed quia duri fuerunt, judicabit eos in futuro, et in servis, id est, fidelibus, consolabiturlabitur, cum praemia aeterna eis restituet. Ecce gradatio laudis usque ad judicium perducta est. Vel ita ut de praesenti accipiatur, judicabit. Quasi dicat: Ideo est laudandus, quia praeter judicium futurum, robando, quia separati inde sunt justi et remanserunt injusti. Hoc est judicium discretionis de quo ipse ait: In judicium veni
Abbreviated transcription (Latin):
tes. id est dnãntia uitia. Uel reges sunt imiudi sp̃e. qui sũt
occisi. dum nequeunt innobis quod uolut. Seon regem amo¬
reorũ ꝑ amorreos intelliguntur uitia. a mara enĩ sunt quȩ tol¬
lunt beatitudinẽ. quoꝵ rex iliabolus est. qui dicitur seon qui
transfigurat se in angłin lucis. S eon int̾pretatur cẽptatio
regna chanaan. id est om̃s illos qui inale humiliantur. E ha¬
naan enĩ dicitur humiliatio mala. scilicet quando ab hono¬
re sc̃o decidũt Et̃ dedit t̾rã eoꝵ hereditate: hereditate irł po¬
pulo suo. id est celestem beatitudinem. quã demones ꝑ su¬
ꝑbiam deseruerunt. dedit fidelib. hec uera ẽ t̾ra ꝓmissi dins
que ueruis dicitir hereditas. quȩ inꝑace est. quã illa actui¬
occidit deus. modo etia m non cessat manus eius. et ido nepui¬
tares hȩc tunc ꝑacta cessasse inquit. Dñe nomentuum. id est

Expanded text:
tes, id est dominantia vitia. Vel reges sunt immundi spiritus, qui sunt tes, id est dominantia vitia. Vel reges sunt immundi spiritus, qui sunt occisi dum nequeunt in nobis quod volunt. Sehon regem Amorrhaeorum. Per Amorrhaeos intelliguntur vitia. Amara enim sunt qui tollunt beatitudinem, quorum rex, diabolus est, qui dicitur Seon, qui transfigurat se in angelum lucis. Sehon interpretatur tentatio regna Chanaan, id est omnes illos qui male humiliantur. Chanaan enim dicitur humiliatio mala, quando ab honore sancto decidunt. Et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo, id est coelestem beatitudinem, quam daemones per superbiam deseruerunt, dedit fidelibus. Haec est vera terra promissionis, quae verius dicitur haereditas, quae in pace est, quam illa actuoccidit Deus, modo etiam non cessat manus ejus. Aug. Et ideo ne putares haec tunc pacta cessasse, inquit: Domine, nomen tuum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
que uirtus est:s que pena est. de qua dicitur. Qui se exaltat
humiliabitur. C hanaan ergo omĩs est suꝑb. qui modo exal¬
tat coi suum qui in die iudicii humiliabitur. Dodo autẽ non
humiliatur: s paratur humiliationi. id est dãpnationi. Seq̃r¬
Et dedit t̾ram eoꝵ hereditatẽ. hereditate isrł popło suo. Per
t̃ram eoꝵ significantur om̃s gentes. quȩ sunt hereditas isrł
id est fidelis popłi. quem pascunt tribulatione docentes ꝑa¬
tientiam. Uel ideo dicuntur hereditas isrł: quia eas isrł ex¬
colit: conformando sibi. Aliter ab illo loco. ꝑcussit pͥmogeni¬
ta egipti ab homine usq ad pecus. Egiptꝰ mundus est iste. pri¬
mogenita sunt pͥncipalia mundi uitia. quȩ destruit impru¬
tremute et sol obscuratus est. et in pharaonem et in om̃s seruos
eius emisit signa. id est contra diabolũ et malos homines Qui
ꝑcussit gentes multas. id est innumera uitia. et occidit reges for¬

Expanded text:
quae virtus est, sed quae poena est, de qua dicitur: Qui se exaltat quae virtus est, sed quae poena est, de qua dicitur: Qui se exaltat humiliabitur . Chanaan ergo est omnis superbus, qui modo exaltat cor suum, qui in die judicii humiliabitur: modo autem non humiliatur, sed paratur humiliationi, id est damnationi. Et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo. Per terram eorum significantur omnes gentes, quae sunt haereditas Israel, id est fidelis populi, quam pascunt tribulatione docentes patientiam. Et ideo dicuntur haereditas Israel, quia eas Israel excolit conformando sibi. Aliter ab illo loco: Percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Aegyptus mundus est iste, primogenita sunt principalia mundi vitia, quae destruit in prutremuit, et sol obscuratus est. Et in Pharaonem, et in omnes servos ejus, misit signa contra diabolum et malos homines. Qui percussit gentes multas, id est innumera vitia, et occidit reges for
Abbreviated transcription (Latin):
ges fortes. Quas gentes et quos reges: Seog regem amorreoꝵ
occidit. Audi nomina sacramentis grauda. Seon enim interp̃¬
tatur tẽptatio oculoꝵ. et amorrei int̃prȩtantur amaricantes.
amaricantes ergo regem habent tẽptationem oculoꝵ. Tempta¬
tio oculoꝵ: non est nisi in mendatio oculoꝵ. putant habere rem.
ueritatẽ non habent. Retur enim quod non est: non intuetur
quod est. Tẽptatio gͦ oculoꝵ id est fallatia. et simulatio. ut
rex precedit et sequitur amaricatio. Inde enĩ amaricãt quia fingt̃
Occidit uͦds ĩ homine illo illũ regem cum poplo suo: quando
homo dampnat simulationẽ. et diligit ueritatẽ: et desinit
ainaricare. Occidit etiam et aliũ regem: scilicet og regem ba¬
san. Os int̾pretatur conclusio. ꝑ quod signisicat᷑ diabolus. qui
int̾eludit uiam ad dm̃ ne credatur in eum. sic xp̃c aꝑit. et ip̃e ẽ
conclusionẽ. Sequitur et om̃ia regna chanaam. Ehanaan inter

Expanded text:
ges fortes. Quas gentes et quos reges? Sehon regem Amorrhaeorum, ges fortes. Quas gentes et quos reges? Sehon regem Amorrhaeorum, occidit. Audi nomina sacramentis gravida. Seon interpretatur tentatio oculorum, et Amorrhaei interpretantur amaricantes. Amaricantes ergo regem habent tentationem oculorum; tentatio oculorum non est nisi in mendacio oculorum. Putat habere rem, veritatem non habet. Retur enim quod non est, non intuetur quod est. Tentatio ergo oculorum, id est fallacia et simulatio, ut rex praecedit, et sequitur amaricatio. Inde enim amaricant, quia fingunt. Occidit Deus in homine illum regem cum populo suo, quando homo damnat simulationem et diligit veritatem, et desinit amaricare. Occidit etiam alium regem, scilicet Og regem Basan. Og interpretatur conclusio, per quod significatur diabolus, Aug. qui intercludit viam ad Deum, ne credatur in eum, sicut Christus aperit, et conclusionem sequitur. Et omnia regna Chanaan. Chanaan inter
Abbreviated transcription (Latin):
et non uidentur. et quia caro de terra est: ido dicitur quod uu¬
bes excitat ab extremo terre. s sp̃c hominis ignoratur unde ue¬
niat. Unde recte dicitur: quod ꝓducit uentos de thesauris
imundũ uelociter ꝑcurrerunt. Sequitur. Qui ꝑcussit pͥmoge¬
nita egipti. Primogenita fides est. Unde incipimus bonũ qua
uia ꝓficit homo inmelius. Egiptus int̃pretatur afflictio. ꝑͥ cussit
ergo pͥmogenita egipti. quia quicũq affligit eccłiam. et scan¬
dala facit et si xp̃ianus dicitur ꝑdit fidem. ꝑ cussit dico ab ho¬
mine usq ad petus. id est a docto usq ad indoctũ. homo enim
doctũ significat. qui et post se trahit indoctas turbas id est pe
egiptꝰ ut diximꝰ afflictio. Dissipatio ergo p̃cedit ut rex: et sequitur
afflictio. Uissipati enĩ affligunt eccłiam. ut enim affligant
dissipantur. Seqͥtur. Qui ꝑcussit gentes multas: et occidit re¬

Expanded text:
et non videntur. Et quia caro de terra est, ideo dicitur: Nuet non videntur. Et quia caro de terra est, ideo dicitur: Nubes excitat ab extremo terrae, sed spiritus hominis ignoratur unde veniat. Unde recte dicitur, qui producit ventos de thesauris mundum velociter percurrerunt. Qui percussit primogenita Aegypti. Primogenita fides est, unde incipimus bonum, qua via proficit homo in melius. Aegyptus interpretatur afflictio. Percussit ergo primogenita Aegypti, quia quicunque affligit Ecclesiam et scandala facit, etsi Christianus dicitur, perdit fidem. Percussit dico, ab homine usque ad pecus, id est a docto usque ad indoctum. Homo enim doctum significat, qui et post se trahit indoctas turbas, id est peAegyptus, ut diximus, afflictio. Dissipatio ergo praecedit ut rex, et sequitur afflictio. Dissipati enim affligunt Ecclesiam, ut enim affligant dissipantur. Qui percussit gentes multas, et occidit re
Abbreviated transcription (Latin):
quescit ad solem. dũ mentes fideliũ future claritatis ꝓmis¬
sione lecificat. ut cum ait. fulgebunt iusti sicut sol in regno
patris eoꝵ Induratur autẽ ad ignem. dum peccantiũ consci¬
entias futurȩ penȩ cõminatione adurit. ut illud. Dm̃is ar
Inde in ueteri lege in ueste sũmi pontificis: erat cocctis bistinctꝰ.
qui habet spẽm ignis Igniᷤ uͦ duo facit urit scilicet et lucet.
etiam quod baculus pontificalis ex inferiore parte pungit su¬
ꝑus in ant̾iora extenditur. quia p̃dicator pungere debet uicia
carnis. et mentis uires in antiora dirigere. Ita tamen ut ad sui
considerationẽ semꝑ redeat. ne cum aliis p̃dicauerit. ipse reꝓ
festucam in oculo alc̃uis gestans trabem in suo. Ideo hi edicitur
fulgura in pluiiam fecit. Seqͥtur. Qui ꝓducit uentos de thesau¬
ris suis. Idẽ predicatores et nubes sunt et uenti. nubes ꝓpt̃ car

Expanded text:
quescit ad solem, dum mentes fidelium futurae claritatis promisquescit ad solem, dum mentes fidelium futurae claritatis promissione laetificat, ut cum ait: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. . Induratur autem ad ignem, dum peccantium conscientias futurae poenae comminatione adurit, ut illud: Omnis arIdeo in veteri lege in veste summi pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis . Ignis vero duo facit, urit scilicet et lucet, etiam quod baculus pontificalis ex inferiori parte pungitur, superius in anteriora extenditur, quia praedicator pungere debet vitia carnis, et mentis vires in anteriora dirigere. Ita tamen, ut ad sui considerationem semper redeat, ne cum aliis praedicaverit, ipse refestucam in oculo alterius, gestans trabem in suo . Ideo dicitur, fulgura in pluviam fecit. Sequitur: Qui producit ventos de thesauris suis. Idem praedicatores et nubes sunt et venti. Nubes sunt prop
Abbreviated transcription (Latin):
nisi deus iusserit. et etiam in om̃ib abyssis quȩ uoluit facit.
abissi sunt latentia corda mortaliũ. ꝓsundȩ cogitationes ho¬
mruũ. ed ibi facit deus quod uult. quia int̾rogat uistũ
et impuun. latet cor bonũ. latet et cor malum et inutroq
est abyssuo. s deus hoc uidet quẽ nichil latet. et consolatur
corbonũ et torquet malum. S̾ equitur. Et est ipse educens
nubes ab extremo terrȩ. Nubes sunt predicatores: Unde.
Mandabo nubib meis: ne pluant suꝑ eam ymbrem. Et item.
Qui sunt isti qui ut nubes uolant. Quas ibes non tantũ
id est minas ad miscđiam flexit. de t̾rorib irrigauit. Prelicatoreᷤ
namq et terient et blanduintur. terrent cõminando ȩt̃na sup¬
plicia. mulcent ꝓmittend̾o et̾na gaudia. Idoq de inanna le¬
gitur quod liquesceliat ad solem: et indurabatur ad ignem.
Manna enĩ cȩlitus datum sigura est diuini eloquii. quod li¬

Expanded text:
nisi Deus jussit; et in omnibus abyssis quae voluit fecit. nisi Deus jussit; et in omnibus abyssis quae voluit fecit. Abyssi sunt latentia corda mortalium, profundae cogitationes hominum. Et ibi facit Deus quod vult, quia interrogat justum et impium, latet cor bonum, latet et cor malum, et in utroque est abyssus; sed Deus hoc videt, quem nihil latet, et consolatur cor bonum, et torquet malum. Et ipse est educens nubes ab extremo terrae. Nubes sunt praedicatores. Unde: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbres . Et item: Qui sunt isti qui ut nubes volant . Quas nubes non tantum uviam fecit, id est minas ad misericordiam flexit, de terroribus irrigavit. Praedicatores namque et terrent, et blandiuntur: terrent comminando aeterna supplicia; mulcent, promittendo aeterna gaudia. Ideoque de manna legitur quod liquescebat ad solem et indurabatur ad ignem . Manna enim coelitus datum figura est divini eloquii quod li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhiberent filios isrł ꝑ fines suos transire ꝑcussi suitt ipsi ab
eo. et possedit popłs isrł terram eoꝵ et om̃ia regna chanaan
ꝑcussit sub iosue: mortuo iam moyse. hȩc patent. Seqͥtur. Et
dedit t̃ram. Quasi illos impios expulit. et dedit tram eoꝵ here¬
ditatem. hereditatẽ israel popło suo. Pro his factis. sequitur ex¬
pletũ est os meum laude et dixi. d ñe nomentium et cetͥa. hec
quidem ad litt̾am quomodo sunt scripta uidimus. s et ali¬
quid significant quod explicari oportet. Repecamus ergo ab
ipice lioc i hominibi possumus agnoscere. ẜ elum eisi sunc
spũales. terra caruales & ÷ his duob tanquã celo et terra con¬
stat eccłia dei. In his facit quecũq uult. et etiam in mari ta¬
cto quo uult. id ẽ in infidelib. in quib nithil fit sine iussu
dei. Q on seuiunt nisi ꝑmittantur adeo. nec uindicatur in eos

Expanded text:
prohiberent filios Israel per fines suos transire, percussi sunt ipsi ab prohiberent filios Israel per fines suos transire, percussi sunt ipsi ab eo et possedit Israel terram eorum . Et omnia regna Chanaam percussit sub Josue, mortuo jam Moyse. Haec patendicat: illos impios expulit, et dedit terram eorum haereditatem, haereditatem Israel populo suo. Pro his factis sequitur exspletum est os meum laude, et dixi: Domine, nomen tuum, etc. Haec quidem ad litteram quomodo sunt scripta vidimus, sed et aliquid significant quod explicari oportet. Repetamus ergo ab ypice haec in hspirituales, terra carnales. Ex his duobus tanquam coelo et terra constat Ecclesia; in his facit quaecunque vult. Et etiam in mari facit quod vult, id est in infidelibus, in quibus nihil fit sine jussu Dei, nec saeviunt, nisi permittantur a Deo, nec vindicatur in eos,
Abbreviated transcription (Latin):
unde ueniant. s scis quod iussu dei flant. Quod enini flat uentus
sentis. si qua causa flat uel de quo thesauro rationis eductus sit
nescis. Sequitur. Qui ꝑcussit et cet̾a. hec quȩ secuntur in homi¬
nib fecit ꝓpter popłm suum. Si dixit quȩ amares in creaturis.
audiquȩ timeas. Ipse est enĩ qui ꝑcussit pmogenita egipti ab
bomine usq ad pecus. hoc sepe repetit ad indicandam potenti¬
am dei. ut non casu hec facta putentur. s i magna futuri sig¬
nificantia. Seqͥtur. Et misit uel emisit signa et ꝓcugia in me¬
di tu egipte: in pharaonem et in om̃s seruos eius. hec ita ma¬
nifesta sunt. ut expositione magis obscurentur. Dum uero au¬
dis quȩ facta sunt in impios: caue ne inte fiant. Ideo hec utilia
siuit cum leguntur. demnde que dñs fecerit post quã populus
ges fortes. Seog regem amorreoꝵ. et og regem basan. hoc sub
moyse factum fuit. De his in libro numeri legitur. quod cum

Expanded text:
unde veniat, sed scis, quod jussu Dei flat. Quod enim flat ventus, unde veniat, sed scis, quod jussu Dei flat. Quod enim flat ventus, sentis; sed qua causa flat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescitur. Ipse est qui percussit, etc. Haec quae sequuntur in hominibus fecit, propter populum suum. Si dixit quae amares in creaturis, audi quae timeas. Ipse est enim qui percussit primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus. Hoc saepe repetit ad indicandam potentiam Dei, ut non haec casu facta putarentur, sed in magna futuri significantia. VERS. 9.-- « Et misit dio tui, 290 Aegypte, in Pharaonem, et in omnes servos ejus. Haec ita manifesta sunt, ut expositione magis obscurentur. Dum vero audis, quae facta sunt in impios, cave ne et in te fiant. Ideo haec utilia sunt cum leguntur. Deinde quae Dominus fecerit, postquam populus gna Chanaan. » Seon regem Amorrhaeorum et Og regem Basan. Aug. Hoc sub Moyse factum fuit. De his in libro Numeri legitur, quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
sponderet nobis. non est ualde magnus quẽ uideo. si a me po¬
terit explicari. Sequitur. it deus nr est pre om̃ib dus. id ẽ suꝑ
om̃s deos qui sunt in cȩlo et in terra: quia eos fectt. Sequit᷑
Quasi diceret. Magnus est in eẽntia. magnus quoq in oꝑib. qͥa¬
et in om̃ib abyssi idẽĩ ꝓfunditate ignoti occeani. quod firintt̃
credendũ est. Si ergo om̃ia eus oꝑa cõprehendere non possumꝰ.
hoc de eis firmiter teueamus. quod om̃ia a deo facta sunt. Se
nature dm̃ dicit ministrare: quasi que fecit quȩ uoluit ipse di¬
co elucens nubes ab extremis. id est siue ab imo terre suie a
ibi pluant. et fulgura fecit in pluuiam. quia fulgura sine plu¬
uia t̾rerent et nichil darent fulgura t̃iorem pliuua gaudi¬
um facit. Qui ergo t̃ruit fulgure resicit pluuia. Ipse est etiam.¬
ui ꝓducit uentos de thesauris suis. id est de occultis causis. nescĩ

Expanded text:
sponderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me posponderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Et Deus noster est prae omnibus diis, id est super omnes deos, qui sunt in coelo et in terra, quia eos fecit. VERS. 6.-- « Quasi dicat: Magnus est in essentia, magnus quoque in operibus, quiet in omnibus abyssis, id est in profunditate ignoti oceani, quod firmiter credendum est. Si ergo omnia opera ejus comprehendere non possumus, hoc de eis firmiter teneamus quod omnia facta sunt. VERS. naturae Deum dicit ministrare. Quasi dicat: Fecit quae voluit. Ipse dico educens nubes ab extremo terrae, id est sive ab imo terrae, unde ibi pluant. Et fulgura fecit in pluviam quia fulgura sine pluvia terrerent, et nihil darent; fulgura terrorem, pluvia gaudium facit. Qui ergo terruit fulgure, reficit pluvia, Ipse est etiamui producit ventos de thesauris suis. Aug. Id est de occultis causis nescis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dñs elegit. Quasi diceret. Ideo psallite. quia ista que secuntur
fecit quȩ caꝑe ualetis. dico scilicet. qm̃ dñs elegit gr̃a non meri¬
to iacob. id est iud aicum popłm. qui intelligitur ꝑ iacob. qui
int̾pretatur luctator. et significat illos qui contra spũales ne¬
quitias luctantur. aluis uerdis idem tepetit ifł elegti sibi in
possessionem. ad litteram ceteras gentes posuit dominus custodi¬
endas sub angłis. Iacob uero id est iudaicum popłm sibi elegit.
quẽ ut et agrum coleret. seminaret. possideret. seruaret. et qua¬
si aliquis hoc quereret: Unde scis hoc: subdit. Quia ego¬
raptus ad suꝑna. cognoui quod magnus est dñs in se. quod
non om̃s possunt scire. sed credant noscenti. qui intrauit in
scũarium dei. et forte audiuit archana uerba et ineffabilia
quȩ non licet homini loqui. qui duit quod posset hominib
dici. et tenuit apud se: quod non posset dici. Si enim diceremũ
illi. rogamus te explica magnitudinẽ illius. nonne forte re¬

Expanded text:
d., Aug. Quasi dicat: Ideo psallite, quia ista quae sequuntur fecit, quae capere valetis dico, scilicet quoniam Dominus elegit, gratia, non merito, Jacob, id est Judaicum populum qui intelligitur per Jacob qui interpretatur luctator, et significat illos qui contra spirituales nequitias luctantur. Aliis verbis idem repetit Israel elegit sibi in possessionem, ad litteram, caeteras gentes posuit Dominus custodiendas sub angelis; Jacob vero, id est Judaicum populum, sibi elegit, quem ut agrum coleret, seminaret, possideret, servaret. Et quasi aliquis quaereret unde scis hoc? subdit: VEraptus ad superna cognovi quod magnus est Dominus, in se. Quod non omnes possunt scire, sed credant noscenti, qui intravit in sanctuarium Dei, et forte audivit arcana verba et ineffabilia, quae non licet homini loqui , qui dixit quod posset hominibus dici; et tenuit apud se quod non posset dici. Si enim diceremus illi: Rogamus te, explica magnitudinem illius. Nonne forte re
Abbreviated transcription (Latin):
ingerit. eui ddigna cõpensatio ilatur. ut sicut concitat ad iucia
ita repressa subdatur uurtitib. Unde subdit. ħeat as qui retri¬
buet tibi retributionẽ tuam quã retribiusti nobis. quod carni
retribuere beatoꝵ est. qui etiam paruulos qui ex carne nascunt᷑.
id est malos motus ante quã crescant retinent ne sint liberi et
alliadunt ad petram xp̃m ut conftacti dispeant unde subate¬
Deatus qui cenebit. et allidet paruulos suos ad petram E cce
digna retributio:. Ut enim babilonia natos in mundo dũ par¬
ui sunt parentũ et seculihuius suffocat errorib. ita qui iam
iuuenes sunt. data agnitione dei paruulos babilonis allidt̃.
alicet dum paruȩ sunt. s et maiores ad petram oc¬
cidende siuro:
Psalmus ipsi
Captiuus qui supra fleuerat sedens
flumina babilonis. iam quasi reedifica¬
ta ierłm et templo restituto. et quasi fac¬
tus conquis illi parti ierlin que non fu¬

Expanded text:
ingerit, cui digna compensatio datur, ut sicut concitat ad vitia, ingerit, cui digna compensatio datur, ut sicut concitat ad vitia, ita repressa subdatur virtutibus. Beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Quod carni retribuere, beatorum est, qid est magnos motus antequam crescant, retinent, ne sint liberi, et allidunt ad petram Christum, ut confracti pereant. Unde subditBeatus, qui tenebit, et allidet parvulos suos ad petram. Ecce digna retributio. Augustinus: Ut enim Babylonia natos in mundo, dum parvi sunt, parentum et saeculi hujus suffocat erroribus, ita qui jam juvenes sunt, data agnitione Dei, parvulos Babylonis allidunt, r, scilicet dum parvi sunt, sic et majores ad petram occidendi sunt. Psalmus ipsi Captivus qui supra fleverat, sedens super flumina Babylonis, jam quasi reaedificata Jerusalem, et templo restituto, et quasi factus concivis illi parti Jerusalem, quae non fu
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ babilon dicitur. et filia babiloius. quomodo eccłia dicit᷑
pͥ successionem eccłia sit filia syon. Sequitur. Beatus qui retribu
et recributionẽ cuam scilicet allisio nem spũalem ꝓ allisione car¬
nali quam retribuisti nobis. scilicet odium ꝓ dilectione nũs. Quã
retributionẽ: ħͥ eatus qui tenebit. et allidet paruulos suos ad pe¬
tram i est rp̃m. ia est captiuos reducet ad uiam uertatis. ciueᷤ
tuos qͥddũ parriulist̃ possunt reduci non omino in malicia obdura¬
ti. uel scam moralem sensum totũ potest accipi. Edom enĩ qui int̃
pretatur t̾renus uel sanguineus. carnalitas est: quȩ ꝑ illicitos
rłm. ia est in bonis qui sunt dies eccłie. Unde dies eructat diei¬
uerbum. Qui dicunt exianite exinanite: usq ad fundam̃tũ
in ea. S oaceruatione em̃ uicioꝵ subrepit diffidentia. S filia ba¬
bilonis misera filia babilonis est caro. quȩ confusionẽ peccatoꝵ

Expanded text:
malorum Babylon dicitur et filia Babylonis; quomodo Dei Ecclesia Smalorum Babylon dicitur et filia Babylonis; quomodo Dei Ecclesia Sper successionem Ecclesia fit filia Sion. Beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, scilicet allisionem spiritualem pro allisione carnali, quam retribuisti nobis, scilicet odium pro dilectione nostra. Quam retributionem? Beatus qui tenebit et allidet parvulos tuos ad petram, iQui dum parvuli sunt, possunt reduci non omnino in malitia obdurati. Vel secundum moralem sensum totum potest arpretatur terrenus vel sanguineus carnalitas est, quae per illicitos rusalem, id est in bonis, qui sunt dies Ecclesiae. Unde: Dies diei eructat verbum . Qui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Coacervatione enim vitiorum subrepit diffidentia, sed filia Babylonis misera. Filia Babylonis est caro quae confusionem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Clau autẽ appellatus est edom. acibo quodam lenticule rubro. pro
quo uendidit pͥmogenita sua. nunori scilicet fr̃i iacob. Ille autem
concessit cibum uoluptatis. et sumpsit houorem dignitatis. Ita
factus est ille maior diguitate: qui erat minor tẽpore. Maior itaq¬
animalis incipit eẽ. si autem a captiuitate conu̾titur. in reditu
om̃s caruales mimici sunt spũalib Unde subdit. Memor esto
dũe filioꝵ edom. id est carualiũ qui sunt minrici scõꝵ. id est lib̾a¬
nos ab illis in ddie sequestrationis ierłm scilicet. id est quando se
Qui dicunt exinantte exinauite: usq ad fundamentũ in ea. ie¬
rłm scilicit in eccłia. et dicitur hoc asimili cisternȩ. unde si aqua
hautitur: ad fundamentũ ꝑuenitur. S quid ꝓdest et uitam ta¬
mali nocere coronas dant. Peuide oonutens sermonem ad ipsam
ciuitatẽ maloꝵ ait. S o filia babilonis misera es. ipsa exultatiõe
tua. et ipsa presũptione et immicitus tuis. ꝑ ota quod ciuitas

Expanded text:
Esau autem appellatus est Edom a cibo quodam lenticulae rubro, pro quo vendidit primogenita sua minori fratri suo Jacob . Ille autem concessit cibum voluptatis et sumpsit honorem dignitatis. Ita factus est ille major dignitate, qui erat minor tempore. Major itaqanimalis incipit esse. Si autem a captivitate convertitur, in reditu omnes carnales inimici sunt spiritualium. Unde ait: Memor esto, Domine, filionos ab illis in die sequestrationis Jerusalem, scilicet quando seqQui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Jerusalem, scilicet in Ecclesia. Dicitur hoc a simili cisternae. Unde si aqua hauritur, ad fundamentum pervenitur; sed quid prodest etiam vitam tamali nocere, coronas dant. Aug. Deinde convertens sermonem ad ipsam civitatem malorum ait: Sed, o filia Babylonis, misera es ipsa exsultatione tua et ipsa praesumptione tua et inimicitiis tuis. Nota quod civitas
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas tẽporalis. Aliquando ergo non saluat insinistra scõs su¬
os. s semꝑ saluat eos in dext̃a Impios autẽ plerumq saluat
in sinistra. non in dextera. Et quasi quis dicẽt. quare tu non uin¬
dicas: Respondit. Oñs retribuet ꝓ me. uel dñe recribues. uel re
tribue. Alia litt̾a. quasi ego non retribuo. s dñs retribuet pro me.
quod ego non possum nec debeo. Unde apłe. Non uos defendenteᷤ¬
dicit dñs. U el hic est alius intellectus non negligendus. et forte
magis intelligendus. Tangit illud quod in euangłio legitur
butum etigebant. dixit petro. Uade et mitte amum in mare. et
piscem qui pͥmͦ ascenderit tolle et aꝑios eius et inuenies staterẽ¬

Expanded text:
felicitas temporalis. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos sufelicitas temporalis. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos suos, sed semper salvat eos in dextera; impios autem plerumque salvat in sinistra, non autem in dextera. Et quasi quis diceret: Quare tu non vindicas? resptribue, alia littera. Quasi dicat: Ego non retribuo, sed Dominus retribuet pro me, quia ego non possum, nec debeo. Unde Apostolus: Nondicit Dominus . Vel hic est alius intellectus non negligendus, et forte magis est intelligendus; tangit illud quod in Evangelio legiturbutum exigebant, dixit Petro: Vade, et mitte hamum in mare, et piscem qui primo ascenderit tolle, et aperi os ejus, et invenies statere
Abbreviated transcription (Latin):
si ininedio tribulationis eam totam miseriam reputans. et ueram
parriam querens uiuificabis me. aliter uero non uiuificat aliq̃m
nisi sit in medio tribulationis: Unde subdit. Deati qui lugent
et ue ridentib. Seqͥtur. et suꝑ iram inimicoꝵ meoꝵ extendisti
manũ tuam. id est suꝑ ia quod possunt immici est manꝰ tua.
Possunt em̃ ut plus octidere. s non ate separare. Uel ita suꝑ iram
iniicoꝵ ieoꝵ extendisti manum cuam. id est ampliis uindicas
in iminicos meos non dutius licet eis contere me. quia uel mori¬
xp̃ianum. Quanta ira in imicoꝵ seuiebat. quando sanguis mnarcy¬
tua ẽ millis animadu̾sio. id est punitio. est enĩ eis irasci pena. non
tantũ culpa. dum hoc ergo ꝑmittis suꝑ eos uindicte manum os¬
tendis. Sequitur. et saluũ me fecit dext̾a tua. non sinistra quȩ
salus tẽporalis in sinistra est: salus et̃na indext̃a. non habet as
in se dext̃am. uel sinistram. s dext̾a di dicit᷑ felicitas et̃na sinistra:

Expanded text:
si in medio tribulationis, eam totam miseriam reputans et veram patriam quaerens, vivificabis me. Aliter vero non vivificat aliquem, nisi sit in medio tribulationis. Unde: Beati qui lugent; et: Vae ridentibus . Et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, id est super id quod possunt inimici est manus tua. Possunt enim ut plus occidere, sed non a te separare. Vel ita: Super iram inimicorum tuorum extendisti manum tuam, id est amplius vindicas inimicos meos, non diutius licet eis conterere me, quia vel moriChristianum. 295 Quanta ira inimicorum saeviebat, quando sanguis martyTua est in illis animadversio, id est punitio. Est enim irasci eis poena, non tantum culpa. Dum ergo hoc promittis, super eos vindictae manum extendis. Et salvum me fecit dextera tua, non sinistra, quaeSalus temporalis in sinistra est, salus aeterna in dextera. Non habet Deus in se dexteram vel sinistram, sed dextera Dei dicitur felicitas aeterna, sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt intelligi. quia et in anglis habitat deus. Angłi sursum et
fideles deorsum sunt. Ecclia ergo sursum. ecclia deorsum S si gau¬
rant futuri socii eoꝵ. ꝓ quib uerit añs angloꝵ. et est. Adorabo add
teplum scm̃ tuum. id est ad o abo ꝑ et̃nis. scilicet ut sim socius an
ẽ de miscłia tua qua uocas. qua peccatorẽ respicis et uetitate tua
qua remuneias. qua ꝓmissiones reddis. hec sunt uniuse iue dñi¬

Expanded text:
sunt intelligi, Aug. quia et in angelis habitat Deus: angeli sursum, sunt intelligi, Aug. quia et in angelis habitat Deus: angeli sursum, fideles deorsum sunt. Ecclesia ergo sursum, Ecclesia deorsum. Sed si gaurant futuri socii eorum, pro quibus venit Dominus angelorum. Et est, adorabo ad templum sanctum tuum, id est adorabo pro aeternis, scilicet ut sim socius anest de misericordia tua qua vocas, qua peccatorem respicis; et veritate tua qua remuneras, qua promissiones reddis. Hae sunt universae viae Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ram angłis enim psalt̾ium et gaudiũ meum est quod est de su¬
ꝑiorib. non coram hominib qui de uiferiorib gaudentes nesci¬
unt gaudiũ iusti s putant miserũ queni uident flagellari.
uel ita. Inconspeccu angłoꝵ psallam tibi. ia est laudando tporo
in angelos ut immiter eos quib equari sicut laude nunc ita
dignitate post expecto. Hn autẽ in laude dei nichil aliud sibi ꝓpo¬
nunt quã ipsum. In conspectu ergo angloꝵ. id est in ea putta¬
te. qua te angłi conspiciunt et laudant. scilicet ut inte solo sibi
acqiuiescant. ego psallam tibi. Inde morses iubetur construere
tab̾naculum dño scđ̾m eremplat quod ei monstratũ est in mon¬
te. et adorabo ad templum sc̃m tuum. ia est in tẽplo sc̃o tuo sci¬
licet in corde. intra nos enĩ est quoa addo mus. Unde apłe. Tem¬
plum dei sc̃m est quod estis uos. Templũ enim aei est sedes dei
porro sedes dei est. anima iusti. Tamen et angli cemplum dei pos¬

Expanded text:
ram angelis enim psalterium et gaudium mecum est, quod est de superioribus, non coram hominibus, qui de inferioribus gaudentes nesciunt gaudium justi, sed putant miserum quem vident flagellari. Vel ita: In conspectu angelorum psallam tibi, id est laudando propono mihi angelos ut imiter eos, quibus aequari sicut laude nunc, ita dignitate post exspecto. Hi autem in laude Dei nihil aliud sibi proponunt quam ipsum Deum. In conspectu ergo angelorum, id est in ea puritate qua te angeli conspiciunt et laudant, scilicet ut in te solo sibi acquiescant, ego psallam tibi. Inde et Moses jubetur construere tabernaculum Domino, secundum exemplum quod ei monstratum est in monte . Et adorabo ad templum sanctum tuum, id est in templo sancto tuo. Intra nos enim est quo adoremus. Unde Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Templum enim Dei est sedes Dei. Porro sedes Dei est anima justi . Tamen et angeli templum Dei pos
Abbreviated transcription (Latin):
curi erimus. Nichil entm ibi delectabit nsi bonum. moriet᷑ ibi
om̃is necessitas. et orietur sũma felicitas. ¶ Remor esto. Scda pars
et esau. dictus est enĩ edom esau et seyr. filii autẽ edom. idẽ idti
Unde postea dicit filia babilonis. et est sensus. Memer esto illoꝵ iã
est pum eos ꝓ eo quoa fuerunt in die restiattionis ierłm quam
impelunt. Uel in die quo eu̾tere uolunt ierłm adiuncti babuo¬
quid est in ea usq ad fundamentũ. id est nec unus remaneat.
tione et p̃sũptione. et dicit filiam babilonis ydumeam. que in ba¬
bilonis se addidit. si beatus qui retribuet tibi retributionem quã
retribiusti nobis. deus scilicet recribuet. Quã retributionẽ. Heatꝰ¬

Expanded text:
curi erimus, quia nihil ibi delectabitur nisi bonum. Morietur ibi omnis necessitas, et orietur omnis felicitas. Iterum subjungit, et Esau. Dictus est autem Edom, Esau et Seir. Filii autem Edom, id est Unde postea dicit: Filia Babylonis. Et est sensus: Memor ero illorum, id est puniam eos, pro eo quod fecerunt, in die restitutionis, Jerusalem, quam impediunt. Vel in die quo evertere volunt Jerusalem, adjuncti Babyloquid est in ea usque ad fundamentum, id est nec unus remaneat tione et praesumptione. Et dicit filiam Babylonis, Idumaeam, quae Babyloniis se addidit; sed beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Deus scilicet retribuet. Quam retributionem? VE
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Leua eius sub capite meo: et dertera illius amplexabitur
me.S̾ mistra nr̃a est. uita teporalis. Quicquid ergo facis ꝓ uita
et̃na. dextera oꝑatur. si in alio intendis: sinistra se immiscuit. &¬
obluuoni. Item ait. Adhereat lingua mea faucib meis: si ñ
meminero tui. id est obiutescam et mutus fiam in laudib
di sinon fuero tui memor. quod est consolatio fletus et miseri¬
arum. sic contigit ut ꝓnuntiat. M utus enĩ fit. qui menior dei
ñ est. quia ut quid sonat. ut quid loqutair: qui canticũ sy¬
fideliũ. canticum delectationis seculi huius: lingua barbara
est. Mutus est deo: qui oblitus est ierłm. Unde bene ait. si non
meminero tui. scilicet cum amore. Unde subdit. Si non ꝓ¬

Expanded text:
alibi: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur alibi: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistra mea est vita temporalis. Quidquid ergo facis pro vita aeterna, dextera tua operatur. Sed si alio intendis, sinistra se immiscuit, et detur oblivioni. Item ait: « Adhaereat lingua mea faucibus meis, si non meminero tui, Aug. id est obmutescam et mutus fiam in laudibus Dei, si non fuero tui memor, quod est consolatio fletus et miseriarum: sic contingit ut pronuntiat. Mutus enim fit qui memor ejus non est, quia ut quid sonat, ut quid loquitur, qui canticum Sifidelium; canticum delectationis saeculi hujus, lingua barbara est. Mutus est Deo qui oblitus est Jerusalem. Unde bene ait: Si non meminero tui, scilicet cum amore. Unde subdit: VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
fuid intro gauerunt: uerb̃a cantionum. uel canticoꝵ. id est rati¬
ones agratulationis nr̃e. ut cum querunt huiꝰmodi. Quid ꝓdest¬
in reb humanis. quã fuerunt antea. Et feliciores erant cunc
humane res quã modo: Dicant nobis xp̃iam. quid boni attu¬
lit xp̃e: quare michi imꝑas.ut credam de xp̃o uel de alia uita.
quã non uideo. Et qui abduxerunt nos a societate angłor. sci¬
bis de canticis syon. S his respondemus. babilonia uos portat. ba¬
bilonia uos continet. babilonia uos nutrit. non nostis caꝑe nisi
quod fulget intẽꝑore. ec̃na meditari ignoratis. plem estis cupidi
bimꝰ cantic̃ dñi in terra aliena: ẜ auendũ ẽ neqͥs cimeris talilibꝰ displi¬
cere affeccet amicitias eoꝵ. et incipiat delectari in babilonia. Pͥas
et constrinxit se niramento dicens.Si oblitus fuero et cet̾a. Dca¬
alia litt̾a dextera mea. id est uita et̃na. quȩ est dextera mea. Un

Expanded text:
Quid interrogaverunt? Verba cantionum, vel canticorum, id est ratiQuid interrogaverunt? Verba cantionum, vel canticorum, id est rationes aggratulationis in rebus mundanis, quam fuerunt antea, et feliciores erant tunc humanae res, quam modo? Dicant nobis Christiani quid boni attulit Christus? Quare mihi imperas ut credam de Christo, et de alia vita, quam non video? Et qui abduxerunt nos, a societate scibis, sed his respondemus: Babylonia vos portat, Babylonia vos continet, Babylonia vos nutrit: non nostis capere, nisi quod fulget in tempore; aeterna meditari ignoratis, pleni estis cupidius canticum Domini in terra aliena? Cavendum est ne quis timens talibus displicere, affectet amicitias eorum et incipiat delectari in Babylonia. Passuet constrixit se juramento, dicens: « Si oblitus fuero t dextera mea, id est vita aeterna, quae est dextera mea. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mur syon. ubi nichil fluit. non de alia re fleumus. nisi ꝓ syon.
ut multi faciuint. Multi enĩ flent fletu babilonico. qͥ it gau¬
dent gaudio babilonio. quia gaudent lucris flent ꝓ dãpnis
s recordando syon. In hostili enĩ cerra dulcis est recordatio pa
dio babilonis. id est multũ mali. scilicet cupidi. auari. S unt
eni aliqui in ext̾iorib babilonis. id est non concupiscentiis obtita.
in illis in quam salicib que sunt in medio babilonis. id est ab il¬
lis ualde malis suspendimꝰ id ẽ distulimꝰ et substi.axiiiꝰ organa nr̃a
idẽ scripturas. et ꝓmissa dei. ab his enĩ porcis et canib. scripturas
bant consolari suspenditur. Et quare suspendimꝰ organa. Dl¬
illic. i est in babilonia int̾rogauerunt uos tẽptantes non ꝑfici¬
entes qui captiuos duterunt nos. scilicet diabolus et angłi eius.
qui introgare dicuntur dum illi int̾rogant in quib oꝑantur.

Expanded text:
tui, Sion, ubi nihil fluit. Non de alia re flevimus nisi pro Sion, tui, Sion, ubi nihil fluit. Non de alia re flevimus nisi pro Sion, ut multi faciunt. Multi enim flent fletu Babylonio, qui et gaudent gaudio Babylonio, quia gaudent lucris et flent pro damnis recordaremur, In hostili terra dulcis recordatio patdio Babylonis, id est multum mali, scilicet cupidi et avari. Sunt enim aliqui in exterioribus partibus Babylonis, id est non sic concupiscentiis obruti. In illis, inquam, salicibus, quae sunt in medio Babylonis, id est ab illis valde malis, suspendimus, id est distulimus et subtraximus, organa nostra, id est Scripturas et promissa Dei. Ab his enim porcis et canibus Scripturas olari solebant, suspenditur. Et quia suspendimus organa, id est in Babylonia, interrogaverunt nos, tentantes, non proficientes, qui captivos duxerunt nos, scilicet diabolus et angeli ejus, qui interrogare dicuntur, dum illi interrogant in quibus operantur.
Abbreviated transcription (Latin):
co fidelis et in magno fidelis est. Et rursum. Si in alieuo fidelis
psalmus. s de illis qui mente et desiderio sunt ciues ierłm.
Intentione monet non conformari babilonie. s in suꝑnam ie¬
dos longe post ꝑ nabugodonosor. quos defleuit ieremias hic
sua mala flere. nec inter mala obluuisci. ierłm inaucit in fi¬
gura nr̃i. Scdo contra hostes ad dm̃ sit conuersio. Ibi. demor
esto. Propħa ergo in ꝑsona captiui. qui quasi laudib stantium
in domo excitatus est lam̃tationem hanc ꝓfundit desiderio patͥ¬
dicens. Suꝑ flumina babilonis illic sedimus. scilicet in t̃a no¬
tabili loco sedimus humiliati. non erecti ꝑ suꝑbiam. non ia¬
centes ꝑ ruinam. flumina babilonis sunt om̃ia quȩ hic amau¬
tur et transeunt. que attendentes scĩ. non se eis amore mi¬
scent. s supra sedent contẽpnendo et fletit. uel eos qui rapi¬
untur. uel se qui captiui ibi sunt. Unde sequitur et fleuimꝰ
scilicet incolatum nt̃m. sedimus dico et fleutimꝰ dum recordate

Expanded text:
 modico fidelis est, et in magno fidelis est . Et rursus: Si in alieno fidelespsalmus, sed de illis qui mente et desiderio sunt cives Jerusalem. Intentio. Monet non conformari Babyloniae, sed in supernam Jedos longe post per Nabuchodonosor quos deflevit Jeremias hic sua mala flere, nec inter mala oblivisci Jerusalem, inducit in figura nostri. Secundo contra hostes ad Deum fit conversio, ibi, memor esto. Propheta ergo in persona captivi qui quasi laudibus stantium in domo excitatus est, lamentationem hanc profundit desiderio pation. » Super flumina Babylonis illic, Aug. scilicet in tam notabili loco, sedimus humiliati, non erecti per superbiam, non jacentes per ruinam. Flumina Babylonis sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Quod attendentes sancti, non se eis amore immiscent, sed supra sedent contemnendo et flent vel eos qui rapiuntur, vel se qui captivi ibi sunt. Unde sequitur: 293 Et flevimus, scilicet incolatum nostrum. Sedimus dico et flevimus, dum recordaremur
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius psalmus de lamentatione ierłi est
listi infinem. Ubi agitur de captiuitate facta
a romauis. et deus uenerunt gentes. ubi agi¬
tur de uastatione facta sub antiocho. hic autem de captiuitate facta
a nabugodonosor. quã ieremias quadruplici alphabeto deplo¬
rauit. ꝓpter quod citulus huius psalmi nomen eius continet.
et est sensus. Psalmus iste est dauid ꝓpħe ens uel cõpositus. uelha¬

Expanded text:
Tertius psalmus de lamentatione Jerusalem listi , ubi agitur de captivitate facta a Romanis; et: Deus, venerunt gentes , ubi agitur de vastatione facta sub Antiocho . Hic autem agitur de captivitate facta a Nabuchodonosor , quam Jeremias quadruplici alphabeto deploravit, propter quod titulus hujus psalmi nomen ejus continet. Et est sensus: Psalmus iste est David prophetae Aug. ens vel
Abbreviated transcription (Latin):
torem om̃ium scias. Quasi. ita ꝑcussit p̃dictoᷤᷤ reges. Et dedit
beneficia ad lict̾am contulit udeis. Et dedit t̾ram eoꝵ heredi¬
tatẽ hereilitatem istł seruo suo. id est ꝓmissionem eis sub figu¬
ra factam dedit xp̃ianis. Et si enim hoc uideatur de hebreis di¬
ci: ad xp̃ianos tamen ꝓprie ꝑtinet. quib datur ꝓmissio: illis
facta ad quos ꝓprie ꝑtinet humilitas quã xp̃c docuro. Un¬

Expanded text:
o. Aug. Quasi dicat: Ita percussit praedictos reges. Et dedit beneficia ad litteram contulit Judaeis. Et dedit terram eorum haereditatem. Haereditatem Israel servo suo, id est promissionem eis sub figura factam, dedit Christianis. Etsi enim hoc videatur de Hebraeis dici, ad Christianos tamen proprie pertinet, quibus datur promissio illis facta, ad quos proprie pertinet humilitas, quam Christu
Abbreviated transcription (Latin):
uos scõs. qui pͥmo ꝓ fide certauerunt. si uinci non potuerant. quia
iam capitt ipsum prȩcesserat passum a quo descendit unguentũ.
precedente tali exemꝑlo. quis uinceret barbam: Nico descendit in
barbam unguentũ. Quod unguentũ postea descendit in oram

Expanded text:
vos sanctos, qui pvos sanctos, qui pjam caput ipsum praecesserat, a quo descendit unguentum praecedente tali exemplo qui vinceret barbam. Dico descendit in barbam unguentum. VERS. 3.-- « Quod descendit in oram
Abbreviated transcription (Latin):
urilitatis. Idoqr tum fortem aliquẽ describimus dicimus bar¬
batus est. Pescendit ergo unguentũ in barbani. primũ in aplos
et uillos qui pͥmos etiã impetꝰ seculi sustnuerunt. s uinci non
potuerunt. et ab illis etiani descendit in oram uestimenti. Uestis tp̃i
est eccłia: que est sine macula et ruga. Ora uestis et finis: in quo ue¬
sts ꝑficitur. hii sunt ꝑfecti qui in unũ habitant qui legem tp̃um
plent. que est alcer alt̾ius honera portate. et est sensus. Ita ẽ illua
bonum et iocundũ. sicut unguentũ id est uuctio sp̃c sancti quȩ
pͥus fuit in capite. xp̃o. et dicitur hoc asimilitudine regum et sa¬
cerdotũ. qui i ueteri testamento in figura xp̃i inungebantur.
quod unguentũ postea descudit a capite xp̃o in batbam. deinde
det̾minat in cuius barbam subdens barbam aaron. scilicet rp̃i
ueri sacerdotis. Eice det̾minatio. id est in apłos et in alios pͥmiti¬

Expanded text:
virilitatis. Ideoque cum fortem aliquem describimus dicimus: Barvirilitatis. Ideoque cum fortem aliquem describimus dicimus: Barbatus est. Descendit ergo unguentum in barbam, primum in apostolos, et in illos qui primos impetus sustinuerunt; sed vinci non potuerunt, et ab illis descendit etiam in oram vestimenti. Vestis Christi est Ecclesia, quae est sine macula et ruga ; ora vestis finis est, in quo vestis perficitur. Hi sunt perfecti qui in unum habitant, qui Christi legem implent, quae est: Alter alterius onera portate . Et est sensus: Ita est illud bonum et jucundum, sicut unguentum, Hier. id est unctio Spiritus sancti, quae fuit prius in capite Christo. Et dicitur hoc a similitudine regum et sacerdotum, qui in Veteri Testamento in figura Christi inungebantur. Aug. Quod unguentum postea descendit a capite Christo, in barbam. Deinde determinat in cujus barbam, subdens, barbam Aaron, scilicet Christi veri sacerdotis. Ecce determinatio, id est in apostolos, et alios primiti
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. qui si non corpore in unũ habitant m̃te tam̃ Et̃ qͥa ostẽden¬
do dixerat. ecce ostendit quam bonũ sit et iocunlum subdens.¬
habitare fr̃es in unum. sicut unguentũ in capite quod descen¬
dit in barbam barbam aaron. Nicuito quidam hic fieri cõpa¬
rationem inter eohabitationem fiacrum ex accualem uncdionem
aaron. et rorem hernon. s nichil est cum hoc nec magnutm sit et
illimontes magno intt̃uallo diuuisi sunt. sp̃ualiter ergo omnia¬
cum in mundo non inueniret mundũ quod offerret. seipsũ ob¬
tulit qui cum eccłia est unus et totus ep̃c In capit: eius est
unguentum. quia in eo habitauit plenitudo diuinitatis corpo¬
raliter. Cuinon est datiid sp̃e ad mensuram . s a capite xp̃o ascen¬
dente ad celes. uenit spe sanctus in barbam eius. id est in for¬
tes strenuos. alacres. quos barba significat. quȩ est indicium

Expanded text:
descendit: qui, si non corpore in unum habitant, mente tamen. Et quia ostendendescendit: qui, si non corpore in unum habitant, mente tamen. Et quia ostendendo dixerat, ecce, ostendit quam bonum sit et quam jucundum, subdenshabitare fratres in unum. Sicut unguentum in capite quod descendit in barbam, barbam Aaron. Dicunt quidam hic fieri comparationem inter cohabitationem fratrum et actualem unctionem Aaron, et rorem Hermon; sed nihil est, cum hoc magnum non sit, et illi montes magno intervallo divisi sint. Spiritualiter ergo icum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit, qui cum Ecclesia est unus et totus Christus. In capite ejus est unguentum, quia in eo habitavit plenitudo divinitatis corporaliter, , cui non est datus spiritus ad mensuram , sed a capite Christo ascendente ad coelos, venit Spiritus sanctus in barbam ejus, id est in fortes, strenuos, alacres: quos barba significat, quae est indicium