comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uera g faisis in ordinate ꝑmixta in una disputa¬
tõe nel narratõe uelut inuntꝰ coloris corpore apꝑa¬
rentia lepee comparantur humana corpora diuer¬
siscolorib uanantiatq maculanti. tales uitandi
ft̃ sicut hic deocet apłe. Nolite a bouci dico. O ꝑtim̃¬

Expanded text:
ergo falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione, velut in unius coloris corpore apparentia; leprae comparantur humana corpora diversis coloribus varianti atque maculanti. Tales vitandi sunt, sicut hic docet Apostolus: Nolite abduci, dico: Optim
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑxp̃muerũ saceraotẽ qui ÷ aduocatus ñrinter¬
pellans pronob̾. Uel sangnis illoꝵ infertur ĩ sc̃a sc̃oꝵ
dumilloꝵ aĩe cum tnumpho passionis in celũ ferũ
maltari fidei offeiunt᷑ deo. Ista oĩa adimplentes
per fidem qua credt̃ se adeoremiñari. Ad quos nõ
audent accedere caruales scłm amantes.q̃i taber¬

Expanded text:
advocatus noster interpellans pro nobis. Vel sanguis illorum infertur in sancta, dum illorum animae cum triumpho passionis in coelum ferunes sancti martyres in altari fidei offeruntur Deo. Ista omnia adimplentes per fidem qua credunt se a Deo remunerari, ad quos non audent accedere carnales saeculum amantes,
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑent utulum ⁊ hyrcũ. ⁊ĩmolarent intra castͣ¬
oraturus ꝓppło. Carnos uͦ illoꝵ portarentur extra
castra ibiq tremarentur. nec c̃et alicui tabnacło def¬
uienti licitum ex illis comed̾e. Spetia lit̃ aist illa duo
aĩalia uttulus uideł ⁊ hyrc̾ figurã tenent dñu salua¬
toris. Ip̃ea ÷ uitulus q̃ piuspater in regssione filuꝑ

Expanded text:
acciperent vitulum et hircum, et immolarent intra castoraturus pro populo. Carnes vero illorum portarentur extra castra, ibique cremarentur, nec esset alicui tabernaculo deservienti licitum ex illis comedere. Spiritualiter autem illa duo animalia, vitulus videlicet et hircus, figuram tenent Domini Salvatoris. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Qĩ. ⁊ si sermo angeloꝵ ft̃s ⁊ fumus. ⁊ si õĩs puari¬
catio punitur quomodonos quib filius ip̃e de gͣ¬
tiaper quã est salus locutus est effugiemus gerẽ¬
nam si neglexerimꝰ saltini qd̾miniũ ẽ quã pua¬
ricari tartã.i. ĩ deficientẽ salutẽ in eũgłio tcam
est. Quecum. ⁊ c̃. Ostendit hic ineccusabiles c̃e il

Expanded text:
 si sermo angelorum factus est firmus, et si omnis praevaricatio punitur, quomodo nos, quibus Filius Dei ipse gratia per quam salus est, locutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem in Evangelio factam?est. Quae cum, etc. Ostendit hic inexcusabiles esse il
Abbreviated transcription (Latin):
miracula. ⁊ minis ⁊ pro¬
missis ꝯfirmata ẽ inqͣ
merint mercedis ut ꝓ
qualitate fr̃oꝵ sit qua¬
litaspene. Attende si gla

Expanded text:
miracula et minis et promissis confirmata est, meruit, mercedis, ut pro qualitate factorum sit qualitas poenae. Attende singula
Abbreviated transcription (Latin):
logis fuert. aom̃ t̃n legis obcuut ꝙ in astinctõe su¬
a qm̃ it postiorib facit manifestũ hoc facit.⁊ q̃i qͥs
q̃teret. quare mag̃ oportet subdit. ne forte ꝑcf.i.
nam dampnationẽ. Lũc suadet uerba raudien¬
da ꝑ penani que erit negligentib. Si enĩ. Qd̃¬

Expanded text:
men legis obticuit, quia in astructione sua quam in praetoribus facit, manifestum hoc facit. Et quasi quis quaereret: Quare magis oportet? subdit: Ne forte perefflnam damnationem. Hinc suadet verba Christi audienda per poenam quae erit negligentibus. Si enim: q
Abbreviated transcription (Latin):
bili sp̃e etis in eis per hoc qd̾ filio credidert̃. ⁊ anm
tũ de gła humauitatẽ¬
ꝑ p̾missa ostendit᷑ tp̃c
maior angelis. sed ⁊̃ per
hec qd̃ pater dixit ei se
sid̾ dinitatẽ equalis

Expanded text:
bili specie eris in eis per hoc quod Filio crediderunt. Et anrum de gloria humanitatmissa ostenditur Christus major angelis, sed etiam per hoc, quia Pater dixit ei: Sedivinitatem aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
stitui ep̃e. oportet enĩ¬
.i. mecẽẽ ÷ ad tractati¬
onem officii ep̃m ẽe
sine crimine .i. irrep̃¬
supra fuisse designa

Expanded text:
stitui episcopus. Oportet eniest necesse est ad tractationem officii, episcopum esse sine crimine, id est irreprsupra fuisse designa
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut scriptum ẽ. et
ca scriptura intelligi¬
tur in qua est aucto
ruditus canis rabios¬
est dicere istũ deꝓphe¬
tis uideorum fuisse. de quo ait apłc. Dixit qui dã
cretensium ꝓprius crat ꝓpra qui dixit. Exttẽses

Expanded text:
sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligir in qua est auctorruditus, canis rabiosest dicere istum de prophetis Judaeorum fuisse, de quo ait Apostolus: Dixit quidam Cretensium proprius erat propheta, qui dixit: Cretenses
Abbreviated transcription (Latin):
sit urta ⁊ scĩa exhorta¬
riscientes in doctrina
sua. ⁊ redarguere eos¬
tati obloquenͣdo uel¬
male uiuendo. Cont̃¬

Expanded text:
sit vita et scientia exhortascientes in doctrina sana, et redarguere eostati obloquendo, velmale vivendo. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
earũ incessus. motus.
uultus sermo. pͥferãt¬
sc̃itatẽ. ñ criminatri.
.i.crimina aliis impo¬
nentes. qd̾ solent fac̾e¬
adolescerttuł. ñ mul.
umnoseruien¬
quedam que corporis

Expanded text:
earum incessus, motus, vultus, sermo praeferanctitatem; non criminatrices, id est crimina aliis imponentes: quod solent faceadolescentulis; non multo vino servienquaedam quae corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sit sed ⁊ factis certe:
multos ĩuenimꝰ anti¬
xp̃os. qui ore ꝯfitent᷑¬
xp̃m. ⁊ morib dissen¬
tiunt ab eo. Quisqͥs
nes mali catholici qui
ñ uerbis s factis negãt
Nolite gͦ ẽe tanꝙͣ de fi
n ⁊ u̾bis uera dicendo. ⁊ factis bene uiuendo. Nã¬

Expanded text:
sit sed et factis, certe multos invenimus Antichristos, qui ore confitentstum, et moribus dissentiunt ab eo. Quisquisnes mali Catholici, qui non verbis sed factis negant. Nolite ergo esse tanquam de fibis vera dicendo, et factis bene vivendo. Na
Abbreviated transcription (Latin):
raut qr nescientes ium scripturarũ ⁊ interio¬
ra uerboꝵ legis colorem sequinttur. ñ saporẽ.
moyses tradidit. ut puta de escar̃ differentia.¬
fide bona sumunt et
iusti sunt. qd̾ ipsi ne¬
gant ideo qr in lege

Expanded text:
t; nescientes enim vim Scripturarum, et interiora verborum Legis, colorem sequuntur, non saporem. Moyses tradidit, ut puta de escis, a illis qui fide bona sumunt et justi sunt; quod ipsi negant ideo, quia in lege
Abbreviated transcription (Latin):
tingue. deinde sequit᷑.
ment ⁊̃ pudica dilecti¬
one. ut .i. cum pudore
uiris debitum potrꝰ red
li amore. doceant ⁊̃ caᷤ
ẽe prudentes inentis

Expanded text:
tingue. Deinde sequitur.ment, etiam pudica dilectione, ut scilicet cum pudore viris debitum potius redli amore. Doceant etiam eas esse prudentes mentis
Abbreviated transcription (Latin):
assumend̾ est. Seqͣr.
sam increpa
re ideout sam sint ni¬
sam sint ĩ fi
fide.i ait recte credant.
non intendentes iud a¬
icis fa. litteralis obser
uantie. ii qua nemo
data legis post mani¬
festam ueritatẽ iam¬
hominũ ⁊ ñ dei man

Expanded text:
. sam increpa re, ideo ut sani sint in fide, id est ut recte credant, non intendentes Judaulis litteralis observantiae, in qua nemo mandata legis post manifestam veritatemhominum, et non Dei man
Abbreviated transcription (Latin):
re que decent
ad bonos mores peri¬
gram fidem. Sumili¬
ter ut sint sani ẽ di
tis a sint sami in pati¬
entia demptatiomĩ
⁊ tribulationũ. Hor¬
tare ⁊̃ anus similiter

Expanded text:
re quae decent ad bonos mores pertigram fidem similiter, ut sint sani in diltis, et sint sani in patientia tentationum et tribulationum. Hortare etiam anus similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ne auctoritati unde uolucrit qd̾ uerum ĩue¬
nent testimonium sumere. Sicut ⁊ paulus ut
ensib ait de deo. in illo unumus ⁊ mouemur ⁊¬
uicnisis are inscͥptõe ait. inueni aram in qua sõ¬
scriptum est. oe ignoto ced ita diumna auctori
cipium gentile cmerent et pili raderentur.⁊ un¬
gnium incrementa absciderentur. deinde ad us
domesticos assumeretur.Ita uanis atq super¬
fluis gertiliũ suꝑstitionũ ⁊ poeticarũ senten¬
tuis abrasis ⁊ deciuis. qd̾ puiru reꝑtũ filit ad

Expanded text:
nae auctoritati unde voluerit quod verum invenerit testimonium sumere, sicut et Paulus, utensibus ait de Deo: In illo vivimus, movemuriensis arae inscriptione ait: Inveni aram in qua subscriptum est: Ignoto Deo . Ita divina auctoritcipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium superstitionum et poeticarum sententiis abrasis et decisis, quod purum repertum fuerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuipis lucri cu
pitalẽ. benignũ. so. iꝰ.¬
proximo. sc̾m deo. ꝯti¬
nentem se ab illicitis
amore eum ser. qui. E.¬

Expanded text:
pis lucri, id pitalem, benignum, sobriumproximo, sanctum Deo, continentem se ab illicitis,amore eum sermonem qui e
Abbreviated transcription (Latin):
tis fr̃es introit̃
nostrum ad
uos qr non in¬
anis fuit. sed
ante passi ⁊ cõ¬
tumeliis affec¬
ti sicut scitis¬
inphylippis
fiduciam ha¬
buimꝰ in d̾ono¬
steo loqui ad¬

Expanded text:
tis, fratres, introitum nostrum ad uos, quia non inanis fuit: sed ante passi et contumeliis affecti, sicut scitis, Philippis, fiduciam habuimus in deo nostro loqui a
Abbreviated transcription (Latin):
dei profecta est .i. ꝓces¬
sit. Que fides ÷ ad deũ
cogitant. ꝓcessit dico
itaut ñ necesse sit no¬
quicquã lo. de nobis
ad alios incitandos¬
psi enum de nobis ..¬
nunciant qua. intro.¬

Expanded text:
dei, profecta est, id est processit, quae fides est, ad Deum cogitant. Processit, dico, ita ut non necesse sit nquidquam loqui de vobis ad alios incitandospsi enim de vobis,nuntiant qualem intro
Abbreviated transcription (Latin):
co profeceit̃ qd̃ hic factum
est. Non enim in deo tm̃ ĩnotescit angelis qd̃
absconditum est. uerum ⁊̃ hic eis apparet cũ
s. in potestate. Qui enĩ prius humilisuisusest
ꝑ carnem deuicta morte in maiestate apparuit
Qui natus ut homo non erat t̃mħo. ut agnõ¬
centes angeli misteriũ qd prius latuit declara¬
tum incarne. genu illi flectentes q̃i deo gr̃as
nens in mundo. ut perfidia mundi ueniam
eroris mereri ñ possit. Sicut oñsdicit de iui¬

Expanded text:
o profecerunt, quod hic factum est. Non enim in Deo tantum innotescit angelis quod absconditum est, verum etiam hic eis apparet cum sed in potestate; qui enim prius humilis visus est per carnem, devicta morte in majestate apparuit, qui natus ut homo non erat tantum homo, ut agnoscentes angeli mysterium quod prius latuit declaratum in carne, genu illi flectentes, quasi gratiasnens in mundo, ut perfidia mundi veniam erroris mereri non possit, sicut Dominus dicit de Ju
Abbreviated transcription (Latin):
lat honorẽ ⁊ dignitatẽ sacerdotii. qr añ sacerdotiũ
a aron oĩns pmogeniti erant sacerdotes sicut fu¬
it sem. ⁊ hecerat magna dignitas. qr ⁊ de suba r he
ꝙr omatu locupletior splendebat. ei q benedictõ daba¬
tur. Ecceꝙ̃ procul a regione esau fuit. qui prouentre
cedit benedittionem. cuĩft̃m ideo cõmemorat ut de¬
hortetur abilluts similitudine. S ectoten.&. Nesi¬

Expanded text:
lat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron, omnes primogeniti erant sacerdotes, sicut fuit Sem: et haec erat magna dignitas, quia et de substanque ornatu locupletior resplendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau, qui pro ventre dedit benedictionem. Cujus factum ideo commemorat, ut dehortetur ab illius similitudine. VERS. 18.-- N
Abbreviated transcription (Latin):
derate ne qͥs ur̃m desit
gr̃e qͣm humane pra¬
uitatismentũ sepe Re¬
suisumles .i. amaros. ⁊ fons sulphureus aq̃s ñ habi¬
tur iterad celum. dcinde quomodo ⁊templari debe¬
ant neq̃radix amaritudiis gerimnet: ostendit.
ꝑ panrtos. in quib aliqͥs de illis nos at subdens.e

Expanded text:
m desit gratiae, quam humanae pravitatis meritum saepe resui similes, id est amaros, et fons sulphureus aquas non habitur iter ad coelum. Deinde quomodo contemplari debeant ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit per partes in quibus aliquos de illis notat, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
tatemm̃tis ⁊ corporis. unde. Scati mundo cordeqͣm
sionis dei. Non dixit in ignẽ mittetur. ut ĩfatigabili¬
b tortorib dabitur. que tñucra ft̃. S uolens te ẽe
nemoui.d. ex eo ip̃o qd̾ desideras. te terret. itud⁊ ti
mere penam. aliud ÷ amare iusticiam. Si timore gẽ
licie tue. Sit g uite pax ⁊ scĩmonia. sine qua ñ iude¬
bitur deus. Namunde deum iideamueñ habebim.
Si ꝯtendendom nobis ipsum oculũ extureinuis. Sim¬
pacifici ut agnoscamͣ filii. Simꝰ mundi corde ut

Expanded text:
undo corde, t, visionis Dei. Non dixit, in ignem mittetur; vel, infatigabilibus tortoribus dabitur quae tamen vera sunt; sed volens te nemo, etc. Ex eo ipso quod demere poenam, aliud est amare justitiam. Si timore gehelitiae tuae. Sit ergo in te pax et sanctimonia, sine qua non videbitur Deus. Nam unde videamus Deum, non habebimus, si contundendo in nobis ipsum oculum exstinxerimus; simpacifici, ut agnoscamur filii; simus mundi corde, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeatis talc̃ fructũ.
plectabamini. mͦ remis¬
sas .i. pigras ad elemosi¬
qua firmiter statur.ut ge
torpeatis. nec debilitate
besitetis. ⁊ facite pedib.il.¬
.s. fidex ur̃a recte incedat¬
fidendo qd̾ credit. ⁊ si opus
÷ patiendõ que fides recte
.i. ñ aliquis erret. auia rec

Expanded text:
ut habeatis talem fructum, plectebamini modo, remissas, id est pigras ad eleemosyqua firmiter statur in gentorpeatis, nec debilitate haesitetis. Et facite pedibus vest fidei fitendo quod credit, et, si opus est, patiendo. Quae fides recte non aliquis erret a via rect
Abbreviated transcription (Latin):
des est. sp̃c est. Discerne. hiest̃ tres leges
⁊ satis necessaria est ista distinctio. lex in
mortis. eite alt̾a lex. ⁊ sequitur. Qd̃ impossi¬
bile erat legi.ecce tertialex. Hec ÷ lex ꝑ mo¬
ysendata inmonte syna. Oue g legeshiebo¬
ne funit .s. lex fidei que peccatum tosut ⁊ lex
moysi que peccatum oftend̾. ⁊ prohibet. lex

Expanded text:
des est, spiritus est. Discernendae hic sunt tres leges, et satis necessaria est ista discretio. Lex, inmortis, ecce altera lex; et quod impossibile erat legi, ecce tertia lex. Haec est lex per Mosen data in monte Sina. Duae ergo leges hic bonae sunt, scilicet lex fidei quae peccatum tollit, et lex Mosi quae peccatum ostend
Abbreviated transcription (Latin):
dumuenisse dr̃. quia.
uisibilis mmundo. appa¬
ruit. Misit dico ui si
carnem peccatricẽ s ĩ
a similem ꝑ passibi

Expanded text:
enisse dicitur, quia visibilis mundo apparuit. Misit dico, in sicarnem peccatricem, sed in ei similem per passibi
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃: Non ipsa caro q̃ dei creatura ẽ p̃: pot̃ uti¬
q s puidentia carnis ñ pot̃ .i. natura potẽ
uiciũ ñ pot̃. s medit ad hoc uenit ut pellat
uicium. Uenit enĩ saluator ad genus. hu¬
manũ. nullũ sanũ inuenit. id̾omagnꝰ nie¬
dicus uenit ad sanand̾uitiũ. quo sanato. re¬
ambislationi. tolle uͦ claudicationẽ. ⁊ uideb̾
rectam ambulationẽ. rta excluso inciosan

Expanded text:
ra est? potest utique: sed prudentia carnis non potest; id est natura potest, vitium non potest. Sed medicus ad hoc venit ut pellat vitium. Venit enim Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum vitium, quo sanato, reambulationi. Tolle vero claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita excluso vitio, san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentiunt huis q̃ sp̃c¬
scs docet ⁊ ratio insi¬
nuat sentiunt ea q̃
ad eaimplendaque
ct̃na qui ht̃ prudentiam carnis. qd̾ est cũ studi¬
osius implet q̃ carnis ft̃. ãppetendo bona tẽpo¬
ralta. ⁊ fugiendomala. ⁊ cum naturas reruco

Expanded text:
sentiunt his quae Sptus docet, vel ratio insinuat, sentiunt ea quaad ea implenda quae aeterna, qui habet prudentiam carnis; quod est cum studiosus implet quae carnis sunt, appetendo bona temporalia, et fugiendo mala; et cum naturas rerum t
Abbreviated transcription (Latin):
qr non dum resipis¬
turgin alia cadunt
ꝓead̾ culpa. ꝑ hoc aũ
qd̾dicit sicut penã
peccato assimilatut
uin nescire mala sua
sic punitisunt ĩ ꝓpͥo
sensu. ⁊ hoc est. ⁊ sicũ¬

Expanded text:
quia nondum resipiscunt in alia cadunt pro eadem culpa. Per hoc autem quod dicit, sicut, poenam peccato assimilat, uum nescire mala sua, sic puniti sunt in proprio sensu. Et hoc est et sicu
Abbreviated transcription (Latin):
da passio est qm recepert in semet ipsis .s. ĩ
natura sua uindicantes deum .i. uundicta
dei sustinentes in suo sexu. s. deformitatẽ ope¬
rantes. Et nota qd̾ dicit oportuisse eos istam
mercedem recipere. Hic utiq uides c̃am ꝓpt̾ ꝙͣ
traditi sunt sine illa ambiguitate mõstra

Expanded text:
 passio quam receperunt. In semetipsis, scilicet in natura sua vindicantes Deum, id est vindictam Dei sustinentes in suo sexu, scilicet deformitatem operantes. Et nota quod dicit eos oportuisse istam mercedem recipere. Hic utique vides causam propter quam traditi sunt sine ulla ambiguitate monstra
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Dixit enĩ qͥd in ali añ fetissent. ⁊ postea
adiuxit. Propterea tradid̾. ⁊c̃. promde p̃cedẽ¬
tisest hec pena peccati. ⁊ tñ ⁊̃ ipsa peccatum est.
Iudicio enĩ iustissum dei traditi sũt siue drse¬
rendo siue alio modo explicabili ⁊ merplica¬
bili inpassiones ignomine. ut crimina crum

Expanded text:
ante fecissent, et postea adjunxit: Propterea tradidit, etc. Proinde praecedentis haec est poena peccati, et tamen ipsa peccatum est. Judicio enim justissimo Dei traditi sunt, sive deserendo, sive alio modo explicabili, vel inexplicabili. In passiones ignominiae, ut crimina crim
Abbreviated transcription (Latin):
q: usus naturalis est qmius dampn̾anduĩ q
legittimꝰ non ÷. unde ⁊ filii non legittimi sed
natura humana potest nascendo subsistere. net
miscetur. naturalis est usus ñ tñ laudabilis
s culpabilis. Ab ea si parte corporis que non
ad gnĩand̾ est institutã si ⁊̃ iuge quisq uta

Expanded text:
 usus naturalis est, quamvis damnandus, quia legitimus non est. Unde et filii non legitimi, sed natura humana potest nascendo subsistere. Nec miscetur, natused culpabilis. ab ea uero parte corporis, quae non ad generandum est instituta, si et coniuge quisque uta
Abbreviated transcription (Latin):
am sigẽ dicens ex inuisibilib uel ꝑ ĩusibilia sig¬
nificatur ĩuisibilis mimndꝰ. qui erat in dei sap̃ia.
ad cꝰsimilitudinem factus: hic uisibilis mundꝰ
hoc utiq in sibilia anteꝙ̃ fierent ñerant. qͣm gͦ¬
que sibi nota ñ erãt: Non ⁊ qͥcꝙ̃ fecit ignorans.
Not a gͦ fecit ñ facta cognouit. ꝓinde anteꝙ̃. fie¬
rent ⁊ crant ⁊ ñ erant. erant in deiscĩa sierant
faceret. apd̃ quem ñ ÷ tñsmutatio nec uitis. ob ᷤ.¬
Ideo ais. ut ex inu .i. antesligibili mundo qͥerat
insap̃ia dei. hec est cci disposttio qua disposuit oĩa
usibilia istafierent .i. iuxta ĩnisibile exẽplar.
qd̾ erat inmente dei fictent hec. Ei de plu. Qd̾ pa
cie ostendit ponens ali¬
ud exemplum ad com¬
mendationẽ iusticie.
ti sunt testimonium
iusticie sicut apparet

Expanded text:
am significat dicens: ex invisibilibus. Vel per invisibilia, significatur mundus invisibilis qui erat in Dei sapientia, ad cujus similitudinem factus est hic visibilis mundus. Haec utique visibilia, antequam fierent, non erant. QuNota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, nonfaceret. Apud quem non est transmutatio nec vicisid est ex intelligibili mundo qui erat in sapientia Dei; haec est Dei dispositio qua disposuit omnia, visibilia ista fierent, id est juxta invisibile exemplar quod erat in mente Dei, fierent haec. Fidem plurimae ostendit, ponens aliud exemplum ad commendationem fidei. ti sunt testimonium itiae, sicut apparet
Abbreviated transcription (Latin):
qdͣ sine hac fide̾ neioũ¬
quã potuit salu.an. ho
tñ fides si sufficitadsa¬
lutẽ. Nide: Aluid etẽ¬
plum poruit denoe ad

Expanded text:
quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad
Abbreviated transcription (Latin):
qr p̃p fidem deus testatus:
utitur ad comendatio¬
nem fidei. ⁊ ad oftendẽ¬
mata fierent. Ante ciũ q̃. deus rerũ õium formaᷤ¬
tenebre erant. ⁊ erant inuisibilia eła. sedineorũ
separatõe facta ÷ lux. Prima gͦ mat̾ia facta ÷ ꝯfu¬
sa ⁊ informis unde ficrent õia q̃ destincta ⁊ for¬
mata ft̃.ꝙ̃. credo a gretis chaos appellari. ⁊ ido deuᷤ
recte creditur oĩa de nichilo fecisse. qr ⁊̃ si oĩa forma¬
ta de ista mat̾ia facta ff̃. hec ip̃a tñ mat̾ia de n

Expanded text:
r fidem Deus testatus eExemplis utitur ad commendationem fidei, ad ostendmata fierent. Ante enim quam Deus rerum omnium formatenebrae erant, et erant invisibilia elementa, sed in eorum separatione nata est lux. Prima ergo materia facta est confusa et informis, unde omnia fierent quae distincta et formata sunt quam credo a Graecis chaos appellari. Et ideo recte Deus creditur omnia de nihilo fecisse, quia etiam si omnia formata de ista materia facta sunt, haec ipsa tamen materia de n
Abbreviated transcription (Latin):
moriã. fide hic ponit aliund cremplũ ad comẽ¬
su fid̾g s dationẽ fidei dicens. fi
ciectus ⁊ adam ne uide¬
ret ñdico ne scntiret
s nec ⁊̃ q̃i delonge i¬
ueniebatur qr tñstulit
il. dẽ qui ab omniũ as¬
pectu poterat eũ abscon¬
uere qr per fidẽ placu¬

Expanded text:
is. Fide. Hic ponit aliud exemplum ad commendationem fidei dicens: Fiejectus est Adam, ne videret, non dico ne sentiret, sed nec etiam quasi de longe viinveniebatur, quia transtulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poterat eum absconVere per fidem tra
Abbreviated transcription (Latin):
bilia comp̾hendere. ⁊ tuncerant tenebre .i. lucisab¬
sentia. Noncĩ tenebre aliqͥd furit s p̃p̃a lucis absẽ¬
tia. Sicut silentium non aliqua res est.S u son̾
ñ est silentium dr̃. ⁊ nuditas ñ aliquares est. sod
incorpore ubi tegumentum ñ ÷ nuditas dr̃. Sicũ

Expanded text:
bilia comprehendere: et tunc erant tenebrae, id est, lucis absentia. Non enim tenebrae aliquid sunt, sed ipsa lucis absentia; sicut silentium non aliqua res est, sed ubi sonus non est silentium dicitur. Et nuditas non aliqua res est, sed in corpore ubi tegumentum non est nuditas dicitur; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
toec. dubitari non oporret quĩ emꝑ¬
tor longo tp̃r capiat. Nam ⁊ cum sacus
quis alienũ sundũ uendidit: ignoranti.
nõ inter pellatur longa pessessio. Qd̾ si c̃p¬
tor cum procuratore collusiti ⁊ cum p̾nus¬

Expanded text:
et, quin emptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendidit ignoranti, non interpellatur longa possessio. quod si emptor cum procuratore collusit et eum p
Abbreviated transcription (Latin):
selentꝰ. si mancatia nonsĩt. ut soli qͦ ca¬
piantr. N.imi apignoribus soliminũ
fanendum nõ est. Q si nec ea que
soli sunt suffitiat uł nullasue soli pig¬
ditor maliñt. pignora increditum poũi¬
d̾e. hisq ẽ ꝯtentus. resc̾ptumẽ. noti posse¬

Expanded text:
ntia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli initium faciendum non est. quod si nec quae soli sunt sufficiant uel nulla sint soli pigditor maldere isque esse contentus, rescriptum est non posse
Abbreviated transcription (Latin):
ait fiperrorem s̃intio uenditionis tutorp¬
upillo: aucor factus nonsit us poit ic̃¬
Sum tempus uenditõis ꝑ actumusucap
nou posse. quia nitis crrores nusacapi¬
enibus mobilium ꝯ timiũ tcmpts nu¬
incertur Seruuslicet inlibtate mor¬
tut nichil possid necꝑcumalius at qn
si noĩe aliciꝰ dum inlibtate moratir

Expanded text:
ait, si per errorem initio uenditionis tutor pupillo auctor factus sit uel post longum tempus uenditionis peractum, usucapi non posse, quia iuris error est.In usucapionibus mobilium continuum tempus numeratur.Seruus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur
Abbreviated transcription (Latin):
tquis dolo feãt ut bona cuis ueni ̃
insolidum tenetꝰ Siquos creduorem
missum inpossasionẽ rrieuande cã
nouad misctit. ⁊ sincuditor p̃stitris
areditori quan cius int̃ fuu̾t q̃situm
est. andcr̃itor ls̾ctur ⁊ puto inꝓbum
et̃ cumqui uetit iteꝵ ꝯsequi ꝙ accep̃¬

Expanded text:
quis dolo fecerit, ut bona eius uenirent, in solidum tenetur.Si quis creditorem missum in possessionem rei seruandae causa non admiserit, si uenditor praestiterit creditori, quanti eius interfuerit, quaesitum est an debitor liberetur. et puto improbum esse eum, qui uelit iterum consequi quod acc
Abbreviated transcription (Latin):
tiluis uideatur. ad rtincecquẽdã hoc
ficũt.s.⁊ si pocuna penes aꝑentaruos
sit. eq̃ cipi sa hocampluis ⁊ si penes a¬
liumquem destinata. m̃i cͥ qͥs demp¬
natus eit solet pignoris unt capi. ⁊ ꝯulti
inciuisam uidican. pretcita pecumiã¬
isam solcur ciꝑe. ut usdctm satisfiat.
hoc ampłiꝰ ⁊ sipupillaris pecunia maira
tum selet capi ⁊ incausã iudicati ꝯũa.¬

Expanded text:
ideatur ad rem exsequendam, hoc faciant.Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure capi et conuerti in causam iudicati.Praeterea pecuniasam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pupillaris pecunia in arcam tum, solet capi et in causam iudicati
Abbreviated transcription (Latin):
uisse insolidum ꝯdempnar debet
qm̃ ex malas ꝯtuata. ⁊ delicto oritur.
tais dampno ashercentur Gontumax̃
est.: qui tribus edictis ꝓpositis. uł une ꝓp
ꝓtribus qd̾ uulgo ꝑemptoriũ appellatu
lut̃is euocatus. p̃sentiamsu fact con¬
tempnet spẽnã ꝯtumias non patit᷑¬
is quem adu̾sa ualitado uł maioris
cause occupatõ defcndit ẜnimaces ñ

Expanded text:
uisse, in solidum condemnari debet, quoniam ex male contractu et delicto oritur. litis damno coercetur.Contumax est, qui tribus edictis propositis uel uno pro tribus, quod uulgo peremptorium appellatur, litteris euocatus praesentiam sui facere contemnet.Poenam contumacis non patitur, quem aduersa ualetudo uel maioris causae o
Abbreviated transcription (Latin):
iscobiulir ꝓcurator udicati actõ ineitͭ
dengabuur ⁊ indum̃ dabitur. si s obtu
non is qui intem suam ꝑꝓcurator datus
sit. namhic aliarõe recusare iudicani
accionem non pot̃. qr hic nõ malienã¬

Expanded text:
optulit procurator, iudicati actio in eum denegabitur et in dominum dabitur: si se optunon is, qui in rem suam procurator datus sit: nam hic alia ratione recusare iudicati actionem non potest, quia hic non in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
eo respiti fic eucuit ut om̃ibus intgru
tantum capioni aa res uidicat fu pro¬
fitiat. s ⁊ illio debet dia isbi ꝯtrou̾siaẽ
de pignare. id dimitti debe ⁊ capi aliud
siquid est sincꝯcrou̾si ¶q. sires sit pigno¬
rata que pigliori capta dit iudeidum ẽ¬

Expanded text:
eo res peti. sic euenit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignore, id dimitti debere et capi aliud, si quod est sine controuersia.Quod si res sit pignerata, quae pignori capta est, uidendum e
Abbreviated transcription (Latin):
alqua odoe sarione santiga nu¬
linis moñm sit dicendumẽ ꝯdempn itõis
ncrbummmnonitnere ¶ Soluisse accꝑe debe¬
mus non tm̃ cum qui soluit. uecum oẽm
om̃o qui ca obligatõe libatusest que
cecausa uidicati desdendit. Celsus scͥbit
sinexali ꝯempnatus. eum ẜuim in
quo usus fructus alicnus eit noxe didis

Expanded text:
aliqua ratione sententia nullius momenti sit, dicendum est condemnationis uerbum non tenere.Soluisse accipere debemus non tantum eum, qui soluit, uerum omnem omnino, qui ea obligatione liberatus est, quae ex causa iudicati descendit.Celsus scribit, si noxali condemnatus eum seruum, in quo usus fructus alienus est, noxae dedis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ febrium differentiã. mamsi quis ta¬
niis alias ac rõbustia tp̃r iudicati ie¬
nissima febris crereptus sin aut siqͥs
tanunẽm quartanam hãt. ut ĩ ca eĩ¬
bus negociis suꝑ cẽ soleat. pot̃t dici

Expanded text:
 febrium differentiam: nam si quis sanus alias ac robustus tempore iudicandi leuissima febre correptus fuerit, aut si quis tam ueterem quartanam habeat, ut in ea omnibus negotiis superesse soleat, poterit dici
Abbreviated transcription (Latin):
tuda eit. itpossedisti. ut insra ꝯstitutũ
usucapionis tp̃s cognocẽs matt̾ cius fu¬
tiuamce̾ tabatius onũ modo qd ita
possessum oct usucaptũ eẽ ge sic puio
distinguendum. ut sinesderis intrasti¬
tutum tp̾s cuius id manapium ec̃t. a¬
ut siscicris neq potuers ccitioremdiũn
faccre. aut sipotucris qͦ ⁊ fcc̾is ocitiorẽ
usticaꝑes sinucrr amiscires ⁊ posses nõ
pr̃s cateneant qd̾ int̾ eos conueniret ut
ea diuisio rata ẽẽt usucapio ħis ꝓctdet ꝓ

Expanded text:
edisti, ut intra constitutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris intra statutum tempus, cuius id mancipium esset, aut si scieris neque potueris certiorem dominum facere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapi
Abbreviated transcription (Latin):
non bonaside uid̾atur poisid̾e isł quia
nue erranti. non procedat usucapo
quotã quisq partem possid̾at. neui¬
nem coꝵ mera subtilitare peifide. ⁊a¬
beo scribit. uł .ł. dig̾¬

Expanded text:
non bona fide uideatur possidere uel quia in iure erranti non procedat usucapioquotam quisque partem possideat, neminem eorum mera suptilitate possidere Labeo scribit. 33 Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si p̃i cuiquis iudicanis est resfucrit.
addica S siemptor cuipignora suntie¬
dicca cecquente iudice p̃cum nõ soluat
ntr̃ adu̾sus emꝑtorem porrigtre manꝯ
debeant id̾ uidĩces quisin̾am exxquũt᷑
uidendum cit.⁊ non puto eos. ultra ꝓ
enĩ diccius ꝯdq̃pnabũt emptorẽ ⁊ sic

Expanded text:
 si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta.Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non soluat, utrum aduersus emptorem porrigere manus debeant idem iudices, qui sententiam exsequuntur, uidendum est. et non puto eos ultra proenim dicemus? condemnabunt emptorem et sic
Abbreviated transcription (Latin):
utcstate sororis hereditas ob nenit du¬
obus fribus quoꝵ alt̾ absens erat alt̃
fundũ insolidum uendidit. Lutio titio
bonaside cm̃eti quesitum ẽ omisdiret
partem fundi. abscntis ciłe antotũ sim¬
dum lõ ga posessione ceꝑit. Re. Si

Expanded text:
e sororis hereditas obuenit duobus fratribus, quorum alter absens erat, altefundum in solidum uendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an totum fundum longa
Abbreviated transcription (Latin):
R. ⁊̃ dicentibus ẜuis hoc tempus her¬
edi ꝓced̾e si fundũ cornelianũ ꝓemp¬
tore longaposscisione capiã. ⁊ partẽ
gxiuani fundo ei addiciam uitũ eã¬
ac sepatatam ꝯditionẽ hũt tid̾o posses

Expanded text:
am discedentibus seruis hoc tempus heredi procedere.Si fundum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, utrum ea
Abbreviated transcription (Latin):
agat. si circa columpnas aur staniones
se occultet uid̾uatitare  uetes ⁊xderũt¬
dies uł ꝯditõ ucuiat non possunt bona
eius ueni re ꝗd er̃ interest debitor quis
nonsit annondũ ꝯucuiti possit. Nm
⁊ si non sit debitor. idem dicemus. ⁊ dẽ
erit dicendum siquis pt̃ quid accionẽ

Expanded text:
agat, si circa columnas aut stationes se occultet, uideri latitare ueteres respondies vel condicio veniat, non possunt bona eius venire: quid enim interest, debitor quis non sit an nondum conveniri possit? nam et si non sit debitor, idem dicemus. idem erit dicendum et si quis habeat quidem actionem,
Abbreviated transcription (Latin):
eno noĩe posscisis nata possidema usbti
demus si milit̾ fructus teiẽpte aut dona
lp̃ł. ad sab̾. ominẽ quencestipula¬
tione te mͥ debẽ falso existimabas tradi
capiã qr ip̃a itaduõ exccisa quã ucrã
cc̃ grulimo susfic̃ adeffiticndũ ut id qd̾¬

Expanded text:
eno nomine possessis nata possidemus, ueludemus: similiter fructus rei emptae aut dona ad Sabinum.Hominem, quem ex stipulatione te mihi debere falso existimabas, tradicapiam, quia ipsa traditio ex causa, quam ueram esse existimo, sufficit ad efficiendum, ut id q
Abbreviated transcription (Latin):
ipedimento diũ capriuiatẽ cie. cͥuis
scicutia nonce̾t inauitate necessaria.
si u̾ oñ excausa peculii ꝯparetur usu nõ
capi noc uibe post liminii quesitũ intel¬
ligi cumpͥus eẽt ut qd̾ usucaptũ. dicer¬

Expanded text:
mento domini captiuitatem esse, cuius scientia non esset in ciuitate necessaria. si uero non ex causa peculii comparetur, usu non capi nec iure postliminii quae situm intellegi, cum prius esset, ut, quod usucaptum dicer
Abbreviated transcription (Latin):
aulo pignioris libatam ¶Sic qͦi iudics eo¬
equcntur iudicatum ut noĩa uire ꝑign¬
oris cipiant simi nicħ aliud sit. qd eiꝰ¬
pipouit posse cñ nom̃ iurepignoris ca
et quis se id d̾be uid̾amꝰ ⁊ mag̃ est ut

Expanded text:
ulo pignoris liberatam.Sic quoque iudices exsequentur iudicatum, ut nomina iure pignoris capiant, si nihil aliud sit quod capi possit: posse enim nomen iure pignoris capet quis se debere, uideamus. et magis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quia iutiserror nulli prodest. Si asuirio
osse quaius nulla eẽt emptio. ⁊ id̾o neq
de eiuctione actionascitar mͥ nec pib¬
liciana ꝯpetit nec acccillo possaillonis.¬
Sicam iem quã ꝓemptore usucapieb¬
as. saenti mͥ alienanẽẽ uendid̾is. nõ
capiam usu Enam heredi ultiari de¬
suncti poisdisiᷤ ꝓderit. quãuis medius
heres possessionem eius naccus sit non
cẽ hoc ⁊ in bonoꝵ possessore.⁊ iisid̾i ꝯ¬
missariis quibꝰ ex trebelliano restituit᷑
heditas ccitrisꝙ p̃toriis suecessoribus ob¬
fuatum eit Empioei tempus uendito¬
ris adusucapionẽ ꝓcedit Si remahe¬
nam em̃o. ⁊ cui usucaperem eaudem
rem dñs ame petierit noru int᷑ pellari
usucapionẽ meã litis ꝯrestatione.s si¬

Expanded text:
quia iuris error nulli prodest.Si a furiosoosse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis.Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capiam usu.Etiam heredi ulteriori defuncti possessio proderit, quamuis medius heres possessionem eius nanctus non sitesse. hoc et in bonorum possessore et in fideicommissariis, quibus ex Trebelliano ressoribus obseruatum est.Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit.Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. s
Abbreviated transcription (Latin):
tent auo rei quisqi hona fide adeptus su
nullum legium sit io ⁊ inlitis estimatio¬
rem placet. ut nisi u̾e quis litis estimatio¬
non pessis . qͣma nec ꝓhetede usucapi pot̃.
qd ab herede pesessiu ẽ. ł neq aliamul¬
lam huibes. causam possiderdi ititim d¬

Expanded text:
rent, cuius rei quisque bona fide adeptus sitnullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi vere quis litis aestimationon possis, quia nec pro herede usucapi potest quod ab herede possessum est neque aliam ullam habes causam possidendi. ita
Abbreviated transcription (Latin):
umũsitas eius pois ideatur ñ singłe ꝑ
ariti ¶ ius bona emisti apud quenim¬
ancipia deposita crant trebarius ait
usu re noncaptur̃. qr em pta non sunt.¬
¶ Tntor expupilli accione itm quã euis
ufucaꝑe incuis apinione decur sunẽ.
ditiss iq ⁊ duo tra iano ꝯstitutũ
utilitatis gusa ꝑemptore usucapiarũ
D̾ pos dici ⁊ si negotia dnĩ gerens igno
quã scit alignã. Iet ru ignores alienã¬

Expanded text:
uersitas eius possideatur, non singulae partes.Eius bona emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint.Tutor usucapere: in cuius opinione‹m› decursum est dixisset: idque et a diuo Traiano constitutum utilitatis causa pro emptore usucapturum. idem potest dici et si negotia domini gerens ignorquam scit alienam, licet tu ignores aliena
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdmo ẽptionẽ resoluet tempus quo apd̾
cmptorẽ ant acced̾e penditori debe. ex¬
istimo ⁊m eõtͣ gũe retͥroacta uenditõ
ess redibitõi. similis inqua nion ditotẽpꝰ¬
dubito. eius qui redibuerit uenditori ac¬
cessurñ qm̃ea uenditõ ꝓp̾e dia non pet̃.¬
ꝓccdit. simedio tp̾r anullo possessa cit
as. andirare nichoniin ꝯ usucapionem
fundum possidehat dnõ eum locauit.n¬
ulliꝰ mom̾i̾n locato᷑ est qr dñs suam iet
ꝯdipxiss sequit᷑ gͦ ut ne̾ possessionem
locator quid̾ retinuerit sd̾ ꝓlongitp̃¬

Expanded text:
icio emptionem resoluit: tempus, quo apud emptorem fuit, accedere uenditori debere existimo, quoniam eo genere retro acta uenditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus eius qui redhibuerit uenditori accessurcedit, si medio tempore a nullo possessa est.as, an durare nihilo minus usucapionem fundum possidebat, domino eum locauit, nullius momenti locatio est, quia dominus suam rem conduxisset: sequitur ergo, ut ne possessionem quidem locator retinuerit, ideoque longi
Abbreviated transcription (Latin):
tum fec̾is. ncrus ess. ut substantĩ specte¬
mus ⁊ id̾o ueslis furciua cru ¶Sirem pig¬
nori datam debitor suripuit ⁊ ncudid̾it
usu capieampose cassins scͥbit qr ĩpoteit¬
ate diiĩ uectur ꝑucnisse quͥ pignori ded̾it
quã̾ius aamco furti agipot̃ qd̾ puto tectiꝰ

Expanded text:
tum feceris, uerius est, ut substantiam spectemus, et ideo uestis furtiua erit.Si rem pignori datam debitor subripuerit et uendiderit, usucapi eam posse Cassius scribit, quia in potestate‹m› domini uidetur peruenisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi po
Abbreviated transcription (Latin):
ħ mir singulari receptasũt. ¶fitius fa¬
milias emptor aliene ia cumpatem
familias se factum iguoxt. cep̃ temssb
traditam posside cur noa capiat usucũ
bona fides nutio possessionis ad sit. quã
remȩecausa peculiari quesitam uec ꝑ¬
parris ieteoi̾tane ad se ꝑucnisse rtu q̃¬
tam non leui p̃sumptione ccecatsiꝙp
mutar usucapio suꝑuenieus ꝓ emptore
uł ꝓherede quonunus pigupri ꝑsecutõ
salnasit Ut enĩ usus ftuctus usucapi nõ
pot̃ ita ꝑsecutõ pignoris que nulla societa
tur usucapione iri non ꝑinit᷑. Eũ qͥ ꝑ¬
ortea ꝗͣ usuca ꝑc cepir infuror ẽ madit
urilitate suadente receptũẽ. uelangtor

Expanded text:
 iure singulari recepta sunt. Filius familias emptor alienae rei, cum patrem familias se factum ignoret, coepit rem sibi traditam possidere: cur non capiat usu, cum bona fides initio possessionis adsit, quamuirem ex causa peculiari quaesitam nec patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat.Non mutat usucapio superueniens pro emptore uel pro herede, quo minus pignoris persecutio salua sit: ut enim usus fructus usucapi non potest, ita persecutio pignoris, quae nulla societattur, usucapione rei non peremitur.Eum, qui postea quam usucapere coepit in furorem incidit, utilitate suadente relictu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯductio intelligitur cceditor possid̾e¬
non hab̃et anusu capi possit sabinus
RU.nullameius rei usucapionem esse
ꝰ noi̾e. surti agipossit. agẽ aũt fur¬
ticum qui frui deberet. posse ꝙ sic accp¬
iendumeist ut frucuariꝰ possit uti fr̾¬
in alit̾ euĩ homo incam cansam nõ ꝑdu¬
ceretur s suitendi im ⁊ fruenti aluer

Expanded text:
et conductio, intellegitur creditor possideet conductio, intellegitur creditor possidenon haberet, an usucapi possit.Sabinus respondit nullam eius rei usucapionem esse, cuius nomine furti agi possit, agere autem furti eum, qui frui deberet, posse. quod si accipiendum est, ut fructuarius poterit uti frui: aliter enim homo in causa non perduceretu
Abbreviated transcription (Latin):
endi cansa id seãit: eo ip̃o essluct ut fira¬
dum longo ip̃r capiam ¶quipignori rẽ
dat usucapit quã dui res apud credi¬
torem est. sicreditor cius posscisionem
alii tradid̾it interpellabitur usucapio
⁊ quãnum adusucapionẽ aciriet simił
ospalam est desmere usucape. si como¬
datauł depositares. aliicradua fin̾t.¬
possid̾cm pignori tibi dem ignorami
tam eẽ desino usucaꝑe. qr non in¬
telligitur quis suc rei pignus ꝯtahe¬
surripuerit cumen creditor possid̾¬
et non interpellabitur usucapio de¬
tiroris. quia ẜuus dñi sui possessionẽ.
non subuerat. S ⁊ debitoris ẜuussi sur¬
ripuerit quãuis creditor possidere de¬
sinat. tñdeitori usucapio diunit nõ¬
Nam quã tum adusuccpionẽ attinet
ẜui sub trabendo res non fatiunt de
uus eius surt ipuit. Nam ⁊ ꝯducnio.
idem prestat. quasi apisd creditorem
reł cẽt possids euiii hoc casu. creditor
s ⁊ fiutr̃q int̾cciserit ⁊ p̾carii rogi

Expanded text:
endi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam.Qui pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucaos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fupossiderem, pignori tibi dem ignoranti tuam esse, desino usucapere, quia non intellegitur quis suae rei pignus contrahesubripuerit, cum ea‹m› creditor possideret, non interpellabitur usucapio debitoris, quia seruus dominum suum possessione non subuertit. sed et si debitoris seruus subripuerit, quamuis creditor possidere desinat, tamen debitori usucapio durat, nonam quantum ad usucapiones attinet, serui subtrahendo res non faciunt detuus eius subripuerit. nam conductio idem praestat, quod si apud creditorem res esset: possidet enim hoc casu creditor. sed et si utrumque intercesserit et precarii rogatio
Abbreviated transcription (Latin):
uete intelligendus ẽ  Situtor pupilli
surt ipueria. ⁊ uendid̾it. usucapio non
ꝯtingiti pͥusquã res inpoccitatẽ pupilli
redeat. Nam curor inrepupilli tũc
dñi loco habctur cum tutelam admri¬
mbrat. nõ cum pupsllũ spotia. ¶Quibe¬
nafide alienum sundum eunt ⁊ posses¬
sionem eius amisit deind̾ oo tp̃ee app̃he¬
fidisset quosat alieuam remoẽ nonca¬
piet longo ip̃r quia initium scd̾e posses

Expanded text:
ndus est.Si tutor rem pupilli subripuerit et uendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redeat: nam tutor in re pupilli tunc domini loco habetur, cum tutelam administrat, non cum pupillum spoliat.Qui bona fide alienum fundum emit et possessionem eius amisit, deinde eo tempore adprehendisset, quo scit rem alienam esse, non capiet longo tempore, quia initium secundae posses
Abbreviated transcription (Latin):
umuir p̃dium dotale uendidit scienti isł is¬
noratn icindotis esse uendinio non uales
quã dcfuncta postea muliere ĩmat̾mon¬
etes eius qui bona fide remennt usu nõ
capiet saens aliena simͦ ipsi possesło tra¬
dita sitꝰ Stumiatõ uero non impedietur
heredis sacina patrem usu ñ capuirum
ꝙ filius eunt ꝓpt̾ suam uł filii scientiam

Expanded text:
um uir praedium dotale uendidit scienti uel ignoranti rem dotis esse, uenditio non ualet. quam defuncta postea muliere in matrimoneres eius, qui bona fide rem emit, usu non capiet sciens alienum, si modo ipsi possessio tradita sit: continuatio vero non impedietur heredis scientia. Patrem usu non capturum, quod filius emit, propter suam vel filii scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd porro int̃ cas res mitrcit. Cum ubiq
desmat cxp̾ma causa possid̾e qui p̃catio
uult habe ¶Siex decemẜius quoseme¬
rim aliquos putẽ alienos ⁊ quisit saã
reliquos usucapiã ꝙ si ignorem qui⁊

Expanded text:
quid porro inter eas res interest, cum utrubique desinat ex prima causa possidere, qui precario uult habere?Si ex decem seruis, quos emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usucapiam: quod si ignorem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eo fundo longa possessione capturũ
qd̾ ita uerũ esse cxistimo siq̃ pars. sli¬
cna eẽt inco fudo emptar ignoraã it
qd̾ sicertum locũ esse sartt reliquas ꝑtes
longa posscisione capipose non dubito¬
Idemuiris eit susquitotũ fundun cme¬
bat ꝓ indiuiso. partẽ aliquam alicnã
scit cam .ii. dunitaxit non capiet cetaꝵ¬

Expanded text:
eo fundo longa possessione capturum. quod ita uerum esse existimo, si, quae pars aliena esset in eo fundo, emptor ignorauerat: quod si certum locum esse sciret, reliquas partes longa possessione capi posse non dubito.Idem iuris est, si is, qui totum fundum emebat, pro indiuiso partem aliquam alienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, cet
Abbreviated transcription (Latin):
usuciriõnis. Namu̾c dictur quis emis¬
se s mala fide ꝗ̃ admodum qui saens
qien quireni cuñit. pemptore possidet
licet nõ nsu capiat Sisub ꝯditoẽ emptõ
facta sir pendeute adiõe emptor usun̾

Expanded text:
usucapionis: nam uere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat.Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝵ si edisitium possedisset. Qͥtud eꝑgo ĩ
is qͥue nõ quid̃ implicantur. ted ꝯ sc̃l s
mobilia ꝑmanẽt. ut inanilo gemima
in quo uerumẽ. ⁊ autũ ⁊ gc̾mam possid̾.
⁊ usticapi cumut̃ ꝙ mancar integrũ¬
deteio gen̾e ꝙpt̃m uidendunẽ. Non
añt gree uniisus sic capianur usii quo¬
modo singłe res. nec sic quom̃ cdheren

Expanded text:
turum, si aedificium possedisset. quid ergo in his, quae non quidem implicantur rebus sol‹i›, sed mobilia permanent, ut in anulo gemma? in quo uerum est et aurum et gemmam possideri et usucapi, cum utrumque maneat integrum.De tertio genere corporum uidendum est. non autem grex uniuersus sic capitur usu quomodo singulae res, nec sic quomodo cohaeren
Abbreviated transcription (Latin):
pura cumedes exduabus rebus ꝯstant ex
solo ⁊ suꝑficie.⁊ uniũsitas ear. posscilione
tp̃rs immobiliũ reꝵ diu̾ũ mutet si aũt
colu̾na cuncta fui̾t puto ex empto cumuẽ¬
ditore recit acturum. ⁊ eogn̾e reinsaluã
habmturu̾. Si aut̃ demolita domusẽ. ex in

Expanded text:
puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas earum possessionem temporis immobilium rerum omnium mutet.Si autem columna euicta fuerit, puto te ex empto cum uenditore recte acturum et eo genere rem saluam habiturum.S
Abbreviated transcription (Latin):
tradamita demũ uslcapio sequitur si
tu purts debitum ẽ alud siputem me gx
causa uendin teni. ⁊ id̾o tradan hit enĩ
insi acõ precedat ꝓ cmptore usucapio lo¬
cum nonht̃: diu̾siratis cansa nullo cit

Expanded text:
tradam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam: hic enim nisi ‹emp›tio praecedat, pro emptore usucapio locum non habet. diuersitatis causa in illo est
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uis defumca saco At. licet apud enmig
siẜuus m̃s anallã quã subripuit ꝓlibtate
sua mͥ ded̾it anpartum apud ine cõceptã
nsuca ꝑe possim Sabinus ⁊ sassiꝰ nõ put¬
ant qr posscisio ꝗ̃ ẜuis irtiose nactus sit
dnõ noc̾ct ⁊ hoc uerum estiS ⁊ si ut ẜuũ

Expanded text:
in ius defuncti succedit, licet apud eum igsi seruus meus ancillam, quam subripuit, pro libertate sua mihi dederit, an partum apud me conceptum usucapere possim.Sabinus et Cassius non putant, quia possessio, quam seruus uitiose nanctus sit, domino noceret, et hoc uerum est.Sed et si, u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tume abuami cepulis ꝑlongũ tempiss
nonutendo. amittam inani quia nec po¬
¶lidi intelligitur. ins incoeporale nec
dstituelar. nõ enameam que lib̃tatẽ
prãt᷑ sublata fuituce. Itaqi si cmi tibi

Expanded text:
 ea ui expuleris, per longum tempus non utendo amittam uiam, quia nec possideri intellegitur ius incorporale nec constituebat, non etiam eam, quae libertatem praestat sublata seruitute. itaque si, cum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ossallo ⁊ ꝓptictas ꝑ misceri debeant. tp
ꝙ impediri posscisiont̃. sialius stuãt᷑
neq alt̾ius finctus. amputari. si alt
iri est ꝓhibe ingredicni im sieci
statim. ti ced̾e adu̾sariũ. ⁊ uacuam
relinquere possessionẽ. uib ꝗd̾ musto
ꝑlus est quamretuuere. ¶ł .ł. int̃¬

Expanded text:
oprietas misceri debent: nam ‹ne›que impediri possessionem, si alius fruatur, neque alterius fructum amputari, si alterei est prohibere ingredienti uim fieri: statim enim cedere aduersarium et uacuam relinquere possessionem iubet, quod multo plus est quam restituere. 53 I
Abbreviated transcription (Latin):
mus. aut ui deiecti sũmus. Si funs quẽ posfi¬
debam prolibo se gerat. ut fec̃ spartaois. et
uditium liuile pati paratus sit non indebit
a dño possid̾i. cuise adu̾sariũ p̃parat. S hoc
ita uerum ẽ si diu i bb̃tatem morstut. Alio

Expanded text:
mus aut ui deiecti fuerimus.Si seruus, quem possidebam, pro libero se gerat, ut fecit Spartacus, et iudicium liberale pati paratus sit, non uidebitur a domino possideri, cui se aduersarium praeparat. sed hoc ita uerum est, si diu in libertate m