comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid głaris quasi ñ acceꝑis: Magnas
amplectim᷑: ita dĩitaxat ut agamus
semꝑ grãs largitori: seiamusq nos
nichil ẽẽ. nisi quod donauit. in nobis
ipse seruauerit. dicente apło honẽ
uolentis neq currentis: sed miseren¬
tis dĩ uelle & currere meũ ẽ: s ipsũ
tor in eugłio Pater m̃s usq mͦ opera¬
tur: & ego operor Semꝑ largitor:
semꝑq donator. ẽ Non michi suffiẽ
qd semel dedit: nͥ semꝑ ded̾it: Peto
ut accipiã: et cum acceꝑero. rursus
peto Auarus sum ad accipienda bene¬
ficia deiz Nec ille deficit indando:
nec ego satior in accipiendo: Quan¬
toplus bib̾o: tanto plus sitio Legi
enim psalmiste uoce cantari Gus
cũ me putauero ad cal cẽ ꝑuenisse
uͥtutum: tune habebo pͥncipium:
Principiũ enĩ sapientiȩ timor dñi:
qͥ expellit᷑. atq destruit᷑ caritate: hec

Expanded text:
quid gloriaris, quasi non acceperis? magnas quid gloriaris, quasi non acceperis? magnas amplectimur, ita dumtaxat, ut agamus semper gratias largitori sciamusque nos nihil esse, nisi, quod donauit, in nobis ipse seruauerit dicente apostolo: non est uolentis neque currentis sed miserentis dei. uelle et currere meum est, sed ipsum tor in euangelio: pater meus usque modo operatur et ego operor. semper largitor semperque donator est. non mihi sufficit, quod semel dedit, nisi semper dederit. peto, ut accipiam, et cum accepero, rursum peto. auarus sum ad accipienda beneficia dei nec ille deficit in dando nec ego satior in accipiendo. quanto plus bibero, tanto plus sitio. legi enim psalmistae uoce cantari: gustcum me putauero ad calcem peruenisse uirtutum, tunc habebo principium. principium enim sapientiae timor domini, qui expellitur a
Abbreviated transcription (Latin):
uas ꝑditionis. ꝑ soloecismoꝵ et ñ ut
sui iactitant sillogismoꝵ spineta de¬
currens: sic philosophat᷑ et disputat:
Si nichil ago absq dei auxilio. et per
singła oꝑa illius ẽ omne quod gero⁊
gͦ ñ ego qui laboro. ẜ dei in me auxi¬
liũ coronabitur: frustraq dedit ar¬
bitrii potestatẽ. qu̾a implere ñ pos¬
sum. nisi ipse me semꝑ ad iuuerit:
Destruit᷑ enĩ uoluntas: que alterus
ope indiget S liberũ dedit arbit¬
um deus: quod aliter ñ erit liberum.
nͥ fecero quȩ uoluero Ac ꝑ hoc aut
utor. semel potestate que michi data
est. ut lib̾um seruetur arbitrium:
aut si alteriꝰ ope indigeo. libertas in
me arbitrii destruitur Qui hec di¬
cit. quã ñ excedit blasphemiã: que
hereticoꝵ uenena non suꝑat: Asse¬
runt se ꝑ arbitrii libertatẽ. nequa¬
quam ultra necessariũ habere dm̃:
et ignorant scriptum Quid habes
quod ñ accepisti: Si autẽ accepist⁊

Expanded text:
uas perditionis, per soloecismorum et non — ut uas perditionis, per soloecismorum et non — ut sui iactitant — syllogismorum spineta decurrens sic philosophatur et disputat: \'si nihil ago absque dei auxilio et per singula opera illius est omne, quod gessero, ergo non ego, qui laboro, sed dei in me auxilium coronabitur frustraque dedit arbitrii potestatem, quod inplere non possum, nisi ipse me semper adiuuerit. destruitur enim uoluntas, quae alterius ope indiget. sed liberum dedit arbitrium deus, quod aliter liberum non erit, nisi fecero, quod uoluero. ac per hoc aut utor semel potestatem, quae mihi data est, ut liberum seruetur arbitrium, aut, si alterius ope indigeo, libertas in me arbitrii destruitur\'. Qui haec dicit, quam non excedit blasphemiam? quae hereticorum uenena non superat? adserunt se per arbitrii libertatem nequaquam ultra necessarium habere deum et ignorant scriptum: quid habes, quod non accepisti? s i autem a ccepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
gere bona. & uitare mala: & ñ intel¬
ligt᷑ ista dicentes. quod ꝑos eoꝵ into¬
lerabilem blasphemiã diabolus sibi¬
let: Si enim in eo tantũ dĩ ẽ graca.
qđ ꝓpͥe nos condidit uoluntatis. et
lib̾o arbitrio contenti sumus. nec ul¬
tra eiꝰ indigemꝰ auxilio. ne si indigue¬
rimus. liberũ frangat᷑ arbitriũ ⁊ er¬
go neqͣqͣm ultra orare debemus. nec i¬
lius clementiam p̃cib flagitare. ut
accipiamꝰ cotidie: qđ semel acceptũ.
in nr̃a ẽ potestate: Istimodi homines
collunt orationem: et ꝑ liberũ arbi¬
trium ñ homines ꝓpͥe uoluntatis s
des potentie factos se ẽẽ iactant. qui
nullꝰ ope indiget Tollant᷑ et ieiuma:
oĩsq continentia Quid enim mͥ necẽẽ
ẽ laborare. ut accipiam ꝑ industriã⁊
quod semel mee factum ẽ potestatis:
hoc qđ dico: nonẽ meũ argumentũ.
Unus discipłoꝵ eiꝰ. ĩmo iã magister et
totius ductor exercitꝰ. et contra apłim

Expanded text:
gere bona et uitare mala. et non intelgere bona et uitare mala. et non intellegunt ista dicentes, quod per os eorum intolerabilem blasphemiam diabolus sibilet. si enim in eo tantum dei est gratia, quod propriae nos condidit uoluntatis et libero arbitrio contenti sumus, nec ultra eius indigemus auxilio, ne, si indiguerimus, liberum frangatur arbitrium, ergo nequaquam ultra orare debemus nec illius clementiam precibus flectere, ut accipiamus cotidie, quod semel acceptum in nostra est potestate. istius modi homines tollunt orationem et per liberum arbitrium non homines propriae uoluntatis sed dei potentiae factos esse se iactant, qui nullius ope indiget. tollantur et ieiunia omnisque continentia. quid enim mihi necesse est laborare, ut accipiam per industriam, quod semel meae factum est potestatis? hoc, quod dico, non est meum argumentum; unus discipulorum eius, immo iam magister et totius ductor exercitus et contra apostolum
Abbreviated transcription (Latin):
go ep̃m: cui iuncta galla ñ gente sedno¬
mine germanã huc illucq eurrentẽ.
alteriꝰ et uicine hereseos reliquit he¬
redẽ Nc̃ quoq mysteriũ inqͥtatis
oꝑat᷑ duplex sexꝰ : utrũq supplantat.
ut illud ꝓpħicũ cogamur assumere
Clamauit ꝑlixꝰ congregauit que non
peꝑit. faciens diuitias suas ñ cũ uidi¬
cio: indimidio dierum relinquent
eum: et nouissimũ eius erit insip¬
ens: Illud uero quod ad decipiendos
quosq pꝰea huic sententiȩ coaptart̃.
ñ absq dĩ grã: eum pͥma legentes frõ¬
te decipiat: introspectum et diligen¬
tissime uentilatũ deciꝑe ñ potest:
Ita enĩ cłi grãm ponunt. ut ñ ꝑsingła
oꝑa. eius nitamur et regam̃ auxilio:
s. ad liberũ refert᷑ arbitũ. & ad p̃cepta
legis. ponentes illud isaiȩ. legem emin
in adiutorium dedit eis ds: ut in eo
dõ referenclȩ sint gr̃ẽ. quod tales nos
condidit. qͥ nr̃o arbitrio possimꝰ et eli¬

Expanded text:
go episcopum, cui iuncta Galla non gente sed nogo episcopum, cui iuncta Galla non gente sed nomine germanam huc illucque currentem alterius et uicinae hereseos reliquit heredem. nunc quoque mysterium iniquitatis operatur; duplex sexus utrumque supplantat, ut illud propheticum cogamur adsumere: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. in dimidio dierum derelinquent eum et nouissimum eius erit insipiens. Illud uero, quod ad decipiendos quosque postea huic sententiae coaptarunt: \'non absque dei gratia\' cum prima legentes fronte decipiat, introspectum et diligentissime uentilatum decipere non potest. ita enim dei gratiam ponunt, ut non per singula opera eius nitamur et regamur auxilio, sed ad liberum referunt arbitrium et ad praecepta legis ponentes illud Isaiae: legem enim in adiutorium dedit deus, ut in eo deo referendae sint gratiae, quod tales nos condiderit, qui nostro arbitrio possimus et eli
Abbreviated transcription (Latin):
chiel limunt parietẽ absq temꝑam̃to:
qͥ suꝑuemente ueritatis pluuia dissi¬
pantur: Symon magus heresim con¬
didit: helene meretͥcis adiutꝰ auxilio
Hicholaus antiochꝰ om̃iũ ĩmundicia¬
rum reꝑtor: choro.t femineos:
M arcion romã p̃misit mulierẽ: quȩ de¬
ceptarum sibi animos p̃pararet: Apel¬
les: philomenen suar̾ comitẽ habuit
doctrinarũ Montanus inmundi sp̃c
p̃dicator multas eccłas ꝑ priscam et
maximillam. nobiles et opulentas femt¬
nas. pͥmũ aitro corrupit: dein heres pol¬
lint Pimittam uetera: ad incimora tͣn¬
seendam Arrius ut orbem deciperet:
sororem pͥnc ipis ante decepit: Donatus
ꝑ affricam. ut infelices quosq fȩtentib
pollueret aquis: lucillȩ opib adiutus
ẽ In hyspania agape helpidiũ muli¬
er uirum. cȩcũ ceca duxit in foueã:
successoremq sui pͥscillianum habuit.
⁊oroastris magi studiosissimũ. et ex ma¬

Expanded text:
chihel liniunt parietem absque temperamento, chihel liniunt parietem absque temperamento, qui superueniente ueritatis pluuia dissipatur ? Simon Magus heresin condidit Helenae meretricis adiutus auxilio. Nicolaus Antiochenus, omnium inmunditiarum repertor, choros duxit femineos. Marcion Romam praemisit mulierem, quae deceptarum sibi animos praepararet. Apelles Philumenen suarum comitem habuit doctrinarum. Montanus, inmundi spiritus praedicator, multas ecclesias per Priscam et Maximillam, nobiles et opulentas feminas, primum auro corrupit, dein heresi polluit. dimittam uetera, ad uiciniora transcendam. Arrius, ut orbem caperet, sororem principis ante decepit. Donatus, per Africam ut infelices quosque fetentibus pollueret aquis, Lucillae opibus adiutus est. in Hispania Agape Elpidium, mulier uirum, caecum caeca duxit in foueam successoremque sui Priscillianum habuit Zoroastris magi studiosissimum et ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ut de ceteris taceam. insuper
et usq ad noctem erudiert̃ me renes
mes: asserit uirũ scm̃. de quoꝵs uide¬
licet et tu numero es.cum ad uirtu¬
tum uenerit sũmitatẽ. ne in nocte
qͥdem ea pati quȩ hominũ sunt: nec
cogitatione uicioꝵ aliqua titilari:
Nec erubescas de societate taliũ. renuens
eorum noĩa: quoꝵ blasphemiis comiin¬
geris: Iouimani sccła questio: tuti inge¬
ni disciplina ẽ Quicqͥd illi responsũ ẽ:
ł responsũ credito Hec fieri potest. ut
druersus sit eoꝵ exitꝰ: quorũ ẽ una sen¬
tentia Cum hec ita se habeant: quid
uolunt miserȩ mulierculȩ onerate
peccatis. quȩ circũfert omi uento doc¬
trine. semꝑ discentes et nunqu̾a ad sei¬
entiam ueritatis ꝑuenientes: et ceteri
muliercularũ soci prurientes aurib
et ignorantes qͥd audiant. quid loquan¬
tur. qui uetustissimũ cęnũ quasi nouã
suscipiunt temꝑaturã: qui iuxta iere¬

Expanded text:
tum est — ut de ceteris taceam —: insuper tum est — ut de ceteris taceam —: insuper et usque ad noctem erudierunt me renes mei, adserit uirum sanctum, de quorum uidelicet et tu numero es, cum ad uirtutum uenerit summitatem, ne in nocte quidem ea pati, quae hominum sunt, nec cogitatione uitiorum aliqua titillari. nec erubescas de societate talium rennuens eorum nomina., quorum blasphemiis iungeris. Iouiniani secunda quaestio tui ingenii disciplina est. quicquid illi responsum est, tibi responsum credito. nec fieri potest, ut diuersus sit eorum exitus, quorum est una sententia. Cum haec se ita habeant, quid uolunt miserae mulierculae oneratae peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes et ceteri muliercularum socii prurientes auribus et ignorantes, quid audiant, quid loquantur, qui uetustissimum caenum quasi nouam suscipiunt temperaturam, qui iuxta Hieze
Abbreviated transcription (Latin):
mone: quod librũ sexti pitagorei. ho¬
minis absq. xp̃o. atq ethnnci ĩ mutato
noĩe sexti martyris et romane eccłȩ
pytagoricum. qui hominẽ exȩquãt
do. et de eius dict̃ eẽ substantia. mul¬
ta de ꝑfectione dicunt᷑: ut qui uo¬
lumen philosophi nesciunt. sub mar¬
tyris nomine bibant de aureo calice
babylonis Deniq inpso uolumine.
nuilla ꝓpħarũ. nulla patriarcharum
ep̾m et martyrẽ: sine. xp̃i fide fuisse
contendat Unde et uos płima contͣ
ȩccłiam usurpatis testimonia fecerat
hoc et in scĩ pãphyli martyris nomineꝰ
ut librum pͥmũ sex librorum defen¬
sionis origenis eusebii cȩsariensis. qͦm
fuisse arrianum nemo qͥ nesciat unũ
pãphyli p̃notaret: quo scilicet egregi¬
a illa quatuor origenis periarcon uo¬
lumina. latinis infunderet auribus
Uis adhue et alium nosse erroris tui
pͥncipem: Poctrina tua: origenis ra¬
musculus ẽ: In eo enim psalmo uͥ scͥp¬

Expanded text:
mone, quod librum Sexti Pythagorei, homone, quod librum Sexti Pythagorei, hominis absque Christo atque ethnici, inmutato nomine Xysti, martyris et Romanae ecclesPythagoricum, qui hominem exaequant deo et de eius dicunt esse substantia, multa de perfectione dicuntur, ut, qui uolumen philosophi nesciunt, sub martyris nomine bibant de aureo calice Babylonis. denique in ipso uolumine nulla prophetarum, nulla patriarcharum,episcopum et martyrem sine Christi fide fuisse contendat. unde et uos plurima contra ecclesiam usurpatis testimonia. fecerat hoc et in sancti Pamphili martyris nomine, ut librum primum sex librorum defensionis Origenis Eusebii Caesariensis, quem fuisse Arrianum nemo qui nesciat, unum \'Pamphili\' praenotaret, quo scilicet egregia illa quattuor Origenis negl agxcov uoluminaLatinis infunderet auribus. uis adhuc et alium nosse erroris : tui principem? doctrina tua Origenis ramusculus est. in eo enim psalmo, ubi scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quando nunquam animus ulla co¬
gitatione et uicio cõmouet᷑: et ut
sim plicit᷑ dicam. uł saxũ uł ds̃ est:
huius libros ꝑ orientem gͣcos. et int̾¬
p̃tante discipło eiꝰ rufino latinos. ple¬
riq in occidente lectitant: Qui librũ
quoq scripsit quasi de monachis :¬
multosq in eo enumerat qui num¬
isse origenistas. et ab ep̃is dampnatos
ẽẽ ñ dubiũ ẽ. ãmonium uidelicet.
eusebiũ ⁊ eutimiũ. et ipsũ euagͥum.
or qͦq et isidoꝵ. ꝙ multos alios quos
enumerare tediũ ẽ: et iuixta illud
lucretii. ac ueluti pueris ꝑ absintia
tetra medentes cum damus. prius
ora circũlinimꝰ dulci mellis fauo¬
q liquore: ita ille unum ioħm in
ipsius libri posuit pͥncipio. que et
catholicũ & scm̃n fuisse ñ dubiũ ẽ ut
ꝑilliꝰ occasionem ceteros quos posuerat
hereticos. eccłiȩ introduceret Illam
autẽ temeritatem. immo insaniam
eius quis possit digno explicare ser¬

Expanded text:
quando numquam animus ulla coquando numquam animus ulla cogitatione et uitio commouetur et — ut simpliciter dicam — uel saxum uel deus est. huius libros per orientem Graecos et interpretante discipulo eius Rufino Latinos plerique in occidente lectitant. qui librum quoque scripsit quasi de monachis multosque in eo enumerat, qui numribit Origenistas et ab episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium uidelicet et Eusebium et Euthymium et ipsum Euagrium, Or quoque et Isidorum et multos alios, quos enumerare taedium est. et iuxta illud Lucretii: ac ueluti pueris absinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum inlinimus dulci mellis flauoque liquore, ita ille unum Iohannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per illius occasionem ceteros, quos posuerat hereticos, ecclesiae introduceret. illam autem temeritatem, immo insaniam eius, quis possit digno explicare ser
Abbreviated transcription (Latin):
clant: Priscillianꝰ in hispania pars ma¬
nichei de turpitudine euiꝰ ce discipłi di¬
ligunt plurimũ. uerbũ ꝑfectionis et
scientiȩ sibi temere uendicantes. soli
cum solis claudunt᷑ mulierculis: et il¬
lud eis int̾ coitũ amplexusq decantãt:
Tum pat̾ omp̃c fecundis ymbrib ether.¬
conugis ingͦmiũ lete descendit: et
omĩs magnꝰ alit magno cõmixtus cor¬
pore fetus Qui quidem et partẽ habñt¬
gnostice hereseos: de basilidis impieta¬
te uenientem Uñ et uos asseritis eos
qui absq legis scientia sint : peccata ui¬
tare non posse: Quid loqͣr de priscil
lianoꝰ qui et scłi gladio. et totius orbis
auctoritate damynatꝰ ẽ: E uagrius
ponticus hiborita. qui scribit ad uir¬
gines. scribit ad monachos. scͥbit ad eã
cuiꝰ nom̃ ingredinis. testat᷑ ꝑfidiȩ tene¬
bras. ediclit librum & sententias peri
apateias: quam nos impassibilitatem
uel ĩ ꝑturbationem possumus dicere:

Expanded text:
dant. Priscillianus in Hispania pars Madant. Priscillianus in Hispania pars Manichei, de turpitudine cuius te discipuli diligunt plurimum uerbum perfectionis et scientiae sibi temere uindicantes; soli cum solis clauduntur mulierculis et illud eis inter coitum amplexusque decantant: tum pater omconiugis in gremium lete descendit, <et> omnes / magnus alit magno permixtus corpore fetus”. Gnosticae hereseos de Basilidis inpietate uenientem. unde et uos adseritis eos, qui absque legis scientia sint, peccata uitare non liano, qui et saeculi gladio, et totius orbis auctoritate damnatus est? Evagrius Ponticus Iberita, qui scribit ad Virgines, scribit ad Monachos, scribit ad eam cujus nomen nigredinis testatur perfidiae tenebras, edidit librum et sententias περὶ ἀπαθεὶας quam nos impassibilitatem uel \'inperturbationem'\' possumus dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
cditant᷑. deciꝑe ñ ualent: Iudeat eos pͥn¬
cipum et socioꝵ suoꝵ. qui aiunt posse
ꝑ orientẽ aures ferre ñ possunt: simu¬
lant se sine peccato quidẽ dic̾e. sed ana¬
marteton dic̾e ñ audere: quasi aliud sit
ñ gͦcũ sermonẽ qui apud illos compositꝰ
ẽ. duob u̾bis sermo latinꝰ expresserit:
Si absq peccato chicis. et anamarteton te
dic̾e diffiteris: dãpna gͦ eos qui anamar¬
teton p̃dicant: S non facis Nosti enĩ
qͥd intrinsecus discipłos tuos doceas.
aliud ore cõmemorans. et aliud celans
conscientia: nob̾q et alienis & indoctis
loqͤris ꝑ parabolas: tuis autẽ misteria
breuiter pͥncipis & socioꝵ tuoꝵ noĩa:
ut ammadu̾tas qualiũ consortio głeris:
Manicheus electos suos quos int̾ absidas
platonis in celestib collocat. dicit om̃ĩ
carere peccato: nec si uelint posse pec¬
care: Ad tanta enim eos uͥtutũ culmi¬
na transcendisse: ut carnis oꝑibus illu¬

Expanded text:
ditantur, decipere non ualent. pudeat eos prinditantur, decipere non ualent. pudeat eos principium et sociorum suorum, qui aiunt posse per orientem aures ferre non possunt, simulant se \'sine peccato\' quidem dicere, sed dvafid.QtrjVov dicere non audere, quasi aliud sit non Graecum sermonem, qui apud illos conpositus est, duobus uerbis sermo Latinus expresserit. si \'absque peccato\' dicis et dva/AdoT7vov te dicere diffiteris, damna ergo eos, qui ava/jdovrTov praedicant. sed non facis. nosti enim, quid intrinsecus discipulos tuos doceas aliud ore commemorans et aliud celans conscientia, nobisque alienis et indoctis loqueris per parabolas, tuis autem mysteria breuiter principum et sociorum tuorum nomina, ut animaduertas, qualium consortium glorieris. Manicheus electos suos, quos inter aipidag Platonis in caelestibus conlocat, dicit omni carere peccato nec, si uelint, posse peccare; ad tanta enim eos uirtutum culmina transcendisse, ut carnis operibus inlu
Abbreviated transcription (Latin):
ad comparationẽ di nullũ eẽ ꝑfectum:
qͣsi script᷑a hoc clixerit: Neq enĩ ait. ñ
iustificabit᷑ ad comparationẽ tui om̃is
iuuens: sed non iustificabit᷑ in conspec¬
tutuo omĩs uiuens: Quando enim diẽ
in conspectu tuoꝰ hoc intelligi uult.
quod etiã qͥ hominib scĩ uidentur: di
scientiȩ atq noticie neqͣqͣm seĩ sint:
homo enim uidet in facie:ds in corde:
Si autẽ sciente deo et oĩa contẽplante.
quẽ cordis archana ñ fallunt. nullus ẽ
iustꝰ: ꝑspieue ostendit᷑. beretieos non
hominẽ in excelsa sustollere. sed dĩ po¬
tentiȩ derogare: Multaq alia: que si
de script᷑is scĩs uoluero congͤgareꝰ non
dicam epłe. s uoluminis quoq excedã
modũ Nichil noui asserunt. qui in hu¬
iꝰcemoĩ sibi applaudentes ꝑfidia. simpli¬
ces qͥde indoctosq decipiunt: sed ȩccła¬
sticos uiros. qͥ in lege cłi die ac nocte me¬

Expanded text:
ad conparationem dei nullum esse perfectum, ad conparationem dei nullum esse perfectum, quasi scriptura hoc dixerit; neque enim ait: \'non iustificabitur ad conparationem tui omnis uiuens\', sed: non iustificabitur in conspectu tuo omnis u i uens. quando enim dicit \'in conspectu tuo\', hoc intellegi uult, quod etiam, qui hominibus sancti uidentur, dei scientiae atque notitiae nequaquam sancti sint. homo enim uidet in facie, deus in corde. sin autem inspiciente deo et omnia contemplante, quem cordis arcana non fallunt, nullus est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogare; multaque alia, quae si de scripturis sanctis uoluero congregare, non dicam epistulae, sed uoluminis quoque excedam modum. Nihil noui adserunt, qui in huiusce modi sibi adplaudentes perfidia simplices quidem indoctosque decipiunt, sed ecclesiasticos uiros, qui in lege dei die ac nocte me
Abbreviated transcription (Latin):
tͣre: qđ pleriq nr̃oꝵ simplicit̾ faciunt:
cum paucis sententiolis scripturarum.
possint hereticoꝵ et ꝑeos philosopbor̃
argum̃ta conuinci Quid enim dicit uas
electionis: Conclusit autẽ ds̃ omĩa sub
peccato: ut omĩũ misereatur: Et in alio
loco Om̃s enim peccauert̃: et indigent
gła dei Eccłastes quoq ꝑ quẽ se ceciit
ipsa sapientia: libere ꝓtestatur et dieit:
Nonẽ homo iustꝰ suꝑ cerrã: qui faciat bo¬
num. et ñ peccet: Et iterũ: Si peccaue¬
rit popłs. ñ ẽ enim homo qͥ ñ peccꝙͥ et
qͥs głabit᷑ castum se hab̾e cor: et ñ est
mundus a sorde. nec si uniꝰ diei fuerit
uita eiꝰ: Nñ & dauid Ecce enĩ in iniqͥta¬
tib conceptꝰ sũ: et in cellictis peꝑit me
mat̾ mea Et in alio psalmo: Non iusti¬
ficabit᷑ in conspectu tuo omĩs inuens:
Qd̃ testimoniũ: sub noĩe pietatis. noua
argum̃tatione deludunt: Aiunt enim

Expanded text:
trare, quod plerique nostrorum simpliciter faciunt, trare, quod plerique nostrorum simpliciter faciunt, cum paucis sententiolis scripturarum possint hereticorum et per eos philosophorum argumenta conuinci. quid enim dicit uas electionis ? conclusit deus omnia sub peccato, ut omnium misereatur. et in alio loco: omnes enim peccauerunt et indigent gloria dei. Ecclesiastes quoque, per quem se cecinit ipsa sapientia, libere protestatur et dicit: non est homo iustus super terram, qui faciat bonum et non peccet, et iterum: si peccauerit populus; non est enim homo, qui non peccet, et: quis gloriabitur castum se habere cor? et: non est mundus a sorde, nec si unius diei fuerit uita eius. unde et Dauid ecce enim in iniquitatibus conceptus sum et in delictis concepit me mater mea et in alio psalmo: non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. quod testimonium sub nonnne pietatis noua argumentatione deludunt. aiunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
humana fragilitate: Quid głat᷑ t̾ra
et cinis: Presertim cum idem apłs
dicat: uideo aliã legẽ in m̃bris meis re¬
pugnantẽ legi mentis mee. et ducen¬
tem me incaptiuitatem: Et iterum:
Non enĩ qđ uolo hoc ago: s quod nolo il¬
lud operor: Si qd ñ uult operat᷑: qͦmͦ
stare potest hoc qđ dicitur. posse hoĩẽ
sine peccato ẽẽ si uelit: Qua ratione
potest eẽ qd uelitꝰ cũ apłs asserat se
quod cupiat implere ñ posse: Cũq ab
eis qͤͦramꝰ qͥ sint illi. qͦs absq peccato pu¬
tent: noua stropha eludere cupiunt
ueritatẽ: s ñ eos dicere qͥ sint. uł fue¬
rint. s qͥ eẽ possint: Egͤgii doctores di¬
cunt eẽ posse quod nunquã fiisse de¬
monstrant: dicente scriptura Omne
quod futurũ ẽ: iam factum ẽ in pͥori
tempore: Neq nẽ mͥ necesse ẽ ire per
singłos scõꝵ. et quasi in corpore pulcher¬
rimo neuos quosclã et maculas demõs¬

Expanded text:
humana fragilitate: quid gloriatur terra humana fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim cum idem apostolus dicat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et ducentem me in captiuitatem et iterum: non enim, quod nolo, hoc ago, sed, quod nolo, illud operor. si, quod non uult, operatur, quomodo stare potest hoc, quod dicitur, posse hominem sine peccato esse, si uelit? qua ratione potest esse, quod uelit, cum apostolus adserat se, quod cupiat, inplere non posse? cumque ab eis quaeramus, qui sint illi, quos absque peccato putent, noua stropha eludere cupiunt ueritatem, se non eos dicere, qui sint uel fuerint, sed qui esse possint. egregii doctores dicunt esse posse, quod numquam fuisse demonstrant dicente scriptura: omne, quod futurum est, iam factum est in priore tempore. neque nunc mihi necesse est ire per singulos sanctorum et quasi in corpore pulcherrimo naeuos quosdam et maculas demons
Abbreviated transcription (Latin):
qui de aristotilis fonte descendunt
fortissime disputant. et achademici
noui. quos tullius sequitur: et eorũ
ñ dico res quȩ nullȩ st̃. s umbras et uo¬
ta subu̾tunt: Hoc ẽ enĩ hominẽ ex hoĩe
tollere: et incorpore constitutũ ẽẽ sine
corpore: et optare potiꝰ quã docere. di¬
cente apło: Miser ego homo: qͥme li¬
b̾abit de corpore mortis huius: Et
qͥa epłaris breuitas ñ potest omnia
Uñ et illud uirgilianũ ẽ hinc cupiũt
metuuntq dolent. gaudentq: ne¬
q auras despiciunt. clause tenebris
et carcere cȩco Quis enim potest.
aut ñ gestire gaudio: aut merore cõ¬
trabi. aut spe extolli. aut timore ter¬
reri: Quam obrem et gͣuissimus poe¬
ta flaccus scribit in satira Nam uicz¬
is nemo sine nascit᷑: optimus ille qui
minimis urget᷑ Pulchre quidã nr̃or̃
ait: philosophi patͥarche hereticoꝵ
eçcłie puritatem ꝑuersa maculauere
doctrina: ut nesciant illud dictũ de

Expanded text:
qui de Aristotelis fonte descendunt, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico res — quae nullae sunt — sed umbras et uota subuertunt. hoc est enim hominem ex homine tollere et in corpore constitutum esse sine corpore et optare potius quam docere dicente apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et quia epistolaris breuitas non potest omnia t illud Uergilianum est: hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras dispiciunt clausae tenebris et carcere caeco. quis enim potest aut non gestire gaudio aut maerore contrahi aut spe extolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. Pulchre quidam nostrorum ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae puritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de
Abbreviated transcription (Latin):
falso putas. s amanter studiose¬
q fecisti. ut nouam mͥ ex ue¬
tere mitteres questionẽ. que ante lit¬
teras tuas plerosq moriente decepit:
ut ꝑ simulatã humilitatẽ. suꝑbiam
discerent. & dic̾e̾nt cũ diabolo in ce¬
lũ ascendam. suꝑ syd̾a cęli ponã thro¬
num meũ: et ero similis altissimo:
Quȩ enĩ potest alia maior. ẽẽ temeri¬
tas. quam cłi sibi ñ dicam similitudi¬
nem. sed equalitatem uendicare et¬
breui sententia. omĩum hereticorũ
uenena complecti. que de philosopho¬
rum & maxime pitagore et denonis
pͥncipis stoicoꝵ fonte manarunt: Il¬
li enim que greci appellant. pãte. nos
ꝑturbationes possumꝰ dic̾e. egritudi¬
nem uidelicet et gaudiũ. spẽ et me¬
tum. quoꝵ duo p̾sentia duo futura
sunt. asserunt extirpari posse de m̃¬
tibus: et nullã fibram radicemq uici¬
oꝵ in hoĩe omĩno residere. meditaci¬
one et assidua exertitacione uirtu¬
tum: Aduersũ quos et peripatetici

Expanded text:
falso putas, sed amanter studioseque fecisti, ut novam mihi ex veteri mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in Oriente decepit, ut per simulatam humilitatem superbiam nus te inpendio resalutat. LXIIIlum ascendam: super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Quae enim potest alia major esse temeritas, quam Dei sibi non dicam similitudinem, sed aequalitatem brevi sententia omnium haereticorum venena complecti, quae de philosophorum, et maxime Pythagorae et Zenonis principis Stoicoli enim, quae Graeci appellant irdfrr, nos perturbationes possumus dicere, aegritudinem uidelicet et gaudium, spem et metum, quorum duo praesentia, duo futura sunt, adserunt extirpari posse de mentibus et nullam fibram radicemque uitiorum in homine omnino residere meditatione et adsidua exercitatione uirtutum. aduersum quos et Peripatetici,
Abbreviated transcription (Latin):
dño displicerent: Quoꝵ alter impro
auxilium tulit. et correptus ẽ a ꝓpħa᷑
alt̾ contra p̃ceptum dm̃ ex ore ieremie
occurrit nechao regi egyptio. et int̃¬
fectꝰ ẽ: ꝙ tam̃ uterq iustus apellatur
De ceteris ñ ẽ huiꝰ temporis scribere: Ne¬
q enim a me librũ. sed epłam flagitas¬
ti. qui dictandus ex ocio ẽ. & om̃s op.¬
positiones eort. xp̃i auxilio destruen¬
de: quod nobis scãrum scripturarum.
testimoniis asserendum ẽ: in quibus
cotidie credentib loquit᷑ ds̃: Illudq
ꝑte sc̃ẽ atq illustris domꝰ conciliabulũ
p̃cor atq cõmoneo: ne ꝑ unũ aut mul¬
tum tres homuncłos suscipiant tanta¬
rum fȩces hereseon. aut ut parũ dicã
infannã : ut ubi pͥmũ uirtꝰ et scĩtas
laudabat᷑. ibi p̃sumptionis chabolicȩ &
sordidistimȩ societatis turpitudo uerse¬
tur: Sciantq se qui huiꝰcemodi hõĩb
opes suggert̃. hereticoꝵ multitudine

Expanded text:
domino displicerent. quorum alter inpio domino displicerent. quorum alter inpio auxilium tulit et correptus est a propheta, alter contra praeceptum domini ex ore Hieremiae occurrit Nechao, regi Aegyptio, et interfectus est, et tamen uterque iustus appellatur. de ceteris non est huius temporis scribere; neque enim a me librum sed epistulam flagitasti, qui dictandus ex otio est, et omnes oppositiones eorum Christi auxilio destruendae. quod nobis sanctarum scripturarum testimoniis adserendum est, in quibus cotidie credentibus loquitur deus. illudque per te sanctae atque inlustris domus conciliabulum precor atque commoneo, ne per unum aut — ut multum — tres homunculos suscipiant tantarum faeces hereseon aut — ut parum dicam — infamiam, ut, ubi primum uirtus et sanctitas laudabatur, ibi praesumptionis diabolicae et sordidissimae societatis turpitudo uersetur. sciantque se, qui huiusce modi hominibus opes suggerunt, hereticorum multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse conscissam: frm̃ inter se cernis
iurgia: et rides. atq letaris. quod alii
tuo nomine. alii. xp̃i appellent᷑: Imi¬
tare ionam. et dicito: si ꝓpt̾ me ẽ ista
tempestas. tollite me. et mittite ĩmare:
ue humilitate ꝓiectꝰ ẽ in ꝓfundũ. ut
suꝑbiam ad astra sustolleris. ut de te
loquat᷑ iħe Uidebam sathanã quas
fulgur de cȩlo cadentẽ Quod autem
m scͥpt᷑is scĩs iusti appellent᷑. ut ⁊acha¬
rias et helisabeth. iob. ⁊ iosaphat. et
iosias et multi quoꝵ nominib sacra
scriptã contexta ẽ: qͣnqua in ꝓmisso
oꝑe pleniꝰ si dñs grãm dederit dictu¬
rus sim: tam̃ in p̃senti epła hoc bre¬
uiter strinxisse sufficiat. quod iusti
appellent᷑: ñ quo om̃i uicio careant.
sed qđ maiori polleant parte uirtutũ
Deniq et racharias silentio condẽpna¬
tur: et iob suo sermone reprehendi¬
tur: & iosaphat & iosias qui iusti absq
dubio dicti sunt. fecisse narrant᷑ que

Expanded text:
fuisse conscissam. frfuisse conscissam. frjurgia, et rides atque laetaris, quod alii tuo nomine, alii Christi appellentur. Imitare Jonam, et dicito: Si propter me est ista tempestas, tollite me, et mittite in mare . Ille humilitate dejectus est in profundum, ut bia ad astra sustolleris, ut de te loquatur Iesus: uidebam satanan quasi fulgur de caelo cadentem. Quod autem in scripturis sanctis iusti appellantur ut Zacharias et Helisabeth, Iob, Iosaphat et Iosias et multi, quorum nominibus sacra scriptura contexta est, quamquam in promisso opere plenius — si dominus gratiam dederit — dicturus sim, tamen in praesenti epistula hoc breuiter strinxisse sufficiat, quod iusti appellentur, non quod omni uitio careant, sed ex maiori parte uirtutum. denique et Zacharias silentio condemnatur et Iob suo sermone reprehenditur et Iosaphat et Iosias, qui iusti absque dubio scripti sunt, iecisse narrantur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bui studium audientib loqui quod pub¬
lice in eccłia didiceram. nec philosopho¬
rum argumenta sectari. sed apłoꝵ sim¬
plicitati ac quiescere: sciens illud scͥptũ:
Idam sapientiam sapientium. et pruden¬
tiã prudentiũ reꝓbabo: et fatuum di
sapientiꝰ ẽ hominib Cum hec ita se ha¬
beant: ꝓuoco adu̾sarios. ut om̃s retro
cartulas discutiant: et siqͥd in meo in¬
gemolo uicii reꝑerint. ꝓferant in me¬
diũ Aut enim bona erunt. et contra¬
dicam eoꝵ calũpniȩ: aut rep̃hensib¬
lia. et confitebor errorem: malens em̃¬
clare quã ꝑseuerare in prauitate senten¬
tiȩ Et tugͦ doctor egͣgiȩ aut defende
qđ locutꝰ es. et sententiarũ tuarum
culmina astrue eloquio subsequent:
ne qnͣdo tͥ placuerit. neges qđ locutꝰ
es. aut sicerte errasti quasi homo. li¬
bere confitere: et liscordantiũ inter se
redde concordiã Inmentẽ tibiuem¬
at: tumcam saluatoris nec a militibꝰ

Expanded text:
bui studium audientibus loqui, quod pubbui studium audientibus loqui, quod publice in ecclesia didiceram, nec philosophorum argumenta sectari sed apostolorum simplicitati adquiescere sciens illud scriptum: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo et: fatuum dei sapientius est hominibus. cum haec ita se habeant, prouoco aduersarios, ut omnes retro chartulas discutiant et, si quid in meo ingeniolo uitii reppererint, proferant in medium. aut enim bona erunt et contradicam eorum calumniae aut reprehensibilia et confitebor errorem malens emendare quam perseuerare in prauitate sententiae. et tu ergo, doctor egregie, aut defende, quod locutus es, et sententiarum tuarum acumina adstrue eloquio subsequenti, ne, quando tibi placuerit, neges, quod locutus es, aut, si certe errasti quasi homo, libere confitere et discordantium inter se redde concordiam. in mentem tibi ueniat tunicam saluatoris nec a militibus
Abbreviated transcription (Latin):
audiert᷑ incubilib. in tectis p̃dicant:
ut si placuerit auditorib qd dixerint.
referatur ad głam magistroꝵ: si displi¬
euerit. culpa sit discipłi ñ magistri Id̾o
creuit ur̃a heresis. et decepistis płimos.
maximeq eos qui adherent mulierib
et sciunt se peccare ñ posse. quia semꝑ
docetis. semꝑ negatis: et audire mere¬
mimi illud ꝓpbicũ Gła illis in partub
et in parturitionib. Da illis dñe. Quid
dabis illis: Uuluã sterilem: et ubera
arentia fẽruet animꝰ: ñ possũ uerba cohi¬
bere Epłaris angustia. non capit longi
oꝑis magnitudinẽ: Nullius in hoc opꝰ¬
culo nomen ꝓpͥe tangitur: Adu̾sũ magis¬
trum ꝑuersi dognatis locuti sumus:
Qui si iratus fuerit. atq rescͥpserit: suo qͣ¬
si mus ꝓdet᷑ indicio: ampliora in uero cer¬
tamine uulnera suscepturus Multi an¬
i sunt quod ab adolescentia usq adhãc
etatem diu̾sa scripsi opꝰcula: semꝑq ha¬

Expanded text:
audierunt in cubiculis, in tectis praedicant, audierunt in cubiculis, in tectis praedicant, ut, si placuerit audientibus, quod dixerunt, referatur ad gloriam magistrorum, si displicuerit, culpa sit discipuli, non magistri. ideo creuit uestra heresis et decepistis plurimos maximeque eos, qui adhaerent mulieribus et sciunt se peccare non posse, quia semper docetis, semper negatis, et audire meremini illud propheticum: gloria illis in partubus et parturitionibus. da illis, domine. quid dabis illis? uuluam sterilem et ubera arentia. feruet animus, non possum uerba cohibere. epistolaris angustia non patitur longi operis magnitudinem. nullius in hoc opusculo nomen proprie tangitur; aduersus magistrum peruersi dogmatis locuti sumus. qui iratus fuerit atque rescripserit, suo quasi mus prodetur indicio ampliora in uero certamine uulnera suscepturus. Multi anni sunt, quod ab adulescentia usque ad hanc aeta-, tem diuersa scripsi opuscula, semperque ha
Abbreviated transcription (Latin):
mel seripseritis. Eccłię uictoria ẽ:
uos aꝑte dicere quod sentitis Aut em̃
idem responsur estis qđ et nos loqui¬
mur: et nequaquam eritis aduersa¬
rii. s amci: aut si contͣria nr̃o dog¬
mati dixeritis.: in eo uincemꝰ. quod
om̃s eognoscent ȩccłiȩ qͥd sentiatis.
Sententias uras ꝓdidisse: suꝑasse ẽ: Pa¬
tet pͥma fronte blasphemia: Non ne¬
cesse habet comunei: quod sua statĩ
ꝓfessione blafphemũ ẽ Minamin no¬
bis responsionẽ: quã uitare nullus
potest. nͥ qui om̃ino ñ scͥpsit Inde
nostis quid dicturi sumus: ut respõ¬
sionem paretis forsitan ur̃a dicemꝰ.
et frustra ingenii ur̃i aciustis stilũ
punomiani. arriani et macedoniani.
noĩb separati.impietate concordes.
nullũ nobis laborem faciunt: locunt᷑
enu quod sentiunt: Sola hȩc heresis
ẽ quȩ publice erubescit loqui. quod
secreto docere non metuit: Magistror
silentia. ꝓfert rabies discipłoꝵ: quod

Expanded text:
mel scripseritis. ecclesiae uictoria est mel scripseritis. ecclesiae uictoria est uos aperte dicere, quod sentitis. aut enim idem responsuri estis, quod et nos loquimur, et nequaquam eritis aduersarii sed amici, aut, si contraria nostro dogmati dixeritis, in eo uincemus, quod omnes cognoscent ecclesiae, quid sentiatis. sententias uestras prodidisse superasse est. patet prima fronte blasphemia. non necesse habet conuinci, quod sua statim professione blasphemum est. minamini nobis responsionem, quam uitare nullus potest, nisi qui omnino non scribit. unde nostis, quid dicturi simus, ut responsionem paretis? forsitan uestra dicemus et frustra ingenii uestri acuitis stilum. Eunomiani, Arriani et Macedoniani nominibus separati, inpietate concordes nullum nobis laborem faciunt; loquuntur enim, quod sentiunt. sola haec heresis est, quae publice erubescit loqui, quod secreto docere non metuit. magistrorum silentia profert rabies discipulorum. quod
Abbreviated transcription (Latin):
fieri quod nullum fecisse testeris: id eui¬
libet tribuere. qui an futurus sit igno¬
res. & dare nescio cui. quod in patriar
ꝓbare : Audi eccłasticã simplicitatẽ. siue
rusticitatẽ : aut imꝑitiam ut uobis ui¬
det᷑: Loquere quod credis: publice pre¬
dica. qđ secreto discipulis loqueris. Q
dicis te habere arbitrii lib̾tatẽ: quare
non libere quod sentis loqueris: Aliud
audiunt cubienlorũ tuoꝵ secreta: ali¬
ud nr̃oꝵs popłi Et enim uulgus indoc¬
tum ñ potest archanoꝵs tuoꝵ ouera
sustentare: nec capere solidum cibum.
qd infantie lacte contentũ ẽ Nec dũ
seripsi. et cõminaris mͥ rescriptoꝵ tuo¬
rum fulmina᷑ ut scilicet hoc tunore
ꝑterritꝰ. ñ audeam ora reserare: ꝙ ñ
animadũtitis iceirco nos seribere. ut
uos respondere cogamni: et aꝑte ali¬
quando dicere. qđ ꝓ tempore. ꝑsonis
et locis uel loquimini uł tacetis No¬
lo uobis liberum ẽẽ: negare quodse¬

Expanded text:
fieri, quod nullum fecisse testeris, id cuifieri, quod nullum fecisse testeris, id cuilibet tribuere, qui an futurus sit ignores, et dare nescio cui, quod in patriarcrobare? audi ecclesiasticam simplicitatem siue rusticitatem aut inperitiam, ut uobis uidetur. loquere, quod credis; publice praedica, quod secreto discipulis loqueris. qui dicis te habere arbitrii libertatem, quare non libere, quod sentis, loqueris? aliud audiunt cubiculorum tuorum secreta, aliud nostrorum populi. etenim uulgus indoctum non potest arcanorum tuorum onera sustentare nec capere solidum cibum, quod infantiae lacte contentum est. necdum scripsi et comminaris mihi rescriptorum tuorum fulmina, ut scilicet hoc timore perterritus non audeam ora reserare, et non animaduertitis idcirco nos scribere, ut uos respondere cogamini et aperte aliquando . dicere, quod pro tempore, personis et locis uel loquimini uel tacetis. nolo uobis liberum esse negare, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
temptor es: utiq et peccator: Si pecea¬
tor: audi tibi seriptãm loquentem
Peccatori dixit d̾s: quare tu enarras
iusticias meas. et assumis testamentũ
meũ ꝑostuum: Tu autẽ ocdisti clisci¬
plinam: & ꝓiecisti u̾ba mea retrorsum
Uerba dei dum ñ uis face̾. pꝰ tergũ tuum
ꝓicis: & nouus apłs. orbi terrarũ faci¬
enda ⁊ ñ facienda decernis Sed non
ẽ ita ut loqueris Alud in tua mente
uersat᷑: Quando enim te dicis pecca¬
torem. ⁊ posse hominẽ sine peccato ẽẽ
si uelit: illud uis intelligi. te quidem
scm̃ eẽ. ⁊ omĩ carere peccato. s ꝑ humi¬
litatem peccat nom̃ assumere: ut ali¬
os potus laudes. et tͥ detrahas: Illud qͦ
argumentũ ur̃m ferre quis possit: Di¬
citis his uerbis: Aliudẽ ẽẽ: aliud esse
cet alius ñ fuerit.tamen ẽẽ possit qui
ẽẽ uoluerit: Rogo que ẽ ista argum̃¬
tatio. posse ẽẽ qđ mĩquam fuit. posse

Expanded text:
temptor es, utique et peccator. si peccatemptor es, utique et peccator. si peccator, audi tibi scripturam loquentem: peccatori dixit deus: quare tu enarras iustitias meas et adsumis testamentum meum per os tuum? tu autem odisti disciplinam et proiecisti uerba mea retrorsum. uerba dei dum non uis facere, post tergum tuum proicis et nouus apostolus orbi terrarum facienda et non facienda decernis. sed non est ita, ut loqueris; aliud in tua mente uersatur. quando enim te dicis peccatorem et posse hominem sine peccato esse, si uelit, illud uis intellegi, te quidem sanctum esse et omni carere peccato, sed per humilitatem peccati nomen adsumere, ut alios potius laudes et tibi detrahas. Illud quoque argumentum uestrum ferre quis possit? dicitis his uerbis: \'aliud est esse, aliud esse cet alius non fuerit, tamen possit esse, qui esse uoluerit. rogo, quae est ista argumentatio: posse esse, quod numquam fuit, posse
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilate ꝙ orate. ne intretis in tẽptatio¬
nem: spẽ ꝓmptꝰ ẽ. caro autẽ infirma
Frustra blasphemas: et ignorantium
aurib ingeris. nos liberum arbitriũ
condempnare: Uampnaet᷑ ille qui dãp¬
nat Cȩterũ nos ab eo differimꝰ brutis
animalib: quod liber arbitrii condi¬
t sumus: S ipsũ lib̾un ut diximus
arbitriũ di nititur auxilio: illiꝰq ꝑ
singła ope indiget. quod uos ñ uultis.
ut qui semel liberum habet arbitriũ.
dõ adiutore ñ egeat Laiberũ arbitrĩ
dat lib̾am uoluntatem: et ñstat̃i ex li¬
bero arbitͥo facit dm̃. qui muilliꝰ opibus
incliget: Tuipse qui ꝑfectam et dõ eqͣ¬
lem in hominib iusticiam iactitas. &
peccatorem te ẽẽ confiteris: responde
michi. uelis an nolis carere peccato Si
uis: quare iuxta sententiã tuã ñ imples
qd desidas: Sinautẽ ñ uis cõtemptorẽ
p̃ceptoꝵ dei te ẽẽ demonstras. Si con¬

Expanded text:
uigilate et orate, ne intretis in temptatiouigilate et orate, ne intretis in temptationem. spiritus promptus, caro autem infirma. Frustra blasphemas et ignorantium auribus ingeris nos liberum arbitrium condemnare. damnetur ille, qui damnat. ceterum nos ab eo differimus brutis animalibus, quod liberi arbitrii conditi sumus, sed ipsum liberum, ut diximus, arbitrium dei nititur auxilio illiusque per singula ope indiget, quod uos non uultis, ut, qui semel liberum habet arbitrium, deo adiutore non egeat. liberum arbitrium dat liberam uoluntatem et non statim ex libero arbitrio facit deum, qui nullius opibus indiget. tu ipse, qui perfectam et deo aequalem in hominibus iustitiam iactitas et peccatorem esse te confiteris, responde mihi, uelis an nolis carere peccato. si uis, quare iuxta sententiam tuam non inples, quod desideras? sin autem non uis, contemptorem te praeceptorum dei esse demonstras. si con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire ignorantia legis et mandatorũ
di÷ neq enim britannnca fertilis pro¬
uintia tyrannoꝵ & scottice gentes.
omnesq usq ad occeamun ꝑ circuitũ
barbarȩ nationes moysen ꝓpħasq cog¬
nouerant: quid necesse finit multimo
uenire tp̃r: et ñ pͥusquã in numerabi¬
lis ꝑiret hominũ multitudo Quã
questionẽ. beatꝰ apłs ad romanos seri¬
bens. prudentissime uentilat Ignoras
hec. et dei concedis scientiȩ: dignare
& ista nescire quȩ queris: concede dõ
potentiam sin: nequaqͣm te indiget de¬
fensore: Ego miserabilis. qui tuas expec¬
to contumelias: qui illud semꝑ lego.
gr̃a salui facti estis: & beati quoꝵ remis¬
se st̃ imquitates. et qͦꝵ tecta st̃ pecca¬
ta: Ut de mea fragilitate loquar no¬
ui me multa uelle quȩ scã st̃: et tam̃
implere ñ posse Sp̃e enim fortitudo
ducit ad uitã: s carnis fragilitas redu¬
cit ad mortẽ: & audiodñm cõmonentẽ.

Expanded text:
perire ignorantia legis et mandatorum perire ignorantia legis et mandatorum dei. neque enim Britanni, fertilis prouincia tyrannorum, et Scythiae gentes omnesque usque ad oceanum per circuitum barbarae nationes Moysen prophetasque cognouerant. quid necesse fuit in ultimo uenire tempore et non, prius quam innumerabilis periret hominum multitudo ? quam quaestionem beatus apostolus ad Romanos scribens prudentissime uentilat. ignoras haec et dei concedis scientiae; dignare et ista nescire, quae quaeris. concede deo potentiam sui, nequaquam te indiget defensore. ego miserabilis, qui tuas expecto contumelias, qui illud semper lego: gratia salui facti estis et: beati, quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata, ut de mea fragilitate loquar, noui me multa uelle, quae sancta sunt, et tamen inplere non posse — spiritus enim fortitudo ducit ad uitam, sed carnis fragilitas reducit ad mortem - et audio dominum commonentem:
Abbreviated transcription (Latin):
facere compellat᷑ Respondebit tibi
Ohomo tu quis es qͥ respondeas deo: Hũ¬
qͥd dicit figm̃tum figulo: qͣre me feci¬
st sic: An ñ habet potestatẽ figulus lu¬
t de eadẽ massa aliud qͥdẽ uas facere
in honorẽ: aliud autẽ in contumeliã:
Obice deo fortiorem calũpniam: quare
adhuc eũ inutero e̾e̾nt esau et iacob
dixerit: iacob dilexi. esau autẽ odio
habin. Accusa eum iniquitatis. eur
achar filiꝰ charm de ierichontina p̃¬
da aliqua furatꝰ sit. et tanta milia ho¬
minũ eiꝰ uicio trucidata st̃: quã obrẽ
filii heli peccauerint. et om̃is pene
popłs extinctus archaq sit capta: do̾
peccauit ut numeraret popłm. et cͣ
in toto isrł tanta hominũ cesa sunt
milia: et ad extremũ qđ solet nobis obi¬
cere contub̾malis ur̃ porphiriꝰ. qua ra¬
tione clemens et misericors ds ab adã
usq ad moysen. & a moyse usq ad ad¬
uentũ. xp̃i passus sit umuersas gentes

Expanded text:
facere conpellatur: respondebit tibi: facere conpellatur: respondebit tibi: o homo, tu quis e s, qui respondeas deo? numquid dicit figmentum figulo: quare me fecisti sic? an non habet potestatem figulus luti de eadem massa aliud quidem uas facere in honorem, aliud autem in contumeliam? obice deo fortiorem calumniam, quare, cum adhuc in utero essent Esau et Iacob, dixerit: Iacob dilexi, Esau autem odio habui. accusa eum iniquitatis, cur Achar, filius Charmi, de Hierichuntina praeda aliqua furatminum illius vitio trucidata sint . Quamobrem filii Eli peccaverint, et omnis pene populus exstinctus, arcaque sit capta. David peccavit, ut enumeraret populum, et cur in toto Israele tanta hominum caesa sint millia . Et ad extremum quod solet nobis objicere contubernalis vester Porphyrius qua ratione clemens, et misericors 1038 Deus ab Adam usque ad Moysen et a Moysi usque ad aduentum Christi passus sit uniuersas gentes
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum Scio enĩ. qm̃ ñ habitat
in me. hoc ẽ incarne mea bonum:
Uelle autem adiacet mͥ: oꝑari autẽ
bonum ñ inuenio Hon enĩ quoduo
lo bonũ hoc facio: s qđ nolo malum
hoc ago Si autẽ qd nolo ego hoc fa¬
cio: nequaquam ego oꝑor. illud: s
quod habitat in me peccatũ: Recla¬
mabis. & dices. manicheor dogma
nos sequi: et eoꝵ qͥ de diu̾sis nat᷑is
eccłiȩ bella concinnant: asserentiũ
malã eẽ naturam. que ĩmutar mil-¬
taͥ qui nouit aliud ẽẽ dm̃. aliud ho¬
minem: aliã caris fragilitatẽ. aliã
spc̃ fortitudinem Caro enĩ desid̾at
inuicem sibi adu̾sant᷑ : ut ñ que uo¬
luraus ipsa faciamus Ame num¬
quam audies. malã eẽ naturamꝰ
sed quomͦ sit carnis fragilitas disse¬
rencla: ipso qui scripsit docente dis¬
camus: Interroga eum. quare dixe¬
rit. non enim quod uolo hoc opor
sed quod odi malũ illud facio: quȩ ne¬
cessitas illiꝰ impediat uoluntatẽ: quę
tanta uis odio digna imꝑ&. ut ñ qđ

Expanded text:
postolus: scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. hoc ideolo bonum, hoc facio, sed, quod nolo malum, hocago. sin autem, quod nolo ego, hoc facio, nequaquam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. Reclamabis et dices Manicheorum dogma nos sequi et eorum, qui de diuersis naturis ecclesiae bella concinnant, adserentium malam esse naturam, quae inmutari nulta, qui nouit aliud esse deum, aliud hominem, aliam carnis fragilitatem, aliam spiritus fortitudinem. caro enim desideratinuicem sibi aduersantur, ut non, quae uolumus, ipsa facia- mus. a me numquam audies malam esse naturam, sed, quomodo sit carnis fragilitas disserenda, ipso, qui scripsit, docente discamus. interroga eum, quare dixerit: non enim, quod uolo, hoc operor, sed, quod odi malum, illud facio, quae necessitas illius inpediat uoluntatem, quae tanta uis odio digna imperet facere,