comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in corporis lutum & plateis huius mundi uacuis scilic& & caducis totãs euersans. con
iniurias. quibus traditues: poenas quas merito tuo pateris quia suꝑ uacua huius
mundi & fragilia graderis negotia : Sciaste proremedio sustinerei sita menopti¬
nueras suꝑ laterem: & carnem animȩ imperio subiugaris. Deniq sequitur
Ibi comed& te ignis. Si nonfueris suꝑ laterem & dominationem non habueris incarne
sed manseris in latere & amaueris paleas & in carne iuxta carnem uixeris : Non solum
ardentia inimici ia cula liorabunt. sed & gladius eius interfici&. Et insimilitudinẽ
lucustarum quis quid inte uirens uidebatur. & naturȩ bonȩ sponte germinans. a uard
uata onere peccatorum detraheris interram. Igitur netalia & tanta patiaris. mul¬
tiplicare ut bruchus : & quantum ille hub& numerum tantas tu hab&o uirtutes

Expanded text:
in luto corporis et paleis hujus mundi, vacuis scilicet et caducis, tota se versans  Alin luto corporis et paleis hujus mundi, vacuis scilicet et caducis, tota se versans  Alinjurias, quibus tradita es: poenas quas merito tuo pateris; quia si super vacua hujus mundi et fragilia graderis negotia, scias te pro remedio sustinere, si tamen obtinueris super laterem, et carnem animae imperio subjugaveris. Denique sequitur: Ibi comedet te ignis. Si non fueris super laterem, et dominationem non habueris in carnem, sed manseris in latere, et amaveris paleas, et in carne juxta carnem vixeris, non solum ardentia inimici jacula te vorabunt; sed et gladius ejus interficiet, et in similitudinem locustarum, quidquid in te virens videbatur, et naturae bono sponte germinans, avaro dvata onere peccatorum, detraheris in terram. Igitur ne talia et tanta patiaris, multiplicare ut bruchus, et quantum ille habet numerum, tantas tu habeto virtutes.
Abbreviated transcription (Latin):
Quibibunt defecatum uinum. & primis ungentis delibuti sunt : & non patiebant᷑ quicꝙ
suꝑ contritione ioseph. Porro quod dicitur .Comed& ignis uectes tuos: Huiusce¬
modi ẽ. Si quid naturalis boni inanima tua uidebatur eẽ. quod insimilitudinem
uectium hostes quipostas sensuum tuorum conabantur inrumpere: ꝓhibere pos¬
sit. & repellere : Hiac babylonio igne succensumẽ: nec non aquam munitionis. ad troc.¬
he tibi. Desermone dĩ dicitur. ut circumd& sibi quasi murum firmissimum. scripto¬
ra rum doctrinam. atq rationem: ne adinteriora eius possit hostis in rumpere:
Optine inquit munitiones tuas quit quid habes inte ꝑnaturã bonum &optimi condi¬
toris inte seruat exordium. Hoc infelix anima niniue in defensionem tuitene
nec patiaris de principali cordis effluere. Quod autem post hȩc udditur Incede

Expanded text:
qui bibunt defaecatum vinum, et primis unguentis delibuti sunt; et non patiebantur quidquam qui bibunt defaecatum vinum, et primis unguentis delibuti sunt; et non patiebantur quidquam super contritione Joseph . Porro quod dicitur: Comedit ignis vectes tuos, hujuscemodi est: Si quid naturalis boni in anima tua videbatur esse, quod in similitudinem vectium, hostes qui per portas sensuum tuorum conabantur irrumpere, prohibere posset et repellere, hoc Babylonio igne succensum est. Nec non, 580 aquam munitionis attrahe tibi, de sermone Dei dicitur, ut circumdet sibi quasi murum firmissimum Scripturarum doctrinam atque rationem, ne ad interiora ejus possit hostis irrumpere. Obtine, inquit, munitiones tuas. Quidquid in te habes per naturam bonum, et optimi conditoris in te servat exordium, hoc infelix anima Ninive, in defensionem tui tene, nec patiaris de principali  ἡγεμονικῷ cordis effluere. Quod autem post haec additur: Incede
Abbreviated transcription (Latin):
A alurum postarum illud exemplum est. Qui ex altafme deportis mortis : honarĩ
hoc: ut ad nuntiem omnes laudationes tuas inportis filiuesion. Quando uideris. a¬
matorem uoluptatum. magis quam amatorem dĩ. & luxoriue deditũ : statu de eo
dicitoinimicis suis aperuit portas terruesuȩ: Nonenim amicis animȩ suȩ sed inimi¬
cis aperiunt portas terrueniniue. Quod si& hi qui principes putantur inpopulo
eadem fecerint: De his quoq dicere Nontimebis. Duces populi mei. dedomodilicia
suarum eiecti sunt Si Autem uideris eos uoluptatib & hinc inde ambiente luxona
p̃peditos : Nullã habere misericordiam inpauperes. Nec depopulo dĩ eẽ sollicitos :
aptabis eis quod sequitur. Quidor miunt suꝑ lectos eburneos. & fluunt uoluptate
instratis suis : qui comedunt hȩdos degregibur suis & uitulos lactantes de armentis.

Expanded text:
Malarum portarum illud exemplum est: Qui exaltas me de portis mortis. Bonarum Malarum portarum illud exemplum est: Qui exaltas me de portis mortis. Bonarum hoc: Ut annuntiem omnes laudes tuas in portis filiae Sion . Quando videris amatorem voluptatum magis quam amatorem Dei, et luxuriae deditum, statim de eo dicito: Inimicis suis aperuit portas terrae suae, non enim amicis animae suae, sed inimicis aperiunt portas terrae Ninive. Quod si et hi qui principes putantur in populo, eadem fecerint, de his quoque dicere non timebis: Duces populi mei de domo deliciarum suarum ejecti sunt. Si autem videris eos voluptatibus, et hinc inde ambiente luxuria praepeditos, nullam habere misericordiam in pauperes, nec de populo Dei esse sollicitos, aptabis eis quod sequitur: Qui dormiunt super lectos eburneos: et fluunt voluptate in stratis suis: qui comedunt haedos de gregibus, et vitulos lactentes de armentis:
Abbreviated transcription (Latin):
ditus Postȩ ituq terrȩ niniue : corporales sensus intellegantur: Postȩ aũ hierłm
caelestir: omnis sensus diuinus. & desu ꝑnis ueniens: has portus niniue aperit populus
eius ꝑ uisumr & auditum & omnes reliquos sensus quasi ꝑlatam &spatiosamuiam
quaqͥ ducit ad mortem Corporales quȩrens capere uoluptates : quibus claudunt
homines dĩ portas suas Obturantes aures. ne audiunt iudiciũ sanguinis : cludentes
oculos. neuideant iniquitatem : Opturantes nares. ne ungenta prima in effemi¬
nationem animȩ suae odore suscipiant  Glaudenter osgulȩ & uentri rapido &
uatactum molli retrahenter manus suas: ne ad libidinem eiuf uenter exaestuans
infemine os ardentem animam cogat amplexus. Qui autem homines dĩ sunt. ape¬
riunt sensus suos. id est portas caelestis hierłm. ut ad eas ingrediatur sermo dĩ. :¬

Expanded text:
ditus. Portae itaque terrae Ninive, corporales sensus intelligantur: portae autem Jerusalem ditus. Portae itaque terrae Ninive, corporales sensus intelligantur: portae autem Jerusalem coelestis, omnis sensus divinus et de supernis veniens. Has portas Ninive aperit populus ejus per visum et auditum, et omnes reliquos sensus, quasi per latam et spatiosam viam quae ducit ad mortem , corporales quaerens capere voluptates, quibus claudunt homines Dei portas suas, obturantes aures, ne audiant judicium sanguinis, claudentes oculos suos ne videant iniquitatem, obturantes nares, ne unguenta prima in effeminationem animae suae odore suscipiant: claudentes os gulae, et ventri avido, et a tactu molli retrahentes manus suas, ne ad libidinem venter exaestuans, in femineos ardentem animam cogat amplexus. Qui autem homines Dei sunt, aperiunt sensus suos, id est, portas coelestis Jerusasalem, ut ad eos ingrediatur sermo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Simulque considera quod egyptius imperator uiros hȩbreorum nonpossit occi¬
dere. Nec eos quiiam egressi sunt de infantia: sed quorum aetas ad huc tenero
ẽ & molle corpus. & profectus in cipiens: scit non posse nutrire feminas nisi inter¬
fecti fuerint masculi. Uult ituq in hȩbreis quitquid forte ẽ &uirile. hocgurgite sui
fluminis suffocare : ut quae feminea sunt liberius sola crescant: Quod autem
sequitur. In imicistuis a pertione aperientur postȩ terrue tuae. Intellegere
trari : & has ipsas ad sensus refe res. Sciens enim sermo diuinus duplices eẽ sensus:
addistinctionẽ malorum sensuũ in pro uerbiis aitSensũ diuinũ inuenies senr¬
sum autẽ hoc non accipias proanimo & mentei que grece nõrẽ dicitur : sed pro
ãic đ nicẽ aqua & quinq sensus nuncupati sunt :: Visusodoratus gustus: tactus au¬

Expanded text:
Simulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occiSimulque considera quod Aeqyptius imperator viros Hebraeorum non possit occidere, nec eos qui jam egressi sunt de infantia, sed quorum aetas adhuc tenera est, et molle corpus, et profectus incipiens: scit non posse nutriri feminas, nisi interfecti fuerint masculi. Vult itaque in Hebraeis quidquid forte est et virile, hoc gurgite sui fluminis suffocare, ut quae feminea sunt, liberius sola succrescant. Quod autem sequitur: Inimicis tuis apertione aperientur portae terrae tuae, intelligere trari, et has ipsas ad sensus referes. Sciens enim sermo divinus duplices esse sensus, ad distinctionem malorum sensuum, in Proverbiis ait: Sensum divinum invenies. Sensum autem hic non accipias pro animo et mente, quae Graece νοῦς dicitur, sed pro αἰσθήσει, a qua et quinque sensus nuncupati sunt, 579 visus, odoratus, gustus, tactus, au
Abbreviated transcription (Latin):
sorum dogmatum: putans eoͬsclariores esse stellis & magis fulgere: quam celi sidere
Haec ut dxi ad conp̃hendendum sensum a nob̵ dicta sunt breuiter: Nunc ad exordiũ capi¬
tuli. reuertentes. singuld: ut possumus explicemus. Quis nondicat speciosam niniuen ani¬
mam natura pulchram Luxoria & uoluptatib. huius sȩculi delinitam. in muliebres dili¬
cias ꝑ uenisse. & uirilitate perdita elanguisse infeminam. Si enim iusti anima in ꝑfec¬
tumuirum ueniens & conditionissuȩ. seruans rigorem. adhȩrensquae d nõ unuscum eo ef¬
ficitur sps̃. Cur non e contrario anima quȩ amat mundũ. unũ cum mundo fiat & in molli¬
tiem redacta feminã uirilem perdiderit rigorem. Ego puto obhanc causũ in exodo
precipere pharaonem ut omne masculinum quod natumẽ hȩbreis mittatur influ¬
alibi mea sunt flumina. &ego feci ea. quicquã aliud nisi hoc iubere: ut quod cumq

Expanded text:
sorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. sorum dogmatum, putans eas clariores esse stellis, et magis fulgere quam coeli sidera. 578 Haec, ut dixi, ad comprehendendum sensum a nobis dicta sunt breviter: nunc ad exordium capituli revertentes, singula ut possumus, explicemus. Quis non dicat speciosam Niniven, animam natura pulchram, luxuria et voluptatibus hujus saeculi delinitam, in muliebres delicias pervenisse, et virilitate perdita, elanguisse in feminam? Si enim justi anima in perfectum virum veniens, et conditionis suae servans rigorem, adhaerensque Deo, unus cum eo efficitur spiritus: cur non econtrario anima quae amat mundum, unum cum mundo fiat, et in mollitiem redacta femineam, virilem perdat  Al. perdiderit rigorem? Ego puto ob hanc causam in Exodo praecipere Pharaonem, ut omne masculinum quod natum est Hebraeis, mittatur in flualibi: Mea sunt flumina, et ego feci ea , quidquam aliud nisi hoc jubere, ut quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
huiur sȩculi negotiis in uolutã debes ꝑ iniuriam sponte calcari. Et tu men no salutẽ
penitur disperare: esto confidens & corpus. id est lateremtuũ. propt̃ ad sumptũ ser¬
monem quasi aquam inseruitutem redige : & subice tibi : ut domineris luterituo
Alioquim nisi hoc feceris. uiuax te post ea flamina consum&: uel inpoena ꝑgehennã:
uel ardentibus  inimici iaculis suscitacũ. Et non solum igne uastaberis. sechluadius qua¬
que te comed& quasi ldcusta terrue uirentia : & hoc patieris: si non fueris suꝑ laterẽ.
tuoque pondere pregrauata: & omnem perdens uolatum. tota detraheris interram:
sicut bruchus repente interram cadq cumlasso uolatu ultra ire non quiuerit. Habeto
itaque uirtutes tam innumerabiles ut bruchus: neita pondere tuo ad terram detrahans.
ut bruchus: quȩ uniuersa ꝑpersa es : qñ multiplicasti tibi diuitias. & negotiationes diuer¬

Expanded text:
hujus saeculi negotiis involuta, debes per injuriam sponte calcari, et tamen noli salutem hujus saeculi negotiis involuta, debes per injuriam sponte calcari, et tamen noli salutem penitus desperare: esto confidens, et corpus, id est, laterem tuum propter assumptum sermonem quasi aquam in servitutem redige, et subjice tibi, ut domineris lateri tuo: alioquin nisi hoc feceris, vivax te postea flamma consumet, vel in poenam per gehennam, vel ardentibus inimici jaculis suscitata: et non solum igni vastaberis, sed gladius quoque te comedet quasi locusta terrae virentia. Et hoc patieris si non fueris super laterem, tuoque pondere praegravata, et omnem perdens volatum, tota detraheris in terram, sicut bruchus repente in terram cadit, cum lasso  Al. lassus volatu ultra ire non quiverit. Habeto itaque virtutes tam innumerabiles, ut bruchus: ne ita pondere tuo ad terram detraharis, ut bruchus. Quae universa perpessa es, quoniam multiplicasti tibi divitias et negotiationes diver
Abbreviated transcription (Latin):
noscendi dĩ quasi robustirsimos uectes: qui buroppilent & claudant portus sensuum.
Sed& ipsos cõsu&ignis quia sagittis ẽ allatus ardentibus: Quam obrem dicitur ad nini¬
uen. hauritibi aquam & as pargete sermone. atq ratione : & occasionib intellegen¬
didĩ. exercendarumq uirtutum quue tibi insitȩ sunt: ab utere ad proeliandum:
Verumtu dis solutis manibus id est operibus uoluptatis. quia quid inte habueris robons.
perdidisti. Quamobrem conuertere & age penitentiã. & rursus optine munitionestuas :¬
& quia semel ingressaes lutum & clausues corpore. quod quasi terra & paleis. & aqua
ita carnibus. sanguine. uenis. neruis. ossibusq conpactum est : Sustine in iuriam & ne¬
cessitates corporis : & conculcare abimicis. & omnia ad conficiendam carnem quae
penitentia digna sunt patere. Semel enim ad sumens lutum & paleas & Inanibur

Expanded text:
noscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sensuum. noscendi Deum, quasi robustissimos vectes, quibus oppilent et claudant portas sensuum. Sed et ipsos consumet ignis, qui a sagittis est alatus ardentibus, quamobrem dicitur ad Niniven: Hauri tibi aquam, et asperge te sermone atque ratione, et occasionibus intelligendi Deum, exercendarumque virtutum, quae tibi insitae sunt, abutere ad praeliandum. Verum tu dissolutis manibus, id est, operibus voluptatis, quidquid in te habueras roboris, perdidisti: quamobrem convertere, et age poenitentiam, et rursum obtine munitiones tuas. Et quia semel ingressa est lutum, et clausa es corpore quod quasi terra et paleis et aqua, ita carnibus, sanguine, venis, nervis, ossibusque compactum est, sustine injuriam et necessitates corporis: et conculcare ab inimicis, et omnia ad conficiendam carnem, quae poenitentia digna sunt, patere. Semel enim assumens lutum, et paleas et inanibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad puluerem cuncta consumꝗ quiadon& crescam pstinȩabire non potest. Haec iuxtu
ebraicum propt̃ faciliorem lectoris intellegentiam ips scripturȩ calcans uestigiã manifes¬
tius explanaui. Dicamus autem & iuxta lxx. Coeptam tropologiam sequens. primum
breuiter. id est quasi in eptome & post ea latius de singulis disserens: Populus tuus o
niniue hominer uidelic& sȩculures. qui proprie populus uocantur urbȩs assyriae ita
passionibus eneruati sunt. & untus elanguerunt : ut in becillita  t mulierũ omparen¬
tur Nihilenim in animabus suis foste. nihil robustum possident & uirile. Vnde in imi¬
ci prȩualentes aduersum eos. a peruer̃ omnes sensus eorum : & ꝑ corporales ianuas in¬
trogressi sunt : & signanter sensus corporum ostia niniuiticȩ terrȩ appellantur.
Habent autem ex prima dĩ conditione &iam hi qui seuitis manciparunt. occasionem cog¬

Expanded text:
ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant pennae, abire non potest. Haec juxta ad pulverem cuncta consumit, quia donec crescant pennae, abire non potest. Haec juxta Hebraicum, propter lectoris faciliorem intelligentiam, ipsa Scripturae calcans vestigia, manifestius explanavi. Dicam autem et juxta LXX coeptam τροπολογίαν sequens, primum breviter, id est, quasi in epitome, et postea latius de singulis disserens: Populus tuus, o Ninive, homines videlicet saeculares qui proprie vocantur populus urbis Assyriae, ita passionibus enervati sunt, et vitiis elanguerunt, ut imbecillitati mulierum comparentur; nihil enim in animabus suis forte, nihil robustum possident et virile. Unde inimici praevalentes adversum eos, aperuerunt omnes sensus 577 eorum, et per corporales januas introgressi sunt. Et signanter sensus corporum, ostia Niniviticae terrae appellantur. Habent autem ex prima Dei conditione etiam hi qui se vitiis manciparunt, occasionem cog
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus Robustis simos uectes quib claudebantur postȩ consum & ignis. Hauri igitur
a quã & cura nepoturdesit obessȩ. Munitioni lateres confice: ut interrupta.
murorum struas. Prope ẽ enimobsidio. Et cum haec omnia feceris: quasi abrucho hu¬
mus. Itagladio deuoraberis. Sed & cum multi plicatu fueris ut bruchus. & ut ld̃custu
inunum pariter congregata : & congregaberis sicut astracȩli diuitias tuas. sicut ldcustȩ
& bruchus & parua genimina Idcusturum quaeuocantur atte lebusisole. incalescente
a uolant Nec repperiuntur. sic tu disꝑgeris. & fugier. Natura enim hȩc Id̾custurum ẽ:
ut infrigore torpentes. ꝑcalorem uolitent. Porro attelebus. quẽ significantius comesorẽ.
interp̃tatus ẽ aquila: parua lucustuẽ. Inter lucustũ & bruchum & modicis pennis rep¬
tans potius quamuolans. semꝑq subsiliens : & obhanc causam ubicumq ortu fuerit usq

Expanded text:
hostibus, robustissimos vectes quibus claudebantur portae, consumet ignis. Hauri igitur hostibus, robustissimos vectes quibus claudebantur portae, consumet ignis. Hauri igitur aquam, et cura ne potus desit obsessae munitioni: lateres confice, ut interrupta murorum struas, prope est enim obsidio. Et cum haec omnia feceris, quasi a brucho humus, ita a gladio devoraberis. Sed et cum multiplicata fueris ut bruchus, et ut locusta in unum pariter congregata et congregaveris sicut astra coeli divitias tuas, sicut locustae et bruchus, et parva genimina locustarum, quae vocantur attelabi  Al. adtelebi, sole incalescente, avolant, nec reperiuntur: sic tu dispergeris et fugies. Natura enim haec locustarum est, ut in frigore torpentes, per calorem volitent. Porro attelabus quem significantius comessorem interpretatus est Aquila, parva locusta est inter locustam et bruchum, et modicis pennis reptans potius quam volans, semperque subsiliens: et ob hanc causam ubicumque orta fuerit, usque
Abbreviated transcription (Latin):
ibi comed&te ignis. Peribis gladio deuorabitte bruchus. Congregare ut bruchus :
multiplicare ut locusta. Plurer fecisti negottiones tuasi quã stelle s̃ cȩli. Bruchus
expansus ẽ & a uolauit. Custo destui. quasi ld custa & paruulitui. quasi ld custȩ lo¬
mulierer. inte in imicirtuis aperiendo aperientur postȩ tug. Eo med& ig
nis uectertuos : A quamobsidionis hauretibi : optine munitioner tuas. ingre¬
dere lutum & conculcare in paleir: Optine suꝑ laterẽ. ibi comed & te ignis. dis¬
perd& tegladius : & comed& te quasi locustȩ : Ad grauaberis qua sibruchusi mul¬
tiplicare ut bruchus multiplicastinegotiationes tuas. sicut stella scueli. Ad huc
adniniuen texitur dicentis eloquiũ. Non mirum si fostes & pugnatores tui insimi¬
litudinem grossorum ficur. statim in os decidant deuorantis : Cumpopulurtuus effe¬
minatus sio & resistere nequeat. Pandentur ergo postȩ tuȩ & patebit ciitas

Expanded text:
Ibi comedet te ignis; peribis gladio, devorabit te ut bruchus: congrIbi comedet te ignis; peribis gladio, devorabit te ut bruchus: congrmultiplicare ut locusta. Plures fecisti negotiationes tuas, quam stellae sunt coeli. Bruchus expansus est, et avolavit; custodes tui quasi locustae, et parvuli tui quasi locustae lomulieres in te, inimicis tuis aperiendo aperientur portae terrae tuae: comedit ignis vectes tuos. Aquam obsidionis hauri tibi, obtine munitiones tuas: ingredere lutum et conculcare in paleis, obtine super laterem. Ibi comedet te ignis, disperdet te gladius, et comedet te quasi locusta: aggravaberis quasi bruchus, multiplicare ut bruchus: multiplicasti negotiationes tuas sicut stellas coeli. Adhuc ad Niniven texitur dicentis eloquium: Non mirum si fortes et pugnatores tui in similitudinem grossorum ficus, statim in os decidant devorantis, cum populus tuus effeminatus sit, et resistere nequeat. Pandentur ergo portae tuae, et patebit 576 civitas
Abbreviated transcription (Latin):
man interp̃taris. suꝑ filuis lothi dicamus loth. habuisse exduabus filus duos filior
mo ab̵ & ami&n quorum senior moab interp̃tatur. expastesiue aqua pat̃na:
deiuniori id est denr̃is. moabitas. & ammanitas figuliter appellari : & quia declina¬
uer̃ a patre suo Moth quippe declinatio interp̃tatur. poenȩ subiciendos . & pas suros
omnia quae supru exposuimus. Si autẽ abhis qui scĩ quondam fueñ dĩ seueritus inci¬
pit. & illa quȩ habitat inter flumina gehennae igne purgabitur i quanto magir niniue
quȩ ante non habuit legẽ. nec recepit iugũ prȩceptorũ dĩ Propt̃ suꝑbiã succ̃ ud extre¬
mum in os corru& deuorantis. Ecce populus tuus mulieres in mediotui. In imicis
tius ad aꝑtione pandentur postȩ tuȩ deuorabitignis uectestuos. Aquã propt̃ obsidi¬
onem. haurtibi. extrue munitiones tuas: intra inlutũ. & calca subigens. tene laterẽ

Expanded text:
mon interpretari super filiis Loth, dicamus Loth habuisse ex duabus filiabus duos filios, mon interpretari super filiis Loth, dicamus Loth habuisse ex duabus filiabus duos filios, Moab et Ammon, quorum senior Moab interpretatur ex patre, sive aqua paterna: de juniori, id est, de nostris, Moabitas et Ammonitas figuraliter appellari. Et quia declinaverunt a patre suo  Loth quippe declinatio interpretatur 575, poenae subjiciendos et passuros omnia quae supra exposuimus. Si autem ab his qui sancti quondam fuerant, Dei severitas incipit, et illa quae habitabat inter flumina, gehennae igne purgabitur: quanto magis Ninive quae ante non habuit legem, nec recepit jugum praeceptorum Dei, propter superbiam suam ad extremum in os corruet devorantis! Ecce populus tuus, mulieres in medio tui: inimicis tuis adapertione pandentur portae terrae tuae: devorabit ignis vectes tuos. Aquam propter obsidionem hauri tibi: exstrue munitiones tuas, intra in lutum, et calca: subigens tene laterem.
Abbreviated transcription (Latin):
tnta fuerat & possessa. Porro quod prȩtermisimus & non ẽ finis fugȩ tuȩ quia ad
niniuen dicitur Et inter ea quaede ammon scripta sunt. positumẽ & uid &ur extrc¬
ordin ariȩ in adieno loco insertum quasi per ΥΠΕΡBΑΤΟN Referamus adniniuen
ut sit ordo : & tu in ebriaberis & non ẽ finir fugetuȩ : &eris dispecta & c&xera quae dicun¬
tur adniniuen: & int̃ pretubimur non eẽ finem fugȩ niniue adõ : quia semꝑ ꝑfectũ
habeat infugiendo & numquã uelit consistere : secundũ illud quod supra diximus
& ipsi fugientes non steterunt : & nonerat quirespicer& t dicemus ideo scripturã
scãm his difficultatib ẽẽ contextã  Et maximȩ prophetas. qui cenigmatib. pleni
sunt: & difficultate sensuũ difficultas quoq sermonis in uoluatt non facile pate¬
at scm̃ canibus & margaritȩ porcis & profanis scã scõrum : quod siuo luerimus am̃¬

Expanded text:
tenta fuerat et possessa. Porro quod praetermisimus: Et non est finis fugae tuae, quia ad tenta fuerat et possessa. Porro quod praetermisimus: Et non est finis fugae tuae, quia ad Niniven dicitur, et inter ea quae de Ammon scripta sunt, positum est, et videtur extraordinarie in alieno loco insertum, quasi per ὑπέρβατον referamus ad Niniven, ut sit ordo: Et inebriaberis, et non est finis fugae tuae, et eris despecta, et caetera quae dicuntur ad Niniven. Et interpretabimur non esse finem fugae Ninive a Deo: quia semper profectum habeat in fugiendo, et numquam velit consistere, secundum illud quod supra diximus: Et ipsi fugientes non steterunt, et non erat qui respiceret. Et dicemus, ideo Scripturam sanctam his difficultatibus esse contextam, et maxime prophetas, qui aenigmatibus pleni sunt, ut difficultatem sensuum, difficultas quoque sermonis involvat: ut non facile pateat sanctum canibus, et margaritae porcis, et profanis sancta sanctorum. Quod si voluerimus Am
Abbreviated transcription (Latin):
mi : prȩclara quȩq eius sostes ibi diuidere festinabunt: & optimates quos principes.
& prȩpositos intellegere possumus. uinctoscatenis. & grauissimo compedum pondere
prȩpeditos : trahent incaptiuitatẽ . Et tuergo niniue homines uidelic& infideles. ho¬
mines mundo penitus inhȩrentes. senties supplicia. & consopieris calice meo: cũ illi
res finem interuitia. & ꝑturbationes. quȩte prȩmunt : & nihil õminus stationem & finẽ
malorum reperire non poteris. Sed & omnes uoluntates tuae & dulcidines & poten¬
tiue seculures & dogmatu quaetibi uidebaris habere firmissima deuorabuntur a co¬
medente : de quo ꝑ parabolũ dicit sam son. de comedente ex iuitcibus & deforte egressũ
est dulce Tunc enimforha quȩq tua & quȩ dulcer fructus spectantiũ oculis ꝓmittebaN
Ad primam arboris concussione ruent inos diaboli deuorantis : A quo semꝑ niniue

Expanded text:
mi praeclara quaeque ejus sorte sibi dividere festinabunt, et optimates quos principes mi praeclara quaeque ejus sorte sibi dividere festinabunt, et optimates quos principes et praepositos intelligere possumus, vinctos catenis, et gravissimo compedum pondere praepeditos, trahent in captivitatem. Et tu ergo, Ninive, homines videlicet infideles, homines mundo penitus inhaerentes, senties supplicia, et consopieris calice meo, cum illi res finem inter vitia et perturbationes quae te prement, et nihilominus stationem et finem malorum reperire non poteris; sed et omnes voluntates tuae et dulcedines, et potentiae saeculares, et dogmata quae tibi videbaris habere firmissima, devorabuntur a comedente, 574 de quo per parabolam dicit Samson: De comedente exivit cibus, et de forti egressum est dulce : tunc enim fortia quaeque tua, et quae dulces fructus spectantium oculis promittebant, ad primam arboris concussionem ruent in os diaboli devorantis, a quo semper Ninive
Abbreviated transcription (Latin):
suis celeris pependisse. Ac primum iuxta hystoriũ alexan drtȩ dicendũ quod amon
interp̃tentur. populi: & sit sensus iuxtuleges allegoriae : Considera populos ecłȩ
quȩ habitat suꝑ om̃s proph&as. & hab& doctorer incircuitu suo quorũ deuentre ma¬
nant flumina cuius initiumẽ mare : Alectione quippe legis quȩ sine ligno xp̃i. amara
est. insimi litudinẽ myrrȩ. ad eiur mẏsteriũ ꝑuenitur : quȩ hab& aethiopiam inforti¬
tudine: Aethiopia quippe p̃ueni& manus eius dõ: Et aegyptum inqua dñs ueni
innube leui. & libyes. qui habitabaNt in arentibus : & post ea facti sunt in auxilio eius.
It haec ergo si nonse adtenderit. & omnidiligentia custodierit corsuum : captiua duce¬
mttur. & plang& filios suos: Paruuli quoque eius qui ad huc in principiis uiarum suNT
Nec ad medium itineris ꝑuenerunt Elidentur in ipsis principiis suis : & hostes seuissi¬

Expanded text:
sui sceleris pependisse. Ac primum juxta historiam Alexandriae dicendum, quod Ammon sui sceleris pependisse. Ac primum juxta historiam Alexandriae dicendum, quod Ammon interpretentur populi, et sit sensus juxta leges allegoriae: Considera populos Ecclesiae quae habitat super amnes prophetarum, et habet doctores in circuitu suo, quorum de ventre manant flumina, cujus initium est mare. A lectione quippe Legis, quae sine ligno Christi amara est, in similitudine Merrhae ad ejus mysterium pervenitur, quae habet Aethiopiam in fortitudine: Aethiopia quippe praeveniet manus ejus Deo : et Aegyptum in quam Dominus venit in nube levi: et Libyes qui ante habitabant in arentibus, et postea facti sunt in auxilio ejus. Et haec ergo si non se attenderit, et omni diligentia custodierit cor suum, captiva ducetur, et planget filios suos. Parvuli quoque ejus, qui adhuc in principiis viarum sunt, nec ad medium itineris pervenerunt, elidentur in ipsis principiis suis: et hostes saevissi
Abbreviated transcription (Latin):
uastaberis. Quid lo quar de ȩthiopib & dexgyptiis qui presules fuer̃ filiorum ãm̃mon
cum &iam libyes ei fuerint foederati : & huec igit᷑ deduc&ur incaptiuitatem paruuli eius
quia ingredi non ualebunt interficientur inuiis. ante parentũ. ora prostrati : & omnes
opes eius sorte auictorib diuidentur : Nec quisquũ de principib: euad& : quia ferro
& cõpedibus uincientur. Et tuergo oniniue in hebriaberis. & diues quondam atq spe¬
ciosa quȩ tantos amatores habebas : despicieris ab omnib: Et in imicis ꝑsequentib queres
requiem & non muenies. Omnes bellatorestui. & uniuersa auxilia. prȩde hostibus
erunt : & sine ullo labore capientur : in similitudinem grossorum ficur quȩ concurre non
interram nes altim paruus labor is Precipitur ei ut apt& & componat cordas suas :
& se adiugubre carmen par& : Pars enim filiorum amman quȩ multo melior fuerat
quumniniue & habitauerit suꝑ flumina. quia inerrore dep̃hensa ẽ poenas eam

Expanded text:
astaberis. Quod loquar de Aethiopibus, et de Aegyptiis 572 qui praesules fuerunt filiorum Ammon, cum etiam Libyes ei fuerint foederati? Et haec igitur ducetur in captivitatem, et parvuli ejus, quia ingredi non valebunt, interficientur in viis ante parentum ora prostrati, et omnes opes ejus forte a victoribus dividentur. Nec quisquam de principibus evadet, quia ferro et compedibus vincientur. Et tu ergo, o Ninive, inebriaberis, et dives quondam ac speciosa, quae tantos amatores habebas, despicieris ab omnibus, et inimicis persequentibus, quaeres requiem, et non invenies. Omnes bellatores tui et universa auxilia praedae hostibus erunt, et sine ullo labore capientur in similitudinem grossorum ficus, quae concussae non in terram, ne saltem parvus labor sit ct se ad lugubre carmen paret: pars enim filiorum Amon quae multo melior fuerat quam Ninive, et habitaverat super flumina, quia in errore deprehensa est, poenas eam
Abbreviated transcription (Latin):
magis dero manis intellegendũ. quod ues pasi anus &titus. romȩ tẽplopacis edifi¬
cato uasa templi& uniuersa donaria indelubro illius consecrarent : Que greca
& romana nar rathistoria. Eotem pore filii iuda & hierusa lẽ. nequaquã israhel¬
& decem tribuum quȩ us que hodie in medorũ urbibus & in montibus habitant uenditi
sunt filiis grecorũ ut &xter minarentur definibus suis : & omnȩs urbs iudaica
captiuitate cõpl&a est. hoc ille referunt: ut ultionẽ sanguinis xp̃i & sub uersionẽ
hierusalẽ quȩ iudicio accidit. Contratrrũ & sydonẽ prose accidis se confir ment
Nos aut̃ iuxta ceptã tropologiam tyrum & sidonẽ & palestinos eos inter pr&emus qud
incȩno quo d phi listim galilea que significat. Velociter &cito restitu& eis dñs
quod merentur : quia per secuti sunt eũ & argentum

Expanded text:
magis de Romanis est intelligendum: quod Vespasianus magis de Romanis est intelligendum: quod Vespasianus cato vasa templi et universa donaria in delubro illius consecrarunt, que Greca et Romana narratet decem tribuum, quae usque hodie in Medorum urbibus et montibus habitant venditi sunt filiis Graecorum, ut exterminarentur de finibus suis, et omnis orbis Judaica captivitate completus est. Hoc illi referunt, ut ultionem sanguinis Christi et subversionem Jerusalem, quae Dei judicio accidit, contra Tyrum et Sidonem per se accidisse confirment. Nos autem juxta coeptam tropologiam, Tyrum et Sidonem et Palaestinos eos interpretemur, quiin coeno, quod Philistiim Galilaeaque significat. Velociter et cito restituet eis Dominus quod merentur, quia persecuti sunt eum. Et argentum
Abbreviated transcription (Latin):
per secuti sunt : Immo in populo dĩ ipsum dm̃ qui prȩfuit populoaS&undum illud
quod scriptum est Quiuos recipit merecipit. Eigo e contrario quiꝑ sequitur popu¬
lum dĩ Ipsum dm̃ ꝑsequitur. cuius est populus. Reddam inquit uobis quȩ f&cistir popu¬
lomeo: Quia ar gentũ meũ &aurũ idest uasa templi& quic quid in eo pretiosissimum
fuit Cande labrũ aureũ& mensam pro positionis auream & duos cherubim auyeo:
& propitiatoriũ & fia la siacturibula aurea tulistis & consecrastis idolis uestrir
H& aut̃ narrat historia chaldeos magis fecisse: Dui uasa templidñ posuerunt intẽpla
&lunde postea baldasar potat infialis : & statim regnũ eius in medos ꝑsas q trans¬
fer tur. Sed quia post diem dñi magnũ & horribi lemah& futura dicuntur quem
a postoli in resur retione dñi inter p̃tantur : & hebrȩi in futurũ iudicutẽ pus differ̃

Expanded text:
persecuti sunt: immo in populo Dei ipsum Deum qui praefuit populo, secundum illud persecuti sunt: immo in populo Dei ipsum Deum qui praefuit populo, secundum illud quod scriptum est: Qui vos recipit, me recipit . Ergo econtrario, qui persequitur populum Dei, ipsum Deum persequitur, cujus est 209 populus. Reddam, inquit, vobis quae fecistis populo meo: quia argentum meum et aurum, id est, vasa templi, et quidquid in eo pretiosissimum et speciosissimum fuit, candelabrum aureum et mensam propositionis auream, et duos Cherubim aureos, et propitiatorium, et phialas ac thuribula aurea tulistis, et consecrastis idolis vestris . Haec autem narrat historia Chaldaeos magis fecisse, qui vasa templi Domini posuerunt in templo Bel: unde postea Balthasar potat in phialis, et statim regnum ejus in Medos et Persas transfertur . Sed quia post diem Domini magnum et horribilem, haec futura dicuntur, quae apostoli in resurrectione Domini interpretantur, et Hebraei in futurum judicii tempus differunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& aurũ tulistis & desiderabilia mea & pulcherrima intulistis in delubra ur̃a : & filios iuda
& filios hierusalem uende distis filiis gregorũ ut longe facerstis eos definibus suis
.xx. Quid mihi & uobis trrus & sydon& omnqͥs̃ galilea alienigenarũ : num quid r&ributi¬
onem uos reddetis mihi : aut iram in corde r&in&is aduersum meͦ Hoc enim grecȩ signifi¬
cat unncikakertai  Velociter & cito reddam r&ributionẽ urãm̃ in capitibus ur̃is.
Pro eo quod argentũ meũ & aurũ ieum tulistis. & electa mea & optima intulistis intẽ plaur̃a
& filios iuda & filios hierłm uende distis fibis grecorũ ait ei cereis eos definibus suis: & h&
iudei aduer sumty ru. de sy donem& palestino rũter minos siue galileam alinigenarũ dici
arbitrantur Quodtem pore captiuitatis iudaicȩ quando uicti sunt a romanis.di populũ

Expanded text:
filios Juda, filios Juda, et filios Jerusalem vendidistis filiis Graecorum: ut longe faceretis eos de finibus suis. LXX: Quid mihi et vobis, Tyrus et Sidon, et omnis Galilaea alienigenarum? Numquid retributionem vos redditis mihi: aut iram in corde retinetis adversum me hoc enim Graece significat μνησικακείτε? velociter et cito reddam retributionem vestram in capitibus vestris: pro eo quod argentum meum et aurum meum tulistis: et electa mea et optima intulistis in templa vestra: et filios Juda, et filios Jerusalem vendidistis filiis Graecorum: ut ejiceretis eos de finibus suiJudaei adversum Tyrum et Sidonem et Palaestinorum terminos, sive Galilaeam alienigenarum dici arbitrantur: quod tempore captivitatis Judaicae, quando victi sunt a Romanis, Dei populum
Abbreviated transcription (Latin):
uiserunt sibi hȩreditatem dr & dis ꝑserunt eos innationibus & suꝑterram illius miserunt sor tem
Quod non solum su ꝑher&icis debemus accipere. qui sibi dĩpopulũ diuiserunt. & eos faciunt esse geni¬
les: sed adomneni rigidum su perbum que : docdirem : Qui sub nomine doctrinȩ & sacer dotii domi¬
nantur cleris & opprimunt eos qui sibi sub i&ti sunt: Cum quȩ fuerint neglegentes & scanda liha¬
uerint unum deminimis: &iam pueros ponunt in prostibulo. siue tradunt mer&ricibus. &
causa uoluptatis suȩ quorũ ds̃ uenter est . & gloria in confusione eorum uendunt puellas. t bi¬
bant uinũ : Tra durlaut̃
ad glescentes mere tricibus & puellas uenduiluxoriae : quitur pis
iucrigratia. non corri¬
pius de linquentes : Verum quid uobis & mihityrus & sydon. & om̃is
terminds palestinoꝵ¬

Expanded text:
viserunt sibi haereditatem Domini, et disperserunt eos in nationibus, et super terram illius miserunt sortem: viserunt sibi haereditatem Domini, et disperserunt eos in nationibus, et super terram illius miserunt sortem: quae non solum super haereticis debemus accipere, qui sibi Dei populum diviserunt, et eos faciunt esse gentiles, sed ad omnem rigidum superbumque doctorem, qui sub nomine doctrinae et sacerdotii dominantur cleris, et opprimunt eos qui subjecti sunt. Cumque fuerint negligentes, et scandalizaverint unum de minimis, etiam pueros ponunt in prostibulum, sive tradunt meretricibus: et causa voluptatis suae  quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum vendunt puellas, ut bibant vinum. Tradit autem adolescentes meretricibus, et puellas vendit luxuriae, qui turpis lucri gratia non corripit delinquentes. Verum quid vobis et mihi, Tyrus et Sidon, et omnis terminus Palaestinor
Abbreviated transcription (Latin):
usum qui contranaturã est. Similter & masculi relicto naturali usu feminȩ. ac censi sunt in desi de¬
rium sui in in uicem. mascoli in masculos tur pitudinẽ operantes. Et mercedem quã opor tuit
erroris sui in sem& ipsos recipientes : N& hoc fecisse contenti. uendiderunt puellam prouino
ut biberent : & libidini prȩferrent gulam. Quȩ uniuersa iudȩi. uespasiani. titique. tẽporib
amaxime hadri ani i uxta lit teram impl&a esse cõme morant. Sin aut̃ ad diem iudicii quȩ senpta
sunt uolueremur referre : dicimus omnem quisaluatur. saluari in e clesiasiue in cȩ lestihiera¬
salẽ : & post quã iude fuerit & hierusalẽ conuersa captiuita s. Eunc congregandos & deducen¬
dop̃mnes inuallẽ iosaphat: & ibi disceptaturũ dñmicũ eis qui suum populũ per secuti sunt : & di¬

Expanded text:
m Al. naturam suam, in eum usum qui contra naturam est. Similiter et masculi, relicto naturali usu feminae, accensi sunt in desidem Al. naturam suam, in eum usum qui contra naturam est. Similiter et masculi, relicto naturali usu feminae, accensi sunt in desiderium sui in invicem, masculi in masculos turpitudinem operantes, et mercedem quam oportuit erroris sui in semetipsos recipientes. Nec hoc fecisse contenti, vendiderunt puellam pro vino, ut biberent, et libidini praeferrent gulam. Quae universa Judaei, Vespasiani, Titique temporibus, et maxime Hadriani, juxta litteram impleta esse commemorant. Si autem ad diem judicii, quae scripta sunt, voluerimus referre, dicimus omnem qui salvatur, salvari in Ecclesia, sive in coelesti Jerusalem. Et postquam Judae fuerit et Jerusalem 208 conversa captivitas, tunc congregandos et deducendos omnes in vallem Josaphat: et ibi disceptaturum Dominum cum eis qui suum populum persecuti sunt, et di
Abbreviated transcription (Latin):
qui enĩ credit indño non uidi cabituri destibique disputabit cũ eisnon potenti amaieflais
sed rationis ueritate eos conuincens. qui partiti sunt populum di & hȩreditatẽ illius
dis ꝑserunt in nationibus. ut ser uos dĩ sibi ser uire conpellerent: & terram illius diui¬
serunt: Multis eam inter se erroribus separantes : Vt alii colerent iouem. alii iuno¬
nem & mineruam & febem & rd̃biginem a nubin. & crocadillũ. & ibin. noctuas. ac¬
apitros &cicongas Sub his nominibus quondam diuisus est populus dĩ. quẽ aduersariae
natione s̃dest principes mundiistius & rectores tenebrarũ non solũ diuiserunt sibi populũ di
sed posuerunt pueros in prostipula : Ut uirilẽ cogerent mutare naturã. Nequib: & a postolus loqͥtur
Propterea tradidit illos dr̃ in passionis ignominiae. Si quidem femine eorũ in muta uerunt naturalẽ

Expanded text:
Qui enim credit in Domino, non judicabitur. Ibique disputabit cum eis, non potentia majestatis, Qui enim credit in Domino, non judicabitur. Ibique disputabit cum eis, non potentia majestatis, sed rationis eos veritate convincens, qui partiti sunt populum Dei, et haereditatem illius disperserunt in nationibus, ut servos Dei sibi servire compellerent: et terram illius diviserunt, multis eam inter se erroribus separantes, ut alii colerent Jovem, alii Junonem, et Minervam, et febrem, et rubiginem, et Anubim et crocodilum, et ibin, noctuas, accipitres, et ciconias. Sub his nominibus quondam divisus est populus Dei: quae adversariae nationes, id est, principes mundi istius, et rectores tenebrarum, non solum diviserunt sibi populum Dei, sed posuerunt pueros in prostibulum, ut virilem cogerent mutare naturam, de quibus Apostolus loquitur: Propterea tradidit illos Deus in passiones ignominiae: siquidem feminae eorum mutaverunt naturalem usu
Abbreviated transcription (Latin):
re missionẽ & liberauit eos quid ñ m confitentus. & qui uersantur in & clesia inqua
uisio pacis estongregabit om̃gentes quȩcredere noluerunt & deduxit eoͥs inuallẽ
io saphata Quod significantius iuxta hebraicã ueritatẽ grecidicitur. Icata⁊ co
id est deor sumducam: Et de sublimibus ad inferiosa de traham. Simulque con¬
sidera quando in credulos quos que. uel aduersarias potestates dñs adiudicium prouo¬
cat & disceptat᷑or cũ eis: pro populosuo. Deducã inquit eas in uallem iosaphat.
Quando aut̃ credentes ad proeliũ cohortatur & dicita Suscitate robustos. ac cedan¬
accedant. ascendant omnes uiribellatores: consurgant. & ascendant gentes
in ualle io saphat: Non descendere. sed ascendere cohortatur. Omnes enim
qui iudicatur inualle positus est quȩ appollatur iosaphat : id est dñi iudicium¬

Expanded text:
rereucet eas in vallem Josaphat, quod significantius, juxta Hebraicam veritatem Graece dicitur κατάξω, id est, deorsum ducam, et de sublimibus ad inferiora detraham. Simulque considera, quando incredulos quosque, vel adversarias potestates Dominus ad judicium provocat, et disceptat cum eis pro populo suo: deducam, inquit, eas in vallem Josaphat. Quando autem credentes ad praelium cohortatur, dicit: Suscitate robustos: accedant, ascendant omnes viri bellatores: consurgant et ascendant gentes in vallem Josaphat, non descendere, sed ascendere cohortantur. Omnis enim qui judicatur
Abbreviated transcription (Latin):
sortem : & posuerunt puerum in prostipulo & puellam uendiderunt prouino ut bi
berent .Lxx. Quia &ceego in diebus illir & intempore illo quando conuertero capti¬
uitatẽ iuda & hierłm. congregabo omnes : & deducam eas in uallem iosa phat : & dis cepta¬
bo cumeis ibi propopulo meo & hereditate mea isrł: quidis persisunt ingentibus
& ter ram meã diuiserunt & suꝑ populũ meũ miserunt sortes. Et posuer̃ puerũ in pr&¬
stipulo & puellas uendebant prouino & bibebant. Hicamus ut polliciti sumus primũ iuxta
Amarisrinprioribus posteriora iungentes & eadem si potuerimus ad diem iudicu refer¬
re temptabimus. Saluatis credentibus in montesion . & in hierł i. & uocatis resi duis
depopulo iudȩorũ : Quicũ a postolis & ꝑ apostolis crediderunt Intẽpore illo post quam
conuerterit dñs captiuitatẽ iuda & hierłm. Quiuenerat prȩdicare cȩcis uisũ & captiuis

Expanded text:
sortem: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellam vendiderunt pro vino, ut sortem: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellam vendiderunt pro vino, ut berent. LXX: Quia ecce ego in diebus illis, et in tempore illo quando convertero captivitatem Juda et Jerusalem, congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat, et disceptabo cum eis ibi pro populo meo, et haereditate mea Israel, qui dispersi sunt in gentibus: et terram meam diviserunt, et super populum meum miserunt sortes: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellas vendebant pro vino, et bibebant. Dicamus ut polliciti sumus, primum juxta anagogen prioribus posteriora jungentes, eadem si poterimus, ad diem judicii referre tentabimus. Salvatis credentibus in monte Sion, et Jerusalem, et vocatis residuis de populo Judaeorum, qui cum apostolis et per apostolos crediderunt, in tempore illo postquam converterit Dominus captivitatem Juda et Jerusalem, qui venerat praedicare caesis visum, et captivis
Abbreviated transcription (Latin):
De quibus esaias loquitur :÷ hisi dñs sabaoth reliquis& nobis semensicuitt sodoma facti
essemus : & sicut gomorra similes fuis semus. Hos resi duos dñs uocauit siue ȩuange¬
li Saut eos quos uo caut Itaem̃ septuaginta inter pr&atisunt. Locus he difficili¬
mus est & multiplicm recipiens explanationem : ut subtropo logia omnia quȩ
dicta sunt adilla tem pora refera must adquȩ p&rus & paulus a postoli retulerunt :
Hoc est quando passus est dñs & resur recit Neque enim fieri potest ut superiora intẽ pͥrte
passionis & quȩ s&untur incellegamus in die iudicii: maxime cũ sequatur. Quia & ce
in diebus illis & intempore illo : & iste uersiculus prȩcedentibus inferiora conectors
Alno dicat cuncta tempore per p&rata. Quia &ce in diebus illis & intempore illo.
Cum conuertero captiuitatẽ iuda & hier ł me Congregabo omnes gentes. ut deduce¬

Expanded text:
de quibus Isaias loquitur: Nisi Dominus Sabaoth 206 reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti de quibus Isaias loquitur: Nisi Dominus Sabaoth 206 reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus . Hos residuos Dominus vocavit, sive evangelizavit eos, quos vocavit: sic enim LXX interpretati sunt. Locus hic difficillimus est, et multiplicem recipiens explanationem: ut sub tropologia omnia quae dicta sunt, ad illa tempora referamus, ad quae Petrus et Paulus apostoli retulerunt, hoc est, quando passus est Dominus et resurrexit. Neque enim fieri potest, ut superiora in tempore passionis, et quae sequuntur intelligamus in die judicii, maxime cum sequatur: Quia ecce in diebus illis, et in tempore illo, et iste versiculus, praecedentibus inferiora connectens, uno dicat cuncta tempore perpetrata. Quia ecce in diebus illis, et in tempore illo, cum convertero captivitatem Juda
Abbreviated transcription (Latin):
erit saluatio Sicut dixit dñs & in residuis quos dñs uocauerit. Lxx. Quia in montesion
neo loco inquonos posuimus saluatio siue saluatos. Et in hȩbraico scriptũ est phal& a
simachus transtudit qui fugerit. Et rursum aibi nos diximur in residuis P.axxta
Post quam igitur uenit dieri dñ magnus & horribilis & saluus eff&ctus est qui cũ que
post dm̃i pesur rectionẽ nomen illiur in uocauit : Omnis qui fuit inmonte sion & in hierłm
saluatus est. Desionenim e gressa est lex : & uerbũ dñ de hierusale. Dequa scriptũ
est honcapit proph&ã perire & tra hierusalẽ. Principiũ er goeorũ quisał uati sunt
fuit in siom & in hierł main speeula & inusione pacir : & in his quires du fuerunt quos
uocauit dñ resi duos eos debemus intellegere quideiudeorũ populo crediderunt.

Expanded text:
erit salvatio: sicut dixit Dominus: et in residuis quos Dominus vocaverit. LXX: Quia in monte Sion erit salvatio: sicut dixit Dominus: et in residuis quos Dominus vocaverit. LXX: Quia in monte Sion vocavit. In eo loco, in quo nos posuimus, salvatio, sive salvatus, et in Hebraico scriptum est PHALETA  , Symmachus transtulit, qui fugerit. Et rursum ubi nos diximus, in residuis, et LXX Postquam igitur venit dies Domini magnus et horribilis: et salvus effectus est, quicumque post Domini resurrectionem nomen illius invocavit, omnis qui fuit in monte Sion, et in Jerusalem salvatus est: de Sion enim egressa est lex: et verbum Domini, de Jerusalem , de qua scriptum est: Non capit prophetam perire extra Jerusalem . Principium ergo eorum qui salvati sunt fuit in Sion et Jerusalem, in specula, et in visione pacis, et in his qui residui fuerunt, quos vocavit Dominus. Residuos eos debemus intelligere, qui de Judaeorum populo crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eius & samuhel inter eos qui inuocant nomen ẽ : Inuocabant dñm & ipse & au diebat eos.
in colũna nubis loquebatur ad eos. Siigitur et decredentibus corinthus & de mõse
& aaron & samu hele scribitur. quod inuocauerit nom̃ dm̃ : non incipientiũ sed ꝑfeto ꝵ
hanc gratiam es se credamus. Verbũ quo que effusiomuaestrndit muer is lar git¬
tẽ quod nequaquã in paucos proph&as ut olimfiebat inu&ceriesta mento sediui cons¬
sed in omnem carnẽ : Neque enĩ est distintio iudei & greci serui & liberiuri & femine
quia omnes in xp̃o unũ sumus. Vnde & agabus cȩsarta proph& auit : & in antiochia
erant proph&e plurime Et a postolus prȩcipit. Vt si altero proph&ante alteri fuent
reuelatũ. prior taceat : & quat tuor filias phi lippi ae uangelistȩ legimus proph&as se:
Senes quo que uiderunt somnia: quando paulus iamsen& audiuit uirũ macedo nẽ dicen¬
tẽ sibi. Transi ens inmace doniam adiuua nos & omnes iuuenes quiin xp̃o &titere fortis¬

Expanded text:
el inter eos qui invocant nomen ejus. Invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos: in columna nubis loquebatur ad eos . Si igitur de credentibus Corinthiis, et de Moyse et Aaron ac Samuele scribitur, quod invocaverint nomen Domini, non incipientium, sed perfectorum, hanc gratiam esse credamus. Verbum quoque effusionis, quod Hebraiatem, quod nequaquam in paucos Prophetas ut olim fiebat in veteri Testamento, sed in o in hunc et illum, sed in omnem carnem. Neque enim est distinctio Judaei et Graeci, servi et liberi, viri et feminae: quia omnes in Christo unum sumus . Unde et Agabus Caesareae prophetavit , et in Antiochia erant prophetae plurimi: et Apostolus praecipit, ut si, altero prophetante, alteri fuerit revelatum, prior taceat . Et quatuor filias Philippi evangelistae legimus prophetasse . Senes quoque viderunt somnia, quando Paulus jam senex audivit virum Macedonem, dicentem sibi: Transiens in Macedoniam adjuva nos . Et omnes juvenes qui in Christo exstitere fortis