comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cingi adlaborum to lerantiam
nitimur: exemplis precedentib
informamur. Quid enĩ iacob
laboriosius: qui apud laban
tam longo tempore. ꝓpinq:us
iure cognationis. oꝑa exercuit
seruitutis: & uice obsequutꝰ ẽ.
famuli. ut ꝑfrueretur premiis
heredis: Cum arcem continen¬
dȩ & castitatis ascendere nit¬
mur: exemplis precedentibus
subleuamur. Quid enĩ ioseph
castius: qui ad desiderium pe¬
dulantis dñȩ. iugo lururiȩ p̃¬
mi non potuit. etiam captiuus:
Et quidem hominib seruus ex¬
stitit: sed contra dominantem
nequiciam. & inseruitio liber
fuit. Cum mansuetudine re-¬
pleri concupiscimus: preceden¬
tium exemplis adiuuamur.
Quid enim moyse mansuetius:
qui commissi sibi populi sedi¬
tionem dolerat. ettamen irascen¬
torib rogat: seq ꝓillis diuino
furori obicit quia insc̃o eius
pectore. etiam exꝑsecutione ca¬
ritas ignescit: Cum cont̾ ad¬
uersa mundi formare mentis con¬
stantiam nigmur: precedendũ

Expanded text:
cingi ad laborum tolerantiam cingi ad laborum tolerantiam nitimur, exemplis praecedentium informamur. Quid enim Jacob laboriosius, qui apud Laban tam longo tempore propinquus jure cognationis opera exercuit servitutis , et vice obsecutus est famuli, ut perfrueretur praemiis heredis? Cum arcem continentiae et castitatis ascendere nitimur, exemplis praecedentium sublevamur. Quid enim Joseph castius, qui ad desiderium petulantis dominae, jugo luxuriae premi non potuit, etiam captivus ? Et quidem hominibus servus exstitit, sed contra dominantem nequitiam, et in servitio liber fuit. Cum mansuetudine repleri concupiscimus, praecedentium exemplis adjuvamur. Quid enim Moyse mansuetius, qui commissi sibi populi seditionem tolerat, et tamen irascentoribus rogat, seque pro illis divino furori objicit; quia in sancto ejus pectore etiam ex persecutione charitas ignescit? Cum contra adversa mundi firmare mentis constantiam nitimur, praecedentium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑamorem. inipso auctoris nr̃i
pectore requieuit: & quia ad
corporalis cenȩ refectionem ue¬
nerat᷑ spuitale pabulum de
suni redemptoris sumpsit. S
adhuc admedium. suꝑiorum
patrum exempla deducamus.
Ecce cum preceptis cęlestib sub¬
di ꝑobedientiam cupimus:
consideratis antiquor patrũ
uestigiis.iuuamur. Quid enĩ
abraham obediendius: qui ad
unam uocem dominicam co¬
gnatos & patriam deserit: &
padipiscenda ȩtema heredita¬
te. ipsum ferire non trepidat quẽ
senexiã & pene moriturus. ac¬
ceperat heredem: Cum patien
tie apprehendere uuitutem co¬
namur: precedendum erempla
conspicimus. Quid enĩ ysaac
patiendus: qui ligna portat.
de holocausto interrogat: atq
post paululum ligatur: & non
loquitur: arȩ supponitur. & ñ
reluctatur: Quid ergo isto uiro
dici patientus potest: qͥ quasi
nt: adferiendum ligatur. et con¬
dcescit: & oblaturus. holocau
stum interrogat: offerendus
holocaustum. tacet: Cum ac¬

Expanded text:
per amorem in ipso auctoris nper amorem in ipso auctoris npectore requievit : et qui ad corporalis coenae refectionem venerat, spirituale pabulum de sinu Redemptoris sumpsit. Sedadhuc ad medium etiam superiorum patrum exempla deducamus. Ecce cum praeceptis caelestibus subdi per obedientiam cupimus, consvestigiis juvamur. Quid enim Abraham obedientius, qui ad unam vocem dominicam cognatos ac patriam deserit, et pro adipiscenda aeterna haereditate ipsum ferire non trepidat quem senex jam et pene moriturus acceperat haeredem ? Cum patientiae virtutem apprehendere conamur, praecedentium exempla conspicimus. Quid enim Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto interrogat, atque post paululum ligatur, et non loquitur; arae superponitur et non reluctatur ? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi irit; ad feriendum ligatur, et conticescistum interrogat, offerendus in holocaustum tacet. Cum ac
Abbreviated transcription (Latin):
supna appẽtere nitimur: quasi
incęlum oculos leuamus. Et ue¬
lut incelum aciem tendimus:
quia pressi usu rerum corpora¬
lium. docere spuitalia conam̃.
Squia transire intellectus nr̃ ad
diuina non sinitur. nisi ꝑscõꝵ
quasi iam cȩlum. nr̃ oculus su¬
spicit. s nubes uidet: quia com¬
prehendere quȩ d̃i sunt appetit:
s uix mirari ea quȩ hominib
collata sunt. potest. Unde et ali¬
as dicitur. Illuminans du mira¬
biliter amontib eternis. Quia
enu orientem solem contẽpla¬
u non ualet̃ irradiatos montes
aspicit: & quia sol ortus sit. de¬
prehendit. Ex eternis ergo mon¬
tib nos ds illuminat: quia ꝑ ad¬
miratam uitam patrum prece¬
dentum. radio nos suȩ clarita¬
tis illustrat. Ecce nos instudio
deuotionis dominice & carita¬
tis accendimur: sed inhac. de¬
uodone atq caritate. melius
harum nubium contemplato¬
ne formamur. Quid enim de¬
uotius petro: quid carius ioħe:
Ille ꝑdeuotionem. fliuida maris
dorsa calcare non timuit: iste

Expanded text:
---Nubes cum desuper aerem praetexunt, in coelum oculos levamus, et velut in coelum aciem tenquia, pressi usu rerum corporalium, docere spiritalia conamur. Sed quia transire intellectus noster ad divina non sinitur, nisi prius pquasi jam coetum noster oculus suscipit, sed nubes videt, quia comprehendere ea quae Dei sunt appetit, sed vix mirari ea quae hominibus collata sunt potest. Unde et alias dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Qui enim orientem solem contemplari non valet, irradiatos montes aspicit, et quia sol ortus sit deprehendit. Ex aeternis ergo montibus nos Deus illuminat, quia per admiratam vitam Patrum praecedentium, radio nos suae claritatis illustrat. Ecce in studio devotionis dominicae et charitatis accendimur, sed in hac devotione atque charitate melius harum nubium contemplatione formamur. Quid enim devotius Petro ? Quid charius Joanne ? Ille per devotionem fluida maris dorsa calcare non timuit, iste
Abbreviated transcription (Latin):
rectum iudicem iniqui quiq
insuis oꝑib cecantur. Cui tam̃
precipitur. ut rursus adueniat:
quia dum peccatores se suis ui¬
rib saluari non posse cognoue¬
riit: gĩ lumen accipiunt.&
ꝓtectionis intimȩ radiis illustian¬
tur. ut & maiori ardore postino¬
dum cęlestem patriam diligant:
quam prius interrena delecta¬
tione flagrabant. S cum de ce
lesti patria loquimur. cui meẽ
mira claritate predita angłoꝵ
agmina audimus: cui rerũ om¬
nium conditor presidet: quam
uisione sua reficiens replet: cui
uera hereditas lux ẽ & defec̾tus ey¬
dem luminis nullus ẽ: ad nosmet¬
ipsos mentem reducimus: & qd̃
terrena gestemus menbra. cogi¬
tamus. Pensamus qđ nat inte¬
nebris.atq a radiis intimȩ lucs̃
alieni. tanto nequius uiximus:
quanto reb corporalib dediti.
abspintalib longuis degebamꝰ.
Qua consideratione ꝑmotum cor.
ac male sibi conscium. trepidat:
& tantȩ illius quam audit patriȩ.¬

Expanded text:
rectum judicem iniqui quique rectum judicem iniqui quique in suis operibus caecantur. Cui tamen praecipitur ut rursum adveniat, quia dum peccatores se e suis viribus salvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majori ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae c
Abbreviated transcription (Latin):
subtracta lur dicitur: apte sub¬
sus adueniat: quia ueritatis
lumen. quod elatis occupatisq
mentib absconditur: afflict̾is.
humiliatisq reuelatur. lux qͥp¬
pe aduenit: cum afflict̾a mens.
ipsas quas de ꝑituris reb tribu¬
lationũ tenebraᷤᷤ colerat. agnoscit:
qͥa nͥ aliqͥd ex lumine int̾no ꝑciꝑet:
nec hoc ipsũ qͥa lum̃ ꝑdid̾at. udẽt.
Qd intelligi specialit̃ ⁊̃ de iudeis pot̃:
qͥ iccirco redẽptori nr̃o in carne ueni¬
entiꝯtͣdic̾e ausi sunt qͥa apud semr¬
ipso ᷤ immanes extiteit̃ S his ĩmanib
lur absconsa ẽ: qͥa suꝑbi. lum̃ ueritatiᷤ
dũ ꝑsecuntur. amiserunt.S quia
infinem mundiad fidem recipi¬
endi sũt: rect̾ȩ subiungitur:
Et precepit eiꝰ. ut ruisus adueniat.
Tunc quippe adeos lux reuertit᷑:
cum ipsi. ad confitendam redem¬
ptoris nr̃i podentiã conuertunt᷑.
Si autem in manib. nequaquã ꝑ
daquum casum unũ nomen.
manib lur abscondit᷑: cũ apud

Expanded text:
subtracta lux dicitur, apte subsubtracta lux dicitur, apte subsus adveniat. - Quia veritatis lumen, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, ahumiliatisque revelatur. Lex quippe advenit, cum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat agnoscit, quia nisi aliquid ex lumine interno perciperet, nec hoc ipsum quia lumen perdiderat videret. Quod intelligi specialiter etiam de Judaeis potest, qui idcirco Redemptori nostro in carne venienti contradicere ausi sunt, quia apud semtipsos immanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconsa est, quia superbi lumen veritatis dum persequuntur, amiserunt. Sed quia in finem mundi ad fidem recipiendi sunt, recte subjungitur: Et praecepit ei ut rursus adveniat. Tunc quippe lux ad eos revertitur, cum ipsi ad confitendam Redemptoris nostri potentiam convertentur. Si autem in manibus, nequaquam per dativum casum unum nomen, manibus lux absconditur, cum apud
Abbreviated transcription (Latin):
tum fidei non amant: sicq ꝓilla
pugnant: ut tamen sua pignora.
extra illã deponant. Quia enim
paruulos foris habent: affectum.
ineius habitatione ñ habent. Un¬
de ad campestria redeunt: qui ab
altis cacuminib montum. qͣsi
abspe cęlestium dilabuntur. ut
extra repmissionis terram bruta
animalia nutriant: quia ad pa¬
scendos uanis desideriis irratio¬
nabiles anumi motus elaborañ:
quia ȩternȩ lucis quanta sit cla¬
ritas nesciunt: quia transitoriis
occupationib obcecant᷑: & dũ
de terrenis reb suꝑbiunt: cȩlestiᷤ
luminis sibi aditum clauduñ.
Unde. rect̾ȩ nunc dicit᷑ Immani¬
b abscondit lucem. Sedtamen
aliquando hos immanes suꝑna
grã respicit: atq ipsis rerum a¬
bundantum occupationib
affligit: eorumq ꝓspitatibus.
aduersas quidẽ. s utiles tribu¬
lationes interserit: ut contͥstati.
adcor redeant: atq inꝑituris
reb. quam manter occupent᷑.
agnoscant. Unde hic qͦ postqͣ

Expanded text:
tum fidei non amant; sicque pro illa tum fidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, ain ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant; quia ad pascendos vanis desideriis irrationabiles animi motus elaborant; quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt, qui transitoriis occupationibus occupantur, et dum terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis aditum claudunt.Unde recte nunc dicitur: Immanibus abscondit lucem. Sed tamen aliquando hos immanes superna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid fr̃s ur̃i ibunt adpugnã:
& uos hic sedebitis: Cur subuer¬
titis mentes filioꝵ isrł: S qui
erubescunt non defendere quod
confitentur: peadem fide quã
ꝓfess sunt. ad ceitamen ꝓperan.
eamq non sibi. s ꝓximis uindi¬
cant. Unde & admoysen dicunt.
Caulas ouium fabricabimus. &
stabula iumentoꝵ: paruulisq
nrĩs urbes munitas: nos autem
ipsi atmati & accinct. ꝑgemus
ad prelium. ante filios isrł. Qui
mox fortes ꝓaliis ueniunt. & re¬
pmissionis terram abhostib li¬
berant. & relinquunt: atq ad pa¬
scenda armenta. extra iordanem
redeunt.Muiti quippe quãuis
fideles. curis p̃sentib occupati.
qͣsi armenta extra iordanem pa¬
scunt: quia contra fidem baptis¬
matis. tota mente. omniq desi¬
derio. reb pituris inseruiunt. Oi
tamen ut diximus. cum fideitẽ¬
ptatio oritur: defensionum ar¬
mis accinguntur. Hostes fidei
suꝑando trucidant: & heredita¬
tem terie repmissionis. id ẽ fruc¬

Expanded text:
Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel ? Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vindicant. Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fruc
Abbreviated transcription (Latin):
rib defendunt: & cȩlestem pa¬
triam uindicant. nec tamen
amant.Quos beneapud moy¬
sen. filii ruben. et gad. et dimi¬
dia trib manasse exprimunt.
qui multa pecora & iumenta
possidentes: dum extra iordanẽ
ea quȩ uiderant campestria con¬
cupiscunt: in repmissionis terra.
heredicatem habere noluerunt:
dicentes. Terra. quã ꝑcussit
dñs inconspectu filioꝵ isrł. regio¬
nis uberrime ẽ ad pastum anima¬
lium: & nos scrui tui habemus
iumenta plurima.srecamurq.
si inuenimꝰ grãm coram de: ut
des nobis famulis tuis eam in
poss essionem: ne facias tnͣsire
iordanem. Qui gͥ iumenta plu¬
ruma possident. iordanem trans¬
ire refugiunt: quia quos multa
mundi implicamenta occupañ:
habitationem celestis patuiȩ non
requirunt. S ipsa eos quã specie
tenus tenent fides increpat. ne
ocii delectatione torpescant: atq
exemplo suo alios a laboris to¬
lerantia. & studio longanimitatis
frangant. Unde eis ꝑmoysen dr.

Expanded text:
ribus defendunt, et coelestem paribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse exprimunt, quae multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderant campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere noluere, dicentes: Terra quam percussit Dominus in conspectu filiorum Israel, regionis uberrimae est ad pastum animalium; et nos servi tui habemus jumenta plurima precamurque, si invenimus gratiam coram te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem . Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt. Sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemplo suo alios a laboris tolerantia, et studio longanimitatis frangant. Unde eis per Moysen dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Sapientes & prudentes: uidelicet
suꝑbientes uocanis. Qui enim
non subiunxit. reuelasti ea stul¬
tis. s paruuilis: tumorem se dã¬
pnasse innotuit̾ non acumen.
Unde. & alias dicitur. Custodiens
paruulos dñs. Atq ut ostenda¬
tur. hȩc eadem paruitas qͥd uo¬
catur: adiungitur. humiliatus
sum. & liberauit me Quia ergo
tis loco. immanes apud se esse
minime desistunt. Hos plerũq
uideas honorib extolli: uolup¬
tatib ꝑfrui: rerũ multiplicitate
dilatari. hi sepe nil precipue. nͥ
pre esse cȩteris appetunt: amul¬
tis timeri gratulantur. Rect̾e ui¬
uere negligunt: et recte uitȩ fa¬
mam habere concupiscunt. Ad¬
ulationes querunt. fauorib in¬
tumescunt. Et quia inreb sibi
copiosȩ presentib prompti st̃:
uentura gaudia non requirt̃.
Cumq eos muitiplex actio oc¬
cupat: etiã asemetipsis alienos
demonstrat. Ettamen si qua fi¬
dei temptatio exurgat: quia
mea saltim specietenus conti
nentur: hanc uerbis. hanc labo¬

Expanded text:
sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas quid vocatur, adjungitur: Humiliatus sum, et liberavit me . Quia ergo tis loco immanes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur; recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt; adulationes quaerunt, favoribus intumescunt. Et quia in rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat Vet. X. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus contnentur, hanc verbis, hanc labo
Abbreviated transcription (Latin):
erat: simulq ipse transiens. a¬
more transeuntia tenebat. Sed
postquam quȩ essent ȩterna
cogitauit: postquã suꝑnȩ lu¬
cis radios raptim contemplan¬
do contigit: ipsa admiratione
summoꝵ. se se abinfimis susci¬
tatus eleuauit: ut nulla iam
ei nisi que ȩterna sunt. libeant:
& despectis transeuntib. sola quȩ
ꝑmanent requirat. Bene gͦ dr̃:
grum cor & terrenis dudum
cogitationib deditum. cum
repente ꝑexcessum se ad summa
suspendit: cogitationis infimȩ
locum mutauit. S dum ꝑsemet¬
ipsam inamore p̃sentis scłi ꝓstra¬
ta mens dormitat: & nͥ chuinȩ
grẽ aspiratione pulsetur. insus
delectationib frigida insensibi¬
lisq torpescit: necesse ẽ ut quomͦ
interna cogitatione tangitur. uł
qualiter ad spiritalia significet᷑.
adiungat. Sequitur. Nudiet

Expanded text:
erat, simulque ipse transiens aerat, simulque ipse transiens amore transeuntia tenebat. Sed postquam quae essent aeterna cognovit, postquam supernae lucis radios raptim contemplando contigit, admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla jam ei nisi quae aeterna sunt libeant, et, despectis transeuntibus, sola quae permanent, requirat. Bene ergo dicgrum cor, et terrenis dudum cogitationibus deditum, cum repente per excessum se ad summa suspendit, cogitationis infimae locum mutavit. Sed quia per semetipsam in amore praesentis saeculi prostrata mens dormitat, et nisi divinae gratiae aspiratione pulsetur, in suis delectationibus frigida insensibilisque torpescit, necesse est ut quomodo interna cogitatione tangatur, vel qualiter ad spiritalia sensificetur, adjungat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Quia pauor dum mentem ꝑcittit.
hanc a semetipsa alienã reddit:
nonntinquam latini inter preces
extasim pauorem uocant: sicut
ꝑpsalmistam dr. Ego diri in pa-¬
uore meo: ꝓiectus sum auultu
oculorum tuorum. Ubi uidelicti:
ñ pauor s excessus dici pocetat.
S patior illic ꝓexcessu ponitur:
quia sicut in excesfu. ita in pauo¬
qͦ considerata lucȩ eternȩ patriȩ:
rectȩ subiungitur: Suꝑ hoc expa¬
uit cor meum. Ac si dicat. In ad¬
miationis excessu se tianstulit:
& quia nouȩ spei sp̃ũ mens afflata
ẽ semetipsam. qualis inuetusta co¬
gitatione fuerat. reliquit. Bene au¬
dem dicitur: & motum ẽ de loco
suo. Locus quippe humani cor¬
dis ẽ: delectatio uitȩ p̃sentis. S
cum duma aspuatione tangit᷑.
locus nr̃i cordis fit amor ȩternita¬
ts. Consideratione gͥ eternȩ pa¬
triȩ. de loco suo animus mouet᷑
quia derelictis infimis. insuꝑnis
cogitationib ponitur: Prius enĩ
que essent ȩterna nesciebat: in
presendum delectatione dorpu¬

Expanded text:
Quia pavor dum mentem percutit, hanc a semetipsa alienam reddit, nonnunquam Latini interpretes cestasim pavorem vocant, sicut per Psalmistam dicitur: Ego dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Ubi videlicet non pavor, sed excessus dici poterat; sed pavor illic pro excessu ponitur, quia sicut in excessu, ita in pavoquoque considerata luce aeternae patriae, recte subjungitur: Super hoc expavit cor meum. Ac si dicat: In admirationis excessu se transtulit, et quia novae spei spiritu mens afflata est, semetipsam qualis in vetusta cogitatione fuerat reliquit. 32. tem dicitur: Et motum est de loco suo. Locus quippe humani cordis est delectatio vitae praesentis. Sed cum divina aspiratione tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis. Consideratione igitur aeternae patriae de loco suo animus movetur, quia derelictis infimis, in supernis cogitationibus ponitur. Prius enim quae essent aeterna nesciebat, in praesentium delectatione torpu
Abbreviated transcription (Latin):
gilitas. Unigeniti sanguinẽ con¬
sideret: & inprecio suo conspicit.
quam magna ẽ. quȩ tanti ualet.
ꝑpendat sollicite. quo caput p̃ces¬
sit: & quȩ aduiuendum preceptis
astͥngitur: adsperandum exẽplo
roboretur. Confidat cęlos: speret
supnam patriam: angłoꝵ se so¬
ciam sciat: atq in suo capite. pre¬
latã se etiam anglis gaudeat. Di¬
patriȩ. Annuntiat de ea amicosuo.
qd possessio eius sit: & ad eã pos¬
ista: ualde terribilia: qđ homo in
tena editus. atq acelesti patria.
exigentib meritis longe damna¬
tus. non solum adstatum condi¬
tionis reducit᷑ s etiam gloriosiꝰ
exaltatur: ut qui paraclysum
ꝑdidit. cęlum recipiat: & nonso¬
lum hunc debiti sui reatus non
teneat. s hinc post culpã dona
cumulatius accrescant: ut ille
contemptor di ille imitator dia¬
boli. si adfructum penitentiȩ re
deat: usq adcelsitudinẽ contem¬
plandȩ intimȩ lucis ascendat.
Cuius itaq cor non huius pietatis

Expanded text:
gilitas, unigeniti sanguinem congilitas, unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo conspiciat quam magna est quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur; confidat coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se etiam angelis gaudeat. Dipatriae: « Annuntiat de ea amico suo, quod possessio ejus sit. » Eista, valde terribilia, quod homo in terra editus, atque a coelesti patria exigentibus meritis longe damnatus, non solum ad statum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur. Ut qui paradisum perdidit, coelum recipiat; et non solum hunc debiti sui reatus non teneat, sed huic post culpam dona cumulantius excrescant. Ut ille contemptor Dei, ille imitator diaboli, si ad fructum poenitentideat, usque ad celsitudinem contemplandae intimae lucis ascendat. Cujus itaque cor non in hujus pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
S si nos qͦ qui edificati interra su¬
mus. celum conscendimus: ubiẽ
scendit incelum. nͥ qui de celo de
scendit. filius hominis qui ẽ. in
cȩlo: Cui nimirum sententiȩ sta-¬
tm obuiat: qd̃ hȩc eadem ueri¬
tas dicit. Pater. uolo ut ubi ego
sum: & illi sint mecum. Que sib
inuerbis suis non discrepat: sed
adinquitenda hec quasi discor¬
danda. stuhum nr̃e mentis in¬
flammat.Omnes enim nos qui
ineius fide nati sumus: eius ꝓ¬
culdubio corpus existimus. Quia
gͥ mira dispensatione pietatis. men¬
ẽ. repulsa repboꝵ multitudine.
solus ẽ etiam nobiscum. Nemo
g ascendit inçelum. ñ qͥ decȩlo
descendit. filtus hominis qui ẽ meȩ¬
lo: qͥa dum nos una cum illo unũ
facti fumus: unde solus uenit inse:
illuc solus redit etiã innobis. Et is
qui incȩlo semꝑ ẽ adcelũ cotidie
ascendit: qͥa qui in chiuinitate suꝑ
omnia ꝑmanet humanitatis suȩ
compage sese cotidie adcęlos tra¬
hit. Non gͦse desꝑet humana fra¬

Expanded text:
 si nos quoque, qui editi in terra sumus, coelum conscendimus, ubi esscendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo? » Cui nimirum sententiae statim obviat, quod haec eadem Veritas dicit: « Pater, volo ut ubi ego sum, et hi sint mecum . » Quae sibi in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis memest; repulsa reproborum multitudine, solus est etiam nobiscum. Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui de coelo de coelo, Filius hominis qui est in coelo , quia dum nos unum cum illo jam facti sumus, unde solus venit in se, illuc solus redit etiam in nobis; et is qui in coelo semper est, ad coelum quotidie ascendit, quia qui divinitate super omnia permanet, humanitatis suae compage sese quotidie ad coelos trahit. Non ergo se desperet humana fra
Abbreviated transcription (Latin):
tis aꝑimus. Quȩ egimus mala
meminimus: quã districtus iu¬
dex contra hȩc ueniat uidemꝰ.
Uersatur inmente. quantus ille sit
tand iudicii aduentus: quȩ tunc
illa sit hominum anglorimq
frequentia: quanta ui contra re¬
ꝓbos & ardentia pugnent elem̃¬
ta: qͣm terribiliter ȩterna ꝓdeat
de district iudicis ore sententia.
qua reꝓbis dicet discedite ame
maledicti inignẽ ȩternum. qui
preparatus ẽ. diabolo & angelis

Expanded text:
tis aperimus, quae egimus mala tis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angel
Abbreviated transcription (Latin):
Mos sacri eloquii ẽ: ut cum aucdi¬
ri aliquid ꝑ auditum insinuat:
audire eundem auditũ dicat:
sicut abaciic ait. Dñe audiui
auditum duum: & timui. Unde
hic qͦ dr̃. Audiet auditionem
interrore uocis eius. Notandũ
uͦ ẽ. quod uordĩ ñ ingaudio. sed
interrore audiri ꝑhibetur: quia
nimirum peccator quisq. dum
sola quȩ terrena sunt cogitat:
dum cor oppressum minfimis
cogitationib gestat̾. si repente
diuinȩ gr̃e aspiratione tangit᷑.
hoc ante omnia intelligit. qd̃
cuncta quȩ agñ districte ȩtͥni
iudicis animaduersione puman¬
tur. Auditio gͥ uocis di prius in
terore fiz. ut post uertatur indul¬
cedinẽ: qͥa ante nos districti iu¬
dicii timore castigat: ut iam ca¬
stigatos. suꝑnȩ dulcedinis conso¬
latione reficiat. Nam cum nos
uiolenta rerum temporalium de¬
lectatio possidei. et mentis nr̃e
ocłos insomno torporis premit:
si manu subito suꝑni respectus
excitamur: diu clausos. mox eoᷤ¬
dem. adueritatis lucẽ oclos men¬

Expanded text:
Mos sacri eloquii est ut cum audire aliquid per auditum insinuat, audiri eumdem auditum dicat, sicut Habacuc ait: Domine, audivi auditum tuum, et timui . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos men
Abbreviated transcription (Latin):
& fr̃m tuorum. Quid ẽ. enĩ hoc.¬
qđ prius ęquanimiter concede¬
bant. adorari post abhomine an¬
geli recusant. nͥ quod prius ho¬
minem carnalib corruptionib
deditum. nec abeisdẽ carnalib
corruptionib redemptum. qͦ
abiectiorem nouerant. iustius
contempnebant: postinodum
uͦ humanam naturam eo iam
substratã habere ñ poderant. qͦ
hanc inauct̾ore suo. etiam suꝑ
semetipsos duct̾am uidebant:
Neq enim inmenbris debebat iã
subiecta despici: quȩ mmipso men¬
brorum capite meruit prelata
uenerari. Is gͦ qui ꝓpter nos mi¬
nor angłis exstitit: ęquales nos¬
angłis. iurtutis suȩ minoratio¬
ne. fecit. Unde & moriendo do¬
cuit mortem non medui: resur¬
gendo. de uita confidi: ascenden¬
do. de celestis patriȩ hcreditate
gloriari: ut quo caput preisse
conspiciunt: illuc se subsequi
& menbra gratulentur. Unde.
bene & ab eodem nr̃o capite dr̃

Expanded text:
et fratrum tuorum . Quid est enim quet fratrum tuorum . Quid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adorari, post ab homine angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit angelis virtute suae minorationis fecit. » Unde et moriendo docuit mortem non motui; resurgendo, de vita confidi; ascendendo, de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiet membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
netrare: S eorumdem spiritu¬
hominem. etiam sub ipsis exhi¬
buit: sicut de illo. patri ꝑ ꝓpħã
dicitur. Minuisti eum paulo
minus abangłis: Et quia inter
nos et eosdem sp̃s. discordantis¬
uitȩ scandalum reppit: mira po¬
tentia. mirabiliori etiam pietate.
sumia creans. ima suscipiens.
una cum summis iunxit. Hinc
ẽ enim quod eodem rege nato.
angelorum chori. ineius annun¬
tiatione ꝓdeunt᷑. hẏmnũ dicuñ:
& deuict̾a prauȩ uitȩ discordia.
hos quos dudum despexerant.
ciues agnoscunt: consono ore
predicantes. glła in excelsis deo.
& interra par hominib bonȩ
uoluntatis. Ac si aꝑte dicant. Qs
a nobis malicia disiunrerat: iam
nunc. interra nata bonitas iun¬
gat. Hinc ẽ. quod ante incarna¬
tionem eius intestamento uett¬
ri adorasse homo angłm legit᷑
nec tamen adorare ꝓhibetur. s¬
camen post mediatoris aduen¬
tum. cum se iohannes adorare
angelum ꝓstrauisset. auchuit:
uide ne fecens: conseruus tuus sũ.

Expanded text:
netrare? Sed eorumdem spiritunetrare? Sed eorumdem spirituhominem etiam sub ipsis exhibuit. Sicut de illo Patri per Prophetam dicitur: « Minuisti eum paulo minus ab angelis . » Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantes scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, unest enim quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento Veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur, sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum
Abbreviated transcription (Latin):
rtatis ẽ. recte amator actionis. Un¬
dde & ipsa ueritas discipulis dicit.
Uos amici mei estis: si feceritis
quȩ ego precipio uobis. Amicus
quippe: quasi animȩ custos dr
Unde. non immerito qui custodi¬
re uoluntatem dĩ inpreceptis il¬
lius nititur: eius amicus uoca¬
tur. Hinc ẽ. quod rursum esdem
discipulis ueritas dicit. Uos au¬
tem dixi amicos: quia omnia
quecunq audiui a patre meo
nota feci uobis. De hac gͥ luce
ȩcernȩ patriȩ. amico suo ds̃ an¬
nunciat. quod possessio enuis sit.
ut nequaquam se de infirmita¬
tis suç fragilitate desꝑet: nequa¬
quam hoc quod creatus. s qd̃¬
recreatus ẽ penset: sed tanto cer¬
tius sciat. quia illius lucis clari¬
tatem possideat: quanto nunc
uicioꝵ pulsantium tenebras ue¬
rius calcat. Bene autem inꝓmis¬
sione subiungitur: & ad eam pos¬
sit ascendere. Quid enim diffici
lius quam homini int̾ra edito.
terrena & fragilia menbra gestan¬
t. cȩloꝵ alta conscendere: super¬
norum spirituum archana pe¬

Expanded text:
ritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Amicus quippe animi custos dicitur. Unde et non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, notaaeternae patriae amico suo Deus annuntiat quod possessio illius sit, ut nequaquam in infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatur, srecreatus est penset, sed tanto certius sciat quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficlius quam homini, in terra edito terrena et fragilia membra gestanti, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana pe
Abbreviated transcription (Latin):
cum exponendo latius loquunt᷑
Meminisse quippe incessanter de¬
bent: ꝑ quos eiusdem scientiȩ in¬
uectiones acceperunt. Unde et
aptc subiungitur. Qui de nubi¬
bus fluunt. hi quippe gurgites
de nubib defluunt: quia si ex
scĩs apłis uis intelligentiȩ non
inciperet: nequaquam ꝑora doc¬
torum largior manaret. Inscrip¬
tura enim sacra aliquando per
ntibes. mobiles quiq homines:
aliquando ꝓpħȩ: aliquando au¬
tem apłi designantur. Pnubes
quippe. mobilitas humane m̃tiᷤ
expͥmit᷑ sicut salomon ait Qui
qui considerat nubes. nunquã
metit. Uentum ꝓculdubio. im¬
mundum sp̃m: nubes uͦ. subiectos
ei homines appellat. Quos. toties
huc illucq impellit & reuocat.
quoties. temptationes eius. ineo¬
rum cordib. suggestionũ fla¬
tib alternant. Qui gͥuentum
obseruat. ñseminat: quia qui
temptationes uenturas metuit:
cor. adbona oꝑa non ꝓponit.
Et qui considerat nubes. non me¬
dt: quia is qui ante humanȩ

Expanded text:
cum exponendo latius loquuntur, cum exponendo latius loquuntur, meminisse incessanter debent, per quos ejusdem scientiae invectiones acceperunt. Unde et apte subjungitur: Qui de nubibus fluunt. Hi quippe gurjites  fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam per doctorum ora largior manaret. In Scriptura enim sacra aliquando per nubes, 859 mobiles quique homines, aliquando prophetae, aliquando autem apostoli designantur. Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui qui considerat nubes, nunquam metit . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentationes ejus in eorum cordibus suggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq factum inȩccłia podest ñ
inconuenienter intelligi: quia cum
solutis corporib. adsecretum suꝑ¬
norum sinum. apłorum animas
retulit: quasi cęli facie stellas plu¬
uiȩ abscondit. S ablatis stellis
pluuiş. inmorem gurgitum ym¬
bres dedit: quia etiam reductis
adsuꝑna apłis. pexpositoꝵ seqñ¬
tium linguas. fluenta diuinȩ scĩ¬
entiȩ diu abscondita largiore ef¬
fusione patefecit. Nam quod illi
sub breuitate locut sunt: hoc ex¬
ponendo isti. multipliciter aure¬
runt.Unde. & non immerito ipsa
expositorum predicatio. gurgitib
comparatur: quia dum multoꝵ
precedentium dicta colligunt:
ipsi meo quod astruunt. ꝓfundiꝰ
dilatantur. Nam dum testimo¬
na testimoniis iungunt: quasi
exguitis gurgites faciunt. Quoꝵ
cetur: quia peccatorum mens.cȩ¬
lestem scientiam appetit: quasi
stans interra. aqua girgites osten¬
dit. S nequaquam eisdem apłis
expositores inscientia se p̃ferunt:

Expanded text:
utrumque factum in Ecclesia potest non utrumque factum in Ecclesia potest non inconvenienter intelligi, quia cum solutis corporibus ad secretos supernorum sinus apostolorum animas retulit, quasi a coeli facie stellas pluviae abscondit. Sed ablatis stellis pluviae, in morem gurgitum imbres dedit, ad superna apostolis, expositorum sequentium linguas fluenta divinae scientiae diu abscondita largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate locuti sunt, hoc exponendo isti, multipliciter asserunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur; quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt, profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex gurgitibus gurgites faciunt; quorum cetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. Sed quia nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferunt;
Abbreviated transcription (Latin):
carne susceptas. quia exp̃senti
cȩli facie. stellȩ pluuiȩ subtrahun¬
tur: & adoccultum astra rede¬
untꝰ dum ꝑactis suis cursib.
sanctorum animȩ inthesauris
disposidionis intimȩ recondun¬
dur. S quia terra aresceret si
sub ducts stellis. pluuiȩ suꝑna
funditus fluenta cessarent: recto
dicitur: qui aufert stellas pluuiȩ:
& effundit ymbres. adinstar gur¬
gitum. Nam cum ꝓpħas abstu¬
lit: eorum uice dñs apłos misit.
qui insimilitudine gurgitum¬
ẏmbres pluerent: postquã subduc¬
ꝗs antiquis patrib. exteriora legis
predicamenta tacuissent. Sdellas
ergo pluuiȩ abscondit. & ad in¬
star gurgitum ymbres fundit:
quia dum predicatores legis. ad
secreta &intima retulit: ꝑdict̃a
sequendum. uberior uis predica¬
fuit. Stellas ergo pluuȩ dñs ab¬
strarit: atq adinstar gurgitum
ymbres fudit: quia cum iudea p̃¬
dicantes apłos abstulit: doctrina
nouȩ gr̃e mundum rigauit. Qd̃

Expanded text:
carne susceptas, quia ex praesencarne susceptas, quia ex praesencoeli facie stellae pluviae subtrahuntur. Et occulte astra redeunt, dum peractis suis cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae recondund quia terra aresceret si subductis stellis pluviae superna funditus fluenta cessarent, recte dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui in similitudinem gurgitum pluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedicafuit . Stellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaea praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: sed ꝑ predieatiomᷤͤ uerbũ
pluere nequeunt.Cum uͦ inea.
quidã & recte uiuunt. & aliis
eandem rectitudinẽ uerbis p̃¬
dicationis influunt: quasi ad
pferendas pluuias incȩlũ stel¬
le ꝓducuntur: quȩ sic uitȩ suȩ
meritis luceant: ut etiam sermo¬
nem predicationis pluant. An
non in hoc cęlo. astrũ pluuiȩ
moyses exstitit: qui dum de
suꝑnis emicuit. corda peccan¬
tium. quasi arentem inferius.
terram. sc̃ȩ exhortationis plu¬
uia. adubertatem germinis in¬
fudit: An non ysaias astrum
pluuiȩ ostensus ẽ qui ineo qd
lucem ueritatis preuidens tenu¬
it: siccitatem infidelium. ꝓphe¬
tando annuntians rigauit: An
non iheremias. & ꝓphȩ cȩteri. ue¬
lut incȩlo posit. astra pluuiȩ
fuerunt: qui. inpredicationis
culmine erecdi. dum prauitatẽ
peccantium libere increpare au¬
si sunt. quasi uerboꝵ guttis ob¬
cecationis humane puluerem ri¬
gando presserunt: Quoꝵ uide¬
licet animas abhac corruptibili

Expanded text:
sunt, sed praedicationis verbum sunt, sed praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum enim in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelum, stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum pluviae Moyses exstitit, qui cum de supernis emicuit, corda peccantium, quasi arentem inferius terram, sanctae exhortationis pluvia ad ubertatem germinis infudit? An non Isaias astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri velut in coelo positi, stellae pluviae fuerunt, qui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili
Abbreviated transcription (Latin):
etemitatem longum ẽ qđ nec
initio oritur. nec fine terminat᷑:
nec ex quo. insemetipso recipit:
nec quousq. Dicatur ergo: nu¬
merus annoꝵ eius: inestimabi
us.ꝑhoc ergo.quod annorum
illius numerus dicitur: diut¬
num eius eosc ostenditur. Per
hoc ergo. quod inestimabilis
memoratur. hoc ipsum esse.
infinitum & incomp̃hensibile
demonstratur.S qͥa humanis
mentib innotescat audiuimꝰ.
dum om̃s homines uident cũ:
et quia eius magnitudinẽ ad¬
mirantur.cernimus. dũ anno¬
rum eius numerus inȩstimabi¬
lis habetur. restat ut etiam qͥd
hac uita sunt genera iustoꝵe.¬
Unum uidelicet bene uiuentiũ.
sed nulla docendiũ: aliud recte
uiuendum. et eadem recte do¬
cendum: sicut & incęli facie.
aliç stellȩ ꝓdeunt. quas nullȩ
uiuunt. sed tamen predicare ean¬
dem rectitudinem nesciunt: stel¬
lȩ quidem sunt. s insiccitate
aeris natȩ: quia ꝑexemplum
bene uiuendi lucere ceteris pos¬

Expanded text:
aeternitatem longum est, quod nec aeternitatem longum est, quod nec initio oritur, nec fine terminatur, nec ex quo in semetipso recipit, nec quousque, dicatur ergo: Numerus annorum ejus inaestimabilis. Per hoc ergo quod annorum illius numerus dicitur, diutinum ejus esse ostenditur. Per hoc vero quod inaestimabilis memoratur, hoc ipsum esse infinitum et incomprehensibile demonstratur. Sed quia humanis mentibus innotescat agnovimus, dum omnes homines vident eum; et quia ejus magnitudinem admirantes cernimus, dum annorum ejus numerus inaestimabilis habetur, restat jam ut etiam quid hac vita sunt genera justorunum videlicet bene viventium, sed nulla docentium; aliud vero recte viventium, et eadem recta docentium. Sicut et in coeli facie aliae stellae prodeunt, quas mille vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt; stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi, lucere caeteris pos
Abbreviated transcription (Latin):
humana cognoscat lende itaq
oculum. meternitatem: ut uide¬
as dm. uel quando ẽ aprincipio.
uel quousq: & nusquam finis
suꝑior: quia ẽẽ non incipit: nus¬
quam finis infenor: quia ẽẽ non
desinit Intra ipsum omnia co¬
angustantur: ipse uͦ. circa omĩa
sine spacio extenditur: sine lo¬
co  dilatatur. Ecce cuncta quȩ
facta sunt. ea ipsa circumscrip¬
tione qua creatura sunt: suꝑio¬
re &inferiore fine cinguntur.
nt.festinant non ẽẽ: s quedã¬
ea finis supior inchoat̾. finis ta¬
men inferior non constringat.
&licet esse mcrpiant esse inꝑ
petuum non desistant. Horum
uͦ eternitas. iccico summe est
ȩternitati dissimilis: quia ȩter¬
na esse cepunt. Cum adertre¬
ma ꝓspicimus:horum finem
qui omnino deest. non comp̃¬
hendimꝰ: eorum tam̃ mitia oer¬
nimus. cum mentem retroͭ rẽl¬
uocamus. Etcum meis infrasu¬
praq animum ducimus: non
capimus omnino quotisq st̃
sed uidemus ex quo. Ds̃ autem.
quia quasi quiddam ineo per

Expanded text:
noscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. nt, festinant non esse. 11. Quaedaea finis superior inchoat, finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad extrema prospicimus, horum finem, qui omnino deest, non comprehendimus; eorum tamen initia cernimus, cum mentem retro revocamus; et dum in eis infra supraque animum ducimus, non capimus omnino quousque sunt, sed videmus ex quo. Deus autem quia quasi quiddam in eo per
Abbreviated transcription (Latin):
gnantur sicut pysaiam dicit᷑
Mandabo nubib. ne pluant suꝑ
eam ymbrem. Ipsi gͥstellȩͥ quia
uitȩ meritis lucent: ipsi nubes.
quia arentem nr̃i pectoris terrã.
cȩlestis intelligendiȩ fluentis ri¬
gant. Si enim nubes non eẽnt:
nequaquam eos intuens ꝓpha
dixisset. Qui sunt isti: qui ut nu¬
bes uolant: Hymbrium itaq
gurgites. de nubib fluunt: qͥa
ꝓfundȩ predicationes sequen¬
qum.intelligentiȩ originem a
scĩs apłis accepunt: De quib
adhuc nubib: apte subiungit᷑¬

Expanded text:
gnantur, sicut per Isaiam dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem . Ipsi igitur stellae, quia vitae meritis lucent; ipsi nubes, quia arentem nostri pectoris terram coelestis intelligentiae fluentis rigant. Si enim nubes non essent, nequaquam eos intuens propheta dixisset: Qui sunt isti, qui ut nubes volant ? Imbrium itaque gurgites de nubibus fluunt, quia profundae praedicationes sequentium intelligentiae originem a sanctis apostolis acceperunt. De quibus adhuc nubibus apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
pades ꝓcedunt. Qui enĩ ꝓui¬
dent. ocłi: qui autem p̃dicañ.
os uocantur. S de hoc ore.
lampades exeunt: qͥa mentes¬
audientiũ. ad amorẽ ꝑfidiȩ ac¬
cendunt. Et unde. qͣsi ꝑsapi¬
entiam lucent: inde ꝓculdu¬
bio.ꝑnequiciã concremant.
S qͣlis ipsa sapientiȩ eoꝵ lux
sit. ostendit᷑: cum ꝓtinus sub¬
accense. Ecce iam hypocrisis
coꝵ aꝑte describit᷑: quoꝵ p̃¬
dicatio. dedarum lampadib
comparatur. Theda enĩ. cum
accendit᷑: odorẽ quidẽ suauẽ
habed: s lumen obscurum.
Ita isti precdicatores antixͥ. qͥa
tamen oꝑa miquitatis exer¬
cent: qͣs blandum quidem
ẽ. qd̃ redolent: s nigrũ. qd̾ lu¬
cent. Olent enĩ ꝑ simulatonẽ
iusticiȩ: s obscurũ ardent.
ꝑnequiciȩ ꝑpetratonẽ. Quoꝵ si

Expanded text:
pades procedunt. - Qui enim procedunt, oculi; qui autem praedicant, os vocantur. Sed de hoc ore lampades exeunt, qaudientium ad amorem perfidiae accendunt; et unde quasi per sapientiam lucent, inde procul dubio per nequitiam concremant. Sed qualis ipsa sapientia eorum lux sit ostenditur, cum protinus subem.---Ecce jam hypocrisis eorum aperte describitur quorum praedicatio taedarum lampadibus comparatur. Taeda enim cum accenditur odorem quidem suavem habet, sed lumen obscurum. Ita isti praedicatores Antichristi,tamen opera iniquitatis exercent, quasi blandum quidem est quod redolent, sed nigrum quod lucent. Olent enim per simulationem justitiae, sed obscurum ardent per nequitiae perpetrationem. Quorum si
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi diliiculi palpebras aꝑuit:
qͣndo innocentib mentib. hu¬
manitats ignorantiã rep̃hen¬
dit: &sciendã dumitatis pro¬
misit. Quasi ignorantiȩ enĩ te¬
nebras repellebat : & eternȩ sci¬
entiȩ duinũ mane nuntiabat:
homine ueniens. eiꝰ ocłi pal¬
pebris diluculi comparantur:
quia sapientes illi. simplicita¬
tem uere fidei. qͣsi transacte no¬
cts tenebras respuunt: & eius
signa mendacia. qͣs exurgenteᷤ
solis racdios ostendunt. S qͥa
leuiathan iste.non solũ habet
ocłos. qui malignis consiliis
puersa puideant: s os ꝙͦ ad¬

Expanded text:
quasi diluculi palpebras aperuit, quasi diluculi palpebras aperuit, quando in innocentibus mentibus humanitatis ignorantiam reprehendit, et scientiam divinitatis promisit. Quasi ignorantiae enim tenebras repellebat, et aeternae scientiae divinum mane nuntiabat, homine veniens, ejus oculi palpebris diluculi comparantur, quia sapientes illius simplicitatem verae fidaei quasi transactae noctis tenebras respuunt, et ejus signa mendacia quasi exsurgentis solis radios ostendunt. Sed quia Leviathan iste non solum habet oculos qui malignis consiliis perversa provideant, sed os