comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enis negare iłim ꝓfiteri: iudeis autem &foti¬
no ꝓpt᷑ telum legis. iħm negare qd dõ sit.
Nam quotiens cũq aut iłim dicit. aut xp̃m:
aliquando dm̃: aliquando hominem signi¬
ficat. Sicut ħ loco inter cetera. Et unus in¬
quit dñs iħs: ꝑ quem omnia. qđ utiq ad dĩ
filium ꝑtinet uxta qd̾ ds̃. ẽ. Et alio loco.
tia. qd̾ utiq homini cõpetit. Uocatus apłs.
Propt̾ quod dm̃ cognouit & fatet᷑ factus ido
das. Per quod ostendit hunc meritum ha
doctoris habebat. ut pote phariseus: ideo
a iuidaismi predicatione segregatum se dicit
in ȩuangłm ut alege dissimulans xõm pre¬
dicarer. Qui qd̾ lex ñ potuit credentes inse
iustificares s non contra legem s ꝓlege.ẽ.
Ipsa em̃ ħ dicit futurum dicente ysaiaꝙ
pha. Ueniet ex syon qui eripiat & auertat
captiuitatem ab iacob & ħ illis ame testam̃¬
tum. cũ abstulero peccata eorũ. Quod ante
ꝓmiserat. Ut ꝓbet ratam & in tegram fidispẽ
ꝓmissum: ut ex eoidoneum illum sponso¬

Expanded text:
ejus negare, Jesum profiteri: Judaeis autem et Photino propter zelum Legis Jesum negare, quod Deus sit. Nam quotiescunque aut Jesum dicit aut Christum, aliquando Deum, aliquando hominem significat, sicut hoc loco inter caetera, et unus, inquit, Dominus Jesus per quem omnia , quod utique ad Dei filium pertinet, juxta quod Deus est; et alio loco: tia , quod utique homini competit. Vocatus apostolus. Propter quod Deum cognovit et fatetur, factus idondas. Per quod ostendit hunc meritum habdoctoris habebat, utpote pharisaeus, ideo a Judaismi praedicatione segregatum se dicit in Evangelium Dei; ut a Lege dissimulans, Christum praedicaret, qui quod Lex non potuit, 27 credentes in se justificaret. Sed non contra Legem, sed pro Lege est: ipsa enim hoc dicit futurum, dicente Esaia propheta: Veniet ex Sion, qui eripiat et avertat captivitatem ab Jacob; et hoc illis a me testamentummiserat. Ut probet ratam et integram fidei spem promissum: et ut ex eo idoneum illum sponso
Abbreviated transcription (Latin):
aut de sensu legis intraditione ȩccłiȩ siue ca¬
taphrigȩ siue nouatiani siue donatiani
aut cȩteri heretici. Horum cogitationes in¬
uicem se accusabunt in die iudicii. Si intel¬
lexit qͥs ueram. ẽẽ. catholicã & ne uideret᷑
em̃datꝰ sequi noluit: erubescens obid qđ
dui tenuit recedere. in die iudicũ cogita¬
tione sua accusabit᷑. Due & em̃ cogitatio¬
nes inhomine: inuicẽ se accusabunt᷑. bo¬
na & mala.Bona accusat malam: qr con¬
tra dixit ueritati. Mala iterum accusat
bonam: quia ñ secuta. ẽ. ut sensit. Er ꝑ
hoc constituit᷑ reu̾qͥ cogitauit sentiens bo¬
nã & uerã. c̃e. eccłiam catholicam. & ꝑ¬
mansit inherese uł scismate. Eorum
autem cogitationes se inincem defendent:
qͥsẽꝑ hoc cogitauit putans utile. qđ se¬
cutꝰ. ẽ. Dicturꝰ. ẽ. enĩ. sẽꝑ in cogitationibꝰ
meis hoc putaui utile qđ lecutꝰ sum:
Hȩc fuit fides mea: hic leuiorem habebit

Expanded text:
aut de sensu legis in traditione Ecclesiae, sive Caaut de sensu legis in traditione Ecclesiae, sive Cataphryges, sive Novatiani, sive Donatiani, aut caeteri haeretici: horum cogitationes invicem se accusabunt in die judicii. Si intellexit quis veram esse Catholicam fidem, et ne videretur emendatus sequi noluit, erubescens ab eo quod diu tenuit recedere, in die judicii cogitatione sua accusabitur. Duae etenim cogitationes in homine se invicem accusabunt, bona et mala. Bona accusat malam, quia contradixit veritati; mala iterum accusat bonam, quia non secuta est, ut sensit; et per haec constituitur reus, qui cogitavit sentiens bonam et veram esse Ecclesiam Catholicam, et permansit in haeresi vel schismate: ejus autem cogitationes se invicem, defendent, qui semper hoc cogitavit, putans utile quod secutus est; dicturus est enim semper: In cogitationibus meis hoc putavi utile quod secutus sum, haec fuit fides mea. Hic leviorem habebit
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ qͥ ñ credunt᷑. Ut sicut ꝑcc̃scientiam
suam laudant᷑ credentes: ita & ꝑconsci¬
entiam suam accusent᷑ diffidentes.
Quãuis em̃ sibi uideatur minime reus
qui ñ credidit quia apud se tractare is¬
tud ñ potuit: ratione tam̃ conuincrtur.
quia ñsibi suasit uerũ hoc. c̃e. qd̵ & uir-¬
tutum testimoniis uiderat confirmari.
& mũtos sequi. Puto etiam sic posse in tel¬
ligi si tota questio de gentib credentibus
dixisse credatur: quia ait. Quid mͥ
de his qui foris sunt iudicare: & qui ñ cre-¬
diderit in quit iã iudicatus. t̃. & quia ñ
resurgunt impii iniudicio: sine lege eñi
peccantes sine lege & ꝑibunt: ac ꝑhoc an¬
te tribunal xp̃i stare ñ poterunt & red¬
dere causas: quia resurgentes ducent᷑
adgehennam. Ii eñi quos dicit in uicẽ
cogitationibꝰ suis accusari aut de fendi
in die iudicũ dĩ xp̃iam sunt hi qͥdiscor¬
dant ã catholica. diuersa sentientes de xp̃o.

Expanded text:
bus, quae non credunt; ut sicut per conscientiam bus, quae non credunt; ut sicut per conscientiam suam laudantur credentes, ita et per conscientiam suam accusentur diffidentes. Quamvis enim sibi videatur minime reus, qui non credidit; quia apud se tractare istud non potuit, ratione tamen convincitur; quia non sibi suasit verum hoc esse, quod et virtutum testimoniis viderat confirmari, et multos sequi. Puto etiam sic posse intelligi, si tota quaestio de gentibus credentibus dixisse credatur, quia ait: Quid mihi de iis, qui foris sunt, judicare ? Et, Qui non crediderit, inquit, jam judicatus est . Et, Quia non respeccantes, sine lege et peribunt, ac per hoc ante tribunal Christi stare non poterunt, et reddere causas, quia resurgentes ducentur ad gehennam. Illi enim quos dicit invicem cogitationibus suis accusari aut defendi in die judicii Dei, Christiani sunt hi qui discordant a fide Catholica, diverse sentientes de Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ꝑlegem dixit iudicandos fore. lȩx
tes autem quȩ legem utiq ñ habent per
coscientiam iudicabunt᷑ si credere noluer.
Primũ quidẽ accusatores erunt gentiles
credentes. ñ credentiũ gentilis. Sicut iua cis
ñ credentib dicit dñs de discipłis suis. Ipsi
iudices erunt. ur̃i. Quia ꝑfidia iudeorum
iudicabitur fide apłorum. Qui cum exip¬
sis. ẽẽnt: illis diffidentibꝰ crediderunt. De¬
inde cogitationibꝰ suis accusabunt᷑ genti-¬
les. si cõ puncti creatoris fidẽ & uirtutẽ
noluerint credere: aut si stupore quodã
ñ considerant ut credant uerbis aut ges¬
tis dñicis. defendentes se cõscientia indie
iudicii. Quia ñ cogitauit debere se cre¬
dere: & iudicitur:. ñ quali maliuolus sed
quasi ignorans. ñ tam̃ sine pęna futurds:
quia ñlicet ignorare. Gentes enĩ dupli¬
ci genere significat: tam credentes quã
infidos. Suꝑiꝰ enĩ de gentilibꝰ credentibꝰ
dicit. Post aut̃ subiecit etiã de his genti¬

Expanded text:
dentes per legem dixit judicandos fore, lex etes autem quae legem utique non habent, per conscientiam judicabuntur si credere noluerint. Primum quidem accusatores erunt gentiles credentes non credentium gentilium, sicut Judaeis non credentibus dicit Dominus de discipulis suis: Ipsi judices vestri erunt ; quia perfidia Judaeorum judicabitur fide apostolorum, qui cum ex ipsis essent, illis diffidentibus, crediderunt. Deinde cogitationibus suis accusabuntur gentiles, si compuncti creatoris fidem et virtutem noluerint credere: aut si stupore quodam non considerant, ut credant verbis et gestis Dominicis, defendentes se conscientia in die judicii, quia non cogitavit se debere credere; et judicetur non quasi malevolus, sed quasi ignorans: non tamen sine poena futuros; quia id non licet ignorare. Gentes enim duplici genere significat, tam credentes quam infidos; superius enim de gentibus credentibus dicit: post autem subjecit etiam de eis genti
Abbreviated transcription (Latin):
tur iuste fieri. cũ ui derint mala inui¬
cem facta ulcisci: His qͥdem qui scđ̃m pa¬
cientiam boni oꝑis głam & honorem
& incorruptionẽ querentibꝰ uitam ȩt̾nã.
Qmͣ udiciũ dĩ iustũ predicatum ẽ: qua¬
le autem bonis futurũ . ẽ. declarauit. ho
dicit qui pacientiã dĩ scientes partim ad
correptionem partim acm auorem ulti¬
onem ñ se corrigentium ꝓtelari. prioꝵ
oꝑum penitentes bene uersantur freti
fidutia fider ne diuhic positi damnum
incurrant ꝓmissȩ uitȩ. Dabit gͦ eis głam
& honorem. Et ne hoc ualde magnum
ad cõꝑationem presentis uitȩ uideretur.
Quia & hic głosi uidentur & honorati:
adiecit & incorruptionẽ ut ex eo alia
gła & alter honor intelligeret᷑: quando
incorruptio simul comitabitur. Inpre¬
senti em̃ honor & gła frequenter amititur:
quia corruptibilis. e: quidat & qđ dicat
& qui accipit. Indie eñĩ iudiciidĩ incor¬
ruptibilis iã dabitur honor & gła: ut

Expanded text:
tur juste fieri, cum viderint mala invitur juste fieri, cum viderint mala invicem facta ulcisci? Iis qui secundum patientiam boni operis, gloriam et honorem, et incorruptionem, quaerentibus vitaQuoniam judicium Dei justum praedicat, quale autem bonis futurum est, declaravit: hos dicit, qui patientiam Dei scientes, partim ad correptionem, partim ad majorem ultionem non se corrigentium protelari, priorum operum poenitentes bene versantur, freti fiducia fidei, ne diu hic positi damnum incurrant promissae vitae; dabit ergo eis gloriam et honorem, et ne non hoc valde magnum ad comparationem praesentis vitae videretur, quia et hic gloriosi videntur, et honorati, adjecit et incorruptionem, ut ex eo alia gloria et alter honor intelligeretur, quando incorruptio simul comitabitur. In praesenti enim honor vel gloria frequenter amittitur, quia corruptibilis est, qui dat, et quod dat, et qui accipit; in die enim judicii Dei incorruptibilis jam dabitur honor et gloria, ut
Abbreviated transcription (Latin):
irã indie irȩ. & reuelationis uisti indicũ
dĩ qui reddet unicuiq scđm oꝑa sua.
Inpunitatẽ sꝑans peccatorum ñ solum
durat inconu̾sibilis & intractabilis ma¬
nens. sed adhuc acerbius peccat. securꝰ
qđ ñ sit ultio futura: cor habens impe¬
nitens ignorans quia irã sibi congre¬
gat indiȩ irȩ. Necesse. ẽ. em̃ seueriori
pena ut plectat᷑. ĩmo flammis ꝑhen¬
nibus torqueatur: quia longa dĩ paci¬
entia ñ solũ em̃dare se noluit. sed ad¬
huc addens ad̾ contentum exagerauit
peccata. Dies irȩ. ẽ. percatoribꝰ quo pum¬
entur. Idõ ipsᷤ. ẽ. ira quia sentiunt pęnã.
Indie reuelationis iustiiudicui dĩ Reuelabi¬
t᷑ enĩ id. ẽ. agnoscctur qđ modo futurum
negat᷑. Idõq cũ ostenditur qđ ñ. e̾t. credit᷑
reuelatur. his enĩ ostendit᷑ qͥ negant qđ cre¬
dentib manifestum. ẽ. Ut confiteantur eti¬
am inuiri iustũ iudiciũ dĩ cũ unicuiq red¬
det scm oꝑa sua. Non qͥd ñ hȩc fatebun¬

Expanded text:
et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Impunitatem sperans peccatorum, non solum durat inconvertibilis et intractabilis manens; sed adhuc acerbius peccat, securus quod non sit ultio futura, cor habens impoenitens, ignorans quia iram sibi congregat in die irae. Necesse est enim saeviori poena ut plectatur, immo flammis perennibus torqueatur, qui longa Dei patientia non solum se emendare noluit, sed adhuc addens ad contemptum exaggeravit peccata. Dies irae est peccatoribus, quo punientur; ideo ipsis est ira, quia sentiunt poenam in die revelationis justi judicii Dei. Revelabitur enim, id est, agnoscetur, quod modo futurum negatur; ideoque cum ostenditur, quod non esse creditur, revelatur. His enim ostenditur, qui negant, quod credentibus manifestum est; ut confiteantur etiam inviti justum judicium Dei, cum unicuique reddet secundum opera sua. Numquid non haec fatebun
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ in pͥma epła ad chessalonicenses
data inter eet̾a etiam de aduentu dñi
quedã scripsit & de resurrectione sc̃orun:
ñc aliã scripsit adeos inqua siginficat
licet obscure. leq enĩ posset aꝑte scrib̾e
de abolitione regni romani & de antirp̃i
apparentia & de dãnatione & de quorum¬
dã fr̃m in quietudine

Expanded text:
m in prima epistola ad Thessalonicenses data inter caetera etiam de adventu Domini quaedam scripsit, et de resurrectione sanctorum; nunc aliam scribit ad eos, in qua significat, licet obscure neque enim aperte potuit scribere, de abolitione regni Romani, et de antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine
Abbreviated transcription (Latin):
norantiam. neq aliqu̾ẽ qͥ qͣsi scͥptura ᷤᷤ
reuelet ñ audiri pacienter debe sed
om̃ia dicta exanimari & sic iudica¬
ri. ne forte grãm datã fr̃i dũ respu¬
unt auctori repugnent. Om̃ia ergo
quȩ dicentur ꝓbanda monet & qͥcqͥd
sobrie & benedictũ fuerit retinen
tis congruunt ea benedicta haben¬
da sunt & retinenda: abhis autẽ
quȩ inimica fidei uident᷑ abstinen¬
aũ. Soler em̃ ip̃i munc̾i fallaciter
qͣssi ꝑimitationẽ dic̾e bona & inder
hec sub inducere pͣuaut ꝑ hec quę
bona sunt acccpto ferant᷑ & mala:
⁊ quia unius sp̃c dicta putant᷑ ñ dis¬
cernant᷑ aͥd inuicẽ. sed ꝑ id qdđ licitũ
ẽ cõmendet᷑ illicitũ. auctoritate no¬
minis ñ rone uirtutis. Solent enĩ
docere & adu̾sa: idõq om̃ia ꝓban¬
da monet qr ñ possunt eloquia
dere sed ꝓbade sp̃c si exdeo suis: qͥa
si nrulta bona dicat in aliqͦ aũ qđ̃

Expanded text:
ignorantiam: neque aliquem qui quasi Scripturas ignorantiam: neque aliquem qui quasi Scripturas revelet, non audiri patienter debere: sed omnia dicta examinari, et sic judicari; ne forte gratiam datam fratri dum respuunt, auctori repugnent. Omnia ergo quae dicuntur, probanda monet; et quidquid sobrie et bene dictum fuerit, retinentis congruunt, ea bene dicta habenda sunt et retinenda: ab his autem quae inimica fidei videntur, abstinendum. Solet enim spiritus mundi fallaciter quasi per imitationem dicere bona, et inter 284 haec subinducere prava, ut per haec quae bona sunt, accepto ferantur et mala; ut quia unius spiritus dicta putantur, non discernantur ab invicem: sed per id quod licitum est, commendetur illicitum auctoritate nominis, non ratione virtutis. Solent enim docere et adversa; ideoque omnia probanda monet, quia non possunt eloquia dere: sed probate spiritus, si ex Deo sunt , quia si multa bona dicat, in aliquo autem quod
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iłm m  iob̾. Qm necee̾ ẽ.
qͦsdã ẽẽ in plebe in modestos qͦsdã
aut̾e pusillammes. Hoc ẽ timidos. qͦs¬
dã uͦ fide infirmos Iõq hos qͥ mod̾a¬
ci sunt pͦ magnamimes. et fide fun¬
dati hortatur cũ prece ut his consu¬
butio fit malorũ peiores se fiant.
idcirco nichil aliud qũa bonũ sec¬
candũ hortant᷑.Asolũ in causa fr̃m
sed & in om̃nim. Posst̃ enĩ bonis oꝑibꝰ
attrahi infideles ad credulitatẽ. exqͣ
semꝑ gaudeat᷑ in dño. Hoc ẽ in boñ:
orandũ aũ sine intermissione. Se-¬
dule enĩ preces ꝓuocant animũ iu¬
tribuit doctrinã in xp̃o iħu dño
as nolite sꝑnere: om̃ia aũ ꝓbate. qđ
bonũ ẽ tenete: abom̃i sp̃e inala ab¬
stinete uos. hoc dic̃ ut ñ facile ali¬
cui ꝑsp̃m loquenti inter dicat᷑. ex¬
tinguitur eni si incipientis loqͥ fer-¬
uor contͣdicꝰtione sopit᷑. ne forte ñ
intelligentes dici abeo sp̃ialia in¬
iuriã faciant sp̃ui sc̃o & peccent ꝑig.

Expanded text:
m necesse est quosdam in plebe esse immodestos, quosdam autem pusillanimes, hoc est, timidos, quosdam vero fide infirmos; ideoque hos qui moderati sunt et magnanimes, et fide fundati, hortatur cum prece, ut his consubutio fit malorum, pejores se fiant. Idcirco nihil aliud quam bonum sectandum hortatur non solum in causa fratrum, sed et in omnium. Possunt enim bonis operibus attrahi infideles ad credulitatem, ex qua semper gaudeatur in Domino, hoc est, in bonum. Orandum autem sine intermissione; sedulae enim preces provocant animum jutribuit doctrinam in Christo olite spernere. Omnia probate: quod bonum est, tenete: ab omni specie mala abstinete vos. Hoc dicit, ut non facile alicui per spiritum loquenti interdicatur exstinguitur enim, si incipientis loqui fervor contradictione sopitur ne forte non intelligentes dici ab eo spiritalia, injuriam faciant Spiritui sancto, et peccent per
Abbreviated transcription (Latin):
agit: orta tribulatiõe succumbit. Neq
enĩ unqͣm in uerbo adulationis conu̾sati
sumꝰ sicut scitis. ñeq inoccasionem auari¬
tiȩ ds̃ cestis ẽ. Nc̃ aꝑuit qd̾ supͣ signifi¬
cauit cũ dicit ñ in occasione auaritie:
dm̃  dans testẽ quia istud excorde fa¬
ciebat ñ inhypocrisi. qͣsi contennens pau¬
ca ut forte plura offerrent᷑ unde. npsoᷤ
conuenit sci entes ac ꝓbantes quia
nulli fuerant adulatus ꝓseudo enim
apłi formã auaricie dari sibi obtabañ.
ut ipsa occeasione dũ ueros apłos oĩa
illata uident acciꝑe possent ipsiꝰ ne in¬
uidia simpliciores homines de pre¬
dari. Nec querentes abhõib głamneq¬

Expanded text:
agit, orta tribulatione succumbit. Neque agit, orta tribulatione succumbit. Neque enim unquam in verbo adulationis conversati sumus, sicut scitis, neque in occasione avaritiae. Deus testis est. Nunc aperit quod supra significavit, cum dicit: Non in occasione avaritiae, Deum dans testem, quia istud ex corde faciebat, non in hypocrisi, quasi contemnens pauca, ut forte plura offerrentur. Unde et ipsos convenit, scientes ac probantes quia nulli fuerat adulatus; pseudo enim apostoli formam avaritiae dari sibi optabant, ut ipsa occasione, dum veros apostolos omnia illata vident accipere, possent ipsi sine invidia simpliciores homines depraedari. Nec quaerentes ex homin
Abbreviated transcription (Latin):
gaudentes ꝓpter fuc̾am mercedẽ. Sigtia
ergo deuoti & fidelis predicatoris hoc
dicit c̾e̾. si mp̃ssura loqui uerbũ dei ñ
timeat. Inanem ulum significaus qui
terrore p̃senti formnidinẽ patit᷑ p̃dicandi.
Qͥ er̃i securus est de ꝓmissa spe ñcedit
ut coronetur. Nam exhortatio nr̃a nõ
ex fallacia neq ex inmundicia neq in
dolo: s sicut ꝓbati sumus a dõ. ut
crederetur nobis euangłm ita loquimͣ.
ut ñ hõib placentes s deo qui ꝓbat cor¬
factor. Iste aũ electũ se & missũ predi¬
care multis ꝓbat rebus quia ꝙ inp̃ssu¬
ris fortior inuentus ẽ & in conuersatioe
in reprebensibilis ⁊ut nichil e̾e̾t in hoc qđ
minus deo dignũ uideret᷑ ꝑ sequentib
cabant fauori hominũ seruientes: quid
& inarguendo remissiores erant. Qppe
cũ aͤsctoritas e̾e̾t& intribulatione infir¬
mi: quia non excorde s: in fallatia erat
sermo eorum. om̃is enĩ qͥ aliqͥd sine spe

Expanded text:
gaudentes propter futuram mercedem. Signum gaudentes propter futuram mercedem. Signum ergo devoti et fidelis praedicatoris hoc dicit esse, si in pressura loqui verbum Dei non timeat, inanem illum significans, qui terrore praesenti formidinem patitur praedicandi. Qui enim securus est de promissa spe, non cedit, ut coronetur. Nam exhortatio nostra non ex fallacia, neque ex immunditia, neque in idolo, sed sicut probati sumus a Deo; ut crederetur nobis Evangelium, ita loquimur, non ut hominibus placentes, sed Deo, qui probat corfactorum. Iste autem electum se et missum praedicare multis ris fortior inventus est, et in conversatione irreprehensibilis, ut nihil esset in hoc, quod minus Deo dignum videretur, prosequenticabant, favori hominum servientes, quia et in arguendo remissiores erant, quippe cum nec auctoritas esset, et in tribulatione infirmi, quia non ex corde, sed in fallacia erat sermo eorum. Omnis enim, qui sine spe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m de cęlis qũe humane salutis causa
moͬtuum audierant & resurrexisse de mor¬
te uicta. & cũ carne assũptũ incelos minis¬
tra nube. ad confusionẽ prudentium mũdi.
qui consideratione habita mundanoꝵ. car¬
nis nat᷑am quia grauis ẽ. putant ñ posse
fieri ut sustolatur in celos. Hoc affectu fit
sp̃c sc̃i. ut erubescant terrigene pruden¬
tes. Ipsi enim scitis fr̃s introitũ nr̃m ad
uos quia ñ in anis fuit. s ante passi ꝙr
conrumeliis afflicti sic̃ scitis in philippiᷤ
ex certa libertate uisi sumus in dro nr̃o lo¬
quendo ad uos ȩuangłm dei in magono
certamine. Hanc presuram qͣm nune
memorat passus est in philippiscũ silea
propter sp̃m phitoñe qũe apuella eiecerat.
qd̾ iã suo loco dictñ ẽ. cui pressure ñ
cessit s fortior inuentus ẽ. dũ audet p̃¬
dicare nec loqui tunet. spe utiq ꝑiuissi
p̃mii ut hi securi ẽe̾nt in ꝑsecutionibus.¬

Expanded text:
Christum de coelis, quem humanae salutis causa Christum de coelis, quem humanae salutis causa mortuum audierant, et resurrexisse devicta morte, et cum carne assumptum in coelos, ministra nube, ad confusionem prudentium mundi, qui consideratione habita mundanorum, carnis naturam, quae gravis est, putant non posse fieri, ut sustollatur in coelis. Hoc effectu fit Spiritus sancti, ut erubescant terrigenae prudentes Ipsi enim scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit, sed ante passi, et contumeliis afflicti, sicut scitis, in Philippis, exerta libertate ausi sumus in Domino nostro, loquendo ad vos Evangelium Dei in magno certamine. Hanc pressuram, quam nunc memorat, passus est in Philippis cum Silea, propter spiritum Pythonem, quem a puella ejecerat : quod jam suo loco dictum est. Cui pressurae non cessit, sed fortior inventus est, dum audet praedicare, nec loqui timet, spe utique promissi praemii, ut et hi securi essent in pe
Abbreviated transcription (Latin):
famatus ẽ. sermo dñi ñ solum in macedo¬
nia & mnachaia. s in om̃ẽ locũ fides ur̃a
que ẽ. ad dm̃ ꝓcessit. Tale ẽ. hoc quale &
illud ad romanos cũ dicit: quia fides
ur̃a predicatur ininiuerso mundo. sed
inhis amplius quia non solũ fides s opꝰ
fidei illorum ꝑuenit in om̃em locũ. Itaut
ñ uecesse habeamus nos aliquid eloqui.
ipsi eñi de nobis anuuntiant qualẽ intro¬
itum habuerimꝰ ad uos: & quomͦ conu̾si
estis ad dm̃ abidolis ad seriuiendũ deo ui¬
uo & uero. & adexpectandũ filium eius de
celis qu̾ẽ suscitauit ex mortuis iħ̾m qui
cripuit nos ab ira uemente. Sic ꝑagrasse
dicunt fama introitus sui & conuersati¬
onis eorum cũ predicatione euangłir utt
ũ ẽe̾t nece̾e̾ ea dicere. Suꝑfluum ẽ em̃ ea
fari que nota sunr ad oñs eñ incutuitu
ꝑuen̾at ita ut annuntiarent cct̾is. qua de
uodione susceꝑant apłos: & quia ad onña
que audierant ab eis fuerant ꝓmptiores
relinquentes deos mortuos expectarent aũ

Expanded text:
atus est sermo Domini non solum in Macedonia et in Achaia, sed et in omnem locum fides vestra, quae est ad Deum, processit. Tale est hoc, quale et illud ad Romanos, cum dicit: Quia fides vestra praedicatur in universo mundo . Sed in his amplius; quia non solum fides, sed opus fidei illorum pervenit in omnem locum. Ita ut non necesse habeamus nos aliquid eloqui. Ipsi enim de nobis annuntiant, qualem introitum habuerimus ad vos: et quomodo conversi estis ad Deum ab idolis, ad serviendum Deo vivo et vero, et ad exspectandum Filium ejus de coelis, quem suscitavit a mortuis Jesum, qui eripuit nos ab ira veniente. Sic peragrasse dicunt famam introitus sui et conversationis eorum cum praedicatione Evangelii, ut non esset necesse ea dicere; superfluum est enim ea fari, quae nota sunt. Ad omnes enim in circuitu pervenerat; ita ut et annuntiarent caeteris quavotione susceperant apostolos. Et quia ad omnia, quae audierant ab eis, fuerant promptiores, relinquentes deos mortuos, exspectarent autem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus atq ꝓuidentia patris ⁊ filii ad¬
uentũ eius comm̃ det ut acceptabilis
fiat audientib se et inpedienta dia¬
boli soluerentur ad dirigendũ iter eius.
Uos aũ dñs multiplicet et habundare fa¬
ciat caritatẽ in uicẽ. in uos. & in om̃s. sicut
& nos inuos ad cõfirmanda corda ur̃a.
in reprehensa in sc̃imonia corã deo & ꝑa
gaudet cummulet. om̃ib bonis mulciplica¬
ri illos exoptat : ut ueniens ad eos plus in¬
ueniat ineis qđ laude dignũ sit qͣm aci¬
mnotheo audierat. ut in reprehensibiles in¬
ueniantur cũ scĩs. Incaritate dei patris

Expanded text:
virtus atque providentia Patris et Filii adventum ejus commendet, et ut acceptabilis fiat audientibus se, et impedimenta diaboli solverentur ad dirigendum iter ejus. Vos autem Dominus multiplicet, et abundare faciat charitate in invicem in vos, et in omnes, sicut et nos in vos ad confirmanda corda vestra irreprehensa in sanctimonia coram Deo et Pagaudet, cumulet, omnibus bonis multiplicari illos exoptat; ut veniens ad eos, plus inveniat in eis, quod laude dignum sit, quam a Timotheo audierat; ut irreprehensibiles inveniantur cum sanctis in charitate Dei Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
infirma. quorum causa sollicitus
erat ne anutteret fructum credulita¬
tis illorũ. et quia diutius passus non
e̾et nesciret quid certuis ageretur cir¬
ca illos: misit timotheũ ep̃m ase cre¬
ditum a quo posset certũ scire.odo
audẽ conuenisset timotheꝰ ad nos ã
uobis & annuntiasset nobis fidẽ & ca-¬

Expanded text:
infirma, quorum causa sollicitus infirma, quorum causa sollicitus erat, ne amitteret fructum credulitatis eorum. Et quia diutius passus non est nescire se quid certius ageretur circa illos, misit Timotheum episcopum a se creatum, a quo posset certum scire. Modo autem cum venisset Timotheus ad nos a vobis, et annuntiasset nobis fidem, et cha
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis ex his scandalũ pateret᷑ de p̃s¬
suris apłorũ. ut qui tanta signa face¬
rent aliquando infirmarentur. ita hu¬
miltati ꝙͣ uerb̃ib & uncłis subicerent᷑.
Ad qͣm rem ercusandã timotheũ msfũ
testatur idoneum doctorẽ: qui osten¬
deret hinc merita crescere xp̃ianis si
ꝑ noĩe dñi passi gr̃as agant. a quo hu¬
nis rei mercedẽ expectant. Simulq pre¬
ces deo fuuderent ut stabiles ee̾nt. qͣm
ꝑsecutionẽ idendo se passuros p̃dica¬
uerant : ut ꝑ id qđ prescientiã huius
rei hĩe se ꝓ cestarentur: posse se effug̾e
et declinare has imurias approbarent.
Sed quia spes magna in his ẽ. idõ dic it
illatas sufferre quidem libenter. Ido ⁊
ego ñ tolerans ampliustuisi ad hoc ut
cognoscerẽ fidem urãm ne quomͦ ad¬
tẽptauerit ille temptator & inanis fiat
labor noster istud ꝓpter qͦsdam dic̃
qui possent seduci astutia sathane:
quia inom̃i plebe est pars firma et

Expanded text:
ne quis ex his scandalum pateretur de presne quis ex his scandalum pateretur de pressuris apostolorum, 280 ut qui tanta signa facerent, aliquando infirmarentur; ita humiliati, ut verberibus et vinculis subjicerentur. Ad quam rem excusandam Timotheum missum testatur idoneum doctorem, qui ostenderet hinc merita crescere christianis, si pro nomine Domini passi gratias agant, a quo hujus rei mercedem exspectant, simulque preces Deo funderent, ut stabiles essent. Quam persecutionem idcirco se passuros praedicaverant; ut per id quod praescientiam hujus rei habere se protestarentur, posse se effugere et declinare has injurias approbarent: sed quia spes magna in his est, ideo dicit illatas sufferre quiego non tolerans amplius, misi ad hoc, ut cognoscerem fidem vestram, ne quo modo attentaverit ille tentator, et inanis fiat labor noster. Istud propter quosdam dicit, qui possint seduci astutia Satanae. Quia in omni plebe est pars firma, et
Abbreviated transcription (Latin):
maiores ndeorum apłis. nonne precipi¬
entes denunciaumus uobis ne loque¬
remini innoĩe iħu ulli homimum: S.
quia quod non ẽ. adõ stare ñ pot̃: dis¬
soluuntur impedimenta sathane. Que ẽ
enĩ nĩa spesait gaudium aut corona głȩ:
Manifestũ ẽ. quia ꝑfectio discipłoꝵ gau¬
diũ & corona magistri ẽ. Hi eñi sunt qͥ
labores fructuum suorum edituri st̃
Fructus eñi magistri discipłs ẽ. obediens:
euius dũ bona conuersadio ꝓficit ma¬
gisto. fructus sui edet laborelabor enĩ
discipłi in oꝑe bgno: cotonãdat magi
optimũ dixinus ut athenis soli relinque¬
rem. & misunus timotheum frẽm nr̃m
& particip̃r oꝑis dei in euangłio xp̃i ad
hoc ut & uos confirmet & deprecet᷑ pfi
de ur̃a. ne quis morͤiat᷑ in his presfuris:
ipsi em̃ scitis quia adhoc positi sumus:
siderii supra memorati causas expres¬
sit. adcireo enĩ presentes ẽẽ̾ apud eos
uolebant ut animos eorũ firmarent:

Expanded text:
majores Judaeorum apostolis; Nonne praecipimajores Judaeorum apostolis; Nonne praecipientes denuntiavimus vobis, ne loqueremini in nomine Jesu illi hominum ? Sed quia quod non est a Deo, stare non potest, dissolvuntur impedimenta Satanae. Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? Manifestum est quia perfectio discipulorum gaudium et corona magistri est. Hi enim sunt, qui labores fructuum suorum edituri sunt; fructus enim magistri, discipulus est obediens, cujus dum bona conversatio proficit magistro, fructus sui edit laborem. Labor enim discipuli in opere bono coronam dat magisoptimum duximus ut Athenis soli relinqueremur: et misimus Timotheum fratrem nostrum, et participem operis Dei in Evangelio Christi, ad hoc ut et vos confirmet, et deprecetur pro fide vestra, ne quis moveatur in his pressuris. Ipsi enim scitis, quia ad hoc positi sumus; siderii supra memorati causas expressit. Idcirco enim praesentes esse apud eos volebant, ut animos eorum firmarent;
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. & faciem eorum cuꝑe se dicius
uidere. In reb enĩ aiuinis deficiunt ar¬
ticłi cõprehend̾e quȩ possunt dici nec
enĩ sufficit dies ftillo his quȩ una hora
possunt depmi. ut ñdicã qͦdã eẽ nuistica
religionis nr̃e: que ꝓꝑter carnales sen¬
sus. ne scandalum paciant᷑ facile pu¬
plicart ñ debeant. quia ñ om̃ib dicenda
sunt om̃ia. s ꝓuniꝰ cuiꝰq captu moderan¬
da sunt dicta: aliter rudib & alit̃ fun¬
datis. Idcuro presentia corꝑis requirit᷑
quia sic ꝑficitur ueritas caritatis. qͣmui ᷤ
em̃ caritas non diuidatur: desideritĩ
tam̃ facit absentia corꝑis. Deniq ocło
⁊ amplexii. animorũ expletur uoluntas.
Cuius rei impedimento fuisse asserit sata¬
nã: qui etiam apło manus obiuas ten¬
debat ne ueritatis ratio hõib panderet᷑
accedebat enĩ ꝑfid̾oꝵ m̃tes: ut eos uer¬
b̃ib ac uincłis detinerent ne loque¬
rentur uerbũ dei. Dixerunt eñ natu

Expanded text:
tionem etiam faciem eorum cupere se dicunt tionem etiam faciem eorum cupere se dicunt videre. In rebus enim divinis deficiunt articuli comprehendere, quae possunt dici; nec enim sufficit dies stylo his, quae una hora possunt depromi; ut non dicam quaedam esse mystica religionis nostrae, quae propter carnales sensus, ne scandalum patiantur, facile publicari non debeant: quia non omnibus dicenda sunt omnia, sed pro uniuscujusque captu moderanda sunt dicta, aliter rudibus, aliter fundatis. Idcirco praesentia corporis requiritur; quia sic perficitur veritas charitatis. Quamvis enim charitas non dividatur, desiderium tamen facit absentia corporis: denique osculo et amplexu animorum expletur voluntas. Cui rei impedimento asserit fuisse Satanam, qui etiam apostolis obvias manus tendebat; ne veritatis ratio hominibus panderetur. Accendebat enim perfidorum mentes, ut eos verberibus ac vinculis detinerent; ne loquerentur verbum Dei. Dixerunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
aduersantur. ꝓhibentes nos gentib loqui
ut saluentur: Aahoc ut suppleant peccata
finem. De impietate atq eredłilitate que¬
ritur diffidenti ũiudeorũ: qui ñ solum
sue salutis minnei sunt. uerũ ꝙͣ aliorũ:
ꝓhibentes ne credant & salui fiant. ab in¬
tio parricide: uł dño eñi cominun par¬
ce debrierant: qui ct̃i seruis & preposi¬
tis suis non peꝑcerunt. ut repleautur pec¬
cata eorumi. intantũ ne aliqͣndo miscda
consequi mereantur. Idõ tessalonicenses
a ciuib eadem passos dicit. imitatõres pa
ciuntur & quȩ ultio infestis ꝑfidis prepa¬
rata sit dignoscatur. Nos aut̾ẽ fr̃s deso¬
lati a uobis ad tempus. facie non corde.
abundantius festinarumꝰ faciem uram
uidere in multo desiderio: qua ꝓpter uo¬
luius uenire ad uos. Ego quidẽ pau¬
lus & semel xiterum. sed impediuit
nos sathanas. n animo s corpe diuulsos
se dicunt abeis. Caritas enĩ ñ dunditur
nec seꝑatur : sed ꝓꝑter maiorẽ instruc¬

Expanded text:
adversantur, prohibentes nos gentibus loqui, ut salventur, ad hoc ut suppleant peccata finem. De impietate atque credulitate queritur diffidentium Judaeorum, qui non solum suae salutis inimici sunt, verum etiam aliorum, prohibentes ne credant, et salvi fiant, ab initio parricidae; vel Domino enim communi parcere debuerant, qui conservis et praepositis suis non pepercerunt: ut repleantur peccata eorum, in tantum, ne aliquando misericordiam consequi mereantur. Ideo Thessalonicenses a civibus suis eadem passos dicit, imitatos patientiuntur, et quae ultio infestis et infidis praeparata sit, dignoscatur. Nos autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, facie, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre in multo desiderio. Quapropter voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum, sed impedivit nos Satanas. Non animo, sed corpore divulsos se dicunt ab eis; charitas enim non dividitur, nec separatur: sed propter majorem instruc
Abbreviated transcription (Latin):
orate ꝓ nobis. fidelẽ dm̃ dic̃ in ꝓmissis
cile poteruñ impetrare quę postulant:
ideireo orare eos ꝓse hortatin facile eñi
multi impetrant qđ desiderant. Salutate
salutatione xp̃iana. cet̾a carnalia sunt.

Expanded text:
orate pro nobis. Fidelem Deum dicit in promissis orate pro nobis. Fidelem Deum dicit in promissis m, facile poterunt impetrare quae postulant; idcirco orare eos pro se hortatur; facile enim multi impetrant, quod desiderant. Salutate salutatione christiana, caetera
Abbreviated transcription (Latin):
uetrir. Deus pacis. xp̃c ẽ ait enĩ pacẽ me¬
am do uobis. pacẽ relinquo uobis. Quip¬
pe cũ op̃a quę habet pat̾ filii suñ. hunc
illustret pietate clementiȩ fuę. & om̃ẽ ac¬
tũ nr̃m dirigat in ꝑfectione. ut indeger
sit sp̃c datus nobist̾ẽ enĩ integer ẽ. si
bonȩ uite studeamꝰ animã lm̃tes mun¬
dã & corpꝰ sine querela ut totus homo
sit ꝑfectus. Potest enĩ corpꝰ mundũ eẽ &
anima inquinari ꝑ malũ cognadum.
Idõq sp̃m in hoĩem mundũ dic̃ eeͣ deb̾e.
Si aũ mala uita uł cogitatio intercedat
non erit integer sp̃e qͥa & serit hoĩem
peccatis obnorium: dũ eñi dissentit aĩa
& corpꝰ qũauis sine sensu fit:. alieni ab
illo efficiuntur & uelut ꝑdens cos ñerit
integer sp̃e. ad hoc enĩ datur homini ut̃
mancat ineo & sit qͣssi caput eius⁊nteger
ergo ñ erit quia ꝓdit menbra: dũ recedit
abeo homo ea agensq̃ odit sp̃c sc̃s. Fide¬
lis ẽ. eñi ds̃ qui uocat uos qͥ & faciet: fr̃s:

Expanded text:
etur. Deus pacis Christus est; ait enim: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Quippe cum omnia quae habet Pater, Filii sint, hunc illustret pietate clementiae suae, et omnem actum nostrum dirigat in perfectione, ut integer sit spiritus datus nobis. Tunc enim integer est, si bonae vitae studeamus, animam habentes mundam, et corpus sine querela; ut totus homo sit perfectus. Potest enim corpus mundum esse, et anima inquinari per malum cogitatum: ideoque spiritum in homine mundum dicit esse debere. Si autem mala vita vel cogitatio intereger spiritus, quia deserit hominem peccatis obnoxium. Dum enim dissentit anima, et corpus, quamvis sine sensu sit, alieni ab illo efficiuntur, et velut perdens eos non erit integer spiritus. Ad hoc enim datur homini, ut maneat, et sit quasi caput ejus. Integer ergo non erit, quia perdit membra, dum recedit ab eo homo, ea agens, quae odit Spiritus lis est enim Deus, qui vocavit vos, qui et faciet. Fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ut quẽadmodũ accepistis ã nobis qͣliter
oporteat uos ambulare &e placere deo siẽ
et ambulatis ut habundetis magis. Hoc ẽ.
crescere illos unlt ĩ bonis oꝑib scd̾m mãdata
apłica. Scitis enim que precepta dederĩ

Expanded text:
admodum accepistis a nobis qualiter oporteat vos ambulare, et placere Deo, sicut et ambulatis, ut abundetis magis. Hoc est,crescere illos vult in bonis operibus secundum mandata apostolica. Scitis enim quae praecepta dederim
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am & suppleamꝰ que de sun fidiur̃ȩ:
Nichil dic̃ tã dignũ qͦd sufficere pos¬
sit ad cõpensationẽ ad quisite salutis
magis cupit eos uide eͤa q̃ ad ꝑfec
menta scilicet rerũ spiritaliũ que facile
publicari ñ debent: ut scirent quis & qͣm
ĩmensus ẽ. ille qũe rauidicẽ sꝑabant. Ali¬
ud ẽ. eñi fidẽ acciꝑe & aliud expositionẽ
fidei. alt̾a enĩ disputatio ẽ. de natura pa¬
tris & filii: & alia de ꝑsonis. Pat̃ ingenitꝰ
ẽ filiꝰ uͦ genitꝰ qͣntũ ad ꝑsonas ꝑtinet di¬
uersũ uidet᷑. cũ sic indiuidua unitas nat᷑e.
Qͥ gͦ de scđa ꝑsona ñ ambigũ admittit
& certiã. Ipse aũ deus & pat̾ ñr & dñs

Expanded text:
quae desunt fidei vestrae. Nihil dicit tam dignum, quod sufficere possit ad compensationem acquisitae salutis magis cupit eos videre; ut ea quae amenta scilicet rerum spiritalium, quae facile publicari non debent; ut scirent quis et quam immensus est ille, quem judicem sperabant. Aliud est enim fidem accipere, et aliud expositionem fidei; altera enim disputatio est de natura Patris, et Filii, et alia de personis. Pater ingenitus est, Filius vero genitus: quantum ad personas pertinet, diversum videtur, cum sit individua unitas naturae; Qui ergo de secunda persona non ambigit, admittit et tertiam. Ipse vero Deus et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ur. Salutant uos qui mecũ sunt
fr̃s. S alutatio fr̃m solaqũ iui¬
cẽ p̃stat. Quasi imagines enũ ex hi¬
bet diuulsoꝵ. Salutant uos om̃s
scĩ maximẽ qui de domo cesaris
sunt. Hos significat ꝓpensiorem
affectũ habere circa eos qui de do¬
mo cesaris sunt. Istos : potiores
supͣ memoratis ostendit fratrib:
qr hos ⁊ scõs appellat. Gra dñ nr̃i
uatoris ꝑsona q̃stiones oruintur.
hic ut soliditatẽ in eo diuinitatis
auprobet. tuitionẽ gr̃e eiꝰ sp̃iu nr̃o¬
gauisi sunt spe ꝓmissionis in futuro Itaq
magna exortatio ẽ. ad ꝓfectum. cũ simi¬
les illos factos dicit & axp̃i apłis ad formã¬

Expanded text:
vester . Salutant vos qui mecum sunt fratres. Salutatio fratrum solatium invicem praestat, quasi imagines enim exhibet divulsorum. Salutant vos omnes sancti, maxime qui de Caesaris domo sunt. Hos significat propensiorem affectum habere circa eos, qui de domo Caesaris sunt, istos et potiores supra memoratis ostendit fratribus; quia hos et sanctos appellat. Gratia Domivatoris persona quaestiones oriuntur, hic ut soliditatem in eo divinitatis approbet, tuitionem gratiae ejus spirgavisi sunt spe promissionis in pressura. Itaque magna exhortatio est ad profectum, cum similes illos factos dicit et Christi et a
Abbreviated transcription (Latin):
micos eius offenditur cuius rei memees
qͥ eiẽplo bona oꝑa imitari cepert̃.
Dñs ait ꝓpe ẽ: in nullo solliciti sitis.
Hoc ẽ preparatos ẽẽ debere. ⁊ iugi¬
lare in or̾one ⁊ p̃ce. dõ gr̃as agenteᷤᷤ.
seposita mundi sollicitudine illud
sperare ⁊ ante ocłos habere quod
dñs reꝓmisit. Unde ⁊ grãs ei agen¬
das docet. Domino enim imminen¬
te: sollicitudo scłi cessat. Utquidenĩ
sollicitus sit de re cito ꝑitura: Ac
ꝑ hoc postulationes ur̃e note ait
fiant apud dm̃. Que notitia assidu¬
itate fit ⁊ iugilantia orationis.
Tunc demũ munitionib pacis sue
q̃ omnẽ suꝑat mentẽ ait. custodi
timet omnẽ mentem aduersam.
Tutꝰ ẽ enĩ pace dĩ omnis diligens
dm̃ in xp̃o iħu. Quis enĩ ñ metu¬
at eum quẽ scit dĩ ẽẽ amicũ: Reli¬

Expanded text:
micos ejus offendit. Cujus rei memoresmicos ejus offendit. Cujus rei memores exemplo bona opera imitari coeperunt. Dominus, ait, prope est. In nullo solliciti sitis: hoc est, praeparatos esse debere, et vigilare in oratione et prece, Deo gratias agentes, seposita mundi sollicitudine, illud sperare, et ante oculos habere, quod Dominus repromisit, unde et gratias ei agendas docet; Domino enim imminente, sollicitudo saeculi cessat. Ut quid enim solliciti sint de re cito peritura? Ac per hoc, postulationes vestrae notae, inquit, fiant apud Deum. Quae notitia assiduitate fit, et vigilantia oratTunc demum munitionibus pacis suae, quae omnem superent mentem, ait, custodietimet omnem mentem adversam.tutus enim est pace Dei omnis diligens Deum in Christo Jesu. Quis enim non metuat eum, quem scit Dei esse amicum?
Abbreviated transcription (Latin):
głicȩ robur uirtus prestabat signoꝵ et ꝓ-¬
digiorum in sp̃u sc̃o idẽ. ñ infantasia s
inueritate plenitudinis ut nullum de e̾cc
& in doctrina & inconuersatione & ie¬
gris curandis: ut ꝓfecto opus sp̃s sc̃i appa¬
teret inthessalonicensium ecłiis Ut in
nullo se minores uidentes iudeorũ eccłiis
gauderent in dono dei: qͥ participes illos
facere dignatus ẽ. ꝓmissionis abrahs & uoᷤ
mutatores nr̃i fac̾ti estis et ipsius dm̃. sus¬
cipientes uerbum impressura multa cũ
gaudio sp̃c sc̃i: ita ut fueritis uos exemplũ
om̃ib credentib in macedonia & in achaia:
cupidi credulitatis ꝓbra & iniurias a ciui¬
b sins passi colerarunt fiducia futurorũ.
dñs eadem a uideis passus ẽ. & apłi sequen¬
tes fidem dei ꝑsecutiones ꝑassi sunt : gau¬
dentes quia digni habiti sunt ꝓ nomine
dñi contumelias pati. scientȩs ꝓhis mag¬
na fore premia repmissa. Idoneus enĩ

Expanded text:
elicae robur virtus praestabat signorum et prelicae robur virtus praestabat signorum et prodigiorum, in Spiritu sancto, id est, non in phantasia, sed in veritate plenitudinis; ut nulli necessitet in doctrina, et in conversatione, et in aegris curandis; ut perfectum opus Spiritus sancti appareret in Thessalonicensium Ecclesiis, ut in nullo se minores videntes Judaeorum Ecclesiis, gauderent in dono Dei, qui participes illos facere dignatus est promissionis Abrahae. Et vos imitatores nostri facti estis, et ipsius Domini, suscipientes verbum in pressura multa cum gaudio Spiritus sancti, ita ut fueritis vos exemplum omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. Cupidi credulitatis, probra et injurias a civibus suis passi tolerarunt fiducia futurorum. Dominus eadem a Judaeis passus est, et apostoli sequentes fidem Dei, persecutiones passi sunt, gaudentes, quia digni habiti sunt pro nomine Domini contumelias pati , scientes pro his magna fore praemia repromissa. Idoneus enim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i coram deo & patre nr̃o. Qm̃ om̃ia
bona adeo sunt: idcirco ei pͥmũ gr̃as
refert̃ in ꝓfectu illoꝵ qui dignatus est
ñ solum donũ suũ dare hõĩb sub pec¬
cato constitutis: s infilios hos adop¬
tare simul adiuuans eos ad om̃ia exitia
toleranda. ut digniores fiant qũa obr̃e me¬
minisse horum dicunt se in or̃onib suis:
eoqd̃ crebrescerent in oꝑe fidei cet̾is eccłus.
ut nutu dei ꝑficerent opus coeptũ ꝓmpti
in studio caritatis a paciendię & spei aduen¬
tus dñi. añ dm̃ qui dignatus ẽ. filium su¬
um in carnari ꝓ salute humana placitũ
enim dei est si ꝑficiatur in xp̃o. Scientes
fr̃s dilecti a deo electionem urãm quia ę̧¬
uangłm nr̃m ñ fuit aduos. in uerbo solũ.
multa sicut scitis: quales fuerimꝰ in uobis
ur̃i causa. Humiles se fuisse inter eos signi-¬
ficant. ut illis formã darent mansuetudi¬
nis. ñ qđ defuerint quȩ adfidem illos hor¬
tarentur magnalia quia doctrinȩ euan-¬

Expanded text:
 coram Deo et Patre nostro. Quoniam omnia bona a Deo sunt, idcirco ei primum gratias referunt in profectu illorum, qui dignatus est non solum donum suum dare hominibus sub peccato constitutis, sed in filios hos adoptare, simul adjuvans eos ad omnia exitia toleranda, ut digniores fiant. Quamobrem meminisse horum dicunt se in orationibus suis, eo quod crebrescerent in opere fidei caeteris Ecclesiis; ut nutu Dei perficerent opus coeptum, prompti in studio charitatis, et patientiae, et spei adventus Domini ante Deum, qui dignatus est Filium suum incarnare pro salute humana. Placitum enim Dei est, si proficiatur in Christo. Scientes, fratres dilecti a Deo, electionem vestram; quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in verbo solum, multa, sicut scitis quales fuerimus in vobis vestri causa. Humiles se fuisse inter eos significant, ut illis formam darent mansuetudinis, non quod defuerint, quae ad fidem illos hortarentur, magnalia; quia doctrinae evang
Abbreviated transcription (Latin):
adepti in uob̾ suꝑ om̃i necessitate et
cur alacri sermone seribat adeos. Iõ
eñ nuntio ueniente & firmitatẽ deuo¬
tionis illorũ infide & dilectione apłi
dedarante letus factus de cõmuni con¬
cordia: scribit ad eos securũ hñs fru¬
ccũ fidei & conuersadionis illorĩs qũa
eñi gr̃arũ accionẽ possumꝰ referre dõ
de uobis. suꝑ om̃i gaudio qͦ gaudemꝰ

Expanded text:
es, in vobis super omni necessitate et cur alacri sermone scribat ad eos; ideo enim, nuntio veniente, et firmitatem devotionis illorum in fide et dilectione Apostoli declarante, laetus factus de communi concordia, scribit ad eos securum habens fructum fidei et bonae conversationis eorum. Quam enim gratiarum actionem possumus referre Deo de
Abbreviated transcription (Latin):
bis & par trium quidem ep̃orũ noĩe
litt̾e continentur: s sensus & uerba so¬
lius apłi sunt. Quia eñi cõmuni gau¬
dio exultant in ꝓfectu illor: ex consen¬
su ad plebẽ ȩpła scribitur in exultati¬
one dei patris et dñi iħu xp̃i. pacem
ꝙ grãm his exoptans. Grãs agimꝰ deo
semꝑ ꝓ om̃ib uobis memoriam ur̃i fa-¬
cientes in or̾onib nr̃is sine incerinissio¬
ne : memores oꝑis fidei ur̃ȩ & laborum¬

Expanded text:
bis et pax. Trium quidem episcoporum nomina litterae continent, sed sensus et verba solius Apostoli sunt. Quia enim communi gaudio exsultant in profectu illorum, ex consensu ad plebem epistola scribitur in exaltatione Dei Patris, et Domini Jesu Christi pacem et gratiam his exoptans. Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris, sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis impietate eorũ: & irati dicunt
aliqͥd contra propositũ suũ. Nã solent qͥ¬
dã hereticoꝵ patientiã fingere qͣnius aca¬
cholico ñ possint audire aliqͥd asꝑũ. ut
conmendent praua sua colloqͥa. Ideo dis¬
simulandũ ab his ẽ. Seruũ aũ dñi ño
portet litigare sed mrtẽ ẽe̾ adom̃s do¬
cibilem pacientẽ modestũ corrigenteni
eos qͥ diuersa sentiunt. neqͣndo det illis
deus penitentiã ad agnitionẽ ueritatis
ꝙ resipiscant a diaboli laqueis capti ab
eo ad ipsius noluntatẽ. Hȩc nulla indiges
interpretatione. Sunt enĩ manifesta: ql¬
cũ tam̃ prosit modestia declarauit. Si eñ
hoc in quibꝰciã hereticis placitũ ẽ. quia
humles uideant᷑. qͣntoinagis laudabile
fructuosũserit in catholico si fuerit mi¬
tis in quo & senslis utilis & grauitas imi¬
tanda ꝑspicit᷑: Hoc aũ scito qr inno¬
uissimis dieb instabunt tempora ꝑielo¬
sa & erunt homines sui tantũ amato¬

Expanded text:
dictione impietatis eorum, et irati dicunt dictione impietatis eorum, et irati dicunt aliquid contra propositum suum. Nam solent quidam haereticorum patientiam fingere quamvis a catholico non possint audire aliquid asperum, ut commendent prava sua colloquia; ideo dissimulandum ab his est. « Servum autem Domini non oportet litigare, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientemrsa sentiunt, ne quando det illis Deus poenitentiam ad agnitionem veritatis, et resipiscant a diaboli laqueis capti ab eo ad ipsius voluntatem. » Haec nulla indigent interpretatione: sunt enim manifesta, quantum tamen prosit modestia, declaravit. Si enim hoc in quibusdam haereticis placitum est, quia humiles videntur, quanto magis laudabile, et fructuosum erit in catholico, si fuerit mitis, in quo et sensus utilis, et gravitas imitanda perspicitur? « Hoc autem scito, quia in novissimis diebus instabunt tempora periculosa: erunt homines sui tantum amato
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmutari in bonũ & sordidos purifica¬
ri. Potuerant enĩ hẏmineꝰ & philstus
mundare sensũ suũ siuoluissent: ut
fierent uas sc̃ificatũ prepatũ in hono¬
rẽ. Luuenilia aũ desideria fuge. Iu¬
uenilia desideria aduersa sunt. Suss
enimuoluptates mundane que om̃i¬
bus illecebris mancipate sunt: ac ꝑ hoca
dei seruo fugiende sunt. S ectare uero
iustitiã fidẽ. caritat̾e. pacẽ cũ his qͥ in uocãt
dñm d̾ puro corde. Hec seccanda inbet
quȩ ruuenili etate deuia uidentur &
asꝑa. Q eñĩ iustitiam eligit nichil faẽ
contrarium et qui fidẽ diligit seruat
mandata. Qͥaũ caritatẽ sequit᷑. oñub
humilis ẽ. Pacis uͦ custos nullũ lacessit
ad iurgium. S tultas aũ & in eruditas
questiones deuita: sciens qr gn̾ant li¬
tes. Insensate questiones partĩ in fideliũ:
partĩ hereticoꝵ sunt. alioꝵ ex parte infi¬
delium quȩ modestos homines eo gunt
adlitem. Inmutant᷑ eni niniia contra¬

Expanded text:
immutari in bonum, et sordidos purificaimmutari in bonum, et sordidos purificari. Potuerant enim Hymenaeus et Philetus mundare sensum suum, si voluissent; ut fierent vas sanctificatum, praeparatum in honorem. Juvenilia autem desideria fuge. Juvenilia desideria adversa sunt; sunt enim voluptates mundanae, quae omnibus illecebris mancipatae sunt; ac per hoc a Dei servo fugiendae sunt. Sectare vero justitiam, fidem, charitatem, pacem, cum iis qui invocant Dominum de puro corde. Haec sectanda jubet, quae juvenili aetati devia videntur et aspera. Qui enim justitiam eligit, ei nihil facit contrarium; et qui fidem diligit, servat mandata: qui autem charitatem sequitur, omnibus humilis est; pacis vero custos nullum lacessit ad jurgium. Stultas autem quaestiones devita, sciens quia generant lites. » Insensatae quaestiones partim infidelium, partim haereticorum sunt, aliorum ex parte infidelium, quae modestos homines cogunt ad litem. Immutantur enim nimia contra