comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Diligit dñm. qui mandatiᷤ
eius deuotus obtemperat: sicut
ait in ęuangelio. Qui audit u̾ba
mea ⁊ facit ea: hic ÷ qui diligit me.
Diligo enim dr: quasi de omnibꝰ
eligo Et ꝯsidera qm̃ hȩc dilectio
sic de futuro ꝓmittitur: ut nunꝙͣ
tamen defecisse uideatur: Uirtus
mea Propħa liberatuᷤ ab ostibꝰ sui s
recte dñm confitetur suam ẽẽ uirtu¬
tem: quo donante factum ẽ. ut in¬
miciᷤᷤ sui s fortior appareret: Hic duo¬
decina species definitioniᷤᷤ ẽ: quę
laudem: Singuliᷤᷤ enim diuersisq
u̾bis prȩdicando declarat. quid sit
dñs: Modo uirtus. modo firmam̃¬
tum. modo refugium. modo libera¬
tor. modo aduttor. modo ꝓtector
modo cornu salutiᷤ. Hȩc enim
omnia pulchrȩ ostendunt. quis
meum et refugium meũ: ⁊ liberatte
meu᷑. Os̃ meus ad iutor m̃s. Iu¬
ste dicit dñm firmamentum suũ:
qm̃ ab ipso concessum est. ut intmi¬
cis suiᷤᷤ in acie firmus assisteret. et

Expanded text:
Diligit Dominum, qui mandatis Diligit Dominum, qui mandatis ejus devotus obtemperat, sicut ait in Evangelio: Qui audit verba mea, et facit ea, hic est qui diligit me . Diligo enim dicitur, quasi de omnibus eligo. Et considera quoniam haec dilectio sic de futuro promittitur, ut nunquam tamen defecisse videatur. Virtus mea. Propheta liberatus ab hostibus suis recte Dominum confitetur suam esse virtutem; quo donante factum est, ut inimicis suis fortior appareret. Hic duodecima species definitionis est, quae laudem. Singulis enim diversisque verbis praedicando declarat quid sit Dominus, modo virtus, modo firmamentum, modo refugium, modo liberator, modo adjutor, modo protector, modo cornu salutis. Haec enim omnia pulchre ostendunt, quis meum, et refugium meum, et liberator meus; Deus meus adjutor meus. Juste dicit Dominum firmamentum suum, quoniam ab ipso concessum est ut inimicis suis in acie firmus assisteret, et
Abbreviated transcription (Latin):
inmicorum eiuis: ⁊ de inanu sa¬
ul ⁊ dixit: Hic actus: regum lecͤ¬
tione notissimus ẽ. Ibi enim latiꝰ
describitur: quẽ admodũ dauid fuerit
de inimicorum suorũ se ditione libe¬
ratus. Ad cuius similitudinem. resur¬
rectio dñi. et membroꝵ eius absolutio
de potestate diabolica declaratur:¬
salmus Diuisio psalmi.
hic uni tantum non potest
conuenire ꝑsone: Llam primo or¬
dine ꝓpheta loquit: gratiaᷤ agens
quod eum de grauibꝰ ꝑieulis adiui¬
nla pietaᷤ liberare dignata est Sedo
ȩccłia loquitur: quȩ ante aduentũ
dñi in nirmera ᷤ ꝑtulit calamitateᷤ
Posteaq misertus ei. medicinam
sc̃e incarnationiᷤ indulsit: et bap¬
timatiᷤᷤ beneficio xp̃ianum ppłm
de orbi  uniuersitate collegit. Ter
toris illabitur: ubi pulcherrimis
allusionibus uirtus eus potestasq
describit᷑. Quarto it̾m ęccłiȩ ca¬
tholice dicta ꝓferuntur: et cum
magna exultatione diuinitatis
muuera concessa laudantur:

Expanded text:
inimicorum ejus, et de manu Sainimicorum ejus, et de manu Saul, et dixit. Hic actus Regum lectione notissimus est; ibi enim latius describitur quemadmodum David fuerit de inimicorum suorum ditione liberatus. Ad cujus similitudinem resurrectio Domini, et membrorum ejus absolutio de potestate diabolica declaratur. Divisio psalmi. hic uni tantum non potest convenire personae. Nam primo ordine Propheta loquitur, gratias agens quod eum de gravibus periculis divina pietas liberare dignata est. Secundo Ecclesia loquitur, quae ante adventum Domini innumeras pertulit calamitates, posteaque misertus ei medicinam sanctae incarnationis indulsit, et baptismatis beneficio Christianum populum de orbis universitate collegit. Tertalvatoris illabitur, ubi pulcherrimis allus onibus virtus ejus potestasque describitur. Quarto iterum Ecclesiae catholicae dicta proferuntur, et cum magna exsultatione Divinitatis munera concessa laudantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nem Hȩc aut̾e sine offensione decur¬
rit. qui nulla sibi ꝓprii erroriˢ liga¬
menta reppererit Huius ętiam psal¬
mi numerum ⁊ qͣntitas ꝓphetalis
ornauit: ut merito in hoc numero
incarnatio dñi relata ẽẽ uideatur.
ubi etiam ꝓphetalis chorus conue¬
nisse cognoscitur Explicit ꝑsalmꝰ¬
XUI. Incipit psalmus xuii. infinẽ
puero añi dauid. quȩ lociitus ẽ.
et de manri
saul et dixit.i¬
N finem. puero. ⁊ dauid. hȩc tria u̾¬
ba ad regem nr̃m saluatorem re¬
ferri posse non dubium est: Nã
⁊ puer legitur inꝓpheta: puer na¬
tus est nobis. Iuȩ locutus est ad
dñm u̾ba cantici huius: post hȩc
adȩ deputanda sunt. ut sit uerboꝵ
plenice ⁊ absoluta contextio. Quod
autem dictum ẽ cantici. ad con¬
templationem constat rerum cȩ¬
lestium ꝑtinere: ne in regis dauid
tantum modo hẏstoria mentis nr̃ȩ
hereret intuitus: In die qua eripu¬
it eum dñs de manu omnium

Expanded text:
nem. Haec autem sine offensione decurnem. Haec autem sine offensione decurrit, qui nulla sibi proprii erroris ligamenta repererit. Hujus etiam psalmi numerum et quantitas prophetalis ornavit, ut merito in hoc numero incarnatio Domini relata esse videatur, ubi etiam prophetalis chorus convenisse cognoscitur. EXPOSITIO IN PSALMUM XVII. In finem puero Domini David, qet de manu Saul, et dixit. In finem, puero, et David, haec tria verba ad Regem nostrum Salvatorem referri posse non dubium est. Nam et puer legitur in propheta: 58 Puer natus est nobis . Qui locutus est ad Dominum verba cantici hujus; post haec alia deputanda sunt, ut sit verborum plenior et absoluta contextio. Quod autem dictum est cantici, ad contemplationem constat rerum coelestium pertinere: ne regis in David tantummodo historia mentis nostrae haereret intuitus. In die qua eripuit eum Dominus de manu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
supplendus ẽ. Patriᷤᷤ autem gloria
manifestatur inuidicio dñi salua¬
toris: cum unusquisq recipiet pro
actibus sue. sicut ipse dñs apostolis
dicit. In illa die cognoscetis: quia
ego inpatre. et pat in me est: Sic gͦ
onsideremus dilectissimi. sio¬
quam magna sacramenta fidĩ
nr̃ȩ psalmus iste complexus est.
ut qui audit supplicantẽ hominẽ
eundem ⁊ confitendum debeat
adutere creatorem: Duaᷤᷤ enim na¬
turas in confusa s atq in commuta¬
biles qui in xp̃o dño hodie quem¬
uult credere: non potest aliqua de¬
cipi falsitate. Unde mirabilĩt ucatꝰ
cyrillus in quodam loco breutt̃q
modum incarnationis: uidemus
quia duȩ nature ꝑ indiuiduam
unttatem in confuse atq indemu¬
tabiliter inuicem sibi conuener̾it.
Caro namq caro est ⁊ non deitaᷤ:
licet dei facta sit caro. Similiter
etiam u̾bum deus ẽ ⁊ non caro:
licet dispensatorie ꝓpriam fęcerit car¬

Expanded text:
supplendus est. Patris autem gloria supplendus est. Patris autem gloria manifestabitur in judicio Domini Salvatoris, cum unusquisque recipiet pro actibus suis, sicut ipse Dominus apostolis dicit: In illa die cognoscetis quia ego in Patre, et Pater in me est . Sic ergo onsideremus, dilectissimi, quam magna sacramenta fidei nostrae psalmus iste complexus est; ut qui audit supplicantem hominem, eumdem et confitendum debeat advertere Creatorem. Duas enim naturas inconfusas atque incommutabiles qui in Christo Domino hodieque mavult credere, non potest aliqua decipi falsitate. Unde mirabiliter beatus Cyrillus in quodam loco breviterqumodum incarnationis, videmus quia duae naturae per individuam unitatem inconfuse atque indemutabiliter invicem sibi convenerint. Caro namque caro est, et non Deitas, licet Dei facta sit caro. Similiter etiam Verbum Deus est, et non caro, licet dispensatorie propriam fecerit car
Abbreviated transcription (Latin):
quid sequit᷑. Saturati sunt porcina.
Ciniquitaᷤ exsecranda Audiebat
sensus eorum mandata dei: et illi
saturabant᷑ sordibus peccatorum
Nouoq modo boniᷤᷤ cȩlestibus pasti
malorum fecibus explebantur: Por¬
cina enum ad polluta respicit: quę
int̾ cȩtera ueteriᷤ testamenti p̃cępta
uĩmunda prenotatur Transmise¬
runt autem reliquiaᷤ peccatorum
filiiᷤ sui: quando claiabant. sangͥs
huius suꝑ noᷤ : et suꝑ filio nr̃os:¬
Ego autem cũ iusticia apparebo
in conspectu tuo: satiabor dũ ma¬
nifestabit᷑ gloria tua. In conspec̃¬
tu patris. apparere se dicit cum
iusticia: qm̃ cius uoluntates imple¬
uerat qͣndo mundum ab interitu
morti sanguinᷤ sui effusiõe salual:
Satiabor Sermo iste aptissime uidet᷑
ueratus. Suꝑius enim iudeoᷤ dixit
saturari poecina. id̃÷ immundicia
sua: se autem saturari de humani
generiᷤᷤ credulitate suscepta. quando
numerus sc̃oeum beata adunatiõe

Expanded text:
quid sequitur, saturati sunt porcina. quid sequitur, saturati sunt porcina. O iniquitas exsecranda! Audiebat sensus eorum mandata Dei, et illi saturabantur sordibus peccatorum, novoque modo bonis coelestibus pasti, malorum faecibus explebantur. Porcina enim ad polluta respicit, quae inter caetera Veteris Testamenti praecepta immunda praenotatur. Transmiserunt autem reliquias peccatorum filiis suis: quando clamabant: Sanguis ejus super nos et super filios nosEgo autem cum justitia apparebo in conspectu tuo; satiabor, dum manifestabitur gloria tua, In conspectu Patris apparere se dicit cum justitia. quoniam ejus voluntatem impleverat, quando mundum ab interitu mortis sanguinis sui effusione salvavit. Satiabor: sermo iste aptissime videtur iteratus. Superius enim Judaeos dixit saturari porcina, id est immunditia sua; se autem saturari de humani generis credulitate suscepta, quando numerus sanctorum beata adunatione
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ Non nabitabit iuxta te ma¬
lignus: neq ꝑmanebunt iniusti
ante ocłoᷤᷤ tuo Sicut ⁊ de cayn scͥp¬
tura dicit E gressu cayn a facie
dñi. habitauit in terra profugus
Saturatoᷤᷤ gͦ iudęoᷤ dicit de inmũ¬
diciis: quȩ a dño abscondita. id÷
noscuntur ẽẽ ꝓhibita Si uͦ in bo¬
uam partem hoc positum lector
accipiaᷤᷤ. ut est illud. quam mag¬
na multitudo dulcediniᷤᷤ tuȩ dñe:
quam ab condisti timentibꝰ te. et
ꝑfȩcisti eam sꝑantibuᷤᷤ inte: enume¬
rantur beneficia. ut maior ingͣtorũ
ostendatitr offensa. De absconditiᷤ tus
gloriosa dispensatione facturus.
S entrem ipsorum sensum significat
omnino carnalem: in qͦ mandata
dñi tanqͣm in uentre recondita st̃.
Et bene sensus corum comparatiẽ
est uentri. unde cybi spiritales ue¬
lut uilissima purgamenta ꝓiecti
sunt: dum ab eis corrupta mente
dilabuntur. S hii cum eẽnt rebꝰ
celestibus impleti. ut nichil terrenũ
capere debuissent: animaduerte

Expanded text:
 Non habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos ; sicut et de Cain Scriptura dicit: Egressus Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus . Saturatos ergo Judaeos dicit de immunditiis, quae a Domino abscondita, id est noscuntur esse prohibita. Si vero in bonam partem hoc positum lector accipias, ut est illud: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam absconditi timentibus te, et perfecisti eam sperantibus in te ! Enumerantur beneficia, ut major ingratorum ostendatur offensa. De absconditis tuisgloriosa dispensatione facturus. Ventrem ipsorum, sensum significat omnino carnalem, in quo mandata Domini tanquam in ventre recondita sunt. Et bene sensus eorum comparatus est ventri, unde cibi spirituales velut vilissima purgamenta projecti sunt, dum ab eis corrupta mente dilabuntur. Sed hi cum essent rebus coelestibus impleti, ut nihil terrenum capere debuissent, animadverte
Abbreviated transcription (Latin):
constat ex populo. Merito gͦ beatoꝵ
istud agmen exultans saluum se
dicit factum: quod ad xp̃ianȩ fidci
meruit ꝑuenire fastigium. Qm̃
gratis uocat uniuersoᷤ Nec priuᷤ
beneficium accipit. qͣm prestare
dignetur: sicut iꝑse in euangelio

Expanded text:
constat ex populo. Merito ergo beatorum constat ex populo. Merito ergo beatorum istud agmen exsultans salvum se dicit factum, quod ad Christianae fidei meruit pervenire fastigium. Quongratis vocat universos; nec prius beneficium accipit quam praestare dignetur; sicut ipse in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In die afflictionis: quando
xp̃ianorum mysteria eclebrabant᷑.
Et factus ẽ dñs ꝓtector meus. Iõ ds̃
ꝓtector: quia homo extitit impu¬
gnator: S utraq simul longe sͥ
dissimilia conuenerunt: imyugna¬
tio temporaliᷤ et ȩterna ꝓtectio.
⁊ ꝓduxit me in latitudinẽ. saliũi
me fecit qm̃ uoluit me In ȩccłia
catholica hune ẽẽ morem fidelium
nullus ignorat: ut quanto plus ꝑ¬
secutionibus constringit᷑. tanto sic̃
dictum est amplius fidei augm̃to¬
dilatetur. Tunc enim ꝑ gratiam
dei exsurgunt inuict animi. tune
incendium caritatis ardescit: et
facto agmine in gladios suauiter
ruunt. quia ęternę uitȩ pręmia
concupiscunt. Producta ẽ gͦ eccłia
in latitudinẽ. qͣndo ꝑ seuitiam ꝑse¬
cutorum numerum constat ei¬
creuisse fidelium: Quod autem
dixit saluum me fecit. non moue¬
at quia ad masculinum genus
deducta est: qm̃ non uidẽtur ab¬
surdum hoc ei nomen aptari quȩ

Expanded text:
tur: In die afflictionis, quando tur: In die afflictionis, quando Christianorum martyria celebrabantur. Et factus est Dominus protector meus. Ideo Deus protector, quia homo exstitit impugnator. Sed utraque simul longe sibi dissimilia convenerunt, impugnatio temporalis, et aeterna protectio. eduxit me in latitudinem; salvum me fecit, quoniam voluit me. In Ecclesia catholica hunc esse morem fidelium nullus ignorat, ut quanto plus persecutionibus constringitur, tanto, sicut dictum est, amplius fidei augmdilatetur: tunc enim per gratiam Dei exsurgunt invicti animi, tunc incendium charitatis ardescit, et facto agmine, in gladios suaviter ruunt, qui aeternae vitae praemia concin latitudinem, quando per saevitiam persecutorum, numerum ei constat crevisse fidelium. Quod autem dixit, salvum me fecit, non moveat, quia ad masculinum genus deducta est; quoniam non videtur absurdum hoc ei nomen aptari, quae
Abbreviated transcription (Latin):
apłorum beatissimus paulus con¬
tradicentibus udȩis ⁊ blaspheman¬
tibus excittiens uestim enta sua
dixit. sanguis ur suꝑ caput
ur̃m. muntus ego ex hoc ad gis
uadam: siue hoc dicit de fontibus sa¬
cris. quando ȩcclesia catholica mul¬
titudinem filiorum baptismati ᷤᷤ re¬
generatione conquirit. E ripuit
me de inimicis mei  fortissimis:i ab
his qui oderunt me: qm̃ confortati
sunt suꝑ me Fortissimo ᷤᷤ inimico.
ꝑsecutores truculentos enuntiat:
qui xp̃ianum populum tormen¬
tis ⁊ cedibus affligebant: lideo se
magis dicit ereptam: quia inimi¬
ci confortati sunt supra iꝑsam. Tẽ
enim ecclesia crescere meruit: q̃n
cam data desuꝑ potestate in imicus
afflixit. O uere diurna ꝑuidentia
ut siuis nisibus destruatur inimicuˢ:
⁊ qͣnto se putat amplius ledere. tan¬
to eum necesse sit sȩiussima insecuti
quando pseudo apłi ueros p̃dica¬
tores p̃uenire nitebantur: conanteᷤ
subu̾tere corda simplicium: Sequi¬

Expanded text:
apostolorum beatissimus Paulus conapostolorum beatissimus Paulus contradicentibus Judaeis et blasphemantibus, excutiens vestimenta sua dixit: Sanguis vester super caput vestrum; mundus ego, ex hoc ad gentes vadam . Sive hoc dicit de fontibus sacris, quando Ecclesia catholica multitudinem filiorum baptismatis regeneratione conquirit. Vers. 20. Eripuit me de inimicis meis fortissimis, et ab his qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me. Fortissimos inimicos, persecutores truculentos enuntiat, qui Christianum populum tormentis et caedibus affligebant; et ideo se magis dicit ereptam, quia inimici confortati sunt super ipsam. Tunc enim Ecclesia crescere meruit, quando eam data desuper potestate inimicus afflixit. O vere divina providentia, ut suis nisibus destruatur inimicus, et quanto se putat amplius laedere, tanto eum necesse sit saevissima insecutioquando pseudoapostoli veros praedicatores praevenire nitebantur, conantes subvertere corda simplicium. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
b increpatione tua dñe: ab inspira¬
tione sp̃c irȩ tuę. Ab increpatione
tua: indicat u̾ba ꝓphetarum. qui
increpationibꝰ iustis peccatores po¬
pulos arguebant. Ab inspiratione
sp̃c irȩ tuȩ: ostendit prȩdicatores
u̾bi. qui a sc̃o spũ inflammati.
delinquentes ppłos increpabant.
Per has igit᷑ parabolas sublucentes
ppositionesq u̾borum: huc usq ꝓ¬
phetiȩ spũ fidelrum popͥulus qui
est sc̃a ȩcclesia. aduentum dñi nũ¬
cepit me: assumꝑsit me de multi¬
tudine aquarum: Hinc iam ma¬
ter ecclesia loquitur de tempori¬
bus xp̃ianis Misit utiq pater
dnm̃ saluatorem de summo: ut
intelligant homines quia quod
de summo uenit. diuina potesta¬
te gloriatur. apte uͦ dixit ȩccłia¬
⁊ accepit me: quȩ sponso xp̃o iuncͤ¬
ta lȩtat᷑. Multitudines autem aqua¬
rum. siue intnum erȩ gentes intel¬
ligi possunt. unde ȩcclesiam spre¬
tis uidȩis in deuotis fidelibus con¬
stat ẽẽ collectam. sicut in actibꝰ

Expanded text:
b increpatione tua, Domine; ab inspiratione spiritus irae tuae. Ab increpatione tua, indicat verba prophetarum, qui increpationibus justis peccatores populos arguebant; ab inspiratione spiritus irae tuae, ostendit praedicatores verbi, qui a sancto Spiritu inflammati delinquentes populos increpabant. Per has igitur parabolas sublucentes propositionesque verborum hucusque prophetiae spiritu, fidelium populis, qui est sancta Ecclesia, adventum Domini nuncepit me: assumpsit me de multitudine aquarum. Hinc jam mater Ecclesia loquitur de temporibus Christianis. Misit utique Pater Dominum Salvatorem de summo, ut intelligant homines quia quod de summo venit, divina potestate gloriatur. Apte vero dixit Ecclesia, accepit me, quae Sponso Christo juncta laetatur. Multitudines autem aquarum, sive innumerae gentes intelligi possunt; unde Ecclesiam, spretis Judaeis indevotis, de fidelibus constat esse collectam; sicut in Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
Uisit sagittas suas ⁊ dissipauit eos: ful¬
gura multiplicauit ⁊ conturbauit
eo ᷤᷤ. Sagittas. euangelistas dicit. uir¬
tutum pennis. non suis .s. eius a qͦ
missi sunt recta itinera tͣnsuolanteᷤ.
Et dissipauit eoᷤ scilicet ad quos
missi sunt: fideles recipiendo. impi¬
os abiciendo. sicut dicit apostolus. Alii
sumus odor uitȩ inuitam: aliis odor
mortis in mortem Fulgura multi¬
plicauit. id ÷ miracula multa fęc̃:
quȩ sic corda uidentium ꝑmouer̃t.
quemadmodũ crebra solent fulgu¬
ra uisa terrere. Conturbauit eos.
De his dicit qui tunc conturbati
sunt: quando eum resurrexisse
manifestis probationibus agnoue
sc̃itatis suȩ ore fundebant. Ipso
enim ueniente patuit: quod ob¬
scurita ᷤᷤ diuini tegebat eloquii.
Et reuelata sunt fundamenta
orbis terrȩ. Manifestati sunt ꝓpħȩ
qui non intelligebant᷑. supͣ quos
orbis terrarum in ecclesiȩ faciem
sc̃a ȩdificatione constructus ẽ. Et

Expanded text:
isit sagittas suas, et dissipavit eos; fulgura multiplicavit, et conturbavit eos. Sagittas evangelistas dicit, virtutum pennis, non suis, sed ejus a quo missi sunt, recta itinera transvolantes. Et dissipavit eos, scilicet ad quos missi sunt, fideles recipiendo, impios abjiciendo, sicut dicit Apostolus: Aliis sumus odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem . Fulgura multiplicavit, id est miracula multa fecit, quae sic corda videntium permoverunt, quemadmodum crebra solent fulgura visa terrere. Conturbavit eos: de his dicit qui tunc conturbati sunt, quando eum resurrexisse manifestis probationibus agnoversanctitatis suae ore fundebant. Ipso enim veniente patuit, quod obscuritas divini tegebat eloquii. Et revelata sunt fundamenta orbis terrae: manifestati sunt prophetae, qui non intelligebantur: supra quos orbis terrarum in Ecclesiae faciem sancta aedificatione con
Abbreviated transcription (Latin):
sicut constat effectum. quando du¬
ritia non meruit udȩorum. quod
ad ipso ᷤ uenerat instruendoͤ. Gran¬
do et carbones ignis. Exponit ꝑ al¬
legoriam: quid illȩ nubes habeãt.
Aliuid enim dicit: ⁊ aliud uult
intelligi. Unde schematibus ere¬
bris eloquentia diuina ꝓbatur
ẽẽ plenissima. Grando enim. id ÷
obiurgationes figuratas: quibus ui¬
dȩorum corda durissima tunde¬
bantur Carbones ignis. caritatiᷤᷤ
incendia: quibus mentes fideliũ
cęlesti igne reuiuescunt. Hec ad
gentes sicut diximus in nubibus
id ÷ in p̃dicatoribus transierunt:¬
Et intonuit de cęlo dñs:i altissimꝰ
dedit uocem suã. Nuippe qui erat
ingentia sacramenta locuturus
Ait enim in euangelio uox om̃i¬
potentis patris. Et clarificaur: et
it᷑m clarificabo. Unde multi sicut
ibi legit᷑ tonitruum fuisse credider̃t.
Aitissumis autem dedit uocem suã:
qͣndo dictum est hic est filius meus

Expanded text:
sicut constat effectum, quando dusicut constat effectum, quando duritia non meruit Judaeorum, quod ad ipsos venerat instruendos. Grando et carbones ignis. Exponit per allegoriam quid illae nubes habeant; aliud enim dicit, et aliud vult intelligi. Unde schematibus crebris eloquentia divina probatur esse plenissima. Grando enim, id est objurgationes figuratae quibus Jadaeorum corda durissima tundebantur. Carbones ignis, charitatis incendia, quibus mentes fidelium coelesti igne reviviscunt. Haec ad gentes, sicut diximus, in nubibus, id est in praedicatoribus transieruntEt intonuit de coelo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam. Quippe qui erat ingentia sacramenta locuturus. Ait enim in Evangelio vox omnipotentis Patris: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Unde multi, sicut ibi legitur, tonitruum fuisse crediderunt. Altissimus autem dedit vocem suam, quando dictum est: Hic est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosum ẽ in nubibus aeris:
id÷ in ꝓphetis p̃dicatoribus u̾bi:
Quia quamuis se aliquis putet
dicta corum intelligere: ad ipsam
sicuti est uirtutem dictorum in
totum uix potest ꝑuenire. sicut dic̃
apostolus Hidemus nunc ꝑspeculũ
in enigiate: tunc autem facie ad
faciem: quando ꝑ ipsum uidet qđ
eredidit. ipsum cognoscitur respice
facile transeundus. Prȩ fulgorȩ u¬
na pars orationis est. id ÷ nomi¬
natiuus pluralis: ⁊ respondet ad
nubes. Nubes autem sicut suꝑuiᷤ
dictum est: predicatores diuini
uerbi intelligendi sunt. E t sensus tał ẽ:
Ille nubes quȩ aquam concinent dei.
id ÷ eloquia diuina sicut in hoc acre
tenebrosȩ. hoc est obseurȩ uidentur:
ita in conspectu dei p̾fulgore sunt.
ubi semꝑ ueritas patet: Nec ꝓpositio¬
nibus exguiritur. nec parabolis te¬
gitur: quod manifesta luce declarat᷑.
Istȩ ergo nubes. id ÷ p̃dicatores ad gen¬
tes relicto israhelitico ppło transier̃t:

Expanded text:
tenebrosum est in nubibus aeris, tenebrosum est in nubibus aeris, id est in prophetis praedicatoribus verbi: quia quamvis se aliquis putet dicta eorum intelligere, ad ipsam, sicuti est, virtutem dictorum in totum vix potest pervenire; sicut dicit Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem , quando ipsum videt quod credidit, ipsum cognoscitur respicerfacile transeundus. Praefulgorae, una pars orationis est, id est nominativus pluralis, et respondet ad nubes. Nubes autem, sicut superius dictum est, praedicatores divini verbi intelligendi sunt. Et sensus talis est: illae nubes quae aquam continent Dei, id est eloquia divina, sicut in hoc aere tenebrosae, hoc est obscurae videntur, ita in conspectu Dei praefulgorae sunt, ubi semper veritas patet. Nec praepositionibus exquiritur, nec parabolis tegitur, quod manifesta luce declaratur. Istae ergo nubes, id est praedicatores, ad gentes relicto Israelitico populo transierunt;
Abbreviated transcription (Latin):
sa uirginis uscera portauerunt:
Memento autem tenebras ⁊ in bo¬
no poni: ut est ⁊ illud in ꝓuerbiis
salomonis. Intelligit quoq para¬
bolam ⁊ tenebrosum sermonẽ: Sĩa
enim diuina quȩ ignoramus. nob
tenebrosa id ÷ ꝓfunda atq obscu
ra sunt: quamuiᷤᷤ continuo lumi¬
ne ꝑfruantur: Latibulum suũ:
id÷ secretum maiestatiᷤᷤ eus. Quod
tunc reuelat iustis: quando ei
ficie ad faciem diuinitatis ipsius
gloriam contigerit intueri Incireu¬
mi cius tabernaculirm eus Hic
dignitas exponitrir gloriosa beatoꝵ:
ut uixta ipsum habitent qui in eiꝰ
ecclesia fideliter ꝑseuerant. In cir¬
euitu autem cius: ꝓximitatem sig¬
nificat. Ille enim circuit ac pene¬
trat omnia non circundatur ab
aliquo: quia loco iramplexibilis
est. Potest ⁊ illud intelligi in circu¬
itu eius. ut non ad loci designatio¬
nem. s ad defensionem tabernacu¬
li custodiamq respiciat: Aquam
uero dicit eloquium dñi. quod

Expanded text:
sa Virginis viscera portaverunt. sa Virginis viscera portaverunt. Memento autem tenebras, et in bono poni, ut est illud in Proverbiis Salomonis: Intelligit quoque parabolam, et tenebrosum sermonem . Omnia enim divina, quae ignoramus, nobis tenebrosa, id est profunda atque obscura 60 sunt; quamvis continuo lumine perfruantur. Latibulum suum, id est secretum majestatis ejus, quod tunc revelat justis, quando eis facie ad faciem divinitatis ipsius gloriam contigerit intueri. In circuitu ejus tabernaculum ejus. Hic dignitas exponitur gloriosa beatorum, ut juxta ipsum habitent qui in ejus Ecclesia fideliter perseverant. In circuitu autem ejus proximitatem significat. Ille enim circuit ac penetrat omnia, non circumdatur ab aliquo, quia loco inamplexibilis est. Potest et illud intelligi, in circuitu ejus, ut non ad loci designationem, sed ad defensionem tabernaculi custodiamque respiciat. Aquam vero dicit, eloquium Domini, quod
Abbreviated transcription (Latin):
magis eum stellȩ claritas nuncia¬
uit Quid enim dici potest uelo¬
cius. qui mox it natus. in alia
mundi parte conspectus est: Tune gͥ
superata ẽ celeritas uentorum: quam¬
uis in mundo nicbil eiꝰ otius ẽẽ mo¬
stretur. Q uod autem repetit sine
interiectione alterius u̾bi uolauit
uolauit. Figura est epir eusis. quȩ
latine ꝯiunctio dicit᷑: sicut ⁊ in sub¬
sequentibus dicturus ẽ: Dies diei
eructuat u̾bum: ⁊ ds̃ ds̃ meus:¬
Et posuit tenebras latibulum suu̾:
incircuitu eius tabernaculum euis:
tenebrosa aqua innubibus aeris
Tenebras. incarnationis eius mysterũ
dicit. It qui in natura deitatiᷤ suȩ ui¬
deri ñ poterat: in carnationis uelami¬
ne humaniᷤᷤ conspectibus redemptor
piissimus appareret. Unde beatus
iohannes constantino politanus ep̃c
mirabiltter et catholice dixit: Illum
quem si nuda deitate uenisset non
cȩlum. non t̃ra. non maria. non ul¬
la creatura sustinere potuisset. ille¬

Expanded text:
magis eum stellae claritas nuntiamagis eum stellae claritas nuntiavit. Quid enim dici potest velocius, qui mox ut natus in alia mundi parte conspectus est? Tunc ergo superata est celeritas ventorum, quamvis in mundo nihil eis ocius esse monstretur. Quod autem repetit sine interjectione alterius verbi, volavit, volavit, figura est epizeuxis, quae Latine conjunctio dicitur, sicut et in subsequentibus dicturus est: Dies diei eructat Et posuit tenebras latibulum suum: in circuitu ejus tabernaculum ejus; tenebrosa aqua in nubibus aeris. Tenebras, incarnationis ejus mysterium dicit, ut qui in natura deitatis suae videri non poterat, incarnationis velamine humanis conspectibus Redemptor piissimus appareret. Unde beatus Joannes Constantinopolitanus episcopus mirabiliter et catholice dixit: Illum quem, si nuda deitate venisset, non coelum, non terra, non maria, non ulla creatura sustinere potuisset, illae
Abbreviated transcription (Latin):
tia nr̃a exsuperare contendimus:
Tale est ⁊ illuid in quinquagesimo
psalmo. Lauabis me: et suꝑ niuem
dealbabor. Cherubin inter pretat᷑
multitudo scientię: aut scientia
multiplicata: Alibi enim legitur:
Qui sedes suꝑ cherubin appare.
ascendit gͦ suꝑ cherubin: quando
uidentibus apł̃is ad cęlorum reg¬
na conscendit. Sedet nunc super
cherubin. ad patris dexteram col¬
locatus in cęlo: ⁊ in terra cum patre
regnat. ⁊ spu sc̃o Q uod utrumq.
uniuersum modũ scientiȩ uel
ammirationis probat᷑ excedere:
Quȩ enim creatura p̾ualeat tanti
secreti attingere sufficient̃ archa¬
num. quod carnem terrenam
atq mortalem in ȩterna cęlorum
gloria collocauit :i fęcit eam creatu¬
ris omnibus adorabilem. quȩ ter¬
renas ꝑtulit passiones: Sequit᷑.
Et uolauit. uolauit suꝑ pennas
uentors: Hȩc repetitio celeritatem
nimiam decenter ostendit. Iđ  ꝑ
mundi spacia uelociter cucurrit:
quand̃o ipso in cunabuliᷤ iacente.

Expanded text:
ra exsuperare contendimus. Tale est et illud in quinquagesimo psalmo: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Cherubim interpretatur multitudo scientiae, aut scientia multiplicata. Alibi enim legitur: Qui sedes super cherubim, appare . Ascendit ergo super cherubim, quando videntibus apostolis ad coelorum regna conscendit. Sedet nunc super cherubim, ad Patris dextram collocatus, in coelo et in terra cum Patre regnat et Spiritu sancto; quod utrumque universum modum scientiae vel admirationis probatur excedere. Quae enim creatura praevaleat tanti secreti attingere sufficienter arcanum, quod carnem terrenam atque mortalem in aeterna coelorum gloria collocavit, et fecit eam creaturis omnibus adorabilem, quae terrenas pertulit passiones? Sequitur, et volavit, volavit super pennas ventorum. Haec repetitio celeritatem nimiam decenter ostendit, id est per mundi spatia velociter cucurrit, quando ipso in cunabulis jacente,
Abbreviated transcription (Latin):
sub pectibus eius Magnum sacra¬
mentum in hoc sermone repositum
ẽ. Humiliauit se enim u̾bum: ut si¬
ne peccato quidem. s tamen simili¬
tudinem catnis peccati sumeret Des¬
cendere autem illi fuit ad noᷤᷤ uenire:
sicut dicit apostolus: Semet ipsum
ex inanuut: formam serui accipiens.
Caligo uͦ hic diabolus ẽ: qui nomi¬
num mentes innubilat. dum uerita¬
tis splendorem non facit uidere qͦs
possidet. Sub pedibus cuis: quia
sine dubio maiestate dñi saluatoris
conculcat᷑. demonum exsecranda
nequitia: sicut ⁊ in nonagesimo
psalmo dicturus ẽ. Suꝑ aspidem
⁊ basiliᷤcum ambulabis: ⁊ conculca¬
bis leonem ⁊ draconem. Et ascẽ¬

Expanded text:
sub pedibus ejus. Magnum sacrasub pedibus ejus. Magnum sacramentum in hoc sermone repositum est. Humiliavit se enim Verbum, ut sine peccato quidem, sed tamen similitudinem carnis peccati sumeret. Descendere autem illi fuit, ad nos venire, sicut dicit Apostolus: Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Caligo vero hic diabolus est, qui hominum mentes innubilat, dum veritatis splendorem non facit videre quos possidet. Sub pedibus ejus: quia sine dubio majestate Domini Salvatoris conculcatur daemonum exsecranda nequitia, sicut et in nonagesimo psalmo dicturus est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem
Abbreviated transcription (Latin):
dño probantur exosa liratus esse
censi sunt ab eo. Fumus hic in bono
positus ẽ: quia sicut iste terrenus
mittiles lacrimas mouet: ita ⁊ ille
penitentiȩ calore succensus. fructu¬
ose ꝓfundit fluenta lacrimarum.
Inua eius: tempore quo hic peccato¬
res futuri iudicii timore conturbat.
ut eoᷤ ad remedium ꝯuersionis ad¬
ducat. Ignis autem ẽ caritas dei.
uirtutum ꝓgressionibus crescens: quȩ
qͣntomagis concupiscitur. tanto effi¬
catius ampliat᷑ Bene autem dixit
a facie eius: qm̃ ipsius illuminatiõe
caritas concedit᷑ eis qui peccata dere¬
linquunt. Carbones uͦ succensoᷤ pec¬
catores dicit: qui uelut carbones mor¬
tui inmundi istius cecitate tenebrã¬
tur: S tt̃m pęnitentia inflamma-¬
ti reuuuscunt: et ex mortuis prunis
uiui incipiunt ẽe carbones: Seqͥt᷑
etiam quomodo succensi sunt. ueni¬
ente scilicet dño redemptore. Et¬
inclinauit cȩ̨lo ⁊ descendit: ⁊ caligo

Expanded text:
Domino probantur exosa, et iratus est Domino probantur exosa, et iratus est  carbones succensi sunt ab eo. Fumus hic in bono positus est: quia sicut iste terrenus inutiles lacrymas movet, ita et ille poenitentiae calore succensus, fructuosa profundit fluenta lacrymarum. In ira ejus: tempore quo hic peccatores futuri judicii timore conturbat, ut eos ad remedium conversionis adducat. Ignis autem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupiscitur, tanto efficacius ampliatur. Bene autem dixit, a facie ejus: quoniam ipsius illuminatione charitas conceditur eis qui peccata derelinquunt. Carbones vero succensos peccatores dicit, qui velut carbones mortui, in mundi istius caecitate tenebrantur, sed iterum poenitentia inflammante reviviscunt, et ex mortuis prunis vivi incipiunt esse carbones. Sequitur etiam quomodo succensi sunt, veniente scilicet Domino Redemptore. inclinavit coelos et descendit; et caligo
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc schema dicit᷑ itca: cum spetiẽ
rei future uelut oeuliᷤ offerentes
motum animi concitamus. Q uod
et hic ⁊i subsequentib uersibus c̃õ¬
stat effectum. Et ideo nunc audi¬
amus saeramenta dñi saluatoris:
Congrue siquidem ad aduentum xp̃i
terra commota est: qm̃ prȩsentia iu¬
dicis dignum fuit contremiscere pec¬
catores Seruauit ordinem rei: ut
prus ostenderet motam postea di¬
ceret esse tremefactam: Fundamen¬
ta uͦ montium significat pręsump¬
tiones suꝑborum. id ÷ diuitias. ho¬
nores. cȩteraq humana quibus illi
detenti uelut fundamentiᷤ constan¬
tibus innitunt᷑ Hȩc omnia tur¬
bata sunt: quia mundi falsa spes
uͦ dño ueniente sublata ẽ. Nimis
apte posita u̾ba descendunt. P rimo
fundamenta. id ÷ suꝑborum spes
turbata est: postea dicit ẽe c̃omot̾ã
Subiunxit ⁊ causam quare cõmo¬
ta sunt fundamenta: qm̃ iratus ẽ
cisds. & tiq quia uitia humana

Expanded text:
Hoc schema dicitur idea, cum speciem Hoc schema dicitur idea, cum speciem rei futurae, velut oculis offerentes, motum animi concitamus; quod et hic et in subsequentibus versibus constat effectum. Et ideo nunc audiamus sacramento Domini Salvatoris. Congrue siquidem ad adventum Christi terra commota est, quoniam praesentia judicis dignum fuit contremiscere peccatores. Servavit ordinem rei, ut prius ostenderet motam, postea diceret esse tremefactam. Fundamenta vero montium, significat praesumptiones superborum, id est, divitias, honores, caeteraque humana, quibus illi detenti, velut fundamentis constantibus innituntur. Haec omnia turbata sunt, quia mundi falsa spes, vero Domino veniente, sublata est. Nimis apte posita verba descendunt: primo fundamenta, id est superborum spes turbata est; postea dicit esse commotam. Subjunxit et causam quare commota sunt fundamenta, quoniam iratus est eis Deus; utique, quia vitia humana
Abbreviated transcription (Latin):
meam: ⁊ clamoe meus in conspec¬
tu eius introuut in aures eus.
Siue de cęlo suie de corpore dñi
quod uenturum ẽẽ p̃uidebat: tem¬
plum competenter aduertimꝰ. E x¬
auditam ergo dicit uocem suam: qͣm
de aduentu dñi iugiter offerebat: S.
ꝑserutandum ẽ: quomodo clamor
ipsius in conspectu dei ualuerit in¬
troire.S lamor iste causa iusticiȩ ẽ:
quȩ utiq ad dm̃ intrare poterat. qi
ꝓ mundi cladibus supplicabat: Seqͥt.
Introuut in aures enus. Hoc de consu¬
etudine nr̃a figuraliter dicitur. qͦd
clamor eius quasi aliquid corpora¬
le in aures dominicas introisset.
cum ille totum sp̃italiter sentiat. et
antequã fiant uniuersa cognoscat.
Illi enim actuum nr̃orum quali¬
tas: quasi quibusdã uultibus sem¬
ꝑ assistit. Et quod apud no ᷤᷤ oceul¬
tum: illi noscitur esse manifestũ
de aduentu dñi beatus ppłs sustine¬
bat. ꝓphetiȩ sp̃ũ ad incarnationiᷤ
eius secreta ꝑuenit: ordinemq ip¬
sum mirabili narratione describit.

Expanded text:
in conspectu ejus introivit in aures ejus. Sive de coelo, sive de corpore Domini, quod venturum esse praevidebat, templum competenter advertimus. Exauditam ergo dicit vocem suam, quam de adventu Domini jugiter offerebat. Sed perscrutandum est quomodo clamor ipsius in conspectu Dei valuerit introire? Clamor iste, causae justitia est, quae utique ad Deum intrare poterat, quia pro mundi cladibus supplicabat. Sequitur, introivit in aures ejus. Hoc de consuetudine nostra figuraliter dicitur, quod clamor ejus quasi aliquid corporale in aures Dominicas introisset; cum ille totum spiritualiter sentiat, et antequam fiant, universa cognoscat. Illi enim actuum nostrorum qualitas, quasi quibusdam vultibus semper assistit; et quod apud nos occultum, illi noscitur esse manifestum.de adventu Domini beatus populus sustinebat, prophetiae spiritu ad incarnationis ejus secreta pervenit, ordinemque ipsum mirabili narratione describit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: utiq purus. innocens:⁊ im macu¬
latus agnoscit᷑. Nam confidenter
orauit: qm̃ se audiri posse de consci¬
entiȩ puritate presumpsit. Intelli¬
gamus autem qͦd dicit inclina au¬
rem tuam: qm̃ ad eum ꝑse non ua¬
let humana infirmitaᷤᷤ ꝑuenire.
Sic enim exaudit: cum se benignꝰ
indulserit: lclementiam suam an
largitur: ut possit supplicantium
uota suscipere. Mirifica miseri¬
coedia  tua ᷤ. qui saluoᷤ facis speranteᷤ
inte: Aresistentibus dexterȩ tuȩ.
Magnitudinem ⁊ exccuentiam
misericoediarum in se uiste fieri
deprȩcatur: quia mirum esse
non poterat. nisi quod sub aliqua
fuisset nouitate conspectum Si¬
gnificat enim mirabilia quȩ in
carne facturus erat: quȩ uideus
ppłs isi uniuersus non eredidit.
tamen sub admiratione conspexit.
Saluoᷤᷤ facis sperantes in te: id ÷ in ẽt¬
na uita constitues: Nam frequenter
illi magis in hoc mundo trucidati
sunt: qui eius nomini credider̃t:

Expanded text:
tur, utique purus, innocens et immacutur, utique purus, innocens et immaculatus agnoscitur. Nam confidenter oravit, quoniam se audiri posse de conscientiae puritate praesumpsit. Intelligamus autem quod dicit: Inclina aurem tuam: quoniam ad eum per se non valet humana infirmitas pervenire. Sic enim exaudit, cum se benignus indulserit, et clementiam suam ante largitur, ut possit supplicantium vota suscipere. Vers. 8. Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te a resistentibus dexterae tuae. Magnitudinem et excellentiam misericordiarum in se juste fieri deprecatur, quia mirum esse non poterat, nisi quod sub aliqua fuisset novitate conspectum. Significat enim mirabilia, quae in carne facturus erat, quae Judaeus populus, etsi universus non credidit, tamen sub admiratione conspexit. Salvos facis sperantes in te, id est in aeterna vita constitues. Nam frequenter illi magis in hoc mundo trucidati sunt, qui ejus nomini crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
muncra ꝑueniemus: S quid est
hoc qͦd prius gressuᷤ dixit: statimq
uestigia sub iungit. Gressus dicimꝰ.
quibus mouenur de loco ad locũ
Hiᷤᷤ merito comparant᷑ actus huma¬
ni. qui noᷤ de uno negotio in aliud
qualitate tͣusponunt: Qestigia ued
dicuntur signa plantarum: quę
relinquimus tͣuseuntes. Petit erg
dñs xp̃c ⁊ gressus suoᷤ. id ÷ actus hu¬
mano ᷤᷤ ⁊ sua uestigia custodir. q̃
fidele ᷤᷤ apłos congruenter accipimꝰ.
in quibꝰ post ascensionem głosai
religioni ᷤᷤ catholicȩ signa ãereliqul
Talis gͦ sensus est ustodi me in mã¬
datis tui s. ut me unitantes minime
moueant᷑ abste: Bene siquidem se¬
quax ꝑgit. ubi ille qui exemplum pre¬
bet rectus incesserit Ego clamaui
dam sectionem sc̃e orationiᷤ ingredit᷑.
S ꝑscrutandum est cum dici soleat
exaudisti me quia clamaui: cur hȩc
sententia ordinem uideat᷑ habere
conu̾sum. Qui clamat. qm̃ ex audi¬

Expanded text:
munera pervenimus. Sed quid est munera pervenimus. Sed quid est hoc quod prius gressus dixit, statimque vestigia subjungit? Gressus dicimus, quibus movemur de loco ad locum: his merito comparantur actus humani, qui nos de uno negotio in aliud qualitate transponunt. Vestigia vero dicuntur signa plantarum, quae relinquimus transeuntes. Petit ergs et gressus suos, id est actus humanos, et sua vestigia custodiri, quae fideles apostolos congruenter accipimus, in quibus post ascensionem gloriosam, religionis catholicae signa dereliquit. Talis ergo sensus est: Custodi me in mandatis tuis, ut imitantes me, minime moveantur abs te. Bene siquidem sequax pergit, ubi ille qui exemplum praebet rectus incesserit. Vers. 7. Egodam sectionem sanctae orationis ingreditur. Sed perscrutandum est, cum dici soleat: Exaudisti me, quia clamavi: cur haec sententia ordinem videatur habere conversum? Qui clamat, quoniam exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
poterant. de qͦ in nonagesimo psal¬
mo scriptum ẽ. qm̃ angeliᷤᷤ suis
mandauit de te. ut custodiant te
in omnibꝰ uiis tuiᷤ. neum qͣm of¬
fenda ᷤᷤ ad lapidem pedem tuum:
sed quia humano generi ad imi¬
tandum probantur ẽẽ difficiles.
ideo uiȩ durȩ sunt nuncupatȩ. Qͥ
u̾sus figuram ꝯtinet parenthesin.
id ÷ interpositionem: qm̃ in sensu
usq in finem conserua: ubi est me¬
ritorum ac prȩmii tota ꝑfectio In¬
choamus enim: dum in hoc mundo
ꝓbabili conuersacione degimus.
S ubi ad finem uenerit religiosa
constantia. ibi ꝑficunur. ibi tota
integritate complemur: sicut ait¬
in euangelio. Iui ꝑseuerauerit usq
infinẽ: hic saluus erit. G ressus autẽ
humanaᷤ significat actiones. quibꝰ
in hoc mundo gradimur: ⁊ quasi
quibusdam passibus ambulamuᷤ.
Insemitis scilicet in mandatiᷤᷤ tius.
ubi reuera rectȩ sunt uię: quas si
deuoti sequimur ad cȩlestiᷤ patrie

Expanded text:
poterant: de quo in nonagesimo psalpoterant: de quo in nonagesimo psalmo scriptum est: Quoniam angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum ; sed quia humano generi ad imitandum probantur esse difficiles, ideo viae durae sunt nuncupatae. Qui versus figuram continet parenthesin, id est interpositionem; quoniam in sensu usque in finem conserva: ubi est meritorum ac praemii tota perfectio. Inchoamus enim, dum in hoc mundo probabili conversatione degimus; sed ubi ad finem pervenerit religiosa constantia, ibi perficimur, ibi tota integritate complemur; sicut ait Evangelium: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Gressus autem humanas significat actiones, quibus in hoc mundo gradimur, et quasi quibusdam passibus ambulamus. 56 In semitis, scilicet in mandatis tuis: ubi revera rectae sunt viae, quas si devoti sequimur, ad coelestis patriae
Abbreviated transcription (Latin):
quam adustio ulla dequoquer&
Pulchre autem subiunxit: ut non
loquatur os incum. Id÷ et si ego
taceam: tu me purum ẽe ꝑpendis:
Quid enim opus erat eum de ꝓbi¬
tate morum suorum aliquid lo¬
qui: dum certum sit a paterna
maiestate cuncta cognosci᷑: Hu¬
mana ignorantia: uerbi instruenda
est. Duunitas autem: certissime nouit
omnia etiam cum tacent᷑ ad missa
Ordinem u̾borum poscit iste u̾sicu¬
lus Oꝑa hominum. id ÷ uias du¬
ras ego custodiui ꝓpter u̾ba labioꝵ
tuorum: Breuĩt defrnita sunt quȩ
sint oꝑa hominũ. scilic& uiȩ durȩ:
sicut beatus iob dicit. Auis nascit᷑
ad uolatum: ⁊ homo ad laborem.
Nam cum peccata uitant᷑: arduũ
calliᷤ est. difficilisq semꝑ ascensus:
Cum uͦ ad uttia ꝓlabitur: lene
totius mansuetudiniᷤ et continen¬
tiȩ uira monstrauit: in erito se dic̃
ꝓpter mandata dñi duras uiaᷤs ho¬
minum immaculatiᷤ pedibus am¬
bulasse. Non quod illi duri esse

Expanded text:
quam adustio ulla decoqueret. quam adustio ulla decoqueret. Pulchre autem subjunxit: Ut non loquatur os meum, id est, etsi ego taceam, tu me purum esse perpendis. Quid enim opus erat eum de probitate morum suorum aliquid loqui, dum certum sit a paterna majestate cuncta cognosci? Humana ignorantia verbis instruenda est; Divinitas autem certissime novit omnia, etiam cum tacentur admissa. Ordinem verborum poscit iste versiculus: Opera hominum, id est vias duras ego custodivi propter verba labiorum tuorum. Breviter definita sunt, quae sint opera hominum, scilicet viae durae; sicut beatus Job dicit: Avis nascitur ad volatum, et homo ad laborem . Nam cum peccata vitantur, arduus callis est, difficilisque semper ascensus; cum vero ad vitia prolabimur, leve totius mansuetudinis et continentiae jura monstravit; merito se dicit propter mandata Domini duras vias hominum immaculatis pedibus ambulasse. Non quod illi durae esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto huius mundi tenebriᷤ obscu¬
rari: qui merent᷑ tanta clarita¬
te compleri. P robasti cor meũ
uiusitasti nocte. igne me examinasti.
et non est inuenta in me iniquitaᷤᷤ.
Ut non loquat᷑ os meum: Ordinẽ
seruat egregium. Prius se dicit pro¬
batum: deinde fuisse uisitatum:
Sed probatio significat passionẽ:
uisitatis resurrectionem Ibi enĩ
probatus ÷. ubi inter multa ᷤᷤ uidȩoꝵ
iniquitates et ꝑicula mortiᷤ. mirã¬
de patientiȩ documenta monstra¬
uit Uisitatus est autem nocte.
quando anima eius non ẽ inin¬
ferno derelicta: s ad illam mira¬
bilem resurrectionem ȩternȩ glȩ
clarificatione ꝑuenit. Igne me
examinasti:⁊ non ÷ inuenta in me
iniquitaᷤᷤ. Metaphora introducit᷑
fornacium igne flagrantium:
quȩ metallorum uitia solet pur¬
gare. ac decoctione consumere:⁊
innaturę puritatem mundata
reuocare. Sic gͦ ⁊ tribulationibꝰ
ignitis examinatus est dñs xp̃c:

Expanded text:
profecto hujus mundi tenebris obscuprofecto hujus mundi tenebris obscurari, qui merentur tanta claritate compleri. Vers. 4. Probasti cor meum et visitasti nocte; igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas: ut non loquatur os meum. Ordinem servat egregium. Prius se dicit probatum, deinde fuisse visitatum, sed probatio significat passionem, visitatio resurrectionem. Ibi enim probatus est, ubi inter multas Judaeorum iniquitates et pericula mortis, mirandae patientiae documenta monstravit. Visitatus est autem nocte, quando anima ejus non est in inferno derelicta, sed ad illam mirabilem resurrectionem, aeternae gloriae clarificatione pervenit. Igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas. Metaphora introducitur fornacium igne flagrantium, quae metallorum vitia solent purgare, ac decoctione consumere, et in naturae puritatem mundata revocare. Sic ergo et tribulationibus ignitis examinatus est Dominus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ ⁊ nob inusitata locutio ẽ:
quia de mente solet manare senten¬
tia S hoc dño ꝑ tropicaᷤᷤ elocuti¬
ones decenter aptatur: quia ille
quod iudicat uidet. dum testis :
examinis sui. Nec de facto alicuiꝰ
testimonium quęrit: qui solus
omnium ueracissime secreta cog¬
noscit: De uultu gͦ dicit. id÷ de
aspectu tuo: secundum illa quȩ
inme respicis atq cognoscis. Hoc
autem ille recte pętẽbat: qui se no¬
uerat pollutionem non habere pec¬
cati: S equit᷑ oculi mei uideant
equitatem: Hic ȩquitatem. ipsam
diuinitatem debemus accipere:
Quam orat ut sine aliquo inter¬
uallo semꝑ intendat: quatenus
illam respiciens sicut ⁊ reuera pro¬
uenit. peccati maculam non hab̾&.
Sic iinsuꝑiore psalmo iam dictũ
est. Prouidebam dñm in conspec¬
tu meo semꝑ: qm̃ a dextris est mͥ
ne com mouear: O aspectum illũ
salutarẽ: o purissimos oculoᷤ qui
illam ȩquitatem uident: N esciũt

Expanded text:
divinae, et nobis inusitata locutio est, divinae, et nobis inusitata locutio est, quia de mente solet manare sententia: sed hoc Domino per tropicas elocutiones decenter aptatur, quia ille quod judicat videt, dum testis est examinis sui; nec de facto alicujus testimonium quaerit, qui solus omnium veracissime secreta cognoscit. De vultu ergo dicit, id est de aspectu tuo, secundum illa quae in me respicis atque cognoscis. Hoc autem ille recte petebat, qui se noverat pollutionem non habere peccati. Sequitur: Oculi tui videant aequitatem. Hic aequitatem, ipsam divinitatem debemus accipere, quam orat ut sine aliquo intervallo semper intendat; quatenus illam respiciens, sicut et revera provenit, peccati maculam non haberet. Sic etiam in superiori psalmo jam dictum est: Providebam Dominum in conspectu meo semper: quoniam a dextris est mihi ne commovear. O aspectum illum salutarem, o purissimos oculos, qui illam aequitatem vident! Nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocem suam: qui res tacitaᷤ intelli¬
gentiȩ suȩ uirtute cognoscit. Lpsi
est enu oratio ꝑfecta: cuius et
causa clamat ⁊ lingua. actus et
sermo. uita ⁊ cogitatio: Intende
deprȩcationi meȩ Non in cassum
dissonantibꝰ rebus uerba ista copu¬
lata sunt: Nam intendere oculoꝵ
est: prȩces admittere aurium:
S ideo ista u̾ba sociata sunt: ut
ambarum rerum unus intellige¬
retur effectus: S uicquid enim
uel auris audit. uel oculus uidet.
uel manus palpat. uł quȩ palatꝰ
gustat. uł nasus odorat᷑: deo sola
contemplationi uirtute notissi
sis Excoluit quod suꝑrus dixit
Percipere est enim non tͣnsitorie
aliquid sumere: s prȩces homiñ
copiosa dignatione recipere: Nõ
in labiis dolosi Sicut a uidȩis
manauit falsa sententia apudi
quo ᷤ ninocens dampuatus est: et
latro cognosert᷑ absolutus. De uul¬
tu tuo iudicium ineum ꝓdeat: ocłi
mci uideant ȩquitatem: De uriltu
tuo ꝓdeat iudicium. ꝓpria script᷑e

Expanded text:
vocem suam, qui res tacitas intelligentiae suae virtute cognoscit. Ipsius est enim oratio perfecta, cujus et causa clamat et lingua, actus et sermo, vita et cogitatio. Intende deprecationi meae. Non incassum dissonantibus rebus verba ista copulata sunt; nam intendere oculorum est, preces admittere aurium. Sed ideo verba ista sociata sunt, ut ambarum rerum unus intelligeretur effectus. Quidquid enim vel auris audit, vel oculus videt, vel manus palpat, vel palatus gustat, vel nasus odoratur, Deo sola contemplationis virtute notissimsis. Excolit quod superius dixit. Percipere est enim non transitorie aliquid sumere, sed preces hominum copiosa dignatione recipere. Non in labiis dolosis; sicut a Judaeis manavit falsa sententia, apud quos innocens damnatus est, et latro cognoscitur absolutus. Vers. 3. De vultu tuo judicium meum prodeat; oculi tui videant aequitatem. De vultu tuo prodeat judicium: propria Scripturae