comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie quia par̾ ds̃ ñ de altõ deo: filius aũ ds̃ ẽ quidẽ¬
s depatre dõ. Et hic enĩ non indicat᷑ substantia. s
origo: idẽ ñ quid sit s unde sit quisq uł ñ sit. Ne¬
q eñ abel et adam idõ ñ unius nature atq substã¬
tie fuerunt. qͥa alt̃ fuit homo de hoĩe illo: ille de
nullo. Sigͦ utriusq natura queratur: homo abel
homo adam. Si aũ origo pͥmus homo exquo abel.
nullꝰ homo exqͦ adam. Item indõ patre et dõ filio si
utriꝰq narura queratur: ut̃q ds. nec maior alt̾ altero
ds̃. Si aũorigo. pat ẽ d̃s. dequo filius ds̃. dc quo autẽ
pat̃ nullus ẽ d̃s. frustra itaq ad hoc responde conan¬
tes dicunt. Si homo cum passione gerierat: ds̃ autẽ
sine passione genuit filiũ. Hoc enĩ ñsolum ipõs in¬
chil: s nos adiuuat płimũ. Nsam si tẽporalib &
passibilib reb ds̃ tͥbuit ut qd̾ sunt hoc generent ⁊

Expanded text:
tiae, quia Pater Deus non est de altero Deo, Filius autem Deus est quidetiae, quia Pater Deus non est de altero Deo, Filius autem Deus est quidesed de patre deo. et hic enim non indicatur substantia sed origo, id est non quod sit, sed unde sit quisque uel non sit. neque enim Abel et Adam ideo non unius naturae atque substantiae fuerunt, quia iste fuit homo de homine illo, ille de nullo. si ergo utriusque natura quaeratur, homo Abel homo Adam, si autem origo, primus homo ex quo Abel, nullus homo ex quo Adam. ita in deo patre et deo filio si utriusque natura quaeratur, uterque deus nec magis alter altero deus; si autem origo, pater est deus de quo filius deus, de quo autem pater nullus est deus.- Frustra itaque ad hoc respondere conantes dicunt: Sed homo cum passione generat, deus autem sine passione genuit filium. hoc enim non solum ipsos nihil sed nos adiuuat plurimum. nam si temporalibus et passibilibus rebus deus tribuit, ut, quod sunt, hoc generent,
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ quidẽ hoc iste adillum. qđ ille adistum: sed
ambo tñ homines st̃. Relatio dit̾sa ẽ ñ natura. qm̃ si
attendas quib sit alt̾ ad alt̾um. ñ ẽ hoc adillum iste
qd̾ adistum ille. quia iste pat̾ ille filius. aut iste socer
ille gener: aut iste dñs ille senuus. Si autem attendaᷤ
quid quisq sit ad seipsum. ł inseipõ: hoc ẽ qđ̃ iste. qͥa
ille homo ẽ ficut iste. Unde intelligit prubentia tua
ñ abeis rationabilit̾ dici aquorum errore te dslib̾¬
auit. ido dĩ patris et dĩ filii naturam eẽ diu̾sam qͥã
iste pat̾ ẽ ule filius. et dm̃patrem ñgenitisse qd est
ipẽ quia ñgenuit patrem filn sui: qd̃ ẽ ad illum
ipse. Quis enĩm̃udcat ista uocabula ñ in se ipĩs de¬
noꝯonstrare naturas: s alt̾ius ad alt̾um signifi¬
care ꝑsonas: Tale ẽ etiam illud qd̾ simili loquitnt᷑
errore. idõ filium alt̾tus ẽẽ nature diu̾seq substã¬

Expanded text:
Non est quidem hoc iste ad illum, quod ille ad istum; sed ambo tamen homines sunt: relatio diversa est, non natura. Quoniam si attendas quid sit alter ad alterum, non est hoc ad illum iste, quod ad istum ille: quia iste pater, ille filius; aut iste socer, ille gener; aut iste dominus, ille servus. Si autem attendas quid quisque sit ad seipsum, vel in seipso, hoc est ille quod iste; quia ille homo est sicut iste. Unde intelligit prudentia tua non ab eis rationabiliter dici, a quorum errore te Dominus liberavit, ideo Dei Patris et Dei Filii naturam esse diversam, quia iste Pater est, ille Filius; et Deum Patrem non genuisse id quod est ipse, quia non genuit Patrem Filii sui, quod est ad illum ipse: quis enim non videat ista vocabula non in seipsis demonstrare naturas, sed alterius ad alterum significare personas? 7. Tale est etiam illud quod simili loquuntur errore, ideo Filium alterius esse naturae, diversaeque substan
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo qnͣtus ex illo. nec mintut eũ ꝓcedendo:
nec auget herendo. Et hec omnia nec confuse tinũ
st̃ nec disuincte tria sunt. s cum sint unum tria
dibi fidelium suorũ donauit ut ẽẽnt cor unum:
cie ꝓlem queq res gignat. sicut homo gignit ho¬
quitatis sẽ nomina. ñnature. Et ido ad aliquid
dicta. uł relatiua dicunt᷑. que aliqnͣdo eadem st̃
aliqnͣdo diu̾sa. Ladem scilicet cum fr̃ refertur
ad frẽm. amicus ad amicũ uicinꝰ aditicuntim ꝯg¬
natꝰ ad coguatum. et si qua similia: que infimtũ
ẽ uelle omnia ꝑcurrere. In his emĩ quod ẽ iste
ad illũ: hoc ẽ et ille ad istum diu̾sa sunt aũ sicut
pat̾ ad filium filius ad patrem. socer adgenum
gener ad socerum. dñs ad seruũ seraiuis ad dm̃mn¬

Expanded text:
cum illo quantus ex illo, nec minuit eum procedendo, cum illo quantus ex illo, nec minuit eum procedendo, nec auget haerendo. Et haec omnia nec confuse unum sunt, nec disjuncte tria sunt: sed cum sint unum, tria dibus fidelium suorum donavit ut essent cor unum, tiae prolem quaelibet res gignat, sicut homo gignit hoquitatis sunt nomina non naturae et ideo ad aliquid dicta uel relatiua dicuntur, quae aliquando eadem sunt aliquando diuersa. eadem scilicet cum frater refertur ad fratrem, amicus ad amicum, uicinus ad uicinum, cognatus ad cognatum et si qua similia, quae infinitum est omnia uelle percurrere. in his enim, quod est iste ad illum, hoc est ille ad istum. diuersa sunt autem sicut pater ad filium, filius ad patrem, socer ad generum, gener ad socerum, dominus ad seruum, seruus ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙson enim extemꝑe genuit ꝑ quẽ crtncta temꝑa
condidit qm̃ sicut flamina splendorẽ quẽ giginit
tẽpore ñ p̃cedit: ita pat̾ nunqm sine filio fuit. Ip̃a
ẽ quippe sapientia dei patris. dequa scpͥtum ẽ sꝑ
lendor ẽ enm lucis et̾ne. Lucigͦ cuius candor ẽ. idẽ
dõ patͥ: sine dubio coct̾na ẽ. Et ido ñ sicut inpͥnci¬
pio fecit d̃s celum ⁊ t̾ram it ainpͥncipio fecit u̾bum: s
tura exnichilo ẽ factus. s sic apatre filioq ꝓcedit: ut
irec a filio. nec a patre sit factus. ħ tͥntas unius eiꝰ¬
s tanta insolo patre. uł insolo filio. qnͣta in patre
simul et filio ce tanta insolo spũ scõ: quanta si¬
mulinpatre et filio. et spũ sancto. Neq enĩ pater
ut hab̾et filium de seipo minuit sc ip̃m s ita ge¬
nuit de se alt̾um se. ut totus maneret in se. et eẽt
infilio tantus: qnͣtꝰ et solus. Similit̾ et spc̃ sanctꝰ
integer de integro. ñ precedit unde ꝓcedit s tantꝰ

Expanded text:
ex tempore genuit, per quem cuncta tempora condidit, quoniam, sicut flamma splendorem, quem gignit, tempore non praecedit, ita pater numquam sine filio fuit. ipse est quippe sapientia dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci ergo, cuius candor est, id est deo patri sine dubio coaeterna est et ideo non, sicut in principio fecit deus caelum et terram, ita in principio fecit uerbum, setura ex nihilo est factus: sed sic a Patre Filioque procedit, ut nec a Filio nec a Patre sit factus . sed in solo patre uel insimul et Filio; et tanta in solo Spiritu sancto, quanta simul in Patre et Filio et Spiritu sancto. Neque enim Pater, ut haberet Filium de seipso, minuit seipsum; sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in Filio tantus quantus et solus. Similiter et Spiritus sanctus integer de integro, non praecedit unde procedit, sed tantus
Abbreviated transcription (Latin):
gerem. s quod de inordinate. ⁊ incaute agente. uiri tui
militatem mĩtis. ut ⁊ te d̃s conseruet ꝑseuerantẽ. nobi
maritum contempnẽ ꝑeuntẽ. funde ꝓ illo pias ⁊ assi¬
duas orationes. sacrifica lacrimas tamquã uulnerati
sanguinem cordis. ⁊ scribe ad eum satifactionẽ petens ue¬
mam qͥa meum peccasti. qd̃ p̃ter eius consiluim ⁊ uo¬
luntatem de reb tuis fecisti. quodfatiendũ putasti.
Non ut te peniteat tͥbuisse pauꝑib.s eum bomtu
oꝑis participẽ ⁊ moderatorẽ hab̾e uoluisse. ꝓmitte de
cet̾o in aduitorio dñisi ⁊ illum suie turpitudinis ꝑem¬
tuerit. ⁊ ꝯtinentiam qmͣ deseruit repettuerie te illi fics̃
cet ĩõĩb̾seruituram. ne forte ut ait apłs det illi d̾s pem¬
tentiam. ⁊ resipiscat de diaboli laqueis aqͦ captuius
tenctur. scd̃ ipsius uoluutatem. fãium autẽ ur̃m¬
qm̃ de legitumseum ⁊ honestis nuptus suscepisti. ma¬
gis ipatris qmͣ in tua cẽ potestate quis nesciat: Et ido

Expanded text:
gerem, sed quod te inordinate et incaute agente uiri tui militatem mentis et, ut te deus conseruet perseuerantem, noli maritum contemnere pereuntem. funde pro illo pias et assiduas orationes, sacrifica lacrimas tamquam uulnerati sanguinem cordis et scribe ad eum satisfactionem petens ueniam, quia in eum peccasti, quod praeter eius consilium et uoluntatem de rebus tuis fecisti, quod faciendum putasti, non ut te paeniteat tribuisse pauperibus sed eum boni tui operis participem et moderatorem habere noluissepromitte de cetero in adiutorio domini, si et illum suae turpitudinis paenituerit et continentiam, quam deseruit, repetiuerit, te illi, sicut decet. in omnibus seruituram. ne forte, ut ait apostolus, det illi deus paenitentiam et resipiscat de diaboli laqueis. aquo captiuus tenetur secundum ipsius: uoluntatem. filium autem um de legitimis eum et honestis nuptiis suscepisti. magis in patris quam in tua esse potestate quis nesciat? et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
si ille inꝑposito quod tecum susceꝑat ꝑ duraret. nec
ate offensus inflagitium corruisset. maritum habe¬
bas ñ solum fidelem ⁊ uerũ dm̃titum colentẽ. sed eti¬
am ꝯtinentẽ: qui ꝑculdubio ꝓpositi nr̃i ñ in memor.

Expanded text:
si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec si et ille in proposito. quod tecum susceperat, perduraret nec a te offensus in flagitium corruisset. maritum habebas non solum fidelem et uerum deum tecum colentem sed etiam continentem, qui procul dubio propositi uestri non in
Abbreviated transcription (Latin):
consulto contemptoꝙ p̃sumi. Qd̃ si omĩno ñ sineret
quid tuo ꝓposito deꝑrret: absit ut hinc displiceres
deo: qd conuge tuo ñdum defuncto ñ in dueres te sic̃
anna. s sicut susanna. Neq enin ⁊ ille qui tecum
iam cepat custo dire tam magium continentie bo¬
num. etiam si conuigale ñ uduale uoluisset ut acci¬
ꝑes in dum̃tum. adindecentem quoq te compulis¬
sit ornatum: q̃ ⁊ si aliqua dura conditione cogere¬
ris. posses hab̾e insupbo cultu cor humile: N̾tmpe apd̃
patres hesf illa regina dm̃timens. dm̃ colens. deo sub¬
dita. marito regi alienigene. ñ eundem sccum colenti
dm̃ tam̃ sub iecta seraebat: que cum extremoꝑicło ñ
cẽ ornatum regium sit̃ pannum m̃strualẽ. ⁊ta orantẽ
ꝯfestim exaudiuit. qͥ cordis inspector eã uerũ dicere
sciuit. Et utiq maritum habebat multaꝵ mulier̾
uirum.⁊ deoꝵ alienoꝵ falsoꝵq cultorem. lu autẽ

Expanded text:
consulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. consulto contemptoque praesumi? quod si omnino non sineret. quid tuo proposito deperiret? absit, ut hinc displiceres deo. quod coniuge tuo nondum defuncto non induereri# sicut Anna sed sicut Susanna. Neque enim et ille, qui tecum iam coeperat custodire tam magnum continentiae bonum, etiamsi coniugale non uiduale uoluisset ut acciperes indumentum, ad indecentem quoque te compulisset ornatum, quo etsi aliqua dura condicione cogereris. posses habere in superbo cultu cor humile. nempe apud patres Esther illa regina deum timens, deum colens, deo subdita marito regi alienigenae non eundem secum colenti deum tamen subiecta seruiebat. quae cum extremo periculo non suesse ornatum regium sicut pannum menstrualem; et ita orantem confestim exaudiuit, qui cordis inspector eam uerum dicere sciuit. et utique maritum habebat multarum mulierum uirum et deorum alienorum falsorumque cultorem. tu autem.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ ẽ q̃uidẽ mulieres non ẽ deb̾e in habitu oruato
auriq ccumpositione ⁊ intorcione crinium. ⁊ ceteris
hiũmodi. que uł ad inanc̃ pompã uł ad illecebrã
forme ad hib̃i solent. ⁊ merito rep̃hensa sunt. s ẽ qui¬
dam ꝓmodulo ꝑsone habitus matronalis auiduali
ueste distrnctus: qui potest fidelib conuigatis sal¬
tia religionis obseruantia comienite. hunc te mari¬
tus si deponere noluit ne te uelut uiduam illo iui¬
uente iaccates. puta quia non fuerat in hac re usq
addissensionis scandalum ꝑ ducenctus. magis ino¬
bechentie malo quam uatĩ abstinentie bono. Quid
ẽ enĩ ab surdĩ qmͣ̃ mulierem dehumili ueste uno
suꝑbire cui te potius expediret obtempare candidis
morib quam ingellis uestib repugnare qtua et si
te indum̃tum monache delectabat. etiam hoc gratꝰ
posset marito obseruato exoratoq sumi. ꝙ illo in¬

Expanded text:
scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato scriptum est quidem mulieres esse debere in habitu ordinato aurique circumpositio et intortio crinium et cetera huius modi, quae uel ad inanem pompam uel ad inlecebram formae adhiberi solent. merito reprehensa sunt. sed est quidam pro modulo personae habitus matronalis a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro superbire, cui te potius expediret obtemperare candidis moribus quam nigellis uestibus repugnare, quia. etsi te indumentum monachae delectabat, etiam hoc gratius posset marito obseruato exoratoque sumi quam illo in
Abbreviated transcription (Latin):
antem sic. nsi forte talia ꝓspiciens ⁊ p̃cauens rep̾hen¬
dendus ẽ pat̾. cumbeatus apłs dicat quisgras aũ
sitis i maxine dornesticis ñꝑmoet fidem de negat
et ẽ infideli det̾ior. sum uero defadiendis ipłis ele¬
mosinis loqueretur ait: Nonut aliis sit refatio:
aitẽ enngustia.⁊ inhis disponendis atq fatiendis
siquid tĩbi forte melius ind̾etur. suggereres uiro¬
renerent̃ cidem auctoritatem tamꝗͣ trii capitis seque¬
reris obedient᷑ ut om̃s quisanum sapiunt. ad quos
posset hoc bouum ur̃m fama ꝑferre. de domus urẽ fru¬
ctu ac pace gauderent. ⁊ adu̾sarius reuereretur. nich
habens deuobis dicere pram porro si defatiendis ele¬
mosinis ⁊ in pauꝑes impendendis reb tuis. dequo
bono oꝑe ⁊ magno. tam euidentia p̃cepta sunt dĩ
cum uiro tuo fideli. tetum scã continentie pata ser
nncħ t p̾ter eĩ arbitrium mutandum uł usur pan¬
dum fuit. iinde nich diuinitus legimꝰ imꝑatum

Expanded text:
cavens reprehendendus est pater, cum beatus Apostolus dicat: Quisquis autem suis et maxime domesticis non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Cum vero de faciendis ipsis eleemosynis loqueretur, ait: Non ut aliis refectio sit, autem angustia. Et in his disponendis atque faciendis, si quid tibi forte melius vidreuerenter eiusdemque auctoritatem tamquam tui capitis sequereris oboedienter. ut omnes, qui sanum sapiunt, ad quos posset hoc bonum uestrum fama perferre, de domus uestrae fructu ac pace gauderent et aduersarins reuereretur nihil habens de uobis dicere praui. Porro si de faciendis elemosynis et in pauperes inpendendis rebus tuis, de quo bono opere et magno tam euidentia praecepta sunt domini. cum uiro tuo fideli et tecum sancta continentiae pacta serunihil tibi praeter eius arbitrium mutandum uel usurpandum fuit, unde nihil diuinitus legimus imperatum!
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsidelem habuisses fidelis. agere te conũsatione sub-¬
dita oportuit ut eum dño lutrareris sitcut aps̃i monu.¬
er̃t. Omito enĩ qd̾ ipsam continentiam illo ñ dum uo
lente. uon sodm sanã doctriam te suscepisse cogno¬
ui neq enĩ corporis tui debito fraudandtis fuit. prĩ¬
qm̃ ad illud bonum qd̃ suꝑat pudiciciam conuiga¬
lem tue noluntati uoluntas quoq eiꝰ accederet. nisi
forte ñ legeras nec auditras. uł ñ attenderas dicentẽ¬

Expanded text:
infidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subinfidelem fidelis habuisses, agere te conuersatione subdita oportuit. ut eum domino lucrareris, sicut apostoli monuerunt. Omitto enim, quod ipsam contlente, non secundum sanam doctrinam te suscepisse cognovi. Neque enim corporis tui debito fraudandus fuit, priusquam ad illud bonum, quod superat pudicitiam conjugalem, tuae voluntati voluntas quoque ejus accederet; nisi forte non legeras nec audieras, vel non attenderas Apost
Abbreviated transcription (Latin):
omine religiosissimt filie ecditie: augusti¬
nus mdno salutem. Lectis lat̾is reueren¬
tie tue ⁊ earum platore int̾rogato que mn¬
troganda restabant: uehem̃ter doluisic
te uoluisse agere cum marito. ut edisitium ꝯtinentie
qd̾ in eo iam ꝯstrui ceꝑat. amissa ꝑseuerantia inadui¬
terii rumam miserabilit̾ laberetur. Cum em̃ lugen¬
dus eẽt. si pꝰ continentiã uotam ddeo. iamq accu ipso
moribq susceptam reu̾teret᷑ ad conuigis carnem:
qnͣtomagis nunc demersus mnintĩtũ ꝑ fundiorem
lugendus ẽ. qui tam abrupta dissolutione mechat᷑:
Iratus tͥ ꝑnitiosus sibi: tamqmͣ inte acerbius seuiat
si ipse ꝑeat: hoc autem tantum mali accidit. dum
tu eiꝰ animum ñ qua debiusti moderatione trac¬
tastrquia ⁊ si  carnali consortio iam exconsen¬
su uob̃ ñ miscebamini: incet̾is tam̃ reb comugali
obsequio urotuo mulier serutre debiusti. p̃sertim
cum ambo eẽtis m̃bra corporis xp̃i. Et utiq simaritum

Expanded text:
ECDICIAE AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Lectis litteris reuerentiae tuae et earum perlatore interrogato. quae interroganda restabant, uehementer dolui sic te uoluisse agere cum marito, ut aedificium continentiae, quod in eo iam construi coeperat, amissa perseuerantia in adulterii ruinam miserabiliter laberetur. cum enim lugendus esset, si post continentiam uotam deo iamque actu ipso moribusque susceptam reuerteretur ad coniugis carnem, quanto magis nunc demersus in interitum profundiorem lugendus est, qui tam abrupta dissolutione moechatur iratus tibi perniciosus sibi, tamquam in te acerbius saeniat, si ipse pereat! hoc autem tantum mali accidit. dum tu eius animum non, qua debuisti, moderatione tractasti, quia, etsi carnali consortio iam ei consensu uobis non miscebamini, in ceteris tamen rebus coniugali obsequio uiro tuo mulier seruire debuisti, praesertim cum ambo essetis membra corporis Christi. et utique, si maritum
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Nam sic quedam ut cõmemorat apls petrus.
mulieres scẽ que in dm̃ sꝑabant. ornabant se
subiecte uiris suis. sicut sara obsequebatur abta¬
he dnm̃ eum uocans. cuiꝰ in quuit facte filie ests.
cum ad xp̃ianas non ad uideas feminas loquerecur
Quio autẽ mir̃ si pat̾ cõmunẽ filiumm nolebat hui
uite fustentatulis amatre nudan ignorans quid
secratur᷑ eẽt cum metate grandiustula cẽ cepisset
utrum monachi ꝑfessionem an eccłasticum ministĩ¬
um an ꝯuigatis necessitudinis iunculũ. Qmͣus
enĩ ad meliora excitandi ⁊ erudiendi sint filii sc̃õꝵ¬

Expanded text:
sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, sui. nam sic quaedam, ut commemorat apostolus Petrus, mulieres sanctae, q u ae in deum sperabant, ornabant se subiectae suis uiris. sicut Sarra obsequebatur Abrahae dominum eum uocans, cuius. inquit, factae estis filiae. cum ad Christianas, non ad Iudaeas feminas loqueretur. Quid autem mirum, si pater communem filium nolebat huius uitae sustentaculis a matre nudari ignorans, quid sectaturus esset, cum in aetate grandiuscula esse coepisset, utrum monachi professionem an ecclesiasticum ministerium an coniugalis necessitudinis uinculum? quamuis enim ad meliora excitandi et erudiendi sint filii s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ siueras qñ lucrata fueras uirũ tutim. ut tecũ xpõ
sanctiore castitate sermiret: intellige ꝑ illas elemosi¬
nas tuas quib cor eiꝰ eu̾sum ẽ. qnͣto grauiore damp¬
no ꝑcussa fueris quam sunt illa lucra que celestia
cogitabas. dientm ht̃ ibi magnum locũ panis fruc¬
tus esurieuti. qnͣtum locum ibi credenda ẽ habere
misecsiã q̃ homo eripitur a diabolo tanꝙͣ leoni ru¬
gienti. ⁊ quẽ deuoret inqurenti: Neq hoc ita dicimꝰ
ut si quisqm̃ scandalizat᷑ fuerit debonis oꝑib nris
ab eis defistendum putemus: s ali a causa ẽ alienarũ
alia necessauarum in societate aliqͣ ꝑsonaꝵ alia fi¬
delis. atia infidelis alia parentum erga filios. alia
filiorum erga parentes: aliapostremo ea que ĩhis
reb uł matime intuenda ẽ uiri ⁊ uxoris. ubi muli¬
erem coniugatam ñ licet dicere fatio qd̾ uolo de
meocum et ipsa ñ sit fua s capitis sui. hoc ẽ uiri

Expanded text:
quisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo quisiueras, quando lucrata fueras uirum tuum, ut tecum Christo sanctiore castitate seruiret, intellege, per illas elemosynas tuas. quibus cor eius euersum est, quanto grauiore damno percussa fueris, quam sunt illa lucra, quae caelestia cogitabas. si enim habet ibi magnum locum panis fractus esurienti, quantum locum ibi credenda est habere misericordia, qua homo eripitur diabolo tamquam leoni rugienti et. quem deuoret. inquirenti! Neque hoc ita dicimus. ut, si quisquam scandalizatus fueiit de bonis operibus nostris, ab eis desistendum putemus; sed alia causa est alienarum alia necessariarum in societate aliqua personarum, alia fidelis alia infidelis: alia parentum erga filios alia filiorum erga parentes. alia postremo ea, quae in his rebus uel maxime intuenda est, uiri et uxoris, ubi mulierem coniu gatam non licet dicere: \'Facio, quod uolo, de meo\', cum et ipsa non sit sua sed capitis sui, hoc est uiri
Abbreviated transcription (Latin):
aliena uxore tanta sumpserunt: ⁊ latidaretur ds̃ ĩ
oꝑib urĩs quorñ eẽt tam fida societas. ut auob cõ¬
muntt̃ teneret᷑. ñ solum fr̃ima castitas uerũ etiam
głosa pauptas. Nunc autẽ inconsid̾ata festinatio¬
ne. attende quid feceris. Ut enĩ deillis monachis
aquib te non edificatam s spoliatam eẽ conquerit᷑.
ego sentiam bene nec homini p̃ira turbatum ocu¬
lũ habcrti. cont᷑ dĩ fortasse famulos facile consen¬
ciam: numquid tantum bonum ẽ qd̃ paupum
carnẽ largiorib elemosinis refetisti. qnͣtum malũ ẽ
qd uri tui mentem atam bono ꝓposito subrinsti
an tuiꝰ qmͣ tibi temporalis salus carior eẽ debuerat
quam huĩ et̾na: Nonne si ampliorem miscłiam co¬
gitans ido pauꝑib res tuas erogale differres ne
srandaliratus maritus trmns dõ ꝑiret̾ uberiores tͥ
ds̃ elemofinas imputaret: ꝓmde si recolis qͥd ad¬

Expanded text:
aliena uxore tanta sumpserunt. et laudaretur deus in aliena uxore tanta sumpserunt. et laudaretur deus in operibus uestris, quorum esset tam fida societas, ut a uobis communiter teneretur non solum summa castitas uerum etiam gloriosa paupertas. Nunc autem inconsiderata festinatione adtende quid feceris. ut enim de illis monachis, a quibus te ipse non aedificatam sed spoliatam esse conqueritur, ego bene sentiam nec homini prae ira turbatum oculum habenti contra dei fortasse famulos facile consentiam. numquid tantum bonum est, quod pauperum carnem largioribus elemosynis refecisti, quantum malum est, quod uiri tui mentem a tam bono proposito subruisti? an cuiusquam tibi temporalis salus carior esse debuerat quam huius aeterna? nonne, si ampliorem misericordiam cogitans ideo pauperibus res tuas erogare differres. ne scandalizatus maritus tuus deo periret, uberiores tibi deus elemosynas inputaret? proinde, si recolis. quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
exigere. se continent abstulerat. Demꝙ factum t̃ ⁊re
tuncłm continentie quo se anlect̾ inuerlierat. cortrem¬
ptus ab rumꝑet ⁊ iratus tͥ ñ parceret sibi. Sic enua mite
tib monachis tamqiñ pauꝑib eroganda donaũis
tunc ille detestans eos tetum. ⁊ ñ dei seruos ẜ domꝰ
aliene penetratores:⁊ tuos captiuatores ⁊ dep̃datores
putans tam scãm sarcinam qtñ tetum subierat in¬
dignatus abiecit. Infitmꝰ enim erat: ⁊ id̾o tͥ que in
cõmum ꝓposito fortior uidebaris. ñ erat p̃sumpti¬
one turbandus. Quia etiam si ad ipsas elemosinas lar¬
gfatiendas forte pigtiꝰ monebatur. posses et ista con¬
discere si tis in opmnatis ñ feriretur expensis. s ex¬
pectatis inuitaretur obsequiis. ut etiam hoc qd̾ te¬
mere sola fcaisti. multo consultius dilectione concor¬
dianultoq orinatiꝰ ⁊ honestius ambo faceretis. nec
blasphematentur serui cħi si tam̃ hoc fuert̃. qͥ ma¬
rito absente ato nesciente. ab ignota ttuliere ⁊ ab

Expanded text:
re, se continenter abstinuerat. Denique factum est, ut uinculum continentiae. quo se dilectus innexuerat, contemptus abrumperet et iratus tibi non parceret sibi. sicut enim mihtibus monachis tamquam pauperibus eroganda donaueris, tunc ille detestans eos tecum et non dei seruos sed domus alienae penetratores et tuos captiuatores et depraedatores putans tam sanctam sarcinam, quam tecum subierat, indignatus abiecit. infirmus enim erat et ideo tibi. quae in communi proposito fortior uidebaris, non erat praesumptione turbandus sed dilectione portandus, quia, etiamsi ad ipsas elemosynas largius faciendas forte pigrius mouebatur. posset et ista condiscere, si tuis inopinatis non feriretur expensis, sed expectatis inuitaretur obsequiis. ut etiam hoc, quod temere so\'a fecisti, multo consultius dilectione concordi multoque ordinatius et honestius ambo faceretis nec blasphemarentur serui dei. si tamen hoc fuerunt, qui marito absente atque nesciente ab ignota muliere et
Abbreviated transcription (Latin):
imitando consenserat. Non enĩ quia parit tẽꝑa¬
batis a cõmixtione carnali. ido tuus marit᷑ eẽ desti¬
terat ĩmo uͦ tanto sanctiꝰ int̾ uos ꝯiuges maneba¬
tis qnͣto sancciora concordit᷑ placita serua. ba¬
tis: Nichil gͦ de tua ueste. ichil de auro uel ar-¬
gento. uł quatumq petuma uł reb ullis t̾rens
tius. sine arbitrio eius facere debinsti. ne scanda¬
lirares hominẽ qui d̃o tetum maiora uotierat:¬
⁊ abeo quod de tua car ne licita potestate posset

Expanded text:
imitando concesserat. non enim. quia pariter temperaimitando concesserat. non enim. quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenis tuis sine arbitrio eius facere debuisti, ne scandalizares hominem, qui deo tecum maiora uouerat et ab eo, quod de tua carne licita potestate posset
Abbreviated transcription (Latin):
apeccato illo quo ei debitum carnis negabas. ipẽ
te absoluit. Nongͣ lam ĩtua causa ista utitur que¬
stio: utrum redire debeas ad concubitum iti qd̃
enĩ dõ pari consensu ambo uoueratis. ꝑ seuerant᷑
usq in finem reddere ambo debitstis: aquo ꝑ¬
posito si lapsus ẽ ille.tu saltem ꝯstan¬
tissime ꝑseuera. Qd̾ te non exhortaret: insi quia t̾
ad hoc ipse consenserat. Namsi nuqrn tenuisses
eiꝰ ad sensum. numerꝰ te nullus defendisset an-¬
noꝵ. s pꝰ qnͣtum libet tẽpꝰ meconsuluisses: nich
t̾ aliud responderem nisi qd̾ ait apłs. uxor non
habet potestatem corporis sui s uir: de qua po¬
testate sic tͥ iam ꝑmiserat continentiam. ut eã
tecum ⁊ ipse susciꝑet. d illud ẽ quod minus te ob¬
seruasse contristor: quia tanto humilius ⁊ o bedi¬
entius ci obsequi in domestica conũsatione de¬
biusti. qnͣto ille religiosius tͥ rem tam magnã etiã

Expanded text:
a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse a peccato illo, quo ei debitum carnis negabas, ipse te absoluit. non ergo iam in tua causa ista uertitur quaestio, utrum redire debeas ad concubitum uiri. quod enim deo pari consensu ambo uoueratis, perseueranter usque in finem reddere ambo debuistis. a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime perseuera. quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. nam si numquam tenuisses eius adsensum, numerus te nullus defendisset annorum, sed post quantum libet tempus me consuluisses, nihil tibi aliud responderem. nisi quod ait apostolus: Uxor non habet potestatem corporis sui sed uir. de qua potestate sic tibi iam permiserat continentiam, ut eam tecum et ipse susciperet. Sed illud est, quod minus te obseruasse contristor, quia tanto humilius et oboedientius ei obsequi in domestica conuersatione debuisti, quanto ille religiosius tibi rem tam magnam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui ẜuir. Similit̾ autem uir ñ habet po¬
testatem sui corporis s mulier nolite fraudare ĩ¬
iucem nisi exconsensu ad tempus ut uacetis ora¬
cioni.⁊ tc̾um ad idipsum estote: nc uos temptet
sathanas ꝓpt̾ intemꝑantiam uram. Scdm hec
ũba apłira etiam si se ipse continere uoluisset et
tu noluisses. debitum tibi redde cogeretur. ⁊ illi
ds imputaret continentiã. si ñsue s tue cedens mn¬
firmitati. ne in adult̾ii dampnabile flagitium
caderes. maritalem tͥ concubitum ñuegaret. Qn¬
tomagis te qm̃ magis subiectam eẽ decuerat. ne
ipse quoq in adult̾ium diabolica temptatione
traheretur: inreddendo huiꝰmodi debito uolun¬
tati eiꝰ obtemꝑare conuenerat. cum tͥ uoluntatẽ
ꝯtinendi acceptaret ds̃. quia ꝓpt̾ea ñ faceres ne ꝑ¬
iret maritus: S hoc ut dixi omitto. qm̃ postea
nolenti t. sibi adreddenda coniugalia debita con¬
sentire ad eadem continentie pacta ipse consensit
itecum continentissime dui iux̃ suoq consensu

Expanded text:
poris sui sed uir; similiter autem et uir non habet potestatem corporis sui sed mulier. nolite fraudare inuicem nisi ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi, et iterum ad id ipsum estote, ne uos temptet Satanas propter incontinentiam uestram. secundum haec uerba apostolica. etiam si se ipse continere uoluisset et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii damnabile flagitium caderes, maritalem tibi concubitum non negaret; quanto magis te, quam magis snbiectam esse decuerat, ne ipse quoque in adulterium diabolica temptatione traheretur. in reddendo huius modi debito uoluntati eius obtemperare conuenerat, cum tibi uoluntatem continendi acceptaret deus, quia propterea non faceres, ne periret maritus! Sed hoc, ut dixi, omitto, quoniam postea tibi nolenti sibi ad reddenda coniugalia debita consentire ad eadem continentiae pacta ipse consensit et tecum continentissime diu uixit suoque consensu
Abbreviated transcription (Latin):
sanari metuis. Si autẽ tampotenti animo es ut ce ag¬
noscere hunc laqueum. et eo captos irride ualeas. ne
tu magnus atq alius. Ego quidem qmͣ duu defidõ
absentem desid̾ari me uolo. inuigilo tam̃ qnͣtum
queo et nntor ut nichil amem. qd̾ ab eẽ ame inuito
potest. Quotum offitio ad moneo te tut̾im qualis¬
cũq fis inchoatam tecum disputationẽ ꝑfitiendã.
sicuit nob̾met ipsis sumꝰ. slam eã cũ alipio ꝑfici.
neqͣquã sinerem etiã siuellet. Non uult autẽ. ñ
enĩ ẽ humanitatis eiꝰ nunc mecũ oꝑam dare: ut
inqmͣ multis possemꝰ ltt̾is. te nobiscum teneamꝰ.
nescio qͣ uecessitate fugientem. E pł¬

Expanded text:
sanari metuis. Si autem tam potenti animo es, ut et agsanari metuis. Si autem tam potenti animo es, ut et agnoscere hunc laqueum, et eo captos irridere valeas, nae tu magnus atque alius. Ego quidem quamdiu desidero absentem, desiderari me volo. Invigilo tamen, quantum queo, et enitor, ut nihil amem quod abesse a me invito potest. Quocum officio commoneo te interim, qualiscumque sis, inchoatam tecum disputationem perficiendam, si curae nobismetipsis sumus. Nam eam cum Alypio perfici nequaquam sinerem, etiamsi vellet. Non vult autem. Non enim est humanitatis ejus nunc mecum operam dare, ut in quam multis possemus litteris te nobiscum teneamus, nescio qua necessitate fugientem. EP
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renis opibi nris. Nlam et in mellis copia: ñ frustra pẽ¬
nas habet auicula. Necat enim herentem.
enobio augustinus. Bene int̾ nos inter
nos conuenit ut opmor. omuia que corpo¬
reus sensus attingit. ne puncco quidẽ temporis
eodẽ modo man̾e posse s labi. effluere et p̃sens nicħ
obtincre: id ẽ ut latine loquar ñ cẽ. horum itaq
ꝑuiciosissimum amorem penaꝵq plenissimũ
uera et diumna philosophia monet frenare atq
sopire: ut se totus animꝰ etiam dũ hoc corpus a¬
git inea que semꝑ eiꝰdem modi sunt neq ꝑegri¬
no pulchro placent. feratur atq estuet. Que cum
ita sint: et cum te uerum ac simplicem qualis fi¬
ne ulla sollicitudine a mari potes insemet ipsa
mens uibeat: fatemur tam̃ congressum istũ atq
conspectum tuũ cũ anob̾ corpore discedis locisq
se uingeris querere nos. caq dum licet cuꝑe. Qõ ꝑ¬
fecto uictum si te bene noui amas iinoł. et cũ oĩa
bona optes kimĩs et familiarissimis tuis: abhoc eoᷤ

Expanded text:
renis opibus nostris. Nam et in mellis copia, non frustra pennas habet apicula; necat enim haerentem. ENOBIO AUGUSTINUS. 1. Bene inter nos convenit, ut opinor, omnia quae corporeus sensus attingit, ne puncto quidem temporis eodem modo manere posse, sed labi, effluere et praesens nihil obtinere, id est, ut latine loquar, non esse. Horum itaque perniciosissimum amorem, poenarumque plenissimum, vera et divina philosophia monet frenare atque sopire; ut se toto animus, etiam dum hoc corpus agit, in ea quae semper ejusdem modi sunt, nec peregrino pulchro placent, feratur atque aestuet. Quae cum ita sint, et cum te verum ac simplicem, qualis sine ulla sollicitudine amari potes, in semetipsa mens videat, fatemur tamen congressum istum atque conspectum tuum, cum a nobis corpore discedis, locisque sejungeris, quaerere nos, eoque dum licet cupere. Quod profecto vitium, si te bene novi, amas in nobis; et cum omnia bona optes charissimis et familiarissimis tuis, ab hoc eos
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua data ẽ. ut̃e diumo benefitio. Nec em̃ nobis
debemus cũista ꝓuemunt. s illis ꝑquos ꝓuem¬
unt gratulari: qm̃ iusta et offitiosa. et ꝓsuo grñe
pacatior atq tñquillior rerum temꝑ alium admi¬
istratio recipiendorũ et̾norum m̃itum gignit si
ñtenet cũtenctur. ñ implicet cũ multiplicatur. si ñ
cũputatur inuoluat. Ipsiꝰ enĩu̾itatis ore dictum ẽ.
dim alieno fideles ñ fustis: qd̾ ur̃m ẽ quis dabit
uob̾: Laxatis gͦ curis mutabilium rerũ
bona stabilia et m̃o itita queram̃ supuolem̃¬

Expanded text:
aliqua data est, utere diuino beneficio. nec enim nobis aliqua data est, utere diuino beneficio. nec enim nobis debemus, cum ista proueniunt, sed illis, per quos proueniunt, gratulari, quoniam iusta et officiosa et pro suo genere pacatior atque tranquillior rerum temporalium administratio recipiendorum aeternorum meritum gignit, si non teneat, cum tenetur, non implicet, cum multiplicatur, si non, cum ......... putatur, inuoluat. ipsius enim ueritatis ore dictum est: Si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? laxatis ergo curis mutabilium rerum bona stabilia et certa quaeramus, superuolem
Abbreviated transcription (Latin):
on hec epła fic inopiam carte indicat: ut m̃¬
branas saltem habun dare testetur. Iabel¬
las eburneas quas habeo: auunculo tuo
cum litt̃is misi. łu enim huic pellicule faciliꝰ ignos¬
ces. quia differri ñpotuit qd̃ ei scͥpsi et tͥ ñscribe
etiam ineptissimum existimami. S tabellas sique
ibi nr̃e sunt ꝓpt̾ huiꝰmodi necessitates. mittas pe¬
to. Scͥpsi quiddam decatholica religione. qnͣtum
dominꝰ dare dignatus ẽ: qd̾ tͥ uolo ante aduentum
meum initt̾e sicarta int̾m ñ desit. Tolerabilis em̃
qͣlemcũq sepͥturam exofficiia maiorin. decodicib
p̃ter libros. de oratore totum mͥ extidit. S nichil am¬
pliꝰ rescrib̾e potui. qmͣut ipse sumeres quos lb̾et.
ce nunc in eadem maneo sententia ab sens enim qͥd
ma epła me participem domestici tui gaudii facere
uoliusti. S me ne salis placidi uultum fluctusq
qͥetos ignorare iubes: quãqmͣ nec me iibeas nec ip¬
se ignores: Quare si ad melius cogitandũ quies

Expanded text:
on haec epistula sic inopiam chartae indicat, ut membranas saltem abundare testetur? tabellas eburneas, quas habeo, auunculo tuo cum litteris misi. tu enim huic pelliculae facilius ignosces, quia differri non potuit, quod ei scripsi, et tibi non scribere etiam ineptissimum existimaui. sed tabellas, si quae ibi nostrae sunt, propter huius modi necessitates mittas peto. scripsi quiddam de catholica religione, quantum dominus dare dignatus est, quod tibi uolo ante aduentum meum mittere, si charta interim non desit. tolerabis enim qualemcumque scripturam ex officina Maiorini. de codicibus praeter libros de Oratore totum mihi excidit. sed nihil amplius rescribere potui, quam ut ipse sumeres, quos liberet, et nunc in eadem maneo sententia. absens enim quid od in ultima epistula me participem domestici tui gaudii facere uoluisti. sed Mene salis placidi uultum fluctusque quietos ignorare iubes? quamquam nec me iubeas nec ipse ignores. quare si ad melius cogitandum quies
Abbreviated transcription (Latin):
credo definire. ut autẽ me cultorem tuaꝵ uirtutum dig¬
natꝰ es iam olim scienti in sinuare qd̃ diligas. satis bone
uite testimonium habeo: qmͣ cũne tibi displiccam qui
dm̃ ꝑte animãq tuã cotidie insinuas custodio. Intelli-¬
gis ꝓculdubio qd̵ ego delectabiliter diligam cũ tui iu¬
ditii deme h abiti normã lineamq accipiens teneam.
Sed ante omnia queso te ut exiguissime opiioni mee
uemam concedasaut sermoni meo adte quia coegisti re-¬
misso forte incongruo facile indulgeas: et me quid dehis
existimes. uł tu quid sentias. scĩs scriptistius ut ille arc.
non iam melle. sed nectare dulciorib si mereor informare
digneris. Dei pietate ꝑ fruaris domine pat̾. ac ꝑpetua scĩ-¬
tate deo placeas qd̃ necesse est. Au¬

Expanded text:
credo definire. ut autem me cultorem tuarum uirtutum digcredo definire. ut autem me cultorem tuarum uirtutum dignatus es iam olim scienti insinuare, quod diligas, satis ad bonae uitae testimonium habeo, quam cum, ne tibi displiceam, qui deo per te animamque tuam cotidie insinuas, custodio. intellegis procul dubio, quod et ego delectabiliter diligam, cum tui iudicii de me habiti normam lineamque accipiens teneam. sed ante omnia quaeso te, ut exiguissimae opinioni meae ueniam concedas et sermoni meo ad te, quia coegisti, remisso, forte incongruo facile indulgeas et me, quid de his existimes uel tu quid sentias, sanctis scriptis tuis, ut ille ait, iam non melle sed nectare dulcioribus, si mereor, informare digneris. dei pietate perfruaris, domine pater, ac perpetua sanctitate deo placeas, quod necesse est. C
Abbreviated transcription (Latin):
melior. qͣ uir bonꝰ. piis. iustis. puris. castis. ueris dictis.
factsq finc ulla tempoꝵ nominum mutatorũ capta
ta iactatione ꝑbatus: et deorum comitatu uallatus dei
utiq potestatib emeritis. id ẽ eius uniꝰ et unit̾isi. et incom¬
p̾hensibilis et itieffabilis infatigabilisꝙ creatoris imple¬
tis uirtutibus. Qd̃ ut urm̃ ẽ angelos dicitis. uł quid alte-¬
rum post dm̃. uł cum deo. aut a deo. aut in dm̃. inten¬
cionc animi mentisq rrefestinat. Uia est i¬
qm inqua purgati antiquorum sacroꝵ piis p̃ceptis.¬
expiationibq purissimis. et abstemiis obseruatiomibꝰ
decocti. amia et corpore constantes deꝓperant. Dexp̃o
autem tue iam cre dulitatis carnali. et spũ
deo ꝑ quem in illum sũmum beatũ ucrũ et pacrem om¬
niũ ire secutꝰ es dñe pat̾ ꝑ colende non audeo nec ualeo
quid sentiam expͥmere quia quod nescio difficillimum

Expanded text:
melior, qua uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis melior, qua uir bonus piis, iustis, puris, castis, ueris dictis factisque sine ulla tempoallatus, Dei utique potestatibus emeritus; id est, ejus unius, et universi, et incomprehensibilis, et ineffabilis, infatigabilisque Creatoris impletus virtutibus, quos, ut verum est, Angelos dicitis, vel quid alterum post Deum vel cum Deo, aut a Deo, aut in Deum intentione animi mentisque ire festinat. Via est, inquam, qua purgati antiquorum sacrorum piis prissimis et abstemiis obseruationibus decocti anima et corpore constantes deproperant. De Christo autem tuae iam credulitatis carnali et spiritus deo, per quem in illum summum, beatum, uerum et patrem omnium ire securus es, domine pater percolende, non audeo nec ualeo, quid sentiam, exprimere, quia, quod nescio, difficillimum
Abbreviated transcription (Latin):
aut asia accipet. aut libia possioeret: uirum bonũ ut
medius fidius. et eris et fuisti. si quidem adhuc post ho¬
minũ memoriã insi xenofontis figm̃tum cõposite fa¬
bule scema concedas. ad huc audierim. legerim uiderĩ
neminẽ aut certe post unum nullũ. qd̃ deo teste bono
ꝑiculo certoq dixerim nisi tedm̃ et cogniti semꝑ agnos¬
cere. et posse puritatem animi corporisq ꝓiecta graue¬
dine sectari facillime et speꝑfecte conscientie. non dubia
credulitate tenere. uerum qua uia effici possit. magis ẽ
ut tu non nescias: et michi non in sinuato extrinsecus
aliqͦ disseras. qmͣ ut ame dñe ꝑcolende scias. Quia tunc
faceor huiꝰ bom insedem ꝓfecturꝰ sufficiens ut mea expe¬
tunt sacerdotia minime necdum et si t̃n potuero uiati.¬
cũ colligo. uerum qͥd traditum sc̃e atq antiquitꝰ teneã
atq custodiam. ut potuero paucis edicam. Uia ẽ in dño

Expanded text:
aut Asia acciperet aut Libya possideret uirum bonum, ut tu, aut Asia acciperet aut Libya possideret uirum bonum, ut tu, medius fidius, et eris et fuisti, si quidem adhuc post hominum memoriam, nisi Xenophontis figmentum ut compositae fabulae schema concedas, adhuc audierim, legerim, uiderim neminem aut certe post unum nullum, quod deo teste bono periculo certoque dixerim, nisi te deum et coniti semper agnoscere et posse puritate animi corporisque proiecta grauedine sectari facillime et spe perfectae conscientiae non dubia credulitate tenere. Verum qua uia effici possit, magis est, ut tu non nescias et mihi non insinuato extrinsecus aliquo dissertes, quam ut a me, domine percolende, scias, quia tunc. fateor, huius boni in sedem profecturus sufficiens, ut mea expetunt sacerdotia. minime necdum et, si tamen potuero, uiaticum colligo. uerum quid traditum sancte atque antiquitus teneam atque custodiam, ut potuero, paucis edicam. uia est in deum
Abbreviated transcription (Latin):
ommo uenerando et uere ac merito ꝑcolendo
scõ patri augustino longimanus. Beat᷑ sum
et relucentis pure uirtutis tue lumine ad mo¬
dum illustratus qͥ dignum me diuini affami¬
nis tui honore cumulandum cẽ duxisti. Sed graue michi
oñ. et difficillimam respondendi ꝓuinciã dñẽ ueneran.¬
de satis imponis: p̃cipue tuis ꝑcunctationib et sub hoc
tempore intalib explicandis ꝑince. opin ionis sententiã:
id ẽ apagano homine questionib. Siquidẽ habundet.
qd̾ exparte uł iam dudum int̾ nos cũ uenerit uł nunc
idemtidem litteris magis magisꝙ conueriat. preceptis
non dicam tantum socraticis. nec tuis romanorũ uir ue¬
te optime ꝓphecicis. aut paucis hicrosolumiticis: sed etiã
orpheitis atq ageticis. et strimegisticis. longe ante uus
antiquiorib er pene. rudib adhuc seculis diis auctorib
enatis.Et toti orbiterre. certis limitib partiri trifariam
diuinitus ostensis priꝰquam nom̃ aut europa caperet.

Expanded text:
OMINO VENERANDO ET VERE AC MERITO PERCOLENDO SANCTO PATRI AUGUSTINO LONGINIANUS. Beatus sum et relucentis puro uirtutis tuae lumine admodum inlustratus, qui dignum me diuini tui affaminis honore cumulandum esse duxisti. sed graue mihi onus et difficillimam respondendi prouinciam, domine uenerande, satis inponis praecipue tuis percontationibus et sub hoc tempore in talibus explicandis per meae opinionis sententiam, id est a pagano homine, quaestionibus si quidem abundet, quod ex parte uel iam dudum inter nos conuenerit uel nunc identidem litteris magis magisque conueniat praeceptis non dicam tantum Socraticis nec tuis, Romanorum uir uere optime. propheticis aut paucis Hierosolymiticis sed etiam Orpheicis atque Ageticis et Trimegisticis longe ante illis antiquioribus et paene rudibus adhuc saeculis diis auctoribus enatis et toti orbi terrae certis limitibus partitae trifariam diuinitus ostensis, priusquam nomen aut Europa caperet
Abbreviated transcription (Latin):
li patiamur. et bono summo sempiternoq ꝑfrua¬
mur: Adhanc te ꝑfectius ad sequendam et ꝑseueran¬
tissime retinendam exhortor ut me ipsum: cuiꝰ nisi
iam particeps cẽs. tuosq istos honores temꝑales
ei seruire oportere iulicares non donatistis hereti.¬
cis. ad eos inunitatem . xp̃i patemq redigendos ꝑe
dictum diceres ꝓuobis hoc agitur: ꝓ uobis sacendo¬
tes incorrupte fideiꝓuobis imꝑator. angustus. ꝓuo¬
bis nos quoq eiꝰ iuoices laboramus. Et alia multa
que meodem edicto ita posuisti. ut te appareat inter re¬
i uidicis cingulo non parua exparte celestem rem
publicam cogitare: Quare si deueris uirtutib et
uera beata uita uolui diutius loquitecum: queso
ne onerosus deputer occupationib tuis: immo uͦ
menoneẽ confido: qnͣdo tu adeo magnum anim¬
um et mirabilit̾. laudandum geris ut nec illas cu¬
ras deseras: et his libentius acfamiliarius occu¬

Expanded text:
li patiamur et bono summo sempiternoque perfruali patiamur et bono summo sempiternoque perfruamur. ad hanc te perfectius adsequendam et perseuerantissime retinendam exhortor ut me ipsum. cuius nisi iam particeps esses tuosque istos honores temporales ei seruire oportere iudicares, non Donatistis haereticis ad eos in unitatem Christi pacemque redigendos per edictum diceres: Pro uobis hoc agitur; pro uobis sacerdotes incorruptae fidei, pro uobis imperator Augustus, pro uobis nos quoque eius iudices laboramus\' et alia multa, quae in eodem edicto ita posuisti, ut te appareat in terreni iudicis cingulo non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera beata uita uolui diutius loqui tecum, quaeso, ne onerosus deputer occupationibus tuis, immo uero me non esse confido, quando tu adeo magnum animum et mirabiliter laudandum geris, ut nec illas curas deseras et his libentius ac familiarius occu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nulla elatione: iustus ẽ: his uirtutib diinit
imꝑtitis ꝑgrãm mediatoris dei cum padre et nob̾¬
cum hominis xp̃i iħu. ꝑ quẽ post inimicicias iniqͥ¬
tatis reconciliamur deo in spũ caritatis. his in qͣm
uirtutib diuinitus imꝑtitis. et bona uita nunc
agitur: et postea p̃mium eĩ que nisi et̾na ẽẽ non
potest bcata uita ꝑsoluitur: hic en im sunt. eedẽ
uirtutes in accu: ibi in effectu: hic ioꝑe: ibi in
mercedez hic inoffitio: ibiin fine: Itaq om̃s boni
et sancci etiam intorm̃tis qͥbrlibet diuino fulti ad¬
iutorio: spe illius finis beati uocantur quo fine
beatierunt: Namsi meis dem torm̃tis et atrocis¬
simis doiorib semꝑ eẽnt. cum quib libet uirtuti¬
b eos eẽ miseros nulla sana ratio dubitaret. Pie¬
tas gͥ id ẽ. uerus ueri dei cultus ad omma ꝓdest. et qͦ
molestias huiꝰ uite aũtat. aut leniat: et que ad illam
uitam salutemq ꝑducat. ubinec aliquid iam ma¬

Expanded text:
qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus impertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiscum hominis Christi Iesu, per quem post inimicitias iniquitatis reconciliamur deo in spiritu caritatis, his, inquam, uirtutibus diuinitus impertitis et bona uita nunc agitur et postea praemium eius, quae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribus semper essent, cum quibuslibet uirtutibus eos esse miseros nulla sana ratio dubitaret. Pietas igitur, id est uerus ueri dei cultus ad omnia prodest, et quae molestias huius uitae auertat aut leniat et quae ad illam uitam salutemque perducat, ubi nec aliquid iam ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ aliam dnectionẽ. qua quisq diligit se ip̃m. nisiꝙ
diligit dm̃. Qui enĩ alit̃ se diligit: potiꝰ se odisse. di-¬
cendus ẽ: fit quippe iniquus priuaturq uice iusti¬
cie: quo apotiore ac p̃stantiore bono au̾sus. atq
inde. uł ad seipsum conu̾sus. ad inferiora et egena
utiq conu̾titur: fitq in ipso quod ueracissime
scͥtum ẽ Qui autẽ amat iniquitatẽ: odit animã
suam:. Quia gͥ nemonisi dm̃ diligendo diligit
seipsum: non opus erat ut dato de dei duectione
p̃cepto. etiam seipsum homo dilig̾e iuberetur: cũ
minem. uł benefitientie consolatione. uł informa¬
tione docrme. uł discipline cohercitione. adducat
adcolendum dm̃: sciens in his duob p̃ceptis totã
legem ꝓphetasq pendere: hoc qui sobria discre¬
tione eligit prudens ẽ. Qui nulia hinc afflictione.
au̾titur fortis ẽ. Qui nulla cdelectatione temꝑans ẽ

Expanded text:
esse aliam dilectionem qua quisque diligit seipsum, nisi quod esse aliam dilectionem qua quisque diligit seipsum, nisi quod diligit Deum. Qui enim aliter se diligit, potius se odisse dicendus est: fit quippe iniquus, privaturque luce justitiae, cum a potiore ac praestantiore bono aversus, atque inde vel ad seipsum conversus, ad inferiora et egena utique convertitur; fitque in ipso quod veracissime scriptum est, Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam . Quia igitur nemo, nisi Deum diligendo, diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum homo diligere iuberetur, cum minem uel beneficentiae consolatione uel informatione doctrinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praeceptis totam legem prophetasque pendere. Hoc qui sobria discretione eligit, prudens est; qui nulla hinc afflictione auertitur, fortis est, qui nulla alia delectatione, temperans est,