comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ium suphar significat. Cumq ꝑi¬
erit moab uanum erit principũ
iudicumq consiliũ: urbib pari¬
ter ducib q subuersis. Qͦmͦ aũt
tã siue salomonis. ⁊ concludere
cam in iduinea. ut de ex celsis at¬
q celestib humiles faciat. atq t̃¬
renos. qđ gaza ⁊ tyrus fecisse me¬
morantur: sic ossa regis idumee
comburere ñ debemus. ⁊ incine¬
rẽ fauillamq dissoluere. Iudei tnͣf¬
ferunt intelligentiam spĩtalẽ in
carnes idumeas. sensumq regium
qui uersat᷑ in littera. & ẽ solidissi¬
mus atq firmissimus. genealogi¬
is quibusdã &e traditionib suꝑflu¬
is eneruant atq comminuunt &
in puluerẽ redigunt. Et ñ solũ illi
hoc faciunt. s omnes heretici qui
uolunt in modũ humane similitu¬
dinis sedere dm̃ in solio excelso &
eleuato. & pedes ponere suꝑ t̾rã ne
scilicet pendeant: hab̾e nasum qͦ
odoretur odorẽ bone flagrantie:
ocłos quib uideat. manus quib

Expanded text:
enim SOPHAR   significat. Cumque perienim SOPHAR   significat. Cumque perierit Moab; vanum erit principum judicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo auttam, sive Salomonis, et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, genealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes haeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere super terram, ne scilicet pendeant: habere nasum, quo odoretur odorem bonae fragrantiae: oculos, quibus videat: manus, per quas
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoce tubȩ: &e disꝑdã iudicẽ
ex ed. & omnes principes eiꝰ inter¬
ficiam cum eo dicit dñs. Non
solum filii ammon s &e moab
de loth semine ꝓcreatꝰ ẽ: qui fr̃is
abraham filiꝰ fuit. Et ut osten¬
dat ds̃ se omnium dñm. & cun¬
ctas animas ad suum qui earũ
condicor ẽ imꝑium ꝑtinere: re¬
gis quoq idumeȩ in iuriam uin¬
dicat: immo scelus qđ in eũ a mo¬
pias ꝓpetratum ẽ ut ossa eiꝰ usq
io cinerem concremarent: &e seui¬
cum suam ac rabiem nec in mor¬
a finirent. Tradunt hebrei ossa
rgis idumeȩ iam sepulti. qui cũ
iram rege isrł. & iosaphat rege
uda ascenderat aduersum mo¬
ab: in ultionẽ doloris amoabitis
postea conuulsa atq succensa. Ob
uanc gͥ inquiunt causam ds̃ missu¬
tum eẽ se dicit ignem in moab.
uł mecropolim moabitarũ a quo
toca ẽ appellata ꝓuincia U el uni¬
sonitu & in ululatu uincentis
exeicitꝰ. quoꝵ hebraice alterum
dr̃. Saon. alterum truha Et in
clangore tube siue bucine. Hoc

Expanded text:
um voce tubae: et disperdam judicem ex ea, et omnes principes ejus interficiam, dicit Dominus. Non solum filii Ammon, sed et Moab de Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, a qua tota est appellata 238 provincia, vel unisonitu et in ululatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAON  , alterum THERUA  : et in clangore tubae sive buccinae, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ad antexp̃m. Quinta pena ẽ eoꝵ
qui reliquere pacẽ quȩ exsuꝑat
omnẽ sensum: & quã dñs ꝑgens
ad patrẽ apłis dereliquid dicens.
Pacẽ meã do uobis. pacem relin quo
uobis. Ut ciuitate dnĩ tube soni¬

Expanded text:
ad Antichristum. Quinta poena est eorum qui reliquere pacem, quae exsuperat omnem sensum , et quam Dominus pergens ad Patrem, Apostolis dereliquit, dicens: Pacem 255 meam do vobis, pacem meam relinquo vobis , ut in civitate Domini con
Abbreviated transcription (Latin):
per uos domꝰ isrł: & contra om¬
nẽ tribum quẽ eduxi de terra
egipti dicens. Ueruntam̃ uos cog¬
noui de uiuersis tribub terre:
Id circo ulciscar suꝑ uos om̃s ma¬
licias urãs. Ad filios isrł ꝓpħalis
sermo dirigit᷑: & qui sunt isti filii
isrł sequens uersus ostendit. Suꝑ
omnẽ inquit cognationẽ quã
eduxi de t̾ra egipti: qđ ñ solum
in decẽ tribub s in omnib duo¬
decim addentes iudã & benia¬
min debemꝰ accipere. Om̃s enim
de t̾ra egẏpti eduxit & ait. tan¬
tũmodo siue ut sẏminacꝰ int̃p̃tatꝰ
est. Solos uos cognoui: ex om̃ib
cognationib t̾rȩ. & qr solos uos¬

Expanded text:
tra omnem tribum quam eduxi de terra Aegypti, dicens: Verumtamen vos cognovi de universis tribubus terrae: idcirco ulciscar super vos omnes malitias vestras. Ad filios Israel prophetalis sermo dirigitur, et qui sint isti filii Israel, sequens versus ostendit: Super omni, inquit, cognatione, quam eduxi de terra Aegypti: quod non solum in decem tribubus, sed in omnibus duodecim, addentes Judam et Benjamin, debemus accipere. Omnes enim de terra Aegypti eduxit, et ait: Tantummodo, sive, ut Symmachus interpretatus est: Solos vos cognovi ex omnibus cognationibus t
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabo & ñ ꝑcutiam: quia plaga
dei uisitatio ẽ atq curatio. Q õs
inquit iniquitates siue peccata
ur̃a uisitabo. nequid in ꝑcussum
remaneat: nequid ñ recipiat sa¬
nitatẽ. Numquid ambulabunt
duo parit̾ nͥ conuenerit eis : ñqͥd
rugiet leo in saltu: nͥ habuerit p̃dã:¬
⁊ N umquid dabit catulus leonis uo¬
⁊cẽ de cubiculi suo: nͥ aliquid app̃¬
henderit: Numqͥd cadet auis in
laqueum t̾rȩabsq aucupe : Nũqͥd
auferet᷑ laqueus de t̾ra: antequã
quid ceꝑit: Si clanget tuba in¬

Expanded text:
Visitabo, et non percutiam; quia plaga Visitabo, et non percutiam; quia plaga Dei visitatio est, atque curatio. Et omnes, inquit, iniquitates sive peccata vestra visitabo, ne quid impercussum remaneat, ne quid non recipiat sanitatem. Numquid ambulabunt duo pariter, nisi convenerit eis? Numquid rugiet leo in saltu, nisi habuerit praedam? Numquid dabit catulus leonis vocem de cubili suo, nisi aliquid apprehenderit? Numquid cadet avis in laqueum terrae, absque aucupe? Numquid auferetur laqueus de terra, antequam quid ce
Abbreviated transcription (Latin):
Et in ihezechiel legimꝰ. A scĩs me¬
is incipite. Et iudiciũ dĩ de do¬
mo eiꝰ dr̃ habere principium. Boc
interim uirta historiã dictũ sit:
ceterũ qͥa auditꝰ in scripturis scĩs
ñ solum iste accipit᷑ quẽ aurib
carnis excipimꝰ. s etiã ille de quo
dñs aita Qui ht̃ aures audiendi
audiat. Unde & om̃is popłe ui¬
debat uocem dĩ. ꝓprie ad eos ser¬
mo fit dñi. qui sensu uident dm̃
quos eduxit de t̾ra egipti. & de po¬
testate pharaonis: ut nequaꝗͣ luco
& paleis deseruirent. extruentes
Qui ignorat ignorabit᷑. Non gͦ om̃s
cognoscit dñs. s eos qui eiꝰ cogni¬
tione sunt digni: loquens in euͣgłio.
Recedite a me oꝑarii iniquitatis. ne¬
scio uos. In eo enim qđ oꝑarii ini¬
quitatis st̃ agnorant᷑ adño. Idcirco
inquit quia solos uos cognoui:⁊
meos habui: uisitabo suꝑ uos im
quitates om̃s ur̃as. Quẽ diligit
dñs corripit: & castigat omnẽ fi¬
lium quẽ recipit. Et pulchre dix̃

Expanded text:
Et in Ezechiele legimus: A sanctis meis incipite . Et judicium Dei de domo ejus dicitur habere principium . Hoc interim juxta historiam dictum sit. Caeterum quia auditus in Scripturis sanctis, non solum iste accipitur quem auribus carnis excipimus, sed etiam ille, de quo Dominus ait: Qui habet aures audiendi audiat . Unde et omnis populus videbat 252 vocem Dei , proprie ad eos sermo fit Domini, qui sensu vident Deum, quos eduxit de terra Aegypti, et de potestate Pharaonis ut nequaquam luto et paleis deservirent, exstruentes Qui ignorat, ignorabitur . Non ergo omnes cognoscit Deus, sed eos, qui ejus cognitione sunt digni, loquens in Evangelio: Recedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . In eo enim quod operarii iniquitatis sunt, ignorantur a Deo: idcirco inquit: Quia solos vos cognovi, et meos habui, visitabo super vos omnes iniquitates vestras. Quem diligit Dominus, corripit, et castigat omnem filium quem recipit . Et pulchre dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Quando uisitare ceꝑit dñs p̃¬
uaricationes isrł. qui priꝰ dm̃ m̃te
cernebat. uisitabit & suꝑ altaria
bethel: ñ unum altare qd̾ ht̃ ȩccłia.
s altaria hereticoꝵ plurima. Tot
enim habent altaria. qđ scismata.
Amputabit &e cornua altaris qđ ꝑ
suꝑbiam unũ habere se iactant. Ca-¬
dentq eoꝵ cornua. id est arrogan¬
cia in t̾ram. Et ꝑcuciet domũ hie¬
malẽ eos hereticos qui laborant c̃ti¬
nentia. & ieiuniis xerophagiis. &¬
chaumeniis: ex quib tatianꝰ ẽ & ma-¬
nicheus. Q domũ estiũa ut nicbo¬
laitas. & eunomianos. & ueteris
hereseos nouos sectatores: qui ꝓpt̾
uentris ingluuiem omnẽ recipiut
uoluptatẽ. & peribunt domꝰ ebur¬
neȩ quȩ artificidente. & rethori¬
ci nitoris splendore cõposite sunt:
Ec dissipabunt᷑ edes multe quȩ in
toto orbe disꝑse sunt. Una enĩ ue¬
ritate surgente: multa mendatia
destruent᷑. Pro domo hiemali oĩkñ¬

Expanded text:
o. Quando visitare coeperit Dominus praevaricationes Israel, qui prius Deum mente cernebat, visitabit et super altaria Bethel: non unum altare, quod habet Ecclesia, sed altaria haereticorum plurima. Tot enim habent altaria, quot schismata. Amputabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant continentia et jejuniis, xerophagiis, chameuniis, e quibus Tatianus est et Manichaeus. Et domum aestivam, ut Nicolaitas et Eunomianos, et veteris haereseos novos sectatores, qui propter ventris ingluviem, omnem recipiunt voluptatem. Et peribunt domus eburneae, quae artifici dente et rhetorici nitoris splendore compositae sunt. Et dissipabuntur aedes multae, quae in toto orbe dispersae sunt. Una enim veritate surgente, multa mendacia destruentur. Pro domo hyemali
Abbreviated transcription (Latin):
N on solum aũt mͥ: s &e om̃ib qui di¬
ligunt aduentũ eiꝰ. Si gradu con¬
cito fugerimꝰ peccatũ: nos appre¬
hendere ñ ualebit. Sin aũt ligaue¬
rit malicia pedes nr̃os: loquem᷑
malis cursorib apłs loquit᷑. Non
uolentis neq currentis. s miseren¬
tis est dei. Sequit᷑. Et fortis ñ obtinebe
uircutẽ suã: Non quo forcis sit s qs
forcẽ se ẽẽ iactet: siue qui confidit
in fortitudine sua. & ñ in dĩ iise¬
ricordia iuxta illud qd̾ scͥptũ ẽ.
Edã sapientiam sapientiũ: ⁊ intelli¬
gentiã prudentiũ reꝓbabo. Non
se uident᷑ eẽ sapientes. & in sua eri¬
ditione confidunt. Robustus quoq
siue pugnator qui ñ saluabit am¬
mã suã. ille ẽ qui nequaquã apłi
possidet armaturã: habens scutũ.
s ñ fidei. ac cinctus lumbos. sed ñ
in ueritate: indutꝰ lorica s ñ iur
tuce iusticiȩ. portans gladiũ. s ñ
salutis. Huiꝰcemodi pugnacor ñ sci¬
ficat p̃lium. nec dnĩ pocest bella

Expanded text:
non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Si gradu concito fugerimus, peccatum nos apprehendere non valebit; sin autem ligaverit malitia pedes nostros, 250 loquemur malis cursoribus Apostolus loquitur: Non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Sequitur: Et fortis non obtinebit virtutem suam: non quo fortis sit, sed quo fortem se esse jactitet. Sive quisericordia, juxta illud quod scriptum est: Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam prudentium reprobabo : nonse videntur esse sapientes, et in sua eruditione confidunt. Robustus quoque, sive pugnator, qui non salvabit animam suam, ille est qui nequaquam Apostoli possidet armaturam, habens scutum, sed non fidei: accinctus lumbos, sed non in veritate: indutus lorica, sed non justitiae: portans gladium, sed non salutis . Hujusmodi pugnator non sanctificat praelium, nec Domini potest bella
Abbreviated transcription (Latin):
& corruit: qr ñ in dño s in suis con-¬
fidit pedib. Ascensor quoq equi
ñ saluabit animã suã. qui igno¬
rat dictum ꝓ ꝓpħam Fallax equus
ad salutẽ: ce nescit scriptũ eẽ. Dor¬
mitauer̃ om̃s qui ascender̃ suꝑ
equos: Hic ñ saluabit animã suã
sed ꝑiens audiet: Hi in currib &e
hi in equis. nos aũt in nomine dñi
dĩ nr̃i inuocabimus: Isti impediti
sunt ⁊ cecider̃. nos aũt surreximus
& erecti sumꝰ. Robustus etiã corde
int̾ fortes nudus fugiet. Qui locꝰ
duplicit̃ exponi pocest. Ut aut iõ
possit euadẽ. quia expoliauit se
ueterẽ hominẽ. & pellicias tuni¬
cas peccatoꝵ: & nulla fuit sarci¬
na p̃grauatꝰ: aut econtrario qr
nudus ẽ. & xp̃i ꝑdidit uestimen¬
Siquidẽ induti ñ nudi inuenia¬
mur:i nichil ei ꝓderit fortitudo
suas in diȩ p̃lii atq certaminis fu¬
giet ꝑsequentes & absq armatura
apostoli resistere ñ ualens: hostib t̃¬
ga p̃bebit. Audite uerbum qđ lo¬

Expanded text:
 corruet, quia non in Deo, sed in suis pedibus confidit. Ascensor quoque equi non salvabit animam suam, qui ignorat dictum per prophetam: Fallax equus ad salutem . Et nescit scriptum esse: Dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos . Hic non salvabit animam suam; sed periens audiet: Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus. Isti impediti sunt, et ceciderunt: 251 nos autem surreximus, et erecti sumus . Robustus etiam corde inter fortes nudus fugiet. Qui locus dupliciter exponi potest: Ut aut ideo possit evadere, quia exspoliavit se veterem hominem, et pelliceas tunicas peccatorum, et nulla fuit sarcina praegravatus, aut econtrario, quia nudus est et Christi perdidit vestimenSiquidem induti non nudi inveniamur ; nihil ei proderit fortitudo sua; sed in die praelii atque certaminis fugiet persequentes, et absque armatura Apostoli resistere non valens, hostibus terga praebebit. Audite verbum, quod lo
Abbreviated transcription (Latin):
custodierit: quȩ quia abiecit atq
contempsit ordinẽ ⁊ uiam: dece¬
perunt eum idola sua. Non eñ
poterat ante ab idolis decepi. nͥ
legem dni reppulisset: & man¬
data illiꝰ ñ fecisset. Hec sunt ido¬
la post quȩ abierunt patres eor
chra fingentes. &e ad orantes be¬
elphegor: & colentes astaroch⁊

Expanded text:
s 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim potlegem Domini repulisset, et mandata ejus non fecisset. Haec sunt idola, post quae abierunt patres eorum cra fugientes, et adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et
Abbreviated transcription (Latin):
rebatis benezquis uos impediuit ñ
ad quiescere ueritati: unde ⁊ de se
timens ait ñ qr iam accepi aut ꝑ¬
ꝑfectus sim: Curro aũt si app̃hen¬
dã in quo ⁊ adphensus sum axp̃o.
Hȩc uniuersa faciebat ne periret
fuga a ueloce. Quãobrẽ cũ ia ꝑue¬
nisset ad calcẽ:⁊ accepisset braui¬
um uictorie securꝰ agebat. Cerca¬
men bonũ certaui. cursum consũ¬
maui: fidẽ seruaui. De cetero re

Expanded text:
rebatis bene, quis vos impedivit non rebatis bene, quis vos impedivit non acquiescere veritati ? Unde et de se timens ait: Non quia jam accepi, aut perfectus sim: curro autem si apprehendam, in quo et apprehensus sum a Christo . Haec universa faciebat, ne periret fuga a veloce: quamobrem cum jam pervenisset ad calcem, et accepisset bravium victoriae, securus aiebat: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de caeter
Abbreviated transcription (Latin):
eos plaustrũ comminat᷑ ds̃. fene
uł stipula p̃grauatũ: ut qr frumen-¬
tũ ñ habent qd̾ in horrea conda¬
tur. fenum eoꝵ ⁊ stipula incendio
concremet᷑. Hoc ẽ fenũ de quo ꝓ¬
pħa dicit. fiant sicut fenum edifi¬
Et omis caro fenũ. Stipula aũt illa ẽ:
suꝑ cuiꝰ incendio flebilit̾ ꝓpħa
cõplorat dicens. Heu mͥ quia factꝰ
sum sicut qui colligit stipulã in
messe. & sicut racemos inuinde¬
mia : cũ ñ sit botrus ad manducan
loquit᷑. Ligna. fenũ. stipula. uniꝰ cuiꝰ¬
q opus manifestũ fiet: qm̃ in die dñi
inigne reuelabit᷑. Plaustrũqͦ qd̾ uol
uit᷑. illud ẽ de quo misaia legimꝰ.
Conculcabit᷑ moab sub eo: sicut c̃cul¬
catur area in plaustris. & in alio lo¬
co. Ponam inquit te sic̃ rotas pla-¬
ustri nouas cũ serrarum dentib.
&e conteres montes. ⁊ comminues col¬
les⁊ ut postquã montes collesq con¬
triueris. pereat fuga a ueloce di¬
cente paulo. Nesoicis qui in stadio

Expanded text:
 plaustrum comminatur Deus, feno vel stipula praegravatum, ut quia frumentum non habent quod in horrea condatur, fenum eorum et stipula incendio concremetur. Hoc est fenum de quo propheta dicit: Fiant sicut fenum aedifiEt: Omnis caro fenum . Stipula autem illa est, super cujus incendio flebiliter propheta complorat, dicens: Heu mihi! quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemos in vindemia, cum non sit botrus ad manducandloquitur: Ligna, fenum, stipula, uniuscujusque opus manifestum fiet : quoniam in die Domini in igne revitur, illud est, de quo in Isaia legimus: Conculcabitur Moabitis, sicut conculcatur area in plaustris . Et in alio loco: Ponam, inquit, te sicut rotas plaustri novas cum serrarum dentibus, et conteres montes, et comminues colles : et postquam montes collesque contriveris, periet fuga a veloce, dicente Paulo: Nescitis quia hi, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ saluabit animã suã. Hunc facee
filiũ romelie int̃pretant᷑. qui iunc¬
to aram id: syro. sub rege achat
iudeȩ multa uastauit. Et robustꝰ
corde inter fortes: nudꝰ fugiet in
die illa dicit dñs. Solus osee qui
ultimꝰ rex decem tribuũ fuit. &¬
errantẽ popłm ad dĩ cultũ reuo¬
care conatꝰ ẽ: quasi nudꝰ egredietur
de incendio. Nudum aũt uocat. qr
sub ipso decẽ trib capte sunt. Hoc
hebrei autumant. Q sicut ab eis¬

Expanded text:
non salvabit animam suam: hunc Phacee, non salvabit animam suam: hunc Phacee, filium Romeliae, interpretantur, qui juncto Aram, id est, Syro, sub rege Achaz Judaeae multa vastavit. Et robustus corde, inter fortes nudus fugiet in die illa, dicit Dominus . Solus Osee qui ultimerrantem populum ad Dei cultum revocare conatus est, quasi nudus egredietur de incendio. Nudum autem vocat, quia sub ipso decem tribus captae sunt. Hoc Hebraei autumant, ait be
Abbreviated transcription (Latin):
&e nudꝰ fugiet in die illa dicit dñs.
Me uobis p̃stante beneficia. & edu¬
cente uos de t̾ra egipti. & int̾fici¬
ente ante faciẽ ur̃am amorreum
ut possidẽtis t̾rã eiꝰ zce suscitante
nazareos meos uino. & ꝓpħis dice¬
batis ne ꝓpħetis. Id circo sicut plau¬
strũ stipule uł fem onere puatũ.
stridore ⁊ sonitu longe exultͣat. sic
ego ur̃a peccata ultra ñ sustinens.
&e quasi stipulã tradens incendio:
clamabo ⁊ dicam: periit fuga aue¬
loce que hebrei iheroboam filiũ
nabath intelligunt: qui priꝰ in egip¬
tũ fugerat. Hio aũt ñ ipsos pͥnci¬
pes s domos eoꝵ ⁊ sobolẽ accipia¬
mꝰ. Ꝙ̾ fortis ñ obtinebit uirtutẽ
suã. Fortem basã int̃pretant᷑: qui
sentiunt. Q̾ tenens arcũ ñ stabit
siue sustinebit. De hieu filio nan¬
si qui iorã regẽ isrł sagicca ꝑcussic.
dictum putant. Q uelox pedib su¬
is ñ saluabit᷑. Manaem intelligunt:
qui frustra festinans regi assy ri-¬
oꝵ dona direxit. Et̃ ascensor equi

Expanded text:
fugiet in die illa, dicit Dominus. Me vobis praestante beneficia, et educente vos de terra Aegypti, et interficiente ante faciem vestram Amorrhaeum, ut possideretis terram ejus, et suscitante Nazaraeos meos vino, et prophetis dicebatis: Ne prophetetis. Idcirco sicut plaustrum stipulae vel feni onere praegravatum, stridore et sonitu longe exululat: sic ego peccata vestra ultra non sustinens, et quasi stipulam tradens incendio, clamabo et dicam: Peribit fuga a veloce: quem Hebraei Jeroboam filium Nabath intelligunt, qui prius in Aegyptum fugerat . Hic autem non ipsos principes, sed domos eorum, et sobolem accipiamus. Et fortis non obtinebit virtutem suam: fortem Basan interpretantur, qui sentiunt. Et tenens arcum, non stabit, sive sustinebit: de Jehu filio Naqui Joram regem Israel sagitta percussit , dictum putant. Et velox pedibus suis non salvabitur: Manahen intelligunt, qui frustra festinans regi Assyriorum dona direxit : Et ascensor equi
Abbreviated transcription (Latin):
auferet᷑ cedrus & locus suꝑbie ñ
poterit inueniri: Fortitudo eiꝰ qͦsi
tissime. ex cuiꝰ uocabulo pħiło uir
dissertimꝰ hebreoꝵ. esau appellatũ
⁊ roboreũ licet esau possit. & nõ¬
itaia. id÷ factura intelligi: ut ad
mala oꝑa referat᷑. De hoc forti atq
robusto loquit᷑ in euanglio. Cum
fortis armatꝰ custodit atriũ suũ

Expanded text:
aufertur cedrus, et locus superbiae non aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejtissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum et roboreum: licet et Esau possit ποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti atque robusto Dominus loquitur in Evangelio: Cum fortis armatus custodit atrium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. de fornace ferrea ext̾minauit
ante faciem nr̃am amorreum qui
quens uł famosus:⁊ frequenti ser¬
mone celebrat᷑. Hio aũt amorreus
x rex amorreoꝵ appellat᷑ seon. ar-¬
bor infructuosa & sterilis: ñ quo
fructus ñ faciat. s malos afferat
fructus. De quib dr̃. Omĩs arbor
quȩ ñ facit fructus bonos excide
tis eos. malis uidelicet fructib. Si¬
ue gͥ fructum ñ faciat. siue faciat.
s ñbonum: infructuosa arbor
appellat᷑. Iste se on de quo scriptũ
ẽ. iam securis ad radices arboꝵ po¬
sita ẽ. quia infructuosa arbor fuit.
dño ꝑcuciente succisa ẽ cuiꝰ alti¬
tudo cedroꝵ altitudini comparat᷑.
De quib legimꝰ. Uidi impium exalta¬
tũ ⁊ eleuatũ sicut cedros libani:
& transiui ⁊ ecce ñ erat: & quesiui
eum &e ñ ẽ inuentꝰ locus eiꝰ. &̾ pul¬
chre transisse dicit᷑. quia ⁊ qui tnͣ¬
sit de scło. & dicere potest. transi¬
ens uidebo uisionẽ hanc magnã:

Expanded text:
ti, de fornace ferrea, exterminavit ti, de fornace ferrea, exterminavit ante faciem nostram Amorrhaeum, qui quens, sive famosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de quibus dicitur: Omnis arbor quae non facit fructus bonos, excidetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon, 246 de quo scriptum est: Jam securis ad radices arborum posita est , quia infructuosa arbor fuit, Domino percutiente, succisus est, cujus altitudo cedrorum altitudini comparatur, de quibus legimus: Vidi impium exaltatum et elevatum sicut cedros Libani: et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus . Et pulchre transisse se dicit, quia ei qui transit de saeculo, et dicere potest: Transiens videbo visionem hanc magnam ,
Abbreviated transcription (Latin):
rie ordo seruandus ẽ S frequent
euenit ut quȩ prima facta sunt
extrema dicantur: ⁊ quȩ nouissi¬
ma. referant᷑ ad prima. Qđ sep¬
tuagesimꝰ septimꝰ psalmꝰ. ⁊ centi¬
simꝰ quartꝰ ubi signoꝵ potentia
ñ ordine describit᷑ docere nos po¬
terit: Ꝙ̾ tituli psalmoꝵ de quib
duo tantũ ponamꝰ exempla. t̾cii
psalmi ⁊ quinquagesimi primi.
ubi quȩ priꝰ facta sunt. narrantur
extrema. & quȩ extrema legimꝰ re-¬
ferunt᷑ in principio. Ante i de doee
idumeo scriptum legimꝰ in regũ
uolumine. qui titulus ẽ quinqua¬
gesimi primi psalmi. quã ab essa¬
lon contra patrẽ surgeret: qd̾ inter¬
cii psalmi titulo p̃notat᷑. Itaq ⁊
amorreus nouissimus exterminatꝰ ẽ
siue deletꝰ qđ nc̃ prim refert᷑. et qd̾
ascendere eos fecit de t̾ra egipti. &
eduxit inheremũ ꝑ quadraginta
annos. in principio factũ legimꝰ qͦ
gͥ quã educeret nos ds̃ de t̾ra egip¬

Expanded text:
riae ordo servandus est; sed frequenter riae ordo servandus est; sed frequenter evenit ut quae prima facta sunt, extrema dicantur, et quae novissima, referantur ad prima. Quod septuagesimus septimus psalmus, et centesimus quartus, ubi signorum potentia, non ordo describitur, docere nos poterunt, et tituli psalmorum, de quibus duo tantum ponamus exempla, tertii psalmi, et quinquagesimi primi, ubi quae prius facta sunt, narrantur extrema, et quae extrema legimus, referuntur in principio. Ante enim de Doec Idumaeo scriptum legimus in Regum volumine , qui titulus est quinquagesimi primi psalmi, quam Absalon contra patrem surgeret , quod in tertii psalmi titulo praenotatur. Itaque et Amorrhaeus novissimus exterminatus est, sive deletus, quod nunc primum refertur, et quod ascendere eos fecit de terra Aegypti, et reduxit in eremum per quadraginta annos, in principio factum legimus , ergo quam educeret nos Deus de terra Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
b ur̃is in scĩficationẽ. Uos quidẽ
uendidistis argento iustũ. ⁊ pau¬
perẽ ꝓ calciamentis: ꝑcutientes eiꝰ
caput. siue conterentes inpuluere
uiolarent siue polluerent nom̃
panarib &e fornicatione pollud
peccatoꝵ uinculis nex uistis: ita
ut in loco scõ committeretis adr¬
terium. & ebrietati inusticiã es¬
pailantes uinum bib̾etis alienũ.
&e hoc faceretis in domũ dĩ ur
go aũt e contrario ꝓ malis ur̃s
quȩ mͥ reddidistis. uobis tribui
bona: ut ex t̾minarẽ egrediendd
uobis de egipto ante faciem urãn
seon regem amorreoꝵ. qui cã e¬
celsus erat ⁊ fortis. quasi cedrus
⁊ quercꝰ : & contriui fructum es¬
desuꝑ. & radices deorsum. Ego
uos eduxi de egipto. & ꝑ quadra¬
ginta annos longo ad t̾ram scãm
feci ꝑuenire circuitu: ut possidea
trã amorrei. de quo supra dirmꝰ
quã diuisit ioẏses filiis ruben
&e gad. ⁊ dimidie tribui manas¬
se. & post tanta beneficia etiam
hoc addidi. ut de filiis ur̃is assi

Expanded text:
em. Vos quidem vendidistis argento justum et pauperem pro calciamentis, percutientes ejus caput, sive conterentes in pulvere violarent sive polluerent nomen panaribus et fornicatione polluta, peccatorum vinculis nexuistis: ita ut in loco sancto committeretis adulterium, et ebrietati injustitiam copulantes, vinum biberetis alienum, et hoc faceretis in domo Dei vestri. Ego autem econtrario pro malis vestris, quae mihi reddidistis, vobis tribui bona, ut exterminarem, egredientibus vobis de Aegypto, ante faciem vestram, Seon regem Amorrhaeorum, qui tam excelsus erat et fortis quasi cedrus et quercus, et contrivi ejus fructum desuper, et radices deorsum. 245 Ego vos eduxi de Aegypto , et per quadraginta annos longo ad terram sanctam feci pervenire circumitu, ut possideretis terram Amorrhaei, de qua supra diximus: quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneficia etiam hoc addidi, ut de filiis vestris ass
Abbreviated transcription (Latin):
uiam. ꝑ contrario heretici ñ subst᷑¬
sternunt uestigiis saluatoris uesti¬
menta sua. s ligant ea iuxca alta¬
re .& p̃tenduntꝰ peccatis suisut
bibant uinum de calumpniis siue
dãpnatoꝵ. qui ex eo qđ egressi st̃ de
ȩccłia dãpnati st̃. Hoc uinum ẽ so¬
domoꝵ. furoris draconũ ⁊ aspidũ:
qd̃ qui bib̾it sanari ñ pocest. Bibt̃
aũt uinum ñ in domo dĩ ubi tem
ext̾minaui amorreũ a facie eoꝵ
cuiꝰ altitudo cedroꝵ altitudo eiꝰ &
fortis ipse quasi quercꝰ: & contriui
frurtũ eius desuꝑ: & radices eiꝰ sub¬
ter. Ego sum qui ascende uos feoi
de t̾ra egipti. & eduxi uos in deser¬
tum quadraginta annis: ut possi¬
derecis t̾ram amorrei. Q suscitaui
de filiis urĩs in ꝓpħas: & de iuue¬
nib ur̃is nazarenos. Lxx. Ego
aũt abstuli amorreum a facie eoꝵ.
cuiꝰ erat sicut altitudo cedri sub¬
limitas: & fortis quasi quercꝰ. ⁊ are¬
feci fructum desuꝑ. &e radices il¬

Expanded text:
viam. Econtrario haeretici non subviam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris vestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi tempexterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum qui ascendere vos feci de terra Aegypti, et eduxi Vulg. d ut possideretis terram Amorrhaei: et suscitavi de filiis vestris in prophetas, et de juvenibus vestris Nazaraeos. LXX: Ego autem abstuli Amorrhaeum a facie eorum: cujus erat sicut altitudo cedri sublimitas ejus, et fortis quasi quercus: et arefeci fructum ejus desuper, et radices e
Abbreviated transcription (Latin):
derit. Et iterũ. Qui in lege iustifi¬
cant᷑: a gra excider̃. Qui ita ĩgre
iste cũ patre ingredit᷑ ad puellã:
&e committit stuprũ. ⁊ uiolat
nomen dĩ. Unde qui dicunt ñ no-¬
cere iudeis post aduentum xp̃i.
si ita credant in dnm. ut legis qͦ¬
q p̃cepta custodiant: patrẽ ⁊ fili¬
um in una fornicatione contami¬
nant. Sed & uestimenta sua ligan¬
tes funib. uelamina faciunt iux¬
ta altare: p̃tendentes fidẽ xp̃i.
Q uotqͦt enim in xp̃o baptizati st̃:¬
xp̃m induer. ⁊ uestimenta sua qͦ
peccatoꝵ funib ligauer̃. op po¬
nunt ocłis uidentiũ ne eoꝵ cer¬
tant᷑ flagicia: ut qui altare ꝓs¬
picit. stuprum ñ suspicet᷑. Hoc
faciunt om̃s heretici sub xp̃ia¬
no nomine fornicantes: ⁊ errori¬
bus suis atq mendatiis obten¬
dentes testimonia scripturarum.
Unde ⁊ apłi uestimentis suis strauer̃
pullũ asine. ut molliꝰ sederet dñs:
⁊ ex lege ac ꝓpħis stratã calcaret

Expanded text:
rodest . Et iterum: Qui in lege justifirodest . Et iterum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita iiste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus, velamina faciunt juxta altare, praetendentes fidem Christi. Quotquot enim in Christo baptizati sm induerunt , et vestimenta sua, quae peccatorum funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret
Abbreviated transcription (Latin):
uulemꝰ ꝑ eam ⁊ dic it. Uenite ad
ne om̃s qui laborati: ⁊ onerati esti.
as ego reficiam uos. Om̃s aũt he¬
riticoꝵ principes intumescunt
boli. qui dicit in celũ ascendã.
suꝑ sydera celi ponam nidũ meũ.
ero similis altissimo. Unde suꝑbis
bereticis resistit ds̃: humilib aũt
eccłiasticis dat grãm. filiꝰ quoq
& pat̾ introier̃ ad unam puellã:
legimus dicente paulo. Nolo enĩ¬
uos ignorare fr̃s qd̾ patres nr̃i ͦ¬
om̃s ꝑ mare tnsier̃. & om̃s in mo¬
yse baptizati sunt: in nube ⁊ in
marizce in alio loco. Int̾roga pa¬
tres tuos & annuntiabunt tibise
um loqͥt᷑. Filii matis meȩ pugnauer᷑ ad¬
usumme. Nos gͥ filii sumꝰ: ⁊ pat᷑ popłs
uideorum. Ieccamꝰ ⁊ scelus cõmittimꝰ
quando ad obseruationẽ sabbati cir-¬
cumcisronis iniuriã. cerimonias
legis ab olite. cum parente nr̃o in-¬
gredimꝰ᷑ : quib dicit apłs. Ecce
ego paulus dico uobis. quia sicir¬
cumcidamini xp̃c uobis nichil ꝓ¬

Expanded text:
icit: Venite ad me, omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Omnes autem haereticorum principes intumescunt boli , qui dicit: In coelum ascendam, super sidera coeli ponam nidum meum; ero similis Altissimo . Unde et superbis haereticis Deus resistit: humilibus autem Ecclesiasticis dat gratiam . Filius quoque et pater introierunt ad unam puellam, legimus, dicente Paulo: Nolo vos ignorare, fratres, quod patres nomnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari . Et in alio loco: Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi: sum loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si circumcidamini, Christus vobis nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
taui multo tempore ut agerent
peccantes. ut aliquando conuersi
reciꝑent santatẽ. Uerũ qr &e tr̃io
& quarco eadem faciunt. cogor mui¬
tare sententiã: ⁊ plagis corrigere de¬
linquentes. Uideamꝰ aut̃ qͥd p̾hilistiĩ
⁊ urbes eiꝰ peccauerint:. quos. Lxx.¬
Ubieunq eniꝰ inueteri testamento
ñ cõmune nom̃ om̃iũ externarũ
gentiũ. s ꝓprie philistiim. qͥ nunc
palestini uocant᷑ accipiendi surs.
Quid fecit gaza ut ad iracundiã at¬
q uindictam dñm ꝓuocaret: tn¬
stulit captiuitatẽ ꝑfectam popłi
iudȩoꝵ: ⁊ conclusit eã inidumeã ut idumeꝰ
uenderet qͦs ceꝑat ex uideis ꝓcaptiuitate

Expanded text:
tavi multo tempore ut agerent peccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quid Philistiim, et urbes ejus peccaverint, quos ubicumque enim in veteri 231 Testamento non commune nomen omnium externarum gentium, sed proprie Philistiim, qui nunc Palaestini vocantur, accipiendi sunt. Quid fecit Gaza, ut ad iracundiam atque vindictam Dominum provocaret? Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum, et conclusit eam in Idumaea, ut Idumaeis venderet, quos ceperat ex Judaeis. Pro captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs dr̃ tuba comminans ẽ. & gͣndi
uoce aures credentiũ penetrans.
dimꝰ quȩ simꝰ tormenta passuri.
Malum aũt qđ dñs facit in ciuita¬
te ñ contrarium ẽ uirtuti. s af¬
flictio atq cruciatꝰ de quo legi¬
mus: Sufficit diei malicia sua.
id est tribulatio ⁊ angustia: Q in
ꝓpha legimꝰ. Ego ds qui feci lu¬
cẽ ac tenebras. qui facio pacẽ ⁊
condo mala. Sicut enĩ tenebre con¬
trariȩ sunt luci & diei. sic ⁊ paci
bellum contrariũ ẽ: qd̾ ñ ꝑse ma-¬
nent. Q ut sciamꝰ in scripturis

Expanded text:
citur, tuba comminans est, et grandi voce aures credentium penetrans. dimus quae simus tormenta passuri. Malum autem quod Dominus facit in civitate, non contrarium est virtuti, sed afflictio et cruciatus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est, tribulatio et angustia. Et in Propheta legimus: Ego Deus qui feci lucem et tenebras, qui facio pacem, et condo mala . Sicut enim tenebrae contrariae sunt luci et diei: sic et paci bellum contrarium est, quod non per se manent. Et ut sciamus in Scripturi
Abbreviated transcription (Latin):
a deo escam sibi. Queret enĩ catu¬
lus leonis ñ eã p̃dã quã possidet
quȩ sue ẽ potestatis: s ut de ęccłia
xp̃i rapiat. de quo in abacue scͥ¬
bit᷑ Esce eiꝰ electe. Tercia pena ẽ
eoꝵ quos discordia seꝑauit. ut
ꝑdant alas quib priꝰ sublimit̃
ferebant᷑: & de celis in t̾rã corru¬
ant: &e teneant᷑ ab aucupe. Qui
te uisco aues liberas capiat: quȩ
ꝓpria uoluntate ad t̾rena descen¬
dunt. De quib in ꝓuerbiis scͥptũ
ẽ. Non in iuste tendunt᷑ retia aui¬
cũ habuerint alas columbe. ⁊ ꝑ
aerẽ uolitare debuerint. pondẽ
poccatoꝵ ad trena dep̾ssi sunt:
& uicio suo adherent uisco. De qͦ
in apło legimꝰ. Qui adheret mere¬
trici: unũ cũ ea corpꝰ efficit᷑. Quar¬
ta pena discordantiũ ẽ. ut capi-¬
passer erepta ẽ de laqueo uenan-¬
tiũ : laqueus contritꝰ ẽ ⁊ nos lib̾ati
sumꝰ. Iste ẽ contritꝰ laqueus de qͦ
apłs loquit᷑ ad credentes: Ds̃ con-¬
teret satanã sub pedib ur̃is ue-¬

Expanded text:
Quaerit enim catulus leonis non eam praedam, quam possidet, quae suae est potestatis; sed ut de Ecclesia Christi rapiat, de quo in Abacuc scribitur: Escae ejus electae . Tertia poena est eorum quos discordia separavit, ut perdant alas, quibus prius sublimiter ferebantur, et de coelis in terram corruant, et teneantur ab aucupe, qui ent visco, aves liberas capiat, quae propria voluntate ad terrena descendunt. De quibus in Proverbiis scriptum est: Non injuste tenduntur retia avicum habuerint alas columbae, et per aerem volitare debuerint, pondere peccatorum ad terrena depressi sunt, et vitio suo adhaeserunt visco. De quo in Apostolo legimus: Qui adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Quarta poena est discordantium, ut capipasser erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Iste est contritus laqueus, de quo Apostolus loquitur ad credentes: Deus conteret satanam sub pedibus vestris ve
Abbreviated transcription (Latin):
per impietatib filioꝵ uida. & suꝑ
quatuor ñ aduersabor eis: quia rep¬
pulerunt legem dñi. &. precep¬
tum illiꝰ ñ custodierunt. & decep¬
ti sunt in uanitatib suis quas fe¬
cerunt. & quas secuti sunt patres
eoꝵ. Et emittam ignẽ in iudã. &
deuorabit fundamenta iherłm.
Ceteris supra urbib gentib q da¬
masco. gaze & azoto. aschalomi.¬
accarom & reliquis opidis palesti¬
noꝵ. tẏro quoq & idumeȩ. &e fili¬
is aminon & moab. ñ exꝓbrat qđ
legẽ dĩ abiecerint. & illius manda¬
ta contempserit. Non enim babu¬
erunt scriptã legem: s naturalem.
plaustris ferreis p̃gnantes galaad:
& transtulisse captiuitatẽ salomo¬
nis. siue ꝑfectam. &e conclusisse in
idumeȩl. nec eẽ. recordatos eẽ. fede¬
ris patrũ suoꝵ. & ꝑsecutos eẽ in
gladio frẽm suumꝰ Ꝙ̾ in tantã ñ
dico crudelitatẽ. s rabiem ꝓrupĩ¬
se: ut incenderent ossa regis idu
quo illo tempore quo hȩc dicelis¬
tur erat dĩ religio. & templũ. ꝙ

Expanded text:
 impietatibus filiorum Juda, et super quatuor non aversabor eos: quia repulerunt legem Domini, et praecepta illius non custodierunt, et decepti sunt in vanitatibus suis, quas secuti sunt patres eorum: et emittam ignem in Juda, et devorabit fundamenta Jerusalem. Caeteris supradictis urbibus, gentibusque Damasco et Azoto, Ascaloniidis Palaestinorum, Tyro quoque et Idumaeae, et filiis Ammon et Moab non exprobrat quod legem Dei abjecerint, et illius mandata contempserint; non enim habuerunt scriptam legem, sed naturalem. plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos foederis patrum suorum, et persecutos esse in gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis Idumquo illo tempore, quo haec dicebantur, erat Dei religio et templum et
Abbreviated transcription (Latin):
capita pauꝑum. & uiam humi¬
lum declinabant. Ꝙ filiꝰ & pa¬
ter eius ingrediebantur ad ea¬
dem puellam: ut contamina¬
rent nomen dmi dĩ sui: & uesti¬
menta sua alligantes funib fa¬
ciebant umbracula iuxta al¬
tare: & uinum de calumpmis
bibebant in domo dĩ sui. Id¬
circo ponit nouissimũ isrł.
omnia quȩ secuntur ad ip¬
sum scripta p̃diximus. ut
sub uno textu sermo ꝓpħicus
ubri ordinẽ contineret. Pri-¬
mum gͦ eoꝵ scelus ẽ. siue ĩpie¬
tas intrib criminib enume¬
rata uł quatuor: qd̃ ꝓpt̾ pe¬
cuniam hominẽ uendiderin.
& hominẽ iustũ. qui in eo ad¬
mirabilior ẽ. qđ nec pauꝑca¬
te suꝑatus ẽ: ut iniquũ aliqͥd
faceret & si quidẽ pauꝑem
iustũ famis necessitate compul¬
si p̃cio uendidissent: aesset ali¬
qua sceleris excusatio. nunc
aũt ꝓ reb uilissimis calciam̃¬
tis. quib puluerẽ calcant &
uendid̾unt. Isti iuxta.lxx. ꝑ

Expanded text:
capita pauperum, et viam humilium declinabant, et filius et pater ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. Idcirco ponit novissimum Israel, omnia quae sequuntur, ad ipsum scripta praediximus, ut sub uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus criminibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, qui in eo admirabilior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum famis necessitate compulsi pretio vendidissent; esset aliqua sceleris excusatio: nunc autem pro re vilissima, calciamentis, quibus pulverem calcant et vendid
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ceꝑit habere quo uictus ẽ:
dicence pecro apła. A quo emĩ
quis suꝑat᷑ huius & seruus ẽ.
uarus auarum. gulosus uen¬
tem. libidinosus pane. Beel¬
phegor colit: lasciua muller.
que cum sit in deliciis uuens
mortua ẽ: adorat uenerias uo¬
iuptates. Unde mitet dñs ig¬
nem in iudam. & deuorabit
edes pessimas. &e. fundamenta
diłunt. Simulq discimꝰ cre¬
acorem omnium ñ solum iu¬
qe ⁊ isrł. s uniuersarũ gen-¬
tium habere curam: Et uixta
apłm eos qui sine lege pecca¬
in lege cominisere delicta:
lege dñi iudicari. Hȩc dicit
dñs. Suꝑ tribus sceleribus
isrł ⁊ suꝑ quatuor ñ conuertã
eum: ꝓ eo qđ uendidit argento

Expanded text:
erit habere a quo victus est, dicente Petro apostolo: A quo enim quis superatur, hujus et servus est . Avarus aurum, gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devorabit aedes pessimas, et fundamenta derunt; simulque discimus Creatorem omnium, non solum Judae et Israel, sed universarum gentium habere curam, et juxta Apostolum, eos qui sine lege peccain lege commisere delicta, lege Domini judicari . Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Israel, et super quatuor non convertam eum: pro eo quod vendiderit argento
Abbreviated transcription (Latin):
nantes galaad  ad dilatandũ t̾minũ
suũ. In dama̾cenis qͥ bibunt sangui¬
nẽ accipiunt᷑ heretici: qͥ ñ solũ popłm
dĩ ab ȩccłia diripuer̃. s ⁊ contruer̃ eũ
&e cõmoluer̃ ferreis dentib de qͥb &
scͥptũ ẽ. Qui deuorant plebẽ meam
sic̃ escã panis. In filiis ãmon qͥ int̾p̃tan¬
cos accipe: qͥ seꝑant quidẽ deceptã
mulcitudinẽ ab eccłia dĩ ioe rudes
aiãs quȩ nuꝑ xp̃i concepere sermo¬
nẽ abrumpunt &e diuidunteNon
tñ faciunt crudelitate qua hereda
deceptos qͦsq trucidanti sed in eade
regula fidĩ ꝑmanentes dilatare eui¬
piunt t̃minos suos. ⁊ nom̃ głȩ in po¬
steris mictẽ. Itaq dñs cõminatꝰ se
muros rabbȩ. idest multitudinis in
die ululatꝰ ⁊ belli cõmotionis. ⁊ thui¬
nis inicensurũ: & regẽ eoꝵ auctore
scismatis. ire captiuũ. & pͥncipes ȩ¬
cłiȩ iugo colla submitte. Hec dicit
dñs. Suꝑ trib scelerib moab & su

Expanded text:
minum suum. In Damascenis, qui bibunt sanguinem, accipiuntur haeretici, qui non solum populum Dei ab Ecclesia diripuerunt, sed et contriverunt eum, et commolierunt ferreis dentibus, de quibus scriptum est: Quid devorant plebem meam, sicut escam panis ? 237 In filiis Ammon, qui interpretatcos accipimus, qui separant quidem deceptam multitudinem ab Ecclesia Dei, et rudes animas, quae nuper Christi concepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submittere. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Moab: et su
Abbreviated transcription (Latin):
t̾reni ce sanguinarii ꝑsecuti sunt
srẽm suum iacob. qͥ eos supplanta¬
uit. &e abstrilit pͥmogenita eoꝵ: &
ꝑsecuti sunt in gladio: ita ut sub¬
stantias possessionesq credentium
beccȩ quȩ int̃p̃tat᷑ pacientia: & si¬
mul eos generauit in xp̃o: antiqũ
furorẽ & iracundiã tenentes usq ho¬
die. in sinagogis suis sub nomine na¬
tarenoꝵ blaphemant popłm xp̃ia¬
nor. Et dum mͦ nos incficiant. uolt̃
igne comburi: s dñs mittet ignẽ
in theman in deserta siccaq udea¬
quȩ nequaquã irrigant᷑ imbrib pro¬
pħarũ: & deuorabit om̃s munitiones
eoꝵ. siue fundam̃ta muroꝵ eiꝰ: ut õĩ
sensu lictere concidente. suꝑ edificet᷑
ler. uuluã transtuler̃: & ꝓ furore hor¬
rorẽ. & ꝓ indignatione ĩpetũ du¬
cti ambiguitate uerboꝵ: quia re¬
pho. &e furorẽ eiꝰ & horrorẽ signifi¬
cathebrath uͦ &e indignatio & ĩpie¬
tas dr̃. Perro armanoth. quas nos
edes int̃p̃tati sumꝰ. aquila &e sỹmacꝰ¬

Expanded text:
sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium beccae, quae interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum: et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaequae nequaquam irrigantur imbribus prophetarum, et devorabit omnes munitiones eorum, sive fundamenta murorum ejus, ut omni sensu litterae concidente, superaedificetur  vulvam transtulerunt. Et pro furore, horrorem: et pro indignatione, impetum, ducti ambiguitate verborum: quia REPHO  , et furorem ejus, et horrorem suum significat: EBRATH   vero et indignatio et impetus dicitur. Porro ARMANOTH  , quas nos aedes interpretati sumus, Aquila et Symmach
Abbreviated transcription (Latin):
go & comã nutrire debent. & uuã
passam ac uiridẽ ñ comede. & suꝑ
matre ce patre mortuis ñ ingredi.
& si forte hoc fecerint &e fuerint huma¬
na uł fragilitate uł necessicate suꝑa¬
ti. radant capita ⁊ irriti sint dies
consecrationis &e laboris eoꝵ. Qđ
si hec ñ faciunt. neq possunt mo¬
re iudaicoꝵ cauponum miscere a¬
quã uino. umbras uericati. euͣgłii
gr̃ȩ legis necessitatẽ ẽbriecatẽ illã
intelligant qua a curis scłi in ebri¬
ant᷑. & obruit᷑ animȩ uigor. ⁊ illos
ꝓpħis mandare dicentes ne ꝓpħe¬
tis. qui liuore suꝑati ꝓhibent eri¬
ditos uiros doctrine ꝓferre ser¬
monẽ: l audiente dña. Wade & dic
popło huic. Illi e contrario iubent
ne loquaris in nomine dñi. maxi¬
me si ille qui doceat ñ turpi lu¬
cro. & głe atq iactantiȩ. s utili¬
tati legentium audientiũq ꝓuide¬
at. Ecce ego stridebo subter uos siõ
stridet plaustrũ onustum feno. &

Expanded text:
go et comam nutrire debent, et uvam go et comam nutrire debent, et uvam passam ac viridem non comedere, et super matre et patre mortuis non ingredi; et si forte haec fecerint et fuerint humana vel fragilitate, vel necessitate superati, radant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponum miscere aquam vino, umbras veritati, Evangelii gratiae Legis necessitatem, ebrietatem illam intelligant, qua curis saecularibus inebriatur et obruitur animae vigor, et illos prophetis mandare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes ñ ꝓpħetis .Lxx. similiter. Me
uobis tanta prestante beneficia
ut ad uersarios ur̃os int̾ficerẽ.
& terrã eoꝵ uobis traderẽ. &
de filiis urĩs ac iuuenib ꝓpħas
eligerẽ ⁊ nazareos. meoq cultui
consecrarẽ: Num qͥd potestis dice¬
re qd̃ ista ñ fecerim. & meam er¬
ga uos clementiã ꝑ quã uiuitis
denegarẽ: qui in tantã rabiem ꝓ¬
rupistis. ut in ebriaretis nazare
nomine meo ꝓpħarent. Qd̃ & amos
ꝓpħae quẽ nunc habemꝰ in manib
p̃cepit amasias sacerdos bethel. &
iheremiȩ a rege mandatũ ẽ. ne u̾b̃
dnĩ loqueret᷑ ad popłm: in tancũ
ut etiã sermones eiꝰ ignib conore¬
maret. De hoc loco heresim suã ca¬
tianꝰ encratitarũ princeps struę¬
re nitic᷑. umũ asserens ñ bibends̃
cũ ⁊ lege p̃ceptũ sit. ne nazarei
qui ꝓpinent nazareis uinũ. sui
si licterã secunt᷑ in om̃ĩb & uidai¬
cas fabulas eccłiss ingerunt xp̃i . Er¬

Expanded text:
tes: Ne prophetetis. LXX similiter. Me tes: Ne prophetetis. LXX similiter. Me vobis tanta praestante beneficia, ut adversarios vestros interficerem, et terram eorum vobis traderem, et de filiis vestris ac juvenibus prophetas eligerem et Nazaraeos, meoque cultui consecrarem. Numquid potestis dicere quod ista non fecerim, et meam erga vos clementiam, per quam vivitis, denegarim? Qui in tantam rabiem prorupistis, ut inebriaretis Nazaraenomine prophetarent. Quod et Amos prophetae, quem nunc habemus in manibus, praecepit Amasias sacerdos Bethel: et Jeremiae a rege mandatum est, ne verbis Domini loqueretur ad populum, intantum ut etiam sermones ejus ignibus concremaret. De hoc loco haeresim suam Tatianus, Encratitarum princeps, struere nititur, vinum asserens non bibendum, cum et lege praeceptum sit, ne Nazaraei qui propinent Nazaraeis vinum. Qui si litteram sequuntur in omnibus, et Judaicas fabulas Ecclesiis ingerunt Christi, er