comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
curuiens:⁊ querens quẽ deuoret. A cornibꝰ
unicornium humilitatẽ meã. Unicornes ñ
diceret. nisi suꝑbos. Ideo subiecit humilitatẽ
rata sunt ossa eiꝰ irristis ẽ. Diuisa sunt uesti¬
menta eius. missa ẽ sors suꝑ uestem ipsius.
Cireumdeder̾ illum furentes ⁊ seuientes: et
dispsa sunt omĩa ossa eiuis. Et hic audimus:
xp̃e fiłi dĩ: Sinolles: ñ patereris. Ostende
nob fructum passionis tuȩ. Audiinquit fru¬
etum. fgo ñ taceo s̃ surdi sunt homines.
Audi inqu̾it fructum: quare passus sum
omĩa ista. N arrabo nom̃ tuum fr̃ibꝰ meis
Uideamꝰ sin parte narrat nom̃ dĩ fr̃ib suis.
Parrabo nom̃ tuum fr̃ib meis: in medio
ecele cant̾abo te. fit hoc modo s uideamꝰ.
ipsã ȩccłã quȩ ẽ. Nam dixit. in medio ȩccłe
cantabote fccłam uideamꝰ ꝓpt̾ quã passus
ẽ. Qui timetis dñm laudate eum. Ubic̃q
t̾rarum. sine causa ar̃ am̃: ⁊ alleluia. Non

Expanded text:
circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus unicornium humilitatem meam: unicornes non diceret, nisi superbos; ideo subjecit, humilitatemrata sunt ossa ejus, irrisus est, divisa sunt vestimenta ejus, insuper missa est sors super vestem ipsius, circumdederunt illum furentes et saevientes, et dispersa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et te Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed surdi sunt homines. Audi, inquit, fructum quare passus sum ista omnia. Narrabo nomen tuum fratribus meis. Videamus si in parte narrat nomen Dei fratribus suis. Narrabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te. Fit hoc modo. Sed videamus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae cantabo te. Ecclesiam videamus, propter quam passus Qui timetis Dominum, laudate eum: ubicumque terrarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. Non
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsam sors mittitur: nemo illã diuidit.
Sacramenta s̃ heretici diuidere potuerunt:
karitatẽ non diuiser̃. Et qͥa diuidere non
potuer̃ rocesser̃. illa aut̃ manet integra.
Sorte obuenit quibꝰdam. Qui ht̃ hanc: se¬
curus ẽ. Nemo illamͣ mouec de ȩocła ca¬
tholica. Et si foris illam incipiat habere:
intromittitur quomͦ ramꝰ oliuȩ a columba.¬
Tu aut̃ dñe. ne longe feceris auxiliũ tuũ.
Et factum ẽ. Nam pꝰ triduum resurrexit:
In defensionẽ meam aspice. Erue afra
enim gladius ẽ. Et ꝑ gladium: mortem
intelligi uoluit. Et de manu canis uni¬
cam meam. Animã meam: unicã meam:
caput ⁊i corpꝰ. Unicam dixit eccłam. De ma¬
ni. id ẽ. de pocestate canis. Qui sunt canes:
Qui ceco more latrant: nec intelligunt contra
quos. Nichil illis fit: ilatrant. Quid fec̃ cani:
transiens inam̾ suam̾: T̃am̃ ille latrat. Qui
latrant cȩcis ocłis. non discernentes contra

Expanded text:
In ipsam sors mittitur, nemo illam dividit. In ipsam sors mittitur, nemo illam dividit. Sacramenta sibi haeretici dividere potuerunt, charitatem non diviserunt. Et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam: qui habet hanc, securus est; nemo illum movet de Ecclesia catholica, et si foris illam incipiat habere, intromittitur, quomodo ramus olivae a columbaTu autem, Domine, ne longe feceris auxilium tuum. Et factum est: post triduum resurrexit. In defensionem meam aspice. 21. vers.enim gladius est, et per gladium mortem intelligi voluit. Et de manu canis unicam meam. Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicam dixit, Ecclesiam: de manu, id est de potestate canis. Qui sunt canes? Qui canino more latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non discernentes contra
Abbreviated transcription (Latin):
nantium cux̃ dedit me. ft̾iam uidete eugl̃mn.
Foder̃ manꝰ meas: ⁊ pedes meos. Tunc facta
sunt uulnera: quoꝵ uulnerũ cicatrices
dubitans discipłs contrectauit: ille qͥ dixit.
nisi misero digitos meos in cicatrices uulne¬
rum eiꝰ. ñ credam: quando ei dixit. ueni mit¬
te manum tuam incredule: imisit manũ
suam et clamauit. dñs m̃s ⁊ ds̃ m̃s. Et ille qͥa
uidisti me inquit credidisti: beati qui non
pedes meos: dinumerauer̃ omĩa ossa mea:
quando pendens extentꝰ erat in ligno. Non
potuit melius describi extensio corporis in
Attendite fis̃. Uestimenta ipsius. sacram̃ta
ipsius. potuer̃ diuidi ꝑ hereses: s erat ibi
uestimentũ. quod nemo diuisit. Et suꝑ
uestimentum meũ miser̃ sortẽ. Erat ibi
tunica diẽ eiigłista: desuꝑ texta. Frgo de
celo: ergo a patre: ergo a spũ sc̃o. Que est
ista tunica: nisi k̃itas. quam nemo pocest
diuidere: Quȩ ẽ ista tunica: nisi unitas:

Expanded text:
nantium circumdedit me: etiam videte Evangelium. nantium circumdedit me: etiam videte Evangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, incredule; et misit manum suam, et clamavit: Dominus meus et Deus meus! Et ille: Quia vidisti me, credidisti; beati qui non ers. 18. Dinumeraverunt omnia ossa mea: quando pendens extentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in Attendite, fratres. Vestimenta ipsius, sacramenta ipsius potuerunt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sortem. Erat ibi tunica, dicit evangelista, desuper texta . Ergo de coelo, ergo a Patre, ergo a Spiritu sancto. Quae est ista tunica, nisi charitas, quam nemo potest dividere? Quae est ista tunica, nisi unitas?
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam cera liquescens. in medio uentris
mẽi Uentrem suum dic̃: infirmos in eccła
sua. Quomodo cor ipsius factum ẽ sic̃ cera:
Cor ipsius. scͥptura ipsius: id ẽ sapientia ipsiꝰ.
quȩ erat in seͥpturis. Clausa enim erat scͥp¬
tura: nemo illam intelligebat. Crucifixus
ẽ dñs: & liquefacta ẽ sic̃ cera: ut om̃s infir¬
mi intelligerent scͥpturam. Nam inde et
tus mea. Magnifice qͥd dixit: firmũ factũ
ẽ nomen meum de tribulatione. Quomͦ
enim desta ante ignem mollis ẽ. post ignem
fortis: sic dñi nomen ante passionẽ contẽpne¬
batur: pꝰ passionem honorificat᷑ St lin¬
gua mea adhesit faucib meis. Quomͦ men¬
brum illud in nobis ñ ualet nisi ad loquen¬
dum: sic predicatores suos linguã suam
dixit adhesisse faucib suis: ut de interio¬
rib eius caꝑent sapientiam. Et in pul¬
uerem mortis deduxistime. Qm̃ curũde
derunt me canes multi: concilium malig¬

Expanded text:
tanquam cera liquescens, in medio ventris tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde et tus mea: magnifice quod dixit, Firmius factum est nomen meum de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis est, post ignem fortis; sic Domini nomen ante passionem contemnebatur, post passionem honorificatur. Et lingua mea adhaesit faucibus meis: quomodo membrum illud in nobis non valet nisi ad loquendum; sic praedicatores suos, linguam suam, dixit adhaesisse faucibus suis, ut de interioribus ejus caperent sapientiam. Et in pulverem mortis deduxisti me. 17. veme canes multi, concilium malig
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃: Uerbum enim illud ꝑ qd facła
sunt omĩa. ñ extractum ẽ de uentre. ns
quia u̾bũ caro factum ẽ. ⁊ habitauit inno¬
bis. Qm̃ tu extraxisti me de uentre. d̃s ms
ab uberib matris mee. Nam ante scła ple
m̃s: ab uberib matris mee ds̃ m̃s. In ce
iactatus sum ex ut̃o: id ẽ. ut tu solus mͥesse
spes: Iam tamquã homo. iam tanqũa inst¬
mꝰ. iam u̾bũ caro factum. de uentre matril
mee ds̃ m̃s es tu: ñ de te d̾ nis: nam de te
nobis. sipse nos deserat: qm̃ non ẽ qui
cipes. Popłs. uituli multi: pͥncipes. tauri pin
Ossa sua: firmos suos dicit. Ossa enim: firma
sunt in corpore. Quomodo disꝑsit ossa sua:
Quando dixit eis: ecce ego micto uos. sicut
agnos in medio lupoꝵ. Firmos suos disꝑsit:
⁊ sicut aqua effufus ẽ. Aqua enim quando
effunditur: aut abluit. aut irrigat. Effu¬
sus ẽ xp̃c sic̃ aqua: abluti sunt sordentes : ri¬
gatȩ sunt mentes. E actum ẽ cor meum

Expanded text:
apud Deum? Verbum enim illud per quod facta apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt omnia, non extractum est de ventre, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Quoniam tu extraxisti me de ventre: Deus meus, ab uberibus matris meae: nam ante saecula Pater meus, ab uberibus matris meae Deus meus.atus sum ex utero: id est, ut mihi tu solus esses spes, jam tanquam homo, jam tanquam infirmus, jam Verbum caro factum. De ventre matris meae Deus meus es tu: non de te Deus meus; nam de te nobis, si ipse nos deserat, quoniam non estcipes; populus, vituli multi; principes, tauri pingossa sua, firmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
uemebat. Leuabatur in ligno: nemo eruit.
Clamabat. ds̃ m̃s. ds̃ m̃s. ut quid me dereli¬
quisti: non subuenitur. Quare fr̃s mei:
Quare: Qua mercede tanta passus ẽ: Omĩa
ista quȩ passus ẽ: precium er̾̃at. Cuiꝰ rei p̃cio
tanta passus ẽ. recitemꝰ: uideamꝰ quid dicat̃.
Primũ queramꝰ quȩ passus sit. deinde qͣre:
iuideamꝰ quam sint hostes xp̃i. qui confi¬
tentur quia tanta passus ẽ. ⁊ tollunt quar.
hinc audiamꝰ cotum in isto psalmo: ꝙr quȩ
passus sit:i quare. Tenete ista duo: quid a
quare. Modo ipsum quid explicemꝰ: ꝙ ñ
ibi ĩmoremur: ⁊ melius ad uos ꝑueniunt
ipsa u̾ba psalmi. Uidete quȩ patit᷑ dñs: atien¬
dite. xp̃iani. Obꝓbriũ hominũ. ⁊ abiectio pleb̃.¬
Om̃s qͥ uidebant me subsannabat̃ me. locitisli
bii : ⁊ mouert̃ cap̃sꝑauit in dño. eruat eum:
saluum faciat eum. qm̃ uult eum .S. quan
in illud qd̾ in pͥncipio erat u̾bũ: iuibũ era

Expanded text:
veniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; veniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; clamat, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi. Videte quae patitur Dominus, attendite Christiani: Opprobrium hominum et abjectio plebonspiciebant me, subsannabant me et locuti sunt labiis, mouerunt caput: Sperauit in deum, eruat eum, saluum faciat eum, quoniam uult eum. hoc in illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
crimine. Om̃is inuocauer̃. ⁊eruit eos. Nũqͥd
defecit adfilium suum: ut incruce penden¬
tem ñ exaudiret: Quare aut̃ ipsuĩ ñ eruit
Quare ergo sic se abiecit. ut dicẽt. uermis: An
quia u̾miᷤᷤ de carne sine concubitu nascit᷑:
ñ homo. Quare uͥmis: Quia mortał. qr de
carne natꝰ: quia sine concubitu natꝰ. Quare
non homo: Quia inpͥncipio erat uerbum:
Obprobrium hominum: iabiectio plebis.
Uidete. quanta passus ẽ. Iam ut dicamꝰ passi¬
onem. ⁊ ad illum maiorem gemitũ uenia¬
mus. tudete quanta modo patitur: ꝙ de¬
inde uidete quare. Quis enim fructus:
ad tempꝰ. ñ in futura uita. s continuo li¬
berati sunt. Ipse iob diabolo petenti con¬
cessus ẽ. putrescens uermibꝰ. cam̃ in hac uita
reparauit salutem: duplo accepit que ꝑdi¬
derat. Dñs aut̃ flagellabatur: memo sub
ueniebat. Colaphis cedebatur: ⁊ nemo sub¬
ueniebat. Spinis coronabatur: nemo sub¬

Expanded text:
crimine . Omnes invocaverunt, et eruti sunt. Numquid crimine . Omnes invocaverunt, et eruti sunt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem ipse non eruituQuare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, non homo. Quare vermis? Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubitu natus. Quare non homo? Quia in principio erat Verbum, 8. Opprobrium hominum et abjectio plebis: videte quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quae perdiderat : Dominus autem flagellabatur, et nemo subveniebat; colaphis caedebatur, et nemo subveniebat; spinis coronabatur, nemo sub
Abbreviated transcription (Latin):
ce fornax aurificis. magni sacram̃ti res est.
Ibi ẽ aurum: ibi ẽ palea: ibi ignis in angusto
oꝑatur. Ignis ille ñ ẽ diu̾s ⁊ diu̾sa agit. La¬
leam in cinerem uercit: auro sordes tollit.
In quib aut̃ habitat ds̃. utiq in tribulatiõe
meliores fiunt: tanꝗͣ aurum probati. Et
si forte pecierit inimicꝰ diabolus. i conce ssũ
illi fuerit. siue aliquo dolore corporis. si ue
aliquo dampno. siue amissione suoꝵ: fixũ
cor habeat in illo. qui se ñ subtrahit. Et si
quasi subtrahit aurem ploranti: s apponit
mĩam deprecanti. Nouit quid agat. Qui
nos fecit: nouit ⁊ reficere nos. Bonus est
structor: qui edificat. domũ. Et si ali¬
quid ibi ceciderit: nouit resarcire. Et ui
sꝑ auer̃ ⁊ libasti eos. Et nouimꝰ ⁊ legimꝰ: quã
multos patres nrõs sꝑantes in se eruit deus.
Eruic ipsum ppłm isrł de t̾ra egipti: eruit
tres pueras de camino. Fruit danihelem de
lacui leonum: eruit susannam de falso

Expanded text:
et fornax aurificis magni sacramenti res est. et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum, ibi est palea, ibi ignis in angusto operatur. Ignis ille non est diversus, et diversa agit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si aliquid ibi ceciderit, novit resarcire. 6. veet eruisti eos. Et novimus, et legimus quam multos patres nostros sperantes in se eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eruit Susannam de falso
Abbreviated transcription (Latin):
uit paulus ut auferretur ab eo stimulꝰ
ficit t̾ gr̃ã mea. nam uirtꝰ infirmitate ꝑficit᷑
Ergo non ẽ exauditꝰ. ñ ad insipientiam. s ad
sapientiam: ut intelligat homo medicũ
eẽ dm̃: & tribulationẽ medicam̃tũ eẽ ad sa¬
lutem: ñ penam ad dampnationẽ. Sub
medicam̃to positꝰ ureris. secaris. clamas.
Non audit medicꝰ ad uoluntatẽ: s audit
quos facis intelligere. quia ad utilitatem
quasdam ñ exaũdis: & ad dampnationẽ
quosdã exaudis. Ad utilitatẽ ñ exauditꝰ ẽ
paulus: ad dampnationẽ exauditꝰ ẽ diabo¬
lus. Petut iob temptandum: ⁊ concessum ẽ.
Demones petier̃ se ire in porcos. Exauditi sc̃
diuntur ad dampnationẽ: apłs ñ exaudit
ad salutem: quia ñ ad insipientiam michi.
Tu aut̃ in scõ habitas. laus isrł. Quare ñ exau¬
dis. ⁊ tuos: Quare dico ista: Mementote sẽꝑ
dici deo grãs: imagna ẽ hic multitudo eoꝵ
desertꝰ ẽ sibi xp̃ianꝰ. Ignis intrat infornacẽ:

Expanded text:
vit Paulus ut auferretur ab eo stimulus vit Paulus ut auferretur ab eo stimulus  nam virtus in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus; sed non ad insipientiam, sed ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit quos facis intelligere quia ad utilitatem quosdam non exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcos, et exauditi sdiuntur ad damnationem, Apostolus non exauditur ad salutem: quia non ad insipientiam mihi. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. Quare non exaudis et tuos? Quare dico ista? Mementote semper dici, Deo gratias. Et magna est hic multitudo, et desertus est sibi christianus. Ignis intrat in fornacem,
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ. nisi quia prodelictis nr̃is ipse p̃cat᷑:
idelicta nr̃a sua delicta feẽ. ut iusticiã suã
ad te ꝑ diem. noc exaudes: mnocte: iñ ad in¬
sipientiam mͥ. Dixit utiq de me de ce. de
illo. Corpꝰ enim suum gerebat: idẽ eccłam.
Nlisi forte putatis fĩs. quia quando dĩx̃ deus.
pater si fieri potest. transeat a me calix iste:
mori timebat. Non ẽ fortior miles: quam
imꝑator. Sufficit seruout sit sic̃ dñs eius.
Paulus diẽ. miles regis xp̃i. Compellor etu¬
ob concupiscentiam habens dissolui. et
eẽ cum xp̃o. Ille optat mortẽ ut sit cũ xͦ:¬
⁊ ipse xp̃e timet mortem. S quid nisi in¬
firmitatem nram portabat: ꝙ ꝑ his qui
adhuc tuent mortẽ. in corpore constitu¬
tus ista dicebat: Inde erat illa uoxmen¬
broꝵ ipsius uox erat. ñ capitis. Sic iħ: ꝑdiẽ
et noctẽ clamaui. et ñ exaudies. Multi enim
clamant intribulatione: iñ exaudiunt᷑:
s: ad salutem. ñ ad insipientiam. Clama¬

Expanded text:
meorum; nisi quia pro delictis nostris ipse precatur, et delicta nostra sua delicta fecit, ut justitiam suam ad te per diem, et non exaudies; et nocte, et non ad insipientiam mihi: dixit utique de me, de te, de illo; corpus enim suum gerebat, id est Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo . Ille optat mortem, ut sit cum istus timet mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione, et non exaudiuntur: sed ad salutem, non ad insipientiam. Clama
Abbreviated transcription (Latin):
atdendite. Omĩa quȩ audistie passus ẽ dñs.
Querimꝰ quare passus ẽ: ⁊cepit narrare. Nlar¬
rabo nomen tuum frĩb meis: in medio eccłe
cantabote. S adhuc dicunt: ista ẽ eccła.
Timeat eum. om̃e semen ifrł. Dicunt: nos su¬
mꝰ semen isrł. Qm̃ non spreuit neq despex̃¬

Expanded text:
nus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat eum omne semen Israel. Dicunt, Nos sumus semen Israel. Quon
Abbreviated transcription (Latin):
si incorporatur male uiuentib. His den¬
tib contrarii sunt dentes eccłȩ: quorum
auctoritate. ab errore gentilium uarioꝵq
dogmatum preciduntur credentes ⁊ et
in eam que xp̃i corpus est transferuntur
His dentib dictum ẽ. pecro ut manduca¬
ret mactans animalia: id ẽ occidendo iN
gentib qd̃ erant: & transmutando in id
qd̃ ipse eẽt. Et de his dentib eccłȩ dicit᷑.
Dentes tui sicut grex consarum. ascendẽs
de lauachro: quȩ om̃s geminos parurã:¬

Expanded text:
asi incorporatur male viventibus. His denasi incorporatur male viventibus. His dentibus contrarii sunt dentes Ecclesiae, quorum auctoritate ab errore gentilium variorumque dogmatum praeciduntur credentes, et in eam quae Christi corpus est transferuntur: his dentibus dictum est Petro ut manducaret mactata animalia ; id est, occidendo in Gentibus quod erant, et transmutando in id quod ipse esset. Et de his dentibus Ecclesiae dicitur: Dentes tui sicut grex detonsarum ascendens de lavacro, quae omnes geminos par
Abbreviated transcription (Latin):
mentum acciꝑe. cius qui inme loquitur
xp̃i: Non enam ait. eius qͦ illuminante
aut iubente loquor: sed prorsus ipsam
locutionem illi tribuit. cuius munere lo
guendum ẽ: quasi una sententia sit. ex
cit. quia ꝑcussit inuicos eius: s potiꝰ
ipso saluo facto. illos ꝑcussit. Ergo ad
id qd sequitur ꝑtinet: ut iste sit sensus.
Qm̃ tu ꝑcussisti om̃s aduersantes michi
sine causa: dentes peccatorum contͥiusti.
Id est. inde concruusti dentes peccatorum.:
qm̃ ꝑ cussisti om̃s aduersantes michi. Pena
quippe aduersantium. qua dentes eoꝵ con¬
triti sunt. id ẽ inirritũ quasi in puluerẽ
ꝑducta uerba peccatorum. dilacerantiũ
maledictis filium dĩ: ut sic accipiamus
dentes. uerba maledica. Quib dentib dic̃
apłs. Si autẽ mordetis inuicem: uidece
ne consummamini ab inuicẽ. Possunt &
dentes peccatorum accipi. principes pec¬
catoꝵ: quorum auctoritate. quisq de
societate recte uiuentium p̃ciditur ⁊ et qͣ¬

Expanded text:
mentum accipere ejus qui in me loquitur mentum accipere ejus qui in me loquitur Christus ? non enim ait, ejus quo illuminante aut jubente loquor; sed prorsus ipsam locutionem illi tribuit cujus munere loqguendum est, quasi una sententia sit, Exscit, quia percussit inimicos ejus; sed potius ipso salvo facto, illos percussit. Ergo ad id quod sequitur pertinet; ut iste sit sensus, Quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa, dentes peccatorum contrivisti; id est, inde contrivisti dentes peccatorum, quoniam percussisti omnes adversantes mihi. Poena quippe adversantium est, qua dentes eorum contriti sunt, id est, in irritum quasi in pulverem perducta verba peccatorum dilacerantium maledictis Filium Dei; ut sic accipiamus dentes, verba maledica, quibus dentibus dicit Apostolus: Si autem mordetis invicem, videte ne consumamini ab invicem . Possunt et dentes peccatorum accipi principes peccatorum, quorum auctoritate quisque de societate secte viventium praeciditur, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur ego dormiui & sompnum cepi:
ego me passioni ꝑmisi. &e mors c̃secuta ẽ.
Et exurrexi: qm̃ dominus suscipiet me:
Hoc magis animaduertendum ẽ: quem¬
admodum inuna sententia. & preteriti
temporis uerbum posuit &e futuri. Exur¬
rexi enim dixit. qd̃ est de preterito: & sus¬
cipiet. qd est de futuro: cum resurgere u¬
tiq nisi illa susceptione ñ posset. Sedri
ꝓpħia bene miscentur futura preteritis.
qͦ utrumq significetur. quia ea quȩ uen
habenda. Miscentur quoq presentis tem¬
poris uerba: que suo loco cum occurreru
quanta eum multitudo patientem &e cru¬
cifixum circumsteterit Exurge domine:
saluum me fac ds̃ meus. Non dormientz
aut iacenti deo dr̃ exurge⁊ sed moris est
diuinarum scͥpturarum. ꝑsone dĩ tribue¬
re qd in nob̃ facit: non quidem ubiq:
sed ubi congruenter dici potest: ueluti
cum ipse dicitur loqui. quandoeius dono
ueritatis. Unde illud ẽ. Anuultis exꝑi¬

Expanded text:
accipitur, Ego dormivi, et somnum cepi; accipitur, Ego dormivi, et somnum cepi; Ego me passioni permisi, et mors consecuta est. Et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Hoc magis animadvertendum est, quemadmodum in una sententia et praeteriti temporis verbum posuit, et futuri: et exsurrexi enim dixit, quod est de praeterito; et suscipiet, quod est de futuro; cum resurgere utique nisi illa susceptione non posset. Sed in prophetia bene miscentur futura praeteritis, quo utrumque significetur: quia ea quae venthabenda. Miscentur quoque praesentis temporis verba, quae suo loco, cum occurreriquanta eum multitudo patientem et crucifixum circumsteterit . Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus: non dormienti aut jacenti dicitur Deo, exsurge; sed moris est divinarum Scripturarum personae Dei tribuere quod in nobis facit; non quidem ubique, sed ubi congruenter dici potest, veluti cum ipse loqui dicitur, quando ejus dono . Unde illud est: An vultis experi
Abbreviated transcription (Latin):
let eam a me ipso. Potestatem habeo po¬
nendi eam: & potestatẽ habeo iterum
sumendi eam. Non gͦ inquit uos me tan¬
quam inuitum cepistis & occidistis: sed
ego dormiui. & sompnum cepi: & exurre¬
xi. qm̃ dñs suscipiet me. Sompnum au¬
tem pro morte positum. innumerabilit̃
sci ipture continent: sicut apłs dic̃. No¬
louos ignorare fr̃s: dehis qui dormitio¬
nem acceperunt. Nec querendum ẽ. eur
additum sit. sompnum cepi: cum iam dic¬
tum eẽt. dormuri. Usicatas enim habeñ
scripturȩ. huiuscemodi repetitiones: sic̃
in scđo psalmo multas ostendimus. Non¬
nulli aũt codices habent. dormiui & so¬
poratus sum: & alii aliter: quomodo int̃¬
pretari potuerunt. quod grece positum
tio morientis. Sompnus aũt mors acci¬
pi potest: ut dormitio sit. qua transitur
ad sompnum: ueluti ẽ exꝑgefactio. qua
transitur ad uigilationem:ne ꝓ manib
sermonum ornamentis. repetitiones istas
in diuinis libris ẽẽ arbitremur. Benegͦ

Expanded text:
tollit a meipso: potestatem habeo potollit a meipso: potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam : non ergo, inquit, vos me tanquam invitum cepistis et occidistis, sed ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Somnum autem pro morte positum innumerabiliter Scripturae continent, sicut Apostolus dicit: Nolo vos ignorare, fratres, de iis qui dormitionem acceperunt . Nec quaerendum est cur additum sit, somnum cepi, cum jam dictum esset, dormivi; usitatas enim habent Scripturae hujuscemodi repetitiones, sicut in secundo psalmo multas ostendimus. Nonnulli autem codices habent, dormivi, et soporatus sum, et alii aliter; quomodo interpretari potuerunt quod graece positumtio morientis, somnus autem mortui accipi potest; ut dormitio sit qua transitur ad somnum, veluti est expergefactio qua transitur ad vigilationem. Ne pro inanibus sermonis ornamentis, repetitiones istas in divinis libris esse arbitremur. Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
hens. loquitur dño. ubi solus audit. Cla¬
mor aũt. etiam iste dr̃: ꝓpter ium ipsuis
intentionis. Et exaudiuit me de monte
sc̃o suo. Montem quidem ipsũ dñm per
ꝓpħam dictum habemus. ut scriptumẽ.
lapidem precisũ sine manib creuisse
in magnitudinẽ montis. Sed hoc ad
ipsuis ꝑsonam non potest accipi: nisi
forte ita dicere uoluit. de me tpso tanqͣ
de monte scõ suo. me exaudiuit: cum habi¬
taret in me. idẽ in ipso monte. Planius
autem ẽ & expeditius: si accipiamus exau¬
disse dm̃ de iusticia sua. Iustum enimerat.
ut innocentem occisum. & cui retributas̃
mala probonis. resuscitaret ãmortius: &
digna ꝑsequentib retribueret. Legimus
euim: iusticia tua sicut montes dĩ Ego
uenienter animaduerti pot̃ qđ positum
est ego. ad significandum. qđ sua mortẽ¬
uoluntate sustinuit: scđm illud. ꝓpterea
me pater diligit. qm̃ ego pono animam
meam. ut iterum sumam eã : nemo tol

Expanded text:
hens, loquitur Domino, ubi solus audit; clahens, loquitur Domino, ubi solus audit; clamor autem etiam iste dicitur, propter vim ipsius intentionis. Et exaudivit me de monte sancto suo: montem quidem ipsum Dominum per Prophetam dictum habemus, ut scriptum est, lapidem praecisum sine manibus crevisse in magnitudinem montis . Sed hoc ab ipsius persona non potest accipi, nisi forte ita dicere voluit: De memetipso, tanquam de monte sancto suo, me exaudivit, cum habitaret in me, id est, in ipso monte. Planius autem est et expeditius, si accipiamus exaudisse Deum de justitia sua: justum enim erat ut innocentem occisum, et cui retributa sunt mala pro bonis, resuscitaret a mortuis, et digna persequentibus retribueret; legimus enim: Justitia tua sicut montes Dei . 5.venienter animadverti potest quod positum est, Ego, ad significandum quod sua voluntate mortem sustinuit, secundum illud: Propterea me Pater diligit, quoniam ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Nemo eam
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt. cum cis dr̃. Quid aũt habes qd
non accepisti:Si autem accepisti. ⁊ quid
głaris quasi non accepiᷤ: Et exaltans ca¬
put meum.Mentem ipsam humanam
hic accipiendam pudo. qđ caput animȩ ñ
absurde appellatur: que ita inhesit. et
quodaminodo coaluit. excellenti super¬
eminentiȩ uerbi. hominem suscipientis:
ut tanta passionis humilitate ñ depo
berati aeris ꝓmitur: s uoce cordis que
hominib silet. dõ autem sicut clamor so¬
nat. Quauoce susanna exaudita ẽ: et
de qua uoce ipse dominus p̃cipit. ut ni
cubiculis clausis. id ẽ insccrecis cordis si¬
ne strepitu oretur. Dec facile quisquam
dixerit hac uoce minus orari. si nullus
uerborum sonus reddatur ex corpr̃e.
qm̃ & silentes cum incordib oramus si
alienȩ ab affectu orantis cogitationes
intercurrant. ñdum dici potest. uoce mea
ad dñm clamaui: neq hoc recte dr̃. nisi
cum sola anima. nicħ carnis nichilq
carnalium intentionũ in oratione attra¬

Expanded text:
 Quid autem habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Et exaltans caput meum: mentem ipsam humanam hic accipiendam puto, quod caput animae non absurde appellatur, quae ita inhaesit et quodammodo coaluit excellenti supereminentiae Verbi hominem suscipientis, ut tanta passionis humilitate non deponeberati aeris promitur; sed voce cordis, quae hominibus silet, Deo autem sicut clamor sonat. Qua voce Suzanna exaudita est : et de qua voce ipse Dominus praecipit, ut in cubiculis clausis, id est, in secretis cordis sine strepitu oretur . Nec facile quisquam dixerit hac voce minus orari, si nullus verborum sonus reddatur ex corpore; quoniam et silentes cum in cordibus oramus, si alienae ab affectu orantis cogitationes intercurrant, nondum dici potest: Voce mea ad Dominum clamavi. Neque hoc recte dicitur, nisi cum sola anima, nihil carnis nihilque carnalium intentionum in oratione attra
Abbreviated transcription (Latin):
etiam caput cius ẽ: uł de illa iusticia dĩ
qua & lib̾antur electi eius. & ꝑsecutores
eorum puniuntur. Dicat ppłs dĩ etiam
illud. ego dormiui & sompnũ cepi. et
exurrexi. qm̃ dñs suscipiet me: ut adun¬
gatur & cohereat capiti suo. Huic enim
popło dictum ẽ. surge qui dormis. & exur¬
ge amortuis. & continget ce xp̃c: qͣm de¬
peccatoribus assumptus ẽ: de quib gene¬
raliter dictum ẽ. Qui aũt dormiunt: noc¬
te dormiunt. Dicat etiam Non cimebo
milia ppłi circun dantis me: circumual¬
lantium scilicet gentium. ad extinguen¬
dum nomen si possent ubicumq xp̃ia¬
num. S quomͦ timerentur: c̃um tanꝙͣ
oleo sanguine mr̃m in xp̃o ardor kari¬
tatis inflammaretur: Erurge dñe. saluũ
me fac ds̃ m̃s. Potest hoc ipsi capiti suo
corpus dicere. Illo enim exurgente. saluũ
factum ẽ: qui ascendit in altum.⁊ captiuã
egit captiuitatem: dedit dona hominib¬

Expanded text:
etiam caput ejus est; vel de illa justitia Dei, etiam caput ejus est; vel de illa justitia Dei, qua et liberantur electi ejus, et persecutores eorum puniuntur. Dicat populus Dei etiam illud: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me, ut adjungatur et cohaereat capiti suo; huic enim populo dictum est: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et continget te Christus peccatoribus assumptus est, de quibus generaliter dictum est: Qui autem dormiunt, nocte dormiunt . Dicat etiam: Non timebo millia populi circumdantis me; circumvallantium scilicet gentium, ad exstinguendum nomen, si possent, ubicumque christianum. Sed quomodo timerentur, cum tanquam oleo sanguine martyrum in Christo ardor charitatis inflammaretur? Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus: potest hoc ipsi capiti suo corpus dicere; illo enim exsurgente salvum factum est, qui ascendit in altum, captivam egit captivitatem, dedit dona hominib
Abbreviated transcription (Latin):
uu bulant me: multi insurgunt ad¬
uersum me: xp̃ianum nom̃ extermi¬
nare cupientes Multi dicunt anime meȩ:
non ẽ salus illi in dõ eius. Hon enim alit̃
sperarent posse se ꝑdere eccłam. latissime¬
iiid pullulantẽ: nisi ad dĩ curam ꝑtin̾e
non crederent. Tu autem dñe: susceptor
m̃s es. In xp̃o utiq. Nam in illo homine
et ȩccła suscepta ẽ a uerbo. qd caro factum
est & habitauit in nobis: quia & incęlesti¬
bus nos sedere fecit una cum illo. Prece¬
dente enim capite: membra cetera conse¬
cuntur. Quis enim nos scparabit a kari¬
tate. xp̃i: Recte gͦ dicitetiã eccłia. suscep¬
tor m̃s es gła mea. Non entm sͥ tribuit qd
excellit: cum intelligit cuius gr̃a & mĩa
scilicet: qui primogenitus amortius. ascen¬
dit incelum Uoce mea ad dominum cla¬
maui: & exaudiuit me de monte scõsuo.
hec est oratio om̃ium scõrum: odor suaui¬
tatis. qui ascendit in conspectũ dñi. lam
enum exauditur eccła de ipso monde. qd

Expanded text:
bulant me? multi insurgunt adbulant me? multi insurgunt adversum me, christianum nomen exterminare cupientes. Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus: non enim aliter sperarent posse se perdere Ecclesiam latissime pullulantem, nisi ad Dei curam pertinere non crederent. Tu autem, Domine, susceptor meus es: in Christo utique; nam in illo homine et Ecclesia suscepta est a Verbo, quod caro factum est, et habitavit in nobis ; quia et in coelestibus nos sedere fecit una cum illo : praecedente enim capite, membra caetera consequentur; quis enim nos separabit a charitate Christi ? Recte ergo dicit etiam Ecclesia: Susceptor meus es, gloria mea; non enim sibi tribuit quod excellit, cum intelligit cujus gratia et miscilicet qui primogenitus a mortuis ascendit in coelum. Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo. Haec est oratio omnium sanctorum, odor suavitatis qui ascendit in conspectu Domini: jam enim exauditur Ecclesia de ipso monte, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa. Principes enim cũ scđm euan¬
glicam hystoriam ꝑsecuti s̃: cum multi¬
tudo inferior honoraret. Domini ẽ salus:¬
& suꝑ ppłm tuum benedictio tua. Inuna
sententia. & precepit hominib quidere¬
Nec ita sequitur. & suꝑ ppłm suum bene¬
dictio eius. ut totum hominib dictun sit.
sed ad ipsum dm̃ oratio conuertitur. ꝓ ipso
ppło cui dictum ẽ. domini ẽ salus. Quidgͦ
ait nisi hoc. nemo de suo presumat:⁊ qm̃
dñi ẽ. saluos facere de morte peccati: Nam
infelix ego homo.: quis me liberabit de
corpore mortis huius: Gratia dei: per
benedic popłm tuum: de te salutem spe¬
otest iste psalmus accipi ad ꝑso¬
nam xp̃i aliomodo: idẽ. ut totus
loquatur. Totus dico. cum corpo¬
Ergo ille caput ẽ huius corpr̃is: ꝓpter
quod alio loco dicit. Ueritatem autem fa¬
cientes in karitate. augeamur in illo ꝑ
iuuiersum orbem tĩarum: quodiam con¬
tigisse scimus.
omine quid multiplicati sunt quitri¬

Expanded text:
sine causa: principes enim eum secundum evansine causa: principes enim eum secundum evangelicam historiam persecuti sunt, cum multitudo inferior honoraret. 8. verset super populum tuum benedictio tua. In una sententia et praecepit hominibus quid crenec ita sequitur, Et super populum suum benedictio ejus, ut totum hominibus dictum sit; sed ad ipsum Deum oratio convertitur, pro ipso populo cui dictum est: Domini est salus. Quid ergo ait, nisi hoc? Nemo de se praesumat, quoniam Domini est salvos facere de morte peccatis nam Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei, perbenedic populum tuum de te salutem speet iste psalmus accipi ad personam Christi alio modo, id est, ut totus loquatur. Totus dico, cum corpoergo ille caput est hujus corporis. Propter quod alio loco dicit: Veritatem autem facientes in charitate, augeamur in illo peuniversum orbem terrarum, quod jam contigisse scimus: Domine, quid multiplicati sunt qui tri
Abbreviated transcription (Latin):
recte precipiunt: & quemadiodum pre¬
cipiunt. ita uiuunt: qͥ faciunt qd dic¬
tum ẽ. Luceant oꝑa ur̃a coram hominib
ut benedicant patrẽ ur̃m qui in celis est.
Horum enim auctoritate per moti. dõꝑ
illos loquenti & oꝑanti homines creduñ:
& separati a scło cui conformati erant: in
eccłȩ membra transeunt. Et idõ recce ist
ꝑ quos hec fuit dentes dicuntur deconsiꝰ
ouibus similes: quia curaꝵ trenarum
onera deposuer̃: ascendentes de lauachro:
de sordium scłi ablutione. ꝑ saeram̃tum
baptismatis. Om̃s. geminos pariunt:
Oꝑantur enim duo precepta. de quibus
dictum est. in his duob preceptis tota
lex pendet ce ꝓpħe: diligentes dm̃ ex
toto corde. & ex tota anima. ce ex tota nĩte:
ce ꝓximum tanquam se ipsos. Inquib
sterilis non ẽ: q̃m tales fructus reddunt
deo. Sedm gͦ istum intellectum. sic accipi¬
endum ẽ. dentes peccatorum contruusti.
id ẽ in irritum adduxisti principes pecca¬
torum ⁊ ꝑcutiendo om̃s aduersantes michi

Expanded text:
quemadmodum praecipiunt ita vivunt; qui faciunt quod dictum est: Luceant opera vestra coram hominibus, ut benedicant Patrem vestrum qui in coelis est : horum enim auctoritate commoti, Deo per illos loquenti et operanti homines credunt, et separati a saeculo cui conformati erant, in Ecclesiae membra transeunt. Et ideo recte isti, per quos haec fiunt, dentes dicuntur detonsis ovibus similes, quia terrenarum curarum onera deposuerunt, et ascendentes de lavacro, de sordium saeculi ablutione per sacramentum baptismatis, omnes geminos pariunt. Operantur enim duo praecepta, de quibus dictum est: In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae , diligentes Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente; et proximum tanquam seipsos. In quibus sterilis non est, quoniam tales fructus reddunt Deo. Secundum ergo istum intellectum sic accipiendum est, dentes peccatorum contrivisti; id est, in irritum adduxisti principes peccatorum, percutiendo omnes adversantes mihi
Abbreviated transcription (Latin):
figuram discipulis comm̃dauit & tradi¬
dit: qd deniq in ipsa suitraditione. eius¬
osculum accepit. bene intelligitur. pacẽ
ille tam scelerate cogitationis interno
bello uastaretur. Et idõ absalon patris
dr̃ pax: quia pat̾ habuit pacem. quam
multiplicati s̃: ut oẽ de nume.¬
ro discipłorum ñ defuerit. qͥ
numero accesserit ꝑsequentium. Multi
insurgunt aduersum me: multi dic̃t
anime meȩ ⁊ non ẽ salus illiin dõ eius.
Manifestum ẽ. qd nisi desꝑarent resur¬
reccurum: ñ utiq occident. Adhoc ua¬
lent illȩ uoces: descendat de cruce. si
filius dei ẽ. Et. alios saluauit: se ipsum
non potest. Ergo nec iudas eum tradi¬
disset. nisi ex eorum eẽt numero qͥ xp̃m
contempnerent:dicentes. non est salus
hominis susceptio ẽ. uerbum caro factũ.
riam suã dominum dic̃. etiam ille: quem

Expanded text:
figuram discipulis commendavit et tradifiguram discipulis commendavit et tradidit , quod denique in ipsa traditione osculum accepit , bene intelligitur pacem Cille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Abessalon Patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam multiplicati sunt, ut etiam de numero discipulorum non defuerit qui numero accesserit persequentium. Multi insurgunt super me: multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus. Manifestum est quod nisi desperarent resurrecturum, non utique occiderent. Ad hoc valent illae voces: Descendat de cruce, si Filius Dei est; et: Alios salvavit, seipsum non potest . Ergo nec Judas eum tradidisset, nisi ex eorum esset numero qui Christum contemnerent, dicentes: Non est salus hominis susceptio est Verbum caro factum. riam suam Deum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cito fac. Loquimur enim sic inẽsuetudi¬
ne. ut dicamus fugit me. qd in mentem
ñuenit: & de homine doctissimo dicimꝰ
nichil eum fugit. Propterea ueritas fugit
mentem uidȩ: cum eum illustrare destitit:
Absalon autem. sic̃ quidã int̃pretant᷑:
in latina lingua dr̃ patris pax. Quod
mirum uidĩ pot̾. siue in hystoria reg¬
norum. cum bellum aduersus patrẽ ab¬
salon gesserit. ⁊ siue in hystoria noui
testamenti. cum traditor dñi iudas
fuerit: quemadmodũ pax patͥs possit
intelligi. S & ibi qui diligent̃ legunt.
uident in illo bello dauid pacatũ fuisse
filio. qui cẽ magno cum dolore planx̃
extinctum. dicens. absalon filius meus.
quis dabit micbi mori ꝓte: & in hystoria
noui testamenti. ipsa dñinr̃i tanta et
tam miranda patientia. qd eum tam diu
ꝑdulit tanquam bonum. cum eiꝰ cogita¬
tiones ñ ignoraret. qđ eũ adhibuit ad cõ¬
uiuium. in quo corpr̃is & sanguinis sui

Expanded text:
cito fac . Loquimur etiam sic in consuetudicito fac . Loquimur etiam sic in consuetudine, ut dicamus: Fugit me, quod in mentem non venit; et de homine doctissimo dicimus: Nihil eum fugit. Propterea veritas fugit mentem Judae, cum eum illustrare destitit. Abessalon autem, sicut quidam interpretantur, in latina lingua dicitur Patris pax: quod mirum videri potest, sive in historia Regnorum, cum bellum adversus patrem Abessalon gesserit; sive in historia Novi Testamenti, cum traditor Domini Judas fuerit, quemadmodum Patris pax possit intelligi. Sed et ibi qui diligenter legunt, vident in illo bello David pacatum fuisse filio, qui etiam magno cum dolore planxit exstinctum, dicens: Abessalon filius meus, quis dabit mihi mori pro te ? et in historia Novi Testamenti, ipsa Domini nostri tanta et tam miranda patientia, quod eum tamdiu pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit ad convivium in quo corporis et sanguinis sui
Abbreviated transcription (Latin):
unc psalmum ex ꝑsona xp̃i acci¬
piendum ꝑsuadet qd dictum est.
ego dormiui &e sompnũ cepi: et
exurrexi. qm̃ dñs suscipiet me. Magis
enim hoc ad passionem &e resurrectionẽ
dñi congruenter sonat: quam ad illã hy¬
storiam. in qua dauid scribitur fugissea
facie bellantis aduersum se filii sui. Et
qm̃ scriptum ẽ de discipulis. xp̃i. quam¬
nificatur. discipulus impius qui eum tra¬
didit: a cuius facie fugisse. quamquã
hystorice hoc possit accipi. quando illo
discedente sccessit cum ceteris in montẽ:
tamen sp̃ualiter: quando mentem uide fi¬
lius dĩ id ẽ uirtus & sapientia dĩ dese¬
ruit. cum eum diabolus penitus inuasit.
ineo qd scriptum ẽ. & intrauit diabolus
incor cius. bene accipitur a facie eius xp̃m
fugisse: non quia xp̃c diabolo cessit: sed
xp̃o discedente diabłs possedit. Quem dis¬
cessum. fugam ẽẽ in hoc psalmo appella¬
tum. ccleritatis causa arbitror: qd uerbo
eciam dñi significatur dicentis: qd facis:

Expanded text:
unc psalmum ex persona Christi accipiendum persuadet quod dictum est: Ego dormivi, et somnum cepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Magis enim hoc ad passionem et resurrectionem Domini congruenter sonat, quam ad illam historiam in qua David scribitur fugisse a facie bellantis adversum se filii sui . Et quoniam scriptum est de discipulis Christi: Quamnificatur discipulus impius qui eum tradidit. A cujus facie fugisse quanquam historice possit accipi, quando illo discedente secessit cum caeteris in montem; tamen spiritualiter, quando mentem Judae Filius Dei, id est virtus et sapientia Dei, deseruit, cum eum diabolus penitus invasit, in eo quod scriptum est, Et intravit diabolus in cor ejus , bene accipitur a facie ejus Christum fugisse; non quia Christus diabolo cessit, sed Christo discedente diabolus possedit. Quem discessum fugam esse in hoc psalmo appellatum celeritatis causa arbitror; quod verbo etiam Domini significatur dicentis: Quod facis,
Abbreviated transcription (Latin):
& quidam psalmi qui non possint dici
cantica: queri pot̃. S animaduertendȩ
scripturȩ s̃: neforte canticum leticiam in¬
dicet. Psalmi autem dicuntur qui can¬
tantur ad psalteriuim: quo usum ẽẽ dauid
ꝓpħam in magno mysterio. ꝓdit hystoria.
De quare non hic est disserendi locus: qr
diiturnam inquisitionẽ & lon i guam
disputationem desiderat. Nunc interim
aut uerba dominici hominis pꝰ resurrec¬
tionem. exspectare debemus: aut hominis

Expanded text:
et quidam psalmi qui non possint dici et quidam psalmi qui non possint dici cantica, quaeri potest. Sed animadvertendae Scripturae sunt, ne forte Canticum laetitiam indicet: Psalmi autem dicuntur, qui cantantur ad psalterium; quo usum esse David prophetam in magno mysterio, prodit historia . De qua re non est hic disserendi locus; quia diuturnam inquisitionem et longam disputationem desiderat. Nunc interim aut verba Dominici hominis post resurrectionem exspectare debemus, aut hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nerationis: Non tuebo milia ppłi cir¬
eundantis me. Exceptis his quȩ uniuer¬
saliter eccła sustinuit & sustinet: habet
etiam unusquisq temptationes. quibus
circumuallatus. hec dicat. Exurge dñe:
saluum me fac deus m̃s. Hoc ẽ: fac me
exurgere Qm̃ tu ꝑcussisti om̃s adu̾santes
michi. sine causa. Recte in predestinati¬
one dr̃ de diabolo & angłis eius:qui nor
solum in totum xp̃i corpus: sed etiam iz
peccatorum contriuisti. Habet unusqͥsq
maledicentes sͥ: habet etiam uiciorum
auctores. conances eum a xp̃i corpr̃e pre¬
cidere Sed dñi ẽ salus. Cauenda suꝑbia
ẽ: & dicendum. adhesit anima mea post
te Et suꝑ popłm tuum: benedictiotua.
Iinis legis xp̃c: ad iusticiam omni
credenti. Hic autẽ finis ꝑfectionẽ
significat: ñ consumptionẽ. Utrũ
autem omne canticũ psalmus sit. an po¬
tius om̃is psalmus canticum: an sint
quedam cantica quȩ ñ possint dici psalm.

Expanded text:
nerationis? Non timebo millia populi cirnerationis? Non timebo millia populi circumdantis me. Exceptis his quae universaliter Ecclesia sustinuit et sustinet, habet etiam unusquisque tentationes quibus circumvallatus haec dicat: Exsurge, Domine, salvum me fac, Deus meus; hoc est, Fac me exsurgere. Quoniam tu percussisti omnes adversantes milti sine causa: recte in praedestinatione dicitur de diabolo et angelis ejus, qui non solum in totum Christi corpus, sed etiam in peccatorum contrivisti: habet unusquisque maledicentes sibi; habet etiam vitiorum auctores conantes eum a Christi corpore praecidere. Sed Domini est salus; cavenda superbia est, et dicendum: Adhaesit anima mea post te . Et super populum tuum benedictio tua, Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti : hic enim finis perfectionem significat, non consumptionem. Utrum autem omne canticum psalmus sit, an potius omnis psalmus canticum; an sint quaedam cantica quae non possint dici psalmi,
Abbreviated transcription (Latin):
coaceruatione uiciorum surripit desꝑatio
sanitatis: tanquã ipsis uicus insultan¬
tib anime. uł etiam diabło & angłis eiꝰ
ꝑ noxias suggestiones ut desꝑemus o.¬
ꝑantib: uerissime dr̃: multi dicunt ani¬
me mee. non est salus illi indco cius Tu
autem dñe: susceptor ineus es. Hec enim
spes ẽ: qd naturam humanam in xp̃m
suscipere dignatus ẽ. G lamea. Ex illa
regula: nequis sͥ aliquid tribuat Et exal¬
tans caput incum. Siue ipsum qui om̃i
enim mulieris.uir: & caput uiri. xp̃e.
Exaltatur aũt mens. cum iam dici pot̃.
m̃te seruio legi dei: ut cetera homini
pacata subdantur: cum iam carnis resur.¬
rretione absorbetur mors in uictoriam:
Uoce mea ad dñm clamaui: uoce illa
intima & intentissima Et exaudiuit me
de monir scõ suo. De ipso ꝑquem nob sub¬
uenit: & quo mediatore nos exaudit.
Egodormiui. & sompnum cepi: &x exur¬
rexi. qm̃ dominus suscipiet me. Quis ħ
non potest fidelium dicere: recolens mor¬
tem peccatorum suorum. et donum rege¬

Expanded text:
ubrepit desperatio sanitatis, tanquam ipsis vitiis insultantibus animae, vel etiam diabolo et angelis ejus per noxias suggestiones ut desperemus operantibus, verissime dicitur: Multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus. Tu autem, Domine, susceptor meus es; haec enim spes est, quod naturam humanam in Christo suscipere dignatus est. Gloria mea: ex illa regula, ne quis sibi aliquid tribuat. Et exaltans caput meum: sive ipsum qui omniuenim mulieris vir, et caput viri Christus . Exaltatur autem mens, cum jam dici potest, Mente servio legi Dei ; ut caetera hominis pacata subdantur, cum jam carnis resurrectione absorbetur mors in victoriam Voce mea ad Dominum clamavi: voce illa intima et intentissima. Et exaudivit me de monte sancto suo: de ipso per quem nobis subvenit, et quo mediatore nos exaudit. Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me: quis hoc non potest fidelium dicere, recolens mortem peccatorum suorum, et donum rege
Abbreviated transcription (Latin):
salus ẽ meius resurrectione. qui ꝓ nob̃ dig¬
natus est mori Qm̃ tu ꝑcussisti omnes ad¬
uersantes mͥ sine causa: dentes peccatoꝵ
contruusti. Iam regnante eccła. inimici
nominis xp̃iani confusione ꝑcussi sunt:
& siue maledica uerba corum. sirie prin¬
cipatus eorum inirritum ducti. Credite
gͦ homines: qd domini ẽ salus. Et tu dñe:
sit suꝑ ppłm tuum benedictio. tua. Potest
etiam ħunꝰquisq nr̃m dicere: cum uicioꝵ
& cupiditatum multitudo resistentẽ m̃tẽ

Expanded text:
salus est in ejus resurrectione, qui pro nobis dignatus est mori. Quoniam tu percussisti omnes adversantes mihi sine causa, dentes peccatorum contrivisti: jam regnante Ecclesia, inimici nominis christiani confusione percussi sunt, et sive maledica verba eorum, sive principatus, in irritum deducti. Credite ergo, homines, quod Domini est salus: et, tu, Domine, sit super populum tuum benedictio tua. 10. Potest etiam unusquisque nostrum dicere, cum vitiorum et cupidi