comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me dicens. Manus ⁊ orobabel
fundauerunt domum istamꝰ. ⁊ ma¬
nus eiꝰ ꝑficient eam: ⁊ scietis quia
dñs exercituum misit me aduos.
dante dixisse. Sequitur. Qͥs emm.
despexit dies paruos: Dies paruos re¬

Expanded text:
chariae: Manus Zorobabel fundaverunt domum istam, et manus ejus perficient eam; et scietis, quia Dominus exercituum misit me ad dante, dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
fur sic̃ ibi scͥptum ẽ iudicabit᷑. ⁊ oĩs urãs
ex hoc similit̃ iudicabit᷑. E ducam itt̾o
dicit dñs exercituum: &e ueniet ad do¬
mum furis.⁊ ad domum iurantis in
noĩe ineom̃dacit̃. Et cõmorabit᷑ ĩme¬
dio domꝰeiꝰ: ⁊ consumet eum ⁊ lignaciꝰ¬

Expanded text:
 iudicabitur, et omnis iurans ex hoc similiter iudicabitur. Educam illud, dicit Dominus exercituum, et veniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter, et commorabitur in medio domus eius et consumet eum, ani
Abbreviated transcription (Latin):
reddet umcuiq scđm oꝑasuã maxi¬
me cum in ꝑsona separantis bonos
dixi adeum. Qͥd sunt duȩ oliue iste
ad dext̃am candelabri ⁊ adsinistram
audire. qr pͥora ñ retinet: site qͦd
ibi obscuriꝰ dict̾um est. Hie manife¬
stius audire desiderat: aut certe si¬
lentio angłi confutat᷑ eitis ꝑtinatia.
quod maiora sescire contendat: qͣm¬
quam hebrei ideo eum de oliuis int̃¬
rogantem nicħ audisse confirmẽt:qr
ñbene int̾rogauerit. nec totum que¬
sierit quod scire debuerat.Beniq

Expanded text:
reddit unicuique secundum opera sua, maxime cum in persona separantis bonos dixi ad eum: Quid sunt duae olivae istae ad dexteram candelabri, et ad sinistram audire, quia priora non retinet, sive quod ibi obscurius dictum est, hic manifestius audire desiderat, aut certe silentio angeli confutatur ejus pertinacia, quod majora se scire contendat, quamquam Hebraei ideo eum de olivis interrogantem, nihil audisse confirment, quia non bene interrogavit, nec totum quaesierit quod scire debuerat. Deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
sagnum ab igne alia metalla de¬
fendit. &e cumsit es ⁊ ferrum natura
durissimum.si absq stagnofuerit.
urit᷑ ⁊ concremat᷑: sic omnis angło¬
rum ⁊ hominum⁊ fortitudosiñ ha¬
imbecilla ꝓbatur ⁊ fragilis. Lapis
nens: ut qͦm stagntimmixta ⁊ ad¬
alderata int̃ se ꝑignem metala dis¬
rum plumbumq secernat: ut purũ

Expanded text:
stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelorum et hominum fortitudo, si non haimbecilla probatur et fragilis. Lapis nens, ut quomodo stannum mixta et adulterata inter se per ignem metalla disrum plumbumque secernat, ut purum
Abbreviated transcription (Latin):
demit in passione crucis ⁊ effusiõe
sanguinis sui: qñanima eiꝰ descen¬
dit in infernum.⁊ caro eiꝰ ñ uidit cor¬
ruptionem: qñ ad ipsam mortem ⁊
infernum insultando locutꝰ ẽ quod

Expanded text:
demit in passione crucis et effusione sanguinis sui, quando anima ejus descendit ad infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque infer
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ñ omnia q̃ gesta narrant᷑. aliqͥd etiã
signi ficare putanda st̃. s ꝓpt̃ illa que
aliqͥd sig̃cant. etiam q̃dam q̃ nieħ sign¬
ficant attexunt᷑. Solo enim uomere t̾ra
pscindit᷑: s ut hoc ficri possit: &̃ cẽca ari¬
tri m̃bra necessaria st̃. Isoli nerui meyha¬
cantum: s ut aptari posfint. insunt ce
cõnectunt᷑. Ita in ꝓpħica hystoria dicit¬

Expanded text:
 aliquid etiam significare putanda sunt: sed propter illa quae aliquid significant, etiam ea quae nihil significant, attexuntur. Non solo enim vomere terra proscinditur: sed ut hoc fieri possit, etiam caetera aratri membra necessaria sunt: Et non soli nervi cantum; sed ut aptari possint, insunt et cetconectuntur. Ita in prophetica historia dic
Abbreviated transcription (Latin):
donem dñs possidebit: cum ante per¬
cusserit fortitudinẽ earũ in salsissimo
⁊ amarissimo mari huiꝰ scłi. Et neqͥd
in eis pͥstinȩ remaneat sapĩȩ .i. dim̃tis
argentum ⁊ aurũ lutosimilla comparar̃t
igni eas excoquet.⁊ mundabit ad purũ:¬
de qͦ dñs in eugłio dic̃. Ignemueni mitere
idebit ascalon ⁊ timebit. ⁊ gaza. ⁊ dole¬
bit inmis: et accaron. q̃i confusa ẽ
spes eiꝰ. Et ꝑibit rex de gaza.⁊ ascalonñ
habitabit᷑. ⁊ sedebit separator in azoto.
pond̾ata: gaza fortis aut imꝑium: acca¬
ronsterilis siue eradicata: arotꝰ que in he¬
braicodr esdod ignis gñans: aut ignis

Expanded text:
Sidonem Dominus possidebit, cum ante percusserit fortitudinem earum in salsissimo et amarissimo mari hujus saeculi, et ne quid in eis pristinae remaneat sapientiae, id est, argentum et aurum luto similia compararunt, igne eas excoquet et mundabit ad purumittere bit Ascalon et timebit, et Gaza, et dolebit nimis, et Accaron, quoniam confusa est spes ejus. Et peribit rex de Gaza, et Ascalon non habitabitur. Et sedebit separator in Azoto.pondera : Gaza, fortis, aut imperium: Accaron, sterilis, sive eradicata: Azotus, quae Hebraice dicitur ESDOD  , ignis generans, aut ignis
Abbreviated transcription (Latin):
math qͦ in t̾minis eius: ⁊ tyrꝰ &
sydon. assumpserunt qͥppe sibi
sapientiam ualde̾. ⁊ edificauit tyrꝰ
munitionem suam: & coaceruauit
argentũ quasi humum ⁊ aurũ ut
lutum platears. Ecce dñs posside¬
bit eam.⁊ ꝑcutiet in mari fortitudi¬
nem eiꝰ: ⁊ hec igni deuorabitur

Expanded text:
math quoque in terminis ejus, et Tyrus et Sidon, assumpserunt quippe sibi sapientiam valde. Et aedificavit Tyrus munitionem suam, et coacervavit argentum quasi humum, et aurum ut lutum platearum. Ecce Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et haec ig
Abbreviated transcription (Latin):
ce sydonioꝵ fidei pͥmitias dedicauit:
serunt sapientiam: ut sophismatib
suis ⁊ dialeticȩ retib ⁊ sophistarum
tatem instar pulueris ⁊ luti qͦd in pla¬
teis ac uiis ÷ congregaret:⁊ regnum
idolatͥȩ qͦdmunierat possidet. S adũ¬

Expanded text:
ac Sidoniorum fidei primitias dedicavit, sere sapientiam, ut sophismatibus suis et dialecticorum retibus et sophistarum calliditatem, instar pulveris et luti quod in plateis ac viis est, congregaret, ut regnum idololatriae quod munierat, possideret. Sed adve
Abbreviated transcription (Latin):
la. Et fortis ñ obtinebit uͥtutem suan
fortem baasa int̾̃pretãt᷑: qͥ fuit adbeli
.ꝓmptissimꝰ Et robustꝰ non saluabit
animam suam. Et hc̃ amri sentiunt.
Et tenens arcum ñ stabit. De hieufiu
nãsi qͥ ioram regẽ isrł sagitta ꝑcusst
dictum putant. Et uelox pedib nol
saluabit᷑. Manaen intelligt̃. qͥ fruta
festinans regi assyrioꝵ mĩa dirȩit.¬
non saluabit aĩam suam: hoc ẽ uitĩ

Expanded text:
 Et fortis non obtinebit virtutem suam. » Fortem Baasa interpretatur, qui fuit ad bella promptissimus, « et robustus non salvabit animam suam, » hunc Amri sentiunt. « Et tenens arcum, non stabit, » de Jehu filio Namsi, qui Joram regem Israel sagitta percussit, dictum putant. « Et velox pedibus suis non salvabitur, » Manahen intelligunt, qui frustra festinans regi Assyriorum dona direxit.n salvabit animam suam. » Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs exercituum. Usq qͦ
uemant popli ⁊habitent in ei¬
uitatib multis: ⁊ uadant habita¬
tores unus ad alterum dicentes. la¬
mus ut dep̃cemur faciem dñi: et
queramꝰ dñm exercituum. Uadam.¬

Expanded text:
ec dicit Dominus exercituum: Usquequo veniant populi, et habitent in civitatibus multis, et vadant habitatores unus ad alterum dicentes: Eamus et deprecemur faciem Domini, et quaeramus Dominum exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
rat hystoria chaldeos magis fecisse: qͥ
donosor potat in phyalis: ⁊ statim reg¬
num eiꝰ in medos ꝑsasq transfert᷑. S
qr post diem dñimagnum ⁊ horribi¬
lem hec fut᷑a dicunt᷑. que apłi in re¬
surrect̾ione dñi intp̃tant᷑. ⁊ hebrei in
futurum iudicii tempꝰ differunt:
magis ẽ de romanis intelligendum:¬
deis. romȩ templum pacis edificanteᷤ.
uasa templi & uniũsa donaria in de¬
lubra illiꝰ consecrarint: que greca et
romana narrat hystoria. Co etiã tp̃r¬

Expanded text:
rat historia Chaldaeos magis fecisse, quir potat in phialis, et statim regnum ejus in Medos et Persas transfertur . Sed quia post diem Domini magnum et horribilem, haec futura dicuntur, quae apostoli in resurrectione Domini interpretantur, et Hebraei in futurum judicii tempus differunt, magis de Romanis est intelligendum:s Rome templo Pacis edificato vasa templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt, que Greca et Romana narrat historia». Et
Abbreviated transcription (Latin):
It tu turris g̃gis nebulosa filia syon:
usq ad te ueniet. Et ueniet potestas
pͥma: regnum filiȩ irłm. Nẽ quare me¬
rore contraheris: Nunqͥdrex ñ ẽ tͥ. aut
consiliariꝰ tuus ꝑut: qr comp̃hendit te

Expanded text:
t tu, turris gregis, nebulosa filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem. Nunc quare moerore contraheris? numquid rex non est tibi, aut consiliarius tuus periit: quia comprehendit te
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. ĩ gladio moriet᷑ icroboam: s
consurgam inquit suꝑdomum ie¬
dioñ ẽ mortuus: s dom eiꝰ. id est filiꝰ¬
ciꝰ ⁊acharias deo ꝑcutiente deletꝰ est.
Et isrł inqͥt captiuus migrabit de t̾ra

Expanded text:
dixit: In gladio morietur Jeroboam: sed, consurgam in gladio super domum Jedio non est mortuus, sed domus ejus, id est, filius Zacharias, Deo percutiente, deletus est. Et Israel, inquit, captivus migrabit de terra
Abbreviated transcription (Latin):
De mensura singularum uirtutum.
is gͥ formis uirtutes cõmemoratas.
ꝑ fectum constat redłe posseuirum:
Sistudeat certo uiuendi fine tenere.
S ingula quẽ uirtus debet hr̃e modũ:

Expanded text:
mensuris singularum virtutum. His igitur formis virtutes commemoratas, Perfectum constat reddere posse virum, 1004 Si studeat certo vivendi fine tenere Singula quem virtus debet habere modu
Abbreviated transcription (Latin):
tiium suscitauit. matre pꝰea dicente ad
bum dñi ĩ ore tuouerum ẽ:⁊ obhane
causam etiam ipsũi puerum uocatũ fi¬
lium amathi. Amathi enĩ in nr̃a lingͣ
ueritatem sonat. Et ex eo qͥd uerum he¬
lyas locutꝰ ÷: ille qͥ suscitat est. filius eẽ¬

Expanded text:
matre postea dicente ad bum Domini in ore tuo verum est . Et ob hanc causam etiam ipsum puerum sic vocatum filium Amathi. Amathi enim in nostra lingua veritatem sonat. Et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius e
Abbreviated transcription (Latin):
uorauit: ⁊ orantẽ reuomuit. Reiectus.
p̃dicauit subũsionẽ. s contristat᷑ in
penitentia niniuȩ.⁊ saluti gentium
braculo: ⁊ dolet subito arescentis. se¬
referre ad intelligentiam saluatoris:
obsalutẽ urb̃ innumere. eueurbitȩ sit
delectatꝰ umbracło: qͦd rep̃heus a deost
cur maiorem curã habu̾it herbȩ uiren¬
tis. ⁊ extimplo aride. qͣm tante homiñ

Expanded text:
it, orantem revomuit; rejectus praedicavit subversionem. 85. Sed contristatus in poenitentia urbis, et saluti gentium braculo, et dolet subito arescente. referre ad intelligentiam Salvatoris: ob salutem urbis innumerae, cucurbitae sit delectatus umbraculo: quod reprehensus a Deo cur majorem curam habuerit herbae virentis, et extemplo aridae,
Abbreviated transcription (Latin):
nomenuł ex duob compositum est.
int̃pretat᷑ angustia panis: uł unũ
est ũbum & transfert᷑ in incendium.
tur: aut certe negotiator ⁊ humilis ap¬
q̃ legis sunt:⁊ negotiabit᷑ de multis
margaritis unam p̃ciosissimam mar¬
garitam: & deposita iudeorũ suꝑbia:
humilitatẽ sectabitur xp̃ianam. Et
illuc usq ꝑueniet: ut uͥ antea fuit dri¬
bulatio panis.tanta ut mulier uidua.¬
possidebit ciuitates austri .i. eccłias ue
ebriabitur sanguine pastoris ⁊ pͥnci¬

Expanded text:
, vel ex duobus compositum est, et interpretatur angustia panis: vel unum erbum est, et transfertur in incendium. tur: aut certe negotiator et humilis apquae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Judaeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidupossidebit civitates austri, id est, Ecclesebriabitur sanguine pastoris, et princi
Abbreviated transcription (Latin):
ce ficus. sp̃s scĩ dona dulcissima. et
malogranatum. eccłiastica dogina
nem ⁊ illuminationem cordis eiqͥ
It factum est uerbum dñi scđo
dicens. Loquere ad zorobabel du¬
cem iuda: dicens. Ego mouebo ce¬
lum parit̃ & t̾ramꝰ. ⁊ subtiertam so¬
lium regnoꝵ: &e conteram fortitu¬
dinem regni gendium. Et subuer¬
tam quadrigam ⁊ ascensores eiꝰ: ce
descendent equi ⁊ ascensores eorum:
tur in gladio frĩs sui. In die illo diẽ
elegi te dicit dñs exereituum. Notan

Expanded text:
et ficus, Spiritus sancti dona dulcissima; et malogranatum, Ecclesiastica dogmatanem, et illuminationem cordis ei qui «Et factum est verbum Domini secundo sis, dicens: “Loquere ad Zorobabel ducem Iuda dicens: Ego movebo cęlum pariter et terram, et subvertam solium regnorum et cunctam fortitudinem regni gentium, et subvertam quadrigam et ascensorem eius, et descendent equi et ascensores eorum, vir in gladio fratris sui. In die illa, dicit te elegi, dicit Dominus exercituum. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
cunct̾is gentib dñs nr̃ atq saluator. Et
implebo domum istam gła maiori qͣm
cituum. Et ne forsitan sponsorem putetis
infirmum: meum ẽ argentum. ⁊ meum ẽ
exercituum. Ego in ornam̃tum templi au¬
rum ⁊ argentũ donabo: & maior erit gła¬

Expanded text:
ator. Tunc implebo domum istam gloria majore quam potens. Et ne forsitan sponsorem putetis infirmum: meum est aurum, et meum est . Ego in ornamentum templi aurum argentumque donabo, ut major fiat
Abbreviated transcription (Latin):
llathiel. ⁊ iħ̃mfilium iosedechsacerdo¬
dn magnum. Int̾fect̾o gͥ apud massa¬
as cyro qui .xxx. annis regnauit in
biatami& i regina massagetarum:
cambis es filiꝰ eius successit in regnum. Q
expletis oct̾o annis: duos magos habuit
successores. Qͥb occisis a popło: dariꝰ filiꝰ
hidaspis ex sententia.uii. familiarum
rex ꝑsarum constitutꝰ est. Cinius regni
annoscđo factꝰ est sermo dm̃ ad agge¬
anno. s non in eodemmñse: nam post
duos m̃ses .uiii. annim̃se fudit uaticini¬
um. Unde recte urcta ordinem ꝓpħarũ¬
altare fuerat extruct̾um.⁊ iact̾a templi
fcindam̃ta: uicinis in circuitu natioĩb¬

Expanded text:
um Josedec sacerdotem magnum. Interfecto igitur apud Massagetas Cyro, qui triginta annis regnavit in Persis, a Tomyri regina Massagetarum, Cambyses filius ejus successit in regnum, qui expletis octo annis, duos magos fratres habuit successores: quibus occisis a populo, Darius, filius Hystaspis, ex sententia septem familiarum rex Persarum constitutus est. Cujus regni anno secundo factus est sermo Domini ad Agganno, sed non in eodem mense: nam post duos menses octavo anni mense fudit vaticinium. Unde recte juxta ordinem dualtare fuerat exstructum, et jacta templi fundamenta, vicinis in circuitu nationib
Abbreviated transcription (Latin):
necchum ȩdificato templo. ñ tidit ꝓ
qr habebat memoriam dñi. ⁊ ꝓpter
memoriambndictionem.⁊ ob bene¬
dict̾ionem testimonium: iccirco ad
eum ⁊ acharias filiꝰ barachie filiꝰ abdo
mittit᷑. Tacharias int̃pretat᷑ memo¬
ria dñi. barachiã bndict̾io dñi: abdo
testimonium eiꝰ. Uideamꝰ gͦ qͥd sermo
dñi qui erat in pͥncipio apud deum
patrem: in zacharia ꝓpħaloctt᷑ sit

Expanded text:
necdum aedificato templo, necdum moenqui habebat memoriam Domini, et propter memoriam, benedictionem, 780 et ob benedictionem, testimonium: idcirco ad eum Zacharias, filius Barachiae, filius Addo mittitur. Zacharias interpretatur memoria Domini: Barachia, benedictio Domini: Addo, testimonium ejus. Videamus ergo, sermo Domini qui erat in principio apud Deum Patrem, quid in Zacharia propheta sit
Abbreviated transcription (Latin):
patres passisunt: ad qͦs similit̃ pro¬
phetȩ illiꝰ temporis sunt locuti. No¬
tandum qͦd in paucis u̾siculis breuib
dñm ẽẽ qͥ p̃cipit aduersum regis imꝑi¬
um ⁊ hostes circum frementes: ⁊ hacfi¬
ducia ad edificationẽ templiconciten¬
tur. U nos dicimꝰ dñs exercituum. in¬

Expanded text:
patres, ad quos similiter prophetae illius temporis sunt locuti. Notandum quod in paucis versiculis brevibusDominus esse qui praecipit adversus regis imperium et hostes circumfrementes; et hac ad aedificationem templi fiducia concitentur. Haec dicit Dominus exercituum:
Abbreviated transcription (Latin):
lam ȩdificare cȩpistis. a diegͥ.xxͦ.iiii.
la futura sit considate. Monꝰ mensis
est: quem nos nouembrem uł decem¬
bem dicimꝰ. isan enim apud hebre
sinsis ÷ pͥmꝰ qui appellat᷑ insis nouoꝵ.
eo tempore quo pascha faciunt .i. mei
piente ueris exordio: qͥ scđdm lunȩ curfũ
sepe quandam partem m̃sis marcii pos¬
latitant in t̾ra: nec futura fecunditas
coniect̾ari potest. Nunqͥd ait iam sem̃
ingermine est: Qͦd meliꝰ hebraice dr
infolliculo: ut techam frumentisigni¬
ficet. Nunquid uinea ⁊ ficꝰ ⁊ malogͣnatũ
& lignum oliuȩ florem fuũ dederunt:
ut ex flore sꝑetur ce fructꝰ: Utiq non.
Mense enim decembri futurarum nul¬

Expanded text:
aedificare coepistis. A die igitur vicestia futura sit, considerate. Nonus est mensis quem nos Novembrem, vel Decembrem dicimus. NISAN   enim apud Hebraeos mensis est primus, qui appellatur mensis novorum: eo tempore quo Pascha faciunt, id est, incipiente veris exordio, qui secundum lunae cursum saepe quamdam partem mensis Martii poslatitant in terra, nec futura fecunditas conjectari potest. Numquid jam, ait, semen in germine est? Quod melius Hebraice dicitur, in folliculo, ut thecam frumenti significet. Numquid vinea et ficus, et malogranatum et lignum olivae florem suum dederunt? ut ex flore intelligatur et fructus. Utique non; mense enim, ut diximus, Decembri futurarum nul
Abbreviated transcription (Latin):
uimn alia questio ꝓpomit᷑ sacerdotibuis.
quod scilicet b̃n respondint ad suꝑiorẽ:
⁊ quasi similitudo ꝓblematis coaptat᷑.
in qͣ imꝑitꝰ facile labipotest. Da enim
aliquem nescire legem.⁊ si ẽ respondie
de scificata carne non sc̃ificaripanem
ñ contammare ea q̃ sc̃a caroscĩficare

Expanded text:
um alia quaestio proponitur sacerdotibus: quod scilicet bene responderint ad superiorem, et quasi similitudo problematis coaptatur, in qua imperitus facile labi potuit. Da enim aliquem nescire legem, et sicut respondit de sanctificata carne non sanctificari panemnon contaminare ea quae sancta caro sanctificare
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ edificantes carnalem domum ⁊ tec̾ta¬
uidentes: non curant uel inseipsis uł aliis¬
extruere templum dei. uł ȩccliam dñi¬
matialem que intecta ⁊ diruta ẽ instau¬
rare. Quors sepe uita ⁊uitȩ sermo con¬
gruus scandalizat plurimos ⁊ de eccłia
picit: ⁊ ad solitudinem ꝑducit domum
dicimꝰ qͦ uniũsos generalit̃ accusemꝰ. s
quo in omni officio ⁊ gradu sint alii qui
edificent. ⁊ alii qͥ destrtiant templum dei:
& ꝓpt̃ eorum uitium nec eȩli rorem nec tra
det germen: siccet᷑ humꝰ. montes areant:
nit. homines qͦq ipsi ⁊ ium̃ta ⁊ unitersus
labor manuum insectante gladio ⁊ sicci¬
tate uel uentourente disꝑeant.
t audiuit zorobabel filiꝰ salathiel ce
iłis filiꝰ iosedech sac̃dos magnꝰ ⁊ omnes
reliquie popłiuocem dei sui.⁊ tĩba agger
ꝓphȩ sic̃ misit eum dñs ds eorumad ipsoᷤ.
&e timuit popłs a facie dñi. Diligent̃ at¬

Expanded text:
qui aedificantes carnalem domum, rovidentes, non curant, vel in seipsis exstruere templum Dei, vel Ecclesiam Domini, quae intecta et diruta est, instaurare: quorum saepe vita et sermo incongruus scandalizat plurimos, et de Ecclesia ejicit, et ad solitudinem perducit domum dicimus quo universos generaliter accusemus, sed quod in omni officio et gradu sint alii qui aedificent, et alii qui destruant templum Dei, et propter eorum vitium nec coeli rorem, nec terra det germen, siccetur humus, montes areant, nit, homines quoque ipsi et jumenta, et universus labor manuum, secante gladio, et siccitate, vel vento urente dispereant. t audivit Zorobabel filius Salathihel et Iesus filius Iosedech sacerdos magnus et omnes reliquiae populi vocem Dei sui et verba Aggei prophetae sicut misit eum Dominus Deus eorum ad ipsos et timuit populus a facie Domini et
Abbreviated transcription (Latin):
sensum bretit̃ posfumꝰ dicere frustra
aliqͦs munera offerre deo: ⁊ elemosims
cum seipsum qͥs edificau̾it templum
dei.⁊ post edificationem templidona
obtulerit in altari. Qñ gͥuitus seruii¬

Expanded text:
sensum breviter possumus dicere, frustra aliquos munera offerre Deo, et eleemosyncum seipsum quis aedificaverit templum Dei, et post aedificationem templi dona obtulerit in altari. Porro secu
Abbreviated transcription (Latin):
tum lapides p̃eiosos. In auro senstis oc¬
cultus: in argento sermodecens: inlapide
p̃cioso opꝰ deo placens. His metallis illu¬
strior fit ȩccłia saluatoris: quam qͦndã
synagoga fuerat. His lapidib tuius edi¬
ficat᷑ domꝰ xp̃i. ⁊ pax ei prebetur et̃na.

Expanded text:
tum, lapides pretiosos ; ut in auro sensus occultus sit, in argento sermo decens, in lapide pretioso, opera Deo placentia. His metallis illustrior fit Ecclesia Salvatoris, quam quondam synagoga fuerat; his lapidibus vivis aedificatur domus Christi, et pax ei praebetur aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. in scdo anno qͥ diuidit unionẽ.
mat̾ia enim in qͣ munch reparatio sobo¬
lesq consistit. duplicem nũm diligit.
ing̃dimͦ domum domini. ⁊ utͦq popło
congregato extrummꝰ templum dĩ. Ex dus¬
sumia consistit: qr tam ex circumciso¬
⁊ inuerȩ circumcisi oms typo accipids
docens ut edificemꝰ domum dñi in ãpu¬

Expanded text:
mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio sobolisque consistit, duplicem numerum diligit, ingredimur domum Domini, et utroque populo congregato, exstruimus templum Dei. Ex duosumma consistit: quia tam ex circumcisiot in verae circumcisionis typo accipiturdocemur, ut aedificemus domum Domini in ampu
Abbreviated transcription (Latin):
uias non dederunt qͥbꝰ humꝰ irriga
ta fruges parit: s nec rorem qͥdenl
matutinum atq nocturnum: ut
arentes agͥ saltem humore modies
solet sponte gignere auaro sinue¬

Expanded text:
viam non dederunt, quibus irrigata humus fruges facit; sed ne rorem quidem matutinum, atque nocturnum, ut arentes agri, saltem humore modico sponte solet gignere, avaro sinu te
Abbreviated transcription (Latin):
.xiͦ. iñse anno scdo cdarii regis. ⁊ faciebant
oyꝰ indomodm̃i exercituum dei sui. Preci¬
pitur autem nob̃ ut edificari possit domꝰ
sp̃s sc̃s: ⁊ ing̃diam᷑ in domiun dñi ⁊ facia¬
mus opꝰ dei. Iamenim ⁊ orobabel de gñe
dauiddñs ñr tiħs sac̃dos inȩc̃num susci¬
disponente faciamꝰ. Que tam̃ oꝑa deifa¬
cere ante ñ possumꝰ: nͥ timeamꝰ a faciedo¬
mini. ⁊ credamꝰ in eum.⁊ ing̃diam᷑ tem¬
plum dei: & ea q̃ domo di digna sunt ꝑ

Expanded text:
sexto mense anno secundo Darii regis, et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui. Praecipitur autem nobis, ut aedificari possit domuss sanctus, et ingrediamur in domum Domini, et faciamus opera Domini. Jam enim Zorobabel de genere David, et Jesus sacerdos in aeternum suscidisponente. Quae tamen opera Dei facere ante non possumus, nisi timeamus a facie Domini, et credamus, et ingrediamur templum Dei, et ea quae domui
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ aliquid eor polluetur: Et res¬
ponderunt sacerdotes. quoꝵ prin¬
cepserat iħs filius iosedech. unde &e
legem nouerãt:⁊ dixerunt contacꝰ¬
tu eiꝰ qui immundꝰ est.omnia ab eo
contact̾a pollui. Et respondit aggeꝰ
&e dixit. de suꝑioribꝰ tacens. quod scĩfi
sui texens occasionem. Sic populus
iste ⁊ sic gens ista ante faciem meam
dicit dñs: ⁊sic omne opꝰ manuum
eoꝵs.⁊ omnia q̃ obtulerint ibi conta¬
qͦd tetigerit ⁊ qͦd mͥ obtulerit. ĩmun¬
Opopłe qͥ altaritantum extruct̾o. ⁊ di
ruta domo mea hostias mͥ offers ĩ altari.
& uictunis eiꝰ ⁊ carnib te scĩficari putas.
seito ñ tam scĩticari te ex hostus qͥ templo¬
meo diruto tͥ ꝓdesse ñ poterunt: qm cõ¬
edificare negligis⁊ tuam extruere cona

Expanded text:
 Et responderunt sacerdotes, quorum princeps erat Jesus filius Josedec, unde et legem noverant 763, et dixerunt contactu ejus, qui immundus est, omnia quae ab eo contacta sunt pollui. Et respondit Aggaeus et dixit, de superioribus tacens, quod sanctificsui texens occasionem: Siiste, et sic gens ista ante faciem meam, dicit Dominus, et sic omne opus manuum eorum: Et omnia quae obtulerint ibi, contaquod tetigerit vel obtulerit, immunopule, qui altari tantum structo, ruta domo mea, hostias mihi offers in altari, et victimis ejus et carnibus te sanctificari putas: scito non tam sanctificari te ex hostiis quae, templo diruto, tibi prodesse non poterunt: quam cone
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabatis inuenistis: uacuos culmos
& inanes stipulas sine spicarũ fru-¬
gibus cong̃gantes. Plenȩ erant areȩ:
spes in ocłis. luctus in manibꝰ. S ⁊
hoc ipsum quod uix de multa sege
reum:⁊ mea urtute disꝑsum est.
Exsufflau enimillud ⁊ redegi ad nehi¬
lum: qr frumentum emortuũ ⁊ uacui

Expanded text:
aretis, messuistis vacuos culmos, et inanes stipulas sine spicarum frugibus congregastis. Plenae erant areae: spes in oculis, luctus in manibus. Sed hoc quoque ipsum quod vix de multa segetum, et mea virtute dispersum est. Exsufflavi enim illud, et redegi ad nihilum; quia frumentum emortuum et vacui
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾roga sacerdotes legem dicens. Si il¬
officii de lege int̾rogatos responde.¬
Sigͦ sacerdos est: sciat legem dñi. Si ig¬
norat legei: ipse se conuincit ñ ẽẽ dm̃sa
grdotem. Sacerdotis enĩ ẽ scire legem:

Expanded text:
Interroga sacerdotes legem, dicens. Siofficii, de lege interroganti respondeSi sacerdos est, sciat legem Domini: si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. Sacerdotis enim est scire legem,
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs exercituum. Si diffici¬
le uidebitur inocłis reliquiarũ
populi huiꝰ in dieb illis: nunquid ĩ
ocłis meis difficile erit. dicit dñs exer¬
hoc reliqͥis popłi q̃ de captiuitate uene¬
rant uidebat᷑ incredulum: cernentibꝰ
urbem penitꝰ destitutam. murorum
ruinas ambustos parietes manꝰ baby¬
lonias ostentare.S nunquid in con¬

Expanded text:
ec dicit Dominus exercituum: Si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi hujus in diebus illis, nunquid in oculis meis difficile erit, dicit Dominus exerHoc reliquiis populi, quae de captivitate venerant, videbatur incredibile, cernentibus urbem penitus destitutam, murorum ruinas, combustos parietes, manus Babylonias ostentare; idcirco con
Abbreviated transcription (Latin):
tam rabiem ꝑsecutoꝵ feritas excitata
etiam diuinos libros igm tracdent.
om̃s insulȩ. metalla. carceres confes¬
sortim ⁊ mr̃m cathenatis gregibꝰ ĩple¬
rent᷑: qͥs eo tp̃r credet rursũ eccłias ꝯstru¬
endas abhis ipsis qͥ ante destruxerant:
Ñ qͦd idem hoĩes fuerint: s qͦd eadẽ regał
potestas q̃ pͥꝰ sedebat in insidiis cum di
pensis rei publicȩ eceles iarum basili¬
cas extruat.⁊ exaltet summa fasti¬
gia: ut ñ solum laquearia tect̾aq fulgẽ¬
tia auro decoret: s parietes diũsi mar¬
moris uestiat crustis. ⁊ diuinos libͦs

Expanded text:
tam rabiem persecutorum feritas excitata rent, divinos libros ignibus traderent, omnes insulae, metalla, carceres, confessorum et martyrum catenatis gregibus implerentur. Quis eo tempore crederet rursum Ecclesias construendas ab his ipsis qui ante destruxerant? non quod iidem homines fuerint, sed quod eadem regalis potestas quae prius sedebat in insidiis cum divpensis reipublicae Ecclesiarum basilicas exstruat, et exaltet summa fastigia, ut non solum laquearia et tecta fulgentia auro decoret; sed parietes diversi marmoris vestiat crustis, et divinos libros
Abbreviated transcription (Latin):
fuga ꝓpħe adhominis referri commu¬
nem ꝑsonam: qͥ dei p̃cepta contempnẽs
recessit a facie eiꝰ.⁊ se mundo tradidit.
dre dm̃: ce reũti ad eum quem fugerat.
ad ꝑnitiem: ⁊ ñ solum ñ ꝓdẽe auxiliũ
his qͥb p̃betur: s ⁊ipsos qͥ p̃bent parit̃
oteri: sic̃ legimꝰ uictam ab assyriis
yptum: que opitulabat᷑ isrł contra
batur: q̃ ꝑiclitantem susceꝑat. Uento
maria concitant᷑: in tranqͥulitate tem¬
hestas orit᷑. Nich deo adu̾sante securũ ẽ.
t timuert naute.⁊ elamauerunt
erant in naui inmare: ut alleui aret᷑¬
nauis abeis. Ptant nauem solito oñe
ỹgrauari:.⁊ ñ intelligt̃ totum pondus
ignorant dĩ ꝓuidentiam: ⁊ sub errore
religionis sciunt aliqͥd ẽe uenerandũ.
Deniq: piciunt onera imare: ut mag¬
nitudinem fluct̾uum classis leuior tͣnsi¬
liret. At contͣ isrł nec bonis nec malis
siccos oculos habet

Expanded text:
fuga prophetae et ad hominis referri in communi personam, qui Dei praecepta contemnens, recessit a facie ejus, et se mundo tradidit, tire Deum, et reverti ad eum quem fugerat. t non solum non prodesse auxilium his, quibus praebetur; sed et ipsos qui praebent, pariter conteri. Sicut legimus victam ab Assyriis Aegyptum, quia opitulabatur Israeli contra quae periclitantem susceperat: vento maria concitantur, in tranquillitate tempestas oritur, nihil, Deo adversante, securum est. Et timuerunt nautae, et clamaverunt erant in navi in mare, ut allenavis. Arbitrantur navem solito onere praegravari, et non intelligunt totum pondus ignorant providentiam, et sub errore religionis sciunt aliquid esse venerandum: projiciunt onera in mare, ut magnitudinem fluctuum classis levior transiliret. At contra Israel nec bonis nec malis siccos oculos habet
Abbreviated transcription (Latin):
paralipomenonlibs legimꝰ: adquem
hẏram qͦ rextyriligna de libano ra¬
saxa monstrant᷑ in littore: in quib
andromeda religata. ꝑsei quondam
ingredientem mare. Deditq naulũ

Expanded text:
Paralipomenon libris legimus , ad quem Hiram quoque rex Tyri ligna de Libano rasaxa monstrantur in littore, in quibus Andromeda religata, Persei quondam ingredientem mare, deditque naulum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exercuisti impiecatem in t̾ia mans
inea impietatis tuȩ fecisti ẽe participes.
iud fict̾or suus: Conflatile ⁊ imago
failsa: qr sꝑauit in figmento fict̾or eiꝰ. ut
faceret simulachra muta: De nabucho¬

Expanded text:
 exercuisti impietatem in terra vivein ea, impietatis tuae fecisti esse participes. lud fictor suus conflatile, et imaginem falsam? Quia speravit in figmento fictor ejus, ut faceret simulacra muta. Vae qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ irritum deductum ẽ ĩ die illa. Et cog.¬
nouert̃ sic pauꝑesg̾gis qͥ custodiunt m:¬
culus. tulit dñs uirgã pͥmã. totꝰ orbis
nationes q̃ uocabant᷑ decorȩ: ⁊ abscidit
eas a eultu suo q idola uenerate st̃. &¬

Expanded text:
Et in irritum deductum est in die illa: et cognoverunt sic pauperes gregis, qui custodiunt mculus, tulit Dominus virgam primam, totius orbis nationes, quae vocabatur decora, et abscidit eas a cultu suo, quia veneratae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uͦ didicit quȩ scire ꝑ om̃ia debet.
R ecte prb̃r ẽ ilucis iter bñ prebet.
S acerdos post uestigia xp̃i gradiens. uerbum
ipsius dicitur. dumq ꝓximũ ad agnitionẽ
dei amoremq cȩlestium inflaminat. sera¬
phinam sortitur dignitacem.
S ubiccto popło fit uiuendipla forma
Cuius uita calens uere uirtutis amore
pum recte xp̃m factis imitatur ⁊ ore.

Expanded text:
Qui vero didicit quae scire per omnia debet, Qui vero didicit quae scire per omnia debet, Recte presbyter est, et lucis iter bene praebet. § XXII. Sacerdos post vestigia Christi gradiens, verbumque us dicitur, dumque proximum ad agnitionem Dei et amorem coelestium inflammat seraphinam sortitur dignitatem. Subjecto populo fit vivendi bene forma, Cujus vita calens verae virtutis amore; Dum recte Christum factis imitatur et ore:
Abbreviated transcription (Latin):
N e contemptoris imulta qñq grauet᷑:¬
Sacramenta dominica prb̃m quemq decet
scire. quib subiectum sibi popłm erudiat.¬
& informet ad fidem. sine quib sacerdoti¬
o fungi digne non poterit.
cire uelit pͥmũ quid uctima sit gn̾alis.
Quidlignum uitȩ. quid panis sp̃ualis:
Quidue sit ara. calix. qͥd in ħ aqͣ fusa merumq.
Quȩ duosunt unum pꝰ ꝗͣ sacratur utrunq.
Scire uelit quid diluuiitulit abstulit unda.
Unda ꝓfunda quidẽ s ⁊ ipsafigura ꝓfunda.
Deniq cur calicem crux signet crux aret aram.
Agni ꝓ nob̾ occisi sangune claram.
Cur baptͤmali sit crismatis unctio fonti.
Quidue renatoꝵ crux conferat illita fronti.
s quid sacroꝵ diũ penetramꝰ abyssum:
Om̃ascire uelit sacrifex quib itur ad ipsum
t alia qui nescit post culpe qd̃q grauam̃¬
N ec sͥ nec popło conferre ualet medicam̃
Quinetiam cȩcuscȩcoꝵ dux male cedit.
a uemsua cum reliquis grauis ignorantialedit

Expanded text:
Ne contemptoris mulcta quandoque gravetNe contemptoris mulcta quandoque gravetSacramenta Dominica presbyterum quemque decet scire, quibus subjectum sibi populum erudiat, et informet ad fidem, sine quibus sacerdotio fungi digne non poterit. Scire velit primum quid victima sit generalis, Quid lignum vitae, quid panis spiritualis; Quidve sit ara, calix, quid in his aqua fusa, merumque; Quae duo sunt unum, postquam sacratur utrumque. Scire velit quid diluvii tulit, abstulit unda, Unda profunda quidem, sed et ipsa figura profunda Denique cur calicem crux signat, crux aret aram Agni pro nobis occisi sanguine claram, Cur baptismali fit chrismatis unctio fonti, Quidque renatorum crux conferat illita fronti. Sed quid sacrorum Domini penetramus abyssum? Omnia scire velit sacrifex quibus itur ad ipsum. Talia qui nescit post culpae quodque gravamen, Nec sibi, nec populo conferre valet medicamen, Quin etiam caecus caecorum dux male cedit, Quem sua cum reliquis gravis ignorantia laedit;
Abbreviated transcription (Latin):
IO m̃is id ignorans ignoratur. quia nescit
Unde salus oritur. ueniȩ fons uñ patescit.
Ignorãtilr homo comedens de sc̃ĩficatis.
S ic̃ ait moyses penam feret inscietatis.
Additur hic salomonsacrũ formãs paradignia.
In quo mist̾ii sacri presulget enignia.
Q ndo sedes inquit ad prandia celsa pocentis
Q uos comedas attende cibos discriminem̃tis.
Nam quid ꝓficiat menti caro uuificatrix
Scire pͥus debet ratio uirtutis amatrix.
Nos monet hinc psalmꝰ regis simul atq ꝓpħe
Iudiciumq sͥ sumit mortẽq patent̃.
Sicq fit ut xͥ caro q̃ datur ad medicinã.
P tinus huic mortis laqueũ paratatq ruinã.
Nam qͣmuis aliquis sit uite religiose:
Cum nescit quid agat uiuit sibiꝑniciose:¬
Quomͦꝰ mist̾ii sacri defendet honorẽ
Eius qui ñ dum gustauit mente saporẽ:
Ut nequit absq fide ꝑfectiostare sacroꝵ:
Sic sñ doctrina ñ stabit cultus eoꝵ
&ͦ quinescit sacra discat. ⁊ ħ ueneret᷑.

Expanded text:
Omnis id ignorans ignoratur, quia nescit Omnis id ignorans ignoratur, quia nescit Unde salus oritur, veniae fons unde patescit Ignoratur: homo comedens de sanctificatis, Sicut ait Moyses, poenam feret inscietatis. Additur hic Salomon sacrum formans paradigma, In quo mysterii sacri praefulget aenigma: Quando sedes, inquit, ad prandia celsa potentis, Quos comedes attende cibos discrimine mentis. Nam quid proficiat menti caro vivificatrix, Scire prius debet ratio virtutis amatrix. Nos movet hinc psalmus regis simul atque PropJudiciumque sibi sumit, mortemque patenter; Sicque fit ut Christi caro quae datur ad medicinam Protinus huic mortis laqueum parat atque ruinam. 1165 Nam quamvis aliquis vitae sit religiosae, Dum nescit quid agat, vivit sibiQuomodo mysterii sacri defendit honorem Ejus, qui nondum gustavit mente saporem? Ut nequit absque fide perfectio stare sacrorum, Sic sine doctrina non stabit cultus eorum. Ergo qui nescit, hic discat et hic veneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Fȩdere uirgineo sibi cęlitus associatam:
Quaꝓpt̃ quisquis nes de corpore xp̃i
Dum sordescis adhuc. ⁊ ñdum penicuisti:
Ad dñi mensam ñ ẽ iter accelerare:
Ne si presumas iude summilis uideare:
Iudas om̃imodis se deliquisse sciebat.
Etram̃a sacris epulis ñ se retrahebat.
Dupliciter reus hic tam crimine ꝓditionis.
Q  m de contemptu uiolate religionis.
Qre iudicio dñi mala tanta sequente.
Introtit sathanas in eum cũ pane repente
Ergo punit eum sententia penaq duplex:
Cui ñ ꝓfecit dm̃ correptio supplex
Ne corpꝰ xp̃i tractent animis nisi puris.
Nam qui cũ iuda male ꝑcipit excipietur:
Q uibene cũ petro capit: ad xp̃m referetur.
Nulli fidelium ignorare licet dñici corporis
⁊ sanguinis sacramentum qd in eccła coti¬
die celebrat᷑. ne forte ex eo qd̾ ignorat aliud
ꝑcipiendum censeatur indignus.
Ignorant penicus. quib ultio diua minat᷑.

Expanded text:
Foedere virgineo sibi coelitus associatam. Foedere virgineo sibi coelitus associatam. Quapropter quisquis non es de corpore Christi, Dum sordescis adhuc, et non poenituisti, Ad Domini mensam non est iter accelerare, Ne, si praesumas, Judae similis videare. Judas omnimodis se deliquisse sciebat, Et tamen a sacris epulis non se retrahebat, Dupliciter reus hic, tam crimine proditionis, Quam de contemptu violatae religionis. Quare judicio Domini mala tanta sequente Introivit Satanas in eum cum pane repente. Ergo punit eum sententia poenaque duplex, Cui non profecit Domini correctio supplex Ne corpus Domini tractent animis nisi puris; Nam qui cum Juda male percipit, excipietur. Qui bene cum Petro capit, ad Christi populum referetur. § XX. Nulli fidelium ignorare licet Domini corporis et sanguinis sacramentum, quod in Ecclesia quotidie celebratur, ne forte ex eo quod ignorat, ad illud percipiendum censeatur indignus. Ignorant penitus, quibus ultio divina minatur:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ẽ frumenti granum qd̾ ab ethereuenit.
Cunius adeps animas nr̃as ⁊ corporalenit.
Itld̃ sponte cadens in c̾ra mortificandum:
Ẽprius. atq ꝑ hoc surrexit multiplicanciũ.
Eximo multis asflux̃ copta granis.
Re quib efficitur nẽ unus in ethere panis
Nam quociens xͦ crescente fide gn̾amur:
Ex uno grano quasi plurimagͣna creamur.
Cuiꝰ dum sapimꝰ carnes ⁊ sanguinis haustũ.
Unus fit pauis. uinumq fit ħ holocaustũ.
Sic ds̃ in nob̾ ⁊ in illonos habitamꝰ:
Dum caput hic nob̾ nos illi menbra paramꝰ.
Ne quisqͣm membrum diaboli factus ad corpꝰ
xp̃i more iudȩ accedere p̃sumat. quẽ ñ tã pͥoris
culpe ꝯscientia damnauit. qͣ q ad hut peccõr⁊
Huic tanto capitim̃brũ qd̾cq coheret.
Nec semel huicherens turpi se labe relidat.
Aut m̃brum xͥ meretricis falce recidat:
Q d̃ seruit sathanȩ. qd subicitur meretrici.
Immaculatus amat sponsꝰ sponsã ĩmacłatam.

Expanded text:
Hoc est frumenti granum quod ab aethere venit, Hoc est frumenti granum quod ab aethere venit, Cujus adeps animas nostras et corpora lenit, Illud sponte cadens in terra mortificandum Est prius, atque per hoc surrexit multiplicandum. Ex uno multis affluit copia granis, De quibus efficitur nunc unus in aethere panis; Nam quoties Christo crescente fide generamur, Ex uno grano quasi plurima grana creamur, Cujus dum sapimus carnes, et sanguinis haustum, Unus fit panis, vinumque fit hoc holocaustum, Sic Deus in nobis, et in illo nos habitamus, Dum caput hic nobis, nos illi membra paramus. § XIX. Ne quisquam membrum diaboli factus, ad corpus Christi, more Judae, accedere praesumat, quem non tam prioris culpae conscientia damnavit, quam quod adhuc peccator et Huic tanto capiti membrum quodcunque cohaeret, Nec semel huic haerens turpi se labe relidat, Aut membrum Christi meretricis falce recidat NQuod servit Satanae, quod subjicitur meretrici. Immaculatus amat sponsus sponsam immaculatam
Abbreviated transcription (Latin):
Donat habundant̃ nob̾ escas cereales:
Pascit ⁊ incȩlo dũ mens suꝑ ethera rapta
heret tota dõ. suꝑum dulcedine capta.
S ic uitȩ panis xp̃c nos pascit ubiq
Ciuib angłicis escam prebens hominiq
ꝑ fidagens gͥ patrum caligine fusca:
Ut sis uua ferar desistas esse labrusca
Molliat imbre suo te xp̃i grã demũ.
Ut pinguem faciat inuitȩ uite racemũ.
Me quia detinuit paulum digressio facta
ꝓpc̃ iudeam. mͦ penna priora retract̾a.
Ut ualet in petra frumenti spargere granum:
Fertilitate carens. quȩ semꝑ saxea durat:
qd̾ cadens in terra mortuum ⁊ resurgendo
in sẽmentem uitȩ multiplicatum sit. de cu¬
ius grano multa fidelium grana orta st̃.
quȩ cum illo unum uitȩ panem efficiunt.
in ȩcclesia.
oc ẽ frum̃tigͣnuim qd t̾ra fidelis
C̃erminat assidue. reddens sua semina cęlis
Hoc grano cęli sunt horrea multiplicata:
Urbs sacra hierłm pinguescit eo satiata.

Expanded text:
Donat abundanter nobis escas cereales; Donat abundanter nobis escas cereales; Pascit et in coelo, dum mens super aethera rapta Haeret tota Deo, superum dulcedine rapta; Sic vitae panis Christus nos pascit ubique, Civibus angelicis escam praebens hominique. Perfida gens igitur Patrum caligine fusca Ut sis uva ferax, desistas esse labrusca; Molliat imbre sacro te Christi gratia, demum Ut pinguem facias in vitae vile racemum. Me quia detinuit paulum digressio facta Propter Judaeam, modo, penna, priora retracta Ut valet  f. vacat in petra frumenti spargere granum, Fertilitate carens, quae semper saxea durat. quod cadens in terra mortuum, et resurgendo in sacramento vitae multiplicatum sit; de quo grano multa fidelium grana orta sunt, quae cum illo unum nunc vanem efficiunt in Ecclesia. Hoc est frumenti granum quod terra fidelis Germinat assidue, reddens sua semina coelis; Hoc grano coeli sunt horrea multiplicata, Urbs sacra Jerusalem pinguescit eo satiata.
Abbreviated transcription (Latin):
Pone tui moysi densum uelamen ab ore:
Cultus disce nouos cultu cessante priore.
tute diaboli ereptis agnus paschalis ĩmo¬
latus ẽ. quiq ꝑ huiꝰ mundi desertum ad re¬
gnum ꝓmissum nos introducit.
Iui moysen queris moysen iã respice xp̃m
N il pharaonis onus oberit tͥ sicolis istum.
Ille fuit typicus. uerus nos iste redemit.
& pharaonicicam gentẽ crucis ense ꝑemit.
Hic uerus moyses nos dux̃ ꝑmare rubrum:
In fidei lauachro uet̾em ꝑim̃do colubrum
ħͥ paschale sacrum melius statuit celebrari:
a gnus se passus ꝓ nobis sacrificari.
Pascha tuum quondã fuit ub ͣ figuraq ueri:
S sol dseffulsit. tenebsq iubet remoueri.
Qui nos mundani deserci ꝑ regionem
Pascit. ⁊ ad lactis mellisq trahit stationẽ:
Pascit in ȩccła quotiens euuangłioꝵ¬
U erba recensentur nob̾. uirtusq sacroꝵ
Pascit in altari dũ inuificis alimentis
e surientis eum refic̃ piauiscera mentis.
Pascit nempe domi. qñ pꝰ spũales

Expanded text:
Pone tui Moysi densum velamen ab ore: Pone tui Moysi densum velamen ab ore: Cultus disce novos, cultu cessante priore. tute diaboli, agnus pascalis immolatus est, quique per hujus mundi desertum ad regnum promissum nos introducit. Qui Moysen quaeris, Moysen jam respice Christum: Nil Pharaonis onus oberit tibi, si colis istum. Ille fuit typicus, verus nos iste redemit, Et Pharaonicam gentem crucis ense peremit. Sic verus Moyses nos duxit per mare Rubrum, In fidei lavacro veterem perimendo colubrum. Hic paschale sacrum melius statuit celebrari Agnus se passus pro nobis sacrificari. Pascha tuum quondam fuit umbra figuraque veri: Sol Deus effulsit, tenebrasque monet removeri, Qui nos mundani deserti per regionem Pascit, et ad lactis mellisque trahit stationem. Pascit in Ecclesia, quoties Evangeliorum Verba recensentur nobis, virtusque sacrorum Pascit in altari dum munificis alimentis, Esurientis cum reficit pia viscera mentis. Pascit nempe domi, quando post spirituales
Abbreviated transcription (Latin):
Q̃ rã nunc melior ꝗͣ lictera q̃ ꝑimebat.
Sub qua iustitiȩ sol ceu sub nube latebat.
Ettam̃ expectas alium. s disce. require
Hunc uenisse dm̃ simul acclamant elementa:
N am cęli regemnatum monstrat nouastella:
Huncq dm̃ ꝑhibet p̃bens aqua uina nouella:
Uita defunctos. egrosq salute beauit.
Cuius sub pedib mare se calcabile straiit.
Deniq cũ morit᷑ sollimaq st̃ cenebrati.
Terra pauens tremiit surrexert̃ tumulati.
Hos quoq quos dudum male captiuarat aunus.
Reddidit ad suꝑos cũ rex redit ille suꝑmus
ꝙ. uelum templi. lapides crucis hostia scidit:
s ñdum saxum qd̃ hs̃ in corde relidit.
U isis tot signis ñ tu iudea moueris:
ꝑ fidie s adhuc tenebris male ceca teneris.
E cce quid expectas: sunt mistica queq retecta.
Uertim messiam uł ꝑ miracula specta.
& quia nuda patent uelaminis interiora.
Intra nob̾cum crucifixi numen adora

Expanded text:
Gratia nunc melior, quam littera, quae perimebat, Gratia nunc melior, quam littera, quae perimebat, Sub qua justitiae sol ceu sub nube latebat. Et tamen exspectas alium, sed disce, require,Nunc venisse Deum simul acclamant elementa: Nam coeli Regem natum perhibet nova stella. Huncque Deum perhibet praebens aqua vina novella, Vita defunctos, aegrosque salute beavit, Cujus sub pedibus mare se calcabile stravit: Denique cum moritur, sol lunaque sunt tenebrati, Terra pavens tremuit, surrexerunt tumulati; Hos quoque quos dudum male captivarat avernus, Reddidit ad superos, cum Rex redit ille supernus. Et velum templi, lapides, crucis hostia scindit; Sed nondum saxum quod habes in corde rescindit. Visis tot signis non tu, Judaea, moveris? Perfidiae sed adhuc tenebris male caeca teneris. Ecce quid exspectas, sunt mystica quaeque retecta, 1163 Verum Messiam vel per miracula specta. Et quia nuda patent velaminis interiora, Intra nobiscum, crucifixi numen adora;
Abbreviated transcription (Latin):
Aramitꝰ obstrusa patriarchis atq ꝓpħis.
Ntincẽ facta patens latrom portaquietis.
ui clipeum untꝰ mors uitã. spes bonacelũ.
Contulit arma fides xp̃i. confessio celum:
P ortauere patͤs estus pond̾qꝙ aiei:
Prtuolat iste latro prior ad sedem requiei:
Illos ad regnum ñ induxere priora
Plurima secla. s hunc introdux̃ breuis hora.
U exauit moysen in lege labor diuturnus.
Ñ pocerant. intrant mͦ fures ⁊ meretrices:
Ecce latro pede post xp̃i uestigia fixo:
Introit ad regnum. crucifixus cũ crucifixo.
Illa uocata canis credens iutrat chananea.
Uinea dicta deigens retrocetus hebrea.
Efida tu refugis intrare. latrasq retrorsũ.
Ne cessas oꝑi pietatis figere morsũ.
Cũq dĩpietas hossuscipiat mala flentes.
E xaccus dentes meumpietate carentes.
Ponetuam rabiem. quia p̃teriere priora:¬
& s tualex lapidare solet. ferroq necare.
Grã nunc xͥ studet ad uicam reuocare:

Expanded text:
Primitus obtrusa patriarchis atque prophetis, Primitus obtrusa patriarchis atque prophetis, Nunc est facta patens latroni porta quietis; Cui clypeum virtus, mors vitam, spes bona telum, Contulit arma fides, Christi confessio coelum, Porta vere patens, aestus pondusque diei Pervolat iste latro prior ad sedem requiei: Illos ad regnum non induxere priora Plurima saecla, sed hunc introduxit brevis hora. Vexavit Moysen in lege labor diuturnus, Non poterant, intrant modo fures et meretrices. Ecce latro pede post Christi vestigia fixo, Introit ad regnum, crucifixus cum crucifixo. Illa vocata canis credens intrat Chananaea: Vinea dicta Dei gens retrocedis? Hebraea Perfida, tu refugis intrare, latrasque retrorsum, Nec cessas operi pietatis figere morsum. Cumque Dei pletas hos suscipiat mala flentes, Exacuis dentes in eum pietate carentes. Pone tuam rabiem, quia psperiora. Quos tua lex lapidare solet, ferroque necare, Gratia nunc Christi studet ad vitam revocare.
Abbreviated transcription (Latin):
Namꝰ qd̾ obstabat ius est fatale recisum:
Ensifer ille di cherubin adit᷑ patefacto:
x p̃icolas intrare mͦ sinit ense retracto.
Flãmiuomꝰ gladius uersatilis ille quiescit:
Letaq xp̃icolis paradisi porta patescit
Intͣt quisquis amat. a tp̃rnamq ioħis
Baptiste. patet hȩc sacra ianua clausatotannis
Celum uimpacitur. rapiunt illud uiolenti:
E x quo successit post legem grã genti
G audet cęloꝵ rex p̃dari suꝑ astra:
armaq p̃doni dat ut his adeat sua castra.
Nec iam ꝓ regnocertanti damna minatur:
Immo uincentidat p̃mia qui suꝑatur:
Utile certamen. felix uiolentia talis.
Cum suia predoni p̃datio fit uenialis.
& cũ sic uictus uictori p̃stat honorem:
Cũ uictor uicto se clamitat inferiorem:
Quod aute legem ⁊ in lege patribus scĩs
regni ianua clausa fuerit. post datam
uͦ grãm latroni penitenti ⁊ peccatoribꝰ
pateat.

Expanded text:
Namque, quod obstabat, jus est fatale recisum. Namque, quod obstabat, jus est fatale recisum. Ensifer ille Dei cherubim, aditu patefacto, Christicolas intrare modo sinit, ense retracto, Flammivomus gladius, versatilis ille quiescit, Laetaque Christicolis paradisi porta patescit. Intrat quisquis amat: a tempore namque Joannis Baptistae, patet haec sacra janua clausa tot annis. 1162 Coelum vim patitur, rapiunt illud violenti, Ex quo successit post legem gratia genti. Gaudet coelorum Rex praedicari super astra, Armaque praedoni dat, ut his adeat sua castra; Nec jam pro regno certanti damna minatur, Imo vincenti dat praemia qui superatur. Utile certamen! Felix violentia talis! Cum sua praedoni praedatio fit venialis, Et cum devictus victori praestat honorem, Tunc victo victor se clamitat inferiorem. § XVI. Quod ante legem, et in lege patribus sanctis regni janua clausa fuerit, post datam vero gratiam latroni poenitenti, et peccatoribus pateat.