comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis non debent negociis implicari: ut dũ
n coguntur inferiora bona disponere: exer¬
ti ualeant bonis suꝑiorib deseruire. S cu
sũmi uiri eorũ uiã ꝓuideant. qui int̾re¬
nis negociis uacant: quatinꝰ uelut ad lu¬
m̃ oculorum pes ambul&: & rursũ quic¬
quid t̾renis negociis implicati agunt. hoc
ad maiorũ utilitatẽ referant: ut pescuiꝰ
uia ꝓspicitur. ñ sibi tantũmͦ. sed etiã ocłis
gradiatur. Dum itaq sibi inuicem alt̾na
administratione conueniunt: miro mͦ a
gitur. ut quia electi quiq uicissim sibim&
impendendo quod ualent faciunt: eorũ
fiant oꝑa. etiã quȩ facere ipsi ñ possunt.
S inter hec sciendum. ẽ. quia cũ proximoꝵ
causis exteriorib qui apte deseruiant de¬
sunt: debent hi quoq qui spiritalib do¬
nis pleni sunt. eorũ infirmitati condes cen¬
dere: t̾renisq illorũ necessitatib inqͣntũ
decenter ualeant caritatis condescensione

Expanded text:
nis non debent negotiis implicari, ut dum nis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, exercitati valeant bonis superioribus deservire. summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non possunt. inter haec sciendum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione
Abbreviated transcription (Latin):
Contẽptibiles qui sunt in eccła: illos con¬
stituite ad iudicandum. Auditores & enĩ
suos aduirtutẽ sapientię. ad linguarum
genera. ad ꝓpħiȩ quoq indaganda myste¬
ria succendebat dicens. Emulamini sp̃ita¬
lia: magis autẽ ut ꝓpħetis. S quia sp̃italia
dona ñ caperent. si t̾rena eos negocia dep̃s.¬
sissent: longe ante p̾misit dicens. Contẽp¬
tibiles qui sunt in eccła: illos constituite
adiudicandum. Ac si aꝑte dicat. Qui mi¬
noris meriti sunt in eccła. & nullis mag¬
norum donorũ uirtutib pollent: ipsi de
t̾renis negociis iudicent: quatinꝰ ꝑ quos
magna nequeunt bona. minora supplean¬
tur. Quos & contemptibiles nominat: &
tam̃ sapientes uocat. cũ dicit. Sic ñ ẽ. sapi¬
re int̾ frẽm suum. Qua ex re quid colligi¬
tur: nisi ut hi trenas causas examinent. qui
exteriorũ rerũ sapientiam ꝓcȩperunt: Qui
autẽ sp̃italib donis ditati sunt. ꝓfecto t̾re.¬

Expanded text:
Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos conContemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Auditores etenim suos ad virtutem sapientiae, ad linguarum genera, ad prophetiae quoque indaganda mysteria succendebat, dicens: Aemulamini spiritalia, magis autem ut prophetetis . Sed quia spiritalia dona non caperent, si terrena eos negotia depressissent, longe ante praemisit, dicens: Contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum . Ac si aperte dicat, qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur. Quos et contemptibiles nominat, et tamen sapientes vocat, cum dicit: Sic non est sapi627 inter fratrem suum ? Qua ex re quid colligtur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt? Qui autem spiritalibus donis ditati sunt, profecto terre
Abbreviated transcription (Latin):
ces pret mittit᷑. Iustus quippe. ẽ. in actio¬
nib siuis: pius in infirmitatib ꝓcrimoꝵ:
strenuus innegociis pauꝑum. Qui enim
ȩt̃nȩ retributionis bona cogitat: neceeᷤ
ẽ. ut ad omnẽ se causam secuturȩ mercedis
ait. Ad om̃e opus bonũ parati. S int̾ hec
sciendum. ẽ: quia aliquando inactionib
nr̃is minora bona p̃ter mittenda sunt.
pro utilitate maiorũ. Nã quis ignor& ẽẽ
boni oꝑis meritum. mortuum sepelire:
Ꝙ tam̃ cuidam qui ad sepeliendũ patrẽ
se dimitti poposcerat: dictũ ẽ. Sine ut mor¬
tui sepeliant mortuos suos: tu autẽ uade
annuncia regnum dei Post ponendum
nanq erat obsequiũ huius ministerii of¬
ficio p̃dicationis: quia illo carne mortuos
int̾rã conderet: isto autem anima mortuos
aduitã resuscitar&. ł ꝓpħam quoq pͥma¬
tib synagogȩ dr̃. Querite iudiciũ: sub¬
uenite oppresso. Et tam̃ paulus apłs dic̃.

Expanded text:
ces praetermittitur. Justus quippe est in actioces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strenuus in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum Dei . Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis, quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret. Per prophetam quoque primatibus synagogae dicitur: Quaerite judicium, subvenite oppresso . Et tamen Paulus apostolus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
inuestigabam. Plerumq enim multa ho¬
mines pauꝑib largiuntur: ñ quia eosdẽ
pauꝑes diligunt: s quia si minime tri¬
buunt. iram iudicii suꝑni formidant.
Qui si dm̃ ñ metuerent: quę habent dare
noluissent. Et quidẽ in bono oꝑe pͥmus
incipientium gradus ẽ: ut q adhuc nes¬
cit ꝓximũ sicut se diligere: iam tam̃ in¬
cipiat iudicia suꝑna formidare. Quia g
aliud ẽ. bonũ opꝰ ex p̃cepto. aliud uͦ etiã
ex affectu facere: sc̃s uir ut mentẽ nob
suȩ oꝑationis insinu&e dicat. Pat̃ erã pau¬
perum. Nongͣ se patronũ uel ꝓximũ. uł
adiutorẽ pauꝑum. s patrẽ fuis se testat᷑.
quia nimirũ magno caritatis officio. stu¬
dium miscdiȩ uertit in affectũ naturȩ:
patrẽ se pauꝑum fuisse cõmemorat. Ubi
etiam subdit. Et causam quã nesciebã.
diligentissime inuestigaba. In quib uide¬
licet uerbis. pensanda sunt omĩa quã di
stincte narrantur: quod nulla abeo mer¬

Expanded text:
epto.---Plerumque enim multa homines pauperibus largiuntur, non quia eosdem pauperes diligunt, sed quia si minime tribuant, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat judicia superna formidare. Quia igitur aliud est bonum opus ex praecepto, aliud vero etiam ex affectu facere, sanctus vir ut mentem nobis suae operationis insinuel, dicat: Pater eram paupadjutorem pauperum, sed patrem fuisse testatur. Quia nimirum magno charitatis officio studium misericordiae vertit in effectum naturae, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis penstincte narrentur, quod nulla ab eo mer
Abbreviated transcription (Latin):
nuntur oculis: s hȩc cognoscere homi¬
nes dedignantur. Pene nullus quȩrit
scire. quod credidit. Multitudo gͦ bono¬
rũ p̃cedentium. arcũ suum destrui dole¬
at: quȩ sacrũ eloquiũ restaurari sẽꝑ
ꝑstudium subsequentiũ credebat. Ex pl̃¬

Expanded text:
nuntur oculis, sed haec cognoscere hominuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium credebat. L
Abbreviated transcription (Latin):
in messione mea. Gła mea semꝑ innouabi¬
tur: & arcus meus in manu mea instaura¬
bitur. Quȩ uidelic& cuncta considerans:
nequaquã spe cassa fallebatur. Nam ꝑfe¬
cti quiq inultos nc̃ eiꝰ conspiciunt audi¬
tores: sed pensant ꝓcul dubio quod emer¬
gente ꝑcussionis articulo. ex his pleriq
hostes illiꝰ fiunt: qui ẽẽ pacis tp̃r eius ci¬
ues uidentur. Non autem de omĩb ita
desꝑant: s tam̃ plerunq contingit. ut
hi de quib maiorẽ fidei fiduciã habuer̃.
ipsi eiusdem fidei hostes atrociores fian.¬
ut eos tẽ uideant contra sacra eloquia a¬
gere: ex quorũ se oꝑatione crediderant.
hec eadẽ sacra eloquia ad p̾dicationis grãm
restaurare. Quȩ tam̃ tempora ĩa ne incho¬
asse ingemiscimus. cum multos intra ȩc¬
cłam positos cernimꝰ: quiaut nolunt oꝑa¬
ri quod intelligunt: aut hoc ipsum qͦq
sacrum eloquium intelligere ac nosse
contẽpnunt. Aueritate & enĩ auerten-¬
tes auc̃itum. ad fabulas conuertunt᷑.

Expanded text:
e mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fianut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Qui ꝑditionis & mortis nomine. nisi
maligni sp̃s designant᷑: Qui inuentores
mortis & ꝑditionis extiter̃: sic̃ de ipso
eorũ pͥncipe. sub ministri eiꝰ specie ꝑ io
hannẽ dr̃. Et nom̃ illi mors. Cui subiecti
om̃s suꝑbiȩ sp̃c. de hac sapientia quȩ dĩ
quia nimirũ iusionẽ illiꝰ plena beatitu¬
dine habere nequiuer̃. Uidere qͥppe ꝑfe
cte coȩt̾nam dõ sapientiã. hoc ẽ. quod
habere. Unde ad ioħm de munere uincen¬
tis dr̃. Dabo illi calculũ candidum. & in
calculo nom̃ nouũ scriptũ: quod nemo
scit. nisi qui accipit. In hac et enĩ uita scire¬
aliquid. uł uidere possumꝰ : etiã quod
ñ accepimꝰ Habere Nom̃ uͦ nouũ in calcu¬
lo scͥptũ id ÷ inȩt̾no p̃mio noticiã dei hu¬
manis m̃tib in usitatã scire ñ potest: nͥ¬
qui hanc etiã acceꝑit habere. Quia itaq
ut diximꝰ. uidere dm̃ hoc ẽ. quod habere:
ideo iniqui sp̃c hanc sapientiã ñ uident.
quia repulsi ꝑsuꝑbiã. nequaquã eam

Expanded text:
 Qui perditionis et mortis nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie per Joannem dicitur: Et nomen illi mors . Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Vidercte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac etenim aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in calculo scriptum, est in aeterno praemio notitiam Dei humanis sensibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui accipit, habere. Quia itaque, ut diximus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam
Abbreviated transcription (Latin):
respicit custodiri. Bene autẽ dr̃. quan¬
do splendebat lucerna eiꝰ suꝑ caput me¬
um: & ad lum̃ eiꝰ ambulabã intenebris.
Habemꝰ firmiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ: cui
benefacitis attendentes quasi lucernȩ
lucenti in caliginoso loco. donec dies il
lucescat. & lucifer oriatur incordibus
ur̃is. Et psalmista ait. Lucerna pedib
meis uerbũ tuũ dñe. Quia autẽ princi¬
pale nr̃m mens. ẽ: appellatione capitis.
mens uocat᷑. Uñ ꝑ psalmistã dr̃. Impin¬
guasti in oleo caput meũ. Ac si aꝑte
splendet: quia sacra eloquia tenebras
nr̃ȩ mentis irradiant: ut in hoc caligi¬
noso uitȩ presentis loco. dũ uerborũ dei
lucẽ ꝑcipimꝰ. quȩ sint agenda uideamꝰ.
Nunc ad lum̃ intenebris ambulat: qm̃¬
scã uniuersalis ȩccła & si alienȩ occulta
cogitationis ñ penetrat. quia quasi fa-¬
ciem ñ cognoscit in nocte: ponit tam̃
gressus boni oꝑis. directa lumine su¬

Expanded text:
respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quanrespicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso llucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac si aperte  caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sunt agenda videamus. Nunc ad lumen ejus in tenebris ambulat, qsancta universalis Ecclesia, etsi alienas occultas cogitationes non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, ponit tamen gressus boni operis, directa lumine su
Abbreviated transcription (Latin):
in scĩs se actionib exerit. Cui in platra
parat᷑ cathedra : quia in magne au¬
ctoritatis latitudine sui magisterii ex¬
hib& libertatẽ. Quȩ enĩ recta quȩ sen¬
tit. publica uoce predicat quasi in
pladea cathedrã sedet : cum nullũ
de sua predicatione metuit: nulliꝰ
pressa t̾rorib. se subsilentio abscondit.
Anñ inpublico ad docendum p̾sidet:
quã simul & sentiendi ueritas. & do¬
cendi potestas fulcit: S cũ ad por¬
tam ꝓcederte. & inplatẽa cathedrã
seder&: quid a leuib quid ue a graui¬
b ageretur. adiungit dicens. Uide

Expanded text:
in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretu
Abbreviated transcription (Latin):
niores inporta consisterent. & causas
introeuntium iudicarent: quatinus
tanto ẽẽt pacificus urbis ppłs: qͣnto
adhanc discordes ingredi ñ licer&.S
nos sacrã historiã uenerantes. hȩc egis¬
se beatũ iob ꝓcultu iustitiȩ certum
tenemꝰ: atq ad indaganda allegoriȩ
mysteria ducimͣ. Quid gͦ ꝑciuitatis por¬
tã nͥ bona quȩq actio designatur: ꝑ ꝗͣ
anima ad conuentũ regni cęlestis in¬
greditur: Unde ꝓpħa ait. Qui exal-¬
tas me de portis mortis: ut annunciẽ
om̃s laudationes tuas inportis filiȩ sy¬
on. Portȩ quippe mortis sunt actiones
prauȩ: quȩ ad interitũ trahunt. Qa
autẽ syon speculatio dr̃:÷ portas syon
actiones bonas accipimꝰ: ꝑ quas suꝑnã
patriã ingredimur. ut regis nr̃i głam
contemplemur. Quid uͦ ꝑcathedrã. nͥ
magisterii auctoritas designat᷑ Grę¬
ca autẽ uoce platea. ꝓlatitudine dr̃.¬
Nc̃ gͦ scã ȩxcła ad ciuitatis portũ ꝓcedit.
quia ut aditũ cęlestis regni ꝑcipiat.

Expanded text:
niores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graeca autem voce platea pro latitudine ncta Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia ut aditum coelestis regni percipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Respicere qͥppe dei ẽ: ea quȩ amissa
ac ꝑdita fuerant. ad suã grãm reformare.
Uñ scriptũ. ẽ. Rex qui sed&r in solio iudicii:
dissipat om̃e malũ intuitu suo. Respicien¬
do nanq leuitatis nr̃e mala coercuit: & mag.¬
na merita maturitas dedit. Uñ ad huc sub¬
enim ac subtilitate uentorũ. inscriptura
sacra solent aĩȩ designari: sic̃ ꝑ psalmistã
de deo dr̃. Qui ambulat suꝑ pennas uento
rũ: idẽ. qui transgreditur uirtutes ani¬
marũ. Fecit gͦ uentis pondus: quiadũ su-¬
ꝑna sapientia replet auimas. eas maturita¬
la grauitate qua dr̃. filii hominũ usq qͦ
graues corde. Aliud nanq ẽ grauẽ. ẽẽ. ꝑ
consiliũ: aliud ꝑ peccatũ. Aliud ẽ. grauẽ
ꝑ constantiam: aliud ꝑ culpã. Ista enim
grauitas pondus hab& oneris: illa uirtu¬
tis. Pondus gͦ accipiunt animȩ. ut ab in¬
centione dei ñ iã leui motu dissiliant: s
in eũ fixa constantiȩ grauitate consistant.

Expanded text:
. Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adhuc subenim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo dicitur: Qui ambulat super pennas ventorum , » id est, qui transgreditur virtutes animarum. Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitala gravitate qua dicitur: « Filii hominum, usquequo gravi corde? » Aliud namque est gravem esse per consilium, aliud per peccatum; aliud gravem esse per constantiam, aliud per culpam. gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uirtutis infirmitas. Tunc qͥppe bene in¬
teriꝰ custodim᷑: cũ ꝑdispensationẽ deito¬
lerabilit̃ temptam᷑ ext̾iꝰ. aliq̃n uiciis. ali¬
qñ p̃ssuris. Nam eis quoq quos uiros no¬
uimꝰ fuisse uirtutũ: tẽptationes atq cer¬
tamina ñ defuere uiciorũ. Hinc ẽ. enĩ ꝙ

Expanded text:
 virtutis est infirmitas. Tunc q virtutis est infirmitas. Tunc qterius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Hinc est e
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ gentis arethȩ regis. custodiebat ci¬
uitatẽ damascenorũ: ut me cõprȩhend̾et.
rũ: & sic effugi manꝰ eiꝰ. Cui licent̃ dicã.
Opaule. in cęlo iã iħm conspicis: & int̃¬
ra ad huc hominẽ fugis: In paradyso du¬
ceris: secreta dei uerba cognoscis: & adhuc
a sathanȩ angło tẽptaris: Uñ sic fortis.
ut ad celestia rapiaris: uñ sic infirmꝰ. ut
int̾ra hominẽ fugias. & adhuc a sathane
angło aduersa toleres: nͥ qi ipse qui te
sulleuat. rursũ te subtilissima mensura
moderat᷑. ut & in miraculis tuis nobis p̃¬
dices uirtutẽ dei. & rursũ intimore tuo¬
reminisci nos facias infirmitatis nr̃e: ꝗe
tam̃ infirmitas. ne in desperationẽ nos ꝑ¬
trahat cum pulsat: dũ de infirmitate᷑
tua dnm rogares. quia auditꝰ ñes: nob̾
quoq locutus es quid audisti. Sufficit tͥ
grã mea: nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑.
Aꝑta hac uoce dñi ostenditur: quia custos¬

Expanded text:
aepositus gentis Arethae regis custodiebat ciaepositus gentis Arethae regis custodiebat civitatem Damasrum; et sic effugi manus ejus . Cui licenter dicam: O Paule, in coelo jam Jesum conspicis, et in terra adhuc hominem fugis. In paradisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuoreminisci nos facias infirmitatis nostrae? Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos
Abbreviated transcription (Latin):
culis monstrabat᷑ helias: in infirmitatib
seruabatur. Sic paulũ uideo fluminũ &
latronũ. ciuitatis & solitudinis. maris ac
t̃rȩ ꝑicula sustinentẽ: frenantẽ ieiuni¬
is ac uigiliis corpꝰ: sustinentẽ frigoris &
nuditatis erũpnã: ad excłarũ custodiã
uigilant̾ se ac pastoralit̃ exerentẽ : ad
t̃ciũ cęlũ raptũ: rursũq eũ in parady¬
so raptũ. & audisse archana uerba quȩ
ñ licet hoĩ loqui: & tam̃sathanȩ angło
ad temptandũ concedit᷑: orat ut eximi
debeat. & ñ exaudit᷑. Cuiꝰ cũ ipsa inicia
conuersionis aspicio. ꝑ pendo quod ei su¬
ꝑna pietas cȩlos aꝑit: se seq illi iħc de
sullimib ostendit. Qui lum̃ corporis ad
tempꝰ ꝑdidit: lum̃ cordis in ꝑpetuũ accę¬
pit. Ad ananiã mittit᷑. uas electionis
uocat᷑ : & tam̃ de ciuitate eadẽ. quã post
uisionẽ iħu ingressus fuerat. fugiens re¬
cedit. sic̃ ipse cestat᷑ dicens. Damasci p̃¬

Expanded text:
culis monstrabatur Elias, in infirmitatibus culis monstrabatur Elias, in infirmitatibus s.---Sic Paulum video fluminum et latronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimibus ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit. Ad Ananiam mittitur , vas electionis vocatur; et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur dicens: Damasci pr
Abbreviated transcription (Latin):
õibꝰ pecitiõe subita c̃cremare: uerbo cȩlos a plu¬
uiis claudẽ: uerbo cȩlos ad pluuias aꝑire: su̾ci¬
tantẽ mortuos: uent᷑a qͦq preuidentem: &
ecce rursus animo occurrit. quo pauore
ande unã mulierculam fugerit. Consido
uirum timore ꝑculsũ. de manu dei mor¬
tẽ pet̾e nec acciꝑe: de manu mulieris
mortẽ fugiendo uitare. Querebat enĩ
mortẽ dum fuger&: dicens. Sufficit mͥ. dñe
tolle animã meã: neq enĩ melior sũ ꝗͣ
patͬes mei. Uñ gͦ sic potens. ut tot illas
urtutes faciat: unde sic infirmꝰ ẽ. ut
ita feminã ꝑtimescat: nͥ quia aquȩ ap
& rursũ quadã mensura moderati sint
ꝑ infirmitatẽ suã: In illis uirtutib he¬
lias quid de dõ accȩꝑat: in istis infir¬
mitatib quid de se pot̾at ẽẽ agnoscebat.
Iua potentia untꝰ fuit: ista infirmitas
custos uircutis. In illis uircutib ostende¬
bat quid accȩꝑat: in istis infirmitatib
hoc quod acceꝑat custodiebat. In mira¬

Expanded text:
pluviis claudere, verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere, nec accipere; de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle apatres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat? nisi quia et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Elias, quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In mira
Abbreviated transcription (Latin):
spi dr̃. Prȩibis ante faciẽ dñi: para¬
re uas eiꝰ. Quisqͥs & enĩ p̃dicando a sor¬
dib uiciorũ corda audientiũ mundat:
uenienti sapientiȩ uiã p̃parat. ħab &
gͦ uiã ista sapientia: ht̃ & locũ. Uia m

Expanded text:
itur: Praeibis ante faciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigauit. Usitata sacri eloquii locutio¬
ne uidere dei dr̃. uidere nos facere: sicut
iusto uiro dñs dicit. Nunc cognoui quod
timeas dm̃. Et isrłitȩ p̃monent᷑. Temptat
ẽ. ut scire uos faciat. lunc gͦ cũ legẽ pluui¬
is ponerae. hoc ẽ. mandatũ custodie predi¬
catorib darie: hanc incarnatã sapienti¬
am uideri. & enarrari a p̃dicatorib. p̃pa¬
rari & inuestigari ab auditorib fecit.
Sibi quippe illã p̃parat: quisquis illã
bene uiuendo in die iudicii ꝓpitiã parat.
Et notandũ: quod de ea quattuor dicta
sunt. Ait enĩ. Uidit. & enarauit: p̃para¬
uit. & in uestigauit. Uidit nanq ꝙ spe¬
cies ẽ: enarrauit quia uerbũ. Preparauit
quia remedium: in uestigauit quia oc¬
cultũ. S hoc quod ȩt̃na dei sapientia spe¬
cies patris & uerbũ dr̃. quando ab huma¬
na mente penetratur: Quis nanq intel-¬
ligat uel uerbũ sine tp̃r: uł speciẽ si ne
circũscriptione: Dicendũ gͦ erat aliqͥd:¬

Expanded text:
 Usitata quippe sacri eloquii locutione, videre Dei dicitur videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: « Nunc cognovi quod timeas Deum . » Et Israelitae praemonentur: « Tentat ire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait enim: Vidit, enarravit, praeparavit, investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Si allegoriȩ: quȩ prȩdixit uidemꝰ. Iuue¬
nes nanq dici solent: qͥnulla c̃silii gͣuitate
depͥmuntur. Senes uͦ. non eos scͥptura sa¬
cra uocare consueuit: qui sola quantita¬
te temporũ. sed morũ grandȩuitate ma¬
turi sunt. Uñ ꝑ quendã sapientẽ dr̃.
Senectus uenerabilis ẽ. ñ diuturna:
neq numero annorũ cõputata. Cani

Expanded text:
si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitate deprimuntur. Senes vero non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus enim venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ pennis. a t̾rena cogitatione se sulle¬
uant. in eorũ dictis atq consolationib ab
huius uitȩ fatigatione respirant. Hoc gͥ
in loco pꝰquã de sapientia dictũ ẽ. abscon¬
dita.ẽ. ab ocuł omĩum uiuentium. recte
subiungitur. uolucres quoq cȩli lat&: qr
in hac corruptibili carne constituti. nat᷑e
eiꝰ potentiã ipsi quoq uiuendo ñ penetͣnt.
qui iam ꝑmeritũ scę contemplatiõis uo¬
lant. Ubi apte subiungit᷑. Perditio &

Expanded text:
a terrena cogitatione se sublevant, in eorum dictis atque consolationibus ab hujus vitae fatigatione respirant. Hoc igitur in loco postquam de sapientia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres quoque coeli latet, quia in hac corruptibili carne constituti, naturae ejus potentiam ipsi quoque videndo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant. Ub
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia quidẽ sapientia. iusticia & ser¬
ui sapientie nuncupant᷑. s illa iꝰticia ui¬
stificans isti iustitia iustificata. De dõ
qͥppe qui sapientia ẽ. dr̃. ut sit ipse iustꝰ
& iustificans: isti uͦ dicunt. ut nos effi¬
cerem᷑ iusticia dei in ipso. Alit̃ gͦ ueneran¬
dũ ẽ. lum̃ illuminans: alit̃ lum̃ illumi¬
natũ. Alit̃ iusticia iustificans: alit iꝰti¬

Expanded text:
ia et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justi
Abbreviated transcription (Latin):
telligit uiam eiꝰ. & ipse nouit locũ illlꝰ:
quia soliꝰ diuinȩ uisionis.ẽ. cernere. uł
quib modis intellectus sapientiȩ ad cor
hominis ueniat: uel cuiꝰ mens. intellec¬
ctũ uitȩ quẽ ꝑcȩꝑit mortiferis cogitatio¬
nib ñ amittat. Et qr hȩc eadẽ sapientia
ꝑ humanitatis grãm manifestata. incun¬
ctis mundi partib electorũ fuerat corda
repletura: recte subdit᷑. Ipse enĩ fines mun¬

Expanded text:
ipse novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditur. CAPUT IV Ve
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: sic sc̃ȩ eccłȩ ȩtas describit᷑. Par¬
uula quippe tunc erat: cũ anatiuita¬
te recens. uerbũ uitȩ prȩdicare ñ po¬
terat. Hinc enĩ de illa dr̃. Soror ñr par¬
uula ẽ: & ubera ñ ht̃. Quia nimirum

Expanded text:
hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula est, et ubera non habet, quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tu ẽ Loquebat᷑ dñs ad moysen. facie ad faciẽ.
sic̃ loqui sol& homo ad amicũ suũ. Uidit is
dem iob dnm: qui dicit. Auditu auris au¬
diuite: nunc autẽ oculꝰ meus uid& te. Uidit
isayas dum: qui ait. Anno quo mortuus ẽ.
rex orias: uidi dñm sedentẽ suꝑsolium excel¬
sum. & eleuatũ. Uidit micheas dñm: qui di¬
cit. Uidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ suũ. ꝙ om¬
nẽ exercitũ cęli assistentẽ ei a dextris & a si

Expanded text:
nus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dex
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã prauã. aliqñ tribulationẽ. ali¬
dt̃. Qui credit in me sicut dicit scͥptua:
Ubi eugłista secutꝰ ad iunx̃. Hoc autẽ
dix̃ de sp̃u: quẽ accepturi erant creden¬
tes in eum. Rursũ ꝑ aquã scã scientia
designat᷑: sic̃ dr̃. Aqua sapientię saluta¬
ris potabit eos. ꝑaquã quoq praua sci¬
entia appellari sol&: sic̃ apud salomonẽ
mulier quȩ typũ hereseos ten&. callidis
suasionib blanditꝰ᷑ dicens. Aquȩ furtiuȩ
dulciores sunt. Aquarũ etiã nomine. non
nunquã solent tribulationes intelligi:
intrauerunt aquȩ usq ad animã meã.

Expanded text:
scientiam pravam, aliquando tribulationem, alidicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, Ubi evangelista secutus adjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum. Rursum per aquam sacra scientia designatur, sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potabit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tensuasionibus blanditur, dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum ergo nomine non nunquam solent tribulationes intelligi, intraverunt aquae usque ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝑsistat. Quãuis hoc intelligi & alit̃
potest. Nam uia eiꝰ ñ inconuenienter
accipit᷑ hoc ipsũ quod uenit adcor: se¬
seq nobis intrinsecus infundit. Locus uͦ
eius fit cor: ad quod ueniens ꝑmanet.
De hac qͥppe uia illiꝰ dr̃. Uox claman¬
tis in deserto: parate uiã dũo: id÷ in

Expanded text:
istat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: « Vox clamantis in deserto: Parate viam Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus sũ: & indelictis peꝑit me mat̾ mea.
llle autẽ solus ueracit̃ sc̃s natꝰ ẽ: qui ut
ret. ex cõmixtione carnalis copulȩ con¬
ceptꝰ ñ ẽ. huic se sapientiȩ quasi qͦddã
topariũ de ȩthiopia ȩquari uoluit: cũ
quida heresiarches dix̃. Non inuideo

Expanded text:
me mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ret, ex commistione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit: Non invideo
Abbreviated transcription (Latin):
uectu quid accipimꝰ: in ext̾iori defectu
quid sumꝰ. Et miro mͦ agit᷑. ut nec de uir¬
tute quisquã extolli debeat. nec de tẽp¬
tatione despet: quia dum sp̃s trahit. & ca¬
ro retrahit: subtilissimo iudicii int̾m mo¬
deramine. infra sũma & supra infima. in qͦ¬
dam medio anima libratur. Bene gͦ dr̃
& aquas appendit mensura. Sequit᷑. Quan¬

Expanded text:
rofectu quid accipimus, in exteriori defectu rofectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperare, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo aliã legẽ in menbris meis. repug¬
nantẽ legi mentis meȩ : & captiuũ me du-¬
centẽ in lege peccati. quȩ ẽ. in m̃bris meis.
Ad ima qͥppe trahit caro ne extollat sp̃s: &
ad suma trahit sp̃c. ne ꝑsternat caro. Sp̃c
leuat. ne iaceamꝰ in infimis: caro aggrauat
ne extollam᷑ ex sumis. Si ñ sulleuante sp̃u
nos caro tẽptar&: ꝑfectione ꝓculdubio tẽp¬
tationis suȩ inima deicer&. Rursũ uͦ si ñ
tẽptante carne. ad sũma nos sp̃c sulleua¬
r&: insuꝑbiȩ casu. ipsa nos peiꝰ sulleua¬
tione ꝑsterner&. S fit certo moderamine.
ut dũ unusqͥsq scõrũ iã quide int̾iꝰ ad sũ¬
ma rapit᷑. s adhuc tẽptat᷑ exteriꝰ. nec de¬
sꝑationis lapsũ. nec elationis incurrat:
qm̃ nec tẽptatio ext̾ior culpã ꝑficit. q in
terior intentio sursũ trahit: nec rursũ
intentio interior in suꝑbiã eleuat. quia
temptatio ext̾ior humiliat. dũ gͣuat. Sic¬
q magno ordine cognoscimꝰ in ut̾iori ꝓ¬

Expanded text:
membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Ad ima quippe pertrahit caro, ne extollat spiritus: et ad summa trahit spiritus, ne prosternat caro. Spiritus levat, ne jaceamus in infimis; caro aggravat, ne extollamur ex summis. Si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursum vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori p
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ uestimͣtũ ueterascent: & sic̃ opto¬
riũ mutabis ea. & mutabunt᷑: łu aut̃
idẽ ipse es: & anni tui ñ deficient. Hinc
ad moysen dr̃. Ego sũ qui sũ. Et dices
filiis isrł. Qui ẽ:misit me aduos. Solus
quippe ueracit᷑ ẽ: qͥ solus in cõmutabilit̃
ꝑ man&. Pam omne quod mͦ sic. & mͦ alit. ẽ.
fuerat. semꝑ ad aliud ꝑ mom̃ta temporum
ducit᷑. Ut gͦ in participatiõe illiꝰ eẽntie ali¬
quid simꝰ: cognoscamꝰ nosm& ipsos quia ꝑ¬
pe nic hilũ sumꝰ. Bene itaq dr̃. nec cõmemo
rabuntur comparatione eius: quia uasa au
one sapientiȩ nobis ueneranda sunt. in cõ¬
paratione sapientiȩ. etiã memora nda ñ st̃.
Quia uͦ hec sapientia humanis cordib laten¬

Expanded text:
imentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil srabuntur comparatione ejus, » quia videlione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus laten
Abbreviated transcription (Latin):
predicantiũ dicta signari: unde ꝑ moy¬
sen dr̃. Expectet᷑ sicut pliuua eloquium
meum. Quorũ iudelic& uerba cũ blande ꝑ¬
suadent. pluiuiȩ sunt: cũ uero t̾ribilia de
uenturo iudicio intonant. sonantes ꝓcellȩ.
Et notandũ quod pluuus lex ponit᷑: ut uia
ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑. Lex qͥipe ẽ. ipsis p̃¬
dicatorib posita: ut uiuendo impleant.
quod loquendo suadere festinant.Nã loqͣn¬
di auctoritas ꝑdit᷑: qn uox oꝑe ñ adiuua¬
tur. Hinc ꝑ psalmistã dr̃. Peccatori autẽ¬

Expanded text:
praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
odisti disciplinã: & piecisti sermones me¬
os pꝰ te. Sermones & enĩ dei pꝰ se p̃dicator
picit: cũ hoc quod dicit. facere contẽpnnit.
Qn autẽ dictis eiꝰ alt̃ obȩdiat: dũ ipse re¬
spuit oꝑe. quod predicat uoce. & dissimulat
audire quod narrat: De ista p̃dicationis le¬
ge scriptũ. ẽ. Qui soluerit unũ de mandatis
istis minimis. & docuerit sic hoĩes: minimꝰ
uocabit᷑ in regno cȩlorũ. Qui autẽ fec̾it &
lat: de qua scͥptũ ẽ. Et colligent de regno
eiꝰ omĩa scandala. Insuꝑno & eni regno.
scandala quȩ ex eo colligi debeant. ñ haben¬
tur. Qui gͦ soluit oꝑe & sic doca uoce: in
isto regno cȩlorum minimus erit. in illo
nec minimus. Uiam autẽ ꝓcellis sonanti¬
b posuit: cum predicatorib suis ad corda
hominũ t̾rore uenturi iudicii ꝑculsa adi¬
tum fȩxit. Priꝰ itaq lex ponitur. ut pꝰmo
dum uia pandatur: quia illa uox cor audi¬
entis penetrat. quȩ hoc quod sonuerit. oꝑe

Expanded text:
disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Sermones etenim Dei post se praedicator projicit, cum hoc quod dicit facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, 610 et docuerit sic homines, minimus vocabitur in lat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuerit, opere
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ib audisse ẽ. s eandẽ sapientiã ñ uidis
se: & eiꝰ potentiã ex uirtute illiꝰ cognouis¬
se: & tam̃ sub ea humilit̾̃ stare noluisse.
Uñ ueritatis uoce de ipso malignorum
spũum capite dr̃. Ille homicida erat ab
initio: & inueritate ñ stetit. Seq̃r. Deys¬

Expanded text:
audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit . Se
Abbreviated transcription (Latin):
ud mirũ si ȩt̃na dei sa¬
pientia conspici ñua¬
lox: qͣn ipsa quoq in-¬
condita. humanis
oculis comprȩhen¬
di ñ posst̃:
In reb gͦ creatis discimꝰ creat̾orem omĩum
quanta humilitate uenerem᷑: ut in hac ui¬
ta usurpare sibi de omnipotentis dei spe¬
ciȩ. mens humana nil audeat: quod solũ
electis sius p̃miũ in subsequenti remune¬
ratione seruat. Uñ bene pꝰquã dictũ ẽ. ab¬
scondita ẽ. ab oculis omĩum uiuentiũ:
ilico sub infert᷑. Uolucres quoq cęli lat&.¬

Expanded text:
erna Dei sapientia conspici non valet, quando ipsa quoque incondita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico sub
Abbreviated transcription (Latin):
escat. Est itaq requies ut ita dicã. simi¬
lis atq dissimilis: quia quod illiꝰ reqͥes
ẽ. hoc nr̃a imitatur. Nanq ut beati atq
ȩt̃ni simꝰ in ȩt̃nũ: imitam᷑ ȩt̃nũ. Et mag¬
ua nobis ẽ. ȩt̃nitas: imitatio ȩt̃nitatis.
Nec exortes sumus eius quẽ imitari pos¬
sumꝰ: quia & uidentes participam᷑. &
participantes imitam᷑. Quȩ nimirũ ui¬

Expanded text:
escat. Est itaqescat. Est itaqlis atque dissimilis. Quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Namque ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum, et magna nobis est aeternitas imitatio aeternitatis. Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus. Quia et videntes participamus et participantes imitamur. Quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
det ipse se ipsũ. Longe qͥppe disparilit̃
uidet creator se: quã uid& creatura crea¬
torẽ. Nã quantũ ad immensitatẽ dei. qui¬
dã nobis modus figit᷑ contẽplationis: qr
eo ipso pondere circũscribim᷑. quo creat᷑a
sumꝰ. Sic ꝓfecto ñ ita conspicimꝰ dm̃. sic̃
ipse conspicit se: sic̃ ñ ita requiescimꝰ in
dõ. quẽ admodum ipse requiescit inse.
Nam uisio nr̃a uel requies. erit ut cunq
simile̾s uisioni uł requiei illiꝰ: s ęquał
ñ erit. Cũ enĩ iaceamꝰ in nobis: ut ita di¬
cã. contẽplationis penna nos sulleuat: atq
a nobis ad illũ erigimur intuendũ: rap¬
tiq intentione cordis. & dulcedine con¬
templatiois. aliquo mͦ a nobis imus in
ipsum. Etiã hoc ipsũ ire nr̃m minꝰ ẽ. re¬
quiescere: & tam̃ sic ire. perfecte reqͥes¬
cere ẽ. Et ꝑfectagͦ requies.ẽ. quia d̃s
cernitur: & tamen ȩquanda ñ ẽ. reqͥei
illius: quia non a se in aliũ transit. ut qͥ

Expanded text:
t ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se quam videt creatura Creatorem. Nam quantum ad immensitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur quo creatura sumus. Sic profecto non ita conspicimus Deum, sicut ipse conspicit se. Sicut non ita requiescimus in Deo, quemadmodum ipse requNam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne enim jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adaequanda non est requiei illiu
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapientia se qñq ostender& in se:
pollicetur dicens. Qui diligit me. dilige¬
tur a patre meo: & ego diligã eũ. & ma¬
nifestabo me ipsũ illi. Ac si patent̃ dicat.
Qui inuestra me cernitis: restat ut in
mea me natura uideatis. Hinc rursus ait.
Beati mundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uideb̃t.
Hinc paulus dicit. Nunc uidemꝰ ꝑspe¬
culum in eniginate: tc autẽ facie ad fa¬
ciẽ. Nunc cognosco ex parte: tẽ autẽ
cognoscã. sicut & cognitus sũ. S q de

Expanded text:
Dei sapientia se quandoque ostendit, in se Dei sapientia se quandoque ostendit, in se pollicetur dicens: « Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo me ipsum illi ; » ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Hinc Paulus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc c
Abbreviated transcription (Latin):
unus uiuus. alt̃ uͦ sit mortuus : & simor¬
tuus uiuentẽ ñ uid&: uiuus tam̃ mor¬
tuũ uid&. Prȩdicator autẽ dei ut osten¬
der& quia ꝑ abiectionẽ qua se humilian¬
do deiecerat. talis iã factus ẽẽt. ut nec ip¬
ret: ñ solũ ait se mundo crucifixũ. ut
ipse mundi głam quã appeter& tanꝗͣ
mortuus ñ uideret: sed etiã mundũ s
asseruit crucifixũ. In quo tanta se hu¬
militate deiecerat: ut & ipse mundus
tanquã ad eũ mortuus paulũ humilem
atq despectũ iã uidere nequaquã pos¬
set. Sciendũ uͦ ẽ. quod fuere ñnulli. qui
dm̃ dicerent etiã in illa regione beati¬
tudinis. inclaritate quidẽ sua conspici.
s in natura mini me uideri. Quos nimi¬
rũ minor in quisitionis subtilitas fefellit.
Neq enĩ illi simplici & in cõmutabili es¬
sentiȩ. aliud. ẽ. claritas. aliud natura:
s ipsa ei natura sua claritas. ip̃sa clari¬
tas natura ẽ. Quia enĩ suis dilectorib hȩc

Expanded text:
unus vivus, alter vero sit mortuus, etsi morunus vivus, alter vero sit mortuus, etsi mortuus viventem non videt, vivus tamen mortuum videt. Prderet, quia per abjectionem qua se humiliando dejecerat, talis jam factus esset, ut nec ipret, non solum ait se mundo crucifixum, ut ipse mundi gloriam cum appeteret, tanquam mortuus non videret; sed etiam mundum sibi asseruit crucifixum, in quo tanta se humilitate dejecerat, ut ei ipse mundus tanquam ad eum esset mortuus, paululum humilem atque despectum jam videre nequaquam posset. Sciendum vero est quod fuere nonnulli, qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis, in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri. Quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, et aliud natura; sed ipsa ei natura sua claritas, et ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectoribus haec