comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oderã & timebã. Et eam repente c̃sumpturã om̃s homines prita¬
bam. qr illũ potuit. Sic erã om̃ino memini. Rece cor meũ ds̃ nĩs.
ecce intꝰ uide qͥa memini. spes mea qͥ me mundas a taliũ affectionũ
inmundicia. dirigens oculos meoᷤ adte. & euellens de laqueo pedeᷤ
meo. Mirabar enĩ ꝯx̧ceros mortaleᷤᷤ uiuere. qͥa ille quẽ quass ñ morit᷑ũ
dilexerã. mortuus erat. Et me magiᷤᷤ qͥa ille alter erã uiuere illo mortuo
mirabar. Bene qͥdã dixit de ainico suo dimnidiũ aninç suȩ. Nã ego sensi
aiãm meã. & aĩam illiꝰ unã fuisse. uãm in duob corporib. Et idõ inͥ
horrori erat uita. qr nolebã dimidius uiuere. Et idõ forte mori metu¬
ebam. ne totꝰ ille moreret᷑ quẽ multũ amauerã. O dementiam ne¬
scientẽ diligere homines humanit. Ostultũ hominẽ inmoderate hu¬

Expanded text:
oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putaoderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate hu
Abbreviated transcription (Latin):
Et p̃fastidio rerũ quibus pͥus fruebam᷑. Et cunc dũ ab eis abhorremꝰ.
delcctat. Quid autẽ ista loquor: Non ciuĩ querendi tẽpꝰ ne ẽ. sed con¬
fitendi tͥ. Miser erã. & miser. ẽ. om̃is animꝰ uineꝰtꝰ amicicia rerum
mortaliũ. & dilaniat᷑ cum eas amittit. & tẽ sentit miseria. qua
miser: ẽ. anteq amittat eas. Sic gͦ erã illo tempr̃e & flebã amarissime
& requiescebam in amaritudine. ita miser crã. & habebã cariorẽ
illo amico meo uitã ipsam miserã. Nã quãuis eã mutare uellem.
nollẽ tam̃ amittere magiᷤ quã illũ. Et nescio an uellẽ uł ꝓ illo. sic̃t
de oreste & phylade tradit᷑ siñ fingre᷑. qui uellent ꝓinuicẽ łsimul
mori. qua morte peius eis erat ñ simul uiuere. Sed in me nescio quis
affectꝰ nimis huic contrarius ortꝰerat. & tediũ uiuendi erat in me
grauissimũ. & moriendi metus. Credo quo magiꝰ illũ amaba. hoc
magis mortẽ quȩ mͥ eum abstulerat tanq atrocissimã inimicam

Expanded text:
e fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nouerã neq didicerã nec ullã substantiã malũ ẽc̃. nec ipsã m̃te
nr̃am sũmũ atq in cõmutabile bonum. Sicut enĩ facinora st̃ si uicios
est ille anuni motꝰ. in quo ẽ. impetꝰ & se iactat insolent̃ ac turbidę.
& flagicia. si ẽ. in moderata illa aĩç affectatio qͥ carnales hauriunt
uoluptates. ita errores & false opiniones uitã contaminant. si ratio¬
nalis mens ipsa uitiosa ẽ. qualis in me tẽ erat nesciente alio lumine
illã illustrandã ce̾. ut sit particeps ueritatis qr ñ ẽ ip̃sa nat᷑a ueritatis
qui tu illuminabis lucernam meã dñe ds̃ iñs. illumiabis tenebras

Expanded text:
oueram neque didiceram nec ullam substantiam malum esse nec ipsam mentem nostram summum atque inconmutabile bonum. Sicut enim facinora sunt, si uitiosus est ille animi motus, in quo est impetus, et se iactat insolenter ac turbide, et flagitia, si est inmoderata illa animae affectio, qua carnales hauriuntur uoluptates, ita errores et falsae opiniones uitam contaminant, si rationalis mens ipsa uitiosa est. qualis in me tunc erat nesciente alio lumine illam inlustrandam esse, ut sit particeps ueritatis, quia non est ipsa natura ueritatis, quoniam tu inluminabis lucernam meam, domine; deus meus, inluminabis tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
u xori. Hasgͥ uoces eacaudirẽ uigilantior. & abscisus ꝓpt̃ regnum oloꝵ felicior
eai pectarm amplexus cuos. sed efferbui miser sequens impetũ fluxus mer relieto
te & ercesi om̃i legitima tua nec euasi fiagella tua. Qius eni hoc mortaliũ.
Iam tu semꝑ aderas nisedit᷑ seuiens & amarissimis alpargens ossensionib om̃sillietas
iocunditates meas. ut ita queixiem sine offensione iocundari. Et ubi hoc possem non
bydinis licentiose ꝑdedccus bum anũ. illicite aũt ploges tuas: Honfuit cura meoꝵ ru¬
eittem excipe me matromonio. sed cura fuit tantum ut discerem sermonẽ facere qͣm
optimũ. & psuadere dictioni. Et. inmo quidem illo int̾missa erant stucdia mea. dũ
i reducto a madauris inqua uicina urbe iam cocperaĩ litt̾aturȩ atq oratorie ꝑcipi¬
ende gra pagrinari. longinquioris apd̾ cartduginẽ ꝑegrinationis supt praribant᷑ ani¬
mositate magis quĩ opib patris muncipi tagantensis admodũ tenuis. Cui narro hace:

Expanded text:
ori. has ergo uoces exaudirem uigilantior et abscisus propter regnum caelorum felicior expectarem amplexus tuos. Sed efferbui miser, sequens impetum fluxus mei relicto te, et excessi omnia legitima tua nec euasi flagella tua: quis enim hoc mortalium? nam tu semper aderas misericorditer saeuiens, et amarissimis aspargens offensionibus omnes illicitas iucunditates meas, ut ita quaererem sine offensione iucundari, et ubi hoc possem, nonbidinis, licentiosae per dedecus huinaiiimi, iulieitae autem per leges tuas? non fuit cura meorum ruentem excipere me matrimonio, sed cura fuit tantum, ut discerem sermonem facere quam optimum et persuadere dictione. Et anno quidem illo intermissa erant studia mea, dum mihi reducto a Madauris, in qua uicina urbe iam coeperam litteraturae atque oratoriae percipiendae gratia peregrinari, longinquioris apud Karthaginem peregrinationis sumptus parabantur animositate magis quam opibus patris, municipis Thagastensis admodum tenuis. cui narro haec?
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s nimis deuius a stabilitate tua. in adolescentia mea. & factꝰ sũ mͥ regio
sartago flagitiosorũ amorũ. Nondũ amabã & amare amabã.
& sccretiore indigentia oderã me minꝰ indigentẽ. Querebam
quid amrẽ amans amare. & oderã securitatẽ & uiam sine mu¬
scipulis. qm̃ mnͥ fameserat int̾ꝰ ab interiore cibo teipso ds̃ ins. & ea
Fame ñ esuriebã. s eram sine desiđio alimentoꝵ incorruptibiliũ.¬
Non qe plenꝰ cis erã. sed quo manior fastidiosior. Et iõ ñ bene ualebat aĩa mea.
& ulcerosa ꝓiciebat se foraᷤᷤ miserabilit᷑  scalpi auda contactu sensibi¬
lui. sed siñ haberent aĩam ñ utiq amarent᷑ Amare & amari. dulce mͥerat.
magis si & amantis corpore fruerer: Uenã gͥ amiciciȩ comquinabã sordib
concupiscentiȩ. candorẽq eiꝰ obnubilabã de tartharo libydinis. & tam̃ foedꝰ

Expanded text:
meus, nimis devius a stabilitate tua in adolescentia, et factus sum mihi regio meus, nimis devius a stabilitate tua in adolescentia, et factus sum mihi regio sartago flagitiosorum amorum. Nondum amabam, et amare amabam, et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. Quaerebam quod amarem, amans amare, et oderam securitatem, et viam sine muscipulis. Quoniam fames mihi erat intus ab interiore cibo teipso, Deus meus, et ea fame non esuriebam; sed eram sine desinon quia plenus eis eram, sed quo inanior, fastidiosior. et ideo non bene ualebat anima mea et ulcerosa proiciebat se foras, miserabiliter scalpi auida contactu sensibilium. sed si non, haberent animam, non utique amarentur. amare et amari dulce mihi erat magis, si et amantis corpore fruerer. uenam igitur amicitiae coinquinabam sordibus concupiscentiae candoremque eius obnubilabam de tartaro libidin
Abbreviated transcription (Latin):
iecisti a te miscriã nr̃am. Et tu inte manes. nos autẽ in experim̃tis
uoluim̃. Et tamen nͥad aures tuas ploraremꝰ. n residui de spe nr̃a
fiero. Unde gͥ suauis fructꝰ de amaritudine uitȩ carpit᷑ gemȩre. &
fiere. & suspirare. & conqueri: An hoc tͥ dulce ẽ. qd̃ sꝑimꝰ exau¬
dire te. Recte istic inp̃cib qr desideriũ ꝑueniend hibent. Num
indolore amissȩ rei. & luctu quo tͣe oꝑiebar: Neq enĩ sꝑabã reuiui¬

Expanded text:
iecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis iecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiu
Abbreviated transcription (Latin):
solatiomi meȩ̨. pꝰ paucos dies me absente repetit᷑ febrib & defungit᷑. Iuo
dolore conterebratũ ẽ. eor meũ. & quicqͥd aspiciebam mors erat. Et
erat patria mͥ suppliciũ. & pat̾na domꝰ. mira infelicitas. Et qͥeqͥd eũ illo
cõmunicauerã. sine illo in cruciatũ ĩmanem uerterat. Expetebant
mͥ iã dicere poterant ecce ueniet. sicut cũ uiuer& qͣndo absenserat.
Factꝰ erã ipse mͥ magna questio. & introgalũ aiãm meũ quare tristiᷤ ec̃t.
& quare conturbaret me ualde. et nichil nouerat respondere mͥ:
Et si dicebam spera in dm̃. iuste ñ obtẽꝑabat. qͥa & uerior & melioꝵ¬
Solus fletꝰ erat dulcis mͥ. & successerat anuco meo indelicus. animi mei.
Possum ne audire abste qͥueritas es. & ãmouere aurẽ cordis mei ori tuo.
ut dicas m cur fietus dulcissit miseris: An tu quãuis adsis. longe ab¬

Expanded text:
solationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo solationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior esolas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
sensu insudore lȩtali. Et cum desperaret᷑. baptizatꝰ c̃. nesciens.
me ñ curante & p̾sumante id retinere potius animã eiꝰ quod a me¬
acceꝑat. ñ qd̾ in nescientis corpore fiebat. Longe aũt aliter erat.
Nam recreatꝰ & salius factꝰ statĩq ut pͥmo eũ eo loqͥ potui. ut potui
autẽ. mox ille potuit. qͥndo ñ discedebã. & nimis pendebamꝰ ex
inuicem. Temptaui apud illum irridere. tanq & illo irrisuro mecũ.
baptisinũ quẽ acceꝑat m̃te atq sensu absentusimꝰ. sed tam̃ um se
accepisse didicerat. At ille ita me exhorruit. ut inimcũ. ãmonutq
muabili & repentina libertate. ut si. amic esse uellẽ talia sibi dicere¬
desinerẽ. Ego autẽ obstupefactꝰ atq turbat. distuli oĩs motꝰ icos
ut conualescer& pͥus. eẽtq idoneus uirib ualitudinis. cuni qͦ. igere pos.¬
sem qd uellem. Sed ille arreptꝰ dementię sue. ut apudte seruaret᷑ con¬

Expanded text:
sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eiacceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. Longe autem aliter erat; nam recreatus est et salvus factus. Statimque ut primum cum eo loqui potui potui autem mox ut ille potuit, quando non discedebam, et nimis pendebamus ex invicem, tentavi apud illum irridere, tanquam et illo irrisuro mecum Baptismum quem acceperat mente atque sensu absentissimus, sed tamen jam se accepisse didicerat. At ille ita me exhorruit ut inimicum, admonuitque mirabili et repentina libertate, ut si amicus esse velledesinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur con
Abbreviated transcription (Latin):
& pariter inscolam ierimꝰ. paritq̃luscramꝰ. sed nondũ ercit
sic amicꝰ. quãquã ne tunc quidemsicuti ẽ. uera amicicia. qrñ ẽ.
uera nͥ cum eã tu adglutinas int̾ coherentes sibi caritate diffusa in cor
feruore paraliũ studioꝵ. Nam & aside uera quã ñ germanitꝰ & pęnit
adolescens tenebat deflexerã eum insuꝑstitiosas fabellas & ꝑnicio¬
sas. ꝓpt̾̃ quas me plangebat inat̾ mea cũ iam errabat in animo
ille homo. & ni potuerat anima mea sine illo. Et ecce tu immines
dorso fugitiuoꝵ tuoꝵ ds̃ ultionũ & fons miscđiarũ simul. qͥ con¬
uertis nos adte miris modis. Ecce abstulisti hominẽ de hac uita.
cũ uix expleuiss& annũ in anuereia mea suaui mͥ suꝑ om̃s suaui¬
tates illius uitȩ mec̨. Quis laudes tuas enumerat unꝰ inse uno qua ᷤᷤ
exptus sum : Quid tẽ fecisti ds̃ mĩs. & quã inuestigabilis abyssus
iudicioꝵ tuoꝵ: Cum enĩ laboraret ille febrib. iacuit diu sine

Expanded text:
 pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate diffusa in cordfemore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine
Abbreviated transcription (Latin):
admodum nunc oꝑaris in nobis. & ita erit illa requies tua ꝑnos. quem
Hec uides ad tempꝰ. nec mnoueris ad tempꝰ. nec quiescis ad tempꝰ & tam̃ facis
& uisiones temiporales. ⁊ ipsa temp̃ra ⁊ quietem ex tempre. Nos itaq ista
quȩ fecisti. uidemꝰ quia st̃. Tu autem qͥa uides ea sunt. ⁊ nos foris iudemꝰ
qͥa sunt. ⁊ intꝰ qͥabona sunt. Tu autem ibi uidisti facta. ubi uidisti faci¬
enda. Et nos alio tempr̾e moti sumꝰ ad benefaciendum. postea ꝗͣ concepit
de sp̃u tuo cor nr̃m pͥori autem tempore ad malefaciendum mouebamꝰ
deserentes tẽ. Tu uͦ ds une bone. nũquam cessasti benefacere. Et sunt
quȩdam bona oꝑa nr̃a. Exmunnere quidem tuo. sed non sempiterna.
Post illa: nos requieturos in tua grandi sc̃ificatione sꝑamꝰ. Cu autem
bonũ nullo indigens bono semꝑ quietꝰ es. qmͣ tua quies tu ipse e
et hoc intelligere quis homuiũ dabit. homini. quis angelus angło.

Expanded text:
admodum nunc operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, quadmodum nunc operaris in nobis, et ita erit illa requies tua per nos, qunec uides ad tempus nec moueris ad tempus nec quiescis ad tempus, et tamen facis et uisiones temporales et ipsa tempora et quietem ex tempore. Nos itaque ista quae fecisti uidemus, quia sunt, tu autem quia uides ea, sunt. et nos foris uidimus, quia sunt, et intus, quia bona sunt: tu autem ibi uidisti facta, ubi uidisti facienda. et nos alio tempore moti sumus ad bene faciendum, posteaquam concepit de spiritu tuo cor nostrum; priore autem tempore ad male faciendum mouebamur deserentes te: tu uero, deus une bone, numquam cessasti bene facere. et sunt quaedam bona opera nostra ex munere quidem tuo, sed non sempiterna: post illa nos requieturos in tua grandi sanctificatione speramus. tu autem bonum nullo indigens bono semper quietus es, quoniam tua quies tu ipse es. et hoc intellegere quis hominum dabit homini? quis angelus angelo?
Abbreviated transcription (Latin):
bilem actionem tanq uiro feminã subdidisti om̃ibꝰq tuis myniste¬
riis ad ꝑficiendos fideles in hac uita necessariis ab eisdem fidelib
ad usus temporales fructuosa in fut̾m oꝑa p̃beri uoluisti. hȩc om̃a
nobis. om̃ia enĩ p̾stitisti nobis racem quietis pacem saibluti picem siue
uespera. Oiñis quippe iste ondo pulcherrimꝰ rerum uilde bonaꝵ inodis
suis ꝑ actis trmsiturus est. & mane quippe in eis factum est. & uespera:
Dios aut septimꝰ sine uespa ẽ. Nec habet occasum. quia scĩficasti euor
ad ꝑmansionẽ sempit̾nã. ut id qd̾ tu potes oꝑa tua ualde bona. qͣus
ea quietꝰ feceris. requieuisti septimo die. Hoc prȩ loquat᷑ nobis uox libri
tui. qd et nos post oꝑa nr̃a. idõ bona ualde qͥa tu nobis ea donasti sabbo
uite t̾nę requi escamꝰ inte. etiam tunc enĩ sic requiesces in nobis. quẽ¬

Expanded text:
bilem actionem tamquam uiro feminam subdidisti omnibusque tuis ministebilem actionem tamquam uiro feminam subdidisti omnibusque tuis ministeriis ad per- Sciendos fideles in hac uita necessariis ab eisdem fidelibus ad usus temporales fructuosa in futurum opera praeberi uoluisti. haec omnianobis — omnia enim praestitisti nobis — pacem quietis, pacem sabbati, pacem sine uespera. omnis quippe iste ordo pulcherrimus rerum ualde bonarum modis suis peractis transiturus est: et mane quippe in eis factum est et uespera. Dies autem septimus sine uespera est nec habet occasum, quia sanctificasti eum ad permansionem sempiternam, ut id, quod tu post opera tua bona ualde, quamuis ea quietus feceris, requieuisti septimo die, hoc praeloquatur nobis uox libri tui, quod et nos post opera nostra ideo bona ualde, quia tu nobis ea donasti, sabbato uitae aeternae requiescamus in te. Etiam tunc enim sic requiesces in nobis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
t iustificasti impios & distinexisti eos ab iniqͥs & solidasti auctoritatẽ
libri tui uit̾ suꝑiores qui tͥ dociles eent & inferiores qͥ ei subderentur.
⁊ congregasti societatem infideliũ inunã conspirationẽ ut appareret
t̾renas facultates ad adquirenda cȩlestia. Et inde accendisti quȩdã
luminaria infirmam̃to uerbum uitȩ habentes scõs tuos ⁊ spãlibꝰ
donis p̃lata sublimi auc toritate fulgentes. & inde ad imbuendas
infideles gentes sacram̃ta & miracula uisibilia uocesq uerboꝵ
scd̃m firmam̃tũ libri tui qͥbꝰ etiam fideles benedicerent᷑ ex materia
corporali ꝓduxisti. Et deinde fidelium animã uiuã ꝑ affectꝰ ordi¬
natos continentiȩ iugore formasti. atq inde tͥ soli mentẽ subditam
& nulliꝰ auctor itatis humanȩ. ad imitandũ indigentẽ renouasti
ad ẏmaginẽ & similitudinẽ tuam p̃stantiq intellectu rationa¬

Expanded text:
et justificasti impios, et distinxisti eos ab iniquis; et solidasti auctoritatem et justificasti impios, et distinxisti eos ab iniquis; et solidasti auctoritatem libri tui inter superiores, qui tibi dociles essent, et inferiores, qui eis subderentur, et congregasti societatem infidelium in unam conspirationem, ut apparerent terrenas facultates ad adquirenda caelestia. et inde accendisti quaedam luminaria in firmamento, uerbum uitae habentes sanctos tuos et spiritalibus donis praelata sublimi auctoritate fulgentes; et inde ad imbuendas infideles gentes sacramenta et miracula uisibilia uocesque uerborum secundum firmamentum libri tui, quibus etiam fideles benedicerentur, ex materia corporali produxisti; et deinde fidelium animam uiuam per affectus ordinatos continentiae uigore formasti atque inde tibi soli mentem subditam et nullius auctoritatis humanae ad imitandum indigentem renouasti ad imaginem et similitudinem tuam praestantique intellectui rationa
Abbreviated transcription (Latin):
creta idẽ simulate creata mat̾ia. qͥa eiꝰ informitatẽ sine ulla temporis
int̃positione formasti. Nã cũ aliud sit cęli & t̾rȩ mat̾ies. aliud celi a& tr̃ȩ
speties: Mat̾iem qͥdem de om̃ino nichilo. Alundi aũt sp̃ẽm de informi ma
teria simul tam̃ utrumq fecisti. ut mat̾iam forma nulla more intͣ¬
tali ordine fieri. ł tali ordine scribi uoluisti. & udiniꝰ qr bona sunt
singula ⁊ omĩa bona ualde in ubo tuo in unico tuo cęlum & terram
caput & corpꝰ ȩccłiȩ. In p̾destinatione ante om̃ia tempora. sine mane
& uesꝑa. Ubi aũt cȩpisti p̾destinata temporalit᷑ exsequi. ut occulta
manifestares. & in composita u̾ra cõponeres. qͥa suꝑ nos erant peccita
ñr̃a. & in ꝓfundum tenebrosum abieramꝰ abste. & sp̃s tuuis bonus
suꝑ tẽ ferebatur ad subueniendum nob intempore oportuno.

Expanded text:
creata, id est simul a te creata materia, quia eius informitatem sine ulla temporis creata, id est simul a te creata materia, quia eius informitatem sine ulla temporis interpositione formasti. nam cum aliud sit caeli et terrae materies, aliud caeli et terrae species, materiem quidem de omnino nihilteria, simul tamen utrumque fecisti, ut materiam forma, nulla morae intertali ordine fieri, vel tali ordine scribi voluisti, et vidimus quia bona sunt singula, et omnia bona valde, in Verbo tuo, in Unico tuo; coelum et terram, caput et corpus Ecclesiae, in praedestinatione ante omnia tempora, sine mane et vespera. Ubi autem coepisti praedestinata temporaliter exsequi, ut occulta manifestares, et incomposita nostra componeres; quoniam super nos erant peccata nostra, et in profundum tenebrosum abieramus abs te, et Spiritus tuus bonus superferebatur ad subveniendum nobis in tempore opportuno:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa tua imagẏne ac similitudine. hoc est rationis ⁊ intellegentiȩ
uirtute p̃poni. ⁊ quẽ admodũ in eiꝰ anima. Aliud ẽ. qd̾ consulendo
dominabit᷑. aliud qd̾ subdit᷑ ut obtemꝑet. Sic uiro factam es se
etiam corporalit̾ feminã quȩ haberet qͥdem in m̃te rationalis
intelligentiȩ parẽ naturã tam̃ corporiᷤᷤ ita masculino sexiii subi¬
ceret᷑.: quẽ admodũ subicit᷑ appecitꝰ actionis ad concipiendã rationẽ
mentis recte agendi sollertiam. Uidemꝰ hȩc & singula bona. &
om̃ia boria ualde. Laudant te oꝑa tua ut amemꝰ tẽ ⁊ amamꝰ tẽ.¬
ut laudent te oꝑa tua. habent initium et finem ex tempore ortũ &
occasum ꝓfectum & defectum. sp̃ẽm ⁊ puationẽ. habent gͦ consequentia
mane et uesꝑam. partim latent. partim euident᷑. De nichilo enĩate.
ñ de te facta st̃. Non de aliqua. non tua. ł quę antea fuerit. sod de con-¬

Expanded text:
ipsa tua imagine ac similitudine, hoc est rationis et intellegentiae ipsa tua imagine ac similitudine, hoc est rationis et intellegentiae uirtute, praeponi, et quemadmodum in eius anima aliud est, quod consulendo dominatur, aliud, quod subditur ut obtemperet, sic uiro factam esse etiam corporaliter feminam, quae haberet quidem in mente rationabilis intellegentiae parem naturam, sexu tamen corporis ita masculino sexui subiceretur, quemadmodum subicitur appetitus actionis ad concipiendam de ratione mentis recte agendi sollertiam. uidemus haec et singula bona et omnia bona ualde. Laudant te opera tua, ut amemus te, et amamus te,ut laudent te opera tua. habent initium et finem ex tempore, ortum et occasum, profectum et defectum, speciem et priuationem. habent ergo consequentia mane et uespera partim latenter partim euidenter. de nihilo enim a te, non de te facta sunt, non de aliqua non tua uel quae antea fuerit, sed de con
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalẽq creaturã. atq in ornatu haꝵ partiũ qͥb constat uł uinuer¬
sa mundi moles uł uniuersa oĩno creatura. Uidemꝰ lucẽ factã diui¬
samq a tenebris. Uidemꝰ firmam̃tũ cęli siue int̾ sp̃itales aqͣs suꝑiore.
⁊ corꝑales inferiores. pͥmũ corpꝰ mundi siue hoc spaciũ aeris. qr ⁊ hoc
ferunt᷑ ⁊ serenis etiã noctib rorat. ⁊ has quȩ in t̾ris gͣues fluitant.
teriaem. Uidemꝰ luminaria fulgere. de suꝑ solem sufficere diei luna ⁊
stellas consolari noctem. atq his om̃ibꝰ notari ⁊ significari tempora.
Uidemꝰ humidam usq quaq uatam piscib ⁊ beluis ⁊ alitibꝰ fęcundatã.
qd̃ aeris corptlentiaq uolatꝰ auium portat aqͣꝵ exhalatione con¬
crescit. Uidemꝰ t̾rents animalibꝰ faciem t̾rȩ decorari. hominemiq ad
imagẏnem ⁊ similitudinem tuam cunctis in rationabilibꝰ aĩantibꝰ

Expanded text:
corporalemque creaturam, atque in ornatu harum partium, quibus constat uel uniuercorporalemque creaturam, atque in ornatu harum partium, quibus constat uel uniuersa mundi moles uel uniuersa omnino creatura, uidemus lucem factam diuisamque a tenebris. uidemus firmamentum caeli, siue inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, primarium corpus mundi, siue hoc spatium aeris, quia et hoc erferuntur et serenis etiam noctibus rorant, et has, quae in terris graues fluitant. ter. uidemus luminaria fulgere desuper, solem sufficere diei, lunam et stellas consolari noctem atque his omnibus notari et significari tempora. uidemus umidam usquequaque naturam piscibus et beluis et alitibus fecundatam, quod aeris corpulentia, quae uolatus auium portat, aquarum exhalatione concrescit. uidemus terrenis animalibus faciem terrae decorari hominemque ad imaginem et similitudinem tuam cunctis inrationabilibus animantibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciamꝰ quȩ adõ donata st̃ nob̾. ⁊ ammoneor ut dicam certe neino
qͥ indi spũ loquerent᷑. Sic recte dr̃: Non uosestis qui scitis eis qͥ unid̃
uident. Ita qͥcqͥd in sp̃u dei uident qr bonũ est. ñ ipsi sed deus iuudet qͥa bo¬
nũ est. Alud gͦ est ut putet qͥsq malũ esse qd̾ bonũ est qͣles supͣdicti ftͣ:
aliud ut qd bonũ est uideat homo qͥ bonũ est: sicut multis tua cre¬
atura placet qr bona est: qͥb tam̃ ñ tu places in ea. unde frui ipagis
ipsa ꝗͣ te uolunt. Aliud aut̃ ut cũ alqͥd uidet homo qr bouũ est. ds
in illo uideat qr bonũ est: ut scilicet ille amet᷑ in eo qd̵ fȩcit qͥ non
ꝑ sp̃m sc̃m qͥ datus est nob̃. ꝑ quẽ uidemꝰ qr bonũ est. quicqͥd aliqͦ mͦ
est. Ab illo enĩ est: qͥ ñ aliqͦmͦ est. sed est. est. Grãs tibi dñe. uidemus
çȩlũ ⁊ terrã. siue corꝑalẽ partẽ suꝑiorẽ atq interiorẽ. siue sp̃italeor

Expanded text:
ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. et admoneor, ut dicam: certe nemo qui in dei spiritu loquerentur, sic recte dicitur: "non uos estis, qui scitis" eis, qui in uident: ita quidquid in spiritu dei uident quia bonum est, non ipsi, sed deus uidet, quia. bonum est. aliud ergo est, ut putet quisque malum esse quod bonum est, quales supra dicti sunt; aliud, ut quod bonum est uideat homo, quia bonum est, sicut multis tua creatura placet, quia bona est, quibus tamen non tu places in ea; unde frui magis ipsa quam te uolunt: aliud autem, ut, cum aliquid uidet homo quia bonum est, deus in illo uideat, quia bonum est, ut scilicet ille ametur in eo quod fecit, qui non m sanctum, qui datus est nobis, per quem uidemus, quia bonum est, quidquid aliquo modo est: ab illo enim est, qui non aliquo modo est, sed est, est. Gratias tibi, domine! uidemus caelum et terram, siue corporalem partem superiorem atque inferiorem siue spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
materiã ue formabilẽ ñ eẽ. nͥ ab illo qͥ sũme bonꝰẽ. qe sũme ẽ. Neq boc
negamꝰ inquiunt. Quid gͥ an illud nogatis sciblimẽ quandã ẽẽ creat̾ã tã casto
amore coherentem dõ uero. & uere ȩc̃no. ut quis ei coȩt̾na non sit. In nullam
tamen tempoꝵ uarietatem et icissitudinẽ aib illo se reuoluat ac defluat. Sed
in eiꝰ solus uericissime contẽplatione requiesc.at. qm̃ tu dĩ diligenti te
quantũ p̃cipis ostendis ei te & sufficis ei. & idõ uondeclinat ate nec adse.
H ęc ẽ domꝰ dĩ. non t̾ie. neq ulla celesti mole corporea. sed spilis et pirtioeps
ȩt̾nitatis tuę. qua sine labe in ęt̃nũ. statiusti enĩ eam in scłm sđi. p̃ceptũ¬

Expanded text:
materiamue formabilem non esse nisi ab illo, qui summateriamue formabilem non esse nisi ab illo, qui sumnegamus" inquiunt. quid igitur? an illud negatis, sublimem quandam esse creaturam tam casto amore cohaerentem deo uero et uece aeterno, ut, quamuis ei coaeterna non sit, in nullam tamen temporum uarietatem et uicissitudinem ab illo se resoluat et defluat, sed in eius solius aeracissima contemplatione requiescat, quoniam tu, deus, diligenti te, quantum praecipis, ostendis ei te et sufficis ei, et ideo non declinat a te nec a se? haec est domus dei non terrena neque ulla caelesti mole corporea, sed spiritalis et particeps aeternitatis tuae, quia sine labe in aeternum. statuisti enim eam in saeculum et
Abbreviated transcription (Latin):
sores. sed laudatores libri genesẽos. Non inqͥunt. hoc uoluit inhis ub̾
intelligi qd̾ tu dicis. sed aliud qd̾ nosdiciinꝰ. qͥbꝰ ego te arbitror ds̃ om̃iũ
nr̃oꝵ ita respondeo. Num dicis falsa ẽẽ que mͥueritas uoce forti in aurẽ
interiorẽ dicit de uera ętnitate cretoris. qnequaꝗ eiꝰ substantia ꝑ tp̃ra
uariet᷑ꝰ. nec eiꝰ uolumptas extͣ eiꝰ substantiã sit. unde ñ eũ modo uelle ħ.
modo uelle illud. s semel & simul & semꝑ uelle om̃a que uult. ñ iteruor
& it̃um neq nẽ ista neq nẽ illa. nec uelle p̾ea qd̾ nolebat. aut nolle
expectatio ierum uent᷑aꝵ. sit contuitꝰ cum uenerint. idemq contuitꝰ
fit memoria cum p̃terierit. Om̃s porro intentio que uariat᷑ ita muta
ereat᷑ã. nec scientiam eiꝰ transitoriũ aliqͥd pati. Qdgͦ dicetis contradictores.
an falsa st̃ ista. Ñ in quiunt. qͥd illud nũ falsum ẽ. omnẽ nat̾am formatã

Expanded text:
sores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc uoluit in his uersores, sed laudatores libri Geneseos: "non" inquiunt "hoc uoluit in his uerintellegi, quod tu dicis, sed aliud, quod nos dicimus." quibus ego te arbitro, deus omnium nostrum, ita respondeo. Num dicetis falsa esse, quae mihi ueritas uoce forti in aurem interiorem dicit de uera aeternitate creatoris, quod nequaquam eius substantia per tempora uarietur nec eius uoluntas extra eius substantiam sit? unde non eum modo uelle hoc modo uelle illud, sed semel et simul et semper uelle omnia quae uult, non iterum et iterum neque nunc ista nunc illa nec uelle postea quod nolebat aut nolle expectatio rerum uenturarum fit contuitus, cum uenerint, idemque contuitus fit memoria, cum praeterierint: omnis porro intentio, quae ita uariatur, mcreaturam nec scientiam eius transitorium aliquid pati. Quid ergo dicetis, contradictores? an falsa sunt ista? "non" inquiunt. quid illud? num falsum est omnem naturam formatam
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla uicissitudine tempoꝵ. & ꝓpt̾ inuisibilẽ atq incõpositã terram.
sine ulla iucissitudine tempor que solet habere. modo hoc. &mͦ illud.
Quia ubi nulla speties nusꝗ ẽ hoc. & illud. Propt̃ duo hȩc pͥmitꝰ formatũ.
& penitꝰ in for me illud cęlum. s celũ celi hoc uõ t̾rã. Sed t̾ram in uisibi¬
lem et incõpositam. ꝓpt̃ duo hȩc iuterim sentio sine cõmemoratione
dierũ. dicere sc̃pͥtam tuã. In pͥncipio fecit ds̃ elũ & t̾rã statĩ qͥppe subiec̃.
quã tra dixerit. & qd̃ scdodie cõinemorat. factum firmamtũ. & uocitũ
celum insinuat. De quo cęlo pͥus sine dieb sermo locutꝰ sit. mira ꝓ¬
funditas horror ẽ intendere in eam. horror honoris. & tremor amoris.
Idi hostes eiꝰ uehenit. Osi occidas eos de gladio bis acuto & ñsint hostes eiꝰ.
Sic enim amo eos. occidis ibi. ut uiuant tͥ. Eoe. uit alii ñ rephen¬

Expanded text:
sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, et propter inuisibilem atque inconpositam terram sine ulla uicissitudine temporum, quae solet habere modo hoc et modo illud, quia ubi nulla species, nusquam est hoc et illud: propter duo haec, primitus formatum et penitus informe, illud caelum, sed caelum caeli, hoc uero terram, sed terram inuisibilem et inconpositam, propter duo haec interiram. statim quippe subiecit, quam terram dixerit. et quod secundo die commemoratur factum firmamentum et uocatum, caelum insinuat, de quo caelo prius sine diebus sermo locutus sit. Mira funditas! horror est intendere in eam, horror honoris et tremor amoris. odi hostes eius uehementer: o si occidas eos de gladio bis acuto, et non sint hostes eius! sic enim amo eos occidi sibi, ut uiuant tibi. ecce autem alii non reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
formitas. ut graditĩ excipiant᷑ qͥom̃inodã speciei pͥuationẽ. Nec tam̃ ad nichilũ¬
ꝑuentionẽ cogitare ñ posst̃: unde fieret alterutrũ. Celum et t̾ra uisibił atq cõpo¬
sita. et aqͣspetiosa. & qͥc qͥd deinceps inconstitutionẽ hiunꝰ mnundi. ñ sine diebꝰ factũ
cõmemorat᷑. Qͥa talia st̃. ut in eis agant᷑ uicissitudine̾ tempoꝵ ꝓpt̃ ordinatas
cõmutationes motionũ atq formaꝵ. hoc interi sentio dsins. cũ audio loquentẽ
script᷑am tuã. Inpͥncipio fecit ds̃celum & t̾rã. Terra aũt erit inuisibili et in¬
cõposita. & tenebre erant suꝑ abyssum. Neq cõmemoruitẽ Thodie foceri hȩc.
sic interim sentio ꝓpt̃ illud celum celi. Celum intellectuale. ubi ẽ intellectus
nosse simul non ex parte. ñ in enigmate. non ꝑspeculũ. sed ex toto inauifes¬
tatione facie ad faciem. Non mͦ hoc mͦ illud. sed qd dictum ẽ nosse simul

Expanded text:
tim excipiantur, qui omnimodam speciei priuationem nec tamen ad nihil peruentionem cogitare non possent, unde fieret alterum caelum et terra uisibilis atque conposita et aqua speciosa et quidquid deinceps in constitutione huius mundi non sine diebus factum conmemoratur, quia talia sunt, ut in eis agantur uicissitudines temporum propter ordinatas conmutationes motionum atque formarum. Hoc interim sentio, deus meus, cum audio loquentem scripturam tuam: in principio fecit deus caelum et terram: terra autem erat inuisibilis et inconposita et tenebrae erant super abyssum, neque conmemorantem, quoto die feceris haec, sic interim sentio propter illud caelum caeli, caelum intellectuale, ubi est intellectus nosse simul, non ex parte, non in aenigmate, non per speculum, sed ex toto, in manifestatione, facie ad faciem; non modo hoc, modo illud, sed, quod dictum est, nosse simul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectas atq formatas in uisibiles uisibilesq nat᷑as celi & t̾re nomine signi¬
ficare. Cum logit in pͥncipio fecit ds̃celum x trã. sed ipsam adhue iiformẽ
in chaitionẽ rerũ formabile errabilẽq matiã his nominibꝰ ippellatam. qd̾
in ea iam ẽẽnt ista confusã. ũdum qͣlitatibꝰ formisq distincta quȩ nunc iam
digesta suis ordinibꝰ uocant᷑ celum & t̾ra. illa sp̃itał. hȩc corporał crtat᷑a.

Expanded text:
perfectas atque formatas inuisibiles uisibilesque naturas caeli et terrae nomine signiperfectas atque formatas inuisibiles uisibilesque naturas caeli et terrae nomine significari, cum legitur: in principio fecit deus caelum et terram, sed ipsaminchoationem rerum formabilem creabilemque materiam his nominibus appellatam, quod in ea iam essent ista confusa, nondum qualitatibus formisque distincta, quae nunc iam digesta suis ordinibus uocantur caelum et terra, illa spiritalis, haec corporalis creatura.
Abbreviated transcription (Latin):
Qsi dicat & altus celũ et t̾ram qͥdem inuisibilẽ. uisibilẽq nat̾am ñ indecenter
appellatã. acꝑhoc uniusim ereatam quam fecit in sapientia. idẽ inpͥncipio
ds huiꝰcemedi duobus uocabulis ẽc̃ cõp̃hensam. Ueruntam̃ qͥa ñ de ipsa sia sub¬
om̃ibꝰ siue maneant sicut etna domꝰ di. siuc mutent᷑ sicrt aĩa hoiinis et
corpꝰ cõmime omiui rerũ inuisibilium insibiliũq materiẽ informẽ: Sed
certe formabilẽ unde fieret celũ & t̾ra. idẽ inusibilis atq insibilis uim utq
formata creat᷑a. His nominibꝰ nuntiitã. qͥbꝰ appellaret᷑ t̾ri in uisibiliꝰ et in¬
cõposita. & tenebre suꝑabyssũ ea distinctione. ut t̾rai inuisibilis et incõpo¬
sita. intellegat materies coporalis ante qͥlitatẽ formę. Tenebre aũt suꝑ
abyssum sp̃alis materies ante cohibitionẽ qͥsi fiuentĩ in mođationiᷤ. et. ante
inluminationẽ sapientię. Est adhuc qđ dicat siqͥs alius uelit. ñ scilicet ium

Expanded text:
quid? si dicat et alius caelum et terram quidem inuisibilem uisibilemque naturam non indecenter appellatam ac per hoc uniuersam creaturam, quam fecit in sapientia, id est in principio, deus, huiuscemodi duobus uocabulis esse conprehensam; uerum tamen quia non de ipsa subomnibus, siue maneant, sicut aeterna domus dei, siue mutentur, sicut anima hominis et corpus, communem omnium rerum inuisibilium uisibiliumque materiem adhuc informem, sed certe formabilem, unde fieret caelum et terra, id est inuisibilis atque uisibilis iam utraque formata creatura, his nominibus enuntiatam, quibus appellaretur terra inuisibilis et inconposita et tenebrae super abyssum, ea distinctione, ut terra inuisibilis et inconposita intellegatur materies corporalis ante qualitatem formae, tenebrae autem super abyssum spiritalis materies ante cohibitionem quasi fluentis inmoderationis et ante inluminationem sapientiae? Est adhuc quod dicat, si quis alius uelit, non scilicet iam
Abbreviated transcription (Latin):
nec fecisse te. nec omĩno cõpegisse. sicut om̃es carnes ⁊ minutissima q̃¬
q animantia. ⁊ qͥcqͥd radicib t̾ram tenet. Sed hostilẽ mentẽ naturã¬
q aliã. ñ abste conditã tibiq contraria in inferiorib mundi locis
ista gignere atq formare Insani dicunt hȩc. qm̃ ũ ꝑsp̃mn tuum
uident oꝑa tua. uec tẽ cognoscunt in eis: Qui aũt ꝑ sp̃m tuũ
uident ei tu uides in eis. Ergo. cum uident qͥa bona sunt. tu uide̾.
cent nobis t placent in nobis Quis enĩ seit hominũ quȩ sunt ho¬
minis. nͥ sp̃c hominis qͥ in ipso ẽ : Sic quȩ dĩ sunt. nenio scit uͥsp̃s̃

Expanded text:
nec fecisse te nec omnino conpegisse, sicut omnes carnes et minutissima qunec fecisse te nec omnino conpegisse, sicut omnes carnes et minutissima quaeque animantia et quidquid radicibus terram tenet, sed hostilem mentem naturamque aliam non abs te conditam tibique contrariam in inferioribus mundi locis ista gignere atque formare. insani dicunt haec, quoniam non per spiritum tuum uident opera tua nec te cognoscunt in eis. Qui autem per spiritum tuum uident ea, tu uides in eis. ergo cum uident, quia bona sunt, tu uides, cent nobis, tibi placent in nobis. quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis, qui in ipso est? sic et quae dei sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
teriori seruo tuo. ꝑrũpens surditatẽ meã. ⁊ clamans. O homo nẽ¬
pe qd scriptura mea dicit: ego dico. ⁊ tam̃ illa tẽporalit᷑ dicit.
uerbo aut̃ meo. tẽpus ñ accedit. qr eqͣli mecũ etͣnitate consistit:
Sic ea quȩ uos ꝑ sp̃m meũ uidetis: ego uideo. sicut ea quȩ uos p
sp̃m meũ dicitis: ego dico. Atq ita cũ uos tẽporalit᷑ ea uideatis.
ñ ego tẽporalit̾ iudeo. quẽ admodũ cũ uos tẽporalit̾ ea dicatis ñ
ego tẽporalit᷑ dico. R audiui dñe d̾s meus ⁊ elinxisti illã dulce¬
tua. ⁊ multa eoꝵ dicunt te fecisse necessitate cõpulsũ. sicut fa¬
bricas cȩlor ⁊ cõpositiones sydeꝵ. ⁊ hoc ñ de tuo sed iã fuisse ali¬
bi creata. ⁊ aliunde quȩ tu contraheres ⁊ cõpaginares atq contexe¬
res cũ de hostib uictis mundana męnia molireris: ut ea constru¬
ctione deuicti. aduersus te iterũ rebellare ñ possent. Alia uero

Expanded text:
teriore seruo tuo perrumpens meam surditatem et clamans: "O homo, nemteriore seruo tuo perrumpens meam surditatem et clamans: "O homo, nempe quod scriptura mea dicit, ego dico. et tamen illa temporaliter dicit, uerbo autem meo tempus non accedit, quia aequali mecum aeternitate consistit. sic ea, quae uos per spiritum meum uidetis, ego uideo, sicut ea, quae uos per spiritum meum dicitis, ego dico. atque ita cum uos temporaliter ea uideatis, non ego temporaliter uideo, quemadmodum, cum uos temporaliter ea dicatis, non ego temporaliter dico." Et andiui, domine deus meus, et elinxi stillam dulcetua, et multa eorum dicunt te fecisse necessitate conpulsum, sicut fabricas caelorum et conpositiones siderum, et hoc non de tuo, sed iam fuisse alibi creata et aliunde, quae tu contraheres et conpaginares atque contexeres, cum de hostibus uictis mundana moenia molireris, ut ea constructione deuincti aduersus te iterum rebellare non possent; alia uero
Abbreviated transcription (Latin):
ifacta cent illud atq illud. iuidisti qͥa bonum ẽ septies numerari sc̃p¬
cum ẽc̃ te uidisse. qͥa bonum ẽ qd̾ fecisti. & hoc octauum ẽ quia
uidisti om̃ta quȩ fecisti. ⁊ ecce non solũ bona s eciam ualde bona
tanꝗ simul orta. Nam singula tantum bona erant. Simul aũt
om̃ia bona ⁊ ualde. Hoc dicunt etiam quęquȩ pulchra corpora
qͥa longe multo pulehriꝰ ẽ corp̃ qd̃ ex menbris pulchris om̃ibꝰ constat
quã ipsa menbra singula quoꝵ ordinatissimo conuentu cõplet̾ inuier¬
sum quis & illa &iam singillatĩ pulehra sint. & attendi ut inuenirẽ
uideris quę focisti & dixi Odñe. nonne ista script̃a tua uera ẽ. qui
tu uerax ⁊ ueritas edidisti cã. Cur ergo tu mͥ dicis ñ eẽ in tua uisi¬
one tẽpora. ⁊ ista scriptura tua michi dicit ꝑ singłos dies ea quȩ
te uidisse qͥa bona sunt. ⁊ cũ eam numerarẽ. inueni qͦtiens: Ad
hȩc tu dicis mͥ. qm̃ tu es deus meus. ⁊ dicis uoce forti in aure in¬

Expanded text:
illud uidisti quia bonum est. septiens numeraui scriptum esse te uidisse, quia bonum est quod fecisti; et hoc octauum est, quia uidisti omnia quae fecisti, et ecce non solum bona sed etiam ualde bona tamquam simul omnia. nam singula tantum bona erant, simul autem omnia et bona et ualde. hoc dicunt etiam quaeque pulchra corpora, quia longe multo pulchrius est corpus, quod ex membris pulchris omnibus constat, quam ipsa membra singula, quorum ordinatissimo conuentu conpletur uniuersum, quamuis et illa etiam singillatim pulchra sint. Et attendi, ut inueniremuideris quae fecisti, et dixi: o domine, nonne ista scriptura tua uera est, quoniam tu uerax et ueritas edidisti eam? cur ergo tu mihi dicis non esse in tua uisione tempora, et ita scriptura tua mihi dicit per singulos dies ea quae fecisti te uidisse, quia bona sunt, et cum ea numerarem, inueni quotiens? ad haec tu dicis mihi, quoniam tu es deus meus et dicis uoce forti in aure in
Abbreviated transcription (Latin):
fruc tum ñdiĩ uident lȩtant᷑. Inde quippe aiimꝰ paiseit: unde lȩcat᷑.
& idõ pisces & ceti ñ uestunt᷑ escis quas ũ geriinat nisi iam terra
ib amaritudine inarinoꝵ fluctiiũ distincta atq disereta. ⁊ uidisti
dẽ om̃ia que fecisti. ⁊ ecce bona ualde. qͥa ⁊ nos uideniꝰ ea. ⁊ecce om̃ia

Expanded text:
fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. et ideo pisces et coeti non uescuntur escis, quas non germinat nisi iam terra ab amaritudine marinorum fluctuum distincta atque discreta. Et uidisti, deus, omnia quae fecisti, et ecc
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem iusti accipiet. Nec solum ait. qui calicẽ aquȩ frigide po¬
tum dełit uni ex minius meis. sed addidit tantum ui uoini nedi¬
scipusi: & sic adiuxit. aiñ dico uobis : ñ ꝑdet mercedem suam. datũ ẽ
suscipe ꝓ pħ ami. susciꝑe ustũ. porrigere calieẽ aquȩ frigidȩ discrpło
Fruct᷑ at in nomine ꝓpħe. in nomine iusti. uinoĩe discipłi hoc Ra¬
cere fructu pascitur. hehas auidua seiente. qd̵ honineni dĩ pascerte
& ꝓpt̃ hoc pasceret. ꝑ coruum aũt dato pascelit᷑: uoc uiterior helias.
sed exterior pascebat: qui posset etiam tali eibi egestate corrum pi:
dõq dicam. qđ uerũ ẽ. corani te dñe. Cum homines idiotȩ attr
infideles. quibꝰ initiandis atq lucrandis necessiria st̃. saerunenta
sentis uitȩ adiuuandos pueros tuos Cum id qua re faciendun sit:
&e qđ ꝑtiucat iguorent. uec illi istos pascunt. uee isti abillis pascunt.
quia nec illi hec sc̃i irecta uolunntate oꝑant᷑ uec isti eoꝵ datis ubi

Expanded text:
mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, et sic adiunxit: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. datum est suscipere prophetam, suscipere iustum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in nomine discipuli hoc facepropter hoc pasceret: per corvum autem dato pascebatur . Nec interior Elias, sed exterior pascebatur, qui poIdeoque dicam, quod uerum est coram te, domine, cum homines idiotae atque infideles, quibus initiandis atque lucrandis necessaria sunt sacramenta sentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
euurescente fertilitate agri. Numqͥd ꝓpt̾ usus suos qͥadixit usib
meis inisistis. Nũquid ꝓpt̃ ea gaudet. non ꝓpt̾ ea: Et unde hoc
scimus. qm̃ ipse sequit᷑ dicens. Non qͥa quero datuni. sed requiro¬

Expanded text:
revirescente fertilitate agri. 41. Numquid propter usus suos, quia dixit, Usibus revirescente fertilitate agri. 41. Numquid propter usus suos, quia dixit, Usibus meis misistis? numquid propterea gaudet? Non propterea. Et hoc unde scimus? Quoniam ipse sequitur dicens: Non quia quaero datum, sed requiro
Abbreviated transcription (Latin):
unde pasceris homo renoua tẽ in aguitione dĩscd̃ni unagine̾ eiꝰ
qui creauit tẽ. & aĩa uiua tanta continentia & lingua uolatilis
loquens inisteria. talib quippe animantib ista ęsca debetur.
Iuid ẽ qd̾ tẽ pascit lȩcicia qd̃ seqͥt̾ audiam. Uertuntañ inquit be¬
neficistis cõmunicantes tribulationi meę. hinc gaudet. hinc
pascit᷑ quia illi benefecert̃ non quia esꝰ angustia relaxata ẽ. qui
dicit tibi ui tribulatione dilatasti mͥ. qͥa et habundare & penuriã
pati nouit inte qui confortas etimi: Seitis eirum inquit &̃ uos phy-¬
lipenses qui in pͥncipio euugłii cum exmachedonia sum ꝓfectus
uulla aeccłia mͥ cõmunicauit in ritione dati & accepti. iusi uos
soli quia & tessalonicam & semel & it̾um usibꝰ meis mifistis. Ad
hec boua oꝑa eos redisse nunc gaudet & repullulasse letat᷑. tanꝗ

Expanded text:
unde pasceris, homo renovate in agnitionem Dei secundum imaginem ejus unde pasceris, homo renovate in agnitionem Dei secundum imaginem ejus qui creavit te, et anima viva tanta continentia, et lingua volatilis loquens mysteria? Talibus quippe animantibus esca ista debetur. Quid est quod te pascit? Laetitia. Quod sequitur audiamus. Verumtamen, inquit, bene fecistis, communicantes tribulationi meae. Hinc gaudet, hinc pascitur, quia illi benefecerunt, non quia ejus angustia relaxata est, qui dicit tibi, In tribulatione dilatasti mihi : quia et abundare et penuriam pati novit in te qui confortas eum. Scitis enim, inquit, et vos, Philippenses, quoniam in principio Evangelii, cum ex Macedonia sum profectus, nulla mihi Ecclesia communicavit in ratione dati et accepti, nisi vos soli; quia et Thessalonicam, et semel et iterum, usibus meis misistis . Ad haec bona opera eos rediisse nunc gaudet, et repullulasse laetatur tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ille qͥ dõ seruiebat. ñ suo uentri. uideo plane unde gaudeat.
iudeo & congratulor ei ualde. Acceꝑit enĩ a phylipensibꝰ quae
ꝑ ea froditum miseranit. Sed tam̃ uude gaudeat uideo. Unde aũt
gaudet. inde pascit᷑. qͥa inueritate loquens. Gauisus sum inqͥt.
magnifice in dũo qͥa tande mali quando repullulast saꝑe ꝓ me
inquo sapiebatis codium aũt habuistis. Istigͦ dut̾no tedio mar-¬
cuerant & quasi ex aruerant ab isto fructu boni oꝑis & gaud
ens qͥa repullulart̃ non sibi qͥa eiꝰ indigentiȩ subuenerunt. Idõ se¬
cutus ait. Non qd̾ desit aliqͥd dico. Ego enĩ didici in qͥbꝰ sũ sufficiens
ec̃. scio ⁊ muiꝰ habere scio & habundare uiomibꝰ. & in om̃a ibutꝰ
sum ⁊ satiari ⁊ esurire ⁊ habundare ⁊ penuriam pati. Orũa possũ
in eo qui me confortat. Unde gͦ gaudes o paule magne unde gaude ᷤ

Expanded text:
itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcuerant et quasi exaruerant ab isto frnctu boni operis, et gaudet eis, quia repullularunt, non sibi, quia eius indigentiae subuenerunt. ideo secutus ait: non quod desit aliquid dico; ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. scio et minus habere, scio et abundare; in omnibus et in omni imbutus sum, et saturari et esurire et abundare et pe- ■ nuriam pati: omnia ponde ergo in omnibus gaudes, o Paule magne? Unde gaudes,