comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eoquod in monasterio
tuo passim mulieres as¬
cendant. & quod ad huc est grauiꝰ
monachos tuos mulieres sibi cõ¬
matres facere. & ex hoc incautã
cum eis cõmunionẽ habere. Negͦ
hac occasione humani generis.
inmicus sua eos quod absit cal¬
liditate decipiat: id̃o huiꝰ te p̃¬
cepti serie cõmonemꝰ ut neq mu¬
lieres in monasterio tuo deincepͤ
qualibet occasione ꝑmittas as¬
cendere. neq monachos tuos si¬
bi cõmatres fac̾e. Nam si hoc de¬
nuo ad aures nrãs quocũq mͦ
ꝑuenerit. sic te seuerissime no¬
ueris ultioni subdendum. ut e¬
mendationis qualitate tue teteri
sine dubio corrigantur.
tudo ur̃a intentione solli¬
cita de anime sue uita co¬
respondere. Nam qd̃ in excusatio¬
ne molestia corporalis adducit᷑.
expectato salutis tempore laborẽ
sũ moꝑe potuistis ꝓ cõmodo et̾¬
ne salutis assumere. ut &e uos
de nr̃a ratione. ⁊ nos de ur̃a uti¬
litate gauderemꝰ. Ea etenĩ que
meis scripsi epłis replicanda nc̃

Expanded text:
quod in monasterio tuo passim mulieres ascendant, et, quod adhuc est gravius, monachos tuos mulieres sibi commatres facere, et ex hoc incautam cum eis communionem habere. Ne ergo hac occasione humani generis inimicus sua eos, quod absit, calliditate decipiat, ideo hujus te praecepti serie commonemus, ut neque mulieres in monasterio tuo deinceps qualibet occasione permittas ascendere, neque monachos tuos eas commatres sibi facere. Nam si hoc denuo ad aures nostras quocunque modo pervenerit, sic te severissimae noveris ultioni subdendum, ut emendationis tuae qualitate caeteri sine dubio corrigantur. tudo vestra intentione sollicita de animae suae vita corespondere. Nam quod 723 in excusationem molestia corporalis adducitur, exspectato salutis tempore, laborem summopere potuistis pro commodo aeternae salutis assumere, ut et vos de nostra ratione, et nos de vestra credulitate gauderemus. Ea enim quae meis scripsi epistolis replicanda nunc
Abbreviated transcription (Latin):
multos scriptis suis ur̃a frat̾ni¬
tas minꝰ posuit. Si autẽ eos qͦs
generales synodi respuunt. h̃c
unũ amplius. S inter hec scien¬
dum ẽ quia ut nobis liceat recłã¬
fidem libere fateri. & cuncta que
agenda sunt concordit̾ in pace
santer orandum est: ut om̃ips
d̃s eoꝵ pedibus barbaras natio¬
nes subiciat. longa eis & felicia
tempora concedat: quatinus ꝑ
xp̃ianum imꝑium ea que in
xp̃o est fides regnet. Gregor¬

Expanded text:
multos scriptis suis vestra fraternimultos scriptis suis vestra fraternitas minus posuit; si autem eos quos generales synodi respuunt, hunc unum amplius. Sed inter haec sciendum est quia ut nobis liceat rectafidem libere fateri, et cuncta quae agenda sunt concorditer in pace santer orandum est, ut omnipotens Deus eorum pedibus barbaras nationes subjiciat, longa eis et felicia tempora concedat, quatenus per Christianum imperium ea quae in Christo est fides regnet.
Abbreviated transcription (Latin):
letur: tantum est malũ scandali
alieno corde generati. ut ab eo
qui peccauerit. nec ipsum sacri¬
ficium dñs accipiat: quod de¬
lere peccatum solet. Curate gͦ
cordis nr̃i scandalũ festine de¬
tergere. ut possit omp̃s ds ob¬
lationis ur̃e sacrificium accepta¬
bile habere. Preterea cũ recta
a uobis fides ueracit̾ atq subti¬
liter sit ꝓlata. inter eos quos
scd̾m scĩsimas generales syno¬
dos dampnaudos ẽẽ censuistis
eudoxium quendam uos dãp.¬
nasse repperimꝰ. cuius nom̃ in
latina lingua. neq in synodis. noq
in libris beate memorie ep̃oꝵ
epifanii. augustini. & filastri qͦs
contra hereticos p̾cipue dispu¬
tasse nouimꝰ positũ repperimꝰ.
Quod si quis eũ ueracit̾ de ca¬
tholicis patrib dampnat: eius
ꝓculdubio sententiam sequim᷑.
Uos tam̃ si in sẏnodica ur̃a epła
eos quoq nominatim dãpnare
uoluistis qui extra scãs synodos
ꝑ patrum scripta dampnant᷑.

Expanded text:
leatur, tantum est malum scandali leatur, tantum est malum scandali alieno corde generati, ut ab eo qui peccaverit nec ipsum sacrificium Dominus accipiat, quod delere peccatum solet. Curate ergo cordis vestri scandalum festine detergere, ut possit omnipotens Deus oblationis vestrae sacrificium acceptabile habere. Praeterea cum recta a vobis fides veraciter et subtiliter sit prolata, inter eos quos per sanctissimas generales synodos damnandos esse censuistis, Eudoxium quemdam vos damnasse reperimus: cujus nomen in Latina lingua neque in synodis, neque in libris beatae memoriae episcoporum Epiphanii, Augustini, et Philastri, quos contra haereticos praecipue disputasse novimus, positum reperimus. Quod si quis eum veraciter de catholicis Patribus damnat, ejus procul dubio sententiam sequimur. Vos tamen si in synodica vestra epistola eos quoque nominatim damnare voluistis, qui extra sanctas synodos per Patrum scripta damnantur
Abbreviated transcription (Latin):
tis. si ꝓfani nominis suꝑbiam
declinetis: uxta hoc qd̃ idem ma¬
gister gentium dicit. O timothee
depositũ custodi. deuitans ꝓfa¬
nas uocum nouitates. Nimis qͥp¬
pe iniquũ est si hi qui p̾dicato¬
res humilitatis facti sunt de ua-¬
ni nominis elatione glorientur.
cum uerus p̾dicator dicat: mͥ
riosus est. qui non de temporali
potentia s ꝓ xp̃i nomine in sua
passione głatur. In hoc itaq uos
medullitus amplec̾tim᷑. in hoc
sacerdotes ẽẽ recognoscimꝰ. si re¬
pulsa uanitate uerboꝵ sc̃itatis
locum cũ sc̃a humilitate tene¬
atis. Ecce enĩ in nefandi appella¬
tione nominis scandalizati sumꝰ.
&e non minimas querelas serua¬
autem fr̃nitas nouit quia ueritaᷤ
dicit. Si offers munus tuũ ad al¬
tare & ibi recordatꝰ fueris quia
te: relinque ibi munus tuũ. & ua
de prus reconciliari frĩ tuo: ce
tunc ueniens offeres munuis tuũ.
Qua in re pensandũ est quia cũ
om̃is culpa oblato sacrificio de¬

Expanded text:
tis, si profani nominis superbiam tis, si profani nominis superbiam declinetis, juxta quod idem magister gentium dicit: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates. Nimis quippe iniquum est, si hi qui praedicatores humilitatis facti sunt, de vani nominis elatione glorientur, cum verus praedicator dicat: Mih ergo vere gloriosus est, qui non de temporali potentia, sed pro Christi nomine de sua passione gloriatur. In hoc itaque vos medullitus amplectimur, in hoc sacerdotes vos esse recognoscimus, si, repulsa vanitate verborum, sanctitatis locum cum sancta humilitate teneatis. Ecce enim in nefandi appellatione nominis scandalizati sumus, et non minimas querelas servaautem fraternitas novit quia Veritas dicit: Si offers 851 munus tuum ante altare, et ibi recordatus fueris, quia te, relinque us reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum. Qua in re pensandum est quia cum omnis culpa oblato sacrificio de
Abbreviated transcription (Latin):
tate gr̾e ab omni erroris scissione
custodit: & contra pereuntis mun¬
di ut ita dicam tot culparũ di¬
luuium ex multis lignis archã
construit. in qua electi om̃ipoten¬
tis dei seruentur ad uitam. Nlam
cum uicissim nob̃ fidei nr̃e con¬
fessionem transmittimꝰ. & carita¬
tem nrãm erga nos ostendimus.
quid aliud in sc̃a eccła agimus
nisi archam bitumine linimus
ne unda erroris intret. ⁊ uel sp̃u¬
ales quosq tanquam homines.
uel carnales tanquã animalia
occidat: S cum sapient̾ a uobis
recta fides ꝓlata sit: restat ꝓcul
dubio ut debeatis pacem cordiũ
prudentius eustodire. ꝓpt̾ hoc qd̃
ueritas dicit. Habete sal in uob̾:
&e pacem habete inter uos. Et pau¬
lus apłs admonet dicens. Sollici¬
ti seruare unitatem sp̃s in uin¬
culo pacis. Qui rursus ait. Pa¬
cem sequimini cum om̃ibꝰ et
sc̃imoniam. sine qua nemo uide¬
bit dm̃. Quam uidelicet pacem
tunc nobiscum ueraciter habebi¬

Expanded text:
tate gratiae ab omni erroris scissione tate gratiae ab omni erroris scissione custodit, et contra pereuntis mundi, ut ita dicam, tot culparum diluvium, ex multis lignis arcam construit, in qua omnipotentis Dei electi serventur ad vitam. Nam cum vicissim nobis fidei nostrae confessionem transmittimus, et charitatem nostram erga nos ostendimus, quid aliud in sancta Ecclesia agimus, nisi arcam bitumine linimus; ne unda erroris intret, et vel spiritales quosque tanquam homines, vel carnales tanquam animalia occidat? Sed cum sapienter a vobis recta fides prolata sit, restat ut procul dubio debeatis pacem cordium prudentius custodire, propter hoc quod Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Et Paulus apostolus admonet, dicens: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Qui rursus ait: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Quam videlicet pacem tunc nobiscum veraciter habebi
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ti qui p̾sunt habere quidem
sollicitudines & exteriores debẽt.
nec tam̃ eis uehement̾ incũbere:
sacerdotes recte & caput ꝓhiben¬
tur radere & comam nutͥre. ut
cogitationes carnales de uita sub¬
ditoꝵ nec a se funditꝰ amputent.
nec rursus ad crescendum nimis
relaxent. Ubi &e bene dicit᷑. Ton¬
dentes tondeant capita sua. ut
uidelicet cure temporalis solli¬
citudines & quantum necesse
ẽ ꝓdeant. & tam̃ recidant᷑ citiꝰ
ne ĩ moderatiꝰ excrescant. Dum
gͥ & ꝑ administratã ext̾riorem
ꝓuidentiam corpoꝵ uita ꝓte¬
gitur. & rursum ꝑ ͥmod̾atam cor¬
dis intentionem impendit᷑: ca¬
pilli in capite sacerdotis ⁊ seruã¬
t᷑ ut cutẽ cooꝑiant: & resecant᷑¬
ne ocłos claudant. Preterea epłas ur̃as
directas. plenas fide suscepimꝰ. atq
omnipotenti deo grãs agimus. qui
inconsutilem tunicam desuꝑ con¬
textam uidelicet eccłiam suam ui¬
caria confessione fidelium in uni¬

Expanded text:
cti qui praesunt habere quidem cti qui praesunt habere quidem sollicitudines et exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua, ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, neigitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impeditur, capilli in capite sacerdotis et servantur ut cutem cooperiant, et resecantne oculos claudant. Praeterea epistolas vestras directas plena fide suscepimus, atque omnipotenti Deo gratias agimus, qui inconsutilem tunicam desuper contextam, videlicet Ecclesiam suam, vicaria confessione fidelium in uni
Abbreviated transcription (Latin):
nusqũã absq culpa. cũ quo
nusquã sine iusticia. Curandũ
gͦ est ut ꝑturbatio cogitationum
non exuꝑet animum. Nam repel¬
li funditus nullatenus potest. Qͥs¬
quis enĩ est in loco regiminis. ali¬
quando necesse habet etiam terre¬
na cogitare & exterioꝵ quoq cu¬
ram gerere. ut grex com missus
ualeat ad ea que sibi sunt explen¬
da subsistere. S magnoꝑe semꝑ
ꝓuidendum ẽ ne hec eadem cura
modum transeat. ut cũ ad cor
licenter admittitur. nimis excres¬
cere ñ ꝑmittat᷑. Uñ recte ꝑerechielẽ
ꝓpħam dicit᷑. Sacerdotes caput
suũ non tadant. neq comani
nutriant. s tondentes attonde¬
ant capita sua. Quid enim ꝑ
significationẽ sunt capilli in ca¬
pite. nisi cogitationes in mte:
Qui dum suꝑ cerebrum insen¬
sibilit̾ oriuntur. curas uite pre¬
sentis designant. que ex sensu
negligenti quia importune ali¬
quando ꝓdeunt quasi nobis ñ
sentientibꝰ ꝓcedunt. Quia gͥ cun¬

Expanded text:
nusquam absque culpa, cum quo nusquam absque culpa, cum quo nusquam sine justitia. Curandum ergo est ut perturbatio cogitationum non exsuperet animum, nam repelli funditus nullatenus potest. Quisquis enim est in loco regiminis, aliquando necesse est habeat etiam terrena cogitare, et exteriorum quoque curam gerere, ut grex commissus valeat ad ea quae sibi sunt explenda subsistere. Sed magnopere semper providendum est ne haec eadem cura modum transeat, ut cum ad cor licenter admittitur, nimis excrescere non permittatur. Unde recte per Ezechielem prophetam dicitur: Sacerdotes caput suum non radant, neque comam suam nutriant; sed tondentes attondeant capita sua. Quid enim per significationem sunt capilli in capite, nisi cogitationes 850 in mente? qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis designant, quae ex sensu negligenti, quia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cun
Abbreviated transcription (Latin):
quos actiones huiꝰ scłi mentis ꝑ¬
turbatione confundunt. Nam
qui sc̃ĩ sp̃s grã tenet᷑ in mente.
transit aquas. & tam̃ fluminibꝰ
non oꝑietur: quia etiam inter
medias popłoꝵ cateruas sic ꝑa-¬
git gressus sui itineris. ut ñ
submittat actionibus caput
mentis. Ego quoq qui indignꝰ
ad locũ regiminis ueni. infir¬
mitatis mee conseiꝰ secretiora lo¬
ca petere aliquando decreueram. S
suꝑna mͥ uidicia aduersari conspi¬
ciens. iugo conditoris subdidi cer-¬
uicem cordis: hoc p̃cipue ꝑpen¬
deus. quia quelibet occulta loca
sine dei gr̃a animã saluare
ñ possunt. quod aliq̃ñ in ipsis
quoq conspicimꝰ erratib elec¬
toꝵ. Nam loth in ꝑuersa ciuita
te iustus fuit. in monte pecca¬
uit. Sed ista cur dicimꝰ. cũ ma¬
iora nouerimꝰ: Quid enĩ ꝑadiso
iocundius: Quid celo securius:
Et tam̃ homo ex ꝑadiso peccan¬
gͦ nobis illiꝰ uirtus querenda
est & gr̃a postulanda. sine quo

Expanded text:
quos actiones hujus saeculi mentis pquos actiones hujus saeculi mentis perturbatione confundunt. Nam qui sancti Spiritus gratia tenetur in mente, transit aquas, et tamen fluminibus non operitur, quia etiam inter medias populorum catervas sic peragit gressus sui itineris, ut non submittat actionibus saeculi caput mentis. Ego quoque qui indignus ad locum regiminis veni, infirmitatis meae conscius, secretiora loca petere aliquando decreveram; sed, superna mihi judicia adversari conspiciens, jugo conditoris subdidi cervicem cordis: hoc praecipue perpendens, quia quaelibet occulta loca sine Dei gratia animam salvare non possunt; quod aliquando in ipsis quoque conspicimus erratibus electorum. Nam Lot te fuit justus: in monte peccavit. Sed ista cur dicimus, quum majora noverimus? Quid enim paradiso jucundius? quid coelo securius? et tamen homo ex paradisergo nobis virtus quaerenda est, et gratia postulanda, sine quo
Abbreviated transcription (Latin):
regendam nauem suscipit. tauto
amplius necesse est uigilet. qͥͣnto
ampluis litus relinquit. ut aliq̃n
futuras ꝓcellas ex signo ꝓuideat.
aliqñ uenientes aut directo clauo
si parue st̃ suꝑet: aut si uehem̃t̾
intumescunt dato in obliquum
let cum cuncti illic quib nulla
nauis cura cõmissa ẽ quiescant.
Quomͦ autem suscepto pastorali
onere hr̃e serenitatem cogitatio¬
num potestis. cum scriptum sit.
ecce gigantes gemunt sub aqͥs:
Iuxta ioħis etenim uocem aque
gemere est: quia quisquis in
hoc mundo quasi quadam mo¬
le corꝑis ordine potestatis excre¬
uerit. tanto pondera maioris
tribulationis sentit: quanto
suꝑ se regendoꝵ popłoꝵ curã
susceꝑit. S si sp̃s sc̃i uirtus af¬
flictam mentem afflauerit. ꝓ¬
tinus hoc quod isrłitico popło
corporaliter factum est: nob̾ sp̃u¬
aliter contingit. Scriptum qͥp¬
pe est. filii autẽ isrł ambula
tecum ero: & flumina non oꝑieñ
te. Illos enim flumina oꝑiunt.

Expanded text:
regendam navem suscepit, tanto regendam navem suscepit, tanto amplius necesse est vigilet, quanto amplius littus relinquit, ut aliquando futuras procellas ex signis praevideat; aliquando venientes, aut directo clavo, si parvae sint, superet; aut si vehementer intumescunt, dato in obliquum let, cum cuncti illi quibus nulla navis cura commissa est quiescunt. Quomodo autem, suscepto pastorali onere, habere serenitatem cogitationum potestis, cum scriptum sit: Ecce gigantes gemunt sub aquis ? Juxta Joannis etenim vocem, Aquae, gemere est, quia quisquis in hoc mundo quasi quadam corporis mole ordine potestatis excreverit, tanto pondera majoris tribulationis sentit, quanto super se regendorum populorum curam susceperit. Sed si sancti Spiritus virtus afflictam mentem afflaverit, protinus hoc quod Israelitico populo corporaliter factum est nobis spiritaliter contingit. Scriptum quippe est: Filii autem Israel ambultecum ero, et flumina non operient te. Illos enim flumina operiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Duo quippe st̃ p̃cepta cari¬
tatis. di uidelicet a mor & ꝓximi.
xumis cupiens ysaias officium
p̃dicationis appetit. ꝑ contem¬
platiuam uͦ ieremias amori
conditoris sedule inherere desi¬
derans: ne mitti ad pͣdicandum
debeat contradicit. Quod gͦ lau¬
dabilit̾ unus appetiit: hoc lau¬
dabilit̾ alter expauit. Iste ne taci-¬
de contemplationis lucra loquen¬
do ꝑderet. ille ne dampna studi¬
osi oꝑis tacendo sentiret. S hoc
in utrisq est subtiliter intuen¬
dum. quia & is qui retusauit ple¬
ne non restitit. & is qui mitti
uoluit ante se ꝑ altaris calculũ
purgatum uidit. ne aut non pur¬
gatus adire quisq sacra minist̾ia
audeat: aut que suꝑna gr̃ã eli¬
git sub humilitatis spetie suꝑbe
contradicat. Magno autem desi¬
dio uos in epłis urĩs in uenio se¬
renitatem mentis querere. & re¬
pulsa ꝑturbatione ad tranquilli¬
tatem cogitationis anhelare. Sed
qua ratione ad hoc ur̃a fr̾nitas

Expanded text:
it. Duo quippe sunt praecepta chariit. Duo quippe sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi. ximis cupiens Isaias, officium praedicationis appetit, per contemplativam vero Jeremias amori conditoris sui sedulo inhaerere desiderans ne mitti ad praedicandum debeat, contradicit. Quod ergo laudabiliter unus appetiit, hoc laudabiliter alter expavit. Iste, ne tacitae contemplationis lucra loquendo perderet, ille, ne damna studiosi operis tacendo sentiret. Sed hoc in utrisque est subtiliter intuendum, quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit, ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus, adire quisquam sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia eligit sub humilitatis specie superbe contradicat. Magno autem desiderio vos in epistolis vestris invenio serenitatem mentis quaerere, et repulsa perturbatione ad tranquillitatem cogitationis anhelare. Sed qua ratione ad hoc vestra fratern
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ est ut &e qui uiuunt iam ñ
sibi uiuant. s ei qui ꝓ ipsis mor¬
uerbis colligit᷑ quia si is qui ualet
omĩpotentis di oues renuit pasc̾e.
ostendit se pastorem sũmũ mini¬
me amare. Si enim unigenitus
patris ꝓ explenda utilitate om̃iũ
de. secreto patris egressus ẽ ad pu¬
blicum nr̃m. nos quid dicturi
sumus. si secretũ nr̃m p̾ponimꝰ
utilitati ꝓximoꝵ: Quies itaq
nobis et ex corde appetenda est:
&e tñ ꝓ multoꝵ lucro aliq̃n post¬
ponenda. Nam sicut toto desi-¬
derio debemꝰ occupationem fu-¬
gere. ita si desit qui p̾dicet oc¬
cupationis onꝰ libenti necesse ẽ
humero subire. Quod ex duoꝵ
ti se dño ieremias respondit di¬
cens. Ah ahah dũe ds̃ nescio loqͥ:
quia puer sum. Et cum om̃ips
ds̃ ꝑsonã ad p̾dicandũ quereret
dicens quẽ mittã & quis ibit nob̾.
ultro se ysaias obtulit dicens.¬
Ecce ego. mitte me. En ab utrisq
exteruis diuersa uox ꝓdiit. s ñ
diuerso fonte dilect̾ionis emana-¬

Expanded text:
Superest ut et qui vivunt jam non sibi vivant, sed qui pro eis morverbis colligitur quia si is qui valet omnipotentis Dei oves renuit pascere, ostendit se Pastorem summum minime amare. Si enim unigenitus Patris pro explenda utilitate omnium de secreto Patris egressus est ad publicum nostrum, nos quid dicturi sumus, si secretum nostrum praeponimus utilitati proximorum? Quies itaque nobis et ex corde appetenda est, et tamen pro multorum lucro aliquando postponenda. Nam sicut toto desiderio debemus occupationem fugere, ita si desit qui praedicet, occupationis onus libenti necesse est humero subire. Quod ex duoruti se Domino Jeremias respondit, dicens: A, a, a, Domine Deus, nescio loqui, quia puer ego sum. Et cum omnipotens Deus personam ad praedicandum quaereret, dicens: Quem mittam, et quis ibit nobis? ultro se Ecce ego, mitte me . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanav
Abbreviated transcription (Latin):
dicicimꝰ ut in his dep̾cationis uo¬
cibus paulo dutiꝰ occupem᷑. Ora¬
tionem uͦ dñicam iccirco mox
post precem dicimꝰ: quia mos apłoꝵ
fuit: ut ad ipsam solumͦ orationẽ
oblationis hostiam consecrarent. &
ualde mͥ in conueniens uisum est.
ut p̾cem quam scolasticus com¬
posuerat suꝑ oblationem dice¬
remus. & ipsam traditionẽ quã
redemptor nr̃ composuit suꝑ¬
sacrum eiꝰ corpus ac sanguinem
non diceremꝰ. S & dnĩca or̃o apd̃
grecos ab om̃i popło dr. apd̃ nos
uero a solo sacerdote. In quo gͦ
grecoꝵ consuetudines sequuti su¬
mus. qui aut ueteres nr̃as repa-¬
rauimus: aut nouas & utiles con¬
stituimꝰ. in quib tam̃ alios non
ꝓbamur imitari: Ergo caritas
urã cũ occasio dederit ut ad ca¬
tenensem ciuitatem ꝑgat uel in
sẏracusana eccłia eos quos credit¬
aut intelligit: quia de hac re
murmurare potuerunt facta
collocutione doceat: & quasi alia
ex occafione eos instruere ñ de¬

Expanded text:
dicimus, ut in his deprecationis vodicimus, ut in his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco mox post precem dicimus, quia mos apostolorum fuit, ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est, ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem diceremus, et ipsam traditionem quam Redemptor noster composuit, super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus; in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas cum occasio dederit, ut ad Catanensem civitatem pergat, vel in Syracusana Eccaut intelligit, quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione, doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non de
Abbreviated transcription (Latin):
lo eoꝵ aliam eccłiam secuti sumꝰ¬
Nam ut alła hic diceret᷑ de ieroso¬
limoꝵ. eccłia ex beati ieronimi
traditione dempore beate memo¬
rie damasi pape tradr tractum.
Et ideo magis in hac re illam con¬
suetudinem amputauimꝰ. que
hic a grecis fuerat tradita. Subdi¬
aconos autem ut spoliatos ꝓcede
facerem: antiqua consuetudo eccłie
fuit. S placuit eiudam nr̃o pon¬
tifici nescio cui: qui eos uestitos ꝓ¬
cedere p̾cepit. Nam ur̃e eccłie num¬
quid traditionem a grecis acceꝑuis̃.
Uñ hñt gͦ hodie ut subdiaconi
in eis in tunicis ꝓcedant: nͥ qr hoc a
matre sua romana eccłia ꝑceꝑunt:
Kyriceleyson autẽ neq nos diximꝰ
neq dicimꝰ sicut a grecis dr̃.: qͥa
in grecis om̃s simul dicunt. Ap̃¬
nos autem a clericis dr̃ a popło
respondet᷑: & totidẽ uocib etiam
x p̃eeleyson dr. quod apd̃ grecos
nullomodo dicitur. In cotidianis aũt
missis alia que dici solent tacemꝰ.

Expanded text:
lo eorum aliam Ecclesiam secuti sumlo eorum aliam Ecclesiam secuti sumNam ut alleluia hic diceretur, de Jerosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione tempore beatae memoriae Damasi papae traditur tractum, et ideo magis in hac re illam consuetudinem amputavimus quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, qui eos vestitos procedere praecepit. Nam vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo hodie ut subdiaconi lineis in tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrie eleison autem nos neque diximus, neque dicimus sicut a Graecis dicitur, quia in Graecis nos autem a clericis dicitur, a populo respondetur, et totidem vicibus etiam Christe eleison dicitur, quod apud Graecos nullo modo dicitur. In quotidianis autem Missis alia quae dici solent tacemus:
Abbreviated transcription (Latin):
tionib responsura tempore
quo in sicilia dilata ẽ ꝑrexisset.
Sed tam̃ postquam frẽm & coe¬
Et ideo quia de eisdem nob̾ &¬
Qui qm̃ maturi ꝓuidiq consilii
sacerdos est. si cum ipso causas
ꝓ quib missus es tractare uo¬
lueris: certi sumus quia in eo
&e quod utile est & quod ratio¬
nẽ habet inuenies
GRegorius.
Iohanni ep̃o syracusano. xlui.¬
eniens quidam de sicilia
dixit mͥ quod aliqui
amici eius uel greci uł
latini nescio quasi sub zelo sc̃e¬
sc̃e romane eccłie de meis dis¬
positionib murmurarent di¬
centes: quomͦ ecclram constanti¬
nopolitanam disponit cõpͥm̾e
qui eiꝰ consuetudines ꝑ omĩa se¬
quitur: Cui cum dicerẽ quas
consuetudines sequim᷑: Respon¬
dit. Quia alła dici ad missas
extra pentecosten tempora fa¬
citis: quia sub diaconos spolia¬
tos ꝓcede. quia kyriceleyson
dici. quia orationẽ dñicam
mox post canonẽ dici statuistis.
Cui ego respondi. quia in nul¬

Expanded text:
tionibus responsura, tempore tionibus responsura, tempore quo in Sicilia dilala est, perrexisset. Sed tamen postquam fratrem et coeet Qui quoniam maturi providique consilii sacerdos est, si cum ipso causas pro quibus missus est, tractare volueris, certi sumus quia in eo et quod utile et quod rationem habet inveniesGregorius Joanni episcopo Syracusano. Veniens quidam de Sicilia mihi dixit quod aliqui amici ejus, vel Graeci vel Latini, nescio, 940 quasi sub zelo sanctae Romanae Ecclesiae, de meis dispositionibus murmurarent, dicentes: Quomodo Ecclesiam Constantinopolitanam disponit comprimere, qui ejus consuetudinem per omnia sequitur? Cui cum dicerem: Quas consuetudines ejus sequimur? respondit: Quia alleluia dici ad missas extra Pentecostes tempora fecistis; quia subdiaconos spoliatos procedere, quia Kyrie eleison dici, quia orationem Dominicam mox post canonem dici statuistis. Cui ego respondi quia in nul
Abbreviated transcription (Latin):
quanta cura quantaq iugilan¬
tia ep̃oꝵ cause debeant ꝑscru¬
tari sapientia tua consideret.
In ea uͦ epła quam ꝑ latorem p̾¬
sentium transmisisti. ꝓ quib
ad nos causis a crementio frece
ficietenꝰ indicasti. & earum radi¬
cem penitus tacuisti. Quarũ
si nobis origo uel fuisset qua¬
litas interius manifesta:. quid
de his definiendũ ẽẽt p̾dieti
fr̃is nr̃i animos responsione:
utiq patenti ac congrua firma¬
remus. Illud tam̃ nob̃ omnino
displicuit. quod aliquos ep̃oꝵ
sine primatus sui epłis ad comi¬
tatum ꝓfectos ẽẽ: uel conuentꝰ
significas illicitos celebrare. Sed
quia sicut p̾fati sumꝰ causarũ
origo uel qualitas ornnino no¬
bis ignota est: ꝓnuntiare ali¬
quid diffinitiue non possumꝰ.
ne quod rep̾hensibile nimis ẽ
de reb non bene cognitis. ꝓ¬
ferre sententiam uideam᷑. Uñ
ualde necessariũ fuerat si huc
ꝓ plenissima instructiõe nr̃a
maguitudo tua nr̃is int̾roga¬

Expanded text:
quanta cura, quantaque vigilanquanta cura, quantaque vigilantia episcoporum causae debeant perscrutari, sapientia tua consideret. In ea vero epistola quam per latorem praesentium transmisisti, pro quibus ad nos causis a Crementio fratreerficie tenus indicasti, et earum radicem penitus tacuisti. Quarum si nobis origo vel fuisset qualitas interius manifesta, quid de his definiendum esset, praedicti fratris nostri animos responsione utique patenti ac congrua firmaremus. Illud tamen nobis omnino displicuit quod aliquos episcoporum sine primatis sui epistolis ad comitatum profectos esse, vel conventus significas illicitos celebrare. Sed quia, sicut praefati sumus, causarum origo vel qualitas omnino nobis ignota est, pronuntiare aliquid definitive non possumus, ne, quod reprehensibile nimis est, de rebus non bene cognitis proferre sententiam videamur. Unde valde necessarium fuerat si huc pro plenissima instructione nostra Magnitudo tua, nostris interroga
Abbreviated transcription (Latin):
bium ueniant que gerunt᷑: r̾õ
ea ꝓ securitate partium debet
habita solidare. Proinde cog¬
noscentes quid inter dilectionẽ
tuam & fantinum defensorem
nr̃m ac rectorem patrimonii
partium panormitanoꝵ conue¬
nerit. de portionib tibi compe¬
tentib in massa leueas & samã¬
teria in ꝓuincia sicilia territorio
panormitano: & in domo in pa-¬
normitana ciuitate sita quã eccłie
nr̃e dudum titulo donationis
obtuleras: nr̃m in his accõmoda¬
mus assensum: atq omĩa sicuti
inter uos gesta sunt ꝑ huiꝰ ratio
cinationis paginam confirma¬
mus. nec quicquam eoꝵ a nob̃
successoribq nr̃is deduci in ir¬
ritum ꝓfitemur: quia ualde
eccłiastice est moderationi conue¬
niens: ut queq ordinata fuerit᷑
uel decisa: nulla in posterum
debeant refragatione turbari.
Gregoriꝰ martino scolastico. xli.¬
um de negotiis uilib
exorta causatio maioris
ut magnitudini tue¬
notum est requisitionis indigeat:

Expanded text:
bium veniant quae geruntur, ratio bium veniant quae geruntur, ratio ea pro securitate partium debet habita solidare. Proinde cognoscentes quid inter dilectionem tuam et Fantinum defensorem nostrum ac rectorem patrimonii partium Panormitanarum 975 convenerit de portionibus tibi competentibus in Massalenas et Samanteria, in provincia Sicilia, territorio Panormitano, et domo in Panormitana civitate sita, quam Ecclesiae nostrae dudum titulo donationis obtuleras; nostrum in his accommodamus assensum, atque omnia sicuti inter vos gesta sunt, per hujus tuitionis paginam confirmamus, nec quidquam eorum a nobis successoribusque nostris deduci in irritum profitemur, quia valde Ecclesiasticae est moderationi conveniens, ut quae ordinata fuerint vel decisa, nulla in posterum debeant refragatione turbari.Gregorius Martino Scholastico. Cum de negotiis civilibus exorta causatio, majoris, ut magnitudini tunotum est, requisitionis indigeat,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad religiosum ꝓ¬
positum & animarum
salutem ꝑtinere monstrat᷑ si ne
aliqua est deo auctore dilatiõe
complendum. Et ideo quia mo¬
nachoꝵ congregatio que in mo¬
nasterio p̾coritano consistit ꝓ
sacris missarum sollempnib
ꝑagendis prb̃i indigere ꝓbant᷑
officio: atq de sua sibi congre¬
gatione in hoc ordine postulat
consecrandum: fr̾nitatẽ urãm
scriptis p̃sentib adhortam᷑: ut
eum quem sibi de congregatiõe
sua unanimes duxerunt eligen¬
dum in p̾dicto monast̾ĩo. sine
mora uel excusatione aliqua
prb̃rm debeat ordinare: atq eũ
nec in eccłia nec in loco alio ob¬
seruare: s illic iugiter ꝑman̾e
ex nr̃a quoq auctoritate consti¬
tuat: quatinus & ille dum ali¬
bi non fuerit occupatus. in offi¬
tio suo assiduus possit & utilis
inueniri. & congregatio que sͥ
eum postulat ordinari quotiẽs
necesse fuerit sacrificii sollẽpni¬
tatem ueneratione debita cele¬
uotiens in quibusdam
tatur assensus ne in du¬

Expanded text:
religiosum propositum et animarum salutem pertinere monstratur, sine aliqua, Deo auctore, est dilatione complendum. Et ideo quia monachorum congregatio quae in monasterio Praecoritano consistit pro sacris missarum solemnibus peragendis presbyteri indigere probatur officio, atque de sua sibi congregatione in hoc ordine postulant consecrandum, fraternitatem vestram scriptis praesentibus adhortamur, ut eum quem sibi de congregatione sua unanimes duxerint eligendum, in praedicto monasterio sine mora vel excusatione aliqua presbyterum debeat ordinare, atque eum nec in Ecclesia, nec in loco alio observare, sed illic jugiter permanere ex nostra quoque auctoritate constituat; quatenus et ille dum alibi non fuerit occupatus, in officio suo assiduus possit et utilis inveniri, et congregatio quae sibi eum postulat ordinari, 998 quoties necesse fuerit, sacrificii solemnitatem veneratione debita celeonibus quibusdam tatur assensus, ne in du
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit occasionem inueniat: qͣłr
nr̃e petitioni consentire ñ debeat.
Et ideo petimꝰ ut sicut & a p̾dicto
filio nr̃o excellentissimo poposci¬
mꝰ gła ura ea qua nob̃ caritate
unita est ꝑagat. quatinus ante¬
quam homines ipsi ab arogis
reuertant᷑ rex eis sub festinatioe
scripta transmittat. que tam̃ ad
nos deferant᷑: in quib eis p̾ciat
ut nos subscrib̾e non petant. S si
diaconem subscrib̾e faciemꝰ. de
ꝑsona uͦ augusti gratias agimꝰ.
atq studemus: ut cum adu̾sario
suo causam suam scd̃m equitatẽ
definiat. quia ita illi ne illuc
ex hib̾et᷑ laborem imponi noluimꝰ:
ut tñ aduersario ipsius iusticiã
non negemus. De aliis autem qr
digne uob̾ grãs agere nec dum
occurrimꝰ. in subsequenti respon¬
salem dirigimꝰ: ꝑ quem in cari¬
tate qua ad alterutrum nexi
sumꝰ amplius miserante dño
constringamur. Preterea gle ur̃e
meror nos uehem̃ter afficit. S
quia uir sapiens ea que ꝑ conso¬

Expanded text:
fuerit, occasionem inveniat qualiter fuerit, occasionem inveniat qualiter nostrae petitioni consentire non debeat. Et ideo petimus ut, sicut et a praedicto filio nostro excellentissimo poposcimus, gloria vestra ea qua nobis charitate unita est peragat, quatenus antequam homines ipsi ab Arogis revertantur, rex eis sub festinatione scripta transmittat, quae tamen ad nos deferantur, in quibus eis praecipiat ut nos subscribere non petant. Sed si diaconum subscribere faciemus. De persona vero Augusti gratias agimus, atque studemus ut cum adversario suo causam suam secundum aequitatem definiat, qui ita illi ne illuc exhiberetur laborem imponi noluimus, ut tamen adversario ipsius justitiam non negemus. De aliis autem quia digne vobis gratias agere necdum occurrimus, in subsequenti responsalem dirigimus, per quem in charitate qua ad alterutrum nexi sumus amplius miserante Domino constringamur. Praeterea gloriae vestrae moeror nos vehementer afficit; sed quia vir sapiens ea quae per conso
Abbreviated transcription (Latin):
si non iurasset habemꝰ. quia
in aliquid parum facilem sibi
excedendi occasionem iuueniet.¬
& plus nos si de eo non fuerimꝰ¬
supecti decipiet. Uarnifrida uͦ
ad cuiꝰ consilium isdem arnul¬
fus cuncta agit omnino iurare
despexit. & hinc contigit ut ex
pace quam multũ desiderauimꝰ
non in his partib nullũ pene
remedium habere possimus. qr
de eisdem hostib de quib su-¬
specti nunc usq fuimus adhuc
&̾ in posterum suspecti sumus.
Cognoscat p̾terea gła ur̃a hoĩes
regis qui hic transmissi sunt
inminere. ut in pacto debeamꝰ
sub cribere. S recordantes eoꝵ que
ti petri dixisse fertur iniuriã:
quamuis hoc penitus isdem agi¬
lulfus negauerit. a subscriptione
tam̾ abstinere p̃uidimus. ne nos
qui inter eum & excellentissimum
filium nrm domnum exarchũ
petitores sumꝰ & medii si quid forte
clam sullatum fuerit falli in
aliquid uideam᷑: & nr̃a ei ꝓmis¬
sio in dubium ueniat. & si qua
de futuro quod absit necessitas

Expanded text:
si non jurasset habemus, quia si non jurasset habemus, quia in aliquid parum facilem sibi excedendi occasionem inveniet, et plus nos si de eo suspecti non fuerimus decipiet. Warnilfrida vero, ad cujus non consilium idem Ariulfus cuncta agit, omnino jurare despexit. Et id contigit ut ex pace, quam multum desideravimus, nos in his partibus nullum pene remedium habere possimus, quia de eisdem hostibus de quibus suspecti nuncusque fuimus adhuc et in posterum suspecti sumus. Cognoscat praeterea gloria vestra homines regis qui huc transmissi sunt imminere ut in pacto debeamus subscribere. Sed recordantes eorum quti Petri dixisse fertur injuriam, quamvis hoc penitus idem Agilulphus negaverit, a subscriptione tamen abstinere praevidimus, ne nos qui inter eum et excellentissimum filium nostrum domnum exarchum petitores sumus et medii, si quid forte clam sublatum fuerit, falli in aliquo videamur, et nostra ei promissio in dubium veniat; et si qua de futuro, quod absit, necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
Que autem uos agitis. nos egis¬
se non dubitetis. GR. xliiu¬
Theodoro curatori rauenne.
icet multa de uob̾ ad nos
olim referentib responsalib
nr̃is que animos nr̃os letifica-¬
rent ꝑuenerint. nunc tam̃ re-¬
means filius nr̃ ꝓbus abbas
tanta de głe urẽ amplius ca-¬
ritate retulit. quanta de bono
reuera & xp̃ianissimo decet fi¬
lio p̃dicari. & qm̃ tantum sibi
tale studium in ordinanda
pace uos habuisse narrauit. qͣ¬
le nec in nr̃is ciuibz qui illie
ante inuenti sunt extitit. suꝑ¬
ne ꝓtectionis miscdiam postu¬
lamus. ut hanc uobis uicem
in corpore. in anima ce hie ce
in futuro retribuat. qui ꝓ mul¬
toꝵ salute uigilant̾ agere que
erant utilia non cessatis. Indica¬
mus itaq ariulfum de seruan¬
da pace non ut rex ipsius iura¬
uit. s sub conditione si sibi in
quo quam excessum non fuerit
aut si nullus contra arogis am
bulauerit sacram̃ta p̃stasse.
Quod quia omnino iniquum
atq dolosum est: nos tanquã

Expanded text:
Quae autem vos agitis, nos egisQuae autem vos agitis, nos egisse non dubitetis. Theodoro curatori Ravennae. Licet multa de vobis ad nos olim, referentibus responsalibus nostris, quae animos nostros laetificarent pervenerint, nunc tamen remeans filius noster Probus abbas tanta de gloriae vestrae amplius charitate retulit, quanta de bono revera et christianissimo decet filio praedicari. Et quoniam tantum sibi tale studium in ordinanda pace vos habuisse narravit, quale nec in nostris civibus qui illic ante inventi sunt exstitit, supernae protectionis misericordiam postulamus, ut hanc vobis vicem, 1002 in corpore et in anima, et hic et in futuro retribuat, qui pro multorum salute vigilanter agere quae erant utilia non cessastis. Indicamus itaque Ariulfum de servanda pace, non ut rex ipsius juravit, sed sub conditione si sibi in quoquam excessum non fuerit, aut si nullus contra Arogis exercitum ambulaverit, sacramenta praestitisse. Quod quia omnino iniquum et dolosum est, nos tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ piissimꝰ imꝑator admonuit
ut transmitteremꝰ: & quicqͥd ee̾t
canonicum facemꝰ. S uidentes con¬
trarietates hominum. eandem cau¬
sam finire noluimꝰ. Nunc autem
isdem primas aliqua de consilio
suo loquitur. & ualde ẽ dubium
utrũ pure. an certe quia acoep̃is
suis impetit᷑ nob̾ modo talia loqͣt᷑.
llam quod se sedi apłice dicit su¬
bici. si qua culpa in ep̃is inuenitur:
nescio quis ei ep̃s subiectus non
sit. Cum uero culpa non exigit.
om̃s scd̃m rationem humilita¬
tis equales sunt. Tam̃ quod ur̃e
fr̃nitati placet cum p̾dicto elo¬
quentissimo martino loqͥmini.
Uos enim tractate quid agere
debear. Cui nos de causa bre¬
inter rescripsimꝰ. quia & hõibꝰ
incognitis passim nos credẽ
non debemꝰ. Si tam̃ uos qui eũ
in p̃senti conspicitis eum lo¬
quendum fixius aliquid iu¬
dicatis: ur̃e hoc caritati com¬
mittimus. de cuiꝰ amore in om¬
nipotentis grã dei certi sumꝰ.

Expanded text:
Tamen piissimus imperator admonuit Tamen piissimus imperator admonuit ut transmitteremus, et quidquid esset canonicum faceremus. Sed videntes contrarietates hominum, eamdem causam finire noluimus. Nunc autem idem primas aliqua de consilio suo loquitur. Et valde dubium est utrum pure an certe, quia a coepiscopis suis impetitur, nobis modo talia loquatur; nam quod se dicit sedi apostolicae subjici, si qua culpa in episcopis invenitur, nescio quis ei episcopus subjectus non sit. Cum vero culpa non exigit, omnes secundum rationem humilitatis aequales sunt. Tamen quod vestrae fraternitati placet, cum praedicto eloquentissimo Martino loquimini. Vos enim tractate quid agere debeat: cui nos de causa breviter rescripsimus, quia et hominibus incognitis passim nos credere non debemus. Si tamen vos qui eum in praesenti conspicitis, ei loquendum fixius aliquid judicatis, vestrae hoc charitati committimus, de cujus amore in omnipotentis Dei gratia certi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃ nr eiꝰdem ciuitatis ep̃s assi¬
due ꝓfitentur. Tam̃ siquid bo¬
ni uł ipsa uł altera eccłia habet:
ego & minores meos quos ab illi¬
citis ꝓhibeo in bono imitari pa¬
ratus sum. Stultus est enĩ qui
in eo se primum existimat: ut
bona que uiderit disc̾e ꝯtẽpnat.
raternitatis ur̃e scripta
suscepi. in quib indicastis
martinũ uirum eloquen¬
tissimum de affricana ꝓiuntia.
syracusis uenisse. uob̃q aliquid
secreto loqiitum fuisse. Et quid̾e
fr̃nitas ur̃a quotiens occasionem
repperit. amorem suũ circa beatũ
petrũ apłm non cessat ostend̾e.
Unde omnipotenti d̾o gr̃as agi¬
mus. quia illa ubi est. nos illic
absentes non inuenim᷑. Causam
tñ de qua agit᷑ nec dum scĩtas
urã subtiliꝰ agnouit. In quoda
enim crimine birancenus pͥmaᷤ
fuerat accusatus. & piissimꝰ im¬
perator eũ iuxta statuta canonũ
ꝑ nos uoluit iudicari. s acceptis
decem auri libris tunc teodorus
magister obstitit ut minime fieret.

Expanded text:
 noster ejusdem civitatis episcopus assidue profitentur. Tamen si quid boni vel ipsa vel altera Ecclesia habet, ego et minores meos quos ab illicitis prohibeo in bono imitari paratus sum. Stultus est enim qui in eo se primum existimat, ut bona quae viderit discere contemnat.raternitatis vestrae scripta suscepi, in quibus indicastis Martinum virum eloquentissimum 976 de Africana provincia Syracusas venisse, vobisque aliquid secretum locutum fuisse. Et quidem fraternitas vestra, quoties occasionem reperit, amorem suum erga beatum Petrum apostolum non cessat ostendere. Unde omnipotenti Deo gratias agimus, quia ubi illa est, nos illic absentes non invenimur. Causam tamen de qua agitur, necdum sanctitas vestra subtilius agnovit. In quodam enim crimine Byzacenus primas fuerat accusatus, et piissimus imperator eum juxta statuta canonica per nos voluit judicari. Sed acceptis decem auri libris, tunc Theodorus magister militum obstitit ut minime fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
citus sine ꝑsona utili que hune gu¬
bernare ualeat. & cauta dispositi¬
one transmittit᷑ adiumentũ ho¬
stibus p̾beat᷑. Quia autem anasta¬
sium tribunũ quẽ illic excellentia
ur̃a ordinauerat. bene secũ egisse
atq in nulla lesione eũ asserunt
miscuisse ꝓuincie. quẽ etiã nẽ re¬
motũ grauiter ferunt: p̾cipiat ex¬
cellentia ur̃a illuc eum iterũ desti¬
nari. suisq adhortationibꝰ formare.
ut qui de bona actione iam placu¬
it. nullius ad male agendũ suasio¬
nib incitetur. ne tantoꝵ. uidiciũ
quod ex bona administratione hr̃e
meruit deterius ꝑdat quod non
optamꝰ agendo contraria. Ita gͦ pe¬
timꝰ ut ur̃a excellentia faciat. qua¬
tinꝰ bonũ ur̃m qd̃ testat᷑ affrica:
etiam corsiea cognoscat. E¬

Expanded text:
citus sine persona utili quae hunc gucitus sine persona utili quae hunc gubernare valeat incauta dispositione transmittitur, adjumentum hostibus praebeatur. Quia autem Anastasium tribunum, quem illic excellentia vestra ordinaverat, bene secum egisse atque in nulla laesione eum asserunt miscuisse se provinciae, quem etiam nunc et remotum graviter ferunt, praecipiat excellentia vestra illuc eum iterum destinari, suisque adhortationibus firmari; ut qui de bona actione jam placuit, nullius ad male agendum suasionibus incitetur; ne tantorum judicium, quod ex bona administratione habere meruit, deterius perdat, quod non optamus, agendo contraria. Ita ergo petimus ut vestra excellentia faciat quatenus bonum vestrum quod testatur Africa etiam Corsica cognoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
eo hiͣc ueniente ur̃a debuit qd̃ nẽ
enim multoꝵ inimicitias ob hoc
quod nr̃is uos frequentiꝰ uisitamꝰ
epłis pati signastis: dubiũ ñ est
reuerentissime fr̃ bonos prauoꝵ
odia sustin̾e. diuinisq intentos oꝑi¬
bꝰ ꝑuersoꝵ adu̾sitatibꝰ lacerari.
S quanto hec que sunt praua
circum stant. tanto in cõmissi uob̃
cura regiminis debetis instantiꝰ
occupari. circa. xp̃i gregeis inui
gilare custodiã. quantoq iniquoꝵ
contͣrietas p̃mit. tanto alacriores
ac de ꝓmissa remuneratione cer¬
is qui se apud excellentiam
furãm nr̃is desiderant epłis
quidem comes cũ aliis coneiuib¬
in nullo aquoquam patiamini
apud ur̃os animos contra iusticiã
in grauari. s sicut cirea cõmissos
uobis discreta uos nouimꝰ inuigila¬
re cautela. ita & de his tranquille
dispon̾e inspirante uobis dño de
beatis. atq de insule ip̃sius sollici¬
tius tractare cautela. ne si illiͥe exer¬

Expanded text:
eo huc veniente vestra debuit, quod nunc eo huc veniente vestra debuit, quod nunc enim multorum vos inimicitias ob hoc quod nostris vos frequentius visitamus epistolis pati signastis, dubium non est, reverendissime frater, bonos pravorum odia sustinere, divinisque intentos oersorum adversitatibus lacerari. Sed quanto haec quae sunt prava circumstant, tanto in commissi vobis cura regiminis debetis instantius occupari, et circa gregis Christi vigilare custodiam, quantoque iniquorum vos contrarietas premit, tanto alacriores ac de promissa remuneratione ceris qui se apud excellentiam vestram nostris desiderant epistolis uferius siquidem comes cum aliis concivibin nullo a quoquam patiamini apud vestros animos contra justitiam ingravari; sed sicut circa commissos vobis pia discretaque vos novimus invigilare cautela, ita et de his tranquille disponere, inspirante vobis Domino, de beatis, atque de insulae ipsius sollicitius tractare cautela; ne si illuc exer
Abbreviated transcription (Latin):
harũ latore diacono irr̃o
deferente suscepimꝰ. in
qua nobis de ꝑsona pauli ep̃i
que apud uos acta sunt iudica¬
stis. Quod tam sero factũ ẽ. ut
ꝑsona ipsa hic iã ualuisset
minime repꝑiri. Nam & uir
excellentissimꝰ filiꝰ nr gennadiꝰ
patricius suum ad nos ꝓcausa
ipsa cancellarium destinauit.
S dum fecissemꝰ inquiri utrũ cũ
eo nob̾ coram positis uellet inire
conflictum: respondit ad hoc se
minume fuisse tnsmissũ. s solũmͦ
tres quosdam hic de eiꝰ eccłia de¬
ma debuissent. Dũ gͦ neq illum
ad inferendas actiones paratũ in¬
uenimꝰ. neq ꝑsonarũ illarũ nos
qualitas mouit qd̃ in accusatione
ep̃i ualuissent idonei repperiri.
sepedicto paulo ep̃o ad urbem se
regiam relaxari debuisse p̃cibꝰ in-¬
stanti non potuimꝰ contͣdicͥtioĩs
moras afferre. s mox eũ scd̾m
peticionẽ suã cũ aliis duobꝰ se¬
cum deductis ep̃is ambulare ꝑmi¬
simꝰ. Si qua gͦ fuere que contra eũ
dici rationabilit̾ poterant. mox

Expanded text:
harum latore diacono vestro deferente, suscepimus, in qua nobis de persona Pauli episcopi quae apud vos acta sunt indicastis. Quod tam sero factum est, ut persona ipsa hic jam valuisset minime reperiri. Nam et vir excellentissimus filius noster Gennadius patricius suum ad nos pro causa eadem cancellarium 846 destinavit. Sed dum fecissemus inquiri utrum cum eo nobis coram positis vellet inire conflictum, respondit ad hoc se minime fuisse transmissum, sed solummodo tres quosdam huc de ejus Ecclesia dere debuissent. Dum ergo neque illum ad inferendas actiones paratum invenimus, neque personarum illarum nos qualitas movit quod in accusatione episcopi valuissent idoneae reperiri, saepe dicto Paulo episcopo ad urbem se regiam relaxari debuisse precibus speranti non potuimus contradictionis moras afferre; sed mox eum secundum petitionem suam cum aliis duobus secum deductis episcopis ambulare permisimus. Si qua ergo fuere quae contra eum dici rationabiliter poterant, mox
Abbreviated transcription (Latin):
ilectionis ur̃e quam sit
in expectatione pontifi¬
cis. prona deuotio: dilee¬
te relationis textus insinuat.
Sed quia ordinatorem uehem̃t̾¬
oportet in his ẽẽ sollicitum: nr̃e
in hoc utiq cura deliberationis¬
inuigilat. Ideoq caritatem urãm
scriptis p̾sentibus ad monemus:
ut nullus se ꝓ ocleatini debeat
ad nos fatigare ꝑsona. Sed si in
eadem ciuitate qui ad hoc sit uti¬
lis inuenitur ita ut a nobis rep̃¬
hendi non possit: ur̃a concurrat
electio. Si uͦ dignus ad hoc inuen¬
tus non fuerit: nos in quo parit̾
debeatis p̾bere consensum. pre-¬
sentium diximus portitori. Uos
autem unanunes orate fideliter.
ut quicumq fuerit ordinandus
&e nobis utilis possit existere: et

Expanded text:
ilectionis vestrae quam sit in exspectatione pontificis prona devotio, directae relationis textus insinuat. Sed quia ordinatorem vehementer in his oportet esse sollicitum, nostrae in hoc utiqinvigilat. Ideoque charitatem vestram scriptis praesentibus admonemus, ut nullus se debeat pro Ocleatini ad nos fatigare persona; sed si in eadem civitate qui ad hoc sit utilis invenitur, ita ut a nobis reprehendi non possit, vestra concurrat electio. Si vero ad hoc dignus inventus non fuerit, nos in quo pariter debeatis praebere consensum, praesentium diximus portitori. Vos autem unanimes orate fideliter, ut quincunque fuerit ordinandus, et vobis utilis possit existere, et
Abbreviated transcription (Latin):
nrm candidũ prb̃m ad id gu¬
bernandũ transmisimꝰ. quem
excellentie ur̃e p̾misso paterna
caritate salutationis alloquio
in omnib cõm̃damꝰ. petentes
ut si aliquod illic fortasse p̾iu¬
dicium factum est: aut res eiꝰd̃
patrunonioli ab aliquo deci¬
nentur. potestatis ur̃e iusticia
corrigatur. ⁊ iuri pͥstino que ab¬
lata sunt reformentur. quatinꝰ
sicut fides ur̃a. ita ⁊ equitas õib
quod est ualde gloriosũ atq la¬
udabile gentibus enitescat. Cla¬
ues p̃terea sc̃i petri in quibus de
uinculis catenarũ eiꝰ inclausũ
ẽ. excellentie ur̃e direximꝰ: que
collo ur̃e suspense a malis om̃ibꝰ¬
uos tueantur.

Expanded text:
nostrum Candidum presbyterum ad id gunostrum Candidum presbyterum ad id gubernandum transmisimus, quem excellentiae vestrae, praemisso paterna charitate salutationis alloquio, in omnibus commendamus, petentes ut si aliquod illic 796 fortasse praejudicium factum est, aut res ejusdem patrimonioli ab aliquo detinentur, potestatis vestrae justitia corrigatur, et juri pristino quae ablata sunt reformentur, quatenus sicut fides vestra, ita et aequitas omnibus, quod est valde gloriosum atque laudabile, gentibus enitescat. Claves praeterea sancti Petri, in quibus de vinculis catenarum ejus inclusum est, excellentiae vestrae direximus, quae, collo vestro suspensae, a malis vos omnibus tucantur