comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia tales sunt: Ido ueniat mors noua suꝑ illos.
tis fuerunt: & suꝑbi se seꝑauerunt: uenit noua
mors. Aperuit enim se t̾ra: & uiuos absorbuit.
Uñ ce hic: qͣsi exponendo subdit. & descendant
in infernum .i. in uoraginẽ terrenȩ cupiditatiᷤ.
Descendant dico: uiuentes .i. scient̾ peccantes.
scientes: quia ꝑeunt. & tñ ꝑcuntes hiatu t̾renȩ
cupiditatis absorbeantur. hec ẽ noua mors. & a¬
git cõmunit̃ de maiorib ⁊ minorib. uł ita: ut
distinguas int̾ maiores & minores. sicut & in il
suꝑ ppłm illum ignis de cęlo uenit. &r descendãt
maiores. qui sunt auctores mali i infernum
t̾renȩ cupiditatis: uiuentes .i. scient̾ peccantes ut
duces eoꝵ t̾ra absorbuit. Illi .i. minores: consenserẽ¬
maioribꝰ. ⁊ secuti sunt. ⁊ studio contẽptionis accensi.
a ducib suis reced̾e noluerunt: & id̾o uenit ardor
consũptionis: suꝑ ardorẽ dissensionis. Duces uͦ:
absorti funt a t̾ra. Ita hii scient̾ peccantes. descen¬
dunt. Et mito hoc

Expanded text:
Quia tales sunt, ideo, veniat mors nova super 116 itis fuerunt, et superbi se separaverunt, venit nova mors; aperuit enim terra se, et vivos absorbuit. Unde et hic quasi exponendo subdit, et descendant in infernum, id est in voraginem terrenae cupiditatis. Descendant dico, viventes, id est scienter peccantes, scientes quia pereunt. Et tamen pereuntes hiatu terrenae cupiditatis absorbeantur. Haec est nova mors, et agit communiter de majoribus et minoribus. Vel ita ut distinguas inter majores et minores, sicut in illo super populum ignis de coelo venit; et descendant, majores qui sunt auctores mali, in infernum terrenae cupiditatis viventes, id est scienter peccantes, ut duces illorum terra absorbuit. Illi enim, id est minores, consenserunt, et secuti sunt, et studio consensionis accensi, a ducibus suis recedere noluerunt. Et ideo venit ardor consumptionis, super ardorem dissensionis; duces vero absorpti sunt a terra. Ita hi scienter peccantes desdunt. Et merito hoc
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in hac uita. ubi
seunt. Non enim
semꝑ hic mansuri sunt. Quid gͦ sic instant : &e hee
nequiciȩ: sunt in medio eoꝵ.i. in corde. Id̃o dicit
in hospitiis eẽ nequicias: quia aliene sunt ñ nat᷑a¬
les. s hospitio suscepte: quasi aduenticiȩ. ex uicio¬

Expanded text:
 in hac vita, ubi seunt. Non enim semper hic mansuri sunt, cur ego sic instant? Et haec nequitiae sunt in medio eorum, id est in corde. Ideo dicit in hospitiis esse nequitias, quia alienae sunt, non naturales, sed in hospitio susceptae, quasi adventitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiet: quia redi¬
met aĩam meã. col¬
locandam: in pace¬
ȩt̾na. Hoc: contra il¬
los: qui ñ amant
pacem. Id̾o est aĩa
mea in pace: quia
xp̃ianis fictis. qui
magis decipiunt: qͣm aꝑti ydolatrȩ appropinqͣnt

Expanded text:
exaudiet, quia redimet animam meam collocandam in paceeterna. Haec contra illos qui non pacem, ideo anima mea in pace, quia ianis fictis, qui magis decipiunt quam aperti idololatrae. Appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. . d. Illi ita ꝑibunt. Ego aut̃ ad duim clama¬
iii. in conturbatione exercitationis meę. ⁊ dñs fal
meridie narrabo mane¬
& annunciabo:¬
meam In hac sententia. singła singłis red¬
dunt᷑. & tria tẽpora distinguntur. Uł ita: ut sine

Expanded text:
esia. Illi ita peribunt, Ego autem ad Dominum clamavi in conturbatione exercitationis meae, et Dominus meridie narrabo et annuntiabomeam: in hac sententia singula singulis redduntur, et tria tempora distinguuntur. Vel ita, ut sine
Abbreviated transcription (Latin):
paucis erant mecũ. momib sacram̃tis mecum. s
in paleis quȩ multȩ sunt: erant mecũ non in gͣnis
que pauca sunt .i. ñ cum paucis eiectis mecũ erant.
tate clectoꝵ. & bene ait: mecum. nam ꝓpe est pa¬
lea tritico. de uno enum semine nascuntur. in uno
agro radicant᷑. de una pluuia nutriunt᷑. sub code
messore colliguntur. cadem tͥturatione utunt᷑. ean¬
de uentilationem expectant. s ñ in unum horre¬
um intrant. Ita &e illi sunt mecum in multis sa¬
cram̃tis. uł palcis. Dico: exaudiet .me. & ñ solum¬
exaudiet me ꝓ me exaltando orantẽ. s etiam:
liandis mnimicis.¬

Expanded text:
non erant mecum; in omnibus sacramentis mecum, sed in paleis, quae multae sunt. Erant mecum, non in granis, quae pauca sunt, id est non cum paucis electis mecum erant.tate electorum . Et bene ait, mecum; nam et prope est palea tritico; de uno enim semine nascuntur, in uno agro radicantur, de una pluvia nutriuntur: sub eodem messore colliguntur, eadem trituratione utuntur, eamdem ventilationem exspectant, sed non in unum horreum intrant: ita et illi sunt mecum, in multis sacramentis, vel paleis. exaudiet me orantem, pro me exaltando: sed etiam, liandis inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Sicut. supra aꝑtis
municis: ita hic: ocultis¬
imp̃catur: et ne putaret᷑
nam cõmunicat iudeis.
.i. cõmunit̾ uideis cum

Expanded text:
in. Sicut supra apertis inimicis, ita hic occultimprecatur, et ne putaretur nam communicat Judaeis, id est communiter Judaeis cum
Abbreviated transcription (Latin):
& midie: qd non
uergit solem in oc
uesꝑe enim fuit dominus in cruce. mane. in resur¬
rectione. midie: in ascensione. ait gͦ. uesꝑe. n arra.¬
bo .i. patientiam morientis in uesꝑe: uarro. ⁊ ma¬
ne adnunciabo .i. annuncio uitam resurrectionis¬
dext̾am patris. ubi int̾pellat ꝑ nob̃ ad quã ascen¬
dit in midie. Ecce quanta consolatio isti ẽ. a tẽpe¬
plangamus. & securi dicamu

Expanded text:
idie qui non vergit solem ad occvespere enim fuit Dominus in cruce; mane, in resurrectione; meridie, in ascensione. Ait ergo, vespere narrabo, patientiam morientis in vespere narro. Et mane annuntiabo, id est annuntio dexteram Patris, ubi interpellat pro nobis, ad quam ascendit in meridie. Ecce quanta consolatio isti est a tempe oremus, plangamus, securi dicamu
Abbreviated transcription (Latin):
coram alienis: scił.
co existens: in lumine uiuentiũ. In lumine ẽ: qui dm¬
gͣtis amat. qd̃ nemoscit: nec etiã diabolꝰ. nͥ solus d̾s.
Uł de futo᷑ pot̾ accipi sic. Ido laudabo in futo: quia
flent mala. nec pedes labunt᷑. qd̾ non est hic. ubi
etiã ꝑfecte placet d̃o. Unde addit: ut placeam corã
d̾oin lumine uiuentium eterNaLi ⁊ eR.

Expanded text:
coram alienis, scilicco existens in lumine viventium. In lumine est qui gratis Deum amat, quod nemo scit, nec etiam diabolus nisi solus Deus. Vel de futuro potest accipi, sic: Ideo laudabo in futuro, quia flent mala, nec pedes labuntur: quod non est hic, ubi etiam perfecte Deo placet. Unde addit: Ut placeam Deo in lumine viventium aeternaliter.
Abbreviated transcription (Latin):
num uirge. de quo
supra dixit. addi¬
tumest hoc signum manꝰ moysi. Cum enĩ illud factũ
ẽẽt de uirga: dedit d̃s alterum signum moysi dicens.
Mitte manum tuam in sinuĩ tuũ. Et misit: &t nit ẜduc
eam. Et ꝓdux̃. Et inuenta ẽ alba .i. ĩmunda. Albor enĩ
in cute. Lep̃ est. ñ candor. Itẽ dixit. Reuoca eã in sinũ
tuum. & reuocauit. & reu̾sa est ad colorẽ suum. hec
nianꝰ. est popłs di. qͥ foras ab eo missus: nnmundꝰ est.
s reuocatus ad sinũ rediit ad suũ colorẽ. Dicit gͦ. ut
&e ut quid alienas popłm tuũ. a te: ut foris ĩmundꝰ
remaneat:. usq quo ñ reuocas manũ in finẽ. u ut
na desꝑantium uidoꝵ: ab illo loco. Dixerunt. Pxe¬
dicta utiq mala que exposuit. mĩam iudicis pot̾ant.
moue. nisi obstinata eẽt in iudeis suꝑbia. Irascentes
enim uisa cu̾sione: furiose: dixert̃ in cor.s. cog.e. simł:
patͥb ñ mͦ uidemꝰ stulte locunt᷑ qͣsi post reatũ his
cos ñ hr̃ent: dixerunt. se derelictos. Unde subdit᷑

Expanded text:
num virgae, de qua supra dixerat, additum est hic signum manus Mosi. Cum enim illud factum esset de virga, dedit Deus alterum signum Mosi, dicens: Mitte manum tuam in sinum tuum; et misit, et ait: Produc eam; et produxit, et inventa est alba, id est immunda . Albor enim in cute, lepra est, non candor. Iterum dixit: Revoca eam in sinum tuum, et revocavit; et reversa est ad colorem suum Haec manus est populus Dei, qui foras ab eo missus immundus est; sed revocatus ad sinum, rediit in suum colorem. Dicit ergo: Ut  ut quid alienas populum tuum a te? ut foris immundus remaneat, usquequo non revocas manum. In finem, id est ut na desperantium Judaeorum ab illo loco: Dixerunt. Praedicta itaque mala quae exposuit, misericordiam judicis poterant movere, nisi obstinata esset in Judaeis superbia. Irascentes enim visa eversione furiose, dixerunt in corde suo cognatio  non videmus. Stulte loquuntur, quasi post reatum his eos non haberent, dixerunt se derelictos. Unde subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
bo. ꝯspec̾tui tuo. ut i
conspectutuo. & cum¬
illi saturati sint ĩmun¬
dicia: ut me ñ cognosce¬
rent: ego: satiabor mun

Expanded text:
onspectui tuo, vel, in conspectu tuo; illi saturati sint immunditia, ut me non cognoscerent, ego satiabor, mun
Abbreviated transcription (Latin):
eram mortuus. ꝑ te
ẽuita: qm tͥ enuncio.¬
ce pedes meos de lap¬
su. alia tͣnslatio ht̃:
oclos meos a lacͥmi.

Expanded text:
eram mortuus. Per te est vita quam tibi enuntiot pedes meos de lapsu. Alia translatio habet: Oculos meos a lacrymis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicto qd̾ bom ñ de¬
los. subdit hic ma¬
los suꝑ bonos in¬
uidia torqueri.qd
non sunt eis sitmi
alliciat. sd̃o obseruat: qr dum uidet iustum: credit se
accusari ab eo. siuͦ ñ pot̾ allicere. stridebit suꝑ cũ denti¬

Expanded text:
Dicto quod boni non delos, subdit hic malos super bonos ividia torqueri, quod non sunt eis simialliciat. Ideo observabit, quia dum videt justum, credit se accusari ab eo; si vero non potest allicere, stridebit super eum denti
Abbreviated transcription (Latin):
potentia pecc̃orũ.¬
ꝯfirmat dominus
ꝑ exempla. & maxi¬
crucis sue. Crux enim fitta ẽ¬
iustos Ans inpena. manet nigloria. Alo¬
cis enim supplicioꝵ: transiit ad frontes imꝑatorum.¬
honorẽ dedit penis siuis: quid faciet fidelib sus:

Expanded text:
potentia peccatorunfirmat Dominus r exempla, et maxcrucis suae. Crux enim finita est in poena, manet in gloria, a locis enim suppliciorum transit ad frontes imperhonorem dedit suis poenis, quid faciet fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
paruã: nondum eris: ubi erunt scĩ: quib dicet᷑.
uenite bndict patͥs mei .i. ñdum habebis gemi¬
nam stolam. quam habebunt sq̃ in resurrectio¬
ne. s pot̾is eẽ in ila requie. in qͣ diues suꝑb ⁊ ste¬
rilis: uidit lazarũ ulcerosũ. &e pauꝑem. In qͣrequie:
securꝰ expectes diẽ uidicii. q̃n recepto corpore: ange
tim. quia nec ignẽ mat̾alẽ: nec uermẽ oscientiȩ cor

Expanded text:
parvam, nondum eris ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei , id est non habebis geminam stolam, quam habebunt sancti in resurrectione, sed poteris esse in illa requie, in qua dives superbus et sterilis vidit Lazarum ulcerosum et pauperem , in qua requie securus exspectes diem judicii, quando recepto corpore angelitim, quia nec ignem materialem, nec vermem conscientiae cor
Abbreviated transcription (Latin):
assidue. deficient: in
om̃i uirtute. quẽad¬
fumꝰ qͣnto plus extenditur: canto plus
cIENT cuanescit. Itamali. q̃nto gͣlus altior.
tanto casus grauior. ¶uł ita ab illo locoslon ꝯfundent᷑.
alia duopostea apponit. agens dc malis .s. quia pecc̃o
contra hoc qd̃ dix̾at. saturabunt᷑. Sieboni ñ ꝯfundent᷑¬
in futoͣ. qi pecc̃ores tm̃. ꝑibunt: in udicio. boni satu
dunt. tam statim a u̾itate cadunt. nec ẽ in textu. ut
Ip̃i dico. deficientes. ut nec uidicium boni remaneat:
⁊h. q̃ admod̾. fu. qͥa qͣnto płꝰ eleuant᷑. tantocitiꝰcad̾t ut fumꝰ¬

Expanded text:
in omni virtute quemadFumus quanto plus extenditur, tanto plus evanescit, ita mali. Nam quanto gradus altior est, tanto casus gravior. Vel ita ab illo loco. Non confundentur alia duo postea opponit, agens de malis, Cassiod. contra hoc qin futuro, quia peccatores tantum, peribunt in judicio, boni saturdunt, tam statim a veritate cadunt, nec est in textu ut. Ipsi dico, deficientes, ut nec judicium boni remaneat. Et hoc quemadmodum fumus, quia quanto plus elevantur, tanto citius cadunt, ut fum
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s. quẽ postra delcat. s ita accipiendũ est.s. de libro
Uñ alibi. Cadent a lat̾e tuo mille. & detẽ milia a dex
tris ⁊ .i. multi scandalizabunt᷑ ex coꝵ mimo: qui
se sperabant sessuros tecum. & staturos ad dexte¬
ram. qd̃ subseq̃nter exponit dicens. & cũ iustis ñ
scribant᷑. scd̃m cquitatem tuã. hoc nogat illis. qͥ¬

Expanded text:
itas enim eorum fuit, ut Unde alibi: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. id est multi scandalizabuntur ex eorum numero, qui se sperabunt sessuros tecum, et staturos ad dexteram. Quod subsequenter exponit dicens: Et cum justis non scribantur secundum aequitatem tuam. Hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
litate: quȩ ẽ pena
humani genis. pro¬
redemptione & sa¬
lute gentium. qͣ.¬
fecte. hoc illi crude¬
lorẽ uulnerũ meoꝵ .i. qͥ¬
catis illoꝵ: ad diderunt.
infixerunt lancea. &e clauis: ad didert̃. custodes se¬

Expanded text:
litate, quae est poena humani generis proredemptione et salute gentium. Qfecit, hoc illi crudlorem vulnerucatis eorum, addiderunt infixerunt lancea et clavis, addiderunt custodes se
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uita mea .i. ꝯfessio fidi. & tui nominis ods: defecit
plenitudinis. quia humana fragilitas ml boni in se¬
ꝑ hoc ostendit. qd̾ nec in aĩa: nec in corꝑe. ulla pot̾
cẽ hominis p̃sumptio. uł de ira sua. ꝓpria: agit. hic
uir sc̃s. Ira enĩ. alia ẽ iusta. alia iniqua. quia alia. est
sius: & alienis peccatis. uidens homines ꝯfitentes
dantes: & fidem ñ seruantes. quales gemit iste. exi¬
stens tanquam granũ. int̾ paleas.⁊ quasi lilium int̾
spinas. quib condolet ce irascit᷑. ex caritate. uñ alibi.
Telus domus tue comedit me. & salomon. Melior

Expanded text:
 id est, confessio fidei, et tui nominis, o Deus, defecit plenitudinis, Cassiod. quia humana fragilitas nil boni  hoc ostenditur quod nec in anima, nec in corpore ulla potest esse hominis praesumptio. Vel de ira sua propria agit hic sanctus vir. Ira enim alia est justa, alia iniqua, quia alia est psuis et alienis peccatis, videns homines confitentes dantes, et fidem non servantes, quales genuit iste existens tanquam granum inter paleas, et quasi lilium inter spinas, quibus condolet, et irascitur ex charitate. Unde alibi: Zelus domus tuae comedit me, et opprobria expr
Abbreviated transcription (Latin):
que hic ago: ñ sunt in claris uocib s ingemitib. quia
habundat inquitas multoꝵ. & uirtus mea infir ẽ
in pauꝑtate. uł egestate. quia refrigescit caritas mul¬

Expanded text:
quae hic ago, et non in claris vocibus, sed, in gemitibus sunt, quae hic ago, et non in claris vocibus, sed, in gemitibus sunt, quia abundat iniquitas multorum. Et virtus mea infirmata est in paupertate, vel egestate, quia refrigescit charitas mul
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uulnera diligentis: qͣm fraudulenta oscła odi¬
entis. Et alibi. Mel distillat de labiis m̾etricis. In la¬
bus uͦ scõꝵ: mors ẽ. uł gladiꝰ. quo peccantes ferunt.
qͣi irati. Bona ẽ hec ira. Iniqua aut̃ ẽ illa. quȩ tͣnsit in
plationẽ dissipat. quȩ ñẽ nisi in qͥeta mente. s inde post
paululum: plus ꝓficit ad uidendũ đm. ut colliriũ ocłis
appositũ: pͥus turbat uisũ. s post clariorẽ reddit. De
hac iraragit iste dicens. conturbatꝰ ẽ ocłs nĩs int̾ior:
ms̃ .i. omĩa intiora mea. Irascit᷑ enĩ iste: peccatis pa¬
learum. ñ tam̃ odit. in quo: extingueretur ocłs. uen¬
ter᷑ ꝓinq̾orib ponit᷑. quȩ t᷑bantur qn nec corripipoᷤᷤ¬
sunt impii. qͥb ñ clamat clare. s intus ingemiscit d¬
cit in dolore. Uita ꝑfectoꝵ ẽ. ꝓfectus alioꝵ. Uñ apłe.¬
ait. Nunc uiuimꝰ. si uos statis in dño. Et itẽ. Cupio
satione sua. ex laborib siuis: & p̾dicationib suis. ñ ꝓ¬

Expanded text:
sunt vulnera 63 diligentis, quam fraudulenta oscula odientis . Et alibi: Mel distillat de labiis meretricis. In labiis vero sanctorum mors est, vel gladius, quo peccantes feriunt quasi irati bona est haec ira. Iniqua autem est illa, quae transit in plationem dissipat, quae non est nisi in quieta mente; sed inde post paululum plus proficit ad videndum Deum, ut collirium oculis appositum, prius perturbat visum, sed post clariorem reddit. De hac ira agit iste, dicens: Conturbatus est oculus meus interior st omnia interiora mea. Aug. Irascitur enim iste peccatis palearum, non tamen odit, in quo exstingueretur oculus. Venter pro interioribus ponitur, quae turbantur, quando nec corripi possunt impii, quibus non clamat clare, sed intus ingemiscit, dctus aliorum. Unde Apostolus: Nunc vivimus, si vos statis in Domino . Et item: Cupio satione sua, et ex laboribus suis, et praedicatione sua non pr
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmata ẽ urtꝰ mea¬
matꝰ ẽ uigor m̃s. alia
Egeo resolutione: &e
parcit᷑ morti. Et in hoc: intirmata ẽ uirtꝰ. m̃a .i. sidu¬
tia mea. & ossa mea ꝯtͣbata st̃ .i. firmitas mea. cont᷑¬

Expanded text:
ta est virtus meamatus est vigor meus, alia egeo resolutione, et parcitur morti, et in hoc infirmata est virtus mea, id est fiducia mea, et ossa mea conturbata sunt, id est firmitas mea contu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.s. laus in grauib ẽ: ñ inpalea. Palea uolat. frumentũ
manet. qͥa graue ẽ. bona ẽ hec grauitas. longe distans
abilla. de quo alibi Usꝙ qͦ graui corde: hec confirmat.
suꝑgaudeant mͥ. In
sultant enĩ de palca
quia eis ñ nocui. Re¬
petit hic xp̃c de pas¬
eoꝵꝵ addat. Dico adu̾¬
nerit: ad decipiendum: & tẽptandũ. Et u̾e annuunt

Expanded text:
s est et granis, non in palea. Palea volat, frumentum remanet, quia grave est. Bona est haec gravitas, longe distans ab illa de qua alibi: Uusquequo gravi corde? Haec confirmat, gaudeant mihi. sultant enim de palea quia eis non nocui. Repetit hic Christus de paseorum addat. Dico advenent ad decipiendum et tentandum. Et vere annuunt
Abbreviated transcription (Latin):
misi redd̾e. ñ cogitaui furentẽ posse repet̾e. Siqͥs gͦ ommia
mendacia uitare ñ pot̃: uł sola huiꝰ necessitatis ha¬
beat mendacia: ut etiam ab istis: si sola remanserĩt:
liberari mercantur. & sp̃s scĩ robur acciꝑe. qͦ: qͥcquid
ꝑpetiendum ẽ: ꝓ u̾itate contempnat. Terctum uͦ
genus mendacii est: quod ex malignitate & dupli¬
citate ꝓcedit. quod ẽ omnib summopere cauen¬
Ioem repetit qd supra dix̃.ibi.
qui oꝑantur iniquitatem. ce
dolosum. scił. qui decipit uiuũ.¬
hoc ẽ qd̾ supra dixit. qui locun¬
tur mendacium. hos inquam:
abominabit᷑ dñs .i. exhereda

Expanded text:
romisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia romisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia mendacia vitare non potest, vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut etiam ab istis, si sola remanserint, liberari mereatur, et Spiritus sancti robur accipere, quod quidquid perpetiendum est, pro veritate contemnat. Tertium vero genus mendacii est, quod ex malignitate et duplicitate procedit, quod omnibus et summopere cavenidem repetit quod supra dixit, ibi, qui operantur iniquitatem et dolosum, scilicet qui decipit vihoc est, quod supra dixit: Qui loquuntur mendacium. Hos inquam abominatur, id est exhaereda
Abbreviated transcription (Latin):
Scit enim ille cui dicitur: causa ioc dici. & hec duo
genera mendacioꝵ: ñ sunt sine culpa. s ñ cum mag¬
na. ꝑfectis aut̃: non conuenit mentiri. nec etiã ꝓtẽ¬
porali uita alicuius seruanda. cuiꝰ morte: ñ occidit᷑
amma sua .i. iusti tacentis. uł alteriꝰ .i. occisi. Licet aut̃
eis: & si ñ falsum dicere: uerum tacere. Ut siquis non
uult hominẽ ꝓdere ad mortẽ. uerum taceat. s ñ fal¬
sum dicat. ne ꝓ corꝑe alt̾ius aĩam suam occidat.
Non ẽ enim culpa. uerum aliq̃n tacere. ut etiã dñs
in eugłio ostendit discipłis sius dicens. Multa ha¬
beo uob̃ dicere. que ñ potestis portare modo. Illudaũ
ubi ñ est duplex cor: non debet diq mendacium. Ut
u̾bigr̃a. Siquis cõmendet mͥ gladium.⁊ ꝓmittã red¬
Dere poscenti: si furens poscit: non debeo reddere. ne
se.uł alium occidat. Id̾o non ẽ hic duplex cor: qr cũ ꝓ¬

Expanded text:
Scit enim ille cui dicitur, causa joci dici. Et haec duo Scit enim ille cui dicitur, causa joci dici. Et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis autem non convenit mentiri, nec etiam pro temporali vita alicujus servanda, cujus morte non occiditur anima sua, id est justi tacentis, vel alterius, id est occisi. Licet autem eis si non falsum dicere, verum tacere. Ut si quis non vult hominem ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, ne pro corpore alterius animam suam occidat. Non est enim culpa verum aliquando tacere, ut et Dominus in Evangelio ostendit discipulis suis, dicens; Multa habeo vobis dicere, quae non potestis portare modo . Illud autem ubi non est duplex cor, non debet dici mendacium. Ut, verbi gratia, si quis commendet mihi gladium, et promittam reddere poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex cor, quia cum p
Abbreviated transcription (Latin):
quando uerum dicens: m̃tit᷑. qi contra conscientiam
loquitur. aliq̃n falsum dicens: uerax ẽ. qr ñ contra con¬
scientiam loquit᷑. Mendacium uͦ est. falsa sig̃catiouo¬
cis: cum intentione fallendi. Ut gͦ mendacium sit:
neceẽ est: ut falsitas subsit: & contra conscientiam
dicatur. Hoc aut̃ qd̾ hic ait. ñ generalit̾ de om̃i men¬
dacio accipiendum ẽ. sicut nec illud. Os qdm̃tit᷑. occid̃
aĩam. St̃ enim triagenera mendacioꝵ. Nlam sunt m̃¬
dacia quedam ꝓ salute. uł cõmod̾ o alicuiꝰ. ñ malicia .s
bemignitate dicta. ut obstetͥces in exodo fecisse legunt᷑
qr dixerunt pharaoni falsum: ꝓ filiis hebreoꝵ serua¬
tis. hec aut̃ mendacia: nonre. s in dolo. uł indole lau¬
daut᷑ .i. qui sic m̃tiunt᷑: ñ est mendacium in eis: s dol.
idest prudentia. uł indoles: laudant᷑. qr qͥ sic solũ m̃
tiuntur: merebunt᷑ aliq̃nabõi mendacio liberari. Est
etiam aliudgenus mendacii. qd̾ fit ioco. qd̾ ñ fallit.

Expanded text:
quando verum dicens, mentitur, quia contra conscientiam loquitur; aliquando falsum dicens, verax est, quia non contra conscientiam loquitur. Mendacium vero est, falsa significatio vocis, cum intentione fallendi. Ut ergo mandacium sit, necesse est ut falsitas subsit, et contra conscientiam dicatur. Hoc autem quod hic ait, non generaliter de omni mendacio accipiendum est, sicut nec illud: Os quod mentitur occidit animam . Sunt enim tria genera mendaciorum. Nam sunt mendacia quaedam pro salute, vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta, ut obstetrices in Exodo fecisse leguntur, quae dixerunt Pharaoni falsum, pro filiis Hebraeorum servatis . Haec autem mendacia non re, sed in dolo, vel indole laudantur. Qui sic mentiuntur, non mendacium in eis, sed dolus, id est prudentia vel indoles laudatur, quia qui sic solummodo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit.
Abbreviated transcription (Latin):
ate. Noncm̃ odiũ cadit in
d̾m. s odire dr malos: qr¬
ñ sunt manere in se. om̃s
dico: qui oꝑant᷑. imqͥtatẽ.
Non dicit qui oꝑati sunt.
ne excludat penitentiam.¬

Expanded text:
te. Non enim odium cadit in Deum, si odire dicitur malos, qun sinit manere in se. Omnes dico qui operantur iniquitatem. Non dicit qui operati sunt, ne excludat poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
IIon habitabit iuxtate
id non sic uidebit te: ut¬
adhereat tͥ. unde. subdit.
neq ꝑmaneb̃t imusti. In¬
iustus ẽ: qui non facit qd̾

Expanded text:
 habitabit juxta te, id est non sic videbit te, aereat tibi. Unde subdit, neque permanebunt injusti. Instus est qui non facit quod
Abbreviated transcription (Latin):
de ¶O In finẽ p̃s dauid.
quasi de sacerdote
ĩmolaturo. ⁊ rege
sub figura optan¬
Intentione monet fideles. ad ide desid̾ium. Mod̾. biꝑ¬
titus ẽ psalmꝰ. Primo. dicit ea quȩ temꝑe tͥbulationiˢ
in die tͥbulationis qua dixisti: pater clarifica filiũ tuñ.
ẜxaudiat dico: ita. ꝓtegat te nom̃ di. cuii studes: dei
dico laeob .i. iunioris popłi Iõꝙ te ꝓtegat: quia ad
de ꝑtinet ppłs posterius natus. ꝓ quo pugnas. hic

Expanded text:
 In finem, psalmus David, quasi de sacerdote immolaturo et rege  figura optanIntentio. Monet fideles ad idem desiderium. Modus. Bipartitus est psal. Primo, dicit ea quae tempore tribulationin die tribulationis, qua dixisti: Pater, clarifica Filium tuum. Exaudiat dico, ita protegat te nomen Dei cui studes, Dei dico Jacob, id est junioris populi. Ideoque te protegat, quia ad te pertinet populus posterius natus, pro quo pugnas. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habitandam. qr
ñ stetit inuia mũ¬
co: ut gygas. idest
sicut fortisimꝰ. &e om̃s homines in cõꝑabil urtute p̃¬
cedens. Bene gͦ gyganti cõꝑatur: quia imꝑtur babi¬
lis: in reuocabisis: humanã naturam: potentia
Ecce. Ipse qui ȩt̾nalit̾ a patre exiit: uenit in mun¬
dum. factus est homo. et iterũ relinquens mun¬
ñ temꝑalis. s et̃na. qua de patre natus ẽ. qui sub¬

Expanded text:
 habitandam, quia non stetit in via hut ut gigas, id est sicut fortissimus, et omnes homines incomparabili virtute praecedens. Bene ergo giganti comparatur, quia imlis, irrevocabilis humanam naturam potentia srit? Aug. ecce ipse qui aeternaliter a Patre exivit, venit in mundum, factus homo; et iterum relinquens munnon temporalis, sed aeterna, qua de Patre natus est. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum putant.
dimidiabunt. dies suos. ut si qͦs egetunt in malo.
reliquos agant in bono. redimentes tempꝰ s om̃s
bonos: s in malis continue ꝑseuerant. alii. dini¬
diant. alii implent dies bonos. quia alii moriun¬
tur in egypto. alii. in deserto. alii: in t̾ra scã. In
egypto moriuntur: qu in tenebris uicioꝵ usꝙ
ao finemute conu̾santur. In deserto: qui de confu¬
sione peceati exeuntes: errata ꝑ penitentiam em̃¬
dant. Implent dies: qui sine crimine in oꝑe iusti¬
cie usq ad finẽ uite ꝑseuerant. Hec tria gen̾a ho¬
minũ figurata sunt: ꝑ ea quę scripta sunt in uo

Expanded text:
quantum putant 1dimidiabunt dies suos, ut si quos egerunt in malo reliquos agant in bono, redimentes tempus , sed omnes bonos, sed in malis continue perseverant, alii dimidiant, alii implent dies bonos, quia alii moriuntur in Aegypto, alii in deserto, alii in terra sancta. In Aegypto moriuntur qui in tenebris vitiorum usque ad finem vitae conversantur. In deserto, qui de confusione peccati exeuntes, errata per poenitentiam emendant. Implent dies, qui sine crimine in opere justitiae usque ad finem vitae perseverant. Haec tria genera hominum figurata sunt per ea quae script
Abbreviated transcription (Latin):
Modꝰ. T̃riptitꝰ ẽ psalmꝰ. Pmo. crat eccłia. qͣsi uua
ab allophilis p̾ssa. sũmatim tangens tͥbulationes.
tis: dicit se ñ timẽ. Scdo: enum̾at mala quȩ sustinen¬
iam de malis scłi lib̾a. in futura beatitudine: uł cẽ
hic: laude cantare se ꝑmittit. ibi. In me sunt d̾s ⁊ c̃.

Expanded text:
Modus. Tripartitus est psalmus. Primo orat Ecclesia, velut uva ab Allophylis pressa, summatim tangens tribulationes,tis dicit se non timere. Secundo enumerat mala quae sustinenjam de malis saeculi libera, in futura beatitudine, vel etiam hic laudem se cantare promit
Abbreviated transcription (Latin):
cum qͥdam iudoꝵ uellent delere dicentes: noli scri¬
bere sħc natarenꝰ rex uidoꝵ: s quia hic dixit:
ego sum rex uidoꝵ: Respondit pylatꝰ Qd scripsi scͥp¬
psalmoꝵ. ne corrũpas tytuli inscriptionẽ. quia xp̃c¬
rer omnium monstrabat᷑. hoc: de euangłio est
Legit auto m libro regum: qd̾ dlauid fugiens saulẽ:
uenit ad achis regem geth. quȩ ẽ cunitas allophil¬
lorum ubi legitur fuisse ꝑegrinus. s ñ tñ retentu
quẽ olimin se. & nuncin menbris: tenent allophi

Expanded text:
cum quidam Judaeorum vellent delere, dicentes: Noli scribere: Jesus Nazarenus rex Judaeorum. sed quia hic dixit: Ego sum rex Judaeorum. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scrippsalmorum: Ne corrumpas tituli inscriptionem, qua Christus rex monstrabatur: hoc de Evangelio est. Legitur autem in libro Regum quod David fugiens Saulem venit ad Achis regem Geth, quae est civitas Allophylorum, ubi legitur fuisse peregrinus, sed non retentusquem olim in se, et nunc in membris tenent Allophyli,
Abbreviated transcription (Latin):
raret uolumen .i inm̃tis intelligentiam trahic̾et:
hoꝵ trium mist̾ia. Carmen cantant: qui peccati
lapsum ñ senserunt: lamentum: qui a peccatis ꝑ
lamentum penitentis resurgunt. ue: qui peccant
ꝯñ penitent. Illi dico ñ dimdiabunt: Ego aut̃ sꝑa¬

Expanded text:
raret volumen, id est in mentis intelligentiam trajiceret horum trium mysteria . Carmen cantant, qui peccatorum lapsum non senserunt. Lamentum quia peccatis per lamentum poenitentiae resurgunt. Vae qui peccant et non poenitent. Illi non dimidiabunt. Ego autem s
Abbreviated transcription (Latin):
abunt iusticiã es .i. filium di. uł mandata eius. An¬
.i. quia eum scdo fecit dñs. ꝑ regenerationem scił:
Qui enim pͥmo nos fecit ut eẽmus: scło fecit ut
ustiessemus. Nota psalmos de passione. sicut dixi¬
mus: in magna spe xp̃ianoor terminari. ut sci¬
atur ex passione salus esse:

Expanded text:
abunt justitiam ejus, id est Filium Dei, vel mandata ejus. An quia eum secundo fecit Dominus, per regenerationem scilicet; qui enim primo nos fecit ut essemus, secundo fecit ut justi essemus. Nota psalmos de passione, sicut diximus in magna spe Christianorum terminari, ut sciatur ex passione salus esse
Abbreviated transcription (Latin):
ria ꝓpħa. legit᷑ sedere suꝑ talentum plumbi. Id̃oq de¬
pharaone. ⁊ egyptiis legitur: qd subinersi sunt uelut
plumbum: i aquam uehementissimam. qr ingͣuatũ
erat cor pharaonis⁊ egyptioꝵ. Petruis quoq. quasi ali¬
quid plumbi habens. suꝑ aquas ambulans: timuit.
s pondere ñ grauatus: aquis ñ c̃ submersus. s ex¬
ambulauit. tanquam plumbee grauedinis nchil
habens. Uñdieit. ysaias. Et ascendet dñs suꝑ mni¬
bem leuem. qr carnem suscepit. nob̾ contra in centi¬
ua uicioꝵ. refrigerium p̃bentẽ. omĩs noxiȩ grauedi¬
nis lib̾am. Uos aut̃ filii hominũ. estis: grauĩ corde.
Et usq quo erit istud: Uł sdest saltem. in aduentum
filii dei p̃sente uitate: cesset error ur̃. Scquit᷑. ut qͥd

Expanded text:
ta legitur sedere super talentum plumbi . IdePharaone et Aegyptiis legitur quod submersi sunt velut plumbum in aquam vehementissimam , quia ingravatum erat cor Pharaonis et Aegyptiorum. Petrus quoque quasi aliquid plumbi habens, super aquam ambulans timuit; sed pondere non gravatus, aquis non est submersus; sed exambulavit, tanquam plumbeae gravedinis nihil habens. Unde dicit Isaias: Et ascendit Dominus super nubem levem . Quia carnem suscepit, nobis contra incentiva vitiorum refrigerium praebentem, omnis noxiae gravedinis liberam. Vos, inquam, filii hominum, estis gravi corde, et usquequo erit istud? Aug. Id est saltem in adventu Filii Dei, praesente veritate cesset error vester. Ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ faciunt qd̃ ꝓmittunt. scił beatos. & ut qͥd hoc
facitis: scił cur de t̾reuis quȩ uana sunt. ⁊ transeunt:
uultis eẽ beati: Sola uitas. facit beatos. ex qͣua st̃ oĩa
Ut qͥd gͥamore tẽporalium rerum detineminie Ut qͥd
tanquam pͥma extrema sectamini: ¶ Diapsalma.¬

Expanded text:
n faciunt quod promittunt, scilicet beatos. Et ut quid hoc facitis, scilicet cur de terrenis, quae vana sunt et transeunt, vultis esse beati? Sola veritas faciomnia, ut quid temporalium rerum amore detinemini, ut quid tanquam prima extrema sectamini, quod est va
Abbreviated transcription (Latin):
sannauerunt me dicentes. Alios saluos fecit. scipsum
non pot᷑ saluum facere. Subsantiauerunt dico: sub¬
sannatione. hoc genus locutionis .s. ubi ẽ geminatio
ponitur: cum res copiose facta dicit᷑. ut benedicens
deficit: dentib frendit. & qd̾ uult: tacens ostendit.

Expanded text:
sannaverunt me, Aug. dicentes: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere . Subsannaverunt, dico subsannatione: Hoc genus locutionis, scilicet ubi est geminatio, ponitur, cum res copiose facta videtur ut dicitur: Ut deficit, dentibus frendet: et quod vult, tacens ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
requirens ultione ꝗͣ
exercet contra occiso¬
res. sanguinẽ eoꝵ re¬
cordatus ẽ. ipsoꝵ oc¬
cisoꝵ consolando eos.¬
ceglorificando uł ita.
aimunciate int̾genteᷤᷤ
qui missi sunt cuangelizare: nemo cre
soerit: recordat est suoꝵ. glorificando eos ⁊ consolando
q& interfector es puniendo. Recordatus aut̃ dicit. ñ quod
obluuo cadat in đm. ⁊ post obliuionẽ memor fiat: si q
post longum tempꝰ futurum ẽ uidiciũ oe dicit᷑ hoc: se¬
cundum affectum infirmoꝵ. qͥputant eũ oblitũ. quia

Expanded text:
requirens ultionem, exercet contra occisores, sanguinem eorcordatus est, ipsorum occisorum consolando eos,glorificando. Vel ita: Annuntiate inter gentes qui missi sunt evangelizare, nemo credso erit, recordatus est suorum, glorificando eos et consolando, et in terrores puniendo. Recordatus autem dicit, non quod oblivio cadat in Deum, et post oblivionem memor fiat, sed quia post longum tempus futurum est judicium: et dicitur hoc secundum affectum infirmorum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nune ꝑ specłm contẽplat᷑ dm Sicut enĩ ierłm que int̃¬
p̃tatur uisio pacis. significat suꝑ cȩlestem eccłiam: Ita
hon gestat imaginem ȩccłiȩ. que nunc ẽ. qr syon int̾¬
p̾tatur specłatio. que m agitur ut ꝑueniamus ad paeiᷤᷤ
uisionẽ .i. de fyonin ierłm. Quelibet aut̃ specłatio studi
osa it merrorem: nis dñs in ea habitet. Sequit᷑. & annũ¬
ciate int̃ gentes studra eiꝰ quȩ ħt erga suos. Quȩ sunt illa

Expanded text:
nunc per speculum contemplatur Deum. Sicut enim Jerusalem, quae interpretatur visio pacis, significat super coelestem Ecclesiam, ita Sion gestat imaginem Ecclesiae, quae nunc est. Quia Sion interpretatur speculatio, quae modo agitur, ut perveniamus ad pacis visionem, it in errorem, nisi Dominus in ea habitet, annuntiate inter gentes studia ejus, quae habet erga suos. Quae sunt illa
Abbreviated transcription (Latin):
mat. o xp̃e qui uideris tm̃ homomn cruce pendens:
ex altare ut appareas d̃s. exaltare: ut qui pendesin
cruce: in maiestate cum patre regnare cognoscaris.
slon enĩ qͣntum ad se: s qͣntum ad bomines exaltat᷑.
Exaltare dico: suꝑ celos. ad litt̾am. qm̃ sedet ad dexte¬
ram d̾i patris. ut iudicet iudeos in t̾ra. & suꝑ cȩlos cẽ

Expanded text:
mat, o Christe, qui videris tantum homo in cruce pendens, exaltare, ut appareas Deus, exaltare, ut qui pendens in cruce, in majestate cum Patre regnare cognoscaris. Non enim quantum ad se, sed quantum ad homines exaltatur. Exaltare dico, super coelos. Ad litteram, quoniam sedet ad dexteram Patris, ut judicet Judaeos in terra. Et super c
Abbreviated transcription (Latin):
lumine ecelie obscurato: ꝓpt̾ multos carnales ⁊ iꝑitos
am̃ q̃ ꝑfecisti destrurert̃. hoc ñ mutat᷑. ułita abil¬
lo loco. Qm̃ecce. Et sunt hii terrores: &e u̾ba ħeticoꝵ:
cõminantium nob̃ de pecc̃orib. ut ad se qͣi ad iustoᷤ
tͣnscamꝰ. Dicunt enĩ. Debetis ad nos transire. qm̃ ecce
pecc̃ores intenderunt arcũ .i. scripturas carnaliter
int̾pretant᷑ & ꝑauer̃ sagittas suas in pharet᷑ .i. uene¬
nata uerba in corde. Ad quid: ut sagitent in obscuro¬
quib añ loquebatur: ad dm. Qͣ aliqͥs dicat. Cur dict̃
tͥ transingra: cur de pecc̃orib te t̾rent. qͥ intendunt

Expanded text:
lumine Ecclesiae obscurato, propter multos carnales et imperitoslumine Ecclesiae obscurato, propter multos carnales et imperitosdestruxerunt: hoc non mutatur. Vel ita ab illo loco: Quoniam ecce: et sunt hi terrores et verba haereticorum comminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, id est Scripturas carnaliter interpretantur. Et paraverunt sagittas suas in pharetra, id est venenata verba in corde. Ad quid? Ut sagitquibus ante loquebatur, ad Deum. Quasi aliquis dicat: Cur dicunt tibi, transmigra? cur de peccatoribus te terrent, cum tendunt
Abbreviated transcription (Latin):
fulgor nubilo interpolatur. uł in eclips: ubi cruenta
adhuc noua: nondum maior t̾ris effulsit. uł cũ nubi¬
b blasphemoꝵ tecta untuꝑatur: uł cum cedib marqi¬
rum ẽ cruenta. In his t̾rorib &e obscuritatib eccłic iri¬
qui dolos a u̾ba iacłantur ut rectos ꝑu̾tant. qr sciunt
hȩc tẽpora decipiendis infirmis accomoda. Dicit gͦ ut
b eccłiȩ. quȩ trib modis obscurat᷑. ut p̃dictum ẽ. Uel
obscura dicitur eccłia: dum filii eius peccant. & imꝑiti
& carnales mult: in ea habundant. & tunc occasio¬
ne obscure lunȩ: obꝓbria ingerunt miqͥ hetier. catho¬
licis. eoquod talib cohabitant.⁊ a talib sacramenta
accipiant. s nichil timendum ẽ confident in dño. T¬
meat ille qͥ confidit in homine: qͥ tunc dicit sc̃a cẽ sac̃¬
menta: cum ꝑ scõs dant᷑. & ẽ senso. ut sagittent rectos
corde mobscura luna .i. cũ senserint se ñ posse contunci

Expanded text:
fulgor nubilo interpolatur, vel in eclipsi, ubi cruenta fulgor nubilo interpolatur, vel in eclipsi, ubi cruenta adhuc nova nondum terris major effulsit, vel cum nubibus blasphemorum tecta vituperatur, vel cum caedibus martyrum est cruenta. In his terroribus et obscuritatibus Ecclesiae, iniqui dolosa verba jaculantur, ut rectos pervertant, quia sciunt haec tempora decipiendis infirmis accommoda. Dicit ergo: Ut Ecclesiae, quae tribus modis obscuratur, ut supra dictum est. Vel obscura dicitur Ecclesia, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacramenta accipiant. Sed nihil timendum est confidenti in Domino. Timeat ille qui confidit in homine, qui tunc dicit sancta esse sacramenta, cum per sanctos dentur. Et est sensus: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est cum senserint se non posse convinci,
Abbreviated transcription (Latin):
illam ad nos: quȩ ñ uidetur ab eo. ⁊ id̾o ñ lucet nob̃. sed
qñ recedit ab eo:. illustratur ab ea parte. qͣm ħt ad nos.
donec sole occidente: plena surgat ab oriente. Cũ ant̃
eccłiȩ. quȩ lumen ñ ħt nisi a sole iusticiȩ .i. xp̃o. qui in¬
gͦ istarum duarum oppinionũ sit uera: congrue lu¬
na allegorice accipitur eccłia. Siqͥs aut̃ hec obscura¬
uitat: cui in his obscuritatib magis negociosis quã
fructuosis: aninium exercere. aut ũ libet. aut ñ uacat.
sis: attendere. popłarib ocłis increinenta ⁊ detͥmenta
lune. que si deficit ut renouct᷑. notat cccłiam ubi credi¬
tur. resurrectio mortuoꝵ futura. Ecce: qualit̾̃ luna sig¬
ificat eccłiam. Nunc uidendũ ẽ: quom obscuritas lunc
obscuritatẽ eccłiȩ sig̃cat. Obscura aut̃ est. uł fit luna.
trib modis. uł cum menstrius eursib finit᷑. uł cũ q̃

Expanded text:
illam ad nos quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis; sed illam ad nos quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis; sed cum recedit ab eo illustratur ab ea parte quam habet ad nos, donec, sole occidente, plena surgat ab oriente. Cum autemEcclesiae, quae lumen non habet, nisi a sole justitiae, id est Chrigo istarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuritatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat,sis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruis cursibus finitur, vel cum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte edidisti. uł ꝑfeci
fecit: tent in obscura luna rectos corde. lima.
congrue ligeat ȩceliam. Duȩ emin sunt oppimones
deluna. qͣ̃rum q̃ uera sit ul ñ omĩno uł difficile se¬
ri pot̃. Alii dicunt eam suũ lumen hr̃e. s globũ eius
dimidiũ lucere: dimidiũ obscurũ eẽ. Dum aut̃ partẽ
illam quȩ lucet: paulatim ad t̾ram inu̾tit. ut uideri
possit: corniculata apparet. & sic erescit: donce illa
pars totauideatur. & dum iterum conu̾titur: obscu¬
ra pars incipit apparere.donec nob̾ tota iterum offe¬
ratur. hec ẽ eccłia. que ex sp̃ualium parte lucet. ⁊ excar¬
nalium parte obscura est. & sp̃uał quidẽ pars. mͦ appa¬
ret hominib ꝑ bona oꝑa. mͦ latet in conscientia. sol
dõnota. & solo corpore usdet᷑. sicut contingit: cum oramꝰ
in corde. & qi nichil agere uidem᷑. cum tñ. ñ ad t̾ram: s
sursum: corda dirigamus ad dnm. Alii aut̃ dicunt: qd̾
luna ñ ħt lumen nisia sole. s qñ est cũ illo: ħt partem

Expanded text:
fecte edidisti. Vel perfeittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. Duae enim sunt opiniones de luna, quarum quae vera sit, quae non omnino vel difficile sciri potest. Alii dicunt eam suum lumen habere, sed globum ejus dimidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem illam quae lucet paulatim ad terram convertit, ut videri possit, corniculata apparet; et sic crescit donec tota illa pars videatur et dum iterum convertitur, obscura pars incipit apparere, donec nobis tota iterum auferatur. Haec est Ecclesia, quae ex spiritualium parte lucet, et ex carnalium parte obscura est, et spiritualis quidem pars, modo apparet hominibus per bona opera, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore videtur. Sicut contingit cum oramus in corde, et quasi nihil agere videmur, cum tamen non terram, sed sursum corda dirigamus ad Dominum. Alii autem dicunt quod luna non habet lumen nisi a sole, sed quando est cum illo habet partem
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃c uͦ tantam pacẽ exhibuit: qd̾ etiã traditorẽ suum
uidam: mira patientia tolerauit. ⁊ ad p̃dicandum
regnum ecloꝵ cũ alus apłis misit. Ier. sic̃ ⁊ cet̾is. eu¬
charistiam dedit. quẽ. ante traditorẽ suum. ⁊ dia¬
bolum nominauit. Cui p̃dicta id̃o contulit: ut ostẽ¬
deret: dona dĩ ad eos ꝑuenire: qui fidem accipius
etiã sitał sit ꝑ quẽ accipiunt: q̃ͣlis iudas fuit. Et¬

Expanded text:
 tantam pacem exhibuit, quod etiam traditorem suum Judam mira patientia toleravit, et ad praedicandum regnum coelorum cum aliis apostolis misit. Et ei sicut in caeteris eucharistiam dedit, quam ante traditorem suum 24 et diabolum nominavit. Cui praedicta ideo contulit, ut ostenderet dona Dei ad eos pervenire qui fidem accipiunt, etiam si talis sit per quem accipiunt, qualis Judas fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
subtilẽ. ut sib uidecur: intellec¬
tum habuerunt. & alios remissum hr̃e existimant. &
parauert sagittas suas in pharet᷑ .i. parata hñt in cor
rectos corde .i. in simplici sensu degentes. uł sagittent
is E arcum: hoc faciunt: non qd̾ scriptura ad hoc ua¬

Expanded text:
subtilem, ut sibi videtur intellectum habuerunt, et alios remissum habere aestimant, et paraverunt sagittas suas in pharetra, Aug. id rectos corde, id est in simplici sensu degentes. Vel sagittentis. Per arcum hoc faciunt; non quod Scriptura ad hoc va
Abbreviated transcription (Latin):
portat. Si enĩ offenderis in lege: ipse qui ꝑte sangui¬
dicens. & dirige me ult̾ius: in semita recta .. in recti¬
inimicos meos quiinsidiari ñ cessant. Nota qd duo
dicit .s. legẽ pone. & dirige. Illud: ad p̃ceptum ꝑturi:
qͥa in p̾cepto ẽ correptio. hoc: ad mĩam ꝑtinet. per¬

Expanded text:
portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguidicens et dirige me ulterius in semita recta, id est in rectiinimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota quod duo dicit, scilicet legem pone, et dirige. Illud ad praeceptum pertinet, quia in praecepto est correctio; hoc ad misericordiam per
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq enĩ alicui adħent: ĩatera eĩ dicunt᷑. uñ sole¬
mus ita loqͥ. bonus homo ẽ. s pͣua lat̾a habet .i.
maligni sunt: quiei coniunch sunt. Ita: gentes
erant diabollatera. hȩc inqͣm. sunt quitas regiᷤᷤ
magni .i. dei. Alii reges ñ sunt magni. & ẽ sensus.
Ouo parietes conuenerunt in lapid̾e angularẽ.
qui fecit utraq unũ. ut ec̃t unum ouile. ce unꝰ¬

Expanded text:
Quicunque enim alicui haerent latera ejus dicuntur. Unde solemus ita loqui, bonus homo est, sed prava latera habet, scilicet maligni sunt, qui ei juncti sunt. Ita gentes erant diaboli latera. Haec, inquam, sunt civitas regis magni, id est Dei. Alii reges non sunt magni. Et est sensus: Duo parietes convenerunt in lapidem angularem, qui fecit utraque unum , ut esset unum o
Abbreviated transcription (Latin):
lia translatio. Alii enĩ transferunt sic. Bilatans exul¬
tationes uniu̾sȩ t̾re. Ip̃e est xp̃c. qui ꝑ uniu̾sam
ȩccłiam gaudia dilatat. Mons syon. ⁊c̃. ꝑ partes:
ostendit qd dix̾at. ꝑ montc̃ syon iudeos sig̾eans ꝑ
lat̾a aquilonis: gentes. quȩ adherent diabolo. qui
ascendam in celum. & ponã sedẽ meam ab aqͥlone.
& ero similis altissimo. Uñ in canticis. Surge aqͥlo

Expanded text:
lia translatio; alii enim transferunt sic: Dilatans exsultationes universae terrae. Ipse est Christus qui per universam Ecclesiam gaudia dilatat. Mons Sion, etc., per partes ostendit quod dixerat, per montem Sion, Judaeos significat; per latera aquilonis, gentes quae adhaerent diabolo, qui Ascendam in coelum et ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs deleitulcades ⁊ iudeos. s ades ad litt̾am locꝰ est
alit̾ hodie: mȩccłia. qñ etia dura corda ad fidẽ ꝯu̾tunt᷑
quȩ emanant suꝑ aquas uiuas. Int̾ptat᷑ aut̃ cades:
t̾ram: ut fructificent .i. dat intellectum: ut scripturaᷤᷤ
etiã scd̃m anagogen ꝑcipiant. qd̾ fit in m̃te bene pac¬
cata consilio. ꝑ hunc aut̃ intellectum. scripturarum:
puenit usq ad sp̃m sapientiȩ. & facit eos ceruos. qͥ
condescendant in montẽ sapientiȩ. quȩ ẽ de dini¬
na eẽntia. ⁊ hoc ẽ quod

Expanded text:
n. id est Judaeos. Cades ad litteram locus est, aliter hodie in Ecclesia, quando etiam dura corda ad fidem convertuntur, quae emanant aquas vivas. Interpretatur autem Cades terram ut fructificet, id est dat intellectum, ut Scripturas et secundum anagogen percipiant, quod fit in mente bene pacata consilio. Per hunc autem intellectum Scripturarum provehit usque ad Spiritum sapientiae, et facit eos cervos qui conscendant in montem sapientiae, quae est de divina essentia. Et hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
cormũ .i. filius udoꝵ scd̃m carnem. qui muna lege
suꝑbiunt. Id̾oꝙ dicunt᷑ unicornes. uł ita. Et dilectuᷤ.
illi cõminuentur : slon ẽ mirum. ⁊ dilectꝰ ei .i. xp̃c:
.i. scd̃m qd̾ homo ẽ. Alit̾ enim cum sit ds. ñ uidet᷑ posse
cõminii. Dcinde subdit de spũ consilii. dicens Uox¬

Expanded text:
id est, filius Judaeorum secundum carnem, qui in una lege superbiunt, ideoque dicuntur unicornes. Vel ita, et dilectus, illi comminuentur? Non est mirum. Et dilectus enim, id est ipse est homo. Aliter enim cum sit Deus non videtur posse comminui. Deinde subdit de spiritu consilii, dicens: VER
Abbreviated transcription (Latin):
uos nos fecit. Non enim digni eramꝰ. Quo ẽ enĩ pec¬
cator dignꝰ nisi supplicio: S ipse impios ꝑfidem ui¬
stificauit. eisq uitam donauit. Aduesꝑmn demo
Aduesperumuͣn

Expanded text:
vos nos fecit; non enim digni eramus. Quo est enim peccator dignus, nisi supplicio? sed ipse impios per fidem justificavit, eisque vitam donavit. VERS. 6.-- « Ad vesperum
Abbreviated transcription (Latin):
ita xp̃c super om̃s creaturas conscendit. Iꝑse ẽ: qͥ do¬
cet: ab ĩminentib insidiis me cautũ faciendo: manꝰ
sunt arcus ereus: quia p̃dicando ñ mollescunt. s sẽ¬
ꝑ fortes u̾ba salutis iacłantur. Et dedisti m ꝓtectionẽ
idest potentia dĩtatis. quȩ me hominẽ: in altũ consti¬
tuit. & disciplinat. correx̃. uł direxit me in finem. &e
effectus correcti: & docti. fuit in xp̃o. qui tam̃: nec a
malo correctus: nec qd̾ ignoraret doctus fuit. Sequit᷑.

Expanded text:
ita Christus super omnes creaturas conscendit. Et ipse est qui docet, ab imminentibus insidiis me cautum faciendo, manus sunt arcus aereus, quia praedicando non mollescunt, sed semper fortes, verba salutis jaculantur. Et dedisti mihi protectionem id est potentia deitatis quae me hominem in altum constituit; et disciplina tua correxit, vel, direxit me in finem et effectus correcti et docti fuit in Christo, qui tamen nec a malo correctus, nec quod ignoraret doctus fuit. D
Abbreviated transcription (Latin):
latam fecistica¬
ritatẽ: hilarit̃.
oꝑantẽ. etiã de
his que subme
sunt. scił. de mor¬
atio. Non sunt infir¬

Expanded text:
latam fecisti charitatem hilariter operantem, etiam de his quae sub me sunt, scilicet de morEt non sunt infir
Abbreviated transcription (Latin):
letionẽ omniũ pec
ne pumiat. Adu̾te gͦ pecc̃m: ut au̾tat ds. ne au̾ten¬
uigiliarum ego uideo Uirga uigiliarum: ds est.
qui uigilat. suꝑ ppłm suũ. ad puniendũ. si ille dor¬
mit ad confitendum. Dormit uo: si ille iugilat. Dico.
aute. ⁊ autendo: dele. de noticia tua. om̃s miqͥtates
meas. Plus p̃sumit iste ueniã pct̾e: quam de illogͣ¬

Expanded text:
letionem omnium peccne puniat. Adverte ergo peccatum, ut avertat Deus: ne advertenvigiliarum ego video . Virga vigiliarum Deus est, qui vigilat super populum suum ad puniendum, si ille dormit ad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua omnes iniquitates meas, plus praesumit iste, quam de illo gr