comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inderteram ne solos significent bo¬
nos: nec insinistram ne solos malos.
s indifferenter laxate inquidretia
ur̃a incapturam. ut ꝑmutos in telli¬
gamus bonos &. malos. Hic aut̃. mit¬
tite inquid indexteram nauigu
rete: ut significaret eos qͥ stabunt
ad dexterã solos bonos. Ilbi rete ꝓpt̾
significanda scismata rumpebat᷑.
ꝑtinuit ad euangelistam dicere. &.
cum tanti essent id ẽ. tam magni.
non ẽ. scissum rete. tanquã illud res¬
piceret ubi scissum . ẽ. & in illius mali
comꝑatione cõmendaret hoc bonũ.
ut impleta duo nauigio᷑ mergerent᷑.
id .ẽ. in sub mersionem p̃merentur:
Nonemĩ mersa sunt: s tamen ꝑiclitata.
Unde enĩ eristunt inȩccła canta que
gsmimius nusi cum tante mutitudini
obsisti nom potest. quȩ assu mergen¬
dim ꝓpe modum disciplinam intrut
cum morib suis asc̃õrum itaiere pe¬
nitus alienis : Hic aut̃ miscrunt re¬
te indexteram partẽ & um non
nolebant illud trahere amultitudi¬

Expanded text:
in dexteram, ne solos significent boin dexteram, ne solos significent bonos; nec in sinistram, ne solos malos, sed indifferenter: Laxate, inquit, retia vestra in capturam, ut permistos intelligamus bonos et malos. Hic autem: Mittite, inquit, in dexteram navigii rete, ut significaret eos qui stabant ad dexteram solos bonos. Ibi rete propter significanda schismata rumpebatur;pertinuit ad evangelistam dicere: Et cum tanti essent, id est, tam magni, non est scissum rete, tanquam illud respiceret ubi scissum est, et in illius mali comparatione commendaret hoc bonum. ut impleta duo navigia mergerentur, id est, in submersionem premerentur. Non enim mersa sunt, sed tamen periclitata. Unde enim existunt in Ecclesia tanta quae gemimus, nisi cum tantae multitudini obsisti non potest, quae ad submergendam propemodum disciplinam intrat cum moribus suis a sanctorum itinere penitus alienis? Hic autem miserunt rete in dexteram partem, et jam non valebant illud trahere a multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc sit. Ed aut̃ illud fecit mitio p̾di¬
cationis suȩ. hoc uͦ post resurrectionẽ
suam: ħic ostendit illam capturam pis¬
ecium malos & bonos significare qͦs
nunc habet ȩccła. istam uͦ tantum mͦ
bonos qͦs habebit inȩternum cõple¬
ta infine huiꝰ sełi resurrectione mor¬
tuorũ: Deniq ibi iħis nonsicut hic
mnlitore stabat. quando iussit pis¬
ces capi: s ascendens in imam na¬
uem quȩ erat simonis: rogauit
eum a terra reducerepusillum.
& in ea sedens docebat turbas.
Ut cessauit aut̃ loqui. dixit ad simo.¬
nem. Duc in altum. & laxate retia
urã incapturam. Et illic qđ captum
ẽ piscium innatuiđis fuit. non sicut
hic rete extraxerunt in terram. his
signis & siqua alia potuerunt repꝑiri.
ibi ȩccła in hoc scło. hic uͦ infine scłi fi¬
gurata ẽ. Idõ illud ante. hoc aut̃ post
resurrectionem dni factum ẽ. quia ibi
nos rp̃c significauit uocatos. hic re¬
suscitatos. U̾bi retia non mittuntur¬

Expanded text:
nunc sit. Quod autem illud fecit initio praedinunc sit. Quod autem illud fecit initio praedicationis suae, hoc vero post resurrectionem suam, hinc ostendit illam capturam piscium bonos et malos significare quos nunc habet Ecclesia, istam vero tantummodo bonos, quos habebit in aeternum completa in fine hujus saeculi resurrectione mortuorum. Denique ibi Dominus non sicut hic in littore stabat, quando jussit pisces capi, sed ascendens in unam navem quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum; et in ea sedens doceUt cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Et illic quod captum est piscium in naviculis fuit, non sicut hic rete extraxerunt in terram. His signis et si qua alia potuerint reperiri, ibi Ecclesia in hoc saeculo, hic vero in fine saeculi figurata est: ideo illud ante, hoc autem post resurrectionem Domini factum est; quia ibi nos Christus significavit vocatos, hic resuscitatos.
Abbreviated transcription (Latin):
Et eum tanti essent. non ẽ. scissum
rete. hoc ẽ magnũ sacramentum. in
magno iohannis euangelio. Et ut
uehementius cõmendaretur. loco ul¬
timo seriptum. Ed gͦ septem discipłi
fuerunt in ista piscatione. petrus tho¬
mas & nathanael & duofilii rebedei
& alii duo quorum nomina tacentur.
isti suo septenario numero. finem signi
ficant temporis. Uniuersum quppe.
septem dieb uoluitur tempus. Ad hoc
ꝑtiner qđ mane facto iħestetit inlit¬
tore: quia etiam litus finis ẽ. maris.
& idõ finem significat scłi. Fundem
finem sdi ostendit. & qđ petrus rete
extraxit interram: hoc. ẽ. inlitus.
Q aipse dñs aꝑuit. ubi alio quo dam loco
de sagena inmare missa similitudi¬
nem dedit. & eam trahunt inquid
adlitus. Ealitus quid esset exponens.
ait. Sic erit in consũmatione scłi. S
illa uerbi ẽ non rei geste parabola.
Re aut̃ gesta sicut hoc lo co qualiter in
scłi fine futura sit: ita dñs alia pisca¬
tione significauit ȩcłam qualiter

Expanded text:
Et cum tanti essent, non est scissum rete. Hoc est magnum sacramentum in magno Joannis Evangelio, et ut vehementius commendaretur, loco ultimo scriptum. Quod ergo septem discipuli fuerint in ista piscatione, Petrus, et Thomas, et Nathanael, et duo filii Zebedaei, et alii duo quorum nomina tacentur, isto suo septenarificant temporis. Universum quippe septem diebus volvitur tempus. Ad hoc pertinet quod mane facto Jesus stetit in littore; quia etiam littus finis est maris, et ideo finem significat saeculi. Eumdem finem saeculi ostendit et quod Petrus rete extraxit in terram, hoc est in littus. Quod ipse Dominus aperuit, ubi alio quodam loco de sagena in mare missa similitudinem dedit: Et eam trahunt, inquit, ad littus. Quod littus quid esset exponens, ait: Sic erit in consummatione saeculi . 7. Sed illa verbi est, non rei gestae parabola: re autem gesta, sicut hoc loco qualiter in saeculi fine futura sit, ita Dtione significavit Ecclesiam qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
grauaretur auditor: quanto ma¬
gis beatus petrus qui iam pisca¬
tor fuerat quod nouerat fecit.
si ad presens illud tempus aliud
unde̾ uiueret non inuenit: Sed
respondebit quispiam. Et cur non
inuenit. cum dñs ꝓmiserit dicens.
querite primum &. iustitiam dei.¬
hȩc omĩa apponentur uob̾ : Pror¬
sus &iam sic dñs quod ꝓmisit imple¬
uit. Nam quis alius pisces qui caꝑen¬
tur apposint. qui non obaliud cre¬
dendus. ẽ. eis ingressisse penuri¬
am qua cõplerentur ire piscatũ:
nisi dispositum uolens exhibere mi¬
raculum. ut simul & p̾dicatores e¬
uangelii sui pasceret. & ipsum euan¬
głm tanto sacramento qđ erat denu¬
mero piscium comendaturꝰ augeret :
*Dequa re ȩtiam nos qđ ip apposuerit:
dicere iam debemꝰ. Dicit gͦ simonpe¬
trus. Uado piscari. Dicunt ei qͥ cum
illo erant. Ueniͤmus & nos decum. Et

Expanded text:
gravaretur auditor; quanto magravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei,haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium commendaturus augeret. De qua re etiam nos quod ipse apposuerit, dicere jam debemus. 5. Dicit ergo Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei qui cum illo erant: Venimus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
altari compartiuntur. Sic & dñs or¬
dinauit us qui euangłm annunti¬
doit. de euangelio iuiuere. Ego aut̃
nullus horum usus sum. Satis gͥ a
ꝑtum .ẽ. non imꝑatum s inpotestate
apłis positum : ut aliunde non uiue¬
rent nisi ex euangłio. & ab eis quib
euangłm predicando spũalia semi¬
nabant. carnalia meterent. hoc est
carnis huius sustentad̾m sumerent.
& tanquã milites xp̃i stipendium
xp̃i. Unde idem ipse miles egregius.
paulo suꝑius dehac re direrat. Quis
militat suis stipendiis unquam :
Qͦd tamen ipse faciebat. quia plus illis
om̃ib laborabat. Si gͦ beatus paulus
ut ea potestate quampfecto cum
ceteris euangelii predicatoribus
habebat. non cum ceteris uteretur.
s suo stipendio militaret. ne gentes
a nomine xp̃i penitus alienas doc¬
trina eius quasi uenalis offendet.
aliter educatus artem quam non
nouerat didicit. ut duni suis ma¬
nib transigitur docẽor. nullus

Expanded text:
altari compartiuntur; sic et Dominus oraltari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium alibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus transigitur doctor, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
dicere apłm paulum non ꝑtinuisse
ad eorum ꝑfectionem qui relictis
quã eorum grauaret quib euange¬
lium p̾dicabat. suũ uctum suis ma¬
nib transigebat. Ubi magis imple¬
tum ẽ. qđ ait plus om̃ib illis labo¬
raui. & adiunxit. non ego aut̃ s gr̃a
dĩmecum: ut hoc quoq appareat
dĩ grẽ deputandum. quod & animo
& corpore poterat usq ad eo plus
illis om̃ib laborare. ut neq cessar &
ab euangelio predicando. neq
tamen ereuangelio sicut illi susten¬
taret hanc uitam. cum id ꝑ tot g̾s
in quib xp̃i nomen non fuerat
ꝑpħatum. multo latius atq ferti¬
lius seminaret. Ubi ostendit ex
euangelio uiuendi. hoc .ẽ. uictum
habendi. non necessitatem apłis
impositam sed potestate m datam
Quam potestatem cõmemorat idem
metamus : Si alii potestatis ur̃e par¬
ticipant. non magis nos: S non su¬
mus usi inquid hac potestate. Et pau¬
lopost. Qui altari seͣiunt inquid :

Expanded text:
dicere apostolum Paulum non pertinuisse dicere apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum perfectionem, qui, relictis quam eorum gravaret quibus Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat . Ubi magis impletum est quod ait: Plus omnibus illis laboravi ; et adjunxit: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Ut hoc quoque appareat Dei gratiae deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus omnibus illis laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam, cum id per tot gentes, in quibus Christi nomen non fuerat prophetarum, multo latius atque fertilius seminaret. Ubi ostendit ex Evangelio vivendi, hoc est victum habendi, non necessitatem apostolis impositam, sed poteQuam potestatem commemorat idem metamus? Si alii potestatis vestrae participant, non magis nos? Sed non sumus, » inquit, « usi hac potestate. » Et paulo post: « Qui altari serviunt, » inquit, «
Abbreviated transcription (Latin):
coeꝑant : tamen si cune fecissent. pu¬
taremus eos illa quȩ animos eorum
occupauerat desꝑatione fecisse Nunc
uͦ post eum sibi desepulchro redditũ
uiuum. post oblatam suis oołis &.
manib nonsolum uidendam. uerũ
tangendm atq palpandam redi¬
uiue carnis euidentissam uerita¬
tem. post inspecta uuluerum lo¬
ea usq ad apłi thome confessionẽ
qui se aliter creditrum non esse
predixerat. post acceptum eius in¬
susflatione spm̃ scm̃. post uerba in
suas aures eius ore ꝓlata. sicut misit
me pater & ego mitto uos. quorum re¬
miseritis peccata remittuntur eis. &
quorum recinueritis retenta sunt:
subito funt sicut fuerunt. non ho¬
minum s piscium piscatores. Hiis gͦ
quos hoc mouet respondendum ẽ:
non eos fuisse ꝓhibitos arte sua licita
scilicet atq concessa: uictum neces¬
sarium querere. sui apostolatus in¬
tegritate seruata: siquando unde
uiuerẽt aliua non haberent. Hisi
forte quispiam putare audebit autꝰ

Expanded text:
coeperant, tamen si tunc fecissent, pucoeperant, tamen si tunc fecissent, putaremus eos illa quae animos eorum occupaverat desperatione fecisse; nunc vero post eum sibi de sepulcro redditum vivum, post oblatam suis oculis et manibus non solum videndam, verum etiam tangendam atque palpandam redivivae carnis evidentissimam veritatem, post inspecta vulnerum loca, usque ad apostoli Thomae confessionem, qui se aliter crediturum non esse praedixerat, post acceptum ejus insufflatione Spiritum sanctum, post verba in suas aures ejus ore prolata: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos: quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt, subito fiunt, sicut fuerant, non hominum, sed piscium piscatores? His ergo quos hoc movet respondendum est non fuisse eos prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui apostolatus integritate servata, si quando unde viverent, aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut
Abbreviated transcription (Latin):
res hominum. Tunc eum quippe illi
secutisunt ut magist̾i o eius relie¬
tis om̃ib adher̾ent᷑ : in tantum ut
cum abeo ille diues tristis absceđet
cui dixerat. uade uende omĩaque
habes & da pauꝑib. & habebis thesau¬
rum incelo & ueni sequere me: dicera
ei petrus. Ecce nos ainsimus omĩa:
& secuti sumus te. Quid gͦ.ẽ. qͦd nuinc
quasi apostolatu fiunt qͦd fuerunt. relito
& qͦd dimiserant repetunt. tanquã
obliti qđ audierant. nemo ponens
manum suꝑ aratrum. respitiens
retro. aptus. ẽ. regno celorumͦ Qd
si fecissent de functo iħu priusquã re¬
surrȩxisset amoruis. qͦd quidem non
poterant. qm̃ dies qͦ crucifixus ẽ: to¬
tos eos tenebat attentos usq ad euis
sepulturam quȩ ante uesꝑam facta
e. sequens aut̃ dies erat sabbati. quan¬
do eis patrium morem seruantib
oꝑari utiq nonlicebat. tecio uͦ die
dñs resuxrexit. eosq reuocauit ad
spem quam de illo nonhabere iam

Expanded text:
res hominum . Tunc eum quippe illi res hominum . Tunc eum quippe illi secuti sunt, ut magisterio ejus relictis omnibus adhaererent: in tantum ut cum ab eo dives ille tristis abscederet, cui dixerat, Vade, vende quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauram in coelo; et veni, sequere me, diceret ei Petrus, Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te . Quid est ergo quod nunc quasi Apostolatu relicto fiunt quod fuerunt, et quod dimiserant repetunt, tanquam obliti quod audierant, Nemo ponens manum super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum ? Quod si fecissent defuncto Jesu, priusquam resurrexisset a mortuis: quod quidem non poterant, quoniam dies quo crucifixus etos eos tenebat attentos usque ad ejus sepulturam, quae ante vesperam facta est; sequens autem dies erat Sabbati, quando eis patrium morem servantibus operari utique licebat; tertio vero die Dominus resurrexit, eosque revocavit ad spem quam de illo non habere jam
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc capłm. uelut libri huuis indicat
finem. S narrat᷑ hic deude. quem¬
ad modum se manifestauerit dñs ad
mare tiberiadis. & in captura pisotũ
cõmendauerit ȩccłe sacramentum.
qualis futura.ẽ. inultima resurrec
tione mortuoꝵ. Adhoc itaq cõmen¬
dandum ualere arbitror: qđ tanꝗͣ
finis ẽ. inter positus libri qđ esset
&iam secuture narrationis quasi
proemium. qͦd ei quodã modo fa¬
ceret eminentiorem locum. Que
narratio incipit ita. Postea mani¬
festauit se iterum iħc ad mare tibe¬
riadis. manisestauit aut̃ sic. Erant
simul simon petrus & thomas qͥ dr̃
dilirius. & nathanael qui erat a
galilea. & filii zebedei. & alii exdis¬
cipłis eiꝰ duo. Dicit ei simon petrꝰ.¬
U ado piscari. Dicunt ei. Uenimus
& nos tecum. Queri solet de hac pis¬
catione discipłorum: utrum redierint
petrus & filii rebedei ad id quod fue¬
runt prius quam adño uocarentur. E¬
rant enĩ piscatores quando eis dixit.
Uenite post me. &. faciam uos piscato¬

Expanded text:
hoc capitulum velut libri hujus indicat finem: tamen narratur hic deinde quemadmodum se manifestaverit Dominus ad mare Tiberiadis, et in captura piscium commendaverit Ecclesiae sacramentum, qualis futura est ultima resurrecommendandum valere arbitror, quod tanquam finis interpositus est libri, quod esset etiam secuturae narrationis quasi prooemium, quod ei quodammodo faceret eminentiorem locum, quae narratio incipit ita: « Postea manifestavit se iterum Jesus ad mare Tiberiadis; manifestavit autem sic Erant simul Simon Petrus et Thomas qui dicitur Didymus, et Nathanael qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Dicit eis Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei: Venimus et nos tecum. » 2. Quaeri solet de hac piscatione discipulorum, cur redierint Petrus et filii Zebedaei ad id quod fuerunt priusquam a Domino vocarentur: erant enim piscatores quando eis dixit, Venite post me, et faciam vos piscato
Abbreviated transcription (Latin):
oSTNaRRationẽ
rei geste inqua tho¬
mas discipłs oblatis
sibi tangendis in xp̃i
carne uulnerum locis. uidit qͦd
crede nolebat & credidit: interpo¬
nit hȩc euange lista ioħs. & dioit.
Multa quidem cralia signa fecit iħc
inconspectu discpłorum suorum.¬

Expanded text:
ost narrationem rei gestae, in qua Thomas discipulus oblatis sibi tangendis in Christi carne vulnerum locis, vidit quod credere nolebat et credidit; interponit haec evangelista Joannes, et dicit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
reddere quod promisimus. Hesternõ enim die
sicut meminit scĩtas ur̃a : cum temporis
excluderemur angtia. ne sermonẽ in choatũ
impleremus : in hodiernum distulimus
ut ea quae in hoc facto euangelice lecti.¬
onis mysticȩ insacramentis pofita
ẽẽnt : ipso ad uiuante aperirentꝰ.
pi sominila nan sicilitge sed ass diutate uiluerint. Bara autem

Expanded text:
reddere quod promisimus. Hesterno enim die, si meminit Sanctitas vestra, cum temporis excluderemur angustia, ne sermonem inchoatum impleremus, in hodiernum distulimus, ut ea quae in hoc facto evangelicae lectionis mystice in sacramentis posita essent, ipso adjuvante aperirentur.quae hominibus non facilitate, sed assiduitate viluerunt: rara autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrgtis exon uoro axpibianos ixltetione apogtolica euia
animalis homo ñ peiit et quȩ sunt sp̃s dĩ. & eogitantes in huc p̃senti turba curi¬
titis ure ueres ẽẽ ut muiti sint animales qͥ aclhue sedłm curnẽ sapiant ucdluq
se posint ad spualem intelectũ erigere. hesito uchement̃ quomodo ut dns deo¬
deorit possim diccre uel ꝓ modulo meo eaplicart quol lectũ ẽ ee cuanghio
In pͥncipio ciat uorbhu & uerbũ crat apud em̃. & as erit uerbũ hocen ani

Expanded text:
s ex lectione apostolica, quod animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei , et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verb
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: In peccatis natus te tu doces
magistrum fecerunt. ipsi ut discerent
tociens interrogauerunt : &e ingrati
gis enim quia expulsus est xp̃ianꝰ fac-¬
tus est: Audiuit iħc quia eiecerunt
eum foras. ce cum inuenisset eum dix̃
ei lu credis in filium dĩ: modo lauat
faciem. cordis Respondit ille &e dix̃.
quasi adhuc inunctus: quis est dñe
ut crecdam in eum: & dixit ei iħc: Et
uitdisti eum & qui loquitur tecũ
ipse est Missusest ille. iste lauans
faciem in siloe. qđ interpretatur
missus Deniq iam facie lota cordis
&e mundata conscientia agnoscens eũ
non filium hominis tantum qđ an¬
te crediderat. sed iam filium dĩ qui
carnem susceꝑat: ait: Credo dñe Pa-¬
rum. ẽ. credo Uis uidere qualẽ credat:
ꝓcidens ad orauit eum: Dixit ei iħc:¬

Expanded text:
tionem. In peccatis totus natus es, etmagistrum fecerunt, ipsi ut discerent toties interrogaverunt, et ingrati gis enim quia expulsus est, christianus factus est. Audivit Jesus quia ejecerunt eum foras, et cum invenisset eum dixit ei: Tu credis in Filium Dei? Modo lavat faciem cordis. Respondit ille, et ait, quasi adhuc inunctus, Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Jesus: Et vidisti eum, et qui loquitur tecum, ipse est. Missus est ille, iste lavans faciem in Siloe, quod interpretatur Missus. Denique jam facie lota cordis et mundata conscientia, agnoscens eum non filium hominis tantum, quod ante crediderat, sed jam Filium Dei qui carnem susceperat, ait: Credo, Domine. Parum est, Credo; vis videre qualem credat? Procidens adoravit eum. 16. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcitate ur̃a remanetis Hoc est ergo
qđ paulo ante non intellexeramus. qđ
ait. Ego ueni. ut qui non uident uide¬
ant: Quid est ut qui non uictent ui-¬
deant. Qui se non uidere confitent᷑
tant uidere &e medicum non quȩr.
in sua cȩcitate ꝑmane nt . Ergo is¬
tam discretionem uocauit iudiciũ
cum diceret: In uidicium ueni in
hunc mundum. qđ discernit causa
credentium. & confitentiũ a suꝑbiss

Expanded text:
caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo caecitate vestra remanetis. Hoc est ergo quod paulo ante non intellexeramus quod ait, Ego veni, ut qui non vident, videant: quid est, ut qui non vident, videant? Qui se non videre confitenturtant videre, et medicum non quaerunt, in sua caecitate permaneant. Ergo istam discretionem vocavit judicium, cum ait, In judicium veni in hunc mundum, quo discernit causam credentiu
Abbreviated transcription (Latin):
discernens In iudicium in hunc
mundum ueni ego ut qui non ui¬
dent uideant: ce qui uident cȩci
fiant: Quid . ẽ. hoc dñe: magnam
quȩstionem fessis intulisti: Sed
erige uires nr̃as ut posimus intelli¬
gere qđ dixisti: uenisti. ut qui non
uident uideant: Recte quia lum̃
es. recte quia dies es. recte quia de
tenebris liberas. hoc om̃is anima intel
quia uenisti. cȩxi fiunt qui uidebant.
Audi quid sequitur: o fortassis intelli¬
gis: Commoti sunt ergo uerbis istis
quidam ex pharisȩis ce dixerunt ei.
Numquid & nos cȩci sumus: Audiam
quid ẽ mouebat. & qui uident cȩci
fiant. Dixit eis iħc Si cȩci essetis. ñ
haberetis peccatum: cum sit cȩcitas ista
peccatum: si cȩci essetis id est. si uoscȩcos
aduerteretis. si uos cȩcos diceretis. ad
medicum curreretis: Si ita ergo cȩci
essetis. non haberetis peccatum : quia
ueni ego auferre peccatum: Nunc
uerd dicitis quia uidemus. peccatum
urm manet: quare: quia dicendo
uidemus Medicum non quȩritis : in

Expanded text:
 in hunc mundum veni, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Quid est hoc, Domine? Magnam quaestionem fessis intulisti: sed erige vires nostras, ut possimus intelligere quod dixisti. Venisti ut qui non vident, videant: recte, quia lumen es; recte, quia dies es; recte, quia de tenebris liberas: hoc omnis anima accipiquia venisti, caeci fient qui videbant? Audi quid sequitur, et fortassis intelliges. 17. Commoti sunt ergo verbis istis quidam ex Pharisaeis, et dixerunt ei: Numquid et nos caeci sumus? Audi jam quid est quod movebat, Et qui vident, caeci fiant. Dixit eis Jesus: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Cum sit caecitas ipsa peccatum. Si caeci essetis, id est, si vos caecos adverteretis, si vos caecos diceretis, et ad medicum curreretis; si ergo ita caeci essetis, non haberetis peccatum: quia veni ego auferre peccatum. Nunc vero dicitis, Quia videmus: peccatum vestrum manet. Quare? Quia dicendo, Videmus, medicum non quaeritis, in
Abbreviated transcription (Latin):
RENUNCIA¬
ta dñs xp̃s passione
sua ce morte fructirosa
in exaltatione crucis. ubi
dixit se om̃a tracturum esse
post se: cum intellexissent uidei qđ
de sua morte dixisset. & ꝓposuereent
ei quȩstionem quo modo diceret. se
esse moriturum. cum ex lege audi¬
erint qđ xp̃c manet in ȩternum:
hortatus ẽ. eos. ut dum adhuc modicũ
cdidicissent: ambularent ut totum dis¬
cerent. ne conprehenderentur attnebris:
Et cum hȩc esset loquutus: abscondit
se ab eis Hȩc in suꝑiorib dñicis lecti¬
onibi uerbisq didicistis Deinde intu¬
lit euangelista uncde hockernũm ca-¬
pitulum recitatum. ẽce ait: Cum
autem tanta signa fecisset coram eis
non credebant in eum: ut sermo isal¬
ȩ ꝓpħe impleritur. quem elixit: Dñe
quis crecdidit auditui nr̃o. & brachi¬
um dñi cui reuelatum. ẽ:: Ubi satis
ostendit brachium dñi ipsum lĩ¬
filium nuncupatum: non qđ dĩ
pater figura determinetur. carnis

Expanded text:
enuntiata Dominus Christus passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audierint quod Christus manet in aeternum; hortatus est eos, ut dum adhuc modicum didicissent, ambularent, ut totum discerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum capitulum recitatum est, et ait: Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum: ut sermo Isatur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est? Ubi satis ostendit brachium Domini ipsum Filium Dei nuncupatum; non quod Deus Pater figura determinetur carnis
Abbreviated transcription (Latin):
quia uos nescitis unde sit & aꝑuit
oculos meos Scimus autem quia
peccatores ds̃ non exaudit. Sed si qͥs
dĩ cultor est & uoluntatẽ eius facit
hunc exaudit. Adhu c munctus¬
loquitur: Nam peccatores ds̃ exaudit:
Si enim peccatores non exaudiret:
frus tra ille publicanus oculos in t̾ra
dimittens ce pectus suum ꝑcutiens
diceret. Oñe ꝓpicuis esto michi pec¬
catori. Et ista confessio meruit uis¬
tificationem. quomodo iste cȩcus il¬
luminationem: A scło non .ẽ. auditũ
quia aperuit quis oculos cȩci nati:
nisi hic. eẽt. adõ non poterat facere
quicquam: libere. constant̃. ueracit̃.
Hȩc enim quȩ facta sunt a dño a quo
fierent nisi adño. aut quando a dis-¬
cipłis talia fierent nisi in eis dñs ha¬
bitaret.Responderunt & dixeruNs
ei In peçcatis natuses totus &e tu do¬
lis. sed qui aꝑuit oculos saluat. & to¬
tum: Ipse dabit ad dexteram resurree¬
tionem. qui in faciem dedit illumina:

Expanded text:
quia vos nescitis unde sit, et aperuit quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meos. Scimus autem quia peccatores Deus nDei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc loquitur. Nam et peccatores exaudit Deus. Si enim peccatores Deus non exaudiret, frustra ille Publicanus oculos in terram demittens et pectus suum percutiens diceret, Domine, propitius esto mihi peccatori. Et ista confessio meruit justificationem, quomodo iste caecus illuminationem. A saeculo non est auditum quia aperuit quis oculos caeci nati. Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam. Libere, constanter, veraciter. Haec enim quae facta sunt a Domino, a quo fierent nisi a Deo? Aut quando a discipulis talia fierent, nisi in eis Dominus habitaret? 14. Responderunt, et dixerunt ei: In peccatis natus es totusis. Sed qui aperuit oculos, salvat et totum: ipse dabit ad dexteram resurrectionem, qui in facie dedit illumina
Abbreviated transcription (Latin):
ille iam stomacans aduersus duriciã
uideor. & ex cȩco uidens non ferens
cȩcos: respondit eis: Dixi uobis iam
& audistis: Quid iterum uultis au.¬
dire: Humquid & uos uultis dis¬
cipłi eius fieri: Quid ẽ. numquid
& uos nisi quia ego iam sum: Nũqͥd
& uos uultis : iam uideo. sed non uide
o: Maledixerunt ei & dixerunt. Iu
discipłs illius sis Tale maledictum
suꝑ nos &e suꝑ filios nr̃os Maledictũ
enim .ẽ. si cor discutias non si uerba
ꝑpendas Nos autem moysi discipłi
sumus : Nos scimus quia morsi locu-¬
tus est ds̃ Istum autem nescimus
unde sit Otinam sciremtis. quia
morsi loquutus est ds̃ Sciretis quia
ꝑ moysen p̃dicatus est ds Habetis enĩ
dnm dicentem. si crederetis moysi.
crederetis & michi De me enim ille
spripsit: Ita ne sequimini seruum
& dorsum ponetis contra dñm: sed
nec seruum sequimini: Nam ꝑ illũ
ad dñm duceremini Respondit ille
homo cedixit eis In hoc mirabile est

Expanded text:
ille jam stomachans adversus duritiam ille jam stomachans adversus duritiam Judaeorum, et ex caeco videns, non ferens caecos, respondit eis: Dixi jam vobis, et audistis; quid iterum vultis audire? Numquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Quid est, Numquid et vos, nisi, quia ego jam sum? Numquid et vos vultis? Jam video, sed non invideo. 12. Maledixerunt ei, et dixerunt: Tu discipulus ejus sis. Tale maledictum super nos, et super filios nostros. Maledictum enim est, si cor discutias, non si verba perpendas. Nos autem Moysi discipuli sumus: nos scimus quia Moysi locutus est Deus, istum autem nescimus unde sit. Utinam sciretis quia Moysi locutus est Deus; sciretis quia per Moysen praedicatus est Deus. Habetis enim Dominum dicentem, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille scripsit . Itane sequimini servum, et dorsum ponitis contra Dominum? Sed nec servum sequimini; nam per illum ad Dominum duceremini. 13. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc mirabile est,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixerunt: Ipsum interrogate: ȩtatẽ
habet ipse de se loquatur: Filius
quidem nr̃ est Sed iuiste cogerem᷑
loqui ꝓ infante. quia ipse ꝓse loqui
non posset Olim loquitur modo ui-¬
det Cȩcũ a natiitate nouimus.
loquentem olim scimuis. Uidentem
modo uidemus. ipsum interrogate
ut instruamini: Quid nobis ca-¬
lum niamini: Hȩc dixerunt paren¬
tes eius. quia timebant iuidȩos Iam
enim conspirauerant uidei ut si
quis eum confiteretur . xp̃m: extra
sinagogam fieret Iam enim erat
malum. fieri extra sinagogam: illi
expellebant. sed xp̃c excipiebat: Prop.¬
terea parentes eius dixerunt ętatẽ
habet. ipsum interrogate Uocaue-¬
runt ergo rursus hominem qui fu¬
erat cęcis. & dixerunt ei Da głam
accepisti Hoc plane non ẽ. dare
głam dõ. sed dm̃ pocius blasphema-¬
ille Si peccator. ẽ. nescio unũ scio
quia cȩcus cum essem modo uideo
Dixerunt ergo illi Quid fecit tibi.¬
iii. quomodo aꝑuit tibi oculos.: Et

Expanded text:
Et dixerunt: Ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. » Filius quidem noster est, sed juste cogeremur loqui pro infante, quia ipse pro se loqui non posset: olim loquitur, modo videt; caecum a nativitate novimus, loquentem olim scimus, videntem modo videmus: ipsum interrogate, ut instruamini; quid nobis calumniamini? Haec dixerunt parentes ejus, quia timebant Judaeos. Jam enim conspiraverant Judaei, ut si quis eum confiteretur Christum, extra synagogam fieret. Jam non erat malum fieri extra synagogam. Illi expellebant, sed Christus excipiebat. Propterea parentes ejus dixerunt, Quia aetatem habet, ipsum interrogate. 11. Vocaverunt ergo rursum hominem erat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam accepisti. Hoc plane non est Deo gloriam dare, sed Deum potius blasphemaille: Si peccator est, nescio; unum scio, quia caecus cum essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Et
Abbreviated transcription (Latin):
tis demoniũ habes: ego uos ad uitã uoco
Seruate sermonẽ meũ: &e non moriemi¬
ni Illi audiebant. mortem non uide¬
bit in ȩternum qui seruauerit sermo¬
nem meum. & irascebantur: quia iam
mortui erant illa morte quȩ uitanda

Expanded text:
tis, Daemonium habes; ego vos ad vitam voco: servate sermonem meum, et non moriemini. Illi audiebant: mortem non videbit in aeternum, qui servaverit sermonem meum, et irascebantur, quia jam mortui erant
Abbreviated transcription (Latin):
uerba rem quȩ indicatur exceduntꝰ
ut uoluntas loquentis nec fallatur.¬
nec fallens appareat. qui nouit quo¬
usq credatur : a quo ultra quam creden-¬
dũ est uel minuitur loquendo aliquid
uel augetur: Hunc loquendi modum
yperbolen uocant. Qui modus si
hoc loco. ita in non nullis aliis diuinis
litteris inuenitur: ut est. posuerunt
in celũ os suum: ce uerticẽ capilli per¬
ambulantiũ in delictis suis: & multa
huius modi quȩ scĩs scripturis non¬
desunt: sicut aliitropi. hoc est loquu¬
tionũ modi De quib operosius dispu-¬
tarem : nisi euangelista terminante
euangelium suũ. etiam ipse conpelle¬
rer meum terminare sermonem:¬

Expanded text:
verba rem quae indicatur excedunt, verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum yperbolen vocant. Qui modus, sicut hoc loco, ita in nonnullis aliis divinis Litteris invenitur: ut est, Posuerunt in coelum os suum ; et, Verticem capilli perambulantium in delictis suis ; et multa hujusmodi, qudesunt, sicut alii tropi, hoc est, locutionum modi. De quibus operosius disputarem, nisi evangelista terminante Evangelium suum, etiam ipse compellerer meum terminare sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
in scripturis canonicis non euident̃
apparet Uerũtamen id quoq mul-¬
tum ad uiuat congruentiã huiꝰcȩ sen-¬
tenciȩ: qđ illa uita ꝑ eum significa¬
ta est. ubi non erunt nuptie Hic
est discipłs qui testimoniũ ꝑhibet
de his: &e scripsit hec Et scimus quia
uerum est testimoniũ eius Sunt aut̃
inquit &e alia multa quȩ fecit is: quȩ
si scribantur ꝑsingula. neo ipsũ arbi¬
tror mundũ caꝑe eos qui scribendis
libros Non spacio locoꝵ credendũ est
mundũ capere non posse. quȩ in eo scribi
quomodo possent si scripta non ferret:
Sed capacitate intellegentiũ conpre-¬
hendi fortasse non possent. Quamuis
salua rerum fide. plerũq uerba excede¬
re uideantur fidem: Qđ non fit quan¬
do aliquid qđ erat obscurũ uel dubiũ.
causa ce ratione reddita ex ponitur: sed
quando id qđ aꝑtũ est uel augetur
uel extenuatur: nec tamen a tramite
significande ueritatis erratur: qm̃ sic

Expanded text:
in Scripturis canonicis non evidenter in Scripturis canonicis non evidenter apparet: verumtamen id quoque multum adjuvat congruentiam hujusce sententiae, quod illa vita per eum significata est, ubi non erunt nuptiae. 8. Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec; et scimus quia verum est tesulta quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse, quae in eo scribi quomodo possent, si scripta non ferret? sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent: quamvis salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita exponitur: sed quando id quod apertum est vel augetur, vel extenuatur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur; quoniam sic
Abbreviated transcription (Latin):
he facit scã ȩccła. sponsa xp̃i. ab istis
tmptationib eruenda. in illa felicita¬
t seruanda Quas duas uitas petrus
ẽ ioħs figurauer̃: singuli singulas Uerũ
x in hac temporalit̾ ambulauer̃ ambo ꝑ
fidẽ: ce illa in eternũ fruentur ambo
ꝑspeciem: Om̃ib igitur scĩs ad xp̃i cor¬
da &e soluenda peccata claues regni
cȩloꝵs primus apłoꝵ petrus accepit :
iste solus sed uniuersa ȩccła ligat sol¬
tate atq unitate sublimia quȩ in illo
regno facie ad faciẽ contẽplanda nc̃
autẽ donec ueniat dñs in speculo & in
enigmate contuenda sunt. quȩ p̃dican¬
do ructaret de fante dnici pectoris
solus bibit: sed ipse dñs ipsum euan¬
geliũ ꝓ sua cuiꝰq capacitate om̃ibus
suis bibendũ. toto t̾rarũ orbe diffudit
Sunt qui senserint. & hi quidẽ contẽp.¬
tibiles sacri eloquii tractatores: a xp̃o
neq uxorem duxerit. & ab in eunte pu¬
ericia castissimus uixerit: Hoc quidẽ

Expanded text:
hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac temporaliter ambulaverunt ambo per fidem, et illa in aeternum fruentur ambo per speciem. Omnibus igitur sanctis ad Christi corda et solvenda peccata claves regni coelorum primus Apostolorum Petrus accepit: eiste solus, sed universa Ecclesia ligat soltate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractatores, a Chrisneque uxorem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiã dñi quã nobis de miseria libe¬
randis exhiberi uolumus plus mamus.
eãq cotidie maxime ꝓpeccatoꝵ remis¬
sime poscimus & habemus Hoc ꝑ pe¬
trum significatum est plus amantem.
sed minus ainatũ: quia minus nos amat
xp̃s miscros. quã beatos Ueritatis aut̃
contemplationẽ qualis futura est mis
amamus: quia nondũ nouimus. nec habe¬
mus Hec ꝑioħem significata est minꝰ
amantẽ: atq idõ &e ad ipsam & ad eius
in nob amorem. qualis ei debetur implen¬
dum. donec ueniat dñs expectantẽ : sed
plus amatum: quia id qđ ꝑ illũ figura¬
tum est. hoc efficit beatũ Nemo tamen
hos insignes apłos separet: Et in eo qđ
significabat petrus ambo erant: &e in
eo qđ significabat ioħs ambo futuri e¬
rant: Significando sequebatur iste :
manebat ille Credendo autẽ ambo
mila presentia huiꝰ miseriȩ tolerabant:
anbo futura bona illiꝰ beatitudinis ex-¬
petabant: Net ipsi soli: sed uniuersa

Expanded text:
misericordiam Domini, quam nobis de miseria libemisericordiam Domini, quam nobis de miseria liberandis exhiberi volumus, plus amamus, eamque quotidie maxime pro peccatorum remissione poscimus et habemus: hoc per Petrum significatum est plus amantem, sed minus amatum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum novimus nec habemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ quam petrum amauerit
xp̃s. non cur amplus petrꝰ quã ioħł
amauerit xp̃m: Neq enim siplus nos
diligit xp̃s in futuro scło ubi cũ illo
sine fine uiuemus: quã in isto unde
eruimur. ut illic semꝑ cum illo simus.¬
propterea nos tunc eũ minus dilectu
risumus. quando meliores erimus: cũ
meliores utiq nisi eũ ampliꝰ diligendo
nullo modo esse possimus. Cur ergo
oħs minus eun eilegebat quam petrꝰ
si camtꝰ uitam significabat in qua est mul¬
to ampliꝰ diligendus: nisi quia ꝓpt̃ea
dictũ est uolo eũ manere id est expec¬
tare donec uenio: qm̃ & ipsũ amorẽ qui
tunc multo amplior erit. nondũ habemꝰ.
sed futurũ expectamus. ut cũ ipse ue¬
nerit habeamꝰ: Nã sicut in ȩpistola sua
idẽ dic̃ apłs: nondũ apparuit qđ erim:
Uidebimus enim eũ: sicuti est Tunc ergo
ampliꝰ qđ uidebimus diligemus: Ipse
autẽ illã quȩ futura est uitã nr̃am qua¬
tione plus amat: ut ad eã nos amando

Expanded text:
Joannem quam Petrum amaverit Joannem quam Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit Christum. Neque enim sic plus nos diligit Christus in futuro saeculo ubi cum illo sine fine vivemus quam in isto, unde eruimur, ut illic semper simuspropterea nos tunc eum minus dilecturi non sumus, quando meliores erimus, cum meliores utique, nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est, exspectare, donec venio, quoniam et ipsum amorem, qui tunc amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Epistola sua idem dicit Apostolus: Nondum apparuit quod erimus. videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam quae futura est vitam nostram, quatione plus amat, ut ad eam nos amando
Abbreviated transcription (Latin):
tium: ibi uidebriatar bona dñi in t̾ra
iuuentiũ: Qđ enim ait uolo manere
donet ueniam: non sic intelligendũ ẽ
quasi dixerit remanere. uel ꝑmanere.
tur non utiq nunc sed cum uenerit
xp̃s implebitur: Qđ autẽ ꝑ hunc sig¬
nificatur cui dictũ est. tu me sequere.
nisi nunc agatur : non ꝑuenietur ad
illud qđ expectatur: In hac aut̃ acti¬
ua uita quantomagis xp̃m diligimꝰ.:
tanto faciliꝰ liberamur a malo. At ipse
minus nos diligit : quales nunc sumꝰ:¬
Ibi uero ampliꝰ nos diligit : q̃m qđ ei dis¬
pliceat. & qđ a nob auferat non habe¬
bimꝰ. Nec ob aliud hic nos diligit: nisi
ut sanet &e transferat ab hisquȩ non di¬
ligit: Hic ergo minus ubi non uult teo¬
maneamus: ibi ampliꝰ quouult transea¬
mus : & unde non uult pereamus: Amet
ergo eum petrus. ut ab ista mortalita¬
te liberemur: ametur ab illo ioħs ut
in illa immortalitate seruemur: Sed
ista ratione illud ostenditur. cur ioħem

Expanded text:
tium, ibi videbuntur bona Domini in terra tium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere vel permanere; tur, non utique nunc, sed cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumIbi vero amplius nos diligit, quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus. Nec ob aliud hic nos diligit, nisi ut sanet, et transferat ab iis quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult, remaneamus; ibi amplius, quo vult, transeamus, et unde non vult pereamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur; ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. Sed ista ratione illud ostenditur, cur amplius
Abbreviated transcription (Latin):
mo bono Una bona ce mala discernit.
altera sola quȩ bona sunt cernit Ergo
una bona est sed adhuc misera: alte¬
ra melior &e beata Ista significata est ꝑ
apłm petrum: illa ꝑ ioħem: Iota hic agi
ista usq in huiꝰ sołi finem: &e illic inue¬
nit finem Differtur illa complenda pꝰ
huiꝰ scłi finẽ: sed in futuro scło non ha¬
bet finem: Idõ dicitur huic sequere me
de illo autẽ: Neum uolo manere doneo
ueniam quid ad te : Tu me sequere: Quid
enĩ est hoc: Quantũ sapio. tu me seque
la: ille maneat. donec sempit̾na uenio
redditurus bona Qđ aꝑtius ita dici
potest ꝑfecta me sequatur actio
informata meę passionis exemplo. incba¬
ta uero contemplatao maneat donec
uenio. ꝑficienda cũ uenero Sequitur
enim xp̃m ꝑueniens usq ad motem.
pia. plenitudo patientiȩ: manet autẽ
donec ueniat xp̃s. tunc manifestanda
plenitudo scientię hic quippe tole:¬
rantur mala huiꝰ mundi in terra morien¬

Expanded text:
mo bono; una bona et mala discernit, mo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capila; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. Sequitur enim Christum, perveniens usque ad mortem pia plenitudo patientiae: manet autem donec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morien
Abbreviated transcription (Latin):
bore : altera in requie Una in uia: altera
i patria: Una in oꝑe actionis: altera in
mercede contẽplationis Una declinat a
malo &e facit bonũ: altera nullũ habet
a quo declinet malum. & magnũ habet
quo fruatur bonum Una cũ hoste pug¬
nat : altera sine hoste regnat: Una for¬
tis est in aduersis: altera nichil sentit
aduersi Una carnales libidines frenat:
altera sp̃ualib delectationib uacat: Una
est uincendi cura sollicita: altera uicto¬
riȩ pace secura Una in tẽptationib
adiuuatur: altera sine ulla temptatio.¬
ne in ipso ad uitore lȩtatur Una subuenit
indigenti: altera ibi est ubi nullũ inue¬
nit indigentẽ: Una aliena petcata ut
sua sibi ignoscantur ignoscit: altera nec
patitur qđ ignoscat: nec facit qđ sili
poscat ignosci Una flagellatur mals
ne extollatur in bonis. altera tanta ple¬
nitudine gr̃ę caret om̃i malo: ut sire
ulla temptatione suꝑbiȩ. cohȩreat sun-¬

Expanded text:
bore, altera in requie; una in via, altera bore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat sum
Abbreviated transcription (Latin):
di petcata Qđ enim ꝑ ꝓprietatẽ in xp̃o
ȩccła: hoc est ꝑ significationẽ petrus in
petra Qua significatione intelligitur
xp̃s petra: petrus ȩccła Hec igitur eccła
quam significabat petrus. quãdiu degit
in malis: amando &e sequendo xp̃m libe¬
ratur a malis Mlagis autẽ sequitur in eis.
qui certant ꝓueritate usq ad mortem:
Sed uniuersitati dr̃ sequere me: ꝓ qua
uniuersitate passus est xp̃s : de quo dic̃
idem petrus Xp̃s ꝓ nobis passusc̃: relin-¬
quens nobis exemplũ. ut sequamur uesti¬
gia eius Ecce ꝓpt̾ quid ei dictũ est se¬
quere me Est autẽ alia uita immorta¬
lis: quȩ non est in malis: Ibi facie ad faciẽ
uidebimus: qđ hic ꝑ speculũ ceͥ enigmate
uidetur. quando multũ in conspicienda
ueritate ꝓficitur Duas itaq uitas sibi
diuinitus p̃dicatas & comm̃datas: nouit
ȩccła Quarũ una est in fide: altera in
specie Una in tempore peregrinationis.
altera in ęt̃nitate mansionis Una in la¬

Expanded text:
d est enim per proprietatem in Christo Ecclesia, hoc est per significationem Petrus in petra; qua significatione intelligitur Christus petra. Petrus Ecclesia. Haec igitur Ecclesia quam significabat Petrus, quamdiu degit in malis, amando et sequendo Christum liberatur a malis. Magis autem sequitur in eis qui certant pro veritate usque ad mortem. Sed universitati dicitur, Sequere me, pro qua universitate passus est Christus: de quo dicit idem Petrus, Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce propter quod ei dictum est, Sequere me. Est autem alia vita immortalis, quae non est in malis: ibi facie ad faciem videbimus, quod hic per speculum et in aenigmate videtur , quando multum in conspicienda veritate proficitur. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in la