comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peram: non ẽ ambitiosa: non quert
quȩ sua sunt. Non irritatur: non cogi¬
tat malũ: ñ gaudet suꝑ iniquitate:
congaudet audem ueritati. Patiens
quippe ẽ. caritas: quia illata mala eqͣ¬
nimiter tolerat. Benigna uͦ ẽ: quia ꝓ
malis. bona largit᷑ ministrat. Non enu¬
latur: quia ꝑhoc qđ inp̃senti mundo
nil appetit̾ inuidere terrenis sucessi¬
bus nescit. Non inflatur: quia cum
p̃miũ internȩ retributonis anxia
desiderat: de bonis se exteriorib non
exaltat. Non agit ꝑperam: quia qͦ
se insolum d̃ ac ꝓximi amorẽ di¬
latat: quicquid arectitudine discre¬
pat. ignorat. Non ẽ. ambiciosa: quia
quo ardenter intus ad sua satagit:
foris nullatenus aliena concupiscit.
Non querit quȩ sua sunt: quia cunc¬
ta quȩ hic transitoriȩ possidet. ue¬
lut aliena negligit: cũ nichil s esse
ꝓprium. nͥ qđ secum ꝑmaneat: agno¬
scit. Nintatur: quia & miuriis la¬
cessita. ad nullos se ultionis suȩ mo¬
tus excitat: dum ꝓmagnis labori¬

Expanded text:
quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullNon quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis labori
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s qui incęlis ẽ. Quid autem di
labia: n iudicia eius accipimus:
tacentis ignoratur: aptis autẽ. dũ
sermo ꝓmitur: animus loquentis
inuenitur. Labia sua itaq ds apit.
cũ uoluntatẽ suã hominib ꝑapta
iudicia ostent. Quasi enĩ reserato
ore loquit᷑: cũ remota obscuritate
difpostionis intimȩ renuit occul¬
tare qđ uult. Nã uelut clausis labris.
sensũ nobis non indicat: cum ꝑoc
culta iuchcia. cur quid faciat celat
Sophar itaq beatum iob ut de carna¬
li intellec̾tu redarguat. seq ipsum qͣn¬
tȩ sit benignitatis ostendat. ei bona
optat: quȩ. & cum habentur ignorat.
dicens. Atq utinã d̃s loquereturte¬
cum: & aꝑiret labia sua tͥ. Ac si pa¬
tenter dicat. Imꝑitiȩ tuȩ potius cm̃
pene compatior: q̃a sola car¬
nis prudentia p̃datuma
ueritatis ce sp̃u uacuum agnosco. Si
emm cħ iudicia occulta cognoscereᷤ
tam ꝑcaces contra illũ sententias ñ
sonares. & quia omp̃s ds̃. cum ad

Expanded text:
meus qui in coelis est . Quid autem Dei meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? tacentis ignoratur; apertis autem sermo dum promitur, animus loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis prudentia praeditum, a veritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
hctoꝵs meminit: quam falso hoc
uoci illius inpingatur agnoscit
Quomͦ enim mundũ se dicere po¬
tuit. qui ait: si iustificare me uo¬
luero .os meũ condempnabit me:
S habet hoc prauor malicia: ut
cũ uera in se mala flere renuerit̾. fin¬
gat aliena. Nam quasi solatio fa¬
cinoris utitur: si falsis uocib &
uita corripientis in quinet᷑. Scien
botenus bona optant᷑ ut mala eẽ
quȩ in p̃sentib habent᷑. ostendant:
& qͣsi fauentes ꝓsꝑa expetunt᷑ ut
benigni uideantur. Unde & sophar
ꝓtinus subicit dcens. Atq uti¬
bia sua tib. Ipse quippe sibi holo
quitur. cumphoc qd sentit. nequa¬
quam diuinitatis spũ a carnalis pru¬
dentie intellecti separatur: cũ caro
sensũ exerit: & mentẽ qͣsi adintelli¬
gentiã ꝓuocans foras mittit. Un¬
de & adhuc petro terrena sapien¬
t ueritas cic̃ Non enĩ sapis quȩ dĩ
sunt s quȩ hominum. Cui tam̃
recta confitenti: dicitur. Caro &
sanguis ñ reuelauit tibi: sed pat̃

Expanded text:
dictorum meminit, quam falso hoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinetur.  Vet.botenus bona optant, ut mala esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens: CAPUTipse sibi. --Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur; cum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater
Abbreviated transcription (Latin):
one deficiunt: se¬
pe etiã nota re¬
plicant: ne tacen¬
do. uicti uideantur. Unde eliphat̃
beat iob sermonib pressus: ea
dicit. quȩ nullus ignorat. Ait enĩ.
Incomparatione etenim d̃: sci
entia nr̃a ignorantia ẽ Exd̃ĩ nãq
participatione sapimus: ñ com¬
paratione. Quid gͦ mirũ. cũ illud
qͣsi ꝑdoctrinam dr̃: qđ sciri po¬
tuit. etiã si taceretur: qui. adhuc
ipsos. ñ autem dnm̃ iuuamus.
Unde ei ꝑpsalmistam dr. Diri dño.¬
indiges. Ipse enim uerȩ nob dñs:
quia &utiq ds ẽ qui bono non
indiget seruientis: s bonitatem
confert. quã recipit: ut oblata bo¬
nitas. non ipsi. sed prius accipien

Expanded text:
 deficiunt, etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur; unde Eliphaz beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus ignorat; ait enim: « comparatione etenim Dei scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dipsos, non autem Deum juvamus. Unde et per Psalmistam dicitur: Dindiges . Ipse enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipien
Abbreviated transcription (Latin):
dium. qͣsi exstudio pietatis redit.
Sic q fit: ut et si malicia mentem
ñtenetꝰ mea tamen. ueritatis ra¬
dium. umbra mendatii obseuret.
Unde et sepe quia ꝑeunctatusqͥs q
conticere ñualet: aut falsum di¬
ceens. suã mentem trucidat: aut
Alius amore conditoris excitatꝰ.
aterrenis eogitationib mentem
curat assidua oratione suspend̾e
atq hanc insecreta quietis intimȩ
seciuitate collocare: sed impso
suȩ orationis ascensu dũ eleuari
ab infimis nidtur: infimoꝵs fan¬
tasmate reuerberatur: atq ad in¬
tuendam lucem. mentis oculus
tenditur: sed excorporeo usu. sur¬
gentibus terrenarum rerũ ima¬
ginib obseuratur. Unde fit ple¬
run q. ut intendentis animus.
ipsa sua infurmitate fatigatus:
aut orationem deserens desidia
torpeat: aut si dntius moratio¬
ne ꝑmanserit: ante eius oculos
obortarum imaginum caligo den¬

Expanded text:
tium, quasi ex studio pietatis redit; tium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo den
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: zeli excitatione suecen¬
sus postponere aliquatenus eogi¬
tur quod decreuit. Uim rectitu¬
dinis exerit: prauisq non cum¬
mansuetudine. sed auctoritate con¬
tradicit Unde plerun q fit: ut aut
humilitatis studio. zelum recti¬
tudinis deserat: Rut rursum ⁊elo
rectitudinis. turbet humilitatis
studium. qđ tenebat. Cumq ser¬
uari simul et zeli auctoritas. & ꝓ¬
positionis humilitas possit: sib¬
met ipse homo exꝑturbatione
incognitus redditur: ita ut uehe¬
menter ambigat: ne apud sedue¬
tum animum. aut suꝑbia se aue¬
toritatem zeli insinuet: aut tor¬
por pauidus humilitatem fingat.
Alius quanta sit fallaciȩ culpa con¬
siderans. muniri arce ueritatis
decernit: ut exore iam falsus ser¬
mo ñ ꝑdeat: seseq funditus am̃¬
datii transgressione disiungat
Sedsit plerun q ut cum uerũ dicit̃
uita ꝓrimi grauetur. Cumq inge¬
rere alter lesionem metuit: ad hoc
qđd dudum presserat fallaciȩ ui¬

Expanded text:
conspicit, zeli excitatione succenconspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vi
Abbreviated transcription (Latin):
nanq aluxura iã carnẽ refrenat:
sedtamen adhuc luxuniȩ fantas¬
mata tolerat: quia quȩ uolens fec̃
horum inuitus meminit: & pȩnã
sustinet. qđ uoluptatem putauit.
Quia uero ad deuictam culpã retra¬
hi metuit: uentrem mirȩ abstinen¬
tiȩ uigore restringit: uultusq ex
abstinentia pallescit. Cumq in
facie pallor aspicitur: reuerenda
abomnib uita laudatur: moxq.
manis gła. ad abstinentis animũ.
cum uerbis fauoris uenit: quam
concussa mens. dum subigere ñ
ualet: eum ꝑquem uenerat. ter¬
gere afacie pallorem quęrit. Sicq
fit: ut infirmitatis nexib ligata:
aut pallorem abstinentiȩ fugieis.
iterum ꝑalimenta subdi luxunȩ
metuat: aut impulsum luxuriȩ
pabstinentiã suꝑans: pallorem
suũ inam głȩ militare ꝑtimescat.
Alius. nanq lapsum suꝑbiȩ supe¬
rans: toto iam desiderio statum
humilitatis apprehendit Cumq
suꝑbientes quosdam. usq adop¬
pressiones innocentium erumpe

Expanded text:
namque a luxuria carnem jam refrenat, namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere
Abbreviated transcription (Latin):
let. Cogitationis gressum figere
nititur: sed infirmitatis suȩ lap¬
sib eneruatur. Quȩ nimirũ mu¬
tabilitatis suȩ onera. quȩ uolens
expetiit: nolens portat. Quietus
homo possidere carnem potuit:
sibene abauctore conditus possi¬
deri uoluisset. Cũq se erigere con¬
tra conditorem studuit: insemet¬
ipso ꝓtinus carnis contumeliam
inuenit. Sed quia cum culpa
simul aborigine etiam pena pro¬
pagatur: inserto infirmitatis ui¬
do nascimur: et quasi nobiseum
hostem deducimus: quem. cum la¬
bore suꝑemus. Ipsa gͦ hominis
uita temptatio est: cui exsemet¬
ipsa nascitur.unde perimatur:
quȩ et si semꝑ exuntute succidit.
qđ exinfirmitate generat: semper
tamen ex infirmitate generat. qd̃
ex untute succidat. Sic itaq hu¬
mana uita. temptatio ẽ: ut et si
iam abimquitatis ꝑpetratione
compescitur: inipsis tam̃ bonis
oꝑib. mͦ malors memoria. mͦ se¬
ductionis ealigine. mͦ intentioniˢ
suȩ interruptione fuscetur. Alius

Expanded text:
let. Cogitationis gressum figere let. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus possidere voluisset; cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, incerto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inloco. translatione ueteri.
nequaquã. milicia. uita hominis.
sed temptatio uocatur. S siutri¬
usq uerbi sensus aspicitur: diuer¬
sum quidem ẽ. qđ exterius resonat:
nͥ pugna contra malignos sp̃s. no¬
mine temptationis exprimitur:
et quid appellatione militiȩ. nis
contra hostes exercitium designa¬
tur: Temptatio itaq ipsa. militia
ẽ: quȩ dum contra malignorum
spirituũ insidias uigilat᷑ inbel¬
lorum ꝓcinctu ꝓculdubio exsũ¬
dat̃. Notandum uͦ. qđ hȩc eadem
iuita hominis. ñtemptationem
habere dicitur: sed ipsa tempta¬
tio esse ꝑhibetur. Sponte qͥppe
abstatu conditionis lapsa. et cor¬
iuptionis suȩ putredini subditdã
dum sibi exsemetipsa molestias gi¬
gut: hoc est iam facta. qđ colerat.
Quia enim statum mentis inclina¬
ta deseruit: quid inse nͥ motum
uarietatis inuenit: Unde nunc.
et si adsumma appetenda se erigit:
mutabilitatis lubricȩ impulsu ꝓ¬
tinus adsemetipsam eadit. Hult
incontemplatione stare: sed ñ ua¬

Expanded text:
Hoc in loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non va
Abbreviated transcription (Latin):
ritati contradicant: quia & cam¬
porum sentes si arator uomeris scis¬
sione ñeruit: terra. accepta semina.
insegetem non ꝓdiicit. Etcũ pu¬
tredinem medicus uulneris aꝑtio¬
ne ñ eicit: nequaquã iuloco putre¬
dinis sana caro eoalescit: Prius gͦ
puersa destruens. dicat: loquentes.
id qđ iustum ẽ. iudicate: post alit̃
recta insinuans. adiungat: & non
alia. aꝑtȩ dicere: alia. inoccultis de¬
nere. funguam quippe aꝑta locu¬
tio: ꝑfauces uͦ. occulta dractatio de¬
lingua iniquitas. nec infaucibus
blicam locutionem predicat: etiã
ꝑintimam fidem seruat. Nec ma
ꝑto aliud docet. atq mocultis aliud
recmet: sed et qd sentit loquendo
eicit et qd loquitur uniendo cu¬
stodit: ac de sapientiȩ suꝑnȩ eon¬
uiuio. quicquud ꝑlinguã predi¬
cationis emanat: hoc ꝑfauces
tacite expectationis degustat. S
beatus iob. unũ scilieet menbrum
uniu̾salis eccl̃iȩ sua insinuans. alq
electoꝵ omĩum corda manifes¬

Expanded text:
ritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et nonalia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatio delingua iniquitas, nec stultitia blicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifes
Abbreviated transcription (Latin):
uocat: atq exenis nomine ciuta¬
tem qͣm condidit appellat Enoch
quippe. ddecdicatio dicitur. bniqui
ergo se mprimordiis dedicant: ꝙ
inhac uita quȩ ante ẽ cordis racis¬
cem plantant: ut hic ad totum flo¬
reant: et ãsequenti patria funditus
catio infine seruatur. hincẽ. qđ at¬
cestante paulo. abraham incasulis
habitas: quia habentem fundam¬
ca ciuitatem quã suꝑnus artifex
constru expectat. hinc est. Qd
iacob greges ouium sequens. Hu¬
militer graditur: atq huc esali
obuam ueniens tumultu mului¬
plicis comitatus eleuatur: quia m¬
mirũ etelect̾ hic elationem ñ ha¬
bent: &mbonis camis. reobi lec.
dument. Hinc adistabel: dñs dic̃
equos etequites. Ettamen primꝰ
rex ab eodem populo electus. ie¬
pente ut culmen potestatis ad¬
git: dna milia sibimet equites ele¬
git inelationẽ ꝓtinus ꝓdiptꝰ ab
ecdificationẽ ꝑcepti culminis ed¬
pit: quia foris restringere subei.¬
date non poterat᷑ qđ intus anmmi

Expanded text:
vocat, atque ex ejus nomine civitavocat, atque ex ejus nomine civitatem, quam condidit, appellat. Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita quod ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria arescant.catio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham in casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: equos et equites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus
Abbreviated transcription (Latin):
riis ꝓsperan refugiunt: ne delecta¬
tione itineris: apatriȩ ꝑuentione
tardentur: negressum cordis. in
uia peregmnationis figant: & quan¬
doq ad conspeclum cȩlestis patriȩ.
sine remuneratione ꝑueniant. Sau¬
dent despici: nec dolent se necessi¬
tatib affligi. Qui gͦ contra p̃sentia
se aduersa ñ muniunt: qͣsi concia
estus & pluiuas habere tabernacu¬
lum nolunt. Unde & petrus iure re¬
prehendutiur: quia nec dum mentsᷤ
ꝑfeione toboratus ueritans clar¬
cate cognita interra figere taber¬
naculuĩ conatur. I usti itachi ele
construtre negligunt u pere ginoᷤ
se &r hospites noucrunt. Quia en
mꝑpriis gaudere desiderani: esse
malieno felices reculant. Inausti au¬
tem. qͣnto longuis abeternȩ pari
hereditate diuisi sunt: canto inter¬
ra altius fundamenta cogitatio
nis figunt. Hinc est. qđ ab iplo ho¬
manȩ conditionis exordio. melec¬
da ꝑle enoch septimus nascitur.
Hinc ẽ qđ eam primũ fitium enoch

Expanded text:
riis prosperari refugiunt; ne delectariis prosperari refugiunt; ne delectatione itineris a patriae perventione tardentur; ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui igitur contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur , quia necdum mentis perfectione roboratus veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur. Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quiapropriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole, Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
nem construunt: ubi ꝓculdubio
tabernacula fixerunt. A duersa im¬
patienter p̾ferunt: remisse inpspis
lȩtantur. Sola quȩ ad sunt cogitãt
nec ad affectum cȩlestis patriȩ ul¬
la recordatione respirant. Gaudet̃
sibi suppetere bona quȩ cupiunt:
atq ubi carne requiescunt. ibi ⁊ men¬
tem extinguendo sepeliunt: quia
scłaris curȩ telo trucidati. terrena¬
rum ierum aggerem quem foras ex¬
quirendo multiplicant᷑. Hunc sẽꝑ
intenius ꝑcogitationẽ portant. At¬
conta iusti. nec oblata bona. hic ꝓ
magno suscipiunt: nec illata mala
ualde ꝑtimescunt: sed et cũ bonis
p̃sentib utuntur. uentura mala
metuunt: & cum de malis p̃senti¬
bus gemunt: bonoꝵ sequentium
amore consolantur. Sicq tempo¬
rali refouentur subsidio: sicut ui¬
ator instabulo utit᷑ lecto. Pausat &¬
recedere festinat: qͥescit corꝑẽ s adaliud
cendit mente. Non nunqͣm uͦ et ad¬
uersa ꝓpeti appetunt: & intransito¬

Expanded text:
nem construunt, ibi procul dubio nem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius per cogitationem portant.  Justi nec oblata bona hic pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transito
Abbreviated transcription (Latin):
reatus obnubilat: & recordationis
suȩ iaculis. ipsa se conscientia im¬
pugnat. Quis gͥ dignȩ penset mni¬
quorum confusio qͣnta tunc erit:
qͣndo & foris ȩternus udex cernit᷑¬
& intus. ante ocłos culpa uersatur:
ui. adhȩc ic circo ꝑueniunt: quia
sola hic transeuntia dilexerunt.
Unde. et aptȩ mox subditur. E t̃¬
Tabernaculum quippe construit᷑
ul abestu corpus & frigore defen¬
datur. Quid itaq hoc loco. taber¬
naculi nomine: nͥ ȩdificatio terre¬
nȩ felicitatis exprimitur: ꝑquã.
suꝑ se repbi casura multiplicant.
ut se ap̃sentis uitȩ necessitatibus.
qͣsi abestu & ymbrib defendant:
Honorib nanq excrescere ambiunt.
ne despecti uideantur. Terrena ag¬
gegando exaggerant: ne inopiȩ
frigore tabescant. Contempnunt
curare qd sequitur: et tota intentio¬
ne satagunt. ne qͥd inp̃sentib desit.
Student nomen dilatare ne lateanĩ:
et si cuncta ad desidium suppe¬
iantꝰ munitos se momnib. & feli¬
ces putant. Ibi gͦ ments habitatio¬

Expanded text:
reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subditur: tabernut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã illius magnitudinis.et
pensant. qͣnto reatu constricti sun¬
ꝓpri̧ infumitatis. Enumerant
mala ꝓprii opis: et contra hec exis¬
geant bona concuitoris. Conside¬
rant praua quã distnctȩ uidicet: bo¬
na oꝑa quam subtiliter penlet: &¬
perituros se absq ambiguitate pre¬
sciunt si remota pietate iudicentur.
quia hoc ipsum qͦ qđ iustȩ uide¬
mur uiuere culpa ẽ si uitam niãm
cũ iuidicat hanc apud se diuina
misciłia non excusat Hinc et enim
in hoc eodem libro scriptum ẽ astia
non sunt mundda inconspectu eius:
quia apud eum districdȩ iudicat
ipsi quoq maculas inquinationis
habent: qui ꝑmundiciã sanctitats
lucent. Bene gͦ dicitur: oculi tium
me: & non subsistam. Ac si aperte
iusti uoce diceritur. Si subtili exa¬
minatione discutior ad ꝑferendũ
iudicium ñ assurgo: quia ad pęnã
uita ñ sufficit̾ si hanc immanttas
iustȩ retributionis p̃mit. Bene au¬
tem eiusdem humani genens. ⁊cul¬

Expanded text:
potentiam illius magnitudinis, et potentiam illius magnitudinis, et pensant qpropriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et cul
Abbreviated transcription (Latin):
eognoseas. Culpas exammai: et ui¬
tam ꝑeuncium ignorat. Unde sc̃s
uir. cũ se post presentem uitã. respec¬
cu hominis uideri ñ posse fateretur.
aptȩ mox subdidit. Oeuli tiu m¬
me & non subsistam. Ac si apte di¬
ecret. Distnctus adiudiciũ uemieis
& acssaluandium non iuides: & adfe¬
nendum uides: quia quẽ inp̃senti
uita cdispensationis tue mistiatio¬
ne ñrespicis: respiciendo postmodũ.
ꝑiusticiã extinguis. Nunc enĩ pec¬
cator quisq ñmetuit dm̃. et uiuit.
blasphemat. et ꝓficit: quia scilicet
misencors creator. quem expectan¬
do uult corrigere: aspiciendo. non
simulans peccata hominũ: ꝓpter
pęnitenciam. Sed tunc peccator
cum respicitur. ñsubsistit: quuia cũ
distnctus iudex merita subtilit̃
inquintͥ reus adtormenta ñ suffi¬
eit. Quamius hoc etiam iustoꝵ uo¬
ci congruat: quoꝵ mens sempet
sollicita uenturo examini intendit
Om̃e enim qͣ agunt metuunt: dũ
cautȩ considerant. qur ante qua¬
iem iudicem stabunt Intuentur¬

Expanded text:
ognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUT XVI it. --Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo, postmodum per justitiam exstinguis. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non simulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carnis uita deficiunt. S herbaꝵ¬
uiriditatem scirpus preuenit: qͥa
priusquã decarne hypocrita transe¬
at ea quȩ inse ostenderat facta uir
tutum. derelinquit. De quib. bene
etiam ꝑpsalmistam dicitur. Fi¬
ant sicut fęnum ȩdificiorum:
qd̵ prius quam euellatur areseit
fienum quippe ȩdificii in alco na¬
scitur: sed nequaquam pingui
radice solidatur: quia ethypo¬
crita summa quidem sunt quȩ¬
agere cernitur: sed non ineis ex
cordis puritate roboratur. Qa
nimirum fęnum & ñ euulsum
citius arescit: quia iudelicet hy¬
pocrita. & inp̃senti adhuc uita
subsistit: etiam sanctitatis oꝑa.
quasi uiriditatis spẽm amicces
Quia enim sine intentione recte
cogitationis. bona studiut agere.
hȩc amittens. indicat se sine radi¬
comparet: ilico apit. cũ subiungit.
Sic uiȩ ommum qui obliuiscun¬
tur deum: et spes hypocritȩ pe¬
ribrt Quid enim cunctis suis ope¬
rib hypocrita sperat. nisi honoris

Expanded text:
cum carnis vita deficiunt. Sed herbarcum carnis vita deficiunt. Sed herbarum ariditatem scirpus praevenit, quia priusquam de carne hypocrita transeat, ea quae in se ostenderat virtutum facta derelinquit. De quibus bene etiam per Psalmistam dicitur: Fiant sicut fenum aedificiorum, quod prius quam evellatur arescit . Fenum quippe aedificii in alto nascitur, sed nequaquam pingui radice solidatur, quia et hypocrita summa quidem agere cernitur, sed non in eis ex cordis puritate roboratur. Quod nimirum fenum et non evulsum citius arescit, quia videlicet hypocrita et in praesenti adhuc vita subsistit, et jam sanctitatis opera quasi viriditatis speciem amittit. Quia enim sine intentione rectae cogitationis bona studuit agere, haec amittens, indicat se sine radicomparet, illico aperit, cum subjungit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. Quid enim cunctis suis operibus hypocrita s
Abbreviated transcription (Latin):
saumitate patientie eontinentiȩ
untute decorantur: s cum ꝑhȩcquȩ¬
siti culmen honoris attigennt: cũq
sibi iam reuerentia acunctis impen¬
ditur: ꝓtinꝰ se inlasciuiã uoluptatiᷤ
fundunt: & bona se ñ exeorde tenu¬
isse. ipsi sibi destes sunt: qui hec cito
dimiserunt. Nonnunquã uero. quȩ
possident. tribuunt: atq indigentib
euncta largiuntur: sedtamen ante
uitȩ terminũ auariciȩ prurigine ac¬
censi: aliena appetunt. qui sua lar¬
giri uidebant᷑ et ꝑtinaci post cru¬
delitate ambiunt. qđ ficta prius pie¬
dicitur. Cũ adhuc sit inflore nec car¬
patur manu:ante om̃s herbas are¬
scit. Luxta carnem quippe. & iusti.
herbȩ sunt: ꝓpħa attestante qui ait
Omnis caro. fenum. Sed ante omnes
herbas arescere scirpus dicitur: qͥa
iustis. inbono suo ꝑmanentib aiuri¬
ditate assumptȩ rectitudinis. hypo¬
critarum uita siccatur: Arescunt her¬
bȩ etiam reliquȩ: quia iustorũ oꝑa.

Expanded text:
ganimitate patientiae, continentiae ganimitate patientiae, continentiae virtute decorantur. Sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis infundunt, et bona se non ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt, qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero aliqui quae possident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur, sed tamen ante vitae terminum, avaritiae prurigine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et pertinaci post crudelitate ambiunt quod ficta prius piedicitur: Cum adhuc sit in flore, ne carpatur manu, ante omnes herbas arescit. Juxta carnem quippe et justi herba sunt, propheta attestante, qui ait: Omnis caro fenum . Sed ante omnes herbas arescere scirpus dicitur, quia, justis in bono suo permanentibus, a viriditate assumptae rectitudinis hypocritarum vita siccatur. Arescunt herbae etiam reliquae, quia justorum opera
Abbreviated transcription (Latin):
nimo: quidã ut ita dixerim sanguis
meroris currat. Unde. bene ꝑsalomo¬
nem dicitur. Noli arguere derisorẽ.
ne odent de. Neq enĩ iusto dimen¬
dum ẽ ne derisor eũ corripitur con¬
tumelias inferat: sed ne tractus ad
odium. fiat peior. Inder hȩc sciendũ
ẽ qđ iustoꝵ bona. quia excorde in¬
cipiunt: usq adp̃sentis uitȩ tenmi¬
num crescunt. Hypocritarũ uero
oꝑa quia nequaqͣm sunt moccul¬
to radicata: sepe ante deficiunt.
qͣm p̃sens uita finiatur. Nã plerũq
studio sacrȩ eruditionis insistunt:
& quia hanc non ꝓparandis meritᷤ.
s ꝓmerendis fauorib inquirunt:
statim ut iudicium humanȩ lau¬
dis arripiunt: & ꝑhoc grãm tran¬
sitorii ꝓuectus assequunt᷑: tota men¬
de scłarib curis inseruiunt: atq ã
sacia funditus eruditione uacuan¬
dur: &agendo. post indieant. quan¬
tum temporalia diligant: qui so¬
la prius ȩterna p̃dicabant. Plerũq
autem assumptȩ speciem matur¬
alis ostendunt: quiete silentis lon¬

Expanded text:
nimo quidam, ut ita dixerim, sanguis moeroris currat. Unde bene per Salomonem dicitur: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Neque enim justo timendum est ne derisor cum corripitur contumelias iodium pejor fiat. Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt. Hypocritarum vero opera quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt, et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii provectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione evacuantur, et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentii, lon
Abbreviated transcription (Latin):
pe. germen non habet: cum uita.
meritis uirtutum caret Farinam
culmus ñfacit: cum is qui inp̃senti
scło ꝓficit nil subtilitatis intelligit:
nullum boni oꝑis fructum reddit.
medunt: quia et cum bona opera
hẏpocritȩ ostendunt: de his. mali¬
gnorum spirituum uota sadiant᷑
Qui enĩ phec placere deo ñ appe¬
tunt: nequaquã agri dnm. sed ali¬
enos pascunt. Eecundo itaq hy¬
pocrita et neglecto palmiti simi¬
botrus bom oꝑis interra iacet. S
tamen hac ipsa sua uecordia pa¬
scitur: quia ꝓbono oꝑe acunctis
honoratur. Cȩteris preminet: sub¬
iectas hominum mentes denet.
Maiorib locis attollitur: fauorib
nudridur. Hȩc uero ei sua uȩcor¬
dia placet interim: sed non place¬
bit: quia cum retributionis dempꝰ
aduenerit inpena displicebit. qđ
uȩcors fuit Iunc se stulte egisse ĩ¬
telligit: cum ꝓ delect̾atione lau¬
dis sentenciam diuinȩ increpa¬
tionis acceperit lunc se uecordẽ

Expanded text:
pe germen non habet cum vita pe germen non habet cum vita meritis virtutum caret. Farinam culmus saeculo proficit, nil subtilitatis intelligit, nullum boni operis fructum reddit.  hanc alieni comedunt, quia et cum bona opera hypocritae ostendunt, de his malignorum spirituum vota satiantur. Qui enim per haec placere Deo non appetunt, nequaquam agri Dominum, sed alienos pascunt. pocrita et neglecto palmiti simibotrus boni operis in terra jacet. Sed tamen hac ipsa sua vecordia pascitur, quia pro bono opere a cunctis honoratur; caeteris praeeminet, subjectas hominum mentes tenet, majoribus locis attollitur, favoribus nutritur. Haec vero ei sua vecordia placet interim, sed non placebit, quia cum retributionis tempus advenerit, in poena displicet quod vecors fuit. Tunc se stulte egisse intelliget, cum pro delectatione laudis sententiam divinae increpationis acceperit. Tunc se vecordem
Abbreviated transcription (Latin):
cio uenalem portat. Unde regnũ
cȩli mereri potuit: inde nummũ
transitorii sermonis quęrit. Uili gͦ
precio opus uendit: quia magna
impendit᷑ sed minima recipit b¬
itaq hypocritȩ similes. nͥ fecundis
& neglectis uitib existunt: quȩ ꝑ
ubertatem fructum ꝓferunt. sed ne¬
quaquam ꝑstudium aterra suble¬
uantur: Quod pingues palmites
germinant errantes bestiȩ con¬
culcant: et quo hoc ubenius aspi¬
ciunt: eo ꝓiectum minfimis aui¬
dius consumunt: quia nimirũ
hypocritarum opera. dum clara
monstrantur: quasi pinguia prode¬
unt: sed dum humanas laudes
appetunt: quasi interra deserun¬
tur. Quȩ huius mundi bestiȩ. ma¬
ligni scilicet sp̃s. comedunt: quia
hȩc. adusum ꝑditionis inflectunt:
iantoq ardentius rapiunt: quanto
et magna clarius innotescunt. Un¬
de bene ꝑ ꝓpħam dicitur. Culme
tans. non est ieis germen: & non
sacient farinam. Qđ si et feccrint:
alieni comedent eam. Culmus qͥp¬

Expanded text:
etio venalem portat; unde coeli etio venalem portat; unde coeli regnum mereri potuit, inde nummum transitorii sermonis quaerit. Vili ergo pretio opus vendit, 276 quia magna impendit, sed minima recipititaque hypocritae similes, nisi fecundis et neglectis vitibus existunt, quae per ubertatem fructum proferunt, sed nequaquam per studium a terra sublevantur? Quod pingues palmites germinant, errantes bestiae conculcant; et quo hoc uberius aspiciunt, projectum in infimis avidius consumunt, quia nimirum hypocritarum opera, dum clara monstrantur, quasi pinguia prodeunt, sed dum humanas laudes appetunt quasi in terra deseruntur. Quae hujus mundi bestiae, maligni scilicet spiritus comedunt, quia haec ad usum perditionis inflectunt; tantoque ardentius rapiunt, quanto et magna clarius innotescunt. Unde bene per prophetam dicitur: Culmus stans, non est in eis germen, et non facient farinam; quod etsi fecerint, alieni comedent eam . Culmus quip
Abbreviated transcription (Latin):
sitoriis fauorib inhiat pdit pci¬
piendo. qđ laborat: uertate ade¬
stante. quȩ ait A men dico uobis.
receperunt mercedem suã. Sed hȩc
spes recipiendȩ mercedis duui dene
ri non potest: quia ꝓ ostensis opib
honor tribuitur : sed uita. ad termi¬
num urgetur ł audes resonant.
sed adfinem cũ laudib tempora
festinant. Et quia nequaquã an¬
mus ingernitatis amore radica
cum ipsis ꝓfect̾o laudib q̃s dilig
labitur Hemo nanq ualet mobila
ailigere: e ipse immobilis stare
Qui enim transeuntia ampleclicur
eo ipso adcuisum ducitur. quo
decurentib implicatur. Dicat sͦ
et spes hypocritȩ peribit: quia hu¬
mana laus. quã magnis laborib
appetit impulsa tempoꝵs moni¬
tis. ddecurrit. Bene autem sub dic.¬
Non ei placebit uecordia sua Magle
qppe uecordia ẽ laboriosa agereas
aurȩ laudis inhiare: forti opere
preceptis cȩlestib iseriure. Sc
Ytenim ita dixerim. qui ꝓuntute
quam agit. humanos fauores de¬
siderat: rem magni meriti. uili p̃¬

Expanded text:
sitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Sed haec spes recipiendae mercedis teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora festinant; et quia nequaquam animus in aeternitatis amore radicatur, cum ipsis profecto rebus quas diligit labitur. Nemo namque valet mobilia diligere et ipse immobilis stare. Qui enim transeuntia amplectitur, eo ipso ad cursum ducitur, quo decurrentibus implicatur. Dicat ergo: Et spes hypocritae peribit, quia humana laus quam magnis laboribus appetit impulsa temporum momentis decurrit. Bene autem subdiNon placebit vecordia sua. - Magna quippe vecordia est, laboriosa agere, et ad auram laudis inhiare, forti opere praeceptis coelestibus inservire, sed Ut enim ita dixerim, qui pro virtute quam agit humanos favores desiderat rem magni meriti vili pr
Abbreviated transcription (Latin):
mentes. si semel
adstudium ꝯ¬
trarietatis eru¬
perint: siue pra¬
uum. seu rectũ
quid. acontradicentib audiant:
aduersis hoc responsionib im¬
pugnant: quia cum ꝑsona per
contrarietatem displicet: nec rec¬
ta quȩ ꝓtulerint. placent. At con¬
tia. bonoꝵ corda. quib Inodiũ ñ
uenit ꝑsona. s culpa:. sic ꝑu̾sa chiu¬
dicant: ut recta quȩ dicuntur. as¬
sumant. Discernendis quippe
dadicentium sententiis. equissi

Expanded text:
mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissi
Abbreviated transcription (Latin):
tractauimus: quod beatus iob.
uim nobis suȩ humilitatis in
notescit: dicens. Suꝑ pupil¬
lum irriitis: & subuertere ni-¬
timini amicum ur̃m. Quantȩ
nanq infirmitatis se ꝑpendat.
insinuat: quem. pupillũ uocat
Quia uero abamore recedere
etiam lesa caritas nescit: et
subuerti se uelle queritur: &
tamen amicũ se ẽẽ testatur.
Cuius uerba. ut sepe iam di¬
ximus. sie eidem specialiter

Expanded text:
tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae notescit, dicens: CAPlum irruistis, et subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
mentes corriget
sublege positoꝵ
beati iob uitam.
ad testimonium adduxit: qui legẽ
ñ nouit ettamen tenuit: qui pre¬
cepta uitȩ. quȩ scripto ñ acceꝑat.
custodiuit. Huius prius actio. dõ
altestante laudatur: & ꝓbari post¬
modũ. diabolo insidiante ꝑmitti¬
tur: ut ꝑtemptamenta tribulato¬
nis. ostenderet: quantũ priꝰ intran¬
quillitate ꝓfecisset. Huius uitam.
mnimicus generis humani more

Expanded text:
mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more
Abbreviated transcription (Latin):
ad testimonium adduxit: qui legẽ
ñ nouit ettamen denuit: qui pre¬
cepta uitȩ quȩ scripto ñ acceꝑat:

Expanded text:
ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat
Abbreviated transcription (Latin):
mum se ꝑhumilitatem conspicit.
ettamen aleruandȩ dilectionis
magnitudine non recedit. Sanctȩ
quippe ȩccłiȩ populus. quia mor¬
dui patris ẽ filius: pupillus non in-¬
congrue dicitur: cuius resurgen¬
tis uitam. iam quidẽ ꝑfidem se¬
quitur: sed nee dum ꝑspẽm con¬
templatur. Suꝑ pupillum uero.
heretiei irruunt: cum humilitatẽ
fidelis populi. importunis falsisq
allegationib asfligunt. Ottamen
amicus ẽ quem nituntur subuer¬
tere: quia fidelis d̃i populus. ipsoᷤ
quoq quos ꝑsequentes toleratͥa¬
mando. non desinit adueritatem
uocare. Sed inter hȩc sciendum
ẽ: quia sci uiri. nec sustinere falsa.
phumilitatem metuunt: nec lesi.
unquam aueritate eonticeseunt.

Expanded text:
mum se per humilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Sanctae quippe Ecclesiae populus, quia mortui patris est filius, pupillus non incongrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
enim aduersa ꝑpeti non timet di¬
cat. ueruntamen qd̃ cȩpistis exple-¬
te: quia uero ipsis suis ꝑsecutorib.
ueritatis precheamenta ñ subtra

Expanded text:
enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtra
Abbreviated transcription (Latin):
rat: sed ut nr̃a intimore corda con¬
citeret. ipse usus ẽ. de eternȩ quie¬
tis retributione dubitare. cũ dicit.
putasne: ut nos uidelicet ꝑpenda¬
mus. quanta debemꝰ formidine
uenturum iudiqum semꝑ expa¬
uescere: quando & ille qui iudice
teste laudatus ẽ adhuc de retri¬
butione iudicii. in suis uocib secu

Expanded text:
rat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturum judicium semper expavescere, quando et ille qui judice teste laudatus est, adhuc de retributione judicii in suis vocibus secu
Abbreviated transcription (Latin):
tamen me exlo¬
eutionis meȩ immutatione repre¬
hendant: inepła libris p̃missa. cau¬
saᷤ reddidi: cur terciam huiꝰ oꝑis¬
factum ẽ. initium subfistend. Pot̃
uͦ hoc inloco intelligi. qđ beat᷑ iob
incarnationẽ redemptoris intuitꝰ.
solũ uidit mundũ hominem. de
immundo semine ñ esse conceptũ:
qui sic inmundũ uenit ex uirgine:
ut nil haberet de immunda con
mundus exstititꝰ qui delectatione
carnis cangi non potuit: quia nec
ꝑcamalem huc delectationẽ ueñ.¬

Expanded text:
tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus opfactum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda concmundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem ven
Abbreviated transcription (Latin):
plata conspiciens. studium ꝓpriȩ
defensionis calcat: atq audita ꝓtmmꝰ
& qđ non iustificabitur homo. com
positus. iusticiam ꝑcipit: composit᷑.
amitdit: quia quisquis se auctori
bonorum comparat: bono se quod
accȩperat. priuat. Qui enim accepta
bona sibi arrogat: suis contra dñm
donis pugnat Unde ergo despectus
erigitur: dignum ẽ ut erectus. inde
destruatur. Sẽs autem uir. quia

Expanded text:
prolata conspiciens, studium propriae prolata conspiciens, studium propriae defensionis calcat, atque audita protinus et quod non justificatur homo compopositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia