comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non carent: animaduerti potest. Nullum enim
horum ÷. quod non uł in sono uocis. uł in ceto
motu atq oꝑatione membrors. numerosum
aliquid & in suo genere moderatum gerat: non
aliqua scientia. s tm̃ intimis naturȩ terminis
ab illa incõmutabili numerorum lege modula¬
tis. Redeamus ad nos: & omittamus ea quȩ ẽ¬
arbustis & bestus habemus cõmumaͤUno nãq
modo hirundo nidificat: & unum quodq a¬
uium genus uno aliquo suo modo. Quidẽ gͦ
in nobis quo & de illis omnibus iudicamus:
quas figuras appetant. & quatenus impleant.⁊
nos in edificus alusq corporeis oꝑibus tamꝙͣ
dominiomĩum talium figurarum innumerabi¬
lia machinam᷑: quid in nob̃ ÷ quod intus intelli¬
git has ipsas uisibiles corporum moles ꝓportiõe
magnas ẽẽ uel paruas. & omne corpus habere
dimidium quantulum cumq sit. & si dimidium.
innumerabiles partes: Itaq omne granum mi¬
lii suȩ parti tante quantã in hoc mundo nr̃m

Expanded text:
non carent, animadverti potest. Nullum enim non carent, animadverti potest. Nullum enim horum est, quod non vel in sono vocis, vel in caetero motu atque operatione membrorum, numerosum aliquid et in suo genere moderatum gerat, non aliqua scientia, sed tamen intimis naturae terminis, ab illa incommutabili numerorum lege modulatis. arbustis et bestiis habemus communia. Uno namque modo hirundo nidificat, et unumquodque avium genus uno aliquo suo modo. Quid est ergo in nobis, quo et de illis omnibus judicamus, quas figuras appetant, et quatenus impleant, et nos in aedificiis aliisque corporeis operibus, tanquam domini omnium talium figurarum, innumerabilia machinamur? Quid est in nobis, quod intus intelligit has ipsas visibiles corporum moles proportione magnas esse, vel parvas; et omne corpus habere dimidium, quantulumcumque sit; et si dimidium, innumerabiles partes: itaque omne granum milii suae parti tantae, quantam in hoc mundo nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt in ipsa motione uitali quȩ in seminibus
oꝑatur: magis ibi mirandi sunt quã in corpore.
Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tu¬
merent de dimidio grano fici arbor nasceretus¬
dimidia: neq de animalium seminibus etiam ñ
totis animalia dota & integra gignerentur. neq
tantillum & unum semen iuim haberet sui cuiq
generis innumerabilem. De uno quippe possũt¬
scđm suam naturam. uel segetes segetum. uł siluȩ
siluarum. uel greges gregum. uł ppłi populorum.
per scła piopagari: ut nullum folium sit. uł nullꝰ
pilus. ꝑtam numerosam successionẽ. cuiꝰ ñ ratio ĩ
illo primo & uno semine fuerit: Deinde illud
cogitandum ẽ quam numerosas. quam suaues
sonorum pulchritudines. uerberatus aer traici¬
AT cantande luscima: quas illius auiculȩ aĩa
non cum liberet fabricaret᷑. nisi uitali motu in¬
corporalit haberet impressas. Noc & in ceteris
animantibus que ratione carentia sensu tamen

Expanded text:
les sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus les sunt in ipsa motione vitali, quae in seminibus operatur, magis ibi mirandi sunt quam in corpore. Si enim numeri seminum sicut ipsa semina tumerent, de dimidio grano fici, arbor dimidia nasceretur, neque de animalium seminibus etiam non totis, animalia tota et integra gignerentur, neque tantillum et unum semen vim haberet sui cujusque generis innumerabilem. De uno quippe secundum suam naturam possunt, vel segetes segetum, vel silvae silvarum, vel greges gregum, vel populi populorum per saecula propagari, ut nullum folium sit, vel nullus pilus per tam numerosam successionem, cujus non ratio in illo primo et uno semine fuerit. Deinde illud cogitandum est, quam numerosas, quam suaves sonorum pulchritudines verberatus aer trajiciat cantante luscinia, quas illius aviculae anima non tam libere, cum liberet, fabricaretur, nisi vitali motu incorporaliter haberet impressas. Hoc et in caeteris animantibus, quae ratione carentia, sensu tamen
Abbreviated transcription (Latin):
amur. & hortatur & oppitulatur: si gͦ ab hac par¬
de per negligentiam & impietatẽ ir subditus
fuerit. id÷ mens & ratio. erit quidem homo tͣpis
& miser: s destinatur in hac uita. & post hanc
uitam ordinatur. quo eum destinari. & ubi ordi¬
nari summus ille rector & dñs iudicat. Nullai¬
taq feditate uniuersam creaturam maculare ꝑ¬
mittitur. Ambulemus ergo dum diem habemꝰ¬
id÷ dum ratione ut possumus: ut ad dm̃ con¬
uersi uerbo eius quod ÷ uerum lumen illustrari
mereamur. ne nos tenebre comprehendant. Dies
ẽ enim presentia illius luminis: quod illuminat
omnem hominem uenientem in hunc mundum
Hominẽ dixit qui ratione uti potest: & ubi
cecidit. ibi imcumbere ut surgat. Si ergo uo¬
luptas carnis diligitur: ea ipsa diligentius con¬
sideretur: & cum ibi recognita fuerint quorũdã
uestigia numerorũ: que rendum ẽ ubi sine tumo¬
re sint. Ibi enim magis unum ẽ. quod ẽ. Et si ta¬

Expanded text:
amur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac paramur, et hortatur et opitulatur: si ergo ab hac parte per negligentiam et impietatem vir subditus fuerit, id est mens et ratio, erit quidem homo turpis et miser; sed destinatur in hac vita, et post hanc vitam ordinatur, quo eum destinari et ubi ordinari summus ille rector et Dominus judicat. Nulla itaque foeditate universa creatura maculari permittitur. id est, dum ratione uti possumus, ut ad Deum conversi, Verbo ejus, quod verum lumen est illustrari, mereamur, ne nos tenebrae comprehendant . Dies est enim praesentia illius luminis quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hominem dixit, quia ratione uti potest, et ubi cecidit, ibi incumbere ut surgat. Si ergo voluptas carnis diligitur, ea ipsa diligentius consideretur; et cum ibi recognita fuerint quorumdam vestigia numerorum, quaerendum est ubi sine tumore sint. Ibi enim magis unum est quod est. Et si ta
Abbreviated transcription (Latin):
extremitate uestigii: quando carnis uoluptati¬
bus adheremus. Sincamus ergo huius cupi¬
ditatis uel blandicias. uel molestias. Subiuge¬
mus nobis hanc feminam: siuiri sumus. Nobis
ducibus & ipsa erit melior: nec iam cupiditas.
ss temperantia nominabitur. Nam cum ips a
ducit. nos autẽ sequimur: cupiditas illa & libi¬
do. nos uͦ temeritas & stulticia nuncupamur.
Sequamur xp̃m caput nr̃m: ut & nos seq̃tur
cui caput sumus. Hoc & feminis precipi potẽ.
non maritali s frat̾no iure: quo iure in xp̃o nec
masculus nec femina sumus. Habent enim & ille
uirile quiddam. unde femineas subiugent uo¬
luptates: unde xp̃o seruiant. & imꝑent cupidi¬
tati. Quod in multis uidins & uirginibus dei.
inmultis etiam maritatis. s iam fraterna con¬
iugalia ura seruantib: xp̃iani ppłi dispensatiõe
manifestum ẽ. Quod si ab ea parte cui dominari
nos d̃s iubet. atq ut in nr̃am possessionẽ restitu¬

Expanded text:
extremitate vestigii, quando carnis voluptatiextremitate vestigii, quando carnis voluptatibus adhaeremus. Vincamus ergo hujus cupiditatis vel blanditias vel molestias; subjugemus nobis hanc feminam, si viri sumus. Nobis ducibus et ipsa erit melior, nec jam cupiditas, sed temperantia nominabitur. Nam cum ipsa ducit, nos autem sequimur, cupiditas illa et libido, nos vero temeritas et stultitia nuncupamur. Sequamur Christum caput nostrum, ut et nos sequatur cui caput sumus. Hoc et feminis praecipi potest, non maritali, sed fraterno jure; quo jure in Christo nec masculus nec femina sumus. Habent enim et illae virile quiddam unde femineas subjugent voluptates, unde Christo serviant, et imperent cupiditati. Quod in multis viduis et virginibus Dei, in multis etiam maritatis, sed jam fraterne conjugalia jura servantibus, christiani populi dispensatione manifestum est. Quod si ab ea parte cui dominari Deus nos jubet, atque ut in nostram possessionem restitu
Abbreviated transcription (Latin):
quom̃ appetat conuenientia. quomͦ uincat aut
caueat obsistentia quantum potest: & ad unum
sensum incolumitatis referens omnia. unitatẽ
illam conditricem nat̾arum omnium multo
euidentius quam corpore insinuet: Loquor de
uermiculo ammante qualicumq. cineris &
stercoris laudem uerisime atq ub̃rime pleriq
quȩ ubicumq sit. & qualiscumq sit. omni cor¬
pore ẽ melior. dicam pulchre ordinari. & de
penis eius alias pulchritudines fieri: cum ibi
non sit quando misera ẽ. ubi ẽẽ beatos decet. s
ibi sit. ubi eẽ miseros decet: Prorsus nemo nos
fallat. Quicquid recte uituperatur: in melioris
comꝑatione respuitur. Omnis autẽ natura qm¬
uis extrema.quamuis infima: in comparatioẽ
nichili iure laudatur. Et dunc cuiq non est
bene: si ẽẽ melius potest. Quare si nobis potest
bene ẽẽ cum ipsa ueritate: male sumus cum qͦli¬
bet uestigio ueritatis. M ulto gͦ deterius cum

Expanded text:
quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut quomodo appetat convenientia, quomodo vincat aut caveat obsistentia quantum potest, et ad unum sensum incolumitatis referens omnia, unitatem illam conditricem naturarum omnium, multo evidentius quam corpus insinuet? loquor de vermiculo animante qualicumque. Cineris et stercoris laudem verissime atque uberrime plerique quae, ubicunque sit, et qualiscunque sit, omni corpore est melior, dicam pulchre ordinari, et de poenis ejus alias pulchrinon sit quando misera est, ubi beatos esse decet, sed ibi sit ubi esse miseros decet? 78. Prorsus nemo nos fallat. Quidquid recte vituperatur, in melioris comparatione respuitur. Omnis autem natura quamvis extrema, quamvis infima, in comparatione nihili jure laudatur. Et tunc cuique non est bene, si melius esse potest. Quare si nobis potest bene esse cum ipsa veritate, male sumus cum quolibet vestigio veritatis: multo ergo deterius cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut prostctu int̾ioris. aut defectu suo. Se ꝓfectu
intioris ita corrumpit᷑ ut totus in melius refor¬
metur. & restituat᷑ in integrum in nouissima tuba
ut non iam corrumpat᷑. neq corrumpat. defectu
aute suo in pulchritudines corruptibiliores. id:
penarum ordinem precipitatur. Nec miremus
quod adhuc pulchritudines nominẽ. Nich em̃:
orainatum: quod ñ sit pulchrum. Et sicut ait
apłs. Omĩs ordo adeo ẽ. Necesse ⁊ autẽ fateamua
meliorẽ eẽ hominẽ plorantem quã letandem uͥ¬
iniculum: & tam umiculi laudem sine mendatio¬
ullo copiose possum dicere. considerans nitorem
coloris. figuram teretem corporis. priora cũ me¬
dus. media cum postioribus congruentia. &.u¬
nitatis appetentiam pro suę nature humilitate
seruantia. Nichil ex una parte formatum ẽ: qd̃
non ex altera parili dimensione respondeat. Qd
iam de anima ipsa dicam uegetante modulũ
corporis sui. quomodo eum numerose moueat.

Expanded text:
aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu aut profectu interioris, aut defectu suo. Sed profectu interioris ita corrumpitur, ut totus in melius reformetur, et restituatur in integrum in novissima tuba, ut jam non corrumpatur neque corrumpat. Defectu autem suo in pulchritudines corruptibiliores, id est poenarum ordinem praecipitatur. Nec miremur quod adhuc pulchritudines nomino: nihil enim est ordinatum, quod non sit pulchrum; et, sicut ait Apostolus, omnis ordo à Deo est . Necesse est autem fateamur meliorem esse hominem plorantem, quam laetantem vermiculum: et tamen vermiculi laudem sine ullo mendacio copiose possum dicere, considerans nitorem coloris, figuram teretem corporis, priora cum mediis, media cum posterioribus congruentia, et unitatis appetentiam pro suae naturae humilitate servantia; nihil ex una parte formatum, quod non ex altera parili dimensione respondeat. Quid jam de anima ipsa dicam vegetante modulum corporis sui, quomodo eum numerose moveat,
Abbreviated transcription (Latin):
motum. nec in lunȩ cursu aliquas tridui tañtũ
figuras. Ista enim quȩ propt̾ea sunt infima. q
partibus imꝑfectis tota perfecta sunt. siue unrsta¬
tu siue in motu pulchia sentiantur: tota conside¬
rancda sunt. si recte uolumus iudicare. Uerum
enim nr̃m iudicium siue de toto siue de parte
iudicet pulchrum ẽ. uniuerso quippe mundo
suꝑfertur: nec alicui partieius in quantum ue¬
rum iudicamus adheremus. E rror autẽ mũ
parti adherens eius: ipse ꝑse fȩdus ẽ. So sieut
niger color in pictura cum toto fit pulcher. sic
istum totum agonem decenter edit incõmutabił
diuina prouidentia: aliud iictis aliud cerdantibꝰ
aliud uictoribus. asiud spectantib. aliud quietis.
& solum dm̃ contemplantib tribuens: eum inhis
omnibus non sit malum nisi peccatum & pena
peccati. hoc ẽ defectus uoluntarius a lumma eẽn¬
tia & labor inultima non uoluntarius. Q uoa
lo modo sic dici potest: libertas a iusticia. &t serui

Expanded text:
motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici potest, libertas a justitia, et servit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quos exterminatores & anglos ira cundie di¬
uinȩ scripture nominant. quamuis ipsi nesciant
quid de se agatur boni. His similes sunt hoĩes
qui gauent miserus alienis. & risus s acludic̃
spectacula exhibent uł exhiberi uolunt. euersi¬
omibus & erroribus alioꝵ: atq ita in his omnibꝰ
boni ammonent᷑. & exercentur & uncunt.&. tn¬
umphant. & regnant. Mali uͦ decipiunt᷑. eruci¬
antur. uineuntur: dampnant᷑: & seruiunt ñ uni
omnium dño summo. s ultimis scruis illis undelico
anglis qui cdoloribus & miseria damꝑnatorum
pascuntur. & pro ista maliuolentia bonorum
libatione torquentur. Ita ordinantur omnes
officus & finibus suis in pulchritudinẽ uniũ¬
sitatis. ut̃ quod horremus in parte. si cum toto
consideremus plurimum placẽt: quia nec in e¬
difieio iudicando unum tantum angulum con¬
siderare debemus. nec in homine pulchio solos
capillos. nec in bene pronumnciante. solum digitoꝵ

Expanded text:
est; quos exterminatores et angelos iracundiae, diest; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum
Abbreviated transcription (Latin):
aptatur: ut suas regiones queq membra oceu¬
pent. & si modum parilitatis seruaiu̾̃nt luice eo¬
loris adiuncta: nascitur corpus quod formosum
uocatur. & asius dilectoribus amatur acerrime
Non tam̃ in eo plus placet forma quȩ mouetur
quam uita quȩ mouet. Nam illud animal si nos
amet. allicit molentius: si oderit autẽ. suecensemꝰ
& ferre non possumus: etiam si formam ipsam p̃¬
beat fruenti. Hoc totum ẽ uoluptatis regnum:
ima pulchritudo. Subiacet enim corruptioni.
Quod si non eẽt: summa putaretur. S ad est di¬
uina prouiddentia quȩ hanc ostendat. & ñ malam
propt̃ tam manifesta uestigia pͥmorũ numerorũ
in quib sapientie di non ẽ numerus. & extremam
tam ce. miscens ei dolores & morbos. & distortio¬
nes membrorum. & tenebras coloris. & ammoruĩ
sinultates ac dissensiones. ut ex his ammoneam
in commutabiie aliquid ẽẽ querendum. E. hoc
facit ꝑ infima mimstia quib id agere uoluptatis

Expanded text:
aptatur, ut suas regiones quaeque membra occuaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam, propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
exteriorẽ respicit. & in sua comꝑatione fedum
uidet. in proprio tam̃ genere pulchrum. &
corporum conuenientia lȩtandem. & corrũpen¬
tem quod inbonum suum conu̾̃tit alim̃ta
scilicet carnis. quȩ tam̃ corrupta. id÷ amitten¬
tia formam suam. in membrorum istorum
fabricam migrant. & corrupta reficiunt. in a¬
liam formam ꝑ conuenientiã transeuntia. &
ꝑuitalem motum diudicant᷑ quodãmͦ. ut ex
eis in structuram huius uisibilis pulchri
quȩ apta sunt assumantur. non apta uero ꝑ¬
congnios meatus eiciantur. quorum aliud fe¬
cuentissimum redditur terrȩ ad alias formas
assumendas. aliud ꝑ totum corpus exalatur a¬
uus cotius animalis latentes numeros accipit.
& inchoatur in prolem: & siue conuenientia du¬
orum corporum. siie tali aliquo phantasmate
commotum ꝑgenitales uias ab ipso uertiee de¬
fuit infima uoluptate. Iam uͦ in matir ꝑ ceitos
nuimeros temporum in locorum numerum co¬

Expanded text:
exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum exteriorem respicit, et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero pcongruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum co
Abbreviated transcription (Latin):
approbo: cum pulchrius sit illud unde imꝓbo
& approbo. Quare hoc ipsum magis approbo.
& non solum uobis. s illis omnib corporibus
unde uos hausi antepono. Deinde regłam ipsã
qua uides concipe hoc modo. Omnis qui se
dubitantẽ intelligit uerum indelligit: & de hac
re quam intelligit certus ẽ. De uero gͥ certus ẽ.
Omnis ergo qui utrum sit ueritas dubitat. in
se ipso habet uerum unde non dubitet: nec ul¬
lum uerum nisi aueritate uerum ẽ. Non itaq
oportet eum de ueritate dubitare: qui po¬
tuit undecumq dubitare: Ubi uident᷑ hȩc.
ibi ẽ lumen sine spatio locoꝵ & temporum:
& sine ullo spatiorum talium phantasmate:
Numquid ista ex aliqua parde corrumpi poss:
etiam si omnis ratiocinator int̾eat. aut apud
carnales inferos ueterescat: Non enim ratio¬
cinator talia facit: s inuenit. E igo antequã
inueniant᷑ in se manent: & cum inueniuntuR
exterior corrumpit᷑ de die indiem: s interior

Expanded text:
approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo approbo; cum pulchrius sit illud unde improbo et approbo: quare hoc ipsum magis approbo, et non solum vobis, sed illis omnibus corporibus unde vos hausi, antepono. Deinde regulam ipsam quam vides, concipe hoc modo: Omnis qui se dubitantem intelligit, verum intelligit, et de hac re quam intelligit certus est: de vero igitur certus est. Omnis igitur qui utrum sit veritas dubitat, in seipso habet verum unde non dubitet; nec ullum verum nisi veritate verum est. Non itaque oportet eum de veritate dubitare, qui potuit undecumque dubitare. Ubi videntur haec, ibi est lumen sine spatio locorum et temporum, et sine ullo spatiorum talium phantasmate. Numquid ista ex aliqua parte corrumpi possunt, etiamsi omnis ratiocinator intereat, aut apud carnales inferos veterascat? Non enim ratiocinatio talia facit, sed invenit. Ergo antequam inveniantur, in se manent, et cum inveniuntur,exterior corrumpitur de die in diem . Sed interior
Abbreviated transcription (Latin):
Side ibi conuenientiã qua suꝑior ẽẽ non possit.
& ipse conueni cum ea. Confitere te non eẽ qd̃
ipsa ẽ: siquidem se ipsa non querit. Tu autẽ ad
eam querendo uenisti non locorum spatio. sed
mentis asfectu: ut ipse intĩor homo cum suo in¬
habitatore non infima & carnali. so summa &
sꝑitali uoluptate conueniat. Aut si ñ cernis
quȩ dico. & an uera sint dubitas: cerne saltẽ
utrum de de his dubitare ñ dubites. Et si c̾tũ
ẽ de ẽẽ dubitantẽ: quere unde sit certum. sion
illic tibi omnino soli s huius lumen occurret.
s lumen uerum quod illuminat omnem bo¬
minem uenientẽ in hunc mundum: quod his
oculis uideri non podest. nec illis quib phan¬
tasmata cogitant᷑. Per eosdem oculos animȩ
impacta: s illis quib ipsis phantasmatibus
dr̃. Non estis uos quod ego quero. neq illud
estis unde ego uos ordino. & quod michi inter
uos fȩdum occurrerit improbo. quod pulchrũ

Expanded text:
Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo habitatore, non infima et carnali, sed summa et spirituali voluptate conveniat. 73. Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certum: non illic tibi, non omnino solis hujus lumen occurret, sed lumen verum quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod his oculis videri non potest; nec illis quibus phantasmata cogitantur, per eosdem oculos animae impacta; sed illis quibus ipsis phantasmatibus dicitur: Non estis vos quod ego quaero, neque illud estis unde ego vos ordino; et quod mihi inter vos foedum occurrerit, improbo; quod pulchrum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiis potest: Ita enim sapientia di ꝑtendit usq
fex oꝑa sua in unum finem decoris ordinata
contexuit. ita illa bonitas a summo usq ad
extremum nulli pulchritudini que ab ipso so¬
lo ẽẽ poss&. inuidit: ut nemo ab ipsa ueritate
deiciatur. qui non excipiatur ab aliqua effigie
ueritatis. Quere in corporis uoluptate quid te¬
neat: nichil aliud inuenies quam conuementiã.
Nam si resistenda pariunt dolorem: conuenien¬
dia pariunt uoluptatẽ. Recognosce igit᷑ quȩ sit
summa conuenientia. Noli foras ire: in de ipsum
redi. In int̾iori homine habitat ueritas. Et si tuã
nat᷑am mutabilem inueneris : transcende & te ip¬
sum. S memento cum de transcendis: ratioci¬
nandem animã de transcendere. Illuc gͦ tende:
unde ipsum lumen rationis accendit᷑. Qͦ enim
ꝑuenit omnis bonus ratiocinator nisi ad uerita¬
tem: cum ad se ipsa ueritas ñ utiq ratiocinando
ꝑueniat. s quod ratiocinantes appetunt ipsa sit:

Expanded text:
tiis potest? Ita enim Sapientia Dei pertendit a tiis potest? Ita enim Sapientia Dei pertendit a fex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit. Ita illa bonitas a summo usque ad extremum nulli pulchritudini, quae ab ipso solo esse posset, invidit; ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quaere in corporis voluptate quid teneat, nihil aliud invenies quam convenientiam: nam si resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam naturam mutabilem inveneris, transcende et teipsum. Sed memento cum te transcendis, ratiocinantem animam te transcendere. Illuc ergo tende, unde ipsum lumen rationis accenditur. Quo enim pervenit omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas non utique ratiocinando perveniat, sed quod ratiocinantes appetunt, ipsa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
num dm̃ tuum adorabis: & illi soli series. Ita cal¬
cata suꝑbia. ẽ. Suggesta ẽ autẽ extrema etiã cu¬
riositatis illecebra. Non enim ut se de fastigio tẽ¬
pli precipitaret urgebat: nisi causa tantum aliqͥd
exꝑiendi. S neq hic uictus ẽ: & ido sic respon¬
dit. ut intelligeremus non opus ẽẽ ad cognoscen¬
dum dm̃i. temptationib usibilit̃ diuina explo¬
rare molientib. Non demptabis inquit dm̃ & do
minum tuum. Quamobrem quisquis intus di¬
uerbo pascitur: non querit in ista heremo uo¬
luptatem. Qui uni deo tantum subiectus ẽ: ñ
querit in monte. id: in derrena elatione iactan¬
tiam. Qͥs quis ęterno spectaculo incominutabi¬
lis ueritatis adherescit: non ꝑfastigium huiꝰ
corporis. id÷ ꝑ hos oculos precipitat᷑. ut tempo¬
ralia & inferiora cognoscat. Quid igitur restat
unde non possit anima recordari primã pulchri¬
tudinẽ quam reliquit: quando de ipsis suis ui¬

Expanded text:
num Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Ita calnum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Ita calcata est superbia. Subjecta est autem extrema etiam curiositatis illecebra: non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat, nisi causa tantum aliquid experiendi. Sed neque hic victus est, et ideo sic respondit, ut intelligeremus non opus esse ad cognoscendum Deum, tentationibus visibiliter divina explorare molientibus: Non tentabis, inquit, Dominum Deum tuum . Quamobrem quisquis intus verbo Dei pascitur, non quaerit in ista eremo voluptatem. Qui uni Deo tantum subjectus est, non quaerit in monte, id est in terrena elatione jactantiam. Quisquis aeterno spectaculo incommutabilis veritatis adhaerescit, non per fastigium hujus corporis, id est per hos oculos praecipitatur, ut temporalia et inferiora cognoscat. CAPUTunde non possit anima recordari primam pulchritudinem quam reliquit, quando de ipsis suis vi
Abbreviated transcription (Latin):
dampnati. uł duob horum. uł omnib. quam¬
dni sunt in hoc stadio uitȩ humanȩ licet eis
congredi & uincere. si prius credant quod intel¬
ligere nondum ualent. & non diligant mũdũ.
quoniã om̃e quod in mundo ẽ sicut diuinitus
dictum ẽ. concupiscentia carnis ẽ. & concupis
centia oculor. & ambitio scłi. Hoc modo tria
illa notata sunt. Nam concupiseentia carnis.
uoluptatis infime amatores significat: concu¬
piscentia ocłors. curiosos: ambitio scłi suꝑbos.
T̃riplex etiã temptatio in homine quẽ ueritas
ipsa suscepit. cauenda monstrata ẽ. Dic inquit
temptator lapidibus istis: ut panes fiant. At
docuit eẽ oportere cupiditatẽ uoluptatis: ui
nec fami cedendum sit. S. forte dominationis
temporalis fasti decipi potat: qui earnis uo¬
luptate non potuit. Omnia gͦ mundi regna mõ¬
strata sunt: & dictum ẽ. Omnia tͥ dabo: si pro¬
stratus adoraueris me. Cui responsum ẽ. Domi¬

Expanded text:
damnati uel duobus horum uel omnibus: quamdamnati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum; quoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum, et ambitio saeculi . Hoc modo tria illa sunt notata: nam concupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; concupiscentia oculorum, curiosos; ambitio saeculi, superbos. 71. Triplex etiam tentatio in homine, quem Veritas ipsa suscepit, cavenda monstrata est. Dic, inquit tentator, lapidibus istis, ut panes fiant. At docuit esse oportere cupiditatem voluptatis, ut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu decipi poterat, qui carnis voluptate non potuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt, et dictum est: Omnia tibi dabo, si prostratus adoraveris me. Cui responsum est: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
excellentiȩ. uł spectaculi. Nego ẽẽ quẽquã istoꝵ
qui nicħ colendum existimant: qui ñ aut carna
libus gaudiis subditus sit. aut potentiã uanã
toueat. aut aliquo spectaculo delectatus insam¬
at. Ita nescientes diligunt temporalia: ut inde
beatitudinẽ expectent. His autẽ rebus quibus
quisq becatus uult effici: seruiat necesse ẽ. uelit
nolit slam quocumq duxint sequitur. & qsdͥs
ea uisus fuit auferre posse metuitur. Possunt aũ
auferre ista & scintilla ignis: & aliqua parua be¬
stiola. Postiemo ut omittam innumerabiles ad¬
uersitates: tempus ipsum auferat necesse ẽ om̃ia
transeuntia. Itaq ẽ omia temporalia mundus
iste concludat. omnibus mundi partibus ser¬
uiunt: qui ꝓpt̾ea putant nichil colendum esde
ne seruiant. S eruntam̃ quãquã in hac terum
extremitate miseri iaceant. ut uitia sua s dñari
patiantur. uł libidine. uł suꝑbia. uł curiositate

Expanded text:
excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum excellentiae, vel spectaculi. Nego esse quemquam istorum qui nihil colendum exislibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quibus quisque beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. itaque cum omnia temporalia mundus iste concludit, omnibus mundi partibus seruiunt qu?: propterea putant nihil colendum esse ne seruiant. uerum tamen quamquam in hac rerum extremitate miseri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel curiositate
Abbreviated transcription (Latin):
S intes hoiuis uident᷑ irligiosis simi qͥuniu̾sã
simul creaturã. id: mundum totum cum
omnib quȩ in co sunt. & uitam qua spirat᷑
& animat᷑. quam quida corporcã. quidam in¬
corporeã ẽẽ credidunt. hoc ergo totum simul
unum dm̃ magnum eẽ arbitrant᷑: cuius parde s
sint cet̃a. Non enim uniu̾se creature auctorem
conditorẽq nouerunt. Inde in simulaera p̃¬
cipitantur. & ab oꝑibus di usq in oꝑa sua de¬
merguntur: quȩ tam̃ adbuc uisibilia sunt.
mulachrorũ. quo phantasmata sua colunt. &
quicquid amimo errante eum suꝑbia uł tumo¬
re cogitando imaginati fiu̾int religionis noĩe
obseruant: donec fiat in animo nicħ omnino
colendum eẽ. & errare homines qui suꝑsticiõe
se inuoluunt. & misera implicant seruitute. Se
frustra hoc sentiunt. Non enim efficiunt. ut ñ
seruiant. Remanent quippe ipsa uitia. quibus
ut illa colenda opinarent̃. attracti sunt. Serui¬
unt enim cupiditati triplici: uł uoluptatis. uel

Expanded text:
s illi sibi videntur religiosissimi, qui universam simul creaturam, id est mundum totum cum omnibus quae in eo sunt, et vitam qua spiratur et animatur, quam quidam corpoream, quidam incorpoream esse crediderunt: hoc ergo totum simul unum Deum magnum esse arbitrantur, cujus partes sint caeterae. Non enim universae creaturae auctorem conditoremque noverunt. Inde in simulacra praecipitantur, et ab operibus Dei usque in opera sua demerguntur, quae tamen adhuc visibilia sunt. mulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel voluptatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
re pnuntiatum:. id÷ illam sententiã quȩ affir¬
mari & negari potest. ad. Intelligo. aõ. Ar¬
tende cet̾a. & finge nos uidere aliquid lon¬
quis & incertum habere utrum animal sic.
an saxum. uel quid aliud. meq tibi dicere
quia animas ẽ. homo ẽ. non ne temedicerẽ:
A Temere ommino: sed non demere plane

Expanded text:
re pronuntiatum, id est illam sententiam quae affirre pronuntiatum, id est illam sententiam quae affirmari et negari potest. Ad. Intelligo. Aug. Attende caetera, et finge nos videre aliquid longius, et incertum habere utrum animal sit an saxum, vel quid aliud, meque tibi dicere, Quia homo est, animal est; nonne temere dicerem? Ad. Temere omnino: sed non temere plane
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit. Neruntam̃ quia fieri potest ut¬
cum ego illum locum minus bene intelli¬
gam exponaturq alias aliter uel a me uł
abalio: est ad quod responderi posse nichil
puto. ẽradunt enim nobilissimi disputati¬
onum magistri nomine & uerbo plenam
constare sententiam. que affirmari negariq
possit.: quod genus idem tullius quodam
loco pnuntiatum uocat. Et cum tibi t̾cia
piona ẽ. nominatiuum cum ea casum noĩs
aunt ẽe oportere. Et rect̾e aiunt: qđ mec̃
sic consideres uelim. Cum dicimus. homo
sed et equus currit. agnoscis ut opinor duo
pnuntiata ẽẽ. ad. Agnosco. aõ. Cernis in
singulis singula ẽẽ nomina: in uno homo
ialto equis: & uerba singula. in uno sed&e:
in alto currit. ad.Cerno. ao. E igo si dicerẽ.
sed & tantum. aut currit tantum. recte a
me quereres.quis. uel quid. responderẽ hõ.
uel equus. uel animal uel quodlib& aliud
quo possem nomen redditum uerbo imple¬

Expanded text:
pellavit. Verumtamen quia fieri potest utpellavit. Verumtamen quia fieri potest ut ego illum locum minus bene intelligam, exponaturque alias aliter, vel a me vel ab alio; est ad quod responderi posse nihil puto. Tradunt enim nobilissimi disputationum magistri, nomine et verbo plenam constare sententiam, quae affirmari negarique possit: quod genus idem Tullius quodam loco pronuntiatum vocat: et cum verbi tertia persona est, nominativum cum ea casum nominis aiunt esse oportere; et recte aiunt: quod mecum si consideres, velut cum dicimus, Homo sedet, Equus currit, agnoscis, ut opinor, duo esse pronuntiata. Ad. Agnosco. Aug. Cernis in singulis singula esse nomina, in uno homo, in altero equus; et verba singula, in uno sedet, in altero currit? Ad. Cerno. Aug. Ergo si dicerem, sedet tantum, aut currit tantum, recte a me quaereres, quis vel quid; ut responderem, Homo, vel equus, vel animal, vel quodlibet aliud, quo possit nomen redditum verbo imple
Abbreviated transcription (Latin):
Quid greci nominent. quod nos nominam̃
bene: responderi. F̃aacoẽ. quid greci nomi¬
nent quod nos nominamus scriptus. res¬
minent quod nos nominamus. et. respon¬
deri. Rãl. quid greci nominent quod nos
nominamus. ab. responderi. anũ. quid gre¬
ci nominent quod nos nominamus heu.
responderi . cõ. aicio his omnibus partibꝰ
orationis quas nunc enumeraui recte loqͥ
eum qui sic interrog&: Quod nisi noĩa
essent.fieri non posse: hac ergo ratione
paussum apłm recte locutum eẽ. cum remo¬
tis omnium eloquentium auctoritatibuᷤ
obcinere possimus: quid opus ÷ querere
cuius ꝑsona sententia nr̃a fulciatur: Sed
ne quis tardior aut impudentior nondũ
cedat. asseratq nisi illis auctorib quib
uerborum leges consensu omnium tribuũ¬
tur nullomodo ẽẽ cedendum. Q uid in la¬
tua lingua excellentius cicerone inueniri
pocest: At hic in suis nobilissimis oratio¬
mbus quas uerrinas uocant. coram prepo¬
sitionẽ siuc illo loco adũbium sit: nom̃ ap¬

Expanded text:
quid Graeci nominent quod nos nominamus, Bene, responderi, καλῶς· quid Graeci nominent quod nos nominamus, Scriptum, resminent quod nos nominamus, Et, responderi, καὶ· quid Graeci nominent quod nos nominamus, Ab, responderi, ἀπὸ· quid Graeci nominent quod nos nominamus, Heu, responderi, οἴ· atque in his omnibus partibus orationis, quas nunc enumeravi, recte loqui eum qui sic interroget: quod, nisi nomina essent, fieri non posset? Hac ergo ratione Paulum apostolum recte locutum esse, cum remotis omnium eloquentium auctoritatibus obtinere possimus; quid opus est quaerere cujus persona sententia nostra fulciatur? 16. Sed ne quis tardior aut impudentior nondum cedat, asseratque, nisi illis auctoribus, quibus verborum leges consensu omnium tribuuntur, nullo modo esse cessurum; quid in latina lingua excellentius Cicerone inveniri potest? At hic in suis nobilissimis orationibus quas Verrinas vocant, Coram, praepositionem, sive illo loco adverbium sit, nomen ap
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ temptauer̃: & a serpentib perierunt. sieq
murmuremꝰ sic̃ quidã ex illis murmurauert̃:
& perierunt ab exterminatore. Omnia autẽ
ista. infigura contingebant illis. Scripta aut̃
sunt ad correctionẽ nr̃am: in quos finis scłoꝵs
deuenit. Est item apud apłm allegoria quȩdã.
sane ad causam maxime ꝑtinens: ido qd̃ idem
ipsi eam in disputando proferre atq ostenta¬
re consueuer̃. Idem enim paulus dicit ad gala¬
thas. Scriptum ÷ enim qd̃ abraham duos filioᷤᷤ
habuit: unum de ancilla. & unum de libera. Sꝰ
is quide qui de ancilla. scdm carnẽ natus ẽ: qͥ

Expanded text:
eorum tentauerunt et a serpentibus interierunt. neque murmuremus, sicut quidam ex illis murmurauerunt et perierunt ab exterminatore. omnia autem ista in figura contingebant illis; scripta autem sunt ad correptionem nostram, inquos finis saeculorum deuenit. est item apud apostolum allegoria quaedam, sane ad causam maxime pertinens, ideo quod idem ipsi eam in disputando proferre atque ostentare consuerunt. idem enim Paulus dicit ad Galatas: scriptum est enim, quod Abraham duos filios habuit.unumdeancilla et unum delibera;sed is qu
Abbreviated transcription (Latin):
manducauer̃. & om̃s eunde potum sp̃italem
bus eors bene conplacuit do: prostrati enims̃
in ddeserto. Hȩc autẽ figurȩ nr̃ȩ fuer. ñ ut simus
concupidi maloꝵ. sieut & illi concupier̃. Neq
ydola colamus sic̃ qͥda ex illis. sic̃ scriptum est:
sedit populus manducare & bibere. & surrexer̃
ludere. Ncq fornicemur sic̃ quidã ex ilł form

Expanded text:
alem bus eorum bene conplacuit deo; prostrati enim sunt in deserto. haec autem figurae nostrae fuerunt, ut non simus cupidi malorum, sicut et illi concupierunt. neque idola colamus, sicut quidam ex illis, sicut scriptum est: et sedit populus manducare et bibere et surrexerunt ludere. neque forn
Abbreviated transcription (Latin):
& hȩc quatuor que significationi eius subie¬
cimus hoc distare uideo. quod illud audi¬
bile signum ÷ signoꝵ audibilium: hec ue¬
ro audibilia quidẽ signa sunt. ñ tam̃ signoꝵ
sed rerum pardm uisibilium. sicuti ÷ romulꝰ.
roma. fluuius: partm intelligibilium. sic̃:¬

Expanded text:
et haec quatuor quae significationi ejus subjeet haec quatuor quae significationi ejus subjecimus, hoc distare video, quod illud audibile signum est signorum audibilium: haec vero audibilia quidem signa sunt, non tamen signorum, sed rerum partim visibilium, sicut est Romulus, Roma, fluvius; partim intelligibilium, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ad. Placet uͦ. ac̃ Qͥd illa quatuor signa que
paulo ante ꝓnunciasti.nullo alio signo si¬
gnificantur: ad. Miror quidẽ quod iam mͥ
excidisse arbitiaris quod ea quȩ scribunt.
eorũ que uoce ꝓferunt᷑ signorum. signa eẽ
comꝑimus. aõ. Dic inter ista qͥd distor:. ad.
Quod illa uisibilia sunt: hȩc audibilia.
ac.Cur enim ñ & hoc nomen admittas:
si admissimus significabilia: ad. Prorsus
admitco: & gratum habeo.aõ. S rursus
quero quatuor hȩc signa nullo ne alio si¬
gno audibili signficari queant̃. ut uisibi¬
la recordatus es. ad. hoc quoq iecentius
dictum recordor. Nam nomen respondam
significare aliquid: & hiuc significationi qͣ¬
tuor illa subieceram. E illud autẽ & hec siqͥ¬
dẽ uoce ꝓftruntur: audibilia eẽ cognosco. Ã
Qd eigo inter audibile signum & audibilia
significata quę rursus signa sunt. int̾est: ad.
Inder illud quidem quod dicimus nom̃.

Expanded text:
Ad. Placet vero. Aug. Quid? illa quatuor signa quae Ad. Placet vero. Aug. Quid? illa quatuor signa quae paulo ante pronuntiasti, nullone alio signo significantur? Ad. Miror quod jam mihi excidisse arbitraris, quod ea quae scribuntur, eorum quae voce proferuntur, signorum signa esse comperimus. Aug. Dic inter ista quid distet? Ad. Quod illa visibilia sunt, haec audibilia. Cur enim et hoc nomen non admittas, si admisimus significabilia? Aug. Prorsus admitto, et gratum habeo. Sed rursus quaero, quatuor haec signa nullone alio signo audibili significari queant, ut visibilia recordatus es? Ad. Hoc quoque recentius dictum recordor. Nam nomen responderam significare aliquid, et huic significationi quatuor ista subjeceram; et illud autem et haec, si quidem voce proferuntur, audibilia esse cognosco. Aug. Quid ergo inter audibile signum et audibilia significata, quae rursus signa sunt, interest? Ad. Inter illud quidem quod dicimus, Nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo significatu ardiculata uoce profertur:
uox aut nullo alio sensu quã auditu ꝑcipi
podest: Ita fit. ut cum scribitur u̾bum signũ
fiat oculis quo illud quod ad aures ꝑtina
ueniat in mentẽ.ad. Omnino assentior.aõ.
Id quoq de arbitror assentiri. cum dicimus
nomen: significare nos aliqͥd. ad. Uerum ẽ.
as̃. Quid tandem: ad. Id scilic& quod qͥdq
appellatur: uelut romulus. roma. uirtus. flu¬
uius. & innumerabilia cet̾a. aG̃. Num ista qͣ¬
tuor nomina nullas res significant: ad. Im¬
mo aliquas.ac̃. Num nichil distat int̃ no
mina hȩc. & eas res quȩ his significantur:
adImmo plurimum. aũ Uellem abste audi¬
re: quidnam id sit̃. ad. Hoc uel in primis
quod hȩc signa sunt: illa non sunt.as. Pla¬
cet ne appellemus significabilia ea quȩ sig¬
nis significari possunt & signa ñ sunt. sic̃
ca que uideri possunt uisibilia nominamꝰ.
ut de his deinceps cõmodius disseramuᷤ

Expanded text:
aliquo significatu articulata voce profertur; aliquo significatu articulata voce profertur; vox autem nullo alio sensu quam auditu percipi potest: ita fit ut cum scribitur verbum, signum fiat oculis, quo illud quod ad aures pertinet, veniat in mentem. Ad. Omnino assentior. Aug. Id quoque te arbitror assentiri, cum dicimus, Nomen, significare nos aliquid. Ad. Verum est. Aug. Quid tandem? Ad. Id scilicet quod quidque appellatur, velut Romulus, Roma, virtus, fluvius, et innumerabilia caetera. Aug. Num ista quatuor nomina nullas res significant? Ad. Imo aliquas. Aug. Num nihil distat inter haec nomina, et eas res quae his significantur? Ad. Imo plurimum. Aug. Vellem abs te audire, quidnam id sit. Ad. Hoc vel in primis, quod haec signa sunt, illa non sunt. Aug. Placetne appellemus significabilia ea quae signis significari possunt et signa non sunt, sicut ea quae videri possunt, visibilia nominamus, ut de his deinceps commodius disseramus?
Abbreviated transcription (Latin):
sola uerba sunt signa : ad. Non. ao. Tidet᷑
ergo mͥ loquendo nos aut uerba ipsa sig¬
nare uerbis. aut alia signa. uelut cũ gestũ
dicimus. aut litteram: nã his duob uerb̾
quȩ significantur nichilominus signa suñ:
aut aliud aliquid qđ signum ñ sit. uelut
cum dicimus lapis. Hoc enim u̾bum sig¬
num ẽ: nam significat aliqͥd. So id qđ eo
significat᷑: non continuo signum ẽ. Quod
tam̃ genus id÷ cum uerbis ea que signa ñ
sunt significant᷑: non ꝑtin& ad hanc partẽ
quã discutere ꝓposuimus. Suscepimus enĩ
considare illud quo signis signa monstrant᷑:
& pardes in eo duas comꝑimus. cũ aut cadẽ
aut alia signa signis docemus uel cõmemo¬
ramus: An tͥ non uidetur: ad. Manifestũ:
sum ꝑtineant. ad. Ad auditum. aõ. Qͥd gestꝰ:
ad. ad uisum. as̃. Quid cum scripta uerba
inuenimus. nũ uerba ñ sunt. an signa u̾boꝵ
uerius intelliguntur. ut u̾bum sit quod cum

Expanded text:
sola verba sunt signa? Ad. Non. Aug. Videtur sola verba sunt signa? Ad. Non. Aug. Videtur ergo mihi loquendo nos aut verba ipsa signare verbis, aut alia signa, velut gestum cum dicimus aut litteram; nam his duobus verbis quae significantur, nihilominus signa sunt: aut aliquid aliud quod signum non sit, velut cum dicimus, Lapis; hoc enim verbum signum est, nam significat aliquid, sed id quod eo significatur, non continuo signum est: quod tamen genus, id est cum verbis ea quae signa non sunt significantur, non pertinet ad hanc partem quam discutere proposuimus. Suscepimus enim considerare illud, quod signis signa monstrantur, et partes in eo duas comperimus, cum aut eadem aut alia signa signis docemus vel commemoramus: an non tibi videtur? Ad. Manifestum esum pertineant. Ad. Ad auditum. Aug. Quid gestus? Ad. Ad visum. Aug. Quid, cum verba scripta invenimus? num verba non sunt, an signa verborum verius intelliguntur? ut verbum sit quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
possumus post eius int̾rogationẽ id agendo
re ipsa potius quã signo demonstrare quod
rogat: nisi forte loquente me int̾roget quid
sit loqui. Quicqͥd enim dixero ut eum doce¬
am: loquar necesse est. Ex quo securus doce¬
bo donec ei planum faciam quod uult. non
recedens a re ipsa qua sͥ uoluit demonstrari.
nec signa querens quib eam ostendam pder
utrum conueniat̃ iam inder nos ea posse de¬
monstran sine signis quȩ aut non agimus
cum int̾rogamur: & tam̃ statim agere possu¬
mus. aut ipsa forte signa agimus. Cum enĩ
loquimur signa facimus: de quo dictum ⁊
significare. ad. Conuenit. ao Cum gͦ de qͥb¬
dom signis queritur. possunt signis signa
monstrari: cum aut̃e de rebus quȩ signa ñ
sunt. aut eas agendo post inquisitione s
agi possunt: aut signa dando ꝑquie animad¬
uerti queunt ad. Ita est. ad. In hac gͥ driplade
distributione prius illud considemus si plaes.
quod signis signa monstrantur. Num enĩ

Expanded text:
possumus post ejus interrogationem id agendo, possumus post ejus interrogationem id agendo, re ipsa potius quam signo demonstrare quod rogat: nisi forte loquentem me interroget quid sit loqui; quidquid enim dixero, ut eum doceam, loquar necesse est: ex quo secutus docebo, donec ei planum faciam quod vult, non recedens a re ipsa quam sibi voluit demonstrari, nec signa quaerens quibus eam ostendam praetutrum conveniat jam inter nos ea posse demonstrari sine signis, quae aut non agimus cum interrogamur, et tamen statim agere possumus, aut ipsa signa forte agimus. Cum enim loquimur, signa facimus, de quo dictum est significare. Ad. Convenit. Aug. Cum ergo de quibusdam signis quaeritur, possunt signis signa monstrari: cum autem de rebus quae signa non sunt, aut eas agendo post inquisitionem si agi possunt, aut signa dando per quae animadverti queant. Ad. Ita est. Aug. In hac igitur tripartita distributione prius illud consideremus, si placet, quod signis signa monstrantur: num enim
Abbreviated transcription (Latin):
ceta. ao Aige nunc dic michi si om̃ino nes¬
ciens huius uerbi uim abste ambulande
quercrẽ quid sit ambulare: quomodo me
doceres. ad. Io ipsum agere aliquanto celeriꝰ
ut post introgationẽ tuam aliqua nouitate
ad monereris : & tam̃ nichil aliud fieret. &
id quod deberet ostendi. as. Scis ne aliud
eẽ ambulare: aliud festinare : Nam & quiã¬
bulat. non continuo festinat: & qui festinat
non contnuo ambulat. Dicimus enim e
in scribendo & in legendo aliisq innumẽ¬
rabilibus rebus festinationẽ. quare cum
illud quod agebas celerius ageres pꝰ int̾ro¬
gadionem mea. putarẽ ambulare nichil esse
alud qua festinare: id enim noui addideras
& ob hoc fallerer. ad. F ateor non nos posse
rem monstiare sine signo: si cum id agimus
interrogemur. Si enim nichi addamus.
putabit qui rogat nolle nos ostendere.
contemptoq se in eo quod agebamus ꝓse¬
uerare. S si de his roget que agere posu¬
mus. nec eo tam tempore quo agimus roga

Expanded text:
caetera. Aug. Age, nunc dic mihi, si omnino nescaetera. Aug. Age, nunc dic mihi, si omnino nesciens hujus verbi vim, abs te ambulante quaererem quid sit ambulare, quomodo me doceres? Ad. Idipsum agerem aliquanto celerius, ut post interrogationem tuam aliqua novitate admonereris; et tamen nihil aliud fieret, quam id quod deberet ostendi. Aug. Scisne aliud esse ambulare, aliud festinare? Nam et qui ambulat, non statim festinat; et qui festinat, non continuo ambulat: dicimus enim et in scribendo et in legendo, aliisque innumerabilibus rebus festinationem. Quare cum illud quod agebas, celerius ageres post interrogationem meam, putarem ambulare nihil esse aliud quam festinare: id enim novi addideras; et ob hoc fallerer. Ad. Fateor rem non posse nos monstrare sine signo, si cum id agimus interrogemur: si enim nihil addamus, putabit qui rogat, nolle nos ostendere, contemptoque se, in eo quod agebamus perseverare. Sed si de his roget quae agere possumus, nec eo tamen tempore quo agimus roget,