comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e remotis terrarũ undecũq occursiris.
quiq si sc̃i defuissent ecequiis id uͦ
ferrent egerrime: hac tumulandi
pontificis dilatione consultũ Qͥd munis¬
fruimur. qđ uiri post apłos splẽ¬
didissimi głosa memoria illustram᷑.
qđ deniq certissimũ quo se nr̃a fra¬
gilitas conferat ꝑiculoꝵ oĩum p̃sidi¬
um obtinemꝰ. p̃misso inesfabili sc̃ȩ ⁊
indiuiduȩ trinitatis p̃conio. tibi pat̾
sacratissime grates om̃imodas & ha¬
bemus & agimꝰ. te amatorẽ patriȩ.
tutorẽ gregis: tuorũq p̃dicamus pa¬
trẽ clem̃tissimũ filioꝵ. Qui cũ in
angustis imꝑii sedib ipsoꝵ cõponi
posses manib augustoꝵ: tantoq api¬
cem locare sublimius. quanto est ro¬
mana eccellentia. gallicana mediocri¬
tate ꝓuectior. utq roma apł̃is. ra¬
uenna qͦq germano ꝑstaret insignis:
uicer tam̃ paterna ac mat̾na uiscera.
uicit desolatoꝵ amor & affectio fi¬

Expanded text:
e remotis terrarum undecunque occursuris, e remotis terrarum undecunque occursuris, quique, si sancti defuissent exsequiis, id vero ferrent aegerrime, fuit hac tumulandi Pontificis dilatione consultum. 35. Qufruimur, quod viri post apostolos splendidissimi gloriosa memoria illustramur, quod denique certissimum, quo se nostra fragilitas conferat, periculorum omnium praesidium obtinemus, praemisso ineffabili sanctae et individuae Trinitatis praeconio, tibi, Pater sacratissime, grates omnimodas et habemus et agimus: te amatorem patriae, tutorem gregis, tuorumque praedicamus patrem clementissimum filiorum, qui cum in augustis imperii sedibus ipsorum componi posses manibus augustorum, tantoque apicem locare sublimius, quanto est Romana excellentia Gallicana mediocritate provectior; utque Roma apostolis, Ravenna quoque Germano perstaret insignis: vicerunt tamen paterna ac materna viscera; vicit desolatorum amor et affectio fi
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ fuit. circa eandem basilicã
ambitus fabricȩ maioris inclusit.
Altera porcaria dicta. nono fer¬
me ab urbe miliario: in eccła suᷤ
p̃clara meritis requiescit. De sac
augustarũ die. qua confefsor
ecimius sarcina leuatus carnis.
cȩlestib est insinuatus sacrariis.
terciꝰ & quinquagesimꝰ uolueba¬
tur dies. cũ sacri thesaurus cor¬
poris ꝓpriȩ refusus urbi. sollem¬
ni obsequio ppłoꝵ excipitur. atq
intra pͥncipalis cui sederat ȩccłȩ
ambitum collocatur. Ibi ꝑ decem
continuos dies in gentib officio¬
rũ impensis excolitur: donec om¬
nibus quȩ ad ius sepulchri ꝑti¬
nent officiosissime apparatis. non
parua humani generis congesta
multitudine: ut uirum decebat
apłicũ sepulture traderetur. Ue¬
rũ quia in rebus singłis. ꝓ captu
impune cuiq opinari licitũ est.
ñ temere dixerĩ. tantoꝵ int̾cessu
dierũ. ñ funeris solũmodo ꝓuissũ
apparatui: uerũ sacerdotib ac ppłis

Expanded text:
bulum fuit, circa eamdem basilicam bulum fuit, circa eamdem basilicam ambitus fabricae majoris inclusit: altera, Porcaria dicta, nono fere ab urbe milliario in ecclesia suis praeclara meritis requiescit. 34. Augustarum die, qua Confessor eximius sarcina levatus carnis, coelestibus est insinuatus sacrariis, tertius et quinquagesimus volvebatur dies, cum sacri thesaurus corporis propriae refusus urbi, solemni obsequio populorum excipitur, atque intra principalis, cui sederat, ecclesiae ambitum collocatur. Ibi per decem continuos dies ingentibus officiorum impensis excolitur; donec omnibus, quae ad jus sepulcri pertinent, officiosissime apparatis, non parva humani generis congesta multitudine, ut Virum decebat apostolicum, sepulturae traderetur. Verum, quin in rebus singulis pro captu impune cuique opinari licitum est, non temere dixerim, tantorum intercessu dierum non funeris solummodo provisum apparatui; verum sacerdotibus ac populis
Abbreviated transcription (Latin):
mori. script᷑a qͦq ipsa antiqͥtatis re-¬
p̃sentante caracterem: apud nos
na sc̃itatis eiꝰ ex ꝑtissimos. Cũ
sacri gleba corporis ꝑegrinationem
sibi ultroneam indicifse: ac ꝑ hoc
in fatigatis animis. quãquam ẽẽt
uia longior: funus uenerabile ꝓse¬
cutos. In quib & ex quib quinq
feruntur famosissime. ꝓposito uir¬
gines. natu germane. quarũ nomi¬
na uł merita: celebrem in nr̃a pro¬
uincia ex longo obtinuere memo¬
riam. Harũ tres. his uocabulis. mag¬
nentia. palladia. atq camilla: ut sin¬
gulȩ ipso initinere diuinitꝰ euoca¬
tȩ diem clausere nouifsimũ. in pu¬
blico agg̾e nobilem acceꝑe sepultu¬
rã. eccłiis suꝑstruetis. earumq
sc̃itati dedicatis. quȩ hodieq ob mi¬
raculoꝵ euidentiam. & famosissime
constant: & ingenti ppłoꝵ studio
frequentant᷑. Duarum quib sacri
tumulationẽ corporis ẽ uidere con¬
cessum. altera cui marcime̾ uoca¬

Expanded text:
mori, scriptura quoque ipsa antiquitatis repmori, scriptura quoque ipsa antiquitatis repraesentante characterem, apud nos na, sanctitatis ejus expertissimos, cum sacri gleba corporis peregrinationem sibi ultroneam indixisse, ac per hoc infatigatis animis, quanquam esset via longior, funus venerabile prosecutos. In quibus et ex quibus quinque feruntur famosissimae proposito virgines, natu germanae, quarum nomina vel merita celebrem in nostra provincia ex longo obtinuere memoriam. Harum tres, his vocabulis Magnentia, Palladia, atque Camilla, ut singulae ipso in itinere divinitus evocatae diem clausere novissimum, in publico aggere nobilem accepere sepulturam, ecclesiis superstructis, earumque sanctitatis dedicatis; quae hodieque ob miraculorum evidentiam et famosissimae constant, et ingenti populorum studio frequentantur. Duarum, quibus sacri tumulationem corporis est videre concessum, altera, cui Maximae voca
Abbreviated transcription (Latin):
recium deputabitur oꝑe id intac¬
tum ñ excedere. qualiter scĩ excessũ
pontificis: cunctis semꝑ consulens
diuina ꝓuidentia plebi qͦq suȩ orbi¬
tatẽ ꝓpriam ignoranti adhuc cõꝑtã
fore uoluerit. Saturnus erat beatis¬
simi germani pb̃r & discipłs: uita
eque ꝓbatissimus. ac sc̃o uiro fami¬
liariter dilectus. Is eo ꝓfec̃to in ita¬
liam: iussu eiꝰ in urbe remanserat.
Qua gͦ nocte głosus dñi confessor
& pontifer apud rauennam felici
migrauit excessu. is qͦq autisiodori
positus splendidissimũ eiꝰ transitũ¬
angło pandente cognouit. ac diui¬
na instructus reuelatione ppłis de¬
nunciauit. Quoꝵ ingenti secũ coacta
multitudine. ad alpium iuga ꝓperat:
ubi excipiunt galliȩ patronũ ꝓpriũ.
tanto eius funeri ꝓpensius seruit᷑ȩ:
quanto potiorẽ famulatũ. reueren¬
tiȩ mixtus amoris extorquebat af¬
fectus. Hoc ñ cõmenticiũ est: nec
uena ingenii prurientis exctusum.
uerũ uetustissimo insculptum mar¬

Expanded text:
retium deputabitur operae, id intactum non excedere; qualiter sancti excessum Pontificis cunctis semper consulens divina providentia, plebi quoque suae orbitatem propriam adhuc ignoranti compertam fore voluerit. Saturnus erat beatissimi Germani presbyter et discipulus, vita aeque probatissimus, ac sancto Viro familiariter dilectus. Is, eo profecto in Italiam, jussu ejus in urbe remanserat. Qua ergo nocte et gloriosus Domini confessor et pontifex apud Ravennam felici migravit excessu, is quoque Antissiodori positus, splendidissimum ejus transitangelo pandente, cognovit, ac divina instructus revelatione, populis denuntiavit; quorum ingenti secum coacta multitudine, ad Alpium juga properat, ubi excipiunt Galliae patronum proprium, tanto ejus funeri propensius serviturae, quanto potiorem famulatum reverentiae mistus amoris extorquebat affectus. Hoc non commentitium est, nec vena ingenii prurientis extusum; verum vetustissimo insculptum mar
Abbreviated transcription (Latin):
ni ritu ꝑageret. innocentia puritasq
scõrum eius manuum: cȩlesti morx
miraculo declaratur. Ubicũq enim
& quotiens ꝑ altaris cornua mednĩq
crucis effigiem sc̃ificati unguinis
liquore signanit: ita marmor imp̃s¬
sione pollicis liquefactũ subt̃fugit.
ut ad impulsum digiti: niueam pu¬
tares cessisse molliciem. Eoctat idem
marmor altari hodieq suꝑpositũ.
& spectaculo & uenerationi. quod
sc̃i uiri benedictione sacratũ: singu¬
larem eius attestatur gr̃am meri

Expanded text:
ni ritu perageret, innocentia puritasque ni ritu perageret, innocentia puritasque sanctarum ejus manuum coelesti mox miraculo declaratur. Ubicunque enim, et quoties per altaris cornua mediumque, crucis effigiem sanctificati unguinis liquore signavit; ita marmor impressione pollicis liquefactum subterfugit, ut ad impulsum digiti niveam putares cessisse mollitiem. Exstat idem marmor altari hodieque superpositum et spectaculo et venerationi, quod sancti Viri benedictione sacratum, singularem ejus at
Abbreviated transcription (Latin):
celerrime p̃cibus reuocari. Quo ꝑ¬
dicto: annuente pontifice caput
item deposuit: cunctisq mirantibꝰ
in pace quieuit.Fidenter dixerim.
eum tunc habitafse in germano:
qui quondam quatriduanũ laya¬
rum clauso iam uocauit e tumulo.
Hoc miraculũ & tunc late patuit:¬
& adhuc celeberrimũ uoluitur ꝑ
ora cunctorum. Nam & beato mi¬
chomeri ipso in loco deinceps ora¬
torium est construc̃tum: ubi sc̃m
dĩ digne uenerantibus diuina ho¬
dieq beneficia cumulantur. De¬
llud sane quod apud urbem aqui¬
lissimam siue ut usus frequentior
engolismam cognominat ꝑpetratũ
ferunt. eo robustius creditur: quo eiꝰ
indicia ocłis subiecta monstrantur.
Quod cum ttineris ẽẽt continuati¬
one delatus. digna & quȩ sane ui¬
rum decebat apłicum exceptione
honoratus. ut nouum eccłȩ senioris
altare honore apłorum principis
consecrans dedicaret: obnice postu¬
latus est.Rogantibus caritatis offi¬
cio morem gessit. Cumq id sollem¬

Expanded text:
citissime precibus revocari. Quo praecitissime precibus revocari. Quo praedicto annuente pontifice, caput iterum deposuit, cunctisque mirantibus, in pace quievit. Fidenter dixerim, eum tunc habitasse in Germano, qui quondam quatriduanum Lazarum clauso jam vocavit e tumulo. Hoc miraculum et tunc late patuit, et adhuc celeberrimum volvitur per ora cunctorum: nam et beato Michomeri ipso in loco deinceps oratorium est constructum, ubi sanctum Dei digne venerantibus divina hodieque beneficia cumulantur. llud sane, quod apud urbem Aquilisimam, sive, ut usus frequentior Egolismam cognominat, perpetratum ferunt, eo robustius creditur, quo ejus indicia oculis subjecta monstrantur. Quo cum itineris esset continuatione delatus, digna, et quae sane virum decebat apostolicum, exceptione honoratus, ut novum ecclesiae senioris altare honori apostolorum principis consecrans dedicaret, obnixe postulatus est; rogantibus charitatis officio morem gessit. Cumque id solem
Abbreviated transcription (Latin):
tifsimum germanũ post dies ali¬
quot remenso itinere: ad eundem
deuenisse locum. Credo: excefsum
discipł̃i p̃monente eũ sp̃u didicisse.
Accedensq ad locum quo fuerat tu¬
mulatus. oratione premissa: iussit re¬
uelli sepulchrum. Michomeres uoca¬
tus ex nomine. uitali resumpto usu:
resedifse fertur. A quo scĩssimus pon¬
tifex quid ageret. aut si quiete fru¬
eretur. curiosius ꝑcunctatus: hoc cõ¬
firmatur accepisse responsi. Gracias
inquit pater scissime p̃cipuis meri¬
tis tuis & ago & habeo: qm̃ obtentu
beatitudinis tuȩ. nichil molestum.
triste nichil ꝑtuli. cuncta michi
placida: salubria constant uniuersa.
Cui pontiferx. Uis ait mecũ adhuc
in p̃dicationis officio desudare. an
ut cȩperas quiescere: Tum ille.
Dum modo inquit tuȩ non graue
sit sc̃itati peregrinari a xp̃o ulte¬
rius necefse non habeo. cui ut cȩpi
adherere optimũ michi est: oroq
unde modo auocatus sum tuis quã

Expanded text:
tissimum Germanum post dies alitissimum Germanum post dies aliquot, remenso itinere, ad eumdem devenisse locum credo excessum discipuli, praemonente eum Spiritu, didicisse: accedensque ad locum, quo fuerat tumulatus, oratione praemissa, jussit revelli sepulcrum. Michomeres vocatus ex nomine, vitali resumpto usu, resedisse fertur: a quo sanctissimus pontifex, quid ageret, aut si quiete frueretur, curiosius percontatus, hoc confirmatur accepisse responsi; Gratias, inquit, Pater sanctissime, praecipuis meritis tuis et ago et habeo, quoniam obtentu beatitudinis tuae, nihil molestum, triste nihil pertuli; cuncta mihi placida, salubria constant universa. Cui pontifex: Vis, ait, mecum adhuc in praedicationis officio desudare, an, ut coeperas, quiescere? Tum ille: Dummodo, inquit, tuae non grave sit sanctitati, peregrinari a Christo ulterius necesse non habeo, cui, ut coepi, adhaerere optimum mihi est; oroque, unde modo avocatus sum, tuis quam
Abbreviated transcription (Latin):
TINE RA sci uiri. celestibus semꝑ
claruisse miraculis & gestorum auc¬
toritas & eorum quos ꝑagrauit: fa¬
tentur notifsima monim̃ta locorũ.
bi sideream. quã ad errorũ discu¬
tiendam caliginem. suauit̃ cuncta
disponens ds̃: candelabro locaue¬
rat insublimi. Ut ergo ȩccłasticis
ex animo utilitatib ꝓprium de¬
uouerat caput: certi ratione nego¬
cii. contigit eum cũ delectis co¬
mitibus: iter necefsarium aggre¬
di. Iamq eo aliquantũ progresso.
unus discipłorum eius qui sc̃m ui¬
rum de hib̃mã fuerat ꝓsecutus.
cui michomeri uocabulum fuit.
ad hanc delectus expeditionem.
quod cum ipso exire nequiuerat:
post magistri uestigia profectus
est. Qui cum ad castrum cui thor¬
nodori nomen est distatq ab ur¬
be fere decem & octo milib ꝑue¬
nifset: languore interceptus ibi¬
dem decubuit. paucisq int̾iectis
diebus. uita defunctus: atq incli¬
uo eiusdem rupis a fidelib sepul¬
turȩ mandatus est. Contigit bea¬

Expanded text:
tinera sancti viri coelestibus semper claruisse miraculis, et gestorum auctoritas, et eorum, quos peragravit, fatentur notissima monumenta locorum: bi sideream, quam ad errorum discutiendam caliginem suaviter cuncta disponens Deus candelabro locaverat in sublimi. Ut ergo ecclesiasticis ex animo utilitatibus proprium devoverat caput, certi ratione negotii contigit, eum cum delectis comitibus iter necessarium aggredi. Jamque eo aliquantum progresso, unus discipulorum ejus, qui sanctum virum de Hibernia fuerat prosecutus, cui Michomeri vocabulum fuit, ad hanc ipsam delectus expeditionem, quod cum ipso exire nequiverat, post magistri vestigia profectus est; qui cum ad castrum, cui Tharnodori nomen est, distatque ab urbe fere decem et octo millibus, pervenisset, languore interceptus, ibidem decubuit; paucisque interjectis diebus vita defunctus, atque in clivo ejusdem rupis a fidelibus sepulturae mandatus est. 8. Contigit bea
Abbreviated transcription (Latin):
parabilis patris nr̃i p̾coniis
excimendũ uereor. qđ eiꝰ gr̃a me¬
ritoꝵ int̾ueniente. scoꝵ quoq pig¬
noribus mr̃m ab urbe roma: locus
idem meruit cumulari. Iam id
credo ꝓuida diuinitas p̃tendebat:
cũ inter cȩt̾a supra memorati ope¬
ris extrum̃ta. secretariũ qͦq con¬
ditorii eiꝰ nec uni nec soli tantũ¬
modo parabat᷑. uenturos scilicet
ꝓpe diem alios alicunde patronos.
qui locum p̃sentia supplerent.
meritis ꝓtegerent. uirtutibus
illustrarent. Qđ quia silentio
obducere immanissimũ est: nus¬
quã oportuniꝰ uideo uł inseren¬
dũ uł inseri potuisse. Anno itaq
parit̃ & epłis regiis instructi. ur¬
bem romã expetunt. tũ orationis
gr̃a. tũ etiã quarũdam ȩccłastica¬
rum studio causarũ. quas deo ne¬
gocium ꝓcurante. & allegar̃ stre¬
nue: & efficacit᷑ ex pleuerunt. Pru¬
dentissimꝰ & maxima ueneratioĩs¬

Expanded text:
parabilis Patris nostri praeconiis eximendum vereor, quod, ejus gratia meritorum interveniente, sanctorum quoque pignoribus martyrum ab urbe Roma locus idem meruit cumulari. Jam id, credo, provida divinitas praetendebat, cum inter caetera supra memorati operis instrumenta secretarium quoque conditorii ejus, nec uni, nec soli tantummodo parabatur: venturos scilicet propediem alios alicunde patronos, qui locum praesentia supplerent, meritis protegerent, virtutibus illustrarent. Quod quia silentio obducere immanissimum est, nusquam opportunius video vel inserendum, vel inseri potuisse. 109. Anno itaque pariter et epistolis regiis instructi, urbem Romam expetunt, cum orationis gratia, tum etiam quarumdam ecclesiasticarum studio causarum; quas, Deo negotium procurante, et allegarunt strenue, et efficaciter expleverunt. Prudentissimus et maxima veneratio
Abbreviated transcription (Latin):
uibus ita eocactis. uiȩ redditur:
nouusq obsequioꝵ ardor cunc¬
toꝵ. innatus m̃tibus erga scĩ fune¬
ris munia cumulatur. Crescebat
ingens undecũq concurrentium
numerositas ppłoꝵ: dum & nouus
locis singłis comitatus accederet.
& ꝓsequentes quosq itineris conti-¬
nuatio non tederet: uectandi succes¬
sus corporis. cunctis quãquã sese ui¬
olenter ingererent ꝓuenire non po¬
tuit. quib tam̃ accedend̾i fuit copia:
uicib cessit. At quos irruens freq̃n¬
tia cõminus id tractare ꝓhibuit: offi¬
cii genus erat ocłis deducere. ac uo¬
cibus intimo deuotionis fonte ma¬
nantibus ꝑsonare. Plurima ꝑ iter
totũ. tũ eccłiis eiꝰ nomine dedicatis.
cũ titulis sparsim afficis. beatitu¬
dinis eius monim̃ta monstrantur.
quocũq locoꝵ aut ꝑnoctauit aut
pausam ducit. sc̃itatis eiꝰ adhuc no¬
tabiliter florente memoria d lit̃ scĩ¬

Expanded text:
uibus ita exactis, viae redditur, novusque obsequiorum ardor, cunctorum innatus mentibus, erga sancti funeris munia cumulatur. Crescebat ingens undecunque occurrentium numerositas popu lorum, dum et novus locis singulis comitatus accederet; et prosequentes quosque itineris continuatio non taederet. Vectandi successus corporis cunctis, quanquam sese violenter ingererent, provenire non potuit: quibus tamen accedendi fuit copia, vicibus cessit: at quos irruens frequentia cominus id tractare prohibuit, officii genus erat oculis deducere, ac vocibus intimo devotionis fonte manantibus personare. Plurima per iter totum, tum ecclesiis ejus nomine dedicatis, tum titulis sparsim affixis, beatitudinis ejus monumenta monstrantur: quocunque locorum aut pernoctavit, aut pausam duxit, sanctitatis ejus adhuc notabiliter florente memoria. 32.
Abbreviated transcription (Latin):
laus papa. romanȩ tũ cathedrȩ
p̃sidens. uicem apłici culminis
& dignitate & studio p̃ferebat.
Qui cũ p̃nominatis legatariis
ad cuncta quȩ uellent ꝑ dies ali¬
quot plenissime sui copiã fecisset.
magna sui ministroꝵq eius gr̃a
discessuris. scõꝵ mr̃m urbani &
tiburcii reliquias tradidit. & uir¬
tute p̃ciosus & quantitate p̃cipu¬
as. Sic dĩ fauore & obtentu regis
haroli. qđ alias uł laboriosissimũ
uł impossibile fuerat: facili nego¬
cio confecerunt. De patratis mi

Expanded text:
a, Romanae tum cathedrae praesidens, vicem apostolici culminis et dignitate et studio praeferebat: qui, cum praenominatis legatariis ad cuncta quae vellent per dies aliquot plenissime sui copiam fecisset, magna sui ministrorumque ejus gratia discessuris sanctorum martyrum Urbani et Tiburtii reliquias tradidit, et virtute pretiosas, et quantitate praecipuas. Sic Dei favore et obtentu regis Caroli, quod alias vel laboriosissimum, vel impossibile fuerat, facili negotio confecerunt. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
transitus liceat ambigere. qui de
eo tanta tãq euidentia p̃dicere po¬
tuit: Ita uir sẽs. & caritate anocius.
& iam iãq ĩminentis obitus non
ignarus. nichil prius duoxit quã dm̃
p̃cepta cõpleret: seq ipsũ circa finem
pro ouium xp̃i reuelatione impedere.
His ita loqͥtis: ꝓposita repetamus.

Expanded text:
transitus liceat ambigere, qui de transitus liceat ambigere, qui de se tanta, tamque evidentia praedicere potuit? Ita vero sanctus et charitate anxius et jam jamque imminentis obitus non ignarus, nihil prius duxit, quam Domini praecepta complere, seque ipsum circa finem pro ovium Christi relevatione impendere. His ita locatis, proposita repetamus.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓba ludit cogitatio. beatum
uirũ ignorantia ĩminentis decessus
tantȩ expeditionis molem subifse.
qui si uitȩ suȩ t̃minũ ut e uestigio
instabat agnosceret. ne pedem quidẽ
ab urbe sua longius efferre patere¬
tur. hunc ad librũ de uita eiꝰ editũ
dirigimus. quo & rep̃sentata ueri¬
tate errorẽ exuat: & uicini sui tran¬
situs quã non imꝓuidus fuerit etiã
cũ ꝓficisceretur uł instructus agnos¬
cat. Nlam cũ ꝓpter supra memoratũ
negociũ petiturus italiã. familiarẽ
suũ senatorem pb̃rũ p̃teriens ex cõ¬
suetudine uisitasset. ꝓfecturus ab eo.
solito effectuosius in amicũ irruit.
ac post amplexus multiplices et
oscula p̃dulcia: huiꝰmodi uerbis sa¬
lutatum reliquit. Uale in ȩternum
fr̃ ħ m̃e: uale anime meȩ portio.
Tribuat d̃s: ut nosim die iudicii si¬
ne confusione uideamus. Cȩterum
in hac luce: mutuo nunquã fruͤmur
aspectu. Qđ̃ quia ita contigisse ma¬
nifestissimũ est cui p̃scientia sui

Expanded text:
oba ludit cogitatio, beatum virum ignorantia imminentis decessus tantae expeditionis molem subisse; qui si vitae suae terminum, ut e vestigio instabat, agnosceret, ne pedem quidem ab urbe sua longius efferre pateretur; hunc ad librum de vita ejus editum dirigimus, quo et repraesentata veritate, errorem exuat, et vicini sui transitus quam non improvidus fuerit, etiam cum proficisceretur, vel instructus agnoscat. Nam cum propter supra memoratum negotium petiturus Italiam, familiarem suum Senatorem presbyterum praeteriens, ex consuetudine visitasset; profecturus ab eo, solito affectuosius in amicum irruit, ac post amplexus multiplices et oscula praedulcia, hujusmodi verbis salutatum reliquit: Vale in aeternumale, animae meae portio: tribuat Deus, ut nos in die judicii sine confusione videamus: caeterum in hac luce mutuo nunquam fruemur aspectu. Quod quia ita contigisse manifestum est, cui de praescientia sui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq nemo dubitauerit. ut qui di¬
uinȩ legis insuꝑabilis existens
causidicus ꝓ xp̃o legatione func¬
tus in mundo fuerat. in sc̃ȩ pacis
confirmatione tp̃ralis uitę finem
caꝑet. pro qua int̾ dm̃ & homines
reparanda: mortẽ uoluntariã auctor
uitȩ ꝑtulifset. Quo em̃ decentius
ordine agonis sui cursũ consũma¬
re potuit. quã ut in eo animam
poneret. Cui & ꝓ quo consequendo in
tam longo huiꝰ uite stadio cucurrifset:¬

Expanded text:
quoque nemo dubitaverit, ut qui diquoque nemo dubitaverit, ut qui divinae legis insuperabilis existens causidicus, pro Christo legatione functus in mundo fuerat, in sanctae pacis confirmatione temporalis vitae finem caperet, pro qua inter Deum et homines reparanda mortem voluntariam Auctor vitae pertulisset. Quo enim decentius ordine agonis sui cursum consummare potuit, quam ut in eo animam poneret, cui et pro quo consequendo in tam longo hujus vitae stadio cucurrisset
Abbreviated transcription (Latin):
quo tunc imꝑator cum matre
augusta agebat diu licet expectatꝰ
ꝑuenit. ibiq ad arbitriũ sinĩ: ꝓ quibꝰ
petebat pacẽ & securitatẽ obtinuit.
Lerũ quia mobilis animi ꝑfidia. in¬
disciplinatũ ppłm ad rebellionẽ pristi¬
nam reuocauit. ñ multo post eius ex¬
cessum. tyrannica quã ipse in uita
sua comp̃sserat grauiꝰ infelices emer¬
sit ĩmanitas: alanis. gothis. & uuan¬
dalis. ab hispaniis in affricã. hinc
in gallias ꝓgressis. uniuersaq fer¬
ro flammis & uastitate ꝓterentibꝰ.
Nec dum supra memoratus scĩssimꝰ
anianus eccefserat. adhuc reueren¬
tissimus collega eiꝰ lupus trecafsi¬
norũ antistes: celestem in t̾ris age¬
bat uitã. Quiq plebem suã a bar¬
barica ferocitate p̃cib ꝓtegens. sic̃
in hẏmno festiuitatis eiꝰ beda teste
canitur. dũ bella cuncta ꝑderent:
orando trecas muniit. Quȩ cum
ita se habeant: diuina ꝓfecto gr̃ã
beatissimo germano ꝓuisum hoc

Expanded text:
quo tunc imperator cum matre quo tunc imperator cum matre augusta agebat, diu licet exspectatus, pervenit; ibique ad arbitrium suum, pro quibus petebat, pacem et securitatem obtinuit. 25. Verum, quia mobilis animi perfidia indisciplinatum populum ad rebellionem pristinam revocavit, non multo post ejus excessum, tyrannica, quam ipse in vita sua compresserat, gravius in infelices emersit immanitas, Alanis, Gothis et Wandalis ab Hispaniis in Africam, hinc in Gallias progressis, universaque ferro, flammis et vastitate proterentibus; necdum supra memoratus sanctissimus Anianus excesserat; adhuc reverentissimus collega ejus Lupus, Trecassinorum antistes, coelestem in terris agebat vitam; quique plebem suam a barbarica ferocitate precibus protegens, sicut in hymno festivitatis ejus, Beda teste, canitur, Dum bella cuncta perderent, orando Trecas muniit. Quae cum ita se habeant, divina profecto gratia beatissimo Germano provisum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
officiosũ. Uir magnificus etus ea
tẽpestate rei publicȩ patricius ac rec¬
tor datus: armoricani ꝓuocatus inso¬
lentia ppłi. cuiꝰ leues & indiscipli¬
nati animi. raro unquã erga pͥnci¬
pes fidei seruauere constantiã: eo¬
chari a lanoꝵ regi ferocissimo re¬
gionem illã ꝓ rebellionis ultione
inuadendã. subiugandã. uastandãq
ꝑmiserat. Quã cũ barbarus crude¬
lissime inuasisset. non tam predȩ
congerie. quã cede allectus & san¬
guine. beatissimus gͥmanus iam ei
ꝓgresso armatoq int̾ hostiles im¬
petus occurrens. mirabili auctori¬
tatis constantia. qđq uniuersis
ab eo patratis miraculis estimo p̃¬
fendũ. animũ cõpulit ferocẽ de¬
ponere. exercitũ reuocare: a ꝓuin¬
ciȩ uastatione desistere. Ca condi¬
tione tam̃. ut uenia quã barbarꝰ
p̃stiterat: ab imꝑatore uł ab etio pe
licis ciuitatibꝰ multisq ipso in iti¬
nere declaratus miracłis. rauennã

Expanded text:
officiosum. Vir magnificus Aetius ea officiosum. Vir magnificus Aetius ea tempestate reipublicae patricius ac rector datus, Armoricani provocatus insolentia populi cujus leves et indisciplinati animi raro unquam erga principes fidei servavere constantiam Eochari Alanorum regi ferocissimo regionem illam pro rebellionis ultione invadendam, subjugandam, vastandamque permiserat. Quam cum barbarus crudelissime invasisset, non tam praedae congerie, quam caede allectus et sanguine; beatissimus Germanus, jam ei progresso armatoque inter hostiles impetus occurrens, mirabili auctoritatis constantia quodque universis ab eo patratis miraculis aestimo praeferendum animum compulit ferocem deponere, exercitum revocare, a provinciae vastatione desistere; ea conditione tamen, ut venia, quam barbarus praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio petlicis civitatibus, multisque ipso in itinere declaratus miraculis, Ravennam,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ głosũ eiꝰ transitũ subsecuta s̃
partẽ qͥntulam explicandã: inuoca¬
orbiq in tenebris agenti. lumen
in extinguibile datꝰ domnus germa¬
nus ep̃s: post ĩmitabilẽ in scło uitã.
post gallias britanniasq. ipsam de¬
niq italiã doctrina & miraculis
resꝑsas. a xp̃o dño uocatus. saluti¬
feroq confortatus uiatico. apud
rauennã italiȩ ciuitatẽ sp̃u sc̃o ple¬
nus obiit: ualentimano iuniore
constantii filio. cũ matre placidia
orbis t̾rarũ obtinente monarchiã.
A quib ibidem ꝓ admiratione scĩ¬
tatis atq assiduitate miraculorũ.
ut liber gestorum eiꝰ satius exc pli¬
cat honorifice susceptus: dño ap̃o
sibi apparente obitus sui p̃noscens
diem. multa licet cum difficultate
obtinuit. ut gleba sui corporis ꝓpͥe
redderetur ciuitati. Q
nam. quã ñ incerta uel fortuita
fuerit: uitȩ eiꝰ textus declarat. Qđ̃q
hic recapitulatũ: erit fortasse non in¬

Expanded text:
quae gloriosum ejus transitum subsecuta sunt, quae gloriosum ejus transitum subsecuta sunt, partem quantulam explicandam, invocaorbique in tenebris agenti lumen inexstinguibile datus domnus Germanus episcopus, post inimitabilem in saeculo vitam, post Gallias, Britanniasque, ipsam denique Italiam doctrina et miraculis respersas, a Christo Domino vocatus, salutiferoque confortatus Viatico, apud Ravennam Italiae civitatem Spiritu sancto plenus obiit, Valentiniano juniore, Constantii filio, cum matre Placidia orbis terrarum obtinente monarchiam; a quibus ibidem pro admiratione sanctitatis, atque assiduitate miraculorum, ut liber Gestorum ejus satius explicat, honorifice susceptus, Domino Christo sibi apparente, obitus sui praenoscens diem, multa licet cum difficultate obtinuit, ut gleba sui corporis propriae redderetur civitati. 24. m quam non incerta vel fortuita fuerit, Vitae ejus textus declarat: quodque hic recapitulatum, erit fortasse non in
Abbreviated transcription (Latin):
itineris sui. ubicũq aut orauit
aut docuit: usq in hodiernũ diem
oratoriȩ cellȩ & signa crucis elata
p̃fulgent. Monstratur hodieq in
monasterio qđ ipse construcit ora¬
torium postea eius consecratũ noie:
ubi incunctanter nouimus fuisse
cellulã. afflictionũ eiꝰ & cruciatuũ
conscientiã. Cui nescio ostiolũ an
fenestrã dicerim. tanta erat humili¬
tate ꝑexiguũ. ut nemo quamius
qͥntilli corporis. nisi pronus ꝑ id
irreꝑe potuerit. Quid ibi gemituũ.
quid fusũ est lacrimarũ. quantȩ ui¬
ro ad contemplandũ dm̃ diuinissimo
reuelationes allatȩ. angłicȩ consola¬
tiones adhibitȩ: Postremo quã crebra
confiuentib eo ppłis. aĩarũ corporũq
ꝑcepta remedia. multũ est dicere.
quis saltẽ efficacit᷑ sufficiat pensita¬
re: Quȩ qͣnta & quã frequentia fue¬
rint. qͥa soli constat dõ: postquã incep¬
tum negociũ paucis ꝓmouimꝰ. ad eoꝵ

Expanded text:
itineris sui, ubicunque aut oravit, itineris sui, ubicunque aut oravit, aut docuit, usque in hodiernum diem oratoriae cellae, et signa Crucis elata praefulgent; monstratur hodieque in monasterio, quod ipse construxit, oratorium, postea ejus consecratum nomine; ubi incunctanter novimus, esse cellulam afflictionum ejus et cruciatuum consciam; cui, nescio, ostiolum, an fenestram dixerim, tanta erat humilitate perexiguum ut nemo, quamvis quantilli corporis, nisi pronus per id irrepere potuerit. Quid ibi gemituum, quid fusum est lacrymarum; quantae viro ad contemplandum Deum divinissimo revelationes allatae, angelicae consolationes adhibitae; postremo quam crebra confluentibus eo populis animarum corporumque percepta remedia; multum est dicere. Quis saltem efficaciter sufficiat pensitare, quae, quanta, et quam frequentia fuerint? Quia soli constat Deo. Postquam incoeptum negotium paucis promovimus, ad eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
t qm̃ gła patris in suoꝵ clares¬
cit moderamine filiorũ: e mł¬
tis quos in cp̃o filios. in religione
creditur habuifse discipłos. unius
tantũ eiusdemq famosissimi: casti¬
gata breuitate sufficiet inseri m̃¬
tionem. Patricius ut gestoꝵ illius
series ꝓdit. hibnicȩ peculiaris apł̃s
regionis. sc̃ifsimo eius discipłatui
decẽ & octo addictus annis. ñ me¬
diocrem e tanti uena fontis in
scripturis cęlestibus hausit eruditio¬
nem. Quemq in religione magnani¬
mem. in uirtutib excellentẽ. in doc¬
trina strenuum. diuinissimꝰ conside¬
rans pontifex. ineptumq ducens.
robustissimũ agricolã in dm̃cȩ sege¬
sedem ferret apłicam. Cuius iudicio
approbatus. auctoritate fultus. bene¬
dictione deniq roboratus. hiberniȩ
partes expetiit: gentiq illi ꝓprie
datus apłs. tũ quidẽ eam doctrina
mirificis apłatus sui illustrat pri¬
meritoꝵ eiꝰ potentia. hoc se tu¬
etur argumento: qđ ꝑ om̃s agg̾es

Expanded text:
 gloria Patris in suorum clarescit moderamine filiorum, e multis, quos in Christo filios, in religione creditur habuisse discipulos, unius tantum, ejusdemque famosissimi, castigata brevitate sufficiet inseri mentionem. Patricius, ut Cestorum ejus series prodit, Hibernicae peculiaris apostolus regionis, sanctissimo ei discipulatui octodecim addictus annis, non mediocrem e tanti vena fontis in Scripturis coelestibus hausit eruditionem: quemque in religione magnanimem, in virtutibus excellentem, in doctrina strenuum, divinissimus consideravit Pontifex; ineptumque ducens, robustissimum agricolam in dominicae segesedem ferret apostolicam. Cujus judicio approbatus, auctoritate fultus, benedictione denique roboratus, Hiberniae partes expetiit, gentique illi proprie datus apostolus, tum quidem eam doctrina mirificis apostolatus sui illustrat priejus potentia hoc se tuetur argumento, quod per omnes aggeres
Abbreviated transcription (Latin):
stipite ꝓcera. ramorum ambitu ua¬
stissima. densitate opaca. q̃ similit̃
sc̃i uirtute pontificis coaluisse in¬
cunctant̃ asseritur: dũ post sermo¬
nem eo loci ad ppłm habitũ. bacillũ
quo seniles regebat artus: telluri
altius deficisset. Hȩc ꝓ insolenti
magnitudine: ad sui spectaculum
multos e contiguis ad sciuit regidibꝰ.
Eccła secus arborem est: eius insig¬
nis nomine. locusq idem ad fagum
scĩ germani ppłariter nuncupatur.

Expanded text:
stipite procera, ramorum ambitu vastipite procera, ramorum ambitu vastissima, densitate opaca; quae similiter sancti virtute pontificis coaluisse incunctanter asseritur, dum post sermonem eo loci ad populum habitum, bacillum, quo seniles regebat artus, telluri altius defixisset. Haec pro insolenti magnitudine ad sui spectaculum multos e contiguis ascivit regionibus. Ecclesia secus arborem est ejus insignis nomine; locusque idem Ad fagum S. Germani populariter nuncupatur.
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ singłaris excellentiȩ magnifi¬
ca monim̃ta ꝑdurent. Piis animis.
pie de dõ sertientibꝰ: satis faciet e młns
paucitas annotata. Hȩc sane referunt᷑
tutiꝰ. quo noscunt᷑ certiꝰ: conspiciuntur
p̃sentius. Per pagum tullensem iter
carpens: obuia ppłorum exceptus mł¬
titudine. quodã resedit loco. Occur¬
rentemq turbam uerbi salutaris
exhortatione formaturus. colurnã
quã forte manu gestabat uirgam:
humi deficit. Exc plicita p̃dicatioe.
mirum quod fuit uisu. mirũ qđ
est & dictu: ramusculos iam fron¬
desq ꝓduxerat. Hȩc in enis testi¬
moniũ sc̃itatis. in corilum roboris
imm̃si conualuit: atq usq hodie
in genti ab om̃ib cautela ueneratur.
Ne aut ramũ quis ex ea decerpere.
aut indecens quippiam sub illa aut
circa illam: audeat ꝑpetrare. Is locꝰ
nc̃ quoq uulgarit᷑ ad cambuttam
uastinensi in uicinia gaiaci mona¬
sterii. intiecto odonna flumine:
fagus est mirandȩ magnitudinis.

Expanded text:
suae singularis excellentiae magnifisuae singularis excellentiae magnifica monumenta perdurent: piis animis pie de Deo sentientibus satisfaciet e multis paucitas adnotata. Haec sane eo referuntur tutius, quo noscuntur certius, conspiciuntur praesentius. Per pagum Tullensem iter carpens, obvia populorum exceptus multitudine, quodam resedit loco, occurrentemque turbam verbi salutaris exhortatione formaturus, colurnam, quam forte manu gestabat, virgam humi defixit. Explicita praedicatione mirum quod fuit visu, mirum quod est et dictu ramusculos jam frondesque produxerat. Haec in ejus testimonium sanctitatis in corylum roboris immensi convaluit, atque usque hodie ingenti ab omnibus cautela veneratur, ne aut ramum quis ex ea decerpere, aut indecens quidpiam sub illa, aut circa illam, audeat perpetrare. Is locus non quoque vulgariter Ad cambuttam Vastinensi, in vicinia Gajaci monasterii, interjecto Odonna flumine, fagus est mirandae magnitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
iã iãq uergenti ac pendulo lapsum
parieti int̾dixit. Obiectu manus scĩs¬
simȩ paries restitit: ac tanquã uali-¬
dissimo exceptus fulcro: in sui se sta¬
tus rectitudinẽ recepit. Ita unius
effectu uirtutis. & ruinȩ parietem:
& homines morti subduocit. Quo qͥ¬
dem ꝑacto. magnisq excellentium
declaratꝰ p̃coniis meritoꝵ: ꝓpositũ
ut cȩꝑat continuauit iter. Lost tp̃s
aliquod. explicito tandẽ oꝑe. tẽpliq
fabrica consũmata. cũ iam de conse¬
cratione tractaret᷑: oꝑis dñs pruden¬
ti tactus sententia. nemo inqͥt hãc
suo cõpetentius illustraba̾t nomine.
quã germanꝰ scissimus: cuiꝰ sublimibꝰ
meritis iam dudũ iniciata cognos¬
citur. Perstat hodieq eccła hȩc bea¬
tifsimi germani titulo clarissima.
miraculoꝵ exhibitione freq̃ntissi¬
ma. ostentans adhuc eundẽ parietẽ
rimosa cicatrice notabilem. p̃feren
aut mansit aut docuit. quo ñ

Expanded text:
jamjamque vergenti ac pendulo lapsum jamjamque vergenti ac pendulo lapsum parieti interdixit. Objectu manus sanctissimae paries restitit; ac tanquam validissimo exceptus fulcro, in suis se status rectitudinem recepit. Ita unius effectu virtutis, et ruinae parietem, et homines morti subduxit. Quo quidem peracto, magisque excellentium declaratus praeconiis meritorum, propositum, ut coeperat, continuavit iter. Post tempus aliquod explicito tandem opere templique fabrica consummata, cum jam de consecratione tractaretur, operis dominus prudenti tactus sententia: Nemo, inquit, hanc suo competentius illustrabit nomine, quam Germanus sanctissimus, cujus sublimibus meritis jam dudum initiata cognoscitur. Perstat hodieque ecclesia haec, beatissimi Germani titulo clarissima, miraculorum exhibitione frequentissima, ostentans adhuc eumdem parietem rimosa cicatrice notabilem, praefereaut mansit, aut docuit, quo non
Abbreviated transcription (Latin):
quendã. qui ex antiquo basilicas nũ¬
cupatus: patrati ap̃ se dudũ miracłi
famosã adhuc ostentat euidentiam.
Quidam nãq eiꝰ loci incola gene
conspicuus. copiis opulentus: ingen¬
tẽ infundo suo conductis artificibꝰ
exxtruebat eccłam. Cuiꝰ mole aliqua¬
tenus ia in sublime porrecta cum
ad consũmandũ id qđ restabat oꝑis
anocia structeꝵ instaret diligentia:
die quadã in ensdẽ edificii culmi¬
ne stantib opusq mire ꝓꝑantib
architectis. paries cui insiftebatur
a sũmo adima fundam̃ti ita ꝑruptꝰ
difsectusq est: ut nutantib partibꝰ.
sibi runã. suꝑstantib uͦ ꝓoimum
e uestigio minaretur interitum.
Cementarioꝵ imꝑitia collapsum
opꝰ. an dispensatione res humanas
materies oblita miracło: id uero ñ
facile discreuerim. Casu germanꝰ scĩs¬
simus exaduso publica incedens uia.
ꝑiculũ ut conspexit. manũ in sublime
extulit. crucisq ex prefso signaculo.

Expanded text:
quemdam, qui ex antiquo Basilicas nunquemdam, qui ex antiquo Basilicas nuncupatus, patrati apud se dudum miraculi famosam adhuc ostentat evidentiam. Quidam namque ejus loci incola, genere conspicuus, copiis opulentus, ingentem in fundo suo conductis artificibus exstruebat ecclesiam: cujus mole aliquatenus jam in sublime porrecta, cum ad consummandum id, quod restabat operis, anxia structorum instaret diligentia, die quadam in ejusdem aedificii culmine stantibus, opusque mire properantibus architectis, paries, cui insistebatur, a summo ad ima fundamenti ita perruptus dissectusque est, ut nutantibus partibus sibi ruinam, superstantibus vero proximum e vestigio minaretur interitum. Caementariorum imperitia collapsum opus, an dispensatione res humanas materies oblata miraculo, id vero non facile discreverim. 13. Casu Germanus sanctissimos ex adverso publica incedens via, periculum conspexit, manum in sublime extulit, crucisque expresso signaculo,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat p̃sumendũ. & ille a germa¬
no scĩssimo siqͥd erat faciendũ: ce¬
lerius obtineri posse confirmat.
Cedens itaq partim mat̾nis la¬
crimis. partim instantie p̾sulis:
oĩa sufferenti p̾fisus caritati. ora¬
tioni solito incumbit more germa¬
nus beatifsimus defunctiq uitã
lacͥmis mercatus uberrimis. in¬
genti uniu̾soꝵ gaudio: lugenti
matri filiũ a funere reuocauit in¬
columẽ. Ecd̃a scĩtati eiꝰ eodẽ con¬
structa loco. innumeris deinceps¬
uirtutib claruit: in qua monstratur
hodieq tumulus hõis suscitati. Qui
postmodũ decurso uitȩ suȩ legitimo
spacio. ob miracłi ꝑhennẽ memoriã:
honestã ibidẽ meruit sepulturam.
Rocus quoq cespitis cui sc̃s in ora¬
tione ꝓstratus incubuit. magne ad¬
huc om̃ib extat uenerationi: can¬
cello ligneo opposito atq a ꝑmean¬
tium pedib sacratȩ t̾rȩ loculũ de¬
in publico agge uicum continet

Expanded text:
judicat praesumendum; et ille a Germajudicat praesumendum; et ille a Germano sanctissimo, si quid erat faciendum, celerius obtineri posse confirmat. Cedens itaque partim maternis lacrymis, partim instantiae praesulis, omnia sufferenti praefisus charitati, orationi solito incumbit more Germanus beatissimus, defunctique vitam lacrymis mercatus uberrimis, ingenti universorum gaudio, lugenti matri filium a funere revocavit incolumem. Ecclesia sanctitati ejus eodem constructa loco, innumeris deincepsvirtutibus claruit; in qua monstratur hodieque tumulus hominis suscitati, qui postmodum, decurso vitae suae legitimo spatio, ob miraculi perennem memoriam, honestam ibidem meruit sepulturam. Locus quoque cespitis, cui sanctus in oratione prostratus incubuit, magnae adhuc omnibus exstat venerationi, cancello ligneo opposito, atque a permeantium pedibus sacratae terrae loculum dein publico aggere vicum continet
Abbreviated transcription (Latin):
simis illustrata. Co itaq loci. quo
semutus sacerdotes amplexibus
sollemnit exceperunt. eccła post¬
modũ beati germani nomine con¬
structa: diuinoꝵ impensa benefi¬
cioꝵ memorabile erus meritis
prebet testimonium. De mor¬
dep̃o parit̃ epulati. iocundissimis se
uirtutũ dapib alt̾nȩ ex pleuer: ger-¬
manũ scĩssimum id qđ restabat iti¬
neris ꝑacturũ. uir ȩque meritis egre¬
gus anianus. in scđ̃m fere ab urbe
lapidem: germane beniuolentiȩ
affectu ꝓsecutus est. Quibus iter
carpentibꝰ. ecce mulier uidua uni¬
ci cadauer filii tumulandũ ferens.
rentur orabat instantiꝰ dicens. Non
casu. uerũ dispoͬtione cęlesti eoꝵ
sibi oblatam p̾sentiam. incunc¬
tanter se credere: amboꝵ meritis
mat̃ne solitudini posse filiũ refor¬
mari. Diu int̾ duos dubitatum ẽ:¬
& longe de re tẽptanda ꝑtinacit̃
conc̾itatũ. dum & hic beato ania¬
no qđ sua eẽt diocesis de miracło

Expanded text:
simis illustrata! Eo itaque loci, quo simis illustrata! Eo itaque loci, quo se mutuis sacerdotes amplexibus solemniter exceperunt, ecclesia postmodum beati Germani nomine constructa, divinorum impensa beneficiorum memorabile ejus meritis praebet testimonium. 11. PosChristo pariter epulati, jocundissimis se virtutum dapibus alterne expleverunt; Germanum sanctissimum, id quod restabat itineris peracturum vir aeque meritis egregius Anianus in secundum fere ab urbe lapidem germanae benevolentiae affectu prosecutus est. Quibus iter carpentibus, ecce mulier vidua, unici cadaver filii tumulandum ferens, rentur, orabat instantius; non casu, verum dispositione coelesti eorum sibi oblatam praesentiam; incunctanter se credere, amborum meritis maternae sollicitudini posse filium reformari. Diu inter duos dubitatum est, longe de re tentanda pertinaciter concertatum; dum et hic beato Aniano, quod sua esset dioecesis, de miraculo
Abbreviated transcription (Latin):
N suburbio aurelianensi ȩccła est:
enis nomine dedicata. meritis fre¬
quentius illustrata. Cui construendȩ:
hanc fuisse memorant primariam
rationem. Cum cõpositis ȩccłasticis
negociis quib quã macime urge¬
batur alacriter ad ꝓpria remeans
aurelianensi urbi iam proccimus
immineret: extimplo signa basili¬
cȩ senioris nemine impellente con¬
cussa. concentu ultroneo quod est
dictu mirabile: aduentus eius cȩ¬
perunt ẽẽ p̃nuncia. Tunc eidem
ciuitati sc̃s erat anianus ep̃s: uir
sc̃itate & miraculis & ipse głosus.
Qui interna sp̃s edoctus reuelati¬
one: uniuersis cleri plebisq unde¬
cũq coactis agminibus. extra urbẽ
beatissimo germano obuiã ꝓdiit.
excepit. ueneratus est: tantoq cõ¬
fectũ ex itinere. quanta decuit ob¬
sequiorum diligentia refouit. O
quantis illa dies exacta lȩticiis.
quantum honoris. thesauri quan¬
tũ urbs illa ferebat. duab apłicis
fulta columnis. oliuis geminis im¬
pinguata: candelabris splendidis¬

Expanded text:
n suburbio Aurelianensi ecclesia est ejus nomine dedicata, meritis frequentius illustrata; cui construendae hanc fuisse memorant primariam rationem: cum, compositis ecclesiasticis negotiis, quibus quam maxime urgebatur, alacriter ad propria remeans, Aurelianensi urbi jam proximus immineret: extemplo signa basilicae senioris, nemine impellente, concussa, concentu ultroneo quod est dictu mirabile adventus ejus coeperunt esse praenuntia. Tunc eidem civitati sanctus erat Anianus episcopus, vir sanctitate et miraculis et ipse gloriosus, qui interna spiritus edoctus revelatione, universis cleri plebisque undecunque coactis agminibus, extra urbem beatissimo Germano obviam prodit, excepit, veneratus est, tantoque confectum ex itinere, quanta decuit obsequiorum diligentia, refovit. O quantis illa dies exacta laetitiis! Quantum honoris, thesauri quantum urbs illa ferebat, duabus apostolicis fulta columnis, olivis geminis impinguata, candelabris splendidis
Abbreviated transcription (Latin):
disse se archana uerba quȩ ñ licet
homini loqui. Et ioħi p̃cipitur. ne
signet quȩ locuta s̃ septẽ tontrua.
Animȩ quoq diuina speculanti iu¬
betur. Audi isrł & tace. Multa apud
idem oratoriũ recensentur collata
beneficia: tũ in expulsione demonũ.
tũ in illuminatione cȩcoꝵ. Inͥis uͦ
quã maxime. qui diuersa accensioẽ
uexati: ad locũ se sc̃orum imploratis
patrociniis contuler̃. Qđ sue sedis¬

Expanded text:
audisse arcana verba, quae non licet audisse arcana verba, quae non licet homini loqui. Et Joanni praecipitur, ne signet quae locuta sunt septem tonitrua. Animae quoque divina speculanti jubetur: Audi, Israel, et tace. Multa apud idem oratorium recensentur collata beneficia, cum in expulsione daemonum, tum in illuminatione caecorum; in his vero quam maxime, qui diversa febrium accessione vexati ad locum se, sanctorum imploratis patrociniis, contulerunt. 19. E
Abbreviated transcription (Latin):
nantia alła. cũ psalmo centesimo¬
laudate dñm de celis: ad finẽ usq
psalterii. Qui attonitis aurib ad osti¬
um oratorii auscultans diligentiꝰ:
eandẽ memorit didicit modulati
supra memorato psalmo modulari
consueuit. Qđ in pͥmo uersu semel.
in scđo bis: in t̾cio trib reꝓͥcatum
uicibus. in quarto demũ reiteratur
a capite. Quantum aut̃ reor: in ho¬
norem sc̃e & indiuiduę trinitatis
cõpetent̃ canitur. Id cũ teneret me¬
moria: conuocatis post sollemne ma¬
tutinũ fr̃ibꝰ. traditaq quã ꝑceꝑat
reuelatione. ut res foret testatior:
modulationẽ qͦq cõꝑtã eos edocuit.
Cuiꝰ om̃is suauitas ꝓtinus a mente
illius ita elapsa est: ut ñ nisi uoca¬
buli solũmodo deinceps reminisci
potuerit. Qđ ei iure contigisse puta¬
tur. ut is qui intimata sibi secreta
cȩlestia inconsulte ꝓdidit. aliis ad
rantia puniretur. Qđ paulus apłs
metuere se significans. faretur au

Expanded text:
nantia, Alleluia, cum psalmo CXLVInantia, Alleluia, cum psalmo CXLVILaudate Dominum de coelis, ad finem usque Psalterii. Qui attonitis auribus ad ostium oratorii auscultans diligentius, eamdem memoriter didicit modulatiosupra memorato psalmo modulari consuevit, quod in primo versu semel, in secundo bis, in tertio tribus reciprocatum vicibus, in quarto demum reiteratur a capite: quantum autem reor, in honorem sanctae et individuae Trinitatis competenter canitur. Id cum teneret memoria, convocatis post solemne matutinum fratribus, traditaque, quam perceperat, revelatione, ut res foret testatior, modulationem quoque compertam eos edocuit; cujus omnis suavitas protinus a mente illius ita elapsa est, ut non nisi vocabuli solummodo deinceps reminisci potuerit. Quod ei jure contigisse putatur; ut is, qui intimata sibi secreta coelestia inconsulte prodidit, aliis id rantia puniretur. Quod Paulus apostolus se metuere significans, fatetur se
Abbreviated transcription (Latin):
d quoq quod in eccłiis ab ipso dedi¬
catis potiorem diuinȩ uirtutis eusden¬
tiam in eochibendis miracłis nemo
fere ambigit declarari: a salutarib
meritorumꝰ eius p̃coniis abiudicari.
inhumanissimũ inoportunũq putat᷑.
Quod ut fiat ꝑspicuum. uno tantum.
eodemq ñ incelebri nitemur exẽplo.
Reuersus e britanniis: reliquias
antiquissimi p̃ciosiq albani mr̃is se¬
cũ detulit. atq muros autisiodori ba¬
silicam eis condendis ȩdificans: p̃fa¬
ti mr̃is nomine dedicauit. In qua fe¬
runt quendã anocie religiosũ deser¬
ruisse pbrm: qui int̾ cȩtera ꝓbitatis
studia id sibi familiare effecerat. ut
signo basilicȩ senioris increpante.
corpus e lecto corripiens: ad ȩccl̃am
quã celerrime ꝓperaret. Dumq huiꝰ¬
modi erga diuinũ seruiciũ instaret
uigilantia. una noctium cũ a ꝓpria
egrederet᷑ domo quȩ supra dictȩ
basilicȩ adherebat: anglicũ audiuit
chorum armonica concinentẽ conso¬

Expanded text:
d quoque, quod in ecclesiis ab ipso dedicatis potiorem divinae virtutis evidentiam in exhibendis miraculis nemo fere ambigit declarari, a salutaribus meritorum ejus praeconiis abjudicari inhumanissimum inopportunumque putatur. Quod ut fiat perspicuum, uno tantum, eodemque non incelebri, nitemur exemplo. Reversus ex Britanniis, reliquias antiquissimi pretiosique Albani martyris secum detulit, atque infra muros Antissiodori basilicam eis condendis exaedificans, praefati martyris nomine dedicavit: in qua ferunt quemdam anxie religiosum deservisse presbyterum, qui inter caetera probitatis studia id sibi familiare effecerat, ut, signo basilicae senioris increpante, corpus e lecto corripiens, ad ecclesiam quam celerrime properaret; dumque ejusmodi erga divinum servitium instaret vigilantia, una noctium, cum a propria egrederetur domo, quae supradictae basilicae adhaerebat, angelicum audivit chorum, harmonica concinentem conso