comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secrouos amatemecum: Curritecre¬
dendo mecum : patriam supernam de¬
sideremus supernae patriae suspire¬
mus: peregrinos nos esse hic sentia¬
mus : Quid tunc uidebimus: dicat
nunc euangelium : In principio erat
uerbum : et uerbumerat apud dm̃:
Et ds̃ erat uerbum : Vnde tibiros
inspersus ẽ ad fontem uenies : un¬
deradius per obliqua et peranfrac¬
tuosatibi ad cortenebro sum missũ
ẽ. Nudam ipsam lucem uidebis. Cui
uidendȩ ferendeq: mundaris : Dilec¬
tis simi quod & hesterno commemo¬
raui. Iohannes ipsedicit filii dĩsu¬
mus et nondum apparuit quideri¬
mus: Scimus quia cum apparue¬
rit similes eierimus : q̃muidebimus
eum sicuti ẽ : Sentio uestros affec tos
attollimecum in superna: sed cor¬
pus quod corrumpitur aggrauat
animam : et de primit terrena in ha¬
bitatio sensum multa cogitantem :
Depositurus sum ot ego codicemis¬
tum : discessuri estis et uosquisq
ad sua : bene nobis fuit in luce
communi: benegauisi sumus: bene

Expanded text:
secro vos, amate mecum, currite cresecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes ipse dicit, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Sentio vestros affectus attolli mecum in superna: sed corpus quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene
Abbreviated transcription (Latin):
trus certiorem propheticum ser¬
monem: Cuibenefacitis ad tenden¬
tes: sicut lucernae in obscuro loco.
donecsucescat : et luciferoriatur
occulta tenebrarum et manifesta¬
uerit cogitationes cordis ut laus
sit unicuiq: adõ Tunc praesente
talidie. lucernae nonerunt ne¬
cessariae : Nonlegetur nobis
propheta: Non aperietur codex
a postoli : Non requiremus testimo¬
nium io hannis . Non ipso indigebi¬
mus eucingelio: Ergo omnesscrip¬
turae tollentur demedio: qua en ob
in huius saeculi nocte tamquam
lucernae accendebantur Nein
tenebris remaneremus : Istisom¬
nibus sublatis. nequasi nobis luce¬
ant indigentibus: etipsis hominibis
dĩperquos haecminis trata sunt no¬
bisq: lumen illud uerum clarumq: ui¬
dentibus remotis ergo his adiumen¬
tis quid uidebimus : uinde pasciturmens
nostra : unde obtutus ille laetabitur
unde eritg audium quod nec oculus
uidit. nec auris audiuit. nec in corho¬
minis ascendit : Quid uidebimus: ob¬

Expanded text:
trus, certiorem propheticum sertrus, certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, sicut lucernae in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationesit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetur nobis Propheta, non aperietur codex Apostoli, non requiremus testimonium Joannis, non ipso indigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Ob
Abbreviated transcription (Latin):
lucis: sicut indie. honeste ambule¬
mus: Tamenquia in conparatione
lucis illius ad quamuenturi sumus
adhuc nox ẽ dies in quosumus. Audi
petrum a płm: Delatam dicit dño
xp̃o uocem demagnifica potestate:
Tues filius meus dilectus : In quo
bene sensi : Hanc uocem inquit nos
decaelo audiuimus delatam : Cum
essemus cum illo in monte sc̃o : Sed
quia nos non ibi fuimus. Et istam uo¬
cem decaelo tunc non audiuimus:
Ait ad nos ipse petrus : Et habemis
certiorem propheticum sermonẽ :
Non audistis uocem decaelo delatam
sed certiorem habetis propheticum
sermonem: Praeuidens enim dñsihs
xp̃s impios quosdam futuros. quimi¬
raculis eius calumniarentur magi¬
cis artibus ea tribuendo prophetas
ante praemisit : Num quidenim
simaguserat . et magicis artibus fe¬
cit ut coleretur et mortuus: magus
erat ante quamnatus : Prophetas
audi Ohomo mortuae : et uermes¬
cendo calumniosae: Proph&as
audi: lego audi qui ante dñm uene¬
runt: Habemus inquit a postolus pe¬

Expanded text:
lucis; sicut in die honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum apostolum: delatam dicit Domino Christo vocem de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis propheticum sermonem. Praevidens enim Dominus Jesus Christus impios quosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ter illosergo qui disperationepericli¬
tantur . proposuit indulgentiae
portum: Propter illos qui spe
periditantur & dilationibus inludun¬
tur fecit diem mortis incertum:
Quando ueniat ultimus dies nescis : In¬
gratus es: quia hodiernum habes in
quo corrigaris : Sicergo adistam
mulierem : Nec egote damnabo:
sed facta secura de praeterito: caue
futura : Nec ego tedamnabo: De¬
leui quod commisisti: obserua quod
praecepi: ut in uenias quod promisi¬
lux mundi quis equirur

Expanded text:
ter illos ergo qui desperatione pericliter illos ergo qui desperatione periclitantur, proposuit indulgentiae portum: propter illos qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic ergo ad istam mulierem, Nec ego te damnabo; sed facta secura de praeterito, cave futura. Nec ego te damnabo: delevi quod commisisti, observa quod praecepi, ut invenias quod promisix mundi: qui sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
apud seipsos: Iamdamnandi sumus:
quare Non quod uolumus facimus:
Animogladiatorum ferro destina¬
torum: Ideo molesa sunt disperati:
Iamenim quod timeant non habent
& uehementer timendisunt Istos
diͦsperationecat: spes illos: Inter
spem & disperationem : fluctuat
animus: MMetuendum ẽ. nete oc¬
cidat spes: & cum multum speras
demisericordia. incidas iniudicium:
Metuendum ẽ rursus. nete occi¬
dat disperatio : Et cumputas iam non
tibiignosci quae grauia commisisq:
non agas paenitentiam & in curras
in iudiciũ sapientiae quaedicit
Et ego uestrae perditioni superride¬
bo: Quidergo agit dñs cum pericli¬
tantibus ut roq: morbo: illis qui
spe periclitantur: hoc dicit: Ne
tardes conuerti ad dnm: Neq: diffe¬
ras dedie indiem: subito enim ueniet
ira illius: Et intempore uindictę
disperdette: Illis quidiͦspenrtione
periclitantur quid dicit: Inqua¬
cumq: die iniquus conuersus fuerit.
omnes iniquitates eius obliuiscar : Prop¬

Expanded text:
apud seipsos, Jam damnandi sumus, apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus utroque morbo? Illis qui spe periclitantur, hoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te . Illis qui desperatione periclitantur, quid dicit? In quacumque die iniquus conversus fuerit, omnes iniquitates ejus obliviscar . Prop
Abbreviated transcription (Latin):
sit indulgentiam: promisit tibi&iã
prolixiorem uitam: Vndescis quid
pariat crastinus dies. Rec tedicis
incorde tuo: Quandome correxe¬
ro: ds̃ mihi omnia peccata dimitt&:
Negare non possum: quod correc¬
tis atq: conuersis. indulgentiam ds̃
promisit : Nam in quo prophetami¬
hi legis quia promisit correcto in¬
dulgentiam: non mihilegis quia pro¬
misit tibi ds̃ longamuitam Ex
utroq: igitur homines periclita ban¬
tur : & sperando & disperando
Contrariis rebus contrariis affec¬
tionibus: speraendo decipitur: qui
decipitur. quidicitbonus. ẽ. ds:
misericors. ẽ ds̃ faciam quod mihipla¬
cet: quodliber: laxem habenas cupidi¬
tatibus meis impleam desideria animae
meae : Quarehoc: quia misericors ẽ
ds̃: Bonus ẽ. ds̃ mansuetus ẽ ds̃: Spe
istipericlitantur : Deͦsperatione autẽ:
quicum inciderint ingrauia peccata.
putantes sibi nonposse iam ignoscipae¬
nitentibus. & statuentesse ad damna¬
tionem sine dubio destinatos icunt

Expanded text:
sit indulgentiam, promiserit tibi etiam sit indulgentiam, promiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde tuo: Quando me correxero, Deus mihi omnia peccata dimittet. Negare non possumus quod correctis atque conversis indulgentiam Deus promisit. Nam in quo propheta mihi legis quia promisit correcto indulgentiam, non mihi legis quia promisit tibi Deus longam vitam. 8. Ex utroque igitur homines periclitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia misericors est Deus, bonus est Deus, mansuetus est Deus. Spe isti periclitantur. Desperatione autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iamquam mansuetus dixit tacui:
sed tamquam iustus. Numquid
sempertacebo. Misericors & mise¬
rator dñs : lta plane : Adhucadde:
longanimis : Adde adhuc: & mul¬
tum misericors: sed time quod ẽ.
in nouissimo. Et uerax: Quodenim
modo sustinȩt peccantes : iudicatũ¬
rus ẽ contemnentes : Andiuitias
longanimitãtis & mansuetudinis
eius contemnis: Ignoras quia pati¬
entia dĩ ad paenitentiamte adducit.
Tuautem secundum duritiam cor¬
distui & cor inpenitens. thesauri¬
tas tibi iram indieirae. Et reuela¬
tionis iustiiudicuidĩ: qui reddet unicuiq
secundumopera sua: Mansuetus
dñs: longanimis dñs : misericors.
dñs: sed et iustus dñs. & uerax dñs
Lcirgitur tibispacium correctionis:
sed tuplus amas dila tionem . quam
emendationem: Malus fuis tiheri:
hodiebonus esto Et hodiernum diem
inmalitia pereg isti: uel cras mutare :
Semper expectas : & demisericor¬
diadĩ tibi plurimum polliceris: Qua¬
si ille qui tibi perpatientiam promi¬

Expanded text:
Tanquam mansuetus dixit, Tacui: Tanquam mansuetus dixit, Tacui: sed tanquam justus, Numquid semper tacebo ? Misericors et miserator Dominus. Ita plane. Adhuc adde, longanimis; adhuc adde, et multum misericors: sed time quod est in novissimo, et verax . Quos enim modo sustinet peccantes, judicaturus est contemnentes. An divitias longanimitatis et mansuetudinis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justiopera sua . Mansuetus Dominus, longanimis Dominus, misericors Dominus: sed et justus Dominus, et verax Dominus. Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper exspectas, et de misericordia Dei tibi plurimum polliceris: quasi ille qui tibi per poenitentiam promi
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: Et quia illa hoc audierat: qui
sinepeccato ẽ prior in illam lapidẽ
bat in quo peccatum in uenir i non po¬
terat: Ille autem qui aduersarios
eius reppulerat lingua iustitiae:
leuans in eamoculos mansuetudinis.
Interrogauit eam : Nemote con¬
demnauit : Respondit illa: DNe
Nemo: Et ille : Nec egote condẽ¬
nabo: a quote foste damnaritimu¬
isti : quia in me peccatum non inue¬
nisti: nec ego tedamnabo: Quid ẽ
dñe faues ergo peccatis: Non plane :¬
Ita adtende quod sequitur: uade:
deinceps iamnoli peccare: Ergo
& dñs damnauit: sed peccatum non
hominem : Namsipeccatorum
fautor esset: diceret: Nec ego te
damnabo: uade. uiue ut uis: demea
libentione esto secura. Egote quan¬
tumcumq: peccaueris ab omni poe¬
na &iam gehennae & infernitor¬
toribus libenrbo: Non hoc dixit: In
tende ergo quiamas in dño mansu¬
etudinem et time ueritatem:
Et enim dulcis & rectus dñs Amas
quod dulcis. ẽ ⁊imequod rectus. ẽ:

Expanded text:
peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui peccato. Et quia illa hoc audierat, Qui sine peccato est, prior in illam lapidem ndam, in quo peccatum inveniri non poterat. Ille autem qui adversarios ejus repulerat lingua justitiae, levans in eam oculos mansuetudinis, interrogavit eam: Nemo te condemnavit? Respondit illa: Domine, nemo. Et ille: Nec ego te condemnabo; a quo te forte damnari timuisti, quia in me peccatum non invenisti. Nec ego te damnabo. Quid est, Domine? Faves ergo peccatis? Non plane ita. Attende quod sequitur: Vade, deinceps jam noli peccare. Ergo et Dominus damnavit, sed peccatum, non hominem. Nam si peccatorum fautor esset, diceret, Nec ego te damnabo; vade, vive ut vis: de mea liberatione esto secura; ego quantumcumque peccaveris, te ab omni poena etiam gehennae et inferni tortoribus liberabo. Non hoc dixit. 7. Intendant ergo qui amant in Domino mansuetudinem, et timeant veritatem. Etenim dulcis et rectus Dominus . Amas quod dulcis est, time quod rectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Quisine peccato ẽ uestrum : pri¬
or in illam lapidem mittat:
Haec uox iustitiae ẽ: Puniatur
peccatrix : sed non a peccatoribus:
Impleaturlex : sed nona praeua¬
ricatoribus legis: Haecuox
omnino ius titiae ẽ: Quaiusti¬
tia illitam quam trabalitelo per¬
cussi: se inspicientes & reos inue¬
nientes: unus postunum omnes
recesserunt: Relicti sunt duo:
misera & miseri cordia: Dñs autẽ
cum eos illo telo iustitiae percus¬
sisset : Nec dignatus ẽ cadentes
adtendere: sed auerso ab eis obtu¬
turursus digato scribebat inter¬
ra: Relicta autem sola illamuliere:
omnibusq: ab euntibus:
leuauit oculos suos ad muli¬
erem: Audiuimus uocemiustitiae:
audiamus & mansuetudinis.
Plus enimcredo territaerat illa
mulier: cum audisset ad ño dictũ.
quis ine peccato ẽ. uestrum prior
in illam lapidem mittat: Illiergo
adtendentesse . & ipso abscessu
confessidese reliquerant mulierẽ
cumgrandi peccato. ei quieratsine

Expanded text:
Qui sine peccato est vestrum, priQui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Haec vox justitiae est: Puniatur peccatrix, sed non a peccatoribus; impleatur Lex, sed non a praevaricatoribus Legis. Haec vox omnino justitiae est: qua justitia illi tanquam trabali telo percussi, sese inspicientes et reos invenientes, unus post unum omnes recesserunt. Relicti sunt duo, misera et misericordia. Dominus autem cum eos illo telo justitiae percussisset, nec dignatus est cadentes attendere, sed averso ab eis obtutu, rursum digito scribebat in terra. 6. Relicta autem sola illa muliere, omnibusque abeuntibus, levavit oculos suos ad mulierem. Audivimus vocem justitiae, audiamus et mansuetudinis. Plus enim, credo, territa erat illa mulier cum audisset a Domino dictum, Qui sine peccato est vestrum, prior in illam lapidem mittat. Illi ergo attendentes se, et abscessu ipso confessi de se, reliquerant mulierem cum grandi peccato, ei qui erat sine
Abbreviated transcription (Latin):
audistis legis doctores. legiscus¬
todem : sed nondum intellexistis
legis latorẽ: Quid uobis ali¬
ud significat cum digito scribit
interra.: Digito enim dĩlex scrip¬
ta. ẽ: sed propter duros. in lapide
scripta ẽ: Nunciam dñs inter¬
ra scribebat: quia fructum quae¬
rebat : Audistisergo: Implea¬
turlex : lapidetur adultera:
Sednumquid in illa puniendalex
implenda ẽa puniendis : Consi¬
deret seunusquisq uestrum : In¬
tret inscipsum: ascendat tribunal
mentis suae : consticuatse ante
conscientiam suam : cogatse con¬
fiteri : scit enim quisit : quia nemo
scit hominum quaes unt bominis.
Nisi sp̃s hominis qui in ipso est:
Vnusquisq in seintendens pecca¬
torem se inuenit: Ita plane : Ergo
aut istam dimittite : aut simul
cum illa poenam legis excipite:
Sidiceret non lapidetur adulte¬
ra. in iustus conuinceretur:
sidiceret lapidecur. mansuetus
non uideretur : Dicat quod dice¬
redebet & mansuetus & iustus:

Expanded text:
audistis, Legis doctores, Legis cusaudistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum digito scribit in terra? Digito enim Dei Lex scripta est; sed propter duros in lapide scripta est . Nunc jam Dominus in terra scribebat, quia fructum quaerebat. Audistis ergo, Impleatur Lex, lapidetur adultera: sed numquid in illa punienda, Lex implenda est a puniendis? Consideret se unusquisque vestrum, intret in semetipsum, ascendat tribunal mentis suae, constituat se ante conscientiam suam, cogat se confiteri. Scit enim qui sit: quia nemo scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Unusquisque in se intendens, peccatorem se invenit. Ita plane. Ergo aut istam dimittite, aut simul cum illa poenam Legis excipite. Si diceret, Non lapidetur adultera; injustus convinceretur: si diceret, Lapidetur; mansuetus non videretur: dicat quod dicere debet, et mansuetus et justus,
Abbreviated transcription (Latin):
captus cui tendebatur sed potius
capti sunt qui tendebant: quia in
eum qui eos posset delaqueis eru¬
ere non credebant: Quidergo
respondit dñs ihs̃: quid respon¬
ditueritas : Quid respondit sapi¬
entia : quid respondit ipsa cuita¬
tumnia parabatur iustitia: Non
dixit non sapidetur: ne contra
legem dicere uideretur: Absit
autem: ut diceretlapidetur
uenit enim non perdere quod in¬
uenerat : sed quaerere quod pe¬
rierat: Quid ergo respondit: ui¬
de te quam plenum sit iustitia plenũ man¬
suetudine . & ueritate: Quisine
peccato.ẽ. uestrum inquit . prior
in illam la pidemmittat: O res¬
ponsio sapientiae: quomodo eosin¬
tromisit in semet ipsos: Foris enim calũ¬
niabantur seipsos intrinsecus
non perscrutabantur : Adulte¬
ramuidebant sen on perspicie.¬
bant: Praeuaricatores legis
legem implerecupiebant. Et hoc
calumniando nonuere tam quã
adulteria castita tedamnando :
Audistis iuda ei. Audistis pharisaei.

Expanded text:
captus cui tendebatur, sed potius captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis eruere, non credebant. 5. Quid ergo respondit Dominus Jesus? quid respondit veritas? quid respondit sapientia? quid respondit ipsa cui calumnia parabatur justitia? Non dixit, Non lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. Absit autem ut diceret, Lapidetur: venit enim non perdere quod invenerat, sed quaerere quod perierat . Quid ergo respondit? Videte quam plenum sit justitia, plenum mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim calumniabantur, seipsos intrinsecus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei;
Abbreviated transcription (Latin):
erem in adulterio depraehensam
dicamus quid deilla inlege p̃ceptũ
sit: sieam iusserit lapidari. mansu¬
ctudinem non habebit: si eam dimit¬
ticens uerit: iustitiam non tenebit:
ut autem mansue tudinem inquiunt
non perdat: inqua iampopulis ama¬
bilis factus ẽ : sine dubio eam dimit¬
ti deberedicturus. ẽ: Hinc nos in¬
ueniemus accusandi occasionem: et
reũ eũ faciemus tamquam legis prae¬
uaricatorem: dicente se Hostis es
legis : Contramorsen respondes:
immo contra eum qui permorsen
legem dedit: Reuses mortis: Cum
illa & tuipse lapidandus es Posse
his uerbis atq: hissententiis inflã¬
mari inuidia: feruere accusatio:
flagitari damnatio: Sed cui hoc:
peruersitas rectitudini: falsitas
ueritati : corruptum cor. cordi
recto: stultitia sa pientiae:
quando illi laqueos praepararent.
in quos non prius ipsi caput in ice¬
rent: Eccedñs in respondendo &
iustitiam seruaturus ẽ : & amansu¬
etudine non recessurus: Non .ẽ.

Expanded text:
erem in adulterio deprehensam, erem in adulterio deprehensam, dicamus quid de illa in Lege praeceptum sit: si eam jusserit lapidari, mansuetudinem non habebit; si eam dimitti censuerit, justitiam non tenebit. Ut autem mansuetudinem, inquiunt, non perdat, in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reus es mortis, cum illa et tu ipse lapidandus. Posset his verbis atque his sententiis inflammari invidia, fervere accusatio, flagitari damnatio. Sed cui hoc? Perversitas rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi recto, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
tum: De illo quippe fuerat ante p̃¬
dictum : Accingeregladium tuał
circafemur tuum potentissime
Specietua & pulchritudinetua:
intende prospere: procede & reg¬
na. propter ueritatem & mansũ¬
etudinem & iustitiam: Ergo ađ¬
tulit ueritatem ut doctor: Man¬
suetudinem ut liberator: Iusti¬
tiam ut cognitor: Propter haec
eum esseregnaturum: in sp̃u scõ
propheta praedixerat: Cum
loqueretur : ueritas agnosceba¬
tur : Cumaduersus in imicos
non moueretur: mansuetudo
laudabatur: Cumergo dedu¬
obusistis. id ẽ deueritate & man¬
suetudine eius. inimiciliuore
& inuidia torqueretur : Inter¬
tio Id ẽ. iustitia. scandalum po¬
suerunt : Quare : quialex iusse¬
rat adulteros lapidare : Et utiq
lex quod iniustum eratlu¬
bere non poterat: Siquis
aliud diceret quam lex iũsserat:
iniustus de praehenderetur:
Dixeruntergo apud seipsos:
Verax putatur : Mansuetus ui¬
detur: deiustitia illiquaerenda . ẽ.¬
calumnia: Offeramus ei muli¬

Expanded text:
tum: de illo quippe fuerat ante prtum: de illo quippe fuerat ante praedictum, Accingere gladio tuo circa femur tuum, potentissime; specie tua et pulchritudine tua intende, prospere procede, et regna: propter veritatem et mansuetudinem et justitiam. . Ergo attulit veritatem ut doctor, mansuetudinem ut liberator, justitiam ut cognitor. Propter haec eum esse regnaturum in Spiritu sancto propheta praedixerat . Cum loqueretur, veritas agnoscebatur: cum adversus inimicos non moveretur, mansuetudo laudabatur. Cum ergo de duobus istis, id est de veritate et mansuetudine ejus, inimici livore et invidia torquerentur; in tertio, id est justitia, scandalum posuerunt. Quare? Quia Lex jusserat adulteros lapidari; et utique Lex quod injustum erat jubere non poterat: si quis aliud diceret quam Lex jusserat, injustus deprehenderetur. Dixerunt ergo apud semetipsos: Verax putatur, mansuetus videtur; de justitia illi quaerenda calumnia est. Offeramus ei muli
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatur : Ideo autem nos un¬
xit. quialuctatores contradia¬
bolum fecit Et diluculo iterũ
uenit in templum: Et omnis po¬
pulus uenit ad eum : & sedens do¬
cebateos : Et non tenebatur
quia nondum patidignabatur:
Runciam ad tendite: ubi ab inimi¬
cis temptata sit dñi mansuetudo:
Adducunt autẽ illis cribae &
pharis a eimulierem in adulterio
de praehensam: Et statuerunt
eam in medio & dixeruntei:
Cedagister. haec mulier modo
de praehensa ẽ in adulterio :
Irolege autem morses manda¬
uit nobis huius modilapi¬
dare : Tuergo quid dicis : Haec
:autem dicebant temptantes eum.
ut possent accusareeum. Vnde
accusare : Numquid ipsum in
aliquo facinore de praehende¬
rant: autilla mulier ad eum
aliquo modo pertinuisse dic eba¬
tur : Quid ẽ ergo temptantes eum
ut possent accusare eum.: INelle¬
gimus fratres: admirabilem man¬
suetudinem in dño praemonuisse:
Animaduerterunt eum nimium
es semitem: nimiumessemansue¬

Expanded text:
nuncupatur. Ideo autem nos unnuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixerunt ei: Magister, haec mulier modo deprehensa est in adulterio. In Lege autem Moyses mandavit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, nimium esse mansue
Abbreviated transcription (Latin):
et maluerunt credere : Illi res¬
ponderunt ex praciudicio cor¬
dissui: quod & illis: Num quid
& tugalileus es : Id ẽ quasi a gali¬
lȩo seductus : Dñs enim galilȩus
dicebatur . qm̃ denatareth ci¬
uitate erant parentes eius: se¬
cundum mariam dixiparentes
non secundum uirile semen:
Non enim quaesiuit interranisi
matrem : qui iam habebat desu¬
perpatrem : Nam utraq: eius
natiuitas mirabilis fuit: Di¬
uina sine matre : humana sine
patre: Quidergo illiqua silegis
doctores. ad nichodimum dixe¬
runt Scrutare scripturas :¬
& uide quia propheta agali¬
lea non surget: Sed dñs pro¬
phetarum inde surrexit:
Reuersi sunt inquit euangelista
unusquisq: indomum suam Inode
ihs̃ perrexit in montem : In mon¬
tem autemoliueti in montem fruc¬
tud sum: Inmontem unguenti in
montem chrismatis: Vbienim
decebat docerex p̃m: nisi in mon¬
temoliuetiꝰ Xp̃ienim nomen : a
chrismate dictum ẽ : Ehrisma
autem grece : Latine unctio

Expanded text:
et maluerunt credere. Illi reset maluerunt credere. Illi responderunt, ex praejudicio cordis sui, quod et illis: Numquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus enim Galilaeus dicebatur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humana sine patre. Quid ergo illi quasi Legis doctores ad Nicodemum dixerunt? Scrutare Scripturas, et vide quia propheta a Galilaea non surgit. Sed Dominus Prophetarum inde surrexit. Reversi sunt, inquit Evangelista, unusquisque in domum suam. 3. Inde Jesus perrexit in montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio
Abbreviated transcription (Latin):
pibus credidit in eum. aut expha¬
risaeis: sed turba haec quae non
nouit legem : maledicti sunt :
Qui non nouerant legem. ipsicre¬
debant in eum quimiserat legem:
& eum quimiserat legem. Con¬
temnebant illi quidocebant
legem : ut impleretur quod
dixerat ipsed ñs: Ego ueni ut
non uidentes uideant : Et uiden¬
tes cecifiant: Cecienĩ facti sunt
pharisa ei doctores: inluminati
sunt populi nescientes logem
et in auctorem legis credentes
Nichodimus tamenunus exphari¬
saeis qui ad dñm noc teuenerat:
Et ipse non quidem incredulus.
sed timidus. Namideo nocte ue¬
nerat adlucem. quia in lumina¬
ri uolebat & scire timebat res¬
pondit iudaeis : Numquid lex
nostra iudicat hominem : nisi au¬
dieritab ipso prius & cognouerit
quid faciat .: Volebantenim illi
peruerse ante esse damnatores
quam cognitores: Sciebatenim
nichodimus uel potius credebat:
quia sitantum modo eum uellent
patienter audire : forte similes
fierent illis quimissi sunt tenere

Expanded text:
pibus credidit in eum, aut ex Phapibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec quae non novit Legem, maledicti sunt. Qui non noverant Legem, ipsi credebant in eum qui miserat Legem; et eum qui miserat Legem, contemnebant illi qui docebant Legem: ut impleretur quod dixerat ipse Dominus, Ego veni ut non videntes videant, et videntes caeci fiant . Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi nescientes Legem, et in auctorem Legis credentes. 2. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse non quidem incredulus, sed timidus; nam ideo nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat: respondit Judaeis, Numquid Lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid faciat? Volebant enim illi perverse ante esse damnatores quam cognitores. Sciebat enim Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum vellent patienter audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
eminit cari¬
tas uestra sermone
pristino ex occasione
lectionis euangelicae locutos
nosesse uobis despũ scõ.adhunc
potandum cum dñs inuitas set
credentes inse: loquens inter eos
qui illum tenerẽ cogitabant &
interficere cupiebant. nec uale¬
bant qui a ille nolebat. Cum
ergo haeclocutus esset: Nata ẽ
de illo in turba dissensio: Aliis
putantibus quodipse esset xp̃s.
aliis dicentibus quia degalilea
non ex surge cxp̃s : Quiueromissi
fuerant ut eum tenerent : redie¬
runt in munes a crimine : & pleni
admiratione : Nam& testimo¬
nium perhibuerunt diuin aedoc¬
trinae eius: cum dicerent a quibis
missifuerant: quarenon ad du¬
xistis eum : Responderunt enĩ :
Numquam seaudisse hominem
siclocutum : Non enim quisquã
sic loquitur homo: Illeautem
sic locutus ẽ: quia ds̃ erat & ho¬
mo: Tamen pharisa ei testimo
nium eorum repellentes: dixe¬
runteis: Num quid & uos
seductiestis : Videnus enim de¬
lec tatos uosesse sermonibus illi¬
us: Numquid aliquis de princi¬

Expanded text:
eminit Charitas vestra, sermone pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos nos esse vobis de Spiritu sancto. Ad hunc potandum cum Dominus invitasset credentes in se, loquens inter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille nolebat: cum ergo haec locutus esset, nata est de putantibus quod ipse esset Christus, aliis dicentibus quia de Galilaea non exsurget Christus. Qui vero missi fuerant ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni signo admirationis. Nam et testimonium perhibuerunt divinae doctrinae ejus, cum dicerent a quibus missi erant: « Quare non adduxistis eum? Responderunt eis: Nunquam se audisse hominem sic locutum. » Non enim usquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Numquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Numquid aliquis de princi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum lux mundi qui
mesequitur non ambula¬
bit intenebris sed habebit
lumen uitae : Hes terno diequi
qui ad fuistis diudisputatum eẽ me¬
ministis: Et si adhuc uelimus de illo
lumine disputare: diuloqui possu¬
mus : Nam non possumus explica¬
re conpendio : Itaq: fr̃s mei sequa¬
mur xp̃m lumen mundi: neambu¬
lemus intenebris : Tenebrae metu¬
endȩ sunt morum : Non oculorũ:
Et si oculorum: non exteriorum.
sed interiorum: undedis cernitꝵ
non album & nigrum. sed iustum
et in iustum : Cum hoc ergo dixis¬

Expanded text:
Ego sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae , hesterno die qui adfuistis, diu disputatum esse meministis: et si adhuc velimus de illo lumine disputare, diu loqui possumus; nam non possumus explicare compendio. Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt, morum, non oculorum: et si oculorum, non exteriorum, sed interiorum, unde discernitur non album et nigrum, sed justum et injustum. Cum hoc ergo dixis
Abbreviated transcription (Latin):
borat quidemplebscius int̃indignos.
int̃iniquos int̃blasphemantes inter
murmurantes. detrahentes in sec¬
tantes et siliceat ꝑ imentes : Laborat
quidẽ sed non repellit dñs plebeni
suã & heredita tẽ suã non derelin¬
quet : Quo adusq: iustitia quaemo

Expanded text:
borat quippe plebs ejus inter indignos, borat quippe plebs ejus inter indignos, inter iniquos, inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque justi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs eos ut ordinate uenirent ad
patriam reuocauit aduiam: Ex¬
celsa est enim patriã humili suia:
rit patriã : Denique et illis hocres¬
pondit quaerentibus altitud inẽ:
Potestis bibere calicem quemego
bibiturus sum e Eccequauenitꝰ᷑
ad celsitu dinem quam desidera¬
tis : Calicem quippe commemora¬
bat humilitatis atque passionis:
Er goet hic tempus meum non¬
dumuenit: tempus autem urm̃.
id est mundigloria semper est
paratum: Hoc est tempus dequo
in prophetia loquitur xp̃s. idẽ
corpus xp̃i : Cum accepero tem¬
pussego iustitiã iudicabo:
modo enim non est tempus iudi¬
candi: sed iniquos tolerandi: Fe¬
ratigitur modo corpus xp̃i: etto¬
leret iniquitatem maleui uenti¬
um: Habeatta meniustitiã modo:
ante quã habeat iudiciũ: Periusti¬
tiã enĩꝑuenit adiudiciũ: Tolerani¬
b: quippem̃bris iniquita tẽ scłi huiꝰ.
quid scriptura scã dicit in psalmo:
non repellet dñs plebemsuam : La¬

Expanded text:
Dominus eos, ut ordinate venirent ad Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. rit patriam? Denique et illis hoc respondit, quaerentibus altitudinem: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Ecce qua venitur ad celsitudinem quam desideratis. Calicem quippe commemorabat humilitatis atque passionis. 6. Ergo et hic, Tempus meum nondum venit; tempus autem vestrum, id est, mundi gloria, semper est paratum. Hoc est tempus de quo in prophetia loquitur Christus, id est, corpus Christi: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Modo enim non est tempus judicandi, sed iniquos tolerandi. Ferat igitur modo corpus Christi, et toleret iniquitatem male viventium. Habeat tamen justitiam modo, antequam habeat judicium: per justitiam enim perveniet ad judicium. Tolerantibus quippe membris iniquitatem saeculi hujus quid Scriptura sancta dicit in Psalmo? Non repellet Dominus plebem suam. La
Abbreviated transcription (Latin):
reergoxp̃s ueneratsi tempus eils
nondum uenerat: Non ne audimus
a postolum dicentem: cum autem
uenit plenitudo temporis misit ds̃
filium suum : Si ergo plenitudine
temporis missus est : quando debu¬
it missus est : quando oportuitue¬
nit : Quidergo est tempus meum
non dum uenit: Intelligitefra¬
tres quo animo illilo quebantur qui
qua si fratrem suum monere uide¬
bantur : Dabantilli consilium con¬
sequendae gloriae: ueluti saecu¬
lariter et terreno affectumonen¬
tes ne esset ignobilis et lateret.
Quodergoait dñs tempus meum
non dumuenit : illis respondit
qui ei consilium degloria dabant:
Tempus gloriaemeae non dum
uenit : Vid etequam profundum
sit : Degloria illia dmonebant
sed illeuoluit altitudinem humi¬
litate praecedere : et adipsamcel¬
situdinemper humilitatẽ uiam
sternere : Nam et illi discipuliuti¬
que gloriam requi rebant quiuo¬
lebant sedere unus addexteram
eius et alter adsinistram : Ad ten¬
debantquo : & non uidebant qua

Expanded text:
re ergo Christus venerat, si tempus ejus re ergo Christus venerat, si tempus ejus nondum venerat? Nonne audivimus Apostolum dicentem, Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus est, quando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem humilitate praecedere, et ad ipsam celsitudinem per humilitatem viam sternere. Nam et illi discipuli utique gloriam requirebant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua;
Abbreviated transcription (Latin):
erint audiamus quid dixerint: Tran¬
si hincetuade iniuda eã ut et discipu¬
lituiuideant operatua quaetufa¬
cis : Opera dnĩ discipulos non late¬
bant sedistos latebant: sstienim
fratres id ẽ consanguineix pm̃con¬
sanguineum habere potuerunt:
credere autem in eũ ipsa propinqui¬
tate fastidierunt : Dictum estin
euangelio: Non enim hocnos aude¬
mus opinari modo audistis : Ad¬
dunt et monent: nemo eniminoc¬
culto aliquid facit & quaerit ipse
inpala messe: sihec facis manifes¬
ta teipsummundo : et continuo:
Neque enim fr̃s eius credebant
in eum : Quare in eum non credebant:
quiahumanam gloriam require¬
bant : Nam et quod eum uidentur
monere fratres gloriae ipsius con¬
sulunt : Facismirabilia innotesce
id ẽ. appare omnib: ut laudari
possis ab omnib: : Lo quebatur ca¬
rocarnis ed carosinedõ carnicum
dõ : Lo quebatur enim prudentia
carnis uerbo quod caro factum ẽ
non dumuenerat tempus xp̃i: Qua¬

Expanded text:
erint; audiamus quid dixerint. Tranerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum estNondum venerat tempus Christi? Qua
Abbreviated transcription (Latin):
na solemnitas : Caelebrabant hanc
uida ei uelut reminiscentes beneficia
dñi : qui occisuri erant dnm̃: Hoc
ergo diefesto quia plures erant di¬
es festi sic enim a pellabaturapud
iuda eos dierfestus ut non. eẽt dier
unus sed plures. Locuti sunt fra
enim nouum est quodauditis
Consanguinei uirginis mariae. frs
dnĩ dicebantur : Eratenim consu¬
etudinis scripturarum appella¬
refratres quos libet consanguine¬
os et cognationis propinquos: et ex¬
trausum nostrumꝰ non quomore
nos loquimur : Nam quis dicat
fratresauunculũ et filium sororis.
scriptura tamen&iã huismodicog
banetia cobfr̃s sunt dicticũ eẽt la¬
banauunculus ia cob: Cumergo
auditis fratres dñimariae cogitate
consanguinitatẽ non iterum pa¬
rientis ullampropaginem : Sicut
enim in sepulchro ubipositum ẽ cor¬
pus dñinec antea nec postea mor¬
tuus iacuit sicuterus mariae nec
ante nec postea quicquam morta¬
leconcepit : Diximus fratres quifu¬

Expanded text:
na solemnitas. Celebrabant hoc na solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, ut non esset dies unus, sed plures locuti sunt fratenim novum est quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consuetudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cogban et Jacob fratres sunt dicti, cum esset Laban avunculus Jacob . Cum ergo auditis fratres Domini, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ iuda eiocidere: Quasinon
posset xp̃s et ambulare in t̃iudae¬
os et ñoccidia iuda eis : Hancenim
potentiã quando uoluit demonstra¬
uit: Nã cum eũ iam passurũ tenere
uelleñ ait illis : quẽ queritis responde¬
ruN : ihmmetille : ego sũ : Nonse occul¬
tans sed manifestans : Adeã tamen
manifestationẽ illi non substterun:
sed red euntes retroceciderunt
Et tamen quia patiuenerat : surre¬
xerunt tenuerunt adiudicem
adduxerunt et occiderunt: Sed
quid fecerunt: quodait quȩdam
scriptura: terra tradita .ẽ. in ma¬
nus impii: carodata ẽ in potes¬
tatem iuda eis : Et hoc proptereaut
quasi sacculus conscindereturunde
nrum practium emanaret : Erat
autem in proximo dies festus iudae¬
orumscaeno fegia : Quid sit scaeno¬
phegia scripturas quilegerunt
nouert̃: Faciebant diefestotaber¬
nacula ad similitu dinem taberna¬
culorum in quib: habita uerunt
cum ex egrpto educti pere grinaren
inheremo : Iste erat dies festus mag¬

Expanded text:
bant eum Judaei occidere: quasi non bant eum Judaei occidere: quasi non posset Christus et ambulare inter Judaeos, et non occidi a Judaeis. Hanc enim potentiam, quando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant die festo tabernacula, ad similitudinem tabernaculorum in quibus habitaverant cum ex Aegypto educti peregrinarentur in eremo. Iste erat dies festus, mag
Abbreviated transcription (Latin):
non continuo membra eius : nam
sinon ipsi essent membra eius. non
dicer& saulo quid mepersequeris
Non enĩ saulus ipsũ sed mebracius.
Idẽ fideles eius interra perseque¬
batur : Noluit tamen dicerescõs
meos seruos meos. postremoho¬
norabilius fr̃smeos sed me. hoc ẽ
membramea. quib: egosũ caput:
his p̃dictis putonos ipꝰ hoc capitũ¬
loquod modo lectũ ẽ uoneẽ la¬
boraturos : Saepe enim signifi¬
catum ẽ in capite quod futurum
erat incorpore: Posthaec inquit
ambulabat ihs̃ ingalilea Nonenĩ
uolebat iniudȩa ambulare quia
quȩ reba Neũ iuda ei int̃ficere : Hoc
ex ẽplũ : Non ipseꝑdiderat potes¬
tatẽ sed nr̃am consolabat᷑ fragili¬
tatẽ : Futurũ enĩ erat ut dixiut᷑ ali¬
quis fideles eiꝰ absconderet se ne
a ꝑ secut orib inueniret᷑ : Et neilli
procrimine obiceret᷑ latibulũ prȩ¬
cessit in capite qđ in mẽ broconfir¬
maret᷑: Sic enĩ dictũ ẽ nolebat
ambula re iniudea quia quaere¬

Expanded text:
non continuo membra ejus. Nam non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaere
Abbreviated transcription (Latin):
nẽse plurimũ cõmendauit fideinr̃ȩ :
Et enĩ sẽꝑ hocat dictis et factissuis
ut & ds̃credatur & homo: Ds̃qui
nos fecit homoquinosquȩ siuit :
Dscũ patresẽꝑhomo nobiscũ ex tẽpore :
Von enĩ quereret quẽ fecerat nisi fien&
ipse qđ fecerat: Verũ hoc mem̃tore &
decordib:uris nolite dimitteresic. eẽ¬
xp̃mhominẽ factũut ñ destiterit ds̃ eẽ:
anen sds̃ accepit hominẽ qui fecit homi¬
nẽ quando ergolatuit ut homo non
potentiã ꝑdidis seputandus ẽ sed ex¬
emplũ in firmitati p̃buisse : Illeenim
quando uoluit detentus ẽ: quando
uoluit occisus ẽ: Sed qm̃ futura erant
membra eiidẽ fideles eiꝰ qui non ha¬
beren illam potestatẽ quã habebat
ipseds̃ nrt̃ : Quodla tebat qđ setã quã
neo ccideretur occultabat̃hoc indica¬
bat factura eẽ membra sua inquib
utiq mẽbris suis ipseerat: Non enim
xp̃s in capite & non in corpore: sed xp̃s
totus incapite et in corpore: Quod
ergo mẽbra eiipse : Quod autem ipse:

Expanded text:
nem se plurimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic ehominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in corpore, sed Christus totus in capite et in corpore. Quod ergo membra ejus, ipse: quod autem ipse,