comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
platio uti iam dictum ẽ. omnia
quȩ sensus corporeus contingere potest
Copiosa sane materia: & silua ñ modi¬
ca. Currant om̃s: intrent singuli. ne¬
mo ꝓhibef: eligat quisq qđ magio mi¬
ret᷑. Suꝑhabundat satis cuiq materia
ad faciendam sͥ archam. Disca t tam̃ qͥsq
eligere ligna imputribilia: ut nicħ scita¬
at contͣ traditiou̾e uerã. De hac eadem
silua philosophi gentiũ studuerunt sibi
fabrice suȩ mat̾iam eligere: cupientes
& ipsi nicħominus sapientiȩ sͥ archa
fabrica ꝑ re. Ceꝑunt gͥ ligna secare:
dolare. ⁊ compingere: diffiniendo. di¬
iudendo. ⁊ argumentando. multa inue¬
nire. tenen.re. & tradere. fecerunt itaq
archas multas. tenentes sententias uarias
& constituentes sectas iunumeras. Intran¬
tes gͦ in illud nemus umbrosũ & conden¬
sum inseruerunt se questionib infinitis:
& tradidit ds̃ mundũ disputationi eoꝵ.
s euanuerunt in cogitationib siuis. et de¬

Expanded text:
platio, ut jam dictum est, omnia platio, ut jam dictum est, omnia quae sensus corporeus contingere potest. Copiosa sane materia, et silva non modica. Currant omnes, intrent singuli, nemo prohibetur, eligat quisque quod magis miretur. Superabundat satis cuique materia ad faciendam sibi arcam. Discat tamen quisque eligere ligna imputribilia, ut nihil sentiat contra traditionem veram. De hac eadem silva philosophi gentium studuerunt sibi fabricae suae materiam eligere cupientes et ipsi nihilominus sapientiae sibi arcam fabricare. Coeperunt igitur ligna secare, dolare, compingere diffiniendo, dividendo, argumentando, multa invenire, tenere et tradere. Fecerunt itaque arcas multas tenentes sententias varias, et constituentes sectas innumeras. Intrantes ergo et in illud nemus umbrosum et condensum inseruerunt se quaestionibus infinitis, et tradidit Deus mundum disputationi eorum , sed evanuerunt in cogitationibus suis , et de
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptumq reliquit. Uanitas uanitatũ dixit
ȩccłiastes: uanitas uanitatũ & om̃ia uatu¬
tas. Ille uanitatis contemplationẽ non in
uanũ assumit. qui ex eo qđ in imo res¬
picit. in latdẽ creatoris assurgit: qui eum
in omnib oꝑib suis mirabiłe. laudabiłẽ.
i.ii. t̾ra. Ecce mirabiłẽ. A solis ortu .u.a.
gna robusta. ligna durabilia. quelibet
considerationes sunt. quȩ m̃tis rigorem
reꝑant quȩ ad constantiam roborant:
quȩ in ꝑseuerantia confirmant. Ligna
deniq ab omni corruptione aliena ft̃:
quȩ nec maculam feditatis. nec neuu
falsitatis contrahunt. ꝑtinet utiq egͦ
ad ligna setym ad ligna imputribilia.
de reb corporeis quelib& assertio uera:
sententia rata. facienda ẽ iaq nec sap̃ie
archa de lignis imputribilib. de sen¬
tencus irrefragabilib ut sentiamꝰ hec
omnia quȩ uident᷑ in mundo. facta ab
uno deo. & creata de nichilo: nichil in
his omnib diffinientes qd̾ dissonet a
abet itaq materiam. hec contem¬

Expanded text:
dixit Ecclesiastes, vanitas vanitatum, et omnia vanitas . Ille vanitatis contemplationem non in vanum assumit, qui ex eo quod in imo respicit in laudem Creatoris assurgit, qui eum in omnibus operibus suis mirabilem, laudabilem, versa terra! Ecce mirabilem: A solis ortu usque gna robusta, ligna durabilia quaelibet considerationes sunt quae mentis vigorem reparant, quae ad constantiam roborant, quae in perseverantia confirmant. Ligna denique ab omni corruptione aliena sunt, quae nec maculam foeditatis, nec vitium falsitatis contrahunt. Pertinet itaque aeque ad ligna Setim, ad ligna imputribilia de rebus corporeis quaelibet assertio vera, sententia rata. Facienda est itaque haec sapientiae arca de lignis imputribilibus, de sententiis irrefragabilibus, ut sentiamus haec omnia quae videntur in mundo facta ab uno Deo et creata de nihilo, nihil in his omnibus diffinientes quod dissonet a abet itaque materiam haec contem
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ insi scmissem habere possunt. in nr̃a
cognitione. E cont̾ aut̾e artificiał oꝑatio. &
humana institutio uix semissẽ hñt in
re: plenũ autẽ cubitũ habere possurt in
nr̃a cognitione. Cũ gͥ animꝰ in hac tripli¬
ci speculatione plene exercitatꝰ fuerit: ar¬
chȩ ñe mensura congruam sͥ magnitu¬
dinẽ quaqͣ u̾sum accipit. In hoc contem¬
plationis gene̾ scip̃m ꝓpħa exercuisse osten¬
dit. cũ dicit. Meditatus sum in omnib¬
oꝑib .t. E alibi. quia delectasti me inqͥt
dñe in factura tua. Et alibi in eoꝵ. admi¬
rationẽ exclamat. Qũa magnificata sunt
euisdẽ oꝑib in eodẽ psalmo explicando
cominemorat. Totum itaq hoc pͥmum
contemplationis genus. recte quidẽ in sept̾e
gradꝰ distinguere possumꝰ. Primꝰ namq
consistit in illa ammiratione rerũ. quȩ
surgit ex consideratione matiȩ: sods autẽ

Expanded text:
ere possunt in nostra cognitione. Econtra autem artificialis operatio et humana institutio vix semissem habent in re, plenum autem cubitum habere possunt in nostra cognitione. Cum igitur animus in hac triplici speculatione plene exercitatus fuerit, arcae nostrae mensura congruam sibi magnitudinem quaquaversum accipit. In hoc contemplationis genere seipsum Propheta ostendit, cum dixit: Meditatus sum in omnibis . Et alibi: Quia delectasti me, inquit, Domine, in factura tua ; et alibi in eorum admiratione exclamat: Quam magnificata sunt eisdem operibus in eodem psalmo explicando commemorat. Totum itaque hoc primum contemplationis genus recte quidem in septem gradus distinguere possumus. Primus namque consistit in illa admiratione rerum, quae s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ longitudo sine latitudine. sic suꝑficies
est iatitudo sine atiteudine. Aititudo autẽ ẽ
qñ quantitas de suꝑficie in suꝑficiem den¬
sescit. et corpus solidum reddit: qd̾ tres dim̃si¬
ones suscipit. Qui gͦ hec recte considerat:
satis ei ut arbitror constat. qđ longitudo
naturalit̾ sit pͥor latitudine: & latitudo
altitudine. Sic sane illa consideratio quȩ
ẽ in reb naturalit̾ pͥor ẽ et illa consideratio e

Expanded text:
est longitudo sine latitudine, sic superficies est longitudo sine latitudine, sic superficies est latitudo sine altitudine. Altitudo autem est quando quantitas de superficie in superficiem densescit, et corpus solidum reddit, quod tres dimensiones suscipit. Qui ergo haec recte considerat, satis ei, ut arbitror, constat quod longitudo naturaliter sit prior latitudine et latitudo altitudine. Sic sane illa consideratio quae est in rebus, naturaliter prior est illa consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
Prima ẽ in reb scda in oꝑib: tercia in
morib. Iua quȩ ẽ in reb ꝑtinet ad archȩ lon¬
gitudinẽ: illa quȩ ẽ in oꝑib ꝑtinet ad lati¬
tudin̾ẽ: illa quȩ ẽ in morib ꝑtinet ad alti¬
tuu̾inem. Scimus eñĩ longitudinẽ latitu¬
dine naturalit̾ priorem ẽẽ. similit̾ latitu¬
dinẽ altitudinis respectu. locũ pͥorem tenere.
Nam longitudo siue latitudine. & latitudo
sine attitudine pot̾ intelligi: qu̾ãuis in rerũ
essentia abinuicẽ minime possint separari.
S: altitudo sine latitudine. uł latitudo sine
longitudine nec ualet ẽẽ: nec licet intellige.
Sumplex namq longitudo intelligit᷑. qͣn
quantitas de puncto ad punctum. & ꝑ sola
puncta discurrens in lineam. sola saltem
cogitatione ꝓtrahit᷑. Simplicem latitudi¬
ñe dicimus. qñ quantitat̾e de linea in li¬
neam. et ꝑ solas lineas mente distendimus:
& in suꝑficiem dilatamꝰ. Nam sic̃ linea

Expanded text:
Prima est in rebus, secunda in operibus, tertia in Prima est in rebus, secunda in operibus, tertia in moribus. Illa quae est in rebus pertinet ad arcae longitudinem. Illa quae est in operibus pertinet ad latitudinem. Illa quae est in moribus pertinet ad altitudinem. Scimus enim longitudinem latitudine naturaliter priorem esse. Similiter latitudinem altitudinis respectu locum priorem tenere. Nam longitudo sine latitudine et latitudo sine altitudine potest intelligi, quamvis in rerum essentia ab invicem minime possint separari. Sed altitudo sine latitudine, vel latitudo sine longitudine, nec valet esse, nec licet intelligi. Simplex namque longitudo intelligitur quando quantitas de puncto ad punctum et per sola puncta discurrens in lineam sola saltem cogitatione protrahitur. Simplicem latitudinem dicimus quando quantitatem de linea in lineam et per solas lineas mente distendimus et in superficiem dilatamus. Nam, sicut linea
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt om̃s hi uiri diuiciatũ in manibus
sius. & reliquerunt alienis diuiciad suas: et
sepulchra eoꝵ. domus illoꝵ in eternũ. Ec ecce
computruerunt om̃s cũ archis suis: ꝑeun¬
tos simul cũ doctrinis et traditionib sius.
S archa moysi manet usq in hodiernum
diem. ñiqũa firmior. nũqu̾a fortior. qu̾a
hodie. ut pote confirmata ꝑ catholicȩ ueri¬
tatis auctoutatẽ. eo qđ sit facta de lignis
sechim. imputribilib uidelicet & incorru¬
ptibilib lignis: & omĩs eius narratio atq
doctrina contexta sit sentenciis ueris. et
assertionib ratis. Ecce uidimus de qua
materia debeat ficri: consequens ut disca¬
mus de mensura et mͦ faciendi: ut iuxta
moysi exempłu sequam᷑ in his omnib
ñ nr̃m sensũ. s diuine institutioĩs docu
mentũ. Reci̾eamus itaq nunc ad illud con¬
templationis genus qd̾ constat ẽe omniũ
infimũ et pͥmũ. & iccirco ẽẽ incipienttum:
qd figurari diximꝰ in hac archȩ deseptione

Expanded text:
us suis , et reliquerunt alienis divitias suas, et sepulcra eorum domus in aeternum . Et ecce computruerunt omnes cum arcis suis pereuntes simul cum doctrinis et traditionibus suis. Sed arca Moysis manet usque in hodiernum diem nunquam firmior, nunquam fortior quam hodie, utpote confirmata per catholicae veritatis auctoritatem, eo quod sit facta de lignis Setim, imputribilibus videlicet et incorruptibilibus lignis, et omnis ejus narratio atque doctrina contexta sit sententiis veris et assertionibus raris. Ecce vidimus de qua materia debeat fieri, consequens est ut discamus de mensura et modo faciendi, ut, juxta Moysis exemplum, sequamur in his omnibus non nostrum sensum, sed divinae institutud contemplationis genus quod constat esse omnium infimum, et primum, et idcirco esse incipientium, quod etiam figurari diximus in hac arcae descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
qñq etiam temꝑe. semꝑ aut̾e naturalit̾ po¬
res eẽ. ex quib et in quib quelibet oꝑatioss
hũt. nec alit̾ omnino existere: Similiter
mores ipsi siue boni siue mali: cirea oꝑa
quidẽ solent & debent considerari. Nam
oꝑa utiq hominũ magna ex parte inqũtũ
sunt ordinata & moderata ꝑtinent ad mo¬
res bonos: inqnͣtum uͦ sunt inoidinata et
ĩmoderata ꝑtinent nicħominꝰ ad mores ma¬
los. Unde satis constat qđ qu̾eadmodũ pͥor
ẽ consideratio uerũ quã oꝑum: sic naturałr
pͥor ẽ consideratio oꝑum qmͣ moꝵ. Recte
itaq dictum ẽ qđ consideratio rerũ ptineat
ad archȩ nr̃ȩ longitudin̾e: consideratio o¬
ꝑum ad latitudinem: consideratio autẽ moꝵ.
ad ipsius altitudinem Qđ primꝰ gradus¬

Expanded text:
iam tempore, semper autem naturaliter priores esse, ex quibus, et in quibus quaelibet operationes habent nec aliter omnino existere? Similiter mores ipsi sive boni sive mali circa opera quidem solent et debent considerari. Nam opera utique hominum magna ex parte in quantum sunt ordinata et moderata pertinent ad mores bonos; in quantum vero sunt inordinata et immoderata, pertinent nihilominus ad mores malos. Unde satis constat quod quemadmodum prior est consideratio rerum quam operum, sic naturaliter prior est consideratio operum quam morum. Recte itaque dictum est quod consideratio rerum pertineat ad arcae nostrae longitudinem, consideratio operum ad latitudinem, consideratio autem morum ad ipsius altitudinem. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid querimus: ꝑ expientiȩ argumenta
palpamꝰ potius quã uidemꝰ. Patet itaq ratio
cur archȩ nr̃e longitudo uixta dominicũ
documentũ ñ debeat uł potius ñ ualeat ha¬
bere nͥ duos cubitos & dimidiũ. Ibi eñ seien¬
tia humana cubitũ plenũ habet. ũ cercitu¬
dinẽ tenet: ubi ea quȩ sciri oportet. sensu alis¬

Expanded text:
aliquid quaerimus, per experientiae argumenta aliquid quaerimus, per experientiae argumenta palpamus potius quam videmus. Patet itaque ratio cur arcae nostrae longitudo, juxta Dominicum documentum non debeat vel potius non valeat habere nisi duos cubitos et dimidium. Ibi enim scientia humana cubitum plenum habet ubi certitudinem tenet
Abbreviated transcription (Latin):
consideratio pͥma. Prmna itaq huius
sub diuisionis consideratio ẽ in materia. sedã
in forma: tercia in natura. Materiam & for¬
mã uisu corporeo facile dep̃hendimꝰ: nam
lapidem a ligno. tangulum a quadrato.
sine errore discernimus. Iuud autẽ qd̃ ad
naturã ꝑtinet partim expositum sensui:
partim aut̾e ꝓfundius latens repositũ erat
rõni. Natura siquidẽ considerat᷑ in rerum
qualitate intͥnseca: quẽad modũ et forma
consistit in qualitate extrinseca. Qualitas
aut̾ẽ rerũ interior ex magna parte corporeo
ꝑcipit᷑ sensu: sic̃ sapores gustu. ociores olfa¬
tu. Illam aut̾̃e nature uĩ quȩ reb medu¬
llitus imp̾ssa ꝓfundius introrsum latet: om̃i¬
ñquã homo sensu carnis adire posset.
etiã si minime peccasset. Uerũtam̃ eam
ingenii sui acumine facile ꝑspiceret: si
rõnis oculus peccati nube obductus sub er¬
roris nebula ñ caligasset. Alodo autẽ igno¬
rantiȩ tenebris inuoluti quotiens de ea

Expanded text:
consideratio prima. Prima itaque hujus subdivisionis consideratio est in materia, secunda in forma, tertia in natura. Materiam et formam visu corporeo facile deprehendimus. Nam lapidem a ligno, triangulum a quadrato sine errore discernimus. Illud autem quod ad naturam pertinet partim expositum sensui, partim autem profundius latens repositum erat rationi. Natura siquidem consideratur in rerum qualitate intrinseca, quemadmodum et forma consistit in qualitate extrinseca. Qualitas autem rerum interior ex magna parte corporeo percipitur sensu, sicut sapores gustu, odores olfactu. Illam autem naturae vim quae rebus medullitus impressa profundius introrsum latet, nunquam homo sensu carnis adire posset etiamsi minime peccasset. Verumtamen eam ingenii sui acumine facile perspiceret si rationis oculus peccati nube obductus sub erroris nebula non caligasset. Modo autem ignorantiae tenebris involuti quoties de ea
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. quelibet oꝑum retractationes quȩ
nullã m̃tis corruption̾ẽ inducunt: quȩ
sinceritatis & ueritatis incegritate custo¬
ciunt. Intanta itaq rerum uisibiliu̾
copia. int̃ tot spectaculoꝵ genera uideat
quisq qđ eligat: caueat ne illud añ m̃tiᷤ
oculos reducat. uñ cordis sui mundiciã
polluat. Debet gͦ a considerationis sue
respectu uoluptatũ irritam̃ta amou̾e:
qui cupit de int̾nȩ incorruptionis ꝓpe¬
tuitate gaudere. Quicqͥd auariciã stimu¬
lat: quiesgulam irritat. quicqͥd luxuriam
infiammat: ab illa recordationũ suarum
frequentia secernat. Iue sane mundũ. eo
que in mundo sunt utilit in contempla¬
tionẽ adducit: qui ꝑ mundanoꝵ respectũ.
ad mundanoꝵ despectũ uenit. Hunc eiꝰmo¬
di contemplationis fructũ magnus ille mũ

Expanded text:
tiones, quaelibet operum retractationes quae tiones, quaelibet operum retractationes quae nullam mentis corruptionem inducunt, quae sinceritatis et veritatis integritatem custodiunt. In tanta itaque rerum visibilium copia, inter tot spectaculorum genera, videat quisque quod eligat, caveat ne illud ante mentis oculos reducat unde cordis sui munditiam polluat. Debet ergo a considerationis suae respectu voluptatum irritamenta amovere qui cupit de internae incorruptionis perpetuitate gaudere. Quidquid avaritiam stimulat, quidquid gulam irritat, quidquid luxuriam inflammat, ab illa recordationum suarum frequentia secernat. Ille sane mundum, et quae in mundo sunt utiliter in contemplationem adducitur, qui per mundanorum respectum ad mundanorum despectum venit. Hunc hujusmod
Abbreviated transcription (Latin):
ammiratione rerũ corporaliũ.
in omnib eis quȩ ꝑ quinq
sensus corporeos. ingrediunt᷑ ad animum.
Et est quidẽ hoc omniũ infimũ: et debet
ẽẽ incipientium. Ap hoc enim debent adhuc
rudes inciꝑe: ut possint paulatim ad altio¬
ra quasi quibꝰdam ꝓfectionũ gradib ascende.
Xad hoc itaq contemplationis genus ꝑtineo
om̃is ammiratio creatoris quȩ surgit ex con¬
sideratione ierũ corporalium: & designatur
in nac arche descriptione ꝑ compaginem
lignoꝵ. Et congrua satis distinctione ꝑ li¬
gna designantur ea quȩ ꝑtinent ad imagi¬
nationem: sic̃ ꝑ aurũ nicħominꝰ ea quȩ
uident᷑ ꝑtinere ad ration̾ẽ. Non autẽ de qui¬
blibet lignis ꝑmitat᷑ ficri hec archa. s de ligniᷤᷤ
cethim tantũ. quȩ sunt ualde imputri¬
bilia. ꝑtinent autẽ ad ligna imputribi¬
lia: quelibet rerũ scrutinia. honestatis¬
Q ittilitatis incegritate plena. Ligna im¬
putribilia sunt quelibet rerũ considera¬

Expanded text:
admiratione rerum corporalium in omnibus eis quae per quinque sensus corporeos ingrediuntur ad animum. Et est quidem hoc omnium infimum et debet esse incipientium. Ad hoc enim debent adhuc rudes incipere, ut possint paulatim ad altiora quasi quibusdam profectionum gradibus ascendere. Ad hoc itaque contemplationis genus pertinet omnis admiratio Creatoris quae surgit ex consideratione rerum corporalium, et designatur in hac arcae descriptione per compaginem lignorum. Et congrua satis distinctione per ligna designantur ea quae pertinent ad imaginationem, sicut per aurum nihilominus ea quae videntur pertinere ad rationem. Non autem de quibuslibet lignisSetim tantum, quae sunt valde imputribilia. Pertinent autem ad ligna imputribilia quaelibet rerum scrutinia honestatis et integritate plena. Ligna imputribilia sunt quaelibet rerum considera
Abbreviated transcription (Latin):
cemos in segete: nec frum̃ta querit in ar¬
bore. Nerumtñ quid hoꝵ uł quelibet ali¬
a res ex alia qualit̾ nasci soleat. qñ explica¬
re sufficiat: Qñ gͦ ingenii nr̃i acumen
in hac gemina naturał & artificiał consi¬
deratione circũꝗuiaq se diffundit. ꝙ mira
intelligentie uiuacitate multiplicit̃ huc
illuq discurrit: archȩ nr̃ȩ latitudo scdm
diuinȩ institutionis modũ. congruam sͥ
mensurã accipit Qđ terciꝰ nuiꝰ contempla

Expanded text:
cemos in segete, nec frumenta quaerit in arcemos in segete, nec frumenta quaerit in arbore. Verumtamen quid horum, vel quaelibet alia res ex alia qualiter nasci soleat quando explicare sufficiat? Quando ergo ingenii nostri acumen in hac gemina naturalis et artificialis consideratione circumquaque se diffundit, et mira intelligentiae vivacitate multipliciter huc illucque discurrit, arcae nostrae latitudo secundum divinae institutionis modum congruam sibi mensuram accipit. CAPUT VI. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
nescunt: in naturał oꝑationis inspectione
ment̾e nrãm excitemus. Opus artificiale.
opus uidelicet industrie considerat᷑ ut in
celaturis. in picturis. in sc̃ptura. in agͥcultu¬
ra. & in cet̾is oꝑib artificialib. in quib om¬
nib innumera inuenimus: ꝑ quibꝰ diui¬
ni mun̾s dignationẽ digne mirari & ue¬
nerari debeamus. Opus itaq naturale et
opus artificiale quia sͥ inicẽ cooꝑantur.
quasi e latere sͥ altinsecus uingunt᷑: et sibi
inuicem mutua complexione copulantur.
Certũ siquidẽ ẽ quia ex naturali oꝑatiõe¬
conualescit: opus industriȩ iniciũ sumit.
ꝑficit ut melior sit. In oꝑe artificiali scien¬
pahumana cubitũ habet: quia si illud com¬
p̃ħendere ñ ualeret. ip̃m utiq minime in¬
uenisset. S in oꝑe naturali plenũ cubitũ
habere ñ potuit: qͥa ip̃m ñ nsi ex parte com¬
phendit. Quio ex qua re nasci soleat facile
anudicat: nam nec poma in uite: nec ra¬

Expanded text:
nescunt, in naturalis operationis inspectione nescunt, in naturalis operationis inspectione mentem nostram exercemus. Opus artificiale opus videlicet industriae consideratur, ut in celaturis, in picturis, in scriptura, in agricultura, et in caeteris operibus artificialibus in quibus omnibus innumera invenimus, pro quibus divini muneris dignationem digne mirari et venerari debeamus. Opus itaque naturale, et opus artificiale quia sibi invicem cooperantur quasi e latere sibi altrinsecus junguntur et sibi invicem mutua contemplatione copulantur. Certum siquidem est, quia ex naturali operatione opus industriae initium sumit, proficit ut melior sit. In opere artificiali scientia humana cubitum habet; quia, si illud comprehendere non valeret, ipsum utique minime invenisset. Sed in opere naturali plenum cubitum habere non potuit, quia ipsum nonnisi ex parte comprehendit. Quid ex qua re nasci soleat facile dijudicat: nam nec poma in vite, nec ra
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte. Partim enĩ ut dictum ẽ expositaẽ
sensui: partum reposita ẽ rõni. Hec itaq tria.
matĩa scił forma et natura. quia in sub̃a cor¬
porea simul sunt & a se iniice diuidi ñ posf̃
se quasi in lineam extendunt: & ad arche lon
considerationẽ quȩ ẽ in speculatione rerũ.
debet se consequent̃ tranfferre ad speculationẽ
oꝑum: ut cũ didicerit consideration̾e suam.
& ad oꝑa naturalia et oꝑa artificialia exten¬
dere: possit archȩ nr̃ȩ latitudo p̃finite mag¬
nitudinis mensur̃a acciꝑe. Aua ẽ enĩ oꝑatio
naturȩ: atq alia oꝑatio industriȩ. Oꝑitione
naturȩ facile dep̃hendere possumus: ut in
graminib arborib animalib In graminib
qͦmͦ crescunt. maturescunt. In arborib similit̃:
qđ frondent. fiorent. fructificant. In anua¬
lib quomͦ concipiunt et pariunt: qd̾ alia nas¬
cunt᷑. et alia moriunt᷑. Deniq quotienꝰ atten¬
adimus qͦm᷑ aĩalia orta occidunt & aucta se¬

Expanded text:
rtim enim, ut dictum est, exposita est sensui, partim reposita est rationi. Haec itaque tria, materia scilicet, forma et natura, quia in substantia corporea simul sunt et a se invicem dividi non possunt, se quasi in lineam extendunt, et ad arcae lonconsiderationem, quae est in speculatione rerum, debet se consequenter transferre ad speculationem operum, ut cum didicerit considerationem suam et ad opera naturalia et opera artificialia extendere, possit arcae nostrae latitudo praefinitae magnitudinis mensuram accipere. Alia est enim operatio naturae atque alia operatio industriae. Operationem naturae facile deprehendere possumus ut in graminibus, arboribus, animalibus, in graminibus quomodo crescunt, maturescunt; in arboribus similiter quomodo frondent, florent, fructificant; in animalibus quomodo concipiunt et pariunt, quomodo alia nascuntur et alia moriuntur. Denique quoties attendimus quomodo omnia orta occidunt, et aucta se
Abbreviated transcription (Latin):
in cum Uel in aqua intelligit᷑ mundicia casti¬
tatis: in pane fortitudo ⁊ oꝑa pictatis.: in uino.
qđ ascendit et accendit. rectitudo intentionis.
quȩ ad t̾rena non inclinat᷑. s ad celestia crigit᷑.
Hectͥa accelentib ad altare ita necessaria sant:

Expanded text:
in eum . Vel in aqua intelligitur munditia castitatis; in pane, fortitudo et opera pietatis; in vino, quod ascendit et accendit, rectitudo intentionis, quae ad terrena non inclinatur, sed ad coelestia erigitur. Haec tria accedentibus ad altar
Abbreviated transcription (Latin):
ydolatriȩ. nolle. acquiescere:
Augustimis tres I auctoritates ponit:
p̃rimam scarum A scripturarum:
scdam geueralium conciliorum: terciam
uniuersalis ecclesiȩ consuetudinũ dicisꝰ
Omnia quȩ nulla istarum auctoritatũ
roborata sunt ab ȩccłia penitus resecandi.
existimo. Pax autem domini ordinata est
quȩ ordinem diligit. Uera ẽ quȩ neminem
fallit. Munda ẽ. quȩ omnia in quinamenta
refugit. Pudica et ȩccrna ẽ: quȩ litem ⁊ finẽ
tͣ: mens. manus. ⁊ lingua. Hec in hoc oridi¬
ne cominumter operant᷑. lingua format
uocem. manus pingit crucem. mens mo¬
uet utrumq. et linguam ad formandam
uocem. & manum ad pingendam quiie.
Hec gͥ tria sunt nob̾ necessaria. scilicet fide
mentis. et uirtus sc̃ę erucis. et uox oratiñs¬

Expanded text:
idololatriae nolle acquiescere . idololatriae nolle acquiescere . Augustinus tres auctoritates ponit: primam, sanctarum Scripturarum; secundam, generalium conciliorum; tertiam, universalis Ecclesiae consuetudinem, dicens: Omnia quae nulla istarum auctoritate roborata sunt, ab Ecclesia penitus resecanda existimo. Pax autem Domini ordinata est, quae ordinem diligit. Vera est, quae neminem fallit. Munda est, quae omnia inquinamenta refugit. Pudica et aeterna est quae litem et finem tur: mens, manus et lingua; haec eadem in hoc operantur. Lingua format vocem, manus pingit crucem, mens movet utrumque, id est linguam ad formandum vocem, et manum ad pingendum crucem. Haec igitur tria sunt necessaria, id est vox orationis, et virtus sanctae crucis, et
Abbreviated transcription (Latin):
par.ẽ domini pax. Est enim pax mnordi¬
nata. est pax simulata. est pax inquinata:
ẽ pax scelerata. Pax inordinata suꝑborum
qui contempto suꝑiore. obediunt inferio¬
ri. sicut adam urori. et ideo scipsum infe¬
riorem et suꝑiorem ꝑdidit. Scd̃s uͦ adam
maluit obedire pat̾ quam synagoge ma¬
tri: & ideo seipsum recepit eum amortuis
resurrexit. et patrem seruauit et matĩt
in fine recipiet. Cui synagoge matͥ com¬
patiendo: patri dicẽbat. Pater si fieri po¬
test transeat a me calix iste: & ceter a:¬
Non enim cimẽbat: uel subterfugere
uolebat. S quia synagogam ex sua passi¬
one ꝑituram sciẽbat: affectu pietatis con¬
dolebat. Pax simulata. ꝓditorum: qui
corde ⁊ corde loquiint᷑. Pax inquinata.
fornicatoꝵ. et ad ulttrorum. Pax seclera¬
ta. rebellium & scismaticorum: qui uni¬
uersalis ccclesiȩ auctoritati resistunt et
contraditunt. Unde samnel. Peccatum
ariolandi est repugnare: et quasi scelus

Expanded text:
pax est Domini pax. Est enim pax inordipax est Domini pax. Est enim pax inordinata, est pax simulata, est pax inquinata, et pax scelerata. Pax inordinata, pax superborum, qui contempto superiore obediunt inferiori, sicut Adam uxori, et ideo seipsum superiorem et inferiorem perdidit. Secundus vero Adam maluit obedire Deo Patri quam Synagogae matri, et ideo seipsum recepit cum a mortuis resurrexit, et Patrem servavit, et matrem in fine recipiet. Cui Synagogae matri compatiendo Patri dicebat: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Non tamen passionem timebat vel subterfugere volebat, sed quia Synagogam ex sua passione perituram sciebat, affectu pietatis condolebat. Pax simulata est proditorum, qui ore et non corde loquuntur; pax inquinata, fornicatorum et adulterorum; pax scelerata, rebellium et schismaticorum, qui universaliter Ecclesiae auctoritati resistunt et contradicunt. Unde Samuel: Peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus
Abbreviated transcription (Latin):
consummationem. nontantum quomodo
filius sit unum cum patre. uerum etiam
quomodo spiritus sanetus sit cum utro q
et ꝓcedat ab utioq plene ab omnib ustis
cognoscet᷑. sicut scuptum ẽ. Cognoscent me
omnes a minimo usq ad maximum:
ꝓꝑterea omnis honor & gła̾ diffeuur usq
ad ultimum. Ideo gͦ quinq enuices facunuꝰ.
ut ꝑ iuitutem scẽ erucis ad istam quinq¬
ꝑtitam cognitionem ueritatis ꝑtingamus:
Prima questio scilicet. quare tanta diuersi¬
tas in enicib facien  dis ostendatur. In
prelictis soluta ter¬
minat᷑. Ceterȩ duȩ
questiones restant
buit. et pro nobis obtulit. Ideo in sexto or¬
dine eum integrum manu tenemus .i. fide
integra. et opere ꝑfecto imitari debcinus:
& sic cruces faciius .i. eius passionib com¬
cam ordinauit et docuit: ꝙ ideo in sexto ordi¬
ne conuenientius quam in aliis ponenda
ce incipit: et ad pacem tendit. Pax domi
ni sit semꝑ uob̾cum: & ccta. Non omns

Expanded text:
consummationem, non tantum quomodo consummationem, non tantum quomodo Filius sit unum cum Patre, verum etiam quomodo Spiritus sanctus sit unum cum utroque et procedat ab utroque plene ab omnibus justis cognoscetur, sicut scriptum est: Cognoscent me omnes a minimo usque ad maximum . Propterea omnis honor et gloria differtur usque in ultimum. Ideo ergo quinque cruces facimus, ut per virtutem sanctae crucis ad istam quinquepartitam cognitionem veritatis pertingamus. Prima quaestio, quare scilicet tanta diversitas in crucibus faciendis praedictis soluta terminatur. Caeterae duae quaestiones restant buit et pro nobis obtulit. Ideo in sexto ordine eum integra manu tenemus, id est fide integra et opere perfecto imitari debemus; et sic cruces facimus, id est ejus passionibus comcam ordinavit et docuit, et ideo in sexto ordine convenientius quam et aliis ponenda ce incipit et ad pacem tendit. Trini sit semper vobiscum. Non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
di consummationem. occultum ẽ et uelatũ:
Duab uͦ alis uolabant. idẽ ad noticiam no¬
minum defeubanit. quȩ in medio ad salictẽ
ꝑtinebant. In quinta cnice. intelligit᷑ unitas
spiritus sancti eum filio et patre. In eo tͦ qd̃¬
dicitur cum ipso. oꝑatio. In eo quod dicit᷑
in ipso. consum matio. Per filium enim
pater creauit uniuersa. cum filio operatur
et filius cum eo. regendo et disponendo cte¬
ata. Unde in ęuangłio. Pater meus
usq modo operatur: & ego operor. Deni¬
q in ipso consummabunt᷑ omnnia. Post
cnim consumiationem mundi cum
tradident regnum dõ patri. & subiectꝰ
crie. ci qui sibi subiecit omnia. et cum
ꝑfecte cognoscitur ab omnib spiritus scĩ
ꝑsona et natura: tune ꝑ filium erit deo
patri omnis nonor et gła. ꝓpterea quin¬
ta crux. quando in unitatẽ spiritus san¬
cti dicitur aute calicem depingit᷑ id est
in oculis omnium manifestat᷑. Post enĩ

Expanded text:
di consummationem, occultum est et velatum. di consummationem, occultum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad notitiam hominum deferebant, quae in medio ad salutem hominum pertinebant. In quinta cruce intelligitur unitas Spiritus sancti cum Patre et Filio. In eo vdicitur cum ipso, operatio. In eo quod dicitur in ipso consummatio. Per Filium enim Pater creavit universa, cum Filio operatur, et Filius cum eo, regendo et disponendo creata. Unde in Evangelio: Pater meus usquemodo operatur: et ego operor . Denique in ipso consummabuntur omnia. Post mundi vero consummationem, cum tradiderit regnum Deo Patri et subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia , et cum perfecte cognoscetur ab omnibus Spiritus sancti persona et natura, tunc per Filium erit Deo Patri omnis honor et gta crux quando in virtute Spiritus sancti dicitur, ante calicem depingitur, id est in oculis omnium manifestatur. Post mundi enim
Abbreviated transcription (Latin):
delicet quare in crucib faciendis tanta diuersi¬
tas ostendatur: secunda quare corpus domini
integrũ ĩ eisdem crucib faciendis manti tene¬
atur: teitia quare in hoc ordine potiꝰ quam
inaluis oratio dominica contincat᷑ Notan¬
dum etiam quia alia ꝑ ea que fiunt uitel¬
ligunt᷑. alia ꝑ ea quȩ diciuitur. S que diuet¬
sitas in crucib faciendis ostenditur: Prima qui¬
dem crux ex utraq parte ultra calicem ꝓtendit᷑.
secunda calici coequat᷑. tricia infra calicem coar¬
tatur: quarta eadem ẽ cum prima. quinta ante
calicem depingit᷑. In prima gͦcruce. eccinitas
silii intelligitur cum patre. in scdã. equalitas.
in tercia unitas internę & eiusdem substanti¬
e: in quarta idem modus existendi utriusq
et aute mundi constitutionem. & pꝰ mundi
consummationem. Unde de seraphin legi¬
tur quia aualx alis uelabant caput. et du
finis. Quia enim fucrit aute mundi consti¬
tutionem. uel quid futurum sit post mun¬

Expanded text:
idelicet quare in crucibus faciendis tanta diversitas ostenditur; secunda, quare corpus Domini integrum in eisdem crucibus faciendis manu teneatur; tertia, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio Dominica contineatur. Notandum est etiam quod alia per ea quae fiunt intelliguntur, alia per ea quae dicuntur. Sed quae diversitas in crucibus ostenditur? Prima quidem crux ex utraque parte ultra calicem protenditur. Secunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem depingitur. In prima ergo cruce aeternitas Filii intelligitur cum Patre, in secunda aequalitas, in tertia unitas internae et ejusdem substantiae, in quarta idem modus existendi utriusque, et ante mundi constitutionem, et post mundi consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus alis velabant caput, et duafinis. Quid enim fuit ante mundi constitutionem, vel quid futurum sit post mun
Abbreviated transcription (Latin):
te sub simili necessitate psaltem adducere: & psal¬
lentem audire. S ut de hac re qd̃ lentimus. bre¬
uit̾ absoluamus: quid aliud dicimꝰ psaltẽ istum.
qũa exultationẽ cordis in dm̃: Eusmodi psaltẽ

Expanded text:
te sub simili necessitate psaltem adducere, et psalte sub simili necessitate psaltem adducere, et psallentem audire. Sed ut de hac re quod sentimus breviter absolvamus, quid aliud dicimus psaltem istum, quam exsultationem cordis in D
Abbreviated transcription (Latin):
maior̃e efficatiam in sumnus uiris sp̾̃alis
delectatio habeat: Audita itaq melodia.
quȩ eum ad assueta gaudia leuauit: et
quȩ carnalib causa rune ẽẽ soleat. hiue
occassio ascensionis existit: Cogitet qui pot̃
quã ꝓfundȩ quã intimȩ eum ĩepiꝰ experte
illius suꝑcelestis dulcedinis memoria ad uocem
psallentis tetigit: quȩ ip̃m supͣ semet ipsum rapu¬
it. &. ꝓpheticum spm̃ uel sensum in ꝓpħȩ animo
quȩ soles huiꝰmodi sp̃ãlib delicuis affiuere.
& dilecto tuo innixa sepe de deserto ascendere. et
ad theoricos qͦsdam excessus subitaneo quoda & in¬
opinato. immo inopinabili gaudioꝵ tͥpudio sub¬
leuari. et quasi quibꝰdam ꝓpheticis intellectir uł
reuelationib diuinitꝰ sublimari: ꝓpħico disce exem¬
plo quid tu facere debeas. ut sub necessitatis articło
quasi ad manũ habeas. quomͦ animũ tuũ ad assu¬
etas delicias reꝑare ualeas. forte non erit inutile qe

Expanded text:
majorem efficaciam in summis viris spiritalis majorem efficaciam in summis viris spiritalis delectatio habeat? Audita itaque melodia,quae eum ad assueta gaudia levavit, et quae carnalibus causa ruinae esse solet, huic occasio ascensionis exstitit? Cogitet qui potest quam profunde, quam intime eum saepius ex illius supercoelestis dulcedinis memoria ad vocem psallentis tetigit, quae ipsum supra semetipsum rapuit, et propheticum spiritum vel sensum in prophetae animo soles hujusmodi spiritalibus deliciis affluere, et dilecto tuo innixa saep de deserto ascendere, et ad theoricos quosdam excessus subitaneo quodam et inopinato, imo inopinabili gaudiorum tripudio sublevari, et quasi quibusdam propheticis intellectibus vel revelationibus divinitus sublimari, prophetico disce exemplo quid tu facere debeas, ut sub necessitatis articulo quasi ad manum habeas quomodo animum tuum ad assuetas delicias reparare valeas. Forte non erit inutile et
Abbreviated transcription (Latin):
poris ñ habere: fecit sͥ psaltem adducere. quo
p̃sente atq psallente statim spm̃ ꝓphecicum
Illud autẽ in comiune nouimus qd̃ dulcis
armonia soleat cor hila rare: & ei gaudia
sua ad memoriam reuocare: & absq
dubio qͦ unius cuiusq animũ suuꝰ amor
uehementius afficit. eo ꝓfundius aubita armo¬
nia affectum tangit: d quo ꝓfundius ꝑ affec¬
tum tangit᷑. tanto efficatius ad sua desideria
renouatur. Quidigit᷑ aliut de ꝓphetico uiro
sentiri oportet. nisi qđ extetior armonia in¬
teriorem illam & sp̃alem armoniã ei ad me¬
moriam reduxit: & audita melodia. audi¬
entis animũ assueta gaudia reuocauit atq
leuauit: Cur autẽ de sp̾ali & uera delecta¬
tione non sentiamus: qđ de corꝑali et uana
delectatione cotidiano exꝑim̃to ꝓbamus.
Quis enĩ nesciat. quomͦ sola carnalis delecta¬
tionis memoria. carnalẽ mentẽ in delectati¬
onem rapiat: Cur ñ eandem quinpotius

Expanded text:
nc temporis non habere, fecit sibi psaltem adducere, quo nc temporis non habere, fecit sibi psaltem adducere, quo praesente atque psallente, statim spiritum propheticum Illud autem in commune novimus quod dulcis harmonia soleat cor exhilarare, et ei gaudia sua ad memoriam revocare, et absque dubio quo uniuscujusque animum suus amor vehementius afficit, eo profundius audita harmonia affectum tangit, et quo profundius per affectum tangitur, tanto efficacius ad sua desideria renovatur. Quid igitur aliud de prophetico viro sentiri oportet, nisi quod exterior harmonia interiorem illam et spiritalem harmoniam ei ad memoriam reduxit, et audita melodia audientis animum ad assueta gaudia revocavit atque levavit. Cur autem de spiritali, et vera delectatione non sentiamus quod de corporali, et vana delectatione quotidiano experimento probamus? Quis enim nesciat quomodo sola carnalis delectationis memoria carnalem mentem in delectationem rapiat? Cur non eamdem, quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
etũtam̃ qui ad hauc grãm ꝓfecit. cum. xuii.¬
eam sͥ ult᷑ solitum subtrahi iam sentit.
ẽ qđ facere debeat unde ad eam reꝑandam
multum ꝑ omnẽ inodũ adiuuari ualeat:¬
& unde animũ suum in id negocu quan¬
tum in se ẽ idoneum efficiat. Debet itaq a¬
nimꝰ qui euis modi ẽ ꝓprus meditationib
cordis in se exultationẽ reꝑare: &. impensa
sͥ diuinoꝵ bñficioꝵ munera ante recordati¬
onis suȩ oculo ᷤ reuocare: & ex eiusmodi re¬
cordatione seip̃m ad ꝓfundam et deuotam
giãrum actionẽ instigare: & tandẽ aliqñ
internũ illud sꝑalis armonie organũ ex in¬
timo asfectu in diuinas laudes laxare. Dum
itaq huiusmodi studiis intima cordis affectio
in duunȩ confessionis maguificentiam plena
deuotione resoluit᷑. quid aliud quã qđdam
ut italicam spuaculum aperit᷑. ꝑ qđ in illud
cordis nr̃i uasculum celestis dulcedinis emana¬
tio. diuineq suauitatis abundantia infun¬

Expanded text:
Verumtamen qui ad hanc gratiam profecit, cum Verumtamen qui ad hanc gratiam profecit, cum eam sibi ultra solitum subtrahi jam sentit, est quod facere debeat, unde ad eam reparandam multum per omnem modum adjuvari valeat, et unde animum suum in id negotii quantum in se est idoneum efficiat. Debet itaque animus qui ejusmodi est, propriis meditationibus cordis in se exsultationem reparare, et impensa sibi divinorum beneficiorum munera ante recordationis suae oculos revocare, et ex ejusmodi recordatione seipsum ad profundam, et devotam gratiarum actionem instigare, et tandem aliquando internum illud spiritalis harmoniae organum ex intimo affectu in divinas laudes laxare. Dum itaque hujusmodi studiis intima cordis affectio in divinae confessionis magnificentiam plena devotione resolvitur, quid aliud quam quoddam, ut ita dicam, spiraculum aperitur, per quod in illud cordis nostri vasculum coelestis dulcedinis emanatio divinaeque suavitatis abundantia infun
Abbreviated transcription (Latin):
solationẽ reciꝑe: et quȩ nulla sua industria
nulla sua prudentia possit acquirere. Quue.¬
quid ad euis consolationem. quicqͥd ad euiᷤᷤ
iocunditatem ualet: ex alieno arbitrio. ex
alieno bñficio pendet. Recte gͦ illius uirib
inuttit᷑: de cuitis magnificentia totum recte
p̃sumit᷑. qđ sꝑat᷑. desiderat᷑. amat᷑. O quotieis
sub hoc statu dicit᷑ illi. & iuxta ꝓpħe commi¬
nationẽ uertit᷑ ei in uerbũ dñi. Manda remã¬
da. manda remanda: expecta reexpecta. expe¬
cta. scexpecta: modicũ ibi. modicũ ibi. Etpe¬
ctare itaq &r itexpertare cogit᷑.dum euiᷤs
aesiderium sepe dui multũqdiffertur:
dum delicias suas nec ꝓ uoto habere. nec ab
eiusmodi concupiscencuis animũ suũ possit
temperare. Ex his ut arbitror apparet quã
longe sup̃ hominẽ sit. modumq humanũ
excedit: quicqͥd in hoc mentis excessu agitur.
gr̃e gradũ ꝓfccit. uñ ui idip̃m adiuari possit:

Expanded text:
solationem recipere, et quae nulla sua industria, solationem recipere, et quae nulla sua industria, nulla sua prudentia possit acquirere. Quidquid ad ejus consolationem, quidquid ad ejus jucunditatem valet, ex alieno arbitrio, ex alieno beneficio pendet. Recte ergo illius viribus innititur, de cujus munificentia totum recte praesumitur quod speratur, desideratur, amatur. O quoties sub hoc statu dicitur illi, et juxta prophetae comminationem vertitur ei in verbum Domini: Manda, remanda; manda, remanda; exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi . Exspectare itaque et reexspectare cogitur, dum ejus desiderium saepe, diu multumque differtur, dum delicias suas nec pro voto habere, nec ab ejusmodi concupiscentiis animum suum possit temperare. Ex his, ut arbitror, apparet, quam longe supra hominem sit modumque humanum excedit quidquid in hoc mentis excessu agitur dum profecerit, unde in idipsum adjuvari possit.
Abbreviated transcription (Latin):
sub tali tͥ scemate consideranda ꝓponit᷑. hec qͦ
delieris affiuere: & dilecto suo innixa describit᷑.
reddit: Nultis autẽ audire quã de¬
tam esficere consueuit: Pene supͣ
id qđ credi possit. Intantum deniq ut nulla
exerior delectatio possit ci aliquatenus sapere:
nec aliqua huiꝰ mundi gła aliquid consolatio¬
nis afferre: ita ut ueracit̃
audeat ꝓfite¬
ri ꝙ dicere. Rennuit conso¬
lari aĩa mea:
eo qđ ueracit̃ sentiat. & ꝓ cer¬
to diffiniat
qͥa om̃is caro fenum: & om̃i
gła eiꝰ quasi
sos feni. Deniq tedet animã suam uitt suȩ.
quotiens ñ datur consuetas delicias ꝓ uoto ha¬
bere. Vlita itaq ipsa ei in tedium ⁊̃mno insdiũ
uertit᷑: quotiens ei illa sua interne sollempni¬
tatis gaudia aliquandiu subtrahunt᷑. Co¬
gita gͦ quale sit eiusmodi deliciis assuetam.
eoꝵ quȩ delectant nicħ in ꝑpria potestate na¬
bere: ꝙ sine quib nullam possit omnino con¬

Expanded text:
sub tali tibi schemate consideranda proponitur haec quae sub tali tibi schemate consideranda proponitur haec quae deliciis affluere, et dilecto suo innixa describitur?reddit? Vultis autem audire quam delicatam efficere consuevit? Pene supra id quod credi possit, intantum denique ut nulla exterior delectatio possit ei aliquatenus sapere, nec aliqua hujus mundi gloria aliquid consolationis afferre, ita ut veraciter audeat profiteri et dicere: Renuit consolari anima mea , eo quod veraciter sentiat, et pro certo diffiniat: Quia omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni . Denique taedet animam suam vitae suae, quoties non datur consuetas delicias pro voto habere. Vita itaque ipsa ei in taedium, imo in odium vertitur, quoties ei illa suae internae solemnitatis gaudia aliquandiu subtrahuntur. Cogita ergo quale sit ejusmodi deliciis assuetam eorum quae delectant nihil in propria potestate habere, et sine quibus nullam possit omnino con
Abbreviated transcription (Latin):
Dane cum hec sponsi sui dilecta semꝑ et ubiq
dilecti sui ad uitorio egeat. ita ut sine ipso
Hicħ facere ualeat: nusquã tam̃ cooꝑatrici gr̃ȩ
uehementius incumbit. uł incumb̾e oportet.
qũa eo locoꝵ. ubi de deserto alcendit. dunc tem¬
pons maxime cum delicuis affluit. Si enimꝵꝑ
desertum recte iutelligit᷑ cor humanũ: quiderit de
deserto ascenddere. nisi supͣ semet ip̃m ire: Quid
igit᷑ homo ibi possit. ubi homo supͣ hominẽ
ascendit: ubi humana natura humane pos¬
sibilitatis metas transcendit: Nullo tam̃ temꝑe
dilecto suo uehementiꝰ inuttit᷑: quã cum sp̃alib
delicus anima scã affluere uidet᷑. Cogitemus gͦ
puellam quanła teneram & delicatam atpote
in multa deliciarum asfluentia educatam. s et
multo uino iam madidam. utpote in cellã ui¬
nariam intioductã. & torente uoluptatis pota¬
tam. et quasi p̃ nimia teneritudine uix posse
incedere: & p̃nimia ebrictate. uiam quam
tenere uebeat. nullomͦ posse dicernere. Nonne

Expanded text:
Sane cum haec sponsi sui dilecta semper et ubique dilecti sui adjutorio egeat, ita ut sine ipso nihil facere valeat, nusquam tamen cooperatrici animae vehementius incumbit, vel incumbere oportet, quam eo locorum, ubi de deserto ascendit, nunc temporis maxime, cum deliciis affluit. Si enim per desertum recte intelligitur cor humanum, quid erit de deserto ascendere, nisi supra semetipsum ire? Quid igitur homo ibi possit ubi homo supra hominem ascendit? Ubi humana natura humanae possibilitatis metas transcendit? Nullo tamen tempore dilecto suo vehementius innititur, quam cum spiritalibus deliciis anima sancta effluere videtur. Cogitemus modo puellam quamdam teneram et delicatam, utpote in multa deliciarum affluentia educatam, sed et multo vino jam madidam utpote in cellam vinariam introductam, et torrente voluptatis potatam, et quasi prae nimia teneritudine vix posse incedere, et prae nimia ebrietate viam quam tenere debeat nullo modo posse discernere. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
compichensibilia agant᷑ .i. substantia
xp̃i sanguinem transeat ⁊ conseciet᷑. maio¬
rib & plurib auxiliis indigemus ꝙ ma
iori quinq sensuum ꝑfectione multiplican¬
ciores .i. quindecim & minores scĩ ordinant᷑:
quindecim gradib caritatis ascendamus.
& iuiit in scõrum consortio transeamus:
Multo enim maius & mirabilius ẽ sub¬
stantiam panis et uini in uerum corpus
consortium nos admitti: De .uͦ. ordine.¬
n quinto ordine ut peticionum nr̃arum
consequamur efficatiam. captamus beni¬
uolentiam: triplicemq commendamuᷤ
ꝑsonam. scił patͥs et filii. ⁊ spiritus sancti
Patris commendamus ꝑsonam ꝑ ineffa¬
bilem caritatem ubi dicimus et prestas¬

Expanded text:
a et sanguinem transeat, pluribus et majoribus auxiliis indigemus, et quinquies sensuum perfectione multiplicanid est quindecim et minoris auctoriquindecim gradibus charitatis ascendamus, et uniti in sanctorum consortium transeamus. Multo quidem mirabilius et majus est substantiam panis et vini verum corpus consortium admitti.n quinto ordine ut petitionum nostrarum consequamur efficaciam, captamus benevolentiam, utramque commendamus personam, Patris scilicet et Spiritus sancti. Patris commendamus personam per ineffabilem charitatem, ubi dicimus: Pe
Abbreviated transcription (Latin):
cedinis tuȩ.d: ꝗ. a. timentib te. Et ieiũ:
de meo: consolationes tuȩ letificauenint
animã meam. Illud secretum gaudii et
consolationis. ꝙ illud absconditum dulce¬
dinis interius calicis. ꝓpterea gͦ illa tertia
particła dominici corporis descendit in ca¬
licem. quia post laborem cum xp̃o. inter¬
nam et ęternam recipiet requiem. Unde
cem remanent. duȩ sunt partes eccliȩ una
pats in ꝑegrinatione. et pars quȩ ẽ in ec¬
pectatione. Quia gͦ duȩ istȩ parta labe¬
rib penitentialib stibiacent. et a huc
expectant & desidciant. nec desiheratam
Solutio septime questionis
ria sunt tempora. Duo sunt miscłiȩ.
tertium euit pacis et iusticię. Quia gͦ
in temꝑe ꝑegrina tionis. & in tempore
expectationis. sꝑ atur et exprat᷑ mise

Expanded text:
iterum: de meo, consolationes tuae laetificaverunt animam . Illud secretum gaudii et consolationis et illud absconditum dulcedinis, interius est calicis. Propterea ergo illa tertia particula Dominici corporis descendit in calicem, quia post laborem cum Christo in aeternum et aeternam recipiet requiem. Unde cem remanent, duae sunt partes Ecclesiae, pars in peregrinatione, et pars in exspectatione. Quia ergo istae duae partes laboribus poenitentialibus subjacent, et adhuc exspectant et desiderant, nec desideratam nt. Solutio septimae quaestionis: Tria sunt tempora; duo sunt misericordiae, tertium erit pacis et justitiae. Quia ergo in tempore peregrinationis et in tempore exspectationi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonam filii ꝑ multiplicem .i. quadriꝑticam
potestatem commendamus. ostendentit eum
potestas est. qua potest omnia de nichilo cie¬
arr: scd̾a potestas. qua potest peccata dimit¬
teie: tercia potestas. qua potest grãm ⁊ iurtu¬
tem augere: quarta potestas. qua pot̾ emun¬
datos gła et bcatitudine coronare. ꝑ quem
hec omnia domine semꝑ bona creas: ecce d̾s
natiurȩ. Sanctificas: ecce dominus ⁊ largitor
ueniȩ. Uiuificas: ecce fons uitȩ et plenitudo
uirtutis ce gr̃ȩ. Benedicis: ecce rex et corona
crucis eius. iam plenius omne ueritatem cog¬
noscimus. & ꝑ eum dm̃ patrem honoramꝰ.
et głificamus. Unde maiori insumpta fi¬
ducia et audacia. ut ad summai pacis ꝑ¬
tingamus. omnium peticionum summã

Expanded text:
Personam Filii per multiplicem, id est quadripartitam, Personam Filii per multiplicem, id est quadripartitam, potestatem commendamus, ostendentes eum potestas est, qua potest omnia de nihilo creare; secunda, qua potest peccata dimittere; tertia, qua potest gratiam et virtutem augere; quarta qua potest emundatos et gloria et beatitudine coronare. Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, ecce Deus naturae; Sanctificas, ecce largitor veniae. Vivificas, ecce fons vitae et Dominus virtutis gratiae; Benedicis, ecce rex et corona crucis ejus jam plenius omnem veritatem cognoscimus, et per eumdem Patrem honoramus et glorificamus. Unde majori sumpta fiducia et audacia, ut ad summam pacis pertingamus, omnium petitionum summam