comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ray. Tenet᷑ r̃. si extorsit salariũ uñ nõ
debuit extorquere. ułsi ult quã debuit hĩe¬
extorsit Auas: si absq firide ⁊ dolo ip̃iis aliqͣ
essẽt ei sponte oblata a suo clientulo: si accipi¬
at: non dico eum tem̃ adrestitucõm. Et idem

Expanded text:
nt. Tenentur etiam si extorsit salarium unde non debuit extorquere, vel si ultra quam debuit habere. Alias si absque fraude et dolo ipsius, aliqua essent sibi sponte oblata a suo clientulo, si accipiat, non dico eum teneri ad restitutionem et idem
Abbreviated transcription (Latin):
Insĩt art .1. ar .u. Qd̃ qr ille qui cõmttit peccu¬
mani suã m̾catori. uł artificr. per modũ sccie¬
tatis cuiusdã: nõ tnsfert clm̃ium pectĩne sue
ita ꝙ tumi ꝑitulo ip̃iꝰ: i̾cator de eti negociat
ux artifex oꝑato: i ded uicite p̃t ꝑtem luicri nide

Expanded text:
t pecuniam suam mercatori vel artifici per modum societatis non transfertur dominium pecunie sue ita quod cum periculo ipsius mercator de ea negotiatur vel artifex operatur: et ideo, licite potest partem lucri inde
Abbreviated transcription (Latin):
cem auferre: aut suyriꝑe aliquid: tunc ꝑtc̃m ẽ
temꝑe trenge: furari a iꝰ rp̃ianos. Si aut con¬
uemt de sola molentia non inferenda: credo ꝙ
anoꝵ: possunt latenter intrare. i sũ molestia
cccupare. Nec tenebunt᷑ suꝑ hiis ad aliꝙͣ resti

Expanded text:
cem auferre aut surripere aliquid, tunc peccatum est tempore treuge furari christianos. Si autem convenit de sola violentia non inferenda credo quod stianorum. Possunt enim latenter intrare et sine violentia occupare, nec tenebuntur super his ad aliquam resti
Abbreviated transcription (Latin):
apnfestũ. qd mantus illa sola uota ux¬
oris abstineucie renccare p̃t q̃ ip̃a implete
nõ pt̃: sñ scandalo niri. ut de iemniis. de sur¬
gendo ad incitutinas. de iacendo denectei
camisia. Alia aũt qͣ p̃t nplere sñ scanda¬
lo mrit reuctare nõ p̃t. Nec uxor tẽ ei obectne
in renccacõne. ut si uou̾t ꝙ darz aliquid
de ꝓprio: ubi ꝯsuetudo est qd̾ młres hñt br̃a¬

Expanded text:
notavit, quod maritus illa sola vota uxoris abstinentie revocare potest, que ipsa implere non potest sine scandalo viri, ut de ieiuniis, de surgendo ad matutinas, de iacendo de nocte in camisia. Alia, que potest implere sine scandalo viri, revocare non potest nec uxor tenetur ei obedire in revocatione, ut si voverit quod daret aliquid de proprio. Ubi consuetudo est quod m
Abbreviated transcription (Latin):
pacto tacito uł expresso qdcuma aliud acce¬
pc̃cmi incurrit. Si u̾o accipiat aliquid hiꝰ nõ
quasi exigens. nec qͣi ex aliqͣ obligatone ta¬
catci uł expressa. s sicut gratuitũ domiur nẽ
peccat. quia ⁊̃ antequam pectĩnam mutuas¬
set: licite pot̾at aliqd̃ conum gratis recipere.
uec peioris condiconis efficit᷑ ꝑ hec qd mutu¬
aint R ecompeulacom uero eor̾: que pettiuañ¬
in ensuraiut̃. l pro mutuo exig̾e. Ut puta be¬
inuolenciam ⁊ amorẽ eius qui mutuauit. uł¬

Expanded text:
ud accepeccatum incurrit. Si vero accipiat aliquid huius non quasi exigens nec quasi ex aliqua obligatione tacita vel expressa, sed sicut gratuitum donum, non peccat; quia etiam antequam pecuniam mutuasset, licite poterat aliquod donum gratis accipere. Nec peioris conditionis efficitur per hoc quod mutuavit, recompensationem vero eorum que pecunia non mensurantur, licet pro mutuo exigere, puta benivolentiam et amorem eius qui mutuavit, v
Abbreviated transcription (Latin):
iii. eth. om̃e illud pro petuimaletur. cuius
pͥoum p̃t peccina mensurar ⁊ ideo siut sia¬
liquis propeccena mutu anda uł quacuma
alia re que ex ip̃o usu consimut᷑ pettinam ac¬
tipit expacto tacito uł exp̃sso petcat ꝯ iustici¬

Expanded text:
abetur cuius pretium potest pecunia mensurari. Et ideo, sicut si aliquis pro pecunia mutuata vel quacumque alia re que ex ipso usu consumitur pecuniam accipit ex pacto tacito vel expresso, quodc
Abbreviated transcription (Latin):
thiꝰ. ⁊ in talib non debet seorsum computari us
rei. a re ip̃a. Si cuitumq coucedit ᷑ usus rer ex
hic ip̃o contedit ei res. Et pp̃ hoc in talib: per
mutirũ tnͣsfert clm̃um si quis ergo seorsum
eandem rem uis. uñnendet id qd̃ non est. pp̃ quod
manifeste ꝑ iniusticiami peccaret. Et similirẽe:
unusticiam cõmictit. qui mutuaus unim
uł triticum: petit sibi dias recompensac̃ones.
unam quidem: restitucom equalis rel. aliam
res sunt. qͣrum usus nõ est ip̃a rei consumpco.
sicut usus domꝰ.: est inhĩtatio non aũt dissipa¬
cio. Et id̾o in talib: seorsum p̃t utrumq conce¬

Expanded text:
 in talibus non debet seorsum computari usus rei a re ipsa, sed cuicunque conceditur usus, ex hoc ipso conceditur res; et propter hoc in talibus per mutuum transfertur dominium. Si quis ergo seorsum eandem rem bis, vel venderet id quod non est. Unde manifeste per iniustitiam peccaret. Et simili ratione iniustitiam committit qui mutuat vinum aut triticum, petens sibi duas recompensationes: unam quidem restitutionem equalis rei, aliam ro sunt quorum usus non est ipsa rei consumptio, sicut usus domus est inhabitatio, non autem dissipatio. Et ideo in talibus seorsum potest utrunque conce
Abbreviated transcription (Latin):
tem illam mortiferã ⁊ odibilem balistanioꝵ et
sagittarioꝵ adu̾sus xp̃ianos ⁊ catholicos exerti
de cetero: sb̾ anathemate ꝓhibemus. ¶ Dñc tũ¬
quis iustum rellum susceꝑit utrũ aꝑte pugu.
aut ex insidus nichil. ad iusticiã int̾est. Dñs eti
eret sibi retrorsũ insidias .i. insidiantes bella

Expanded text:
tem illam mortiferam et odibilem balistariorum et sagittariorum adversus christianos et catholicos exerceri de cetero sub anathemate prohibemus . Suquis istud bellum susceperit, utrum aperte pugnet an ex insidiis, nihil ad iustitiam interest? Porro quieret sibi retrorsum insidias, id est insidiantes bella
Abbreviated transcription (Latin):
bid si cl̾icus inguerra iustã
nadens cum domino suo ꝯsequit᷑ aliqͥ¬
de illa guerra. Nunquid tenet᷑ resti¬
quib licuit rape: p̃t illud retin̾e. Si aũt ip̃e
rapint cum rapiendo pectai̾t inducendus
stulit: si scit quis ille sit. Sin añt: ꝙ det paupi¬
bus. Hiꝰ. ni. tłitus: rem illã rapiendo: nõ tet̾
suami. quia sicut dñs enus nõ potuit ei dare
auct̾em bellandi: ita uec rapiendi. Credo tũ
ꝙ rem talr̃ mnꝑtam de ꝯsensu dñi sur: p̃t reti¬

Expanded text:
id si clericus in guerra iusta, vadens cum domino suo, consequitur aliqude illa guerra: numquid tenetur restiquibus licuit, potest illud retinere. Si autem ipse rapuit, cum rapiendo peccaverit, inducendus stulit, si scit quis ille sit, sin autem quod det paupusmodi enim clericus rem illam capiendo non facit suam, quia sicut dominus eius non potuit dare ei auctoritatem bellandi, ita nec auctoritatem rapiendi. Credo tamen quod rem taliter raptam de consensu domini sui potest reti
Abbreviated transcription (Latin):
non primã uel principalẽ. s remotã ⁊ occoi¬
ali. Uñ siquis dat pecciñam collegio alimi
legio: ut ex illa druone exandiat᷑ in peticõ¬
ciant ex dileccõne. uel dencc̃one in eis io¬
lit̾ gn̾ata aut pro deuocõne ip̃iꝰ dautis: lici¬
tum est sic dare et acciꝑe oliquid tp̃rale ꝓro

Expanded text:
imam vel principalem, sed remotam et occasi si quis dat pecuniam collegio alicui legio, ut ex illa devotione exaudiatur in sua petitiociant ex dilectione vel devotione eis taliter generata, aut pro devotione ipsius dantis, licitum est sic dare et sic accipere temporale pro
Abbreviated transcription (Latin):
R̾ay. ¶ Et dicit ibi Glo. Willi. ꝙ tunc fit compen¬
saicõ rei sit sp̃repte. cũ unuria miuste detencõins¬
hiꝰ xp̃iam. Pͥterea. cum hiꝰ sarraten ꝰ sit hostis: ñ
ine tribuat ͦ: s ĩ si apud ecs inuentum fu̾it:
subtili anferat᷑ ingenio .C. de ꝯm. ⁊ m̾catori

Expanded text:
mpensatio rei sic surrepte, cum iniuria iniuste detenti. Preterea cum huiusmodi sarracenus sit hostis, non rime tribuatur, sed etiam si apud eos inventum fuerit, subtili auferatur ingenio. DE FURTO MULIERI
Abbreviated transcription (Latin):
dinu est auicquid ab eis lucratꝰ est auqͥs¬
nosi. ꝓdigi minores xxu. anis. ⁊ maxĩe pupil¬
li. Item m̃te capti. surdi. muti. ceci. Et qui mor¬
bo ꝑpetuo laborant. qr tales reb suis suꝑesse .i.¬
ꝑuid̾e non possũt pp̃qd̾: ĩ dandi sunt eis tutoreᷤᷤ

Expanded text:
re, quicquid ab eis lucratus est riosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores
Abbreviated transcription (Latin):
erige. cũ nõ recipiant idi ab ea eccͣastica sa¬
cũai. nec audiant dĩna. N et facue sit existucire
qͣntũ int̾sit ecc̃e ꝑrochialis indeos hĩtare in illa
prechia: qͣnͣtũ addecumas ꝑsonales que ꝓue¬
rͣe .xxix. de prodhius. S̾ .ii. in quib .u̾. In aluisa.

Expanded text:
eis, cum non recipiant Iudei ab ea ecclesiastica sacramenta nec audiant divina. Nec facile est estimare quantum intersit ecclesie parochiali Iudeos habitare in illa parochia, quantum ad decimas personales, que prover
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t sñ sp̃ali li̾a clñi pape:. in auos usus illa
zu̾tere. Lic ꝑ ugressũ religionis: ip̃o in¬
re absolutus sit a labore ꝑegrnacõnis.
Si añt nõ uouit ut dcm̃ ẽst. potest ingre¬
diens monast̾ium: alit̾ de illis disponert.
⁊ in cilios pios usus erogare: cũ ꝯ silio ep̃i.¬

Expanded text:
t sine speciali licentia pape in alios usus illa convertere, licet per ingressum religionis ipso iure absolutus sit a labore peregrinationis. Si autem non vovit, ut dictum est, potest ingrediens monasterium aliter de illis disponere et in alios pios usus erogare cum consilio epi
Abbreviated transcription (Latin):
posteai Ray. uł dic. qd̾ si iste erat incog¬
nitus. ⁊ asserebat se eẽ ubeꝵ cũ int̾rogũ¬
bat᷑ de hec uł forte ꝓbabut hoc ꝑ fallos
testes et corruptos. Si dõ no ũt eum
ex gr̃a duunttere: spolabit̾ tamꝙͣ indig¬
mĩs et ulis: hĩtu quẽ furtine accepit᷑

Expanded text:
o eum, vel dic, quod si iste erat incognitus et asserebat se liberum cum interrogabatur de hoc vel forte probabat hoc per falsos testes et corruptos, si dominus noluerit eum ex gratia dimittere, spoliabitur tanquam indignus vel vilis habitu quem furtive accepit
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ uota . uł ĩ est megnnita: quia nescit᷑ utr̾
sit lib̾ uł suns: nou deb ircipi ad mona¬
uni: si ẜuus: uł r̃õciniis obligatus. uel
colonus .i. origiarius uł ãscripticiꝰ: q̃
ratur a dño sũo: reddat᷑ ei cũ omnnb hiis
q̃ actulit. fide tñ accepta: de impunitate

Expanded text:
 nota, vel etiam est incognita, quia nescitur utrum sit liber vel servus, non debet recipi ad monasit servus vel ratiociniis obligatus vel colonus, id est originarius, vel ascriptitius, et queratur a domino suo, reddatur ei, cum omnibus his que attulerit, fide t
Abbreviated transcription (Latin):
xi. uł.xii. soł. Maxime: si talis est ꝑsonar.
q̃ contractus hiꝰ consueuit exertere. Et res¬
tituco in foro pm̃ali: est ei inditenda. Si ãt
probabłr dubitatꝰ utrũ fructus illi plus
uł mimꝰ debeant uale ꝙͣ ꝙ emptordedit: ñ
Du cdecimo. et. u̾. Quetanen. Qͥo .xxuii.

Expanded text:
 dedit, maxime si talis est persona que contractus huiusmodi consuevit exercere, restitutio in foro penitentiali est ei indicenda. Si autem probabiliter dubitatur, utrum fructus illi plus vel minus debeant valere quam quod emptor dedit, non de c
Abbreviated transcription (Latin):
turis. ẜex es qd̃ moditum ẽ p̾ium respcu uelo¬
ex eo ꝙ aliquid persoluit᷑ ultͣ sũmam recep¬
tam. putar fuit uendita ꝓ centũ. ⁊ est in pac¬
to: ꝙ cum rescindet ᷑ uendico: reddant᷑ .c.xx.¬
tor consuenit exert̾e usuras. ut in p̾dc᷑a dec̃.¬

Expanded text:
 ex eo quod modicum est pretium respectu valoquod aliquid persolvitur ultra summam receptam, puta fuit vendita pro centum et est in pacto, quod cum rescindetur venditio, reddantur CXtor consuevit exercere usuras. Guillelmus Re
Abbreviated transcription (Latin):
ex pacto. S  siquis infidelis uel let raptizan nisi
timet pauptatem int̾ xp̃ianes. uł si quis deside¬
rans intrare religionem: si eẽt solutꝰ a debitis.
aut si stuctuiss ꝑ aliques annos: uc capacior
ẽet ad intesligendũ que leg̾entur in religione.
ab aliquo sciente eiꝰ ꝓpositumr retiꝑs pecciña
a debitis. unt reciꝑet expensas inscolis: qͣntũ

Expanded text:
 nisi timeret paupertatem inter christianos, vel si quis desideraret intrare religionem, si esset solutus a debitis, aut si studuisset per aliquot annos, ut capacior esset ad intelligenda que legerentur in religione, et ab aliquo sciente eius propositum reciperet pecuniam  debitis, aut ut reci
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩe: ubi imiccẽs accirsat᷑. de cruĩe ad mor¬
tur pocius sustine se suspendi qͣm se cefend̾e ĩ
duello. Et forte distinguendũ est int̾ suscipi¬
entẽ duellũ oblatum. in cã crmũali⁊ suscipi¬
entẽ in tã auili de reb temꝑalib. Ut dicat᷑ ꝙ
in primo caũ licitum sit susciꝑe duestũ. ñ off̾re.
In ẜo cãmr. nec offerre nec suscipe. i cum in tem¬
ꝑalib debeat quis poꝰ qd̾l dampnũ pati qmͣ
sic duellũ sustiꝑe. S cum res suas liceat arim
defend̾e: Ensq det̾endendo: inptorẽ cccid̾e. si alr̃
defende̾ nõ possit. qͣre nõ ꝑ̃t eas defende̾ in du¬
ello. nõ ꝙ ip̃x offerat. s ꝙ ei a Iudice offert᷑.
nec in cã crimiuali nec in c̃a ciuli nec ꝯsułe

Expanded text:
maxime ubi innocens accusatur de crimine ad mortur potius sustinere se suspendi, quam se defendere in duello. Et forte distinguendum est inter suscipientem duellum oblatum in criminali et suscipientem in causa civili de rebus temporalibus, ut dicatur, quod in primo casu licitum sit suscipere duellum, non offerre. In secundo casu nec offerre nec suscipere licet, cum in temporalibus debeat quis potius quodlibet damnum pati quam sic duellum suscipere. Sed cum res suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defendere in duello, non quod ipse offerat, sed dum ei a iudice offertur nec in causa criminali, nec in causa civili, nec consulere
Abbreviated transcription (Latin):
in curia Reg̾ sõire duellũ coginit̾. aut res et¬
tlesiasticas amitt᷑e. ¶ Itẽ quid de ch̾ico scłari qͥ
do. ¶Quid ⁊̃ de Ep̃is ⁊ alb̃ib bñtib regalia. ⁊
albes offerunt uł suscipiũt duella ꝑ se. uł per
alios: de sp̃ali mandato eoꝵ. aut iudicant in cu¬
rus suis int̾ subditos suos: aut p̾stant auͣctem
spãlem iudicantio: petcant mortalr̃. Et effici¬
unt᷑ ir regulares: si sequat᷑ mors. Si aũt tali¬
a fiant per ycononios seculares. uł ꝑ ualinos ⁊¬

Expanded text:
in curia regis subire duellum coguntur aut res ecclesiasticas amittere? Quid de clerico seculari qui ri? Quid iasticas amittere? Quid de clerico seculari qui abbates offerunt vel suscipiunt duella, vel per se vel per alios de speciali mandato eorum, aut iudicant in curiis inter subditos suos, aut prestant auctoritatem specialem iudicantibus, peccant mortaliter et efficiuntur irregulares, si sequatur mors. Si autem talia fiant per economos seculares et balivos
Abbreviated transcription (Latin):
Nñ quis dampnificatꝰ est ab aliquo quo¬
cumq modo indebito: ⁊ ħ scit qui dampinfi¬
catus est: credo ꝙ teneat᷑ ueniam pet̾e perse¬
cedit si in exp̾ssione timeat ᷑ ꝑicłm ⁊ scanda¬
lum. Qmiem̃ offendit aliquem cumeo ip̃o
offensus hẽat aliquid adu̾sus euur: debet

Expanded text:
ndo quis damnificatus est ab aliquo, quocumque modo indebito et hoc scit qui damnificatus est, credo quod tenetur veniam petere, per serdicit, si ex expressione timeatur periculum vel scandalum. Qui enim offendit aliquem, cum eo ipso offensus habeat aliquid adversus eum, debet
Abbreviated transcription (Latin):
uł credit ip̃m nõ hr̃e: ⁊ cn iam tradidiss ei
iccet ei ꝓ certa aua pensione: u surti est.ul
ad minꝰ p̾sum̃dũ est in fraudẽ usurciꝵ fi̾
¶dem credo de illis qui scientꝰ emĩtt fructꝰ t̾raꝵ.
ab illis qui eos nõ hñt. Si aũt sũ fraude: ⁊ bõa
fide fiat hiꝰ empt̃o: non credo emptorem pecra¬
re; q̃mou durat ona fides,

Expanded text:
vel credit ipsum non habere et quasi iam tradidisset ei, locat ei pro certa annua pensione, usura est vel ad minus presumendum est in fraudem usurarum fieri. Idem credo de illis qui scienter emunt fructus terrarum ab illis qui eos non habent. Si autem sine fraude et bona fide fiat huiusmodi emptio, non credo emptorem peccare, quamdiu durat bona fides.
Abbreviated transcription (Latin):
qua aiuitate. castro. uilla. seu loco quocũq
adhĩtam dũ domios uł loca. q̃cũq deuo¬
uo reciꝑe seu hactenꝰ recepta mutare. uel
ea uenclicacõnis. ꝑ mutacõis. don acõis
aut cuiꝰuis alien ac̃õnis citło quocũq ma
lios tnͣsferre pͥsumant. absq sp̃ali ña se

Expanded text:
qua Civitate, Castro c , Villa, seu loco quocunque ad habitandum domos, vel loca quæcunque de novo recipere, seu hactenus recepta mutare, vel ea venditionis, permutationis, donationis, aut cujusvis alienationis titulo quocunque in alios
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ raptor: non deducunt expensas uec oꝑas su¬
as. Qd̃ tñ intsłigo. si agatͤ in fors iudicii. In
foro aũt pũiali: nõ credo hunc rigorem ẽẽ ẜnã¬
diun. Imquũ . N esset: aliꝙ̃ lecupletarrcũ tãp¬
no altius: postqͣm ei plene satisfcm esset de dõp¬

Expanded text:
nsis Quia fur et raptor non deducunt expensas nec operas suas; quod tamen intelligo, si agatur in forma iudicii. In foro autem penitentiali non credo hunc rigorem esse servandum. Iniquum enim eset aliquem locupletari cum damno alterius, postquam ei plene satisfactum esset de d
Abbreviated transcription (Latin):
quid huit de re debitoris habita ꝑ usurꝰ. uñ
si hũit de usura. terrã uł petꝰ quicquid de natu¬
ralib fructib illiꝰ t̾re uł petudis habuit: ⁊ pen¬
tũ eunt p̾dium ⁊ fructas ꝑceꝑit: nec lucru:
nec fructus hiꝰ. tenet᷑ restitu̾e. Idem ĩ ocedo: de
lutro hĩto de refurtiua uł rapta: ꝑer negctia cõ¬
rehiꝰ furtina ait rapta ¶ Concordant cum

Expanded text:
ut etiam de re debitoris habita per usuram. Unde si habuit de usura terram vel pecus quidquid de naturalibus fructibus ipsius terre vel pecoris habuit et penemit inde predium et fructus percepit nec lucrum nec fructus huiusmodi tenetur restituere. Idem etiam credo de lucro habito de re furtiva vel rapta per negotiatiore huiusmodi furtiva aut rap
Abbreviated transcription (Latin):
cõis existat tã borrendũ scłariũ pt̃adem
abusũ: nullatenꝰ sb̾ dissimłacone tnͣsire.
Non obstantib quibuscũq pͥmłiis sb qͥ¬
huscũq tenorib. formis. seu modis. a ͭ
u̾boꝵ ꝯcepc̃õne ꝯ cessis imꝑatoribꝰ regib.

Expanded text:
cionis existat, tam horrendum secularium potestatum abusum, nullatenus sub dissimulacione transire, non obstantibus quibuscumque priuilegiis, sub quibuscumque tenoribus, formis, seu modis aut verborum concepcione, concessis imperatoribus regibus
Abbreviated transcription (Latin):
mine. sen quis alio titulo ułmodo. uł q̃sito
tores. reges. seu pͥncipes. duces. comites. uł
barones. potestates. capitaiuei. officiales.
ułrectores quotũq nõie censeant᷑: citatũ
libet. ⁊ quiuis alius cuitũq p̾eminencie.ꝯ
dõmis. aut status: qui talia imposu̾int. ex¬
eg̾nnt. uł recepunt. aut apud edes sacͣs depo¬
arestau̾int. saisuu̾unt seu eccupare p̾sũpse¬
ruit. uł arestari saisiri aut occupari man¬
dau̾uit antoccupatas aisita seu arestata
recepint. netuo̾ om̃s quiscient̾ in p̾dc̃ĩs de¬
d̾int auxiliũ ꝯ silm̃ uł fauorẽ publice uł
occulte eo ip̃o excõis sin̾am incurrant. mu

Expanded text:
mine, seu quouis alio titulo, modo, vel quesito n imperatores, reges, seu principes, duces commites vel barones potestates, capitanei, officiales, vel rectores quocumque nomine censeantur, ciuitatum libet, et quiuis alius cuiuscumque preminencie, condicionis, et status, qui talia imposuerint, exegerint, vel receperint, aut apud edes sacras depoarestauerint sasiuerint, seu occupare presumpserint, vel arestari, sasiri aut occupari mandauerint, aut occupata, sasita seu arestata receperint, nec non omnes qui scienter in predictis dederint, auxilium. consilium, vel fauorem, publice vel occulte, e
Abbreviated transcription (Latin):
rcipunt: nõ ꝯpellit᷑ inforo pĩali solu̾e du¬
pliuu uł quadruplũ: qd̾ statutũ est ꝓ penci.
set tm̃i simplũ. Si aũt arsus ẽẽt: in quo non
tnͣsferet ᷑ om̃um in accipientẽ: s ip̃o ire: ac¬
amir̾etur dĩun fisco. ur alii. illi facienda es¬

Expanded text:
iali solvere duplum vel quadruplum quod statutum est pro pena, sed tantum simplum. Si autem casus esset in quo non transfertur dominium in accipientem, sed ipso iure acquiritur dominium fisco vel alii, illis facienda es
Abbreviated transcription (Latin):
restitu̾e qr cum ex officio suo teneret᷑ iudicare:
abene iudicare. et gratis. turpit̾ accepit. ⁊ crim̃
ꝯcussionis ꝯmisit. Et idem dico⁊ si accepit pec¬
cumã ut nõ indicaret: cũ nõ deberet iudita¬
re. uł ut nõ male iuditaret .i. q .i. Iubemius.¬

Expanded text:
restituere, quia cum ex officio suo teneretur iudicare et bene iudicare et gratis, turpiter accepit et crimen concussionis commisit. Et idem dico si accepit pecuniam ut non iudicaret, cum deberet iudicare, vel ut non male iudicaret. Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
sionis est. cum quis in officio ꝯstitutꝰ: extorq̃t
aliquid ꝑ metũ: a słditis. Aut cum nõ nult fate ad
qd̾ tenetur: msi data sii peccĩna. lutcum aliquis
officialis aut index aut miles: ultra sibi constitu¬
ta stipendia extorquet. uñ ioħes lap̃ta diat mili¬
tbus. Estote ꝯtenti stipendiis nr̃is. neminẽ con¬

Expanded text:
sionis est, cum quis in officio constitutus extorquet aliquid per metum a subditis, aut cum non vult facere ad quod tenetur, nisi data sibi pecunia. Aut cum aliquis officialis aut miles ultra sibi constituta stipendia aliquid extorquet. Unde Iohannes Baptista dixit militibus: Estote contenti stipendiis vestris, neminem con
Abbreviated transcription (Latin):
uendere res suas: quam sit iustum p̾cium.
ut de pettumia soluende: emptorem expectet:
manifeste usura cõmictit᷑. qr hiꝰ expectatõ
p̾cii soluendr. ht rõm mutui. uñ quncqud
uitca iustum p̾cium pro hiꝰ expectac̃one ex¬

Expanded text:
vendere res suas quam sit iustum pretium ut de pecunia solvendi emptorem expectet, manifeste usura committitur; quia huius expectatio pretii solvendi habet rationem mutui. Unde quicquid ultra iustum pretium pro h
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a. ¶ Scd̃o: ubi usure petunt qͣiin t̾esse.
u̾. gĩa. si fidenissor soluit usuras creditori:
p̃t eas a debitore repet̾e: pro quo fideuisserat
amanon sunt usure quantũ ad ip̃m fide¬
nissorem. s pociꝰ Int̾esse .i. non est lucium.

Expanded text:
ecundo ubi usure petuntur cum interesse, verbi gratia si fideiussor solvit usuras creditori, potest eas repetere a debitore pro quo fideiusserat, quia non sunt usure quantum ad ipsum fideiussorem, sed potius interesse, id est non est lucrum,
Abbreviated transcription (Latin):
iaicõne more ut si debeas michĩ centum: ad
c̾tum t̾minum. no lursti periolu̾ein t̾mino
nid̾o oportuit me reciꝑe pectĩnanisub usu¬
ris. p̃p̃ negitia nĩsi tractanda tu ten̾is inichi
restitue illas usuras: si solui. uł si nõ sol¬
in: lib̾are me ab ip̃a obligacõne. probantꝰ¬

Expanded text:
ratione more, ut si debebas mihi centum ad certum terminum, sed noluisti persolvere in termino, et ideo oportuit me recipere pecuniam sub usuris propter negotia mea tractanda, tu teneris mihi restituere illas usuras, si solvi, vel, si non solvi, liberare me ab ipsa obligatione. It
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ecc̃a eẽt tenuis nechr̃et uñ sac̾dos posset
sustentari: satis tr̃ dice̾m illã ꝯsuetudie̾m cli¬
gendã: q̃ ampliꝰ soluit. uł saltẽ mediũ int̾
C̃redo ĩ ꝙ ubi consuetudo est qd̃ nncħ soluat᷑
obtenta est a temꝑe a quo nõ extat memo¬

Expanded text:
 esset tenuis, nec haberet sacerdos unde posset sustentari, satis tunc diceret consuetudinem eligendam que amplius solvit vel saltem medium inter d ubi consuetudo est quod nihil solvatur obtenta est a tempore ex quo non extat memo
Abbreviated transcription (Latin):
aur gratis: debitortenet᷑ ei ad anti-¬
Quare ergo. heic naturalem obligatom: nõ
ꝑ̃t creditor dedut̾e in pactum exp̾ssum. uł saltẽ
sꝑare efft̃m ip̃ius obligatõnis naturalis. cũ
⁊̃ talia pacta: int̾nemant in sp̃ualib: ad
uret de besita uirgine: qũ .s. tale omis est anex¬

Expanded text:
 gratis pecuniam, debitor tenetur ei ad antiQuare ergo hanc naturalem obligationem non potest creditor ducere in pactum expressum vel saltem sperare effectum ipsius obligationis naturalis, cum etiam talia pacta interveniant in spiritualibus, ad bret de beata Virgine et hoc quando tale onus est annex
Abbreviated transcription (Latin):
ant p̃p aliud. Sine p̃pmutuũ recipienour
aut retinendum. usq ad ꝓlixiorem t̾iimm.
creditori: non p̃t repet̾e. nec per retencõni¬
sibi consulere: si forte hẽait alias de bonis tre¬
ditoris aliquid.

Expanded text:
ecipiendum aut retinendum usque ad prolixiorem terminum. creditori, non potest repetere nec per retentionem consulere sibi, si forte habet alias de bonis creditoris aliquid.
Abbreviated transcription (Latin):
ticie. ⁊ ad hoc aliquis ex c̾to pacto: obligari p̃t.
⁊ loc debitum attendit᷑ ẜm quantitatẽ ũn¬
ficii ꝙ quis siccepit. ⁊ ĩo ille qui accepit mu
est consumptio: non tenet ᷑ ad plus recompen¬
sandum. qͣm mutuo acceꝑit. Unde 3ͣ ursticiã
est: si ad plus reddendum obligat᷑: Alio mo
tenet ͦ aliquis ad recompenssndum uñrficiũ
ex debito amcicie. In quo mag̃ consid̾atur at¬
fectus ex quo aliquis uñficiumi contulit: qͣm
ut nõ spontanea recõpẽsacõ fiat .uii.
Q

Expanded text:
titie, ad quod aliquis ex certo pacto obligari potest, et hoc debitum attenditur secundum quantitatem beneficii quod quis accipit; ed ideo ille qui accipit mutusus est eius consumptio, non tenetur ad plus recompensandum quam mutuo accepit. Unde contra iustitiam est fieri ad plus reddendum obligetur. Alio modo tenetur aliquis ad recompensandum beneficium ex debito amicitie in quo magis consideratur affectus ex quo aliquis beneficium contulit quam ut non spontanea recompensatio fiat. q
Abbreviated transcription (Latin):
addit ray. Ex icto dũr in bonesto: qr in lupauari.
uł alio loco nili uł inhonesto: talia inhoneste tͣc¬
tant᷑ Et maxime: si iudicia in talib lois tͣcͣtent᷑
Item qr lecus est solitariꝰ. uł alit̾ suspectus. In ta¬
lib .ii. latibulis: solent ꝯmtti adult̾ia. ⁊ occibe̾ti¬

Expanded text:
dit lucem. Ex loco dicuntur inhonesta quando in lupanari vel alio loco vili vel inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri hereti
Abbreviated transcription (Latin):
Tium cl̾ici possint oues crade̾
enie. Si ueait eas dedecimis suis. uł de
successione pentũ. uł aniide sibidatas: possũt.
dũ tũ mn illo ⁊ tractu siue sit societatis: siuelica¬
⁊ pactis illicitis. Si ⁊̃ hẽant multa pascua: et e¬
mãt pecora ut pascantur ibr ⁊ hec facisut ad
pauꝑum: nõ credo ꝙ peccent. Si añt hiꝰ petorae

Expanded text:
umquid possunt oves tradere i habeant eas de decimis suis vel de successione parentum vel aliunde sibi datas, possunt, dum tamen in illo contractu, sive sit societatis sive locaet pactis illicitis. Si etiam habeant multa pascua et emant pecora ut pascantur ibi, si hoc faciant ad pauperum, non credo quod peccent. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ sic dicit ab illo exige usuras: cn m̾ito ucc̾e
desid̾as. cui iure inferuntꝰ arma. huic legittĩe
auferut ꝰ usure: ꝙ̃ in bello uinc̾e nõ potes.
cib hoc usirram exig̾e: quẽ nou sit crunen cc¬
cidere. sine ferro dunicat: qui usuras flagi¬
tat. Ergo ubi ius uelli. ubi ius usure .xiiii.¬

Expanded text:
statur dicens: Ab illo exige usuram, cui merito nocere desideras cui iure inferuntur arma. Huic legitime auferuntur usure, quem bello vincere non potes. Ab hoc usuram exige, quem non sic crimen occidere sine ferro dimicat, qui usuras flagitat; ergo ubi ius belli, ibi ius usure. Rai
Abbreviated transcription (Latin):
ałr ip̃e cũ uxore ⁊ filiis. fcm e petuit. Et si quid
residuũ fu̾it: ꝑauꝑib aliis distribuat. Et is¬
te faciat quidquid rom pot̾it orando ⁊ aliis
modis pro hiis quox fu̾ant res. Et si postea¬
pot̾it aliqͣ iucrari: iuxta possibilitatẽ suam

Expanded text:
as ipse cum uxore sua et filiis fame pereat et si quid residuum fuerit, pauperibus aliis distribuat et ipse faciat quicquid boni poterit orando et aliis modis, pro his quorum fuerunt res et si poterit alique lucrati iuxta possibilitatem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ludicra. ⁊ stultilequici. De philargiria .i. cupi¬
ditate: axndaciũ. fraus. furta. periuria. Gur¬
pis lucri appetitus. Falsa testimoia. uiolen¬
cici. In humanitas. ⁊ Rapacitas. De ira. homi¬
cicliũ. C lamor. ⁊ Inlignacio. De tristicitł. n
Importumtas. Inginetudo m̃cis ⁊ corꝑis ista¬
bilitas. u̾bositas. ⁊ siumositas. Et eniquos

Expanded text:
ludicra, et stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraus, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas, et rapacitas; de ira homicidium, clamor et indignatio; de tristitia, ranimportunitas, inquietudo mentis et corporis, instabilitas, verbositas, et curiositas; de ceno
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qͣntũ de ꝯsuetudĩe aut exp̾ssa uł tacita
uotuntate uiri: concedr uxori. uñ illa si
mala fide aliquid retiuz de bouis q̃ autẽ nũeuit.
uł pꝰmodũ itͣta ẽ cũ iuro petcat insi de exp̾ssa
uolũtate uiri hec fatiat. qui qͣntũ adh̃ siuip̃t p̾

Expanded text:
nisi quantum de consuetudine, aut expressa aut tacita voluntate viri, conceditur uxori. Unde illa, si mala fide, aliquid retinet de bonis que ante habuerat vel postmodum lucrata est cum viro, peccat, nisi de expressa voluntate vir
Abbreviated transcription (Latin):
Ibidem. Si cuiqͣm ꝯpetit dicte rei repeticõ:
distingue. Quia si extat adhuc res data pe¬
nes ilsum. cui data est. s nõ aud aut tumet
aut nou p̃t impetrare ꝙ fiat restitucõ ꝑ pre¬
p̾lato quia plus est obediendũdeo: qm hõi¬
Si añt non extac qr iani consũpta est. ma¬
aũt nõ est ꝯ sumpta penit᷑ s ⁊u̾sa est in uti¬
litatem monasterui. ułht aliquid qd̾ compa¬
u̾at ex re sibi data: Si nõ p̃t. aut si nõ au¬
det uł tunet impetrare ꝙ fiat restituc̃õ per
p̾latum: gerat bona fide negitiũ monaft̾n
restituendo an debetꝰ ut dcm̃ est. uł si fi̾it da¬
crogari in pies usus. Non tñ ꝯͣdicente pre¬
ꝯꝑata de petcina ecc̃e aut ꝑsone primlegi¬
ate in boc : ꝙ rem emptã desua peccunar: pos¬
sit uendicare sicut est miles ⁊ pupillus. In

Expanded text:
deo: si cuiquam competit date rei repetitio, distingue quod si extat adhuc res data penes illum cui data est, si non audet aut timet aut non potest impetrare quod fiat restitutio per preprelato, quia plus est obediendum deo quam homini. Sed si non extat, quia iam consumpta est, inaest consumpta penitus, sed conversa est in utilitatem monasterii vel habet aliquid quod comparavit ex re sibi data, si non potest vel non audet aut timet impetrare quod fiat restitutio per prelatum, gerat bona fide negotium monasterii, restituendo cui debetur, ut dictum est. Vel si fuit daerio vel erogari in pios usus, non tamen contradicente precomparata de pecunia ecclesie aut persone privilegiate in hoc, quod rem emptam de sua pecunia possit vendicare, sicut est miles et pupillus in q
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti: iudicis: uł ab inio in solidum. uel
tis. leg. l.iii. ¶ Quartus. si testator ab imo
hedum legauit creditori heditario ꝓpensen¬
di eño. Tunc .ni. leres ille usa ad quantitatẽ
legati: omis debiti illiꝰ sustinebit. Et. deł .ii.i.¬

Expanded text:
icis vel ab uno in solidum vel tis petuntur. Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ã religio exempcis ⁊ aliis: ficunt infenda¬
cõnes dedecinis detentis alaicis. ⁊ idem
laiciq il las ab ip̃is religiosis infendũ te¬
neant recognoscant: ñ cñ licet religio sis
cudẽ post t̾aile infeudatõni uł recõgnicõ
sic de sro pͥsũptã. hiꝰ decias de maub laico

Expanded text:
a religiosis exemptis et aliis fiant infeudationes de decimis detentis a laicis et iidem laici quod illas ab ipsis religiosis in feudum teneant / recognoscant non tamen licet religiosis eisdem post talem infeudationem uel recognitionem sic de facto presumptam huiusmodi decimas de manu l
Abbreviated transcription (Latin):
ueritux ĩ Cum in m̃cali symonia: ñ
tas. sr̃.u̾. In faciendo. In symonia est curpi¬
tudo utriusq ꝑtis .s. dantis ⁊ accipientis.
S in usura nõn est curpitudo dantis ⁊ ĩo iure
diuino ⁊ naturali equitate. facienda est re
stitucõ. nec posset ĩ in lec casu: pͥp dispensa¬
re. S ex solo iure hiumano pettuma symo¬
mace accepta. restituenta est. non illi qͥ
casu. Poss ⁊̃ dispensare ꝙ non solum in
mentali symõ: s ⁊̃ in illa que pacto erat

Expanded text:
ueritur in mentali symonia num ndeo: In symonia est turpitudo utriusque partis, dantis et accipientis, sed in usura non est turpitudo dantis et ideo ex iure divino et naturali equitate, facienda est ei restitutio nec posset etiam in hoc casu papa dispensare, sed ex solo iure humano pecunia symoniace accepta restituenda est non illi qui casu. Posset enim dispensare quod non solum in mentali symonia, sed etiam in illa, que pacto esset
Abbreviated transcription (Latin):
Uid de cominis moiendinoꝵ. qͥ credũt
peccinam ꝑistorib ut molant in mo¬
uiurarii sunt. accipunt .i. ultͣ sorteur in
ferunt libertatẽ debitorib: molendi ubi no¬
lu̾nt. Si tũ debitores pp̃ ire nou sunt dampin¬
ficati. non tenent᷑ creditores ad restitucõmi
aliquam eis fficiendam. insi quatenus esti¬
mari debrlibertas moiendi ubi uolebant.
Pensatis ĩ circiunstancs de maiori ⁊ inmori
renicc̃one molendinoꝵ. ⁊ fatilitate molendi
iquantate.

Expanded text:
uod domini molendinorum, qui credunt pecuniam pistoribus ut molant in mousurarii sunt. Accipiunt enim ultra sortem in ferunt libertatem debitoribus molendi ubi voluerint. Si tamen debitores propter hoc non sunt damnificati, non tenentur creditores ad restitutionem aliquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi et qualitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ei sermerit: restitue tenet᷑. Qñ aũt debitor:
non gratis dat: l creditor gatis det mutu¬
um: debitor si hẽat alias aliquid de bonis
creditoris: sibi consulcit ꝑ retencõm deusura
quam dedit nõ credo ip̃m ꝯpellendũ in foro

Expanded text:
ei dedit, restituere tenetur. Quando autem debitor non gratis vel creditor non gratis dat mutuum, debitor si habeat alias aliquid de bonis et sibi consulat per retentionem de usura quam dedit, non credo ipsum compellendum in f
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t. Si deflorat ip̃am noluntariam: nõ tenetꝰ¬
ꝑdolũ inductam ad ꝯsensuur in foro pĩna¬
li min̾gendũ est er ꝙ ei satisfaciat. uł cõpo
tur insi inforo causaꝵ. Et glossitores exponũt
eant. deraptore qui se ducit .i. seorsum ducit
adomd prĩs ⁊ extrahit uirgĩem ꝑmoientiam.

Expanded text:
o: si deflorat ipsam voluntariam, non tenetper dolum inductam ad consensum, in foro penitentiali iniungendum est ei quod ei satisfaciat vel cum  non tenetur, nisi in foro causarum. Et glossatores exponunt eam de raptore qui seducit, id est seorsum ducit a domo patris et extrahit
Abbreviated transcription (Latin):
ata. obliget reui aliqͣm: cuiꝰ usus p̾cio estimari
si peccĩnam acciꝑet ꝓ muttuo ꝙ est usurarium
¶isi forte ẽẽt tansres: cuiꝰ usus sũ p̾cio soleat cou¬
cedr int̾ amitos sicut pr de libro acomodeto.
pignoris ꝑceptos: uona fide deductis expẽ¬

Expanded text:
ata obliget rem aliquam cuius usus pretio estimari si pecuniam acciperet pro mutuo, quod est usurarium, nisi forte esset talis res cuius usus sive pretio soleat concedi inter amicos, sicut patet de libro accommodato.perceptos bona fide, deductis expen
Abbreviated transcription (Latin):
cõm tũ est ad hibenda distincc̃o qr aut certa pacta
fu̾nt int̾creditorẽ ⁊ debitorẽ firmata suꝑ uendicõne
pignoris in certo t̾uimo. uł loco. uł certe ꝑsone.
uł simłi modo facienda. aut nullomodo fricienda. aut
nichil suphoc ruenuit int̾ eos. In primo casu: teue¬
tur creditor prius nocificare debitori. ⁊ postea po¬

Expanded text:
tionem tamen est adhibenda distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignoris in certo tempore vel loco vel certe persone speciali modo facienda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et postea po
Abbreviated transcription (Latin):
¶lax tñ scias. ꝙ penas maiores: uc deccipi¬
tare: qnͣtum ad foꝵ sclare. uł depon̾e: quo
ad foꝵ ecc̃asti᷑ non possunt iudites: insi
iaiores. qui etia dũt hr̃e merũ imꝑiũ.
ut ep̃c in eccasticis. ad ip̃m enĩ ꝑtinent oĩa

Expanded text:
ut decapitare, quantum ad forum seculare, vel deponere, quo ad forum ecclesiasticum, non possunt iudices, nisi maiores, qui etiam dicuntur habere merum imperium, ut episcopus in ecclesiasticis. Ad ipsum enim pertinent negotia
Abbreviated transcription (Latin):
crit. Nunquid tenebit᷑ꝰ restitũe qͥc¬
quid a deꝑtus est de hiꝰ uello ille qui mouit
bellum sit iniustum. ex cã ⁊̃ ex amio. ⁊
ex pͣ ⁊ ex anctoritate⁊ si tñ res subsit: qui
a ꝓ reb repetendis fcm est: nõ tenet᷑ qui
m̾ouit bellum restitu̾e ꝙ ibi cepit redde insi
ceꝑit. uł dampurficau̾it adu̾sariũ suũ ult̾
quam hũcit ille de suo iniuste. aut dampin¬
ficau̾at eum. Et ħ dico: ẜm iudiciũ fori ꝑc̃i¬
tentialis. ubi h̃t iccũ ꝯpensacõ. ⁊ nõ liquidi
ad liquidũ q̃ nõ h̃t iccum in foro ꝯtencio¬
so. unde si quis in foro pm̃ali ꝯfitecit᷑ se

Expanded text:
Sed numquid tenebitur restituere, quicquid adeptus est de huiusmodi bello, ille qui movit bellum sit iniustum ex causa et ex animo et ex persona et ex auctoritate, si tamen res subsit, quia pro rebus impetendis factum est, non tenetur qui movit bellum restituere quod ibi cepit, nisi ceperit, vel damnificaverit adversarium suum, ultra quod habuit ille de suo iniuste, aut damnificaverat eum. Et hoc dico secundum iudicium fori penitentialis, ubi habet locum compensatio, etiam non liquidi ad liquidum, que non habet locum in foro contentioso, unde, si quis in foro penitentiali
Abbreviated transcription (Latin):
ur ait̾ut̾ tenecitꝰ ius sum̃ ꝓsequi in foͣr
Iudicii. cũ uent̾ illoꝵ: habeat suꝑ se su¬
periorẽ. Pectaret tũ inouendo bellum pa¬
sus miuiriã: si uuriator offerr ei debitã
sat̾ftõm ad arbitriũ bonoꝵ urorũ: deplão

Expanded text:
 alteruter teneatur ius suum prosequi in forma iudicii, cum neuter illorum habeat super se superiorem. Peccaret tamen movendo bellum passus iniuriam, si iniuriator offerret ei debitam satisfactionem, ad arbitrium bonorum virorum, de plano
Abbreviated transcription (Latin):
ħ orthalonie q̃ nitũt᷑ se tuet pͥmilegio apł¬
ce sedis idulco nt dñt qͣndã comiti barchi¬
nouensi ĩ sauoiẽ ꝓͥauitatis ⁊ fidei chatholice
utis. decinias õt̾um locoꝵ q̃ paganis expuil¬
sis teducet ad cultũ dei. posset licite retin̾e
uarẽt ad hoo diuid̾e. ñꝙͥ ñ possunt tales
decimas retinere. Item m̃ĩqͥd lib̾ant᷑ ⁊ ex¬
tusant᷑ rustici a pc̃to soluendo militib :¬

Expanded text:
bus Catalonie, qui nituntur se tueri privilegio apostolice sedis indulto, ut dicunt, quondam comiti Barcenonensi in favorem christianitatis et fidei catholice, ut scilicet decimas omnium locorum, que paganis expulsis reduceret ad cultum dei, posset licite retinere varent ad hoc, dividere; nunquid possunt tales decimas licite retinere? Item nunquid liberantur et excusantur rustici a peccato solvendo militib
Abbreviated transcription (Latin):
insr̃ ecͣc illos uideos publitis
cedib deputandos qui de infi¬
delib baptizatos sõuertere at¬
temptauerint ⁊similes penas
int̾dum ⁊ pecuniarias ꝓ ut
qͣlitas delisti exposcit sepe sta¬
tuit ecͣt. contra tales tamẽ
mod̾acione adhibita in flagel¬
lis qd̃ statutum eius in uin

Expanded text:
ecclesia illos Iudeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vin
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio pͥma flagitia mpimitas sequitux. ex¬
ꝑta uoluntas libenter repetitur. repetita biã¬
ditur. concupĩa reuiniscente sopitur nõ. ligat
tonsuetudo trahitur miser in ꝓfũdũ maloꝵ
traditur captinuꝰ. tprãnbi uiciorũ ita ut car¬
naliũ uoragĩe desid̾iorũ absortus sue rõnis di¬
niniq timoris oblitus ditat insipiens in cor¬
de suo nõ est dens. iam indiffe̾nt᷑ libitis ꝓ lici¬
tis utitur. iam ab illicitis cogitandĩ patrãdi
inuestigand̾ aĩmus manꝰ uł pedes nõ ꝓhiben¬
tuir. s quicquid in cor inbutum ad manũ ue¬
n̾t machinatur. garrit ⁊ oꝑatur. maliuolus
magniloqꝰ. facinorosus

Expanded text:
judicio prima flagitia impunitas sequitur, experta voluptas libenter repetitur, repetita blanditur. Concupiscentia reviviscente sopitur ratio, ligat consuetudo. Trahitur miser in profundum malorum, traditur captivus tyrannidi vitiorum, ita ut carnalium voragine desideriorum absorptus, suae rationis divinique timoris oblitus, dicat insipiens in corde suo: Non est Deus . Jam indifferenter libitis pro licitis utitur, jam ab illicitis cogitandis, patrandis, investigandis animus, manus, vel pedes non prohibentur: sed quidquid in cor, in buccam, ad manum venerit, machinatur, garrit et operatur, malevolus, vaniloquus, facinorosus
Abbreviated transcription (Latin):
auclit quid intendat nõ attendit obluuscitur
intencõnem dum amplectuntur opimonem
quiq de omĩ alia re plus sibi qmͣ alii credit
orem ⁊ quicquid de se laudant agnou̾it nõ ig-¬
norancie aut beneuolencie laudatoris s suis

Expanded text:
t quod intendat non attendit. Obliviscitur intentionem dum amplectitur opinionem. Quique de omni alia re plus sibi credit, quam alionem; et quidquid de se laudatum agnoscunt, non ignorantiae aut benevolentiae laudatoris, sed suis
Abbreviated transcription (Latin):
sumat. p̾mus ĩ duentib resid. in consilũ pͥ¬
mus sxnd. nõ uocatus accedit. si iussus se
intromittit deordinat ordinata. reficit re¬
fecta. quicquid ip̃e nõ fec̾it aut ordinau̾it nec
recte fcm̃. nec pulcre ordinatũ estimat. Iudi¬
tat urlitantes. p̾iuditat uiclitaturis. si cum
tempꝰ aduen̾it nõ ꝓmoueatur ad prioratum:

Expanded text:
sumat? Primus in conventibus residet, in consiliis primus respondet: non vocatus accedit, non jussus se intromittit: reordinat ordinata, reficit facta. Quidquid ipse non fecerit aut ordinaverit, nec recte factum, nec pulchre existimat ordinatum, Judicat judicantes, praejudicat judicaturis. Si, cum tempus advenerit, non promoveatur ad Prioratum;
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas pectandi ꝑ quam monachꝰ cũ iam nec
magistrum uidet quem timeat nec frẽs quos
reu̾atur. quanto securiꝰ tanto lib̾uis sua deside¬
ria impłe delectatur a quibus ĩ monast̾i̾o tam
tat pedetentĩ nõ cursim uiciorũ gurgitẽ intͣt.

Expanded text:
libertas peccandi, per quam monachus, cum jam nec magistrum videt quem timeat, nec fratres quos revereatur, tanto securius, quanto liberius sua desideria implere delectatur, a quibus in monasterio tam tat, pedetentim, non cursim vitiorum gurgitem intrat.
Abbreviated transcription (Latin):
uł leui cantumelia aut exigua pena int̾rogas
iam humilitatẽ siłare iam siłacõnem dissila¬
re nõ potest. murmurat. frencdit. unscitur. qnͣ¬
antur tunt opus est p̾lato ut co minus illipar
cendum putet quo magis osfendit si illi parcit.¬
¶ ecimus gradus ẽ rebello qui qũs oriat᷑
ex p̾cedenti .b. ostñdit dicens. de alo qui ẽ ĩ nono
qd̾̃ uaide clifficue est talibus unii̾sorũ iulicus
tacitus acquiescat frontosus mox ⁊ inpudens f¬
actus tonto det̾us quanto desꝑacius indecimum

Expanded text:
vel levi contumelia, aut exigua poena interrogatus, jam humilitatem simulare, jam simulationem dissimulare non potest. Murmurat, frendet, irascitur; aus decipitur, pax amittitur, laus minuitur, nec culpa diluitur? Tandem notatur ab omnibus, judicatur ab omnibus: eoque vehementius omnes indignantur, quo falsum conspiciunt qquod valde difficile talibus est universorum judiciis tacitus acquiescat; frontosus mox et impudens factus, tanto deterius, quanto desperatius in decimum
Abbreviated transcription (Latin):
Greg̾. emp̃c deus quiꝰ puis est miseroꝵ crucia¬
tu non pascitur. qr aũt iustꝰ est ab in iquori
uitõne inꝑpetuum nõ sedatur. s iniqui om̃s
et̾no supplicio deputati. sua quid̃ iniquitate
puniũtur ⁊ tñ ad aliquid ardebunt .s. ut iusti
om̃s ⁊ in d̾o̾ uideant gaucda que ꝑcipiant ⁊
in illis respitiant supplicia que euaserunt
debitores se eẽ cognostant quanto met̾nĩ
mala puniri ꝯspitiunt que eius adiutorio ui-¬
terunt.

Expanded text:
ens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur: quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet, ut justi omnes, et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaseruntatiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
glo. Augꝰ. ille sperat: qui uonam ꝯscĩam gerit.
quem u̾o pungit mala conscĩa retrahit se as
mundũ: ut discas dilig̾e deum. au̾te: ut conu̾¬
taris. funde ut implearis. Augꝰ. bono implen¬
dus es. funde malum. putas qr melle te uult
impłe deus. si aceto plenus es: U mel̃le pones᷑.¬

Expanded text:
. Ille enim sperat, qui bonam conscientiam gerit. Quem vero pungit mala conscientia, retrahit se a mundum, ut discas diligere Deum: averte, ut convertaris; funde, ut implearis. dus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones
Abbreviated transcription (Latin):
Dariusm̃ fugn cum aquam turbidã ⁊ cada¬
iu̾bus inquinatã uibiss negauit nnꝙͣ se bi¬
furfureus ⁊ simpłx aqua. olera iel legumina
de delcãbile est. quot milia panꝑum ex hus uł
an quo hoꝵ delcãbiit̾ satisfaciunt nature. fa¬
cilimũ quippe ⁊ delcãbile eẽt adiuncto amoris
dei condim̃to scd̾ natinam uin̾e sim̃ sama nr̃a
nos ꝑmitt̾et qua sanata statim̃ naturalibꝰ nat᷑a

Expanded text:
Darius in fuga cum aquam turbidam et cadaveribus inquinatam bibisset, negavit umquam se bifurfureus, et simplex aqua, et olera, et tegumina de delectabile est. Quot millia pauperum ex his, vel ex aliquo horum delectabiliter satisfaciunt naturae? Facillimum quippe et delectabile esset adjuncto amoris Dei condimento secundum naturam vivere, si insania nostra nos permitteret: qua sanata, statim naturalibus natura
Abbreviated transcription (Latin):
regina hest̾ ꝓ sue gentis temporali salute locut᷑a
aput regem orauit ut in os enis congruũ s̾mo¬
nem dñs daret. qnͣto magis orare d ut tale mu¬
lius accipiat qui ꝓ et̾na hominũ salute in u̾bo
quantum pot̃ cur uona ͭ scã Riusta dicit ut
intelligent᷑ ut libent̾ ut obedient̾ aucliatm ⁊
ħ si posse se potuerit. ⁊ quantũ potu̾it pietate
magis orõnim qmͣ oratoꝵ facultate nõ du¬
bitet. ut orando ꝓ se ⁊ ꝓ illa. quos allocuturꝰ est.

Expanded text:
r, pro suae gentis temporaria salute locutura apud regem, ut in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo it, ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiatur: et haec se posse, si potuerit, et in quantum potuerit, pietate magis orationum, quam oratorum facultate non dubitet; ut orando pro se, ac pro illis quos est allocuturus,
Abbreviated transcription (Latin):
sione qua uius est quidam religiosus ccͣ ph̾m¬
quendam qui negabat aĩmam eẽ ĩ mortalem
Aut aĩa inquit est mortalis aut ĩmortalis. si¬
aĩma mortalis est ⁊ credis cam ẽẽ ĩmortalem
nullũ inde tͥ ꝓuenit in ꝯmolum. si aũt ĩmor¬
talis est ⁊ oam creclis eẽ mortalẽ. aliquod pot̃
tibi uenire nĩ incõmodũ. gͦ melius est ut aĩa¬
credatur eẽ iñmortalis ꝙͣ mortalis. quia scd̾¬

Expanded text:
ione qua usus est quidam religiosus contra philosophum qui negabat animam esse immortalem. Ait enim: Aut anima est mortalis, aut immortalis: Si mortalis est anima, et credis eam esse immortalem, nullum tibi inde provenit incommodum; si autem est immortalis, et credis eam esse mortalem, aliquod potest tibi inde provenire incommodum. Ergo melius est ut credatur immortalis quam mortalis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uicii ꝑabola illa que hr᷑. iuclicum .ix. iuer̃t
ligno ut ung̾ent suꝑ se regem. clix̾untqz oliue
imꝑa nobis que Rendit. Numquid pꝰsum dese¬
rere pmguedinem meam qmͣ qua dii urĩttui
⁊ homĩes ⁊ uonirx ut int̾ ligna promouear
chix̾untq ligna ad arborem ficum. ueni ⁊ suꝑ

Expanded text:
t ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines, et venire, ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna 500 ad arborem ficum: Veni, et