comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uari. Aug̾. i ait. ꝙ nłło mͦ se uideũ. ł illa legalia ser¬
uare simłau̾it. s uere uid̾s fu̾it. ⁊ u̾e nõ spem ponẽs
illa legalia seruau̾it. q̃ dicebat post xp̃m sũ peccatõ
dicit canꝗͣ: quia nõ uere indͣ erat. sic̃ nec u̾e gen¬
tilis. quib in cibis ⁊ in hꝰmodi assensit. nec tñ in cul¬
tu ẏdoloꝵ. quia in xp̃o ih̃u. nec cͥcũcisio ⁊ͥ aliqͥd. nec
qui ministrat egroto fit qiͣ eger. nõ cũ se febres
hab̾e m̃titur. s c̃ aĩo ꝯdolentis cogitat. quomͦ ser¬
uiri sibi uelit si egrotaret. Ait .. aõ. ita. Fc̃s sũ au.¬

Expanded text:
 modo se Judaeum, vel illa legalia servare simulavit; sed vere Judaeus fuerit, et vere non spem ponens illa legalia servaverit, quae dicebat post Christum sine peccato dicit tanquam, quia non vere Judaeus erat, sicut nec vere gentilis, quibus in cibis et in hujusmodi assensit, nec tamen in cultu idolorum, quia in Christo Jesu, nec circumcisio est aliquid, nec qui ministrat aegroto, sit quasi aeger; non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat quomodo serviri sibi velit si aegrotaret. Ait enim Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
siłia gentib. ⁊ sic oĩb. Oĩa fc̃s ÷. nõ m̃tientis astu. s
affectu ꝯpatientis.i. nõ oĩa mala eoꝵ fallacit̾ agẽdo.
s om̃iũ mał tanꝗͣ sua eẽnt miscdit̾ medicando. aliiᷤᷤ
agens q̃ sibi fieri uellet.si opꝰ ẽẽt. sogitat .ꝑ. ut hõ se
ee potuisse in eis uiciis. in quib st̃ aliĩ. Uñ alibi ait.

Expanded text:
s affectu, id est non omnia mala eorum fallaciter agendo, sed omnium malis tanquam sua essent misericorditer medicando, aliis agens quae sibi fieri vellet, si opus esset. Cogitat enim ut homo se esse potuisse in eis vitiis in quibus sunt alii. Unde alibi dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uere hoc dirit. sic̃ ⁊ cet̾a suꝑtꝰ. ubi dixit:⁊ sibi sũptꝰ
deberi.⁊ tñ abstinuit. neuidẽt᷑ eugłii uẽditor⁊ne
u̾bi dei cursũ ap̃ ĩꝑitos in malam suspicionẽ deci¬
dens ĩpediret. noluit acciꝑe qd̃ ei iure diuco debe¬
bat᷑. nec idõ quia nolurt: utiq m̃titꝰ ÷. Nõ .N. dixro
nõ sibi oeberi. s deberi ostendit.⁊ debito se usũ nõ
eẽ. nec oĩo uti uelle ꝑfessus ẽ. eo ip̃o factꝰ ÷ infirmꝰ in¬
firmis. Non ÷ gͦ fallax u̾sipellis simłãtio. s oĩb con¬
gruit eius misericors ꝯpassio. portat q infirmita¬
tẽ eoꝵ in ꝯpassioĩs silituoine. ñ fallens m̃dacĩ fictiõe.

Expanded text:
caetera superius ubi dixit, et sibi sumptus deberi; et tamen abstinuit ne videretur Evangelii venditor, et ne verbi Dei cursum apud imperitos in malam suspicionem decidens impediret. Noluit accipere quod ei jure Dominico debebatur: nec ideo quia noluit utique mentitus est. Non enim dixit non sibi deesse, nec omnino uti velle professus est, eo ipso factus infirmis infirmus. Non est ergo fallax et versipellis simulatio, sed omnibus congruit ejus misericors compassio, portatque infirmitatem eorum in compassionis similitudine, non fallens mendacii fictione,
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa.i. nõ ita hoc dixit. ut se fing̾et iudeũ. sic̃ qui¬
dã putãt. Lib̃em alla fecit. sic̃ ait. Circ̃cisus quis
tib ⁊ parũ incelligentib fuixisse putatꝰ est. Iudeꝰ
enĩ erat ⁊ cͥc̾cisus uocatꝰ. noluit adduc̾e p̃puciũ .l.
noluit ita uiu̾e ac si cͥcũcisus nõ ẽẽt. Hoc.q. iã in
potestate habebatii sub lege qͥd̃ seruilit̾ nõ erat.
uere gͦ nõ ficte ut iud̾s ꝗ erat uixit. sic̃ nec fallacit̾
gencilẽ se funxit. s licite om̃ib cibis qͦs ⁊̃ dãpnãt
iuder: ꝑmisit uti. cui oĩs creatura dĩ nõ simłate s
istis ẽẽt duplex. aliud habens in corde. aliud in ostẽ
deoꝵ. c̃ ⁊ gentib factus sit tanꝗͣ gentilis. nec tñ suᷤ¬

Expanded text:
id est non ita hoc dixit, ut se fingeret Judaeum, sicut quidam putant. Libere enim illa fecit, sicut ait: Circumcisus quis tibus et parum adtendentibus finxisse putatus est; iudaeus enim erat et circumcisus uocatus; noluit adducere, id est noluit ita uiuere, ac si circumcisus non esset. hoc enim iam in potestate habebat. et sub lege quidem non erat Vere ergo non ficte ut Judaeus quod erat, vixit, sicut nec fallaciter gentilem se finxit; sed licite omnibus cibis quos etiam damnant Judaei permisit uti, cui omnis creatura Dei non simulate, sed istis esset duplex, aliud habens in corde, aliud in ostensudaeorum, cum et gentibus factus sit tanquam gentilis, nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc simłate fec̾it. qd si absurdissuuũ atq falsissim̃
est. gͦ ⁊ illa in quib iudeoꝵ consuetuduu ꝯgruebat.
lib̃tate prudẽti nõ nec̾itate seruili ł dispensatione
fallaci agebati Cur .n. oleastro inserto u̾itatẽ serua¬
uit. ⁊ naturalib ramis nescio qd dispensatoriũ sims¬
lationis uelam̃ obtendit: Ita ⁊̃ c̃dicit. Qs infir ⁊¬

Expanded text:
hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, ergo et illa in quibus Judaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate servili, vel dispensatione fallaci agebat. Cur enim oleastro inserto veritatem servavit, et naturalibus ramis nescio quod dispensatorium simulationis velamen obtendit? Ita etiam cum dicit: Quis infir
Abbreviated transcription (Latin):
transibo.Apud
uos autem forsi¬
tan manebo.uel
etiã hiemabo. ut
uos me deducatiᷤ
quocũq iero. No¬
lo enim uos mͦ in
transitu urdere.
Spero enim me
aliquantulumtẽ¬
poris manere ap̃
uos si dñs ꝑmisit.
ꝑmanebo autem
ephesi usq ad pẽ¬
tecosten. Ostium
enim michi aꝑtũ
ẽ magnum et eui¬
dens. et aduersa¬
rii multi. Si autẽ
uen̾it timotheuᷤ
uidete ut sine ti¬
more sit apuduoᷤ.
opusenim dĩ oꝑat¬

Expanded text:
transibo. Apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hyemabo, ut vos me deducatis 153 quocunque iero. Nolo enim vos modo in transitu videre. Spero enim me aliquantulum temporis manere apud vos, si Dominus permiserit. Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, et evidens, et adversarii multi. Si autem venerit Timotheus, videte ut sine timore sit apud vos: opus enim Do
Abbreviated transcription (Latin):
nere. aliud: si dimittit᷑ ꝑꝑ dm̃ ab illo
qͥ abhorret nom̃ xͥ. Ibi beniuolencie
lex nõ seruat᷑. hic u̾itas custoditur.
Idoq cũ liceat semꝑ d inutt̾e. nõ tñ
teit se alii semꝑ copłare fideli. s ñ alii

Expanded text:
et aliud si dimittitur propter Deum ab illo qui abhorret nomen Christi. Ibi benevolentiae lex non servatur, hic veritas custoditur. Ideoque cum liceat semper dimittere, non tamen lii dicunt potest se alii semper copulare fideli, sed non alii
Abbreviated transcription (Latin):
cogro᷑ fideł sequi iufidelẽ. odio fidĩ dis¬
cedentẽ. S ꝗͣ oui in pace simił ẽẽ pos¬
sunt: nõ separent᷑. si in eo pot̾unt uo¬
cari. in eo manend̾ est. ⁊ idõ ait. Nõ t̾
subiectꝰ. quia nõ debet᷑ reu̾encia ꝯui¬
gii: ei qui horret auccorẽ ꝯuigii. Nõ ÷¬

Expanded text:
 odio fidei discedentem. Sed quandiu in pace simul esse possunt non separentur, si in eo poterant vocari, in eo manendum est. Et ideo ait non est subjectus, quia non debetur reverentia conjugii ei qui horret conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
seruare. quia ĩꝑace uocaũ nos ds̃. Et
oportet nos litigare c̃ discedente.
qͥ odio fĩdĩ discedit. Uude .q. Su pra
hortatꝰ ÷ ne fideł deserat infĩdelẽ.
idͣ hortat᷑ reddens r̃onẽ. cur nõ expediat.ut fidelis

Expanded text:
sius quia in pace vocavit nos Deus, et oportet nos litigare cum discedente, quia odio fidei discedit. Unde enim supra hortatus est ne fidelis deserat infidelem peidem hortatur reddens rationem cur non expediat, ut fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
endã. ⁊ i d d excepit exploratores coꝵ. uñ subdit. exci.
betisouo testam̃ta ꝑ apłos tanqͣ
exploratores a xp̃o missos creden¬
do exciꝑe.⁊ ita cũ iufidelib ñ ꝑibr
xi.⁊ pła credentiũ exempla posui.
⁊ qͥo ad huc dicã: Si uolo singła
ł tp̃s uite. enar. de gedeon. qua¬
lit̃ accepto signo uelleris a dño
iuit contra madianitas. c̃ trecẽ
tis uiris. expugnauit q eos uoc¬
tu. ⁊ de barach. de qͦ in libro indi¬
cũ legit᷑ .ꝙ. ia bin rege canaan
pit barach filio abynoen ut as¬
⁊ iret ꝯtra sisarã pͥncipẽ exer¬
citus iabin. qͥ dirit se ire. si ip̃a
ẽ eo iret. Itaq ⁊ unt ip̃a cũ eo.
cong̾gau̾at sysara ad torrẽtẽ
cyson. fugitq sysara ad tẽto¬

Expanded text:
endam, et ideo excepit exploratores eorum. Unde subdit: Excipibetis duo testamenta per apostolos tanquam exploratores a Christo missos credendo excipere. Et ita cum infidelibus non perxi, et plura credentium exempla posui. Et quid adhuc dicam? Si volo singula pus vitae, enarrantem de Geaeon, qualiter accepto signo velleris a Domino ivit contra Madianitas cum 300 viris, expugnavitque eos noctu; et de Barach, de quo in libro Judicum legitur quod, Jabin rege Chanaan pit Barach filio Abynoen ut aset iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tent
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ⁊ dͤ sãson. qͥ ut legit᷑ in libͦ
iudicũ afflixit uehementer
philisteos. ⁊ de iepthe. qui c̃
iret ad pugnã contra hosteᷤ.
uouit dño. qd si tͥumphũ de
hostib asseq̃ret᷑: rediens qd
pͥmo occurreret offerret dño.
occurrit q ei filia ꝗͣ ĩmolaũ¬

Expanded text:
it. Samson. Hic, ut legitur in libro Judicum, afflixit vehementer Philisthaeos. Jephte. Hic, cum iret ad pugnam contra hostes, vovit Domino quod, si triumphum de hostibus assequeretur, rediens, quod primo occurreret, offerret Deo: occurritque ei filia, quam immola
Abbreviated transcription (Latin):
mi nõ fluctuantes. ⁊ stabileᷤᷤ
ut ꝑuos nõ recedatis. ⁊ ĩmo¬
biles alio ĩpellente. aspe
euã.i. si estis stabiles inspe
p̃miĩ. ⁊ ab ea ĩmobiles. qd ꝑ
exibebit eos ded : alit̾ uͦ ñ ꝓ

Expanded text:
mi, non fluctuantes, et stabiles, ut per vos non recedatis; et immobiles, alio impellente a spe Evangelii, id est si estis stabiles in spe praemii, et ab ea immobiles, quae exhibebunt eos Deo. Aliter enim
Abbreviated transcription (Latin):
suas ordinationes. ⁊ p̾ser¬
tĩ ne ꝑfectio erigat eos in
tumorẽ ostendit de quosta¬
tuad ꝗͣ dignũ uocatist̃:
dicens. Om̃ia bñficia eis
latã fore. Est gͥ inteutio
apłi in hac epła: cphesios
in bonis oꝑib habitis cõ¬
firmare. ⁊ adult̾iora ꝓuo¬
care. Necnõ ⁊ ad hulitatẽ
accionẽq gr̃aꝵ ĩforma¬
re. Modꝰ tractandi tał ÷
De more suo salutõnẽ p̃¬
mittit. Dem̃ gr̾as agie dõ.
exponẽs pͥus bñficia hu¬
mano gn̾ p̾stita. pꝰ ip̃is
apłis spetialit̾ indulta.
deiñ ephesiis ip̃is. osten¬
dens a quo ⁊ ad qͥd uoca¬
MQII ea ad patientiã ⁊ caritatẽ eosm¬

Expanded text:
suas ordinationes, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis lata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est:  More suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta; deinde et Ephesiis ipsis, ostendens a quo et ad quid vocaostea ad patientiam et charitatem eos
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝑ eam habetis qͥcqͥd bom ẽ. uobis paulꝰ inꝗͣscri¬
bit ł mandat. ł ego paulus scribo siue mando:
de recta q̃ : in ꝓp̃o iħu. Recte illa duo posuit. tũc.q.
sc̃i sũnt. si fideles sint in xp̃o. Uł distingue int̾ sc̃os et
fideles. ut scõs intelligas maiores ⁊ ꝑfectiores. fideles.

Expanded text:
vos per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando de recta quae in Christo Jesu. Recte illa duo posuit, tunc enim unc vere sancti sunt si fideles sunt in Christo. Vel: distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles
Abbreviated transcription (Latin):
tractabilẽ ad os etiã
malos. ut attrahat
eos. docibilẽ .s. qui fa¬
cile doceat. ł ooceat᷑
si opus ẽ ab in aliqͦ
pacientẽ. quelib ad¬
m̃tis lenitate. corri.e.¬

Expanded text:
tractabilem ad omnes, etiam ad malos, ut attrahat eos; docibilem, scilicet qui facile doceat vel doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet admentis lenitate; corri
Abbreviated transcription (Latin):
michi adeo. ita ut sit efficiens c̾a mortiᷤ:
Absit. Nõ etũ ⁊ ex ip̃a lege mors. s ex uicio hoĩs.
quia nõ lex fomes ÷ efficiens c̾a̾ mortis. qͥ bonã rẽ
uertit in malũ. Sic̃ en ĩ medicina nõ ÷ ca mortiᷤ si
ostend at uenena mortifera. licet his mali hoĩes
abutantur: ad mortẽ suã. ł alioꝵ. sic lex q̃ uenena
peccõꝵ demonstrat:⁊ hor̃em lib̾tate sua abutẽtẽ.
qͣĩ freuo colnbet.

Expanded text:
mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut sic xp̃c senserit mortẽ. ut qͣlit̃¬
in se ẽ uita: uitã ꝑdid̾it. Si .n. hoc
ita ẽẽt : uite fons aruisset. Sensit gͥ
mortẽ participatione hũani affectoꝰ
ꝗͣ sponte susceꝑat. nõ nature sue ꝑdi
dit potentiã ꝑ quã cuncta uiuificat.
sie in sepulcro carnẽ suã ꝯmoriendo¬
ũ deseruit. sic̾ in ut̾o uͥginis ꝯnascẽ¬
do formauit. Mortuꝰ ÷ gͦ nõ discedẽ¬
cia. Nemo aufert aĩam eiꝰ ab eo. qr
potestatẽ habet ponendi. ⁊ pote¬
statẽ sum̃di. Eore ħabes auctorẽ oꝑiᷤ.¬
ponet aĩam suã. ecce habes opꝰ auc¬

Expanded text:
stus sic senserit mortem, ut quain se est, vita vitam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae dit po in sepulcro carnem suam moriendoon deseruit, sic in utero Virginis eam nascendo formavit. Sic ergo non discedetia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem opponet animam suam; ecce habes opus auc
Abbreviated transcription (Latin):
in carne xp̃c aliquid patit᷑: opꝰ auc¬
toris ẽ. quia .4. potestate sua nõ ali¬
o cogente ꝑpetit᷑: ip̃e auctor est
oꝑis. Nõ gͦ ad mariam localimotu
uerbi dunnitas uenit. s ineffa bili
potentie sue plenitudine nõ pͥua¬
ta nec dimisit patrẽ xp̃c. cũ uenit

Expanded text:
auctoris est, quia enim potestate sua non ali cogente perpetitur. Ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali verbi divinitatis venit, sed ineffabili potentiae suae plenitudine non pta; nec dimisit Patrem Christus cum venit
Abbreviated transcription (Latin):
rent:⁊ legũ u̾itati salua carita¬
te. ⁊ caritati salua u̾tate. iu¬
audacia ẽ ⁊ stulticia hoc face̾.
⁊ qͣͣ aliqͥf dic̾et. debent ne scĩ
de huiꝰmodi iudicare e Seq̃r.¬
⁊ ait. An nescitis qm̃. s.iii. d̾

Expanded text:
et legum veritati salva charitate, et charitati salva veritate juaudacia est, et stultitia hoc facere. Et quasi aliquis diceret: Debentne sancti de hujusmodi judicare? Et ait: An nescitis quoniam sancti de
Abbreviated transcription (Latin):
de his potestis iudicare. qm̃ .iii.
creati digni .i. in dignitate.
tñ lapsi st̾. c̃ isti fragiles stẽt.
ĩpugnantes ĩc̃os uicti st̃ ab
eis. ⁊ nescitis uos hoc .s. ꝗan.¬

Expanded text:
de his potestis judicare, quoniam jucreati digni, id est in dignitate, tamen lapsi sunt, cum isti fragiles stent, et impugnantes sanctos, victi sunt ab eis. Et nescitis vos hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
bñ uiu̾emꝰ nõ accepimnꝰ: Nõ
ueract̾ posst̃ se excusare. sig.
tasa irest̃. qͥb debita ꝑditio
reddit᷑. ħ sibi ĩputent. quia
ctis suppliciũ reode noluit.
ñ se ĩflent. s ip̃m głificet. qͥ eiᷤᷤ

Expanded text:
bene viveremus non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ctis, supplicium reddere noluit, non se inflent, sed ipsum glorificent qui eis
Abbreviated transcription (Latin):
de. de qua ⁊ mali qͥ st̃ uasai¬
re. cui debita erat dãpnatio.
Tota qͥppe ista massa iuste dã¬
ꝑnõnis reciꝑet debitũ nͥ ex ea
fac̾et. ñ solũ iustꝰ. s ⁊̃ misericorᷤᷤ
sigulus alia uasa in honorem

Expanded text:
dae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota qnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus alia uasa in honorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut laudet᷑ disciplina dñica. idõq repetit. ut hoc sẽꝑ
⁊ ĩ debetis c̃ gaudet̾ib gaudẽ. de ꝓuectu: ⁊ debetis ẽflẽ

Expanded text:
ut laudetur Dominica disciplina. Ideoque repetit, ut hoc semper Et etiam debetis cum gaudentibus gaudere de profectu, et debetis cum fle
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi fit .i. uniu̾sis coĩcari debet. Qa in
uno pane oẽs figͣant᷑. ꝑ id .n. qd̃ oẽs uñ
st̃. de uno sum̾e oportet. Hos gͦ notat
qͥ in eccła ubi c̾a unitatis ⁊ misterii cõ¬
uenit᷑ suas oblatioẽs cã dissensionis
bant. Tantas .n. dusensiones int̾ eos
pseudo senunau̾ant. ut suas zelarẽt
oblationes ⁊ uendicarent. c̃ una ea¬
dẽ q p̃ce. om̃iũ oblationes bñdic̾en¬
tur. ⁊ hoc ita faciebant. ut ceteri
uñ offerrent nõ habentes. pudo¬
re ꝯfundent᷑. nõ sumentes partem. ⁊ ħ
tam cito agebant. ut suꝑueniente ᷤ ni¬
chil inuenirent qd̃ ed̾ent. ⁊ dũ sic age¬
rent: domi pociꝰ ħ agenda dicit. quã
in eccła. subdens. Nũqͥd domos. ⁊c̃. que
patent usq ibi. &d dicã.Q. ⁊c̃ hoc fa

Expanded text:
 id est universis communicari debet, quia in uno pane omnes figurantur. Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis bant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi. Quid dicam? Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ÷ que ñ aliqua uera int̾misceat. U̾a
gͦ falsu mordinate ꝑmixta in una dis¬
putõne ł narrõne uelut in untꝰ coloriᷤ
corꝑe apparentia. lepre ꝯꝑant᷑. hũa¬
na corꝑa diu̾sis colorib uarianti atq
macłanti. tales uicandi sc̃. sic̃ hic do¬
cet apłe. Holite abduci dico. Oꝑtĩ¬

Expanded text:
misceat: Vera ergo falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione, velut in unius coloris corpore apparentia; leprae comparantur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Opti
Abbreviated transcription (Latin):
fluere. s bonũ ẽẽ. Alii uͦ suꝑsticiose
docebant abstinẽdũ ẽẽ a quib dao
cibis. quos lex ꝓhibet. quosdã ꝯce¬
dens. qui escaꝵ diffr̃a ⁊ obseruatio¬
ne młtos seducebant. tͣ quos onis:
apłc̃ agit hic dicens. Doctͥmis.ua .i. q̃¬

Expanded text:
fluere, sed bonum esse. Alii vero superstitiose dicebant abstinendum esse a quibusdam cibis quos lex prohibet, quosdam concedens qui escarum differentia et observatione multos seducebant, contra quos omnes Apostolus agit hic, dicens: Doctrinis
Abbreviated transcription (Latin):
rã. nos qͥ crediuiꝰ iug̃diem᷑. q̃ ad¬
mod ex opposito dixit. sp̃c
patet ꝗ qͥ credunt intrabũt.
sic̃ .iii. ĩ ira. malli .4. nec ĩpa¬
lestinã nec in uerã requiem
iitͦibi er̾t. nos ã intͦibimꝰ
inuerã requiem. Et qͥdẽ.

Expanded text:
ram. Nos qui credidimus ingrediemur, quemadmodum ex opposito dixit Spiritpatet quod qui credunt intrabunt. Sicut juravit in ira. Illi enim nec Palaestinam, nec in veram requiem introierunt. Nos autem introibimus in
Abbreviated transcription (Latin):
ut sermo ⁊ fides: sumł uing̾ent᷑.
nõ fuit c̾ditꝰ dico. ex his .i. ꝑꝑ
tã uiã ꝑambulassent.⁊ młta
indicia uirtucis dĩ accepiset.
ĩ egipto. ĩ marirubro. in he¬
ꝓuinciã quid̃ magnoꝵ fru¬

Expanded text:
ut sermo et fides simul jungerentur. Non fuit creditus, dico, ex his, id estltam viam perambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eprovinciam quidem magnor
Abbreviated transcription (Latin):
testis reciꝑe escã. ⁊ si ab illis eoo
ualde. qͥ q̃rebantur se dudũ
ñ audisse sp̃ualia. ẽ ad huc in¬
digni ẽẽntͥ audire. Carnales ã
ne. aĩales ab aĩa dñr.

Expanded text:
escam recipere, etsi ab illis edocvalde qui querebantur se dudum non audisse spiritualia, cum adhuc indigni essent audire. Carnales autne, animales ab anima dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ p̃dicaui uob̾ fuit uobis quai
lactis potus. nõ solidꝰ cibꝰ. Sic̃.N
crux xp̃i aliis stulticia ⁊ aliis
plus ł mitiꝰ capit. ut hii qͥ dñt
egosũ illiꝰ ł illius. alit̾ acceper̾t
de crucifixo ꝗͣ ille qui dix̃

Expanded text:
d praedicavi vobis, fuit vobis quasi lactis potus, non solidus cibus. Sicut enim crux Christi, aliis stultitia, aliis plus vel minus capit, ut hi qui dicunt, ego sum illius, vel illius, aliter acceperunt de crucifixo, quam ille qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
bona oꝑa dicendasunt: que funit ꝑ dilectõnemdei.
ħ autem neceẽ : añcedat fides. ut inde ista nõ ab
oꝑis. tanq oꝑa que d̾s remun̾at ex nobis sint. ĩmo ex
buendũ ÷. qui ꝑ gr̾am nos isnisicauit. Nã si debitao
ante grau meroes ẽ uellet reddere. penã redd̾et pec¬
catorib debitã. Nõ gͦ tibiblandiaris de m̾ntis. cũtibi
muchi suadeo ullũ opus dici ex debito remim̾ationem
dei deposc̾e. cũ ⁊̃ hoc ip̃m qd ag̾e aliqͥd possumꝰ ⁊ cogita

Expanded text:
bona opera dicenda sunt, quae fiunt per dilectionem Dei. Haec autem necesse est antecedat fides, ut inde ista, non abis tanquam opera quae Deus remunerat ex nobis sint, imo ex buendum est, qui per gratiam nos justificavit. Nam si debitam ante gratiam mercedem vellet reddere, poenam redderet peccatoribus debitam. Non ergo tibi blandiaris de meritis, cum tibi igenes. Vix enim mihi suadeo ullum opus dici ex debito remunerationem Dei deposcere, cum etiam hoc ipsum quod agere aliquid possumus, vel cogita
Abbreviated transcription (Latin):
creatore astru amꝰ. Si lucernã accend̾e cupio. nõd̾ est
ibiignis. nec splẽdor. mor ã ut accend̾o. sunł c̃ igne et
splendor existit. Da m ignẽsine splẽdore. ⁊ c̾dotͥ patrẽ
fuisse sũ filio. dicta ÷ a nob̾ ut potuit tanta res dici.
illa ts̃ inesfabilia st̃. potest gͦ semꝑ ẽẽ gn̾ans. ⁊ semꝑ

Expanded text:
Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabilia sint. Potest ergo semper esse generans, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gn̾atũ. sic̃in tͥnitate gen̾anti coet̾asiunigenitũ. In
creat᷑is.i. nõ ex eo tꝑe incipit gn̾atũ ex quo gen̾auᷤᷤ
qua tenui ⁊ parua silitudine coeua coet̾nis ꝯꝑari.
Inueniamꝰ itaq coeua. Nã de scͥptͣis ãmonem᷑ ad haᷤ
silitudines. Legimꝰ.N. scͥptũ de ip̃a sapĩa. candor: lu¬
cis et̾ne. Itẽ specłm ÷ sine macła dĩ maiestatis. Ecce
ip̃a sapiã dicta ÷ candor lucis et̾ne .i. imago patris
⁊ speculũ. Hinc accipiamꝰ siłitudinẽ. ut inueniamꝰ
coeua. ex quib intelligamꝰ coet̾ua. qr coeua increat¬
uris inueniri potuert. ntens nõib rerũ tꝑaliũ duit.
tri filiꝰ. ut coeuus ÷ splendor igni.erquo ⁊ ẽ. Iguis enĩ
chi respondet. uoluit.4. ds inseminare omm̃i aĩe mi
tat ꝙ splendor de igneexistit. nõ ignis de splendore.
Ponamꝰ gͥ ignẽ uelut patrẽ. splendorẽ tanꝗͣ filiũ. quã
prelocuti sumꝰ nos coeua q̃rere in cirat᷑is. ꝑ q̃ coet̾na ĩ

Expanded text:
ernum Unigenitum. In creaturis enim non ex eo tempore incipit generatum, ex quo generans; qua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis comparari. Inveniamus itaque coaeva, nam de Scripturis monemur ad halitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine macula Dei majestatis. Ecce ipsa sapientia dicta est candor lucis aeternae, id est imago Patris et speculum. Hinc accipiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna, quia coaeva in creaturis inveniri pottri Filius, ut coaevus est splendor igni, ex quo et est. Ignis enim hi respondet. Voluit enim Deus inseminare omni animae indubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem velut Patrem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creaturis, per quae coaeterna in
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilia. Attende qͣlit̾ hic duas rectas ui¬
as ing̃ditur. una quid̃ reuocãs nos anefan¬
oo errore sabellii. Alia ab arriance ĩpieta¬
tis errore. ne putet᷑ pat̾ł uncũ nõ hab̾e.¬
ł filiꝰ extͦneꝰ a patre subsist̾e. Sunt enĩ qͥdã
qui eũ extͣneũ eẽ delirẽt. qd male uisũ ⁊÷ ar¬

Expanded text:
utabilia. Attende qualiter hic duas rectas vias ingreditur, una quidem revocans nos a nefano errore Sabellii, alia ab arianicae impietatis errore, ne putetur Pater vel unicum non habere, vel extraneus a Patre subsistere. Sunt enim quidam qui eum extraneum e
Abbreviated transcription (Latin):
missis suis. ⁊ tp̃s eis q̃ ꝓmisit ĩplendis. ꝓmissionuor
tꝑa habuer̾t ꝓpħas affiatos ⁊ ĩpletos u̾bo dĩ usq adio¬
ħem. Ab illo aũ usq in finẽ tp̃s ÷ ĩplendi q̃ ꝓ̃missas.
unicꝰ dĩ filiꝰ uenturus erat ad hoĩes. assũpturꝰ hoĩe.
⁊ ꝑ id futurꝰ homo moriturꝰ resurrecturꝰ. ascensuruᷤᷤ.
sessurꝰ ad dexterã patͥs. ĩpleturꝰ in gentib ꝓmissa. ħ

Expanded text:
pus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Unicus Dei Filius venturus erat ad homines, assumpturus hominem, et per id futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus, sessurus ad dextera
Abbreviated transcription (Latin):
.i. fideliũ quib scribit iudoꝵ. ne qͣuia
młtsmalis q̃ illis accid̾ant ualde affl
ctri ꝯtritierant: putarent ex hoc se
inferiores cet̾is ac miseriores existere.
Idoq ut eos ꝯsolet᷑. atq erigat᷑ maio¬
ri gra p̃ditos in inicio epłe sue decla¬
rat. qr antiqͥs quid ꝓpħe missi sunt
nobis ã filiꝰ ⁊ illi ierui locutist̾. nob¬
aui dñs. Qudã tũ u̾tatis calũpmato¬
res hanc epłam ñ ee pauli dic̾e ausi
ss̃ eo ꝙ nom̃ eiꝰ in ticulo ñ habeat. et
longe iplendidiore atq facũdiore sti¬
lo ꝗͣ ale resplendeat. s aut barnabe
aut luce aut clem̃tis. ł t̾tulliani qͥb
in ꝓmptu nob est respond̾e. Si enĩ iõ
noꝰ ÷ dicenda pauli. qr noĩe eius p̃titu

Expanded text:
est fidelium quibus scribit Judaeorum, ne quia multis malis quae illis acciderant valde afflicti et contriti erant, putarent ex hoc se inferiores caeteris ac miseriores existere. Ideoque ut eos consoletur atque erigat, majori gratia praeditos in initio Epistolae suae declarat, quia antiquis quidem prophetae missi sunt, nobis autem Filius, et illis servi et coinus. Quidam tamen veritatis calumniatores hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, aut Lucae, vel Clementis, vel Tertulliani; quibus in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qui de gentili¬
tate uenerant
ad xp̃m sua au¬
ctoritate induxerant. Ideo apłc ꝓui¬
dens gentib ne deinceps in huncͣ erro¬
rem ħebreoꝵ auctoritate tͣhant᷑. Iude¬
os quoq ad emulandũ ꝓuocans. qd ⁊
honor minift̾ii sui. gr̃am dĩ hic ꝯmen

Expanded text:
am qui de gentilitate venerant ad Christum sua auctoritate induxerant. Ideo Apostolus providens gentibus ne deinceps in hunc errorem Hebraeorum auctoritate trahantur, Judaeos quoque ad aemulandum provocans, quod est honor ministerii sui
Abbreviated transcription (Latin):
noĩando se apłm. s m̾itũ su officiita¬
cens suꝑbis ip̃e hũilis nõ se apłm noĩa¬
ne mirandũ nc̃ ⁊.cͥ naturale sit unicuiq plus
ica lingua. cuiꝰ sensũ ⁊ ordinẽ retinens lucas pꝰ exceᷤ¬
sũ eiꝰ greco sermone ꝯposiit. nõ gͦ mirũ sim hoc tã¬

Expanded text:
nominando se Apostolum, sed meritum sui officii tacens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus ica lingua, cujus sensum et ordinem retinens Lucas post excessum ejus Graeco sermone composuit. Non ergo est mirum si in hac tan
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ tunc locutus ÷ ⁊ nc̃loqr̾ patrib. antiquis qͥ mn
carne ⁊ cultu dĩ patres st̃ nob. ⁊ hoc ĩ ꝓpħis. ñ enĩ
ip̃i ex se loquebant᷑. s d̾s in eis. nõ .R. ex intellectu
ꝓpͥo loq̃bant᷑. nec hũano ingenio reꝑꝑiebãt. dum
ait. patͥb in ꝓpħis. ostendit eũ locutũ seruis ꝑser

Expanded text:
 nunc loquitur, patribus antiquis qui in carne et cultu Dei patres sunt nobis, et hoc in prophetis. Non enim ipsi ex se loquebantur, sed Deus in eis. Non enim ex intellectu proprio loquebantur, nec humano ingenio reperiebant, dum ait patribus in prophetis, ostendit eum locutum servis per
Abbreviated transcription (Latin):
ultiphariam. ł mul¬
tipharie. P Aulos do¬
ctor egregnis gentiuor
apłe. minist̾ium suum
uolens honorificare iu¬
xta qd in epła ad roma¬
nos ait. Quãdui quidẽ
sum apłe gentiũ. honorificabo minist̾ium meum
tẽptans. si quo modo ad emulandũ ꝓuocẽ carnem
neam. E ecłiis hebreoꝵ hanc epłam scͥpsit agens de
utilitate astruens multis modis fidẽ iħu xp̃i absq le¬
galib fusfic̃ẽ ad iusticiam ⁊ salutẽ. legalia uͦ post ap̾i¬
passionẽ nõ modo nõ ꝓfic̾e. uerũ ⁊̃ offic̃e. quoꝵ dam

Expanded text:
ultifariam, vel multifarie, etc. Paulus doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu sum Apostolus gentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam , Hebraeis hanc Epistolam scripsit, agens de s Mosaicae inutilitate, astruens multis modis fidem Jesu Christi absque legalibus fieri ad justitiam et salutem, legalia vero post passionem non mo
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ recusare. quia ip̃e id cͦuox
bat in monde in syna. mouit t̾rã.
ut ꝯminaret᷑. ne recusarẽt. nũc.
nõ dico minat᷑. s reꝓmittit:⁊ iõ
młtominꝰ debetis recusare. ꝓnut¬
tit inꝗͣ dicẽs. Ad huc ego se. mo. ĩ
aggeo hoc legit᷑. nõ solũ t̾rã. s ⁊̃ ce¬
aues celi . s. totꝰ aut pene tocꝰ aer
iste uentosus. ꝗ̃ celũ ł celosscͥptura
uocat. Istosutiq celos nõ illos sup̃¬
mos uͥsol ⁊ lina ⁊ sid̾a constituta
gei sensũ exponit dicens. Qd ã
dix̃ adłs. addens. semł. ꝑ adhũc

Expanded text:
debemus recusare, quia ipse idem, cujbat in monte Sina, movit terram, ut comminaretur ne recusarent. Nunc, non dico minatur, sed repromittit. Et ideo multo minus debetis recusare. Promittit, inquam, dicens: Adhuc ego semel movebo, in Aggaeo hoc legitur, non solum terram, sed etiam coescilicet totus, aut poene totus aer iste ventosus quem coelum vel coelos Scriptura vocat. Istos utique imos, non illos summos, ubi sol, et luna, et sidera constituta gaei sensum exponit, dicens: Quod autem dixit adhuc, addens semel, per adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
stͣ uob̾ dignitate. ⁊ hoc: in dño.
idebito. monent uos uelut
pares ad recta. ita nou̾itis eo.
p̃sbit̾os. nec̾aria eis niuusfndo.
⁊ reu̾entiã diguitati enbendo.
Qͥ d. ꝯ ꝓd est honorẽ sine fructo
hab̾e : Sic̃ diuitie negligentia
pariunt salutis: ita egestas dũ
saturari q̃rio: a iͦticia declinat̃
Idõ in alia epła p̃cipit: p̃sbr̃os
duplici honore ẽẽ honorãdaᷤ¬

Expanded text:
aesunt vobis dignitate: et hoc in Domino, i debito monent vos, ut pares ad recta ita noveritis eos, presbyteros necessaria eis ministrando,  reverentiam dignitati exhibendo. Quid enim prodest honorem sine fructu habere? Sicut divitiae negligentiam pariunt salutis, ita egestas dum satutari quaerit, a justitia declinat. Ideo in alia epistola praecipit presbyteros duplici honore esse honorand
Abbreviated transcription (Latin):
era pagina narrat. ł fabłas hic dicit
doctuã illoꝵ qͥ legẽ c̃ gr̃a p̃dicant ẽẽ ne¬
cãriã. qd̾ .q. dñt de lege: fabła ẽ nõ res.
iudeos iudaitantes alit̾ doc̃e ppłiu: ꝗͣ
ip̃e tͣdi d̾at. si subditos intend̾ẽ fabłiseoꝵ

Expanded text:
ra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse nesariam. Quod enim dicunt de lege fabula est, non res.Judaeos judaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑aͣm. Alii ꝓpħia. s. p̃dic̾e futa.
Alii disc̾tio sp̃uũ. ut disc̾uat qd̾ au¬
dit. quo sp̃u bono an malo dica¬
tur. quia ⁊̃ diabolus bona sedu¬
ccorie dicit. Aliĩ gn̾a̾ linguaꝵ .l.

Expanded text:
dicere futura; alii discretio spirituum, ut discernat quod audit, quo spiritu, bono an malo dicatur, quia etiam diabolus bona seductorie dicit; alii genera linguarum, i
Abbreviated transcription (Latin):
soliꝰ ĩmutabił ẽ nat᷑a ᷑ Scĩa uͦ est in
actione tꝑaliũ. uñ in iob. Ecce pie¬
tas ẽ sapĩa. abstin̾e̾ a amał scĩa est.¬
pietatem hoc loco posuit dĩcultũ.
que g̾ce dr̃ teosebia. ⁊ qͥs cultus est¬
nisi amor ⁊ cognitio eiꝰ : Scĩa uͦ qͣm

Expanded text:
solius immutabilis est natura. Scientia vero est in actione temporalium. Unde Job: Ecce pietas est sapientia, abstinere a malis scientPietatem hoc loco posuit Dei cultum, quae Graece dicitur theosebia. Et quis cultus estnisi amor et cognitio ejus? Sci
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ⁊ post apłe ait. Oẽ qd̃ in macello uenit mãdu¬
cate. s nõ cũ scandalo manducand ẽ. Uñ alibi dic̃.
Nõ manducabo carnẽ in et̾nũ. ne fr̃em meũ scan¬
dicit.n. quia sibi licet ab aliis sũptus acciꝑe. si c̃
alii apłi accipiebant a subditis suis. S qmscieba
pseudo occõnem q̃rere accipiendi. noluit ab his
fr̃is tui. qd si illud eẽt quod illi auint. debuit dice.
licet tibi. s nõ expedit. Et dñs siłr mulieri chana¬
uee ait. Nõ licet panẽ filioꝵ nutt̾e canib. ⁊ ido

Expanded text:
 Apostolus ait: Omne quod in macello venit manducate , sed non cum scandalo manducandum est. Unde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scanDicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his fratris tui . Quod si illud esset quod illi aiunt, debuit dicere, licet tibi, sed non expedit. Et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait: Non licet panem filiorum mittere canibus . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
offensionẽ hõĩũ. neq ob hoc ĩpediant᷑ ad salutem
untanda st̃. ea uͦ nõ licere. ⁊ oeo nõ expedire. quesic
ip̃a iusticia uetantur: ut facienda nõ sint. ⁊̃ si ab eis
laudentur. quib in noticia fu̾int ꝑlata. Qd̾si ita ẽ:
idõ nõ msi illicita ꝓhibent᷑ add. ut ea que licita sunt.
mõ expediunt. nõ legis uincło. s lib̾a dilectioũs bene¬
ficientia.⁊ ꝯsilio caritatis caueant᷑. ħ sunt que ãpliꝰ
irrogantur saucio. qui curanduis ad stabłitisamarita¬
ni illius miseratione ꝑductus ẽ. ħ nõ p̃cipiunt᷑ ado¬
mino. quãuis dño moneant᷑ offerri. ut tanto incel¬
ligantur ẽẽ gratiora : qͣnto magis ostendunt᷑ in de¬
bita. Ilicita gͦ phibentur licita uͦ que ñ expedi¬
unt : lib̾e caueantur. seqr̾. Oĩa mͥ licent. hic repe¬

Expanded text:
hoc impediantur ad salutem, vitanda sunt; ea vero non licere, et ideo non expedire; quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis laudentur quibus in notitia fuerint prolata. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licitalegis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est. Haec non praecipiuntur a Domino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero quae non expediunt libere caveantur. Omnia mihi licent. Hic repe
Abbreviated transcription (Latin):
ralis habet. nõ moysi. qui młta ꝓ duricia illiꝰ ppłi ꝓhi¬
buit. hoc dicit quia licebat eiꝰ sũptus acciꝑe. Unde
post aucturꝰ est. s noluit. quia nõ expedit. uñ sub¬
dit. s ñ oĩa exped̾. sic̃ nõ expedit acciꝑe sũptꝰ. Si
enĩ ab his acciꝑet quos in tautis uiciis arguebat. ou¬
ccoritatẽ magist̾ii indinaret. Nõ .i. pot̾ in tͣm ar¬
gui a quo accipitur. maxime cũ ille prõptꝰ ad dã¬
facerẽ: si sũptꝰ ab eis acciꝑem. pseudo ã apłĩ qui ñ
c̃a religionis s q̃stũ p̃dicant. nolunt amariẽe pec¬
cantib. Esca. ic̃.q. uere licet mͥ acciꝑe nec̾arios
sũptus. quia esca debet᷑ uẽt̾ ⁊ uẽt̃ escis. s nõ tñ acci¬
sensus. ut ita. Sĩadi .q. illi qui p̃dicta uicia hñt
nõ possi debunt regnũ. ⁊ ido uitanda st̃. quia ⁊̃ si li¬
a lic̾e quib dã indent᷑. Ido quia nõ ĩpendẽnt le¬

Expanded text:
ralis habet, non Mosi qui multa pro duritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subdit, sed non omnia expediunt, sicut non expedit accipere sumptus. Si enim ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad danfacerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca debetur ventri, et venter escis; sed non tamen acciuasi dicat: Illi qui praedicta vitia habent, non possidebunt regnum, et ideo vitanda sunt, quia etiam si lia licere quibusdam videntur ideo quia non impendent le
Abbreviated transcription (Latin):
ñ delecteris. ⁊ ꝯsentias ꝯcuꝑiscentie eiꝰ
carnus. q̃ ex languore ueniens rebellat
adu̾sus te. Languor ã iste tirannꝰ est. qͥ
mouet mala desidia. Ẽ gͦ in nob̃ma¬
la concupiscentia. que nõ ÷ ꝑmuten¬
da regnare. st̃ ⁊ eiꝰ desid̾ia. q̃ sunt actu¬
ales concupiscentie. q̃ sunt arma dia
rente nos deo. accepta potestate allu¬
dt ⁊ mortificet. Si uis gͦ ce uictor tirã¬
ni. ⁊ uumicũ mermẽ inuenire. ⁊ sic tͥ
subic̾e. nõ obedias concupiscentie ma¬
le oꝑando. nec ⁊̃ concupiscatis delec¬
tando.ł ꝯsentiendo. s pociꝰ enbete .i.
⁊ potestis. quia estis uiuentes u̾tuti¬
b ci debetis. quia pͥus mortui eratiᷤ
in peccĩs. si ĩplere nõ potestis oꝑe. qd̃
bonũ est. Uł .i. saltẽ uelitis. ꝑ qd ha¬

Expanded text:
non delecteris, vel consentias concupiscentiae carnis, quae ex languore veniens rebellat adversum te. Languor autem iste tyrannus est qui movet mala desideria. Est ergo in nobis mala concupiscentia quae non est permittenda regnare. Sunt etiam ejus desideria quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diabrente nos Deo accepta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyranni et inimicum inermem invenire, et sic tibi subjicere, non obedias concupiscentiae male operando, nec etiam concupiscatis delectando vel consentiendo. Sed potius exhibete, id et potestis, quia estis viventes virtutibus; et debetis, quia prius mortui eratis in peccatis, etsi implere non potestis opere quod bonum est. Vel, id est saltem velitis per quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo.⁊ hoc uolouos scire. ⁊ hoc ẽ qd ait. Nolo
enũ uos o frẽs ignorare .i. nolo ꝙ uos ignoretis. mistiui
hoc .i. hoc occultũ dei uidiciũ. mist̾i̾um dico. ut ñ siciᷤ
ip̃is uob̃ saꝑiẽtes .i. idõ uoco mist̾i̾ũ. ne putetis uos ħ
ur̃o ingenio posse discut̾e.⁊ qd sit illd̃ mist̾ium qd̃ nõ
uult eos ignorare. ostñdit .s. quia ceatas. nõ ex nata¬

Expanded text:
plenitudo. Et hoc volo vos scire, et hoc est quod ait: Nolo enim vos, o fratres, ignorare, id est nolo quod vos ignoretis mysterium hoc, id est hoc occultum Dei judicium, mysterium dico, ut non sitis ipsis vobis sapientes, id est ideo voco mysterium, ne putetis vos hoc vestro ingenio posse discutere. Et quod sit illud mysterium quod non vult eos ignorare ostendit, scilicet quia caecitas, non ex nat
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ cognitũ nobis cursum
solitumq nature ꝯtra q̃m
cũ ds̃ aliqͥd fac̃ magnalia
ł mirabilia nominãt᷑. ꝯtͣ
noticia remotã. siue ĩpioꝵ¬

Expanded text:
m, cognitum nobis cursum solitumque naturae, contra quem Deus cum aliquid facit, magnalia vel mirabilia nominantur. Connotitia remotam, sive impio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥlatio ꝓ peccõ .i. cessat oblatio legał.
Habentes itaq. finito gͣndi sermo¬
ne de pontifice magno. eius ꝙ noua
lege ⁊ sacͥficio. que uet̾ib p̃tulit. sub¬
ditur moralis instructio in qua eos
hortatur ad multa. s maxime ad
fidẽ. patietiã. pacẽ. iũdiciã. ⁊ frat̾¬
nitatis caritatẽ. ⁊ infert ex oĩb suꝑi¬

Expanded text:
oblatio pro peccato, id est cessat oblatio legalis. Habentes itaque. Finito grandi sermone de pontifice magno, ejusque nova lege et sacrificio, quae veteribus praetulit, subditur moralis instructio, in qua eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem, patientiam, pacem, munditiam, et fraternitatis charitatem, et infert ex omnibus superi
Abbreviated transcription (Latin):
piã.⁊ ꝑiurẽ nom̃ dĩ. Młti enĩ peccant altitudine. młti
nea̾tate. contͣ hoc ꝓponit᷑ achaz.ĩ ysaia. qͥ nolebat
pet̾e a dño signũ. neq in alto. neq in ꝓsũdo remediũ
de xp̃o. qui neq elatus fuit de potestate qͣ equalis
erat patͥ. nec turbatꝰ deiectione mortis. qd ẽ signũ in
alto ⁊iii ꝓfũdo. ne ille ł regia potestate extolleret᷑.
rã facta. ut equs bipes sifiat ut fecit iãp nes ⁊ mãbreᷤ
qͥ fu̾ant magi pharaoĩs. ml inꝗͣ istoꝵ pot̾it nos seꝑare
a caritate dĩ. qua eũ diliginꝰ. quia oĩb melior os est.
Sigͦ ułła res ab eiꝰ caritate nos seꝑat. qͥd eẽ nõ solum
meliꝰ. s ĩ cerciꝰ hoc bono pot̃. Ĩdip̃m .n. qd diligiuᷤ
dm̃ mori nõ pot᷑. nͥ dũ quis nõ diligit dm̃. cui mors
ipa ẽ. nõ dilig̾e̾ dm̃. qd̾ nicħ aliud ẽ quã ei qͥoͣ in dili¬
gendo p̃ponere. Raritas gͥ dĩ hic dicta ẽ uircus. que¬

Expanded text:
perjurem nomen Dei . Multi enim peccant altitudine, multi necessitate. Contra hoc proponitur Achas in Isaia, qui nolebat petere a Domino signum, neque in alto, neque in profundo , remedium de Christo qui neque elatus fuit de potestate qua aequalis erat Patri, nec turbatus dejectione mortis: quod est signum in alto, et in profundo, ne ille, vel regia potestate extofacta, ut equus bipes, si fiat ut fecit Jamnes et Mambres, qui fuerant magi Pharaonis. Nil inquam istorum, poterit nos separare a charitate Dei, qua eum diligimus, quia omnibus melior est. Si ergo nulla res ab ejus charitate nos separat, quid esse non solum melius, sed etiam certius hoc bono potest? Id ipsum enim quod diligimus Deum mori non potest, nisi dum quis non diligit Deum, cui mors ipsa est non diligere Deum, quod nihil aliud est quam ei quidquam in diligendo praeponere. Charitas i
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribit apłs.
timotheo. Timotheꝰ
aũ iste filiꝰ mulieris fidelꝰ
patre gentili ꝓcreatus. ic̃
nõ eẽt circ̃cisus: ⁊ eẽt ipse
gentił: huic dabant boñ
testimoniũ fr̃es qͥ erant

Expanded text:
am scribit Apostolus Timotheo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
sint uniꝰuxoris
iuiri qͥ filiis suis p̃
sint et suis doimi¬
bus. Quienim
bene ministͣue¬
et mulcã fiduci¬
am in fide q̃ estĩ¬

Expanded text:
sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Qui enim bene ministraveet multam fiduciam in fide, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr exercitati estis ĩ lege ⁊ ꝓpħis.
cipio caterizatõis ure. u̇ uos do¬
ut natiuitas. passio. ⁊ fcĩ estis .i. ad
hoc redacti. ꝗb opꝰ sit lacte ad si¬
militudinẽ infantiũ .i. humili
sermone. ñ ⁊̃ solido cibo qͥ ꝯfir.¬

Expanded text:
 exercitati estis in lege et prophetis cipio catechizationis vestrae, ut vos dout nativitas, passio. Et facti estis, id est ad hoc redacti, quibus opus sit lacte, ad similitudinem infantium, id est humili sermone, non etiam solido cibo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Excessũ m̃tis oicit: qd m̃teleuatur ad intelligenda celesti¬
a. Extasis ũbũ ⁊ grecsi. latine ã uno u̾bo expom potest.
Si dicat᷑ excessus. in excessu uͦ m̃tis duointelligunt᷑. uel
pauor ł intentio. ad iuꝑna.ata ut quodãmodo amemoria
labant᷑ inferiora. In hoc m̃tis excessu fuer̾t oes sci. quibuᷤ
archana dĩmundũ istũ excedẽtia: reuelata st̃. de hoc m̃ti

Expanded text:
dicit quod mente levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis
Abbreviated transcription (Latin):
nauĩmꝰ in oꝑib.tantũ metemꝰ ĩ fru¬
ctib.⁊ qͣntũ auiditas inqͥrentis se
dilatau̾t. tantũ se aꝑiet ad p̃miuo
manꝰ retribuentis: qr sic recipiet qͥsq
quomꝰ facit qr qui fortis erit ad semi¬
nandũ. fortis erit ad metendũ. und̾

Expanded text:
us in operibus, tantum metemus in fructibus; et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque, quomodo facit, quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad metendum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem .i. ad xp̃ianos. om̃ib .n. pari dilectiõe
uita et̾na optanda ẽ. ⁊ si ñ om̃ib ead̃ possũt
exiberi: dilectioĩs officia. que fr̾ib maxime¬
st̃ exibenda. qr faciliores ⁊ ꝓpensiores. in bono
circa fr̃es ẽẽ debemꝰ. qr sumus inuicẽ mẽbra.
eund̾ patrem. eiud̃ q magistri appella¬
tione censentur Om̃ib gͥ impenida ⁊ nuĩa.¬

Expanded text:
 id est ad Christianos. Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possint exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime exhibenda, quia faciliores et propensiores in bono circa fratres esse debemus, quia sumus invicem membra. eumdem Patrem, ejusdemque magistri appellatione censentur. Omnibus igitur impendenda
Abbreviated transcription (Latin):
peccõrẽ. ⁊ impiis ⁊ peccõrib redde uindictã.
bene fac humili. ⁊ ne dederis impio. qr et
altissimꝰ odio habet peccõres. ⁊ impiis redd
uindictã. H u̾ba quomͦ accipienda suit ñ
intelligentes. detestabili crudelitate indu¬
unt᷑. unde nos oportet hec̃ caritati ur̃e ex¬
planare. qualit̾ intelligenda suit. Illa gͦ ob
hoc dicta sunt. ne cuiꝗͣ peccõri. idõ bene fa¬
cias. qr peccõr est. s qr homo est. ut ñ sis ad
sub ueniend̾ in hũanus. ita utrĩq p̃ceptũ te¬
nebis. odias ⁊̃ in illo qd̃ ds odit .i. qd̾ malũ¬

Expanded text:
peccatorem, et impiis et peccatoribus redde vindictam. Benefac humili et ne dederis impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos oportet haec charitati vestrae explanare qualiter intelligenda sint. Illa ergo ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori ideo benefacias quia peccator est; sed quia homo est, ut non sis ad subveniendum inhumanus. Ita utrumque praeceptum tenebis; odias etiam in illo quod Deus odit, id est qu
Abbreviated transcription (Latin):
postꝗͣ ad moralia oꝑa
exhortatꝰ : e os. redit ad¬
illos. un pͥus agebatur.
ne.s. legales obseruãtie¬
siuiob̾ mea teneantur: ne quis aũ s¬

Expanded text:
Postquam ad moralia opera exhortatus est, redit adillud unde prius agebatur: ne scilicet legales observantiae teneantur. Ne quis aute
Abbreviated transcription (Latin):
ut de carue .i. qui seminat carnalia
uicia: ⁊ fouet:⁊ qui oĩa que facit: ĩ si
qua bona iudeant᷑ idõ facit. ut car¬
nalit̾ ei bene sit.⁊ qui de lege carna¬
lit̾ sentit. de carne ⁊ metet ꝯuenien¬
tẽ messem. s. corruptionẽ. nichil . ħ.
meliꝰ ꝯuenit carni: quã corruptio.

Expanded text:
ut de carne, id est qui seminat carnalia vitia et fovet, et qui omnia quae facit, etsi qua bona videantur, ideo facit ut carnaliter ei bene sit, et qui de lege carnaliter sentit, de carne et metet convenientem messem, scilicet corruptionem. Nihil enim melius convenit carni quam corruptio.
Abbreviated transcription (Latin):
escas testari hõib do
bescend̃ eẽ in ꝓfessioẽ.
nõ ÷ enĩ undeꝰ erubes¬
catur in ea. qr si uisuᷤ
apparuit d̾s. ⁊ si cruci¬
fixus ÷: resurrexit tñ
a mortuis. ⁊ mltis ui¬
dentib: suscipiente
tas: ibi apparet potẽ¬

Expanded text:
escas testari hominibus bescendum esse in professione. Non est enim unde erubescatur in ea, quia si visus apparuit Deus: etsi crucifixus est, resurrexit tamen a mortuis, et multis videntibus, suscipiente tas, ibi apparet poten
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dũ iudiciũ incipit adomo dñi .i. a
saluãdis: incipit pena q̃ ꝯsũmabit᷑
in repbis. Ido .n. hic puniunt᷑ electi:
liũ rerũ. dũ hoĩes ꝯtͥstant᷑ amissis. ułi
Qd .n. sine illiciente amore nõ habẽt.
tum

Expanded text:
est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena quae consummabitur in reprobis. Ideo enim hic puniuntur electi, lium rerum, dum homines contristantur amissis. Unde d enim sine illiciente amore non habuit tum