comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. ut iustus deberet ẽẽ modius.
equusq sextarius. Hinc salomon ait.
Fondus & pondus. mensura & m̃sura.:
utrũq abominabile. ẽ. apud dm̃.
Scimꝰ. quia in negotiatoꝵ pondere. duplici
aliud maius: aliud minus . ẽ. Nam
aliud pondus habent. ad qđ pensant
sibi: & aliud pondus.ad qđ pensant
ꝓximo. Ad dandũ. pondera leuiora:
ad accipiendũ uͦ. grauia p̃parant.
Om̃is itaq homo. qͥ alit̃ pensat ea
pondus. & pondus habet. Utrũq
ergo abominabile. ẽ. apud dm̃: qͥa
si sic ꝓximũ ut se diligeret⁊ hunc
in bonis. sic̃ se amaret: Et si sicsesic̃
ꝓximũ aspiceret᷑. se in malis sicut
ꝓximũ iudicaret. Debemius gͦ nos¬
met ipsos sollicite sicut alios uidere :
nosq ipsos ut dictũ. ẽ. ante nos pone¬
re: ut pennata animalia incessant̃
imitantesine nesciamꝰ qͥd agimus :
corã facie nr̃a semꝑ ambulemꝰ. Per¬
uersi aut̃. sic̃ paulo ante iã diximꝰ.
coram facie sua ñ ambulant: quia
ea quȩ agunt ñquã considerant:

Expanded text:
dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetipsos sollicite sicut alios videre, nosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus, coram facie sua non ambulant, quia ea quae agunt nunquam considerant,
Abbreviated transcription (Latin):
atitudinis satiari appetit. sed doctus
uideri: iste nimirũ. intellectus sui
pennas desuꝑ non extendit: Sed qm̃
sensus sui uigilantiã in terreno appe¬
titu occupat: pennas quas subleua¬
re in altũ. & quib subleuari ipse
potuit. in imis deponit. Qua in re
pensandũ ẽ: ut om̃e bonũ quod
agitur: ꝑ intentionẽ semꝑ ad cȩ¬
lestia leuetur. Qui enĩ ꝑ bona¬

Expanded text:
atitudinis satiari appetit, sed doctus atitudinis satiari appetit, sed doctus videri: iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit. Sed quando sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum, et quibus sublevari ipse potuit, in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor animalia eẽ memorantur::
mirũ. quomͦ desuꝑ ipsoꝵ quatuor
eẽ describat᷑: nisi quia iohannes ꝑ
hoc qđ in principio uerbũ uidit᷑
etiã suꝑ semet ipsũ transit. Nam
nisi & se transisset: uerbũ in prin¬
cipio ñ uidisset. Qui gͦ & se ipsum
transgressus est: non iam solũmodo
suꝑ tria: sed adiuncto & se. super
quatuor fuit. Sequit᷑ Et facies¬
cribunt᷑: quia om̃is uitentio om̃isq
contẽplacio scõꝵ suꝑ se tendit᷑. ut illuc
possit adipisci. qđ in celestibi appetit.
Siue enĩ bono oꝑs. seu uͦ inuigilet
contẽplationi: tunc ueracit̃ hoc quod
agit. bonũ est: quando ei complacere
concupiscit. a quo ẽ. Nam qͥ bona
agere uidetur: & ꝑ hec. non dõ sed ho¬
minib placere desiderat: intentionis
suȩ faciem deorsũ premit. Et qͥ iocir¬
co in sacro eloquio ea quȩ diuinita¬
tis sunt contẽplatur. ut ꝑ hoc qđ
intelligit. occupari ad questiones
possit: quia ñ dulcedine quesite be¬

Expanded text:
quatuor animalia esse memorantur, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse describitur, nisi quia Joannes per hoc quod in principio Verbum vidi super semetipsum transiit. Nam nisi et se transisset, Verbum in principio non vidisset . Quia ergo et semetipsum transgressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se, super quatuor fuit. Sequitur: VEcribuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, isuae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit, occupari ad quaestiones possit, qui non dulcedine quaesitae be
Abbreviated transcription (Latin):
de morte uͦ illius. ipsi electoꝵ primi sci
apłi contristati: qui iterũ de eius re¬
&. natiuitas &. resurrectio. leticiã disci¬
pulis prebuit. quos eius passio contris¬
tauit: Homo & leo adextris: uitulus uͦ
asinistris fuisse deseribit᷑. Ipsi namq
st̃. ac de eiꝰ resurrectione confirmati:
qui de eiꝰ passione fuerant contristati.
Homo ergo & leo. eis a dextris est:
quia redemptoris nr̃i eos incarnatio
uiuificauit: resurrectio confirmauit.
Sed uitulus asinistris: quia mors
illius. eos ad momentũ temporis. in
infidelitate ꝓstrauit. Iure aut̃ locus
aquile. ñ iuxta. sed desuꝑ e̾ẽ describi¬
tur: quia siue ꝑ hoc quod eiꝰ ascen¬
sionẽ signat. seu quia uerbũ patris
dm̃ apud patrẽ ẽẽ denuntiat: suꝑ
eũglistas cȩteros. uirtute contẽplatio¬
nis excreuit: Cũ quibi. & si simul
de eiꝰ deitate loquit᷑ ⁊ hanc tamen
om̃ibi subtilius contẽplatur. Sed
si aquila cũ trib aliis adiuncta.

Expanded text:
De morte vero illius ipsi electorum primi sancti De morte vero illius ipsi electorum primi sancti Apostoli contristati, qui iterum de ejus reet nativitas ejus, et resurrectio laetitiam discipulis praebuit quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris fuisse describitur. Ipsi namqusunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris, quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitatem prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta, sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia Verbum Patris, Deum apuevangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta,
Abbreviated transcription (Latin):
re etiã ad ꝑfectoꝵ singulos demons¬
tremus. Sed magia nob̾ de eisdem
euuangłistis & sc̃is predicatorib questio
oritur. cur homo & leo. ad extris ipsoꝵ
quatuorͥuitulus uͦ asinistris ipsorũ
quatuor ẽẽ ꝑhibet᷑. Neq eñĩ sine ad¬
miratione ẽ: cur duo illa adextris. &
unũ hoc ẽẽ asinistris dicat᷑. Et rursũ
querendũ est. cur aquila ñ ad extris
uel simstris. sed desuꝑ ipsoꝵ quatuor
ẽe memoretur. Duas itaq nob̾ questi¬
ones obiecimꝰ: quas oportet. ut aꝑiente
dño dissoluamus. Homo igit᷑ & leo. a
dextris. uitulꝰ uͦ asinistris ẽẽ ꝑlubet᷑.
Adextris &. eñi leta: asinistris uͦ tristia
Habemus. Unde &. sinistrũ nob̾ esse
dicimꝰ: Hoc quod aduersũ ẽẽ deputa¬
mus. Et sicut p̃fati sumꝰ ꝑ homine̾ in¬
carnatio: ꝑ uitulũ passio. ꝑ leonẽ uͦ
auctoris nr̃i resurrectio designatur.
De incarnatione auͣt unigeniti filii
qua redempti sumꝰ. om̃s electi letati st̃:

Expanded text:
e et ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur. A dextris etenim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc quod adversum esse deputamus. Et sicut praefati sumus, per hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio deDe incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pennata animalia
subtilit̃ describunt᷑:
significare ꝑsonas.
ipsa nobis subtilitas descriptionis
aꝑiat: nichilq sermo dĩ. nr̃o intelle¬
ctui dubietatis relinquat. Ecce eñi

Expanded text:
pennata animalia subtiliter describuntur, significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce eni
Abbreviated transcription (Latin):
in suis actib tanquã aliũ attendit.
Nam sr̃ multa peccata quȩ cõmit timꝰ:
sed iccireo nob̃ grauia ñ uident᷑: quia
pͥuato nos amore diligentes: clausis
nobis oculis in nr̃a deceptione blancii¬
mur. Unde fit plerũq ut & nr̃a gra¬
uia. leuit: & ꝓximoꝵ mala leuia. gra¬
uit̃ iudicemꝰ. Scriptũ quippe. ẽ. Erunt
homines: se ipsos amantes. Et scimus:
qͥa uehem̃ter claudit oculũ cordis.
amor priuat᷑. Ex quo fit. ut hoc qđ
nos agimꝰ. & graue ẽẽ non estimamus.
plerũq agat᷑ aꝑximo &. nimis nobis
detestabile ẽẽ uideat᷑. Sed quare
hoc qđ nob̃ uile uidebat᷑ in nob̃. gra¬
ue uidet᷑ in ꝑximo: nisi qͥa nec nos
sicut ꝓximũ. nec ꝓximũ conspicimꝰ
sicut nos: Si enĩ nos sic̃ ꝑximũ as¬
piceremꝰ: nr̃a rep̃hensibilia districtȩ
uideremus. Et rursũ. si ꝓximũ aspi¬
ceremꝰ ut nosꝰ nunquã nob̃ eiꝰ actio
appareret intolerabilis: qui sepe for¬

Expanded text:
in suis actibus tanquam alium attendit. in suis actibus tanquam alium attendit. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: « Erunt homines seipsos amantes . » Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus, ex quo fit, ut hoc quod nos agimus, et grave esse non aestimemus, plerumque agatur a proximo et nimis nobis detestabile esse videat. Sed quare hoc, quod nobis vile videbatur in nobis, grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos. Si enim nos sicut proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum, si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe for
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciem suã gradiebat᷑:. Nunc aut̃
dicit᷑. coram facie sua ambulabat. Ipsa
itaq repetita uidet̃ ẽẽ sententia S qͥa corã
in p̃senti dicimꝰ: possumꝰ subtilius inqͥren¬
do discernere: qđ aliud sit ante faciem¬
suã ambulare: atq aliud in p̃senti. An¬
ipsi absentẽ non ce. Om̃is & enĩ iustus.
qui uitã suã sollicitus aspicit. & diligen¬
ter considerat. quantũ cotidie in bonis
crescat. aut fortasse quantũ a bonis de¬
crescat. iste qͥa se ante se ponit. coram se
ambulat: quippe qui uigilant̃ uidet.
utrũ surgat an defluat. Quisquis uero
uitȩ suȩ custodiã negligit discutere: quȩ
agit. quȩ loquit᷑. que cogitat. aut despi¬
cit. aut nescit᷑ coram se iste ñ ambulat:
qͥa qualis sit insius morib uel actibus
ignorat. Nec sibimet ipsi p̃sens est: qui
semet ipsũ cotidie ex quirere atq cognos¬
cere. sollicitus non ẽ. Ille aut̃ ueracit se
ante se ponit. sibiq in p̃senti est: qui se

Expanded text:
ante faciem suam gradiebatur. Nunc autem dicitur « coram facie sua ambulabat. » Ipsa itaque repetita esse videtur sententia. Sed quia coram in praesenti dicimus, possumus subtilius inquirendo discernere, quod aliud sit ante faciem ambulare atque aliud in praesenti; an est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste, quia se ante se ponit, coram se ambulat: quippe qui vigilanter videt utrum surgat an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat. Quia qualis sit in suis moribus vel actibus ignorat, nec sibimetipsi praesens est, qui semetipsum quotidie exquirere atque cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
Leo uͦ fortisẽ. bestia: sicut scriptũ est. Leo
fortissimꝰ bestiarũ: ad nullius pauebit
occursũ. Aquila ad sublimia euolat:
& irreuerberatis oculis solis radiis intendit.
Om̃is itaq qui in ratione ꝑfectus ẽ. homo
est. Et qm semet ipsũ ab huius seculi
uoluptate mortificat: uitulus ẽ. Quia
uͦ ipsa sua spontanea mortificatione contͣ
aduersa om̃ia fortitudine̾ securitatis
habet. leoẽ. Unde scriptũ ẽ. Iustus. aut
quasi leo confidens: absq terrore erit.
Quia uͦ sublimit contẽplat᷑ ea quȩ ce¬
lestia atq eternasunt: aquila ẽ. Igitur
crificiũ mortificationis suȩ. uitulꝰ. ꝑ for¬

Expanded text:
leo vero fortis est bestia, sicut scriptum leo vero fortis est bestia, sicut scriptum fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, leo est. Unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens, absque terrore erit . Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur crificium mortificationis suae vitulus,
Abbreviated transcription (Latin):
homo: ipse insacrificio redemptionis nr̃e
dignatus ẽ mori ut uitulus. ĩpse ꝑ uir¬
tute̾ suȩ fortitudinis surrexit ut leo.
Leo etiã aꝑtis oculis dormire ꝑhibetur.
quia in ipsa morte inqua ex humani¬
tate redemptor nrͣ dormire potuit: ex
diuinitate sua immortalis ꝑmanendo.
iugilauit. Ipse ȩtiã post resurrect̾ionẽ
suã ascendens ad celos. insuꝑioribꝰ ẽ eleua
tus ut aquila. Cotũ gͦ simuil nobis est:
quia & nascendo homo. &. moriendo uitulꝰ
& resurgendo leo &. adec los ascendendo
aquila. factus ẽ. Sed quia ꝑ hȩc anuna¬
tia. euuangelistas quatuor. &. sub eorum
specie simul ꝑfectos om̃s iam suꝑius signifi¬
cari diximꝰ: restat. ut quomͦ unusquisq
electoꝵ. istis animaliũ uisionib exprimat᷑.
ostendamꝰ. Om̃is eñĩ electus atq inuia
dñi ꝑfectus. & homo. &. uitulus. & leo simul.
& aquila ẽ. Homo eñi rationale ẽ animal
uitulus aũt: insacrificio mact̾ari solet.

Expanded text:
homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae homo: ipse in sacrificio redemptionis nostrae dignatus est mori, ut vitulus: ipse per virtutem suae fortitudinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanendo vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus etus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, qui et nascendo homo et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes superius significari diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis etenim electus, atque in via Domini perfectus, et homo et vitulus, leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal, vitulus autem in sacrificio mactari solet,
Abbreviated transcription (Latin):
tris ipsoꝵ quatuor: facies aũ bouis
asinistris ipsoꝵ quatuor: &. facies aquilȩ
desuꝑ ipsoꝵ quatuor. Quod eni qua¬
tuor animalia hȩc pennata. scõs quatuor
euuangelistas designent: ipsa unꝰ cuiꝰq
libri ȩuuangelici exordia testant᷑. Nã
quia ab humana generatione ceperit.
iure ꝑ hominẽ matheus. quia ꝑ clamorẽ
indeserto. recte ꝑ leonẽ marcus: quia a sa¬
erificio exoesus ẽ. bene ꝑ uitulũ luc. as. qͥa
uͦ adiuinitate uerbi cepit. ddigne ꝑ aqͥlã
significat᷑ iołs: qui dicens in pͥncipio erat
uerbũ. &. uerbũ erat apud dm̃ .&. deus
erat uerbũ: dũ impsã diuinitatis sub¬
stantiã intendit: quasi more aquile ocu
los insolẽ fixit. Sed quia elec ti om̃s. mͥ¬
bra sunt redemptoris nr̃i. ipse autẽ redem¬
ptor nr. caput elecłoꝵ ẽ om̃iui. ꝑ hoc
quod memibia eiꝰ figurata sunt. nil obstat
si etiã his om̃ib & ipse signet᷑. Ipse enim
unigenuꝰ dĩ filius. ueracit factus est

Expanded text:
tris ipsorum quatuor: facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor haec animalia pennata sanctos quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur erbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redemptoris nostri, ipse autem Redemptor noster caput est electorum omnium: per hoc quod membra ejus figurata sunt, nil obstat, si in his omnibus etiam ipse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est
Abbreviated transcription (Latin):
Electi aut̃ qͥa & in bono oꝑe om̃ipoten¬
ti dõ placere appetunt: & ꝑ contẽpla¬
tionis sue grãm. ȩt̃nam beatitudinẽ
degustare concupiscunt: facies &
pennas desuꝑ extendunt. Sequit᷑.¬

Expanded text:
in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper extendunt. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimȩ orationis. nisi uictime
oblationis nr̃ȩ e. Sicut scriptũ ẽ. Sa¬
crificiũ dõ. sp̃s contribulatus. Et sunt
ñ nulli. qui iccirco se in p̃cela mentis
afficiunt: ut aut terrena cõmoda ad¬
quirant: aut hominib. scĩ eẽ uideant᷑:
quid isti. nisi uictimas in ꝓfundo defe¬

Expanded text:
acrymae orationis, nisi victimae oblationis nostrae? sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena commoda acquirant, aut hominibus sancti esse videantur. Quid isti, nisi victimas in profundum defe
Abbreviated transcription (Latin):
& penitentia. Hauid eñ ꝓ lapsu carnis.
timendo & penitendo afflgit᷑. petrus ca¬
sũ ꝑfidie fleuit amareł paulus in se p̃te
torem omiũ puenire festinant. Duȩ ego
singuloꝵ penne comunctȩ sunt. & duȩ
ñ sunt: quia ꝑ amorẽ & spem. unũ . ẽ. qđ
desiderant: sed ꝑ timorẽ & penitentiam.

Expanded text:
et poenitentia. David enim pro lapsu carnis et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur . Petrus casum perfidiae flevit amare . Paulus in se crudetorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt, quia per amorem et spem unum est quod desidera
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quã duritia nr̃e mentis accusature
Quia ipse plangit qł ante baptisia com¬
miseratinos uͦ & post baptisiũ multa cõ¬
misimꝰ: & tam̃ flere recusamꝰ. Quatuor
itaq pennis scã animalia utunt᷑: quia s¬
ꝑ amorẽ & spem ad celestia euolant: s
ꝑ timorẽ & penitentiã facta inse illicita
seplorant. Sed quia dictũ. ẽ. due penne
singuloꝵ iungebant᷑: Hoc fortasse intelli¬
git᷑. qđ non pennas ꝓprias eleuantes iun¬
gant. sed uniꝰ ad alterũ penna coniuncta
sit: ut penne uidelicet eleuate. uicissim
sibi in coniunctione concordent. Quainre
questio orit᷑. quia si due penne quȩ leuant᷑.
amorẽ & sp̃em. due uͦ quȩ corpora tegunt.
timorẽ & penitentiã designant: cur due
que ertense st̃. dicunt᷑ eẽ coniuncte: & due
que corpꝰ contegunt. ñ dicunt᷑. Sed in hac
re facilis largiente dõ ratio occurrit: qđ
ipsis ad alterutrũ coniuncte ñ sunt. timor

Expanded text:
aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? Quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat, nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, 1204 quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant. 7. Sed quia dictum est: Duae pennae singulorum jungebantur, hoc fortasse intelligitur, quod non pennas proprias elevantes jungant, sed unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae pennae quae elevant amorem et spem, duae vero quae corpora contegunt timorem et poenitentiam designant, cur duae quae extentae sunt dicuntur esse conjunctae, et duae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiente Domino, ratio occurrit, quoipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor
Abbreviated transcription (Latin):
ne.aut in cogitatione ñquã delinqnͣt.
Inde & beatus iob. qui ꝑfecta qͥdem
hominib dixerat: dĩ tam̃ uocẽ audi¬
ens. seq ipsũ de ipsa sua ꝑfecta locutio¬
ne rep̃hendens: dicebat. Manũ meã
ponã suꝑ osmeũ. In manu quippe. oꝑa¬
tio. in ore. locutio ẽ. Manũ gͦ suꝑ os
ponere. ẽ. peccata locutionis ꝑ uirtutẽ
quatuor i nitat᷑ aspicere: Ex quib.
duab ad suꝑiora ẽuolat: duab u̾
pennis corpꝰ contegit: quia p̃terita quȩ
egerat abscondit. Uideamus igitur:
quantus hunc amor ad celestia ele¬
crũ. Cognoscamꝰ quanta spe ad suꝑi¬
ora tollatur. Nostra conuersatio in
çȩlis. ẽ. Unde etiã saluatorẽ expectam
in tantis uirtutibi positꝰ adhuc timet.
Castigo corp̃ meũ. & seruituti subicio
ne fortasse cũ aliis p̃dicauerim. apse
reprob efficiar. Cognoscamꝰ. si hunc
mala fecisse penitet. Ego sũ minimꝰ
apłoꝵ: qui non sũ dignus uocari apls qm̃¬
ꝑscutus sũ ȩccłam dĩ. In cuiꝰ uerbis. quia

Expanded text:
cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta locutione reprehendens, dicebat: Manum meam ponam super os meum . In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere est peccata locutionis per virtutem quatuor innitatur aspicere, ex quibus duabus ad superiora evolat; duabus vero pennis corpus contegit, quia praeterita quae egerat abscondit. Videamus igitur quantus hunc amor ad coelestia elecrum . Cognoscamus quanta spe ad superiora tollitur: Nostra conversatio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspectamin tantis virtutibus positus adhuc timet: « Castigo corpus meum et servituti subjicio, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . » Cognoscamus si hunc mala fecisse poenitet. « Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari aposcutus sum Ecclesiam Dei . In cujus verbis quid
Abbreviated transcription (Latin):
amant celestia quȩ sperant: & sꝑant
que amant. Due uͦ corꝑa c̃tegunt: qͥa
timor & penitentia. ab om̃ipotentis
dĩ oculis. coꝵ mala p̃terita abscondt̃.
Due itaq ut dictũ ẽ penne iungunt᷑
sursũ: quando amor & spes. electorum
corda ad suꝑiora eleuant: & ad celes¬
tia suspendunt. Duȩ aut̃ penne tegt̃
corpora: quando eoꝵ mala p̃terita ã
conspectu et̃ni iudicis timor & peni¬
tentia abscondt̃. Ineo enĩ qđ se peccasse
meminerunt. qͥa ꝑtimescunt & deflent:
qͥl aliud quã corpꝰ cooꝑiunt. qͥ facta
carnalia ꝑ suꝑducta bona oꝑa. a distri¬
cto examine abscondunt: Scriptũ
quippe. ẽ. Beati. quoꝵ remisse st̃ iniqͥ¬
tates: &. quoꝵ tocta sunt peccata. Pec¬
cata enĩ tegimus: cũ bona facta. malis
actib suꝑponimus. Om̃e enĩ quod
oꝑit᷑. inferius ponit᷑: & hoc unde oꝑit᷑.
desuꝑ ducit᷑. Quando gͦ abdicamus
mala que fecimꝰ. & eligimus bona
quȩ faciamꝰ: quasi tegnen ei rei suꝑ¬

Expanded text:
nt quae amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni Judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt? Qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt. Scriptum quippe est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod operitur, inferius ponitur; et hoc unde operitur, desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegimen ei rei sup
Abbreviated transcription (Latin):
repudii accepit: ut iam uelut aliena
derelicta. faciat mala que uult. Zeli
dĩ flagella ñ sentiat: quatinus ad
eterna supplicia ꝓfundius descendat.
Sed soror eiꝰ iuda qm̃ dimissã israhe¬
liticã plebem in suis uoluptatib uidit.
ipsa quoq in ĩmunditia fornicationis
exarsit. Quia enĩ aspexit ad ulterã in
sua ꝑuersitate florere: etiã ipsa non ti¬
muit deterius pecadre. atq a coniun¬
ctione dñi quasi auiri legitimi cu¬
bili receclere. Unde necesse ẽ. ut pec¬
cantes qͦsq tunc consideremꝰ amplius
miseros: quando eos conspicimꝰ in
culpa sua sine flagello derelictos.
Hinc enĩ ꝑ salomonẽ dicit᷑. Auersio
paruuloꝵ interficiet eos: & ꝓsꝑitas
stultoꝵ ꝑdet illos. Qui enĩ adõ a¬
uertitur & ꝓsperat᷑. tanto ꝑditioni fit
ꝓximꝰ: quanto azelo discipline in ueni¬
tur alienꝰ. Dicat᷑ ergo. qui audit au¬
diat. & qui quiescit quiescat: qͥa
domus exasperans ẽ. Ac si aꝑte di¬

Expanded text:
repudii accepit, ut jam, velut aliena repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quatenus ad aeterna 1300 supplicia profundius descendat. Sed soror ejus Juda, quoniam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Qui enim a Deo avertitur et prosperatur, tanto perditioni fit proximus, quanto a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit quiescat, quia domus exasperans est. Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
tere. &ñ est reuersa. Ubi statim sub¬
ditur. qualit̃ ex emulatione eiꝰ etiã
iuda cecidit: que stare uiclebat᷑. Ait
enĩ. Et undit p̃uaricatrix soror eius
iuda. quia pro eo qđ mechata esset¬
auersatrix isrł dimisissem eã. & dedis¬
sem ei libellũ repudui: & ñ timuit pre¬
uaricatrix iuda soror eiꝰ. sed abiit. &
fornicata ẽ etiam ipsa. Ecce misericors
ds̃ contẽpnit᷑: & uocat auersantes se.
Sinũ miscđie aꝑit. quia peccanti dic̃.
ad me conuertere: & tam̃ non ẽ conuersa.
Sed quia om̃ipotentẽ dm̃ plebs isra¬
helitica deseruit. reuerti nolens: libellũ
repudiĩ accepit. Deseruit uidelicet
peccando: sed libellũ repudũ accepit.
in suis iniquitatib sine flagello rema¬
nendo. Anuna enĩ quȩ peccat. recedit.
Sed si eã post peccatũ prosꝑitas sequit᷑ ⁊
nulla disciplina. nulla districtionis in¬
crepatio reuocat ad cor: indiuisione
quã inter se & dñm fecit. etiam libellũ

Expanded text:
tere, et non est reversa . Ubi statim subtere, et non est reversa . Ubi statim subditur qualiter ex aemulatione ejus etiam Juda cecidit, quae stare videbatur. Ait enim: Et vidit praevaricatrix soror ejus Juda, quia pro eo qaversatrix Israhel dimisissem eam et dedissem ei libellum repudii et non timuit praevaricatrix Iuda soror eius sed abiit et fornicata est eDeus contemnitur et vocat, aversantibus se signum misericordiae aperit, quia peccanti dicit: Ad me convertere, et tamen non est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum
Abbreviated transcription (Latin):
alios conspiciunt aurẽ auertere. etiã
ipsi asalutis auditu deuiant᷑. Et
plerunq multi quiescere appetunt.
atq a cunctis mundi huiꝰ actib ua¬
care: nullis iam desideriis terrenis suc¬
cumbere: sed dũ uident alios inquiete
agendo ꝓficere.atq in hoc mundo di¬
uitus & honorib extolli: qͥa necdum
in uia rectitudinis firmi sunt: ad pra¬
ua oꝑa ex alioꝵ exemplo delabunt᷑.
Hinc ẽ eñĩ qđ in typo infirmantium
psalmista loquens. dicebat. Mei aut̃
pene moti sunt pedes. pene effusi sunt
gressus mei: quia zelatus sum in pec¬
catorib pacem peccatoꝵ uidens. hinc
iterũ dic̃. Dũ suꝑbit impius. incendi¬
tur pauꝑ. Hinc ad iheremiã ꝓpħam
uoce dñica de iuicla. &. israel dicitur.
Nunqͥd uidisti que fecerit auersa¬
trix isrł: Abiit sibimet ipsa suꝑ om¬
nem montẽ excelsũ. & sub om̃i ligno
frondoso: & fornicata ẽ ibi. W dixi.
cũ fecisset hec omĩa: ad me conuer¬

Expanded text:
alios conspiciunt aurem avertere, etiam alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviant; et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere, sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim quod in typo infirmantium Psalmista loquens, dicebat: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei , quia zelatus sum in peccatoribus, pacem peccatorum videns. Hinc iterum dicit: Dum superbit impius, incenditur pauper , Hinc ad Jeremiam prophetam voce dominica de Juda et Israel dicitur: Nunquid vidisti quae fecerit aversatrix Israel? Abiit sibimetipsa super omnem montem excelsum, et sub omne lignum frondosum, et fornicata est ibi. Et dixi cum fecisset haec omnia: Ad me conver
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa locutionis nr̃e grã non nob̃ sed
auditorib nr̃is collata sit. & rursus
quando loqui ñ possumꝰ. hi qͥ nob̃
cõmissi sunt minime nos diuidicent.
ne fortasse ñ ex nr̃o sed ex peccato au¬
dientiũ loqͥ minime possimꝰ: Ad
hoc ergo nob̃ cuncta de meritis nr̃is
incerta sunt. ut unã certã gr̃ãm te¬
neamꝰ. humilitatẽ: quatinus & nos
cũ loquim᷑. ex om̃ipotentis dĩ dono
hoc eẽ nrm̃ meritũ putemus. & qnͣdo
a locutione doctrine obmutescimus.
quãuis nr̃a culpa sit. uos tam̃ hanc
ẽẽ urãm specialit̃ credatis. ut dũ uicis¬
sim mala nob̃ tribuimꝰ.&. bona aliis¬
ꝑ ipsam humilitatis grãm fiat. ut do¬
ctrine sermo qui ablatꝰ fuerat. redeat.
Sequit᷑. Cum cuit̃ locutus fuero
Icibi: aꝑies os tuũ.&. loqueris ad eos.
Hec dicit dñs ds̃. Qui audit au¬
diat: .&. qui quiescit quiescat: quia
domus ȩxasperans ẽ. Sepe quidam
uerbũ dĩ audire desiderant: sed dũ

Expanded text:
ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed ipsa locutionis nostrae gratia non nobis, sed auditoribus nostris 1299 collata sit; et rursus quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatem, quatenus et nos cum loquimur, ex hoc esse vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut dum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis per humilitatis gratiam fiat, ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitur: « Cum autem locutus fuero tibi, aperies os tuum, et loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: qui auditdiat; et qui quiescit, quiescat, quia domus exasperans est. 18. Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Euntes docete om̃s gentes.
Propt̃ malos uero auditores. & indig¬
nam uitã eoꝵ qui docere debuerunt
sermo doctrinȩ subtrahit᷑: sic̃ heli ad
corrigendos filios chistricte increpatio¬
nis uerbũ non habuit: qͥa & eiꝰ ne¬
gligentia. & filioꝵ exigebat uita.
ut cũ eis & popłs caderet: & archa
dñi capta ad allophilos transiret.
Magna enĩ omĩpotentis dĩ ẽ gratia:
cũ inique agentib durus a docꝰtori¬
b sermo increpationis profert̃. Quo
contra nunc dicit᷑. Et eris mut᷑. nec
quasi uir obiurgans. Delinquentes &¬
enĩ obiurgasset: si digni ipsa obuirga¬
tionis grã fuissent. Sed cũ in doc̾tri¬
na atq silentio sit meritoꝵ tanta
diuersitas. ut sciri facile non possit.
utrũ ex auditoris an ex eiꝰ uitio qui
doctrine locũ uidet̾ tenere. docen¬
di sermo subtrahat᷑: qͥd aliud nob̃
quã seruari semꝑ in reb dubiis hu¬
militas iubetur. ut & quando loqͥ
possumꝰ ñ extollamur. ne fortasse

Expanded text:
citur: « Euntes nunc docete omnes gentes . » Propter malos auditores et indignam vitam eorum, qui docere debuerunt, sermo doctrinae subtrahitur, sicut Heli ad corrigendos filios, districtae increpationis verbum non habuit, quia et ejus negligentia, et filiorum exigebat vita, ut cum eis et populus caderet, et arca Domini capta ad Allophylos transiret Magna enim omnipotentis Dei est gratia cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui possumus non extollamur, ne fortasse haec
Abbreviated transcription (Latin):
subito corruũt: & eoꝵ penas infirmi ꝯspicũt:
ne qͦr culpas ĩpunitas existimãt. imitent᷑. Unde
hic qͦq eiꝰdem iudee desolatio subiun¬
gitur. que domus exasperans uocatur:
cũ ꝓtinus ꝓpħe suo dñs dicit.¬

Expanded text:
subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur. Unde hic quoque ejusdem Judaeae desolatio subjungitur, quae domus exasperans vocatur, cum protinus prophetae suo Dominus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑari morib uidetis. Qđ tamen
intelligere & aliter possumꝰ. Quidã
enĩ uerbũ audientes ñ audiunt:
qm̃ aurẽ ad sacrũ eloqͥum ponunt:
sed cor a mundi desideruis ñ euellunt
Et sunt ñ nulli qͥ quiescentes minime
quiescunt: quia aprauis qͥdẽ actib
otiosi sunt corpore : sed ꝑuersitatẽ oꝑũ
ex delectatione uersant inmente.
Hinc ẽ enĩ qđ de iuidea ad captiui¬
tatẽ ꝑueniente scriptũ ẽ. Uiderunt
eam hostes: & deriserunt sabbata eiꝰ.
Hostes quippe sabbata derident.
quando maligni sp̃e ouose menti
prauas cogitationes miciunt: ut & si
quiescit ab oꝑe: sion quiescat amaloꝵ
oꝑũ delectatione. Recte ergo nunc
dicit᷑. qui audit. audiat: quatinꝰ sic
fiat sermo in aure corporis. ut sonet
in aure cordis. Et qui quiescit quies¬
cat: ut prauitatis desideria repellant᷑
a cogitatione. cũ iam repulsa uident᷑
ab oꝑe. U ne maloꝵ sic̃ diximꝰ seqͣm. adungit᷑
qͥa domꝰ exasꝑansẽ. Mali aut̃ & sidiui dołant᷑.

Expanded text:
men intelligere et aliter possumus. Quidam enim verbum audientes non audiunt, quoniam aurem ad sacrum eloquium ponunt, sed cor a mundi desideriis non evellunt. Et sunt nonnulli qui quiescentes minime quiescunt, quia a pravis quidem actibus otiosi sunt corpore, sed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando maligni spiritus otiosae menti pravas cogitationes injiciunt, ut et si quiescit ab opere, non quiescat a malorum operum delectatione. Recte ergo nunc dicitur: Qui audit audiat, quatenus sic fiat sermo in aure corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut dixia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
inter holocaustũ & sacrificiũ distat:
quia om̃e qͥdem holocaustũ sacrificiũ
ẽ. non om̃e sacrificiũ holocaustũ. Sunt
enĩ multa que agunt᷑ in sacrificio. sed
holocausta ñ sunt: qͥa totã mentẽ in
amore spiritali minime incendunt.
Qui eñĩ sic oꝑant᷑ ea quȩ dĩ sunt. ut
tam̃ & quedã quȩ sunt scłi ñ relinqͣnͣt:
nimirũ sacrificiũ & ñ holocaustũ offe
runt. Qui aut̃ cuncta que mundi st̃
deserunt. & totã mentẽ igne diumi
amoris accendunt: hi nimirũ om̃ipo¬
tenti dño sacrificiũ & holocaustũ fiunt.
Simila itaq in sartagine. ẽ. munda
mens iusti in zeli spiritalis afflic̾tione.
quȩ ꝑ sollicitudinẽ animarũ frigituir:
ꝙ ñ solũ sacrificiũ. sed etiã holocaustũ

Expanded text:
inter holocaustum et sacrificium distat, inter holocaustum et sacrificium distat, quia omne quidem holocaustum sacrificium est, non omne sacrificium holocaustum. Sunt enim multa bona quae aguntur sacrificia, sed holocausta non sunt, quia totam mentem in amore spirituali minime incendunt. Qui enim sic operantur ea quae Dei sunt, ut tamen ea quae sunt saeculi non relinquant, nimirum sacrificiurunt; qui vero cuncta quae mundi sunt deserunt, et tota mente igne divini amoris accenduntur, ii nimirum omnipotenti Domino sacrificium et holocaustum fiunt. Simila itaque in sartagine est munda mens justi, in zeli spiritalis afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur, et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in conspectu om̃ipotentis dñi
ardet & lucet. Consꝑgat᷑ ergo oleo
mens quȩ in sartagine frigitur: quia
scĩ zeli distric̾tio necesse. ẽ. ut ex mise¬
ricordiȩ uirtute. & ardeat. & clarescat.
Amat enĩ eundẽ ipsum quẽ usequi
uidet᷑. Unde & calida in ocdorem sua¬
uissimũ dño offẽrri p̃cipit᷑: qͥa si amo¬
rem zelus non habet: ea que de sarta¬
gine offertur. calore simila amisit.
Et notandũ quis eã offerri p̃cipit᷑:
uidelicet sacerdos qui patri iure succes¬
serit. Ille enĩ sacerdos patri iure succe¬
dit. qui eẽ se omĩpotentis dñi filiũ mo¬
rib demonstrat:atq a nobilitate in¬
tima. oꝑũ suoꝵ ignobilitate ñ disere¬
pat. Quȩ in altari tota cremari p̃ci¬
pitur: ut uidelicet holocaustũ fiat.
Holocaustũ enĩ totũ incensũ dicimꝰ.
Unde & translatione altera hoc
in loco hȩc eaclem simila que in sartagine
frigit᷑: holocaustũ fieri iubet. Hoc aũ

Expanded text:
quae in conspectu omnipotentis Domini quae in conspectu omnipotentis Domini ardet et lucet. Conspergatur ergo oleo mens quae in sartagine frigitur, quia sancti zeli districtio necesse est ut ex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur calorem simila amisit. Et notandum quis eam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri dit, qui esse se omnipotentis Domini filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altare tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat: holocaustum enim totum incensum dicitur, unde et in translatione altera hoc in loco, haec eadem simila quae in sartagine frigitur, holocaustum fieri jubetur. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. indie extremi iudicũ inter eũ &
animã quã auitũs zelatur testis . ẽ.
ut && si audire is qui docet᷑ noluerit.
loctꝰor tam̃ pro zelo ꝗͣ exhibet. de
auditoris negligentia reus non sit:
Murũ ergo ferreũ inter se & ciuita¬
tem ponit: quia in ultionis tempore.
inde doctor a damnationisꝑiculo
munit᷑: unde nunc ꝑ zelũ custodiȩ
cordis frixurã patit᷑. Nullũ quippe
omĩpotenti dõ tale ẽ sacrificũ: quale
ẽ delus animarũ. Hinc enĩ psalmista
ait. Zelus domus tue comedit me.
Quantũ uͦ frixura cordis quȩ ꝑ spiri
simila in sacrificiũ iubetur. de qua
scriptũ ẽ. In sartagine oleo conspersa
frigetur: offerret eam calidã in odorẽ
suauissimũ dño. sacerdos qui patri
iure successerit: & tota cremabit᷑ in al¬
tari. Tunc enĩ simila in sartagine
frigitur: cũ munda mens iusti ꝑ zeli
scĩ ardorẽ cremat᷑. Que conspergi oleo
prȩcipit᷑. id ẽ caritas miscđie misceri:

Expanded text:
tur, in die extremi judicii, inter eum et tur, in die extremi judicii, inter eum et animam quam a vitiis zelatur testis est, ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo, quem exhibet de auditoris negligentia, reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia in ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum. Hinc enim Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum vero frixura cordis quae spiritalsimila in sacrificium jubetur. De qua scriptum est: In sartagine oleo conspersa frigetur, offeretque eam calidam in odorem sua vissimum Domino sacerdos qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc enim simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi per zeli sancti ardorem 305 crematur. Quae conspergi oleo praecipitur, id est claritatis misericordiae misceri,
Abbreviated transcription (Latin):
metallũ ẽ. & in sartagie cibus frigit:
qͥd ꝑ sartaginẽ ferreã. nisi spiritalis re¬
li fortis frixura signatur: Om̃is quip¬
pe spiritalis zelus doctoris animũ fri
git: qͥa ualde cruciat᷑. dũ infirmos
quosq et̃na deserere. & reb tẽporalib
delectari conspicit. Quã bene paulꝰ¬
sartaginẽ ferreã sumpserat: cũ zelo
animarũ cruciatus dicebat. Quis
infirmat᷑. & ego non infirmor:. Quis
scandalizatur. & ego ñ urorͤ Ipsum
suũ cor qđ animarũ zelo succende¬
rat. qͥd aliud quã sartaginẽ fecerat:
in quo amore uirtutũ contra uitia ar¬
debat: Quod enĩ urebat᷑ sartago
erat: in ardescebat enĩ & coquebat. qͥa
incendebat᷑ amaritudine: sed uirtutũ
alim̃ta p̃parabat ex sua afflicta cogi¬
tatione. Sed quid ẽ qđ eandẽ sar¬
taginẽ propħa int̾ se & eiuitatẽ mu¬
rũ ferreũ ponitꝰ: nisi qđ idem fortiꝰ
zelus qui nunc in mente doctoris agi¬

Expanded text:
metallum est, et in sartagine cibus frigitur. metallum est, et in sartagine cibus frigitur. Quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritgit, quia valde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere, rebus temporalibus delectari conspicit. Nullum qusartaginem ferream sumpsit, cum zelo animarum cruciatus dicebat: « Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? » Ipsum suum cor, quod animarum zelus succenderat, quid aliud, quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia accendebatur amaritudine, sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatione. Sed quid est, quod eamdem sartaginem propheta inter se et civitatem, murum ferreum ponit? nisi quod idem fortis zelus, qui nunc in mente doctoris agi
Abbreviated transcription (Latin):
inet ipsis conamur: plusquã necesse ẽ
lenitas mentẽ occupat: ut asꝑitatem
peccantib quã oportet minime ꝓpo¬
nat. Sepe uͦ dũ nob̃ messe incauta
lenitas displicet : zelus se insurorẽ trahit:
atq extra pauentie limitẽ. animũ cap¬
tuuiũi rapit. Quia ergo ꝑmixta simul
uitia atq adunata contra mentem
ueniunt: recte inp̃dicatoris ore contra
descriptã iherłm castra proponunt᷑.
Et qͥa aliquando singula hinc inde
sensũ feriunt: in giro arietes ordinant᷑.
Ponit gͦ p̃dicator arietes in giro. dũ
caute denuntiat. quã blande luxu¬
ria ꝑcutit: quã aspere impatientia
occidit: quã laboriose auaritia accen¬
dit. & interimit: quã tumide suꝑbia
extinguit. In giro itaq arietes ponere
ẽ: predicando ostendere qͥ undiq so¬
leant animã mucrones uitioꝵ ferire.
Sequit᷑. Et tu sume tibi sartaginẽ
ferreã: &. pones eam inurũ ferreũ int̃
te. & inter ciuitatẽ. Quia ferrũ fone

Expanded text:
metipsis conamur, plus quam necesse est metipsis conamur, plus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta lenitas displicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicdescriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde mentem feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat, quam caute luxuria percutit, quam aspere impatientia occidat, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere, est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. Sequitur: « Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem. » Quia ferrum forte
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: quia ualde difficile ẽ. ut qui
multa loquit᷑. non etiã mentiat᷑. Et
sepe mendaciũ etiam ꝑuirio tegitur:
ut ante humana iudicia ueletͥ. Suꝑ¬
bia quoq eẽ sine inuidia atq mani
gloria nullacenꝰ potest. Suꝑb &. enĩ
quisq honorẽ quẽ ipse ambit. aliis
inuidet. Et cũ hunc fortasse obtinue¬
rit: in elatione gloriȩ temporalis at¬
tollitur: atq qđ alios conspicit mini¬
me ꝑciꝑe potuisse. hoc se ꝑ manẽ głam
gaudet pre ceteris habere. Sciendũ
quoq ẽ. quia sepe ñ nulla uitia ad
mentẽ non simul ueniunt. sed suppo¬
nunt᷑. ut unũ alteri in temptatione sue¬
cedat. Et dũ aliud contra faciẽ uenit:
aliud uͦ in temptatione se ex latere
subicit: quatinꝰ dũ alteri resistitur. ab
altero mens decepta capiat᷑. Ipsa enim
quȩ suꝑius iam diximꝰ uitia. plerũq
se alia pro alus furtiue supponunt: siẽ
ñ nunquã dũ iram uincere in nobis¬

Expanded text:
ratur, quia valde difficile est ut qui ratur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam mentiatur; et saepe mendacium etiam perjurio tegitur, ut ante humana judicia veletur. Superbia quoque esse sine invidia atque inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim quisque honorem quem ipse ambit aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elationem gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime percipere potuisse, hoc se per inanem gloriam gaudet prae caeteris habere. 28. Sciendum quoque est quia saepe nonnulla vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, 1304 ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa enim quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam dum iram vincere in nobis