comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est: Respondent angłi xp̃m p̃cedentes ad infer¬
num. Ipse ẽ dñs fortis &e potens qͥ mortẽ uicit &e h¬
abolum. dñs potens in plio contra drabolum pͥncip̃e¬
ut̃m. quia alligauit fort̾e ⁊ nunc uenit eutere domĩ
eiꝰ ce diriꝑe uasa .i. confringe infernalia claustra.
&e educe c̃aptiuã caꝑtiuitatem. Attollite portas Ita
uirtutes ministre p̃cedentes xp̃m in ascensione: ad
alias cęlestes clamant. ut uiam dño uenienti aꝑiat¬

Expanded text:
est? Respondent angeli Christum praecedentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principvestrum, quia alligavit fortem, et nunc venit evertere domum ejus, ac diripere vasa, id est confringere infernalia claustra, et educere captivam captivitatem. Hier. Attollite portas, virtutes, ministrae praecedentes Christum in ascensione, ad alias virtutes coelestes clamant, ut viam Domino venienti a
Abbreviated transcription (Latin):
uit portas mortis. & patefecit sibi celestes ianuas.
implens qd̾ dixerat. Gaudete: qm̃ egouiq mundu
tum ipse ẽ rer quis ẽ iste rexgłȩ Res¬
Fortio ⁊ pot̾ens. quem tumtirmum &e opp̃s¬
ties te reparatam: immortalitate reddita. Infir¬
initate namq hominis soluta. que t̃ris debebatur:
ubi cum morte belligeratũ est: firmata ẽ clarifica¬
tio domini. ¶Sequit᷑ Attollite. uł tollite. Egit supra
coutra demones. hinc. iam itur in cęlũ . ł celestes ar¬
gelos alloquitur. qui solebant ab hominib adorari.
& exclamat ꝓpħa uttrum: dicens eis uos etiam cele¬
stes pͥncipes: tollite portas ur̃as. quas habetis ĩna¬
nunis hominum. qui adorant cȩlimiliciã. Ante xp̃i
nãq aduentũ. ꝑmittebant se boni angłi adorari. il¬
la adoratione quȩ dulia ẽ. non latria. ut fidi potius.
qͣm malis angłis: reuerentia exhibet᷑ ab hominibs
ẜ post in carnationẽ ex bumilitate. atꝙ subiectione
qua debent dño fuo: ꝓhibent homines adorare se.

Expanded text:
avit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . talis, et quaerit, Quis est iste rex fortis et potens: quem tu infirmum et oppreties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. Et exclamat iterum Propheta dicens: Vos etiam coelestes principes tollite portas vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant militiam coeli. Ante Christi namque adventum permittebant se angeli boni adorari illa adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare,
Abbreviated transcription (Latin):
ueet̾iis ostendens quom habeant᷑. Ibi. Quis ẽ homo.
Fecdataꝙ ut secure ualeat pet̾e quȩ secuntur pmit¬
tet de suo desidio ⁊ dilectione qͣm habet ergad̾m sic ad
inimoraceat. concuscat᷑. atꝙ cõꝑutrescit. Quid: aĩam
hum. facile enim t̾rena despicit: qui ad diuina con¬
mea infirmitate: iam in te confidonon in ine. qui pͥꝰ
mene confidens: uolui ẽẽ sicut ds. Unde ad hãc infirm¬
datecarm ꝑ duct᷑ le suꝑbia mea erubi. Iamgͦ in te so¬
loconfido. & ido: ñ erubescam:. ꝑ peccatum: qd̾ de me
ꝓcedat: de eo unde confido. qd̾ eẽt. si illud ꝑdem. spes
emm ñ confundit. slec etiam ꝑpeccatum. qd̾ fit ex ini¬
micoꝵ suggestione: illud ꝑdam. & hoc
me mumici mei.

Expanded text:
 ostendens quomodo habeantur, ibi quis est homo. Ecclesia itaque ut secure valeat petere quae sequuntur, praemittit de suo desiderio et dilectione quam habet erga Deum, sic ad in imo jaceat, conculcatur, atque computrescit, quid? animamdum. Alcuin. Facile terrena despicit, qui ad divina conmeam infirmitatem, jam in te confido, non in me, qui prius in me confidens volui esse sicut Deus. Unde ad hanc infirmitatem carnis perductus de superbia mea erubui. Jam ergo, in te solo confido. Et ideo, non erubescam per peccatum quod de me procedat, de eo unde confido: quod esset, si illud perderem. Spes enim non confundit. Nec etiam per peccatum quod fit ex inimicorum suggestione, illud perdam. Et hoc me inimici mei
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renoꝵ pͥncipum. ip̃e ẽ rexgłe. Ubi apud nos ẽ uirtu¬
tum. in hebreo habetur sabaoth. qd̾ int̾ꝑtat᷑ exerei¬
tuum. uł militiarum. uł uirtutum. ¶Alit̾. attollit
stollite: ⁊cͥ. srincipes dicit: demones. qui pͥncipari
hominib uolunt. ait gͦ. opͥncipes tenebrarum.
qui pͥmatum in hominib queritis: tollite pceta:
impediant dñm uenient̃e. quos statiustis mam¬
mis hominum. ut ꝑ eos ad decipiendos homines
intretis. dumn timent. ñ timenda. & cupiunt. ñ cu¬
pienda & uos porte et̾nales .i. aditus uitȩ et̃nȩ scit

Expanded text:
renorum principum ipse est rex gloriae. Ubi apud nos est virtutum, in Hebraeo habetur sabaoth, quod interpretatur exercituum, vel militiarum, vel virtutum. Aliter attollite vel tollite, etc. principes dicit daemones, qui principari hominibus volunt. Ait ergo: O principes tenebrarum qui primatum in hominibus quaeritis, tollite portas impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Et vos portae aeternales, id est aditus aeternae vi
Abbreviated transcription (Latin):
uibt̃. celestium uł t̾renarum. ip̾e ẽ rergłe etiã sup̃ ce
glorifi cato corꝑe. ꝑ git ille temptatus. suꝑ om̃s ange¬
bostendit ille ab angło p̾uaricatore tẽptatus. Nle
desceudentẽ ad inferos. uł ascendentẽ ad celos. Angł
eratis clausȩ: scił aditus celi: ingressus ꝑadisi: ele¬

Expanded text:
renorum, ipse est rex gloriae, etiam supra te glorificato corpore pergit, ille tentatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore tentatus. Nemo descendentem ad inferos vel ascendentem ad coelos, Angeeratis clausae, aditus coeli ingressus paradisi, ele
Abbreviated transcription (Latin):
terreins. querens i eis be¬
atitudinem. ꝑ hocenĩ qd̃
ait astabo: duo notat. scił¬
mentis directionẽ ad et̾na.
cuncta moueri. deus es. ⁊ ido. nou es uolens miqͥtat̃t
item:. astabo tͥ Astat ille do ut p̾sens: qui purus ẽ. & hoc:
tibi. non mutatur. & tunc: uidebo te. Non enim uidet
deum qui t̃renis inheret. s quim mane urtutũ do astat.
qm̃tu es ds non .uo. iniqͥtatẽ: Iniquitas: scił. mendaciũ:
homicidium: dolus: sunt. nox. qua transeunte: fit ma¬
ne. ut uideatur ds̃. & reddit hic causam. qͣre mane asta¬
bit. ⁊ uidebit. qm̃ d̾s ñ uult iniqͥtatẽ. qͣm si uellet: poss
ab iniqͥs uideri. sinc mane. Uere ñ uis iniquitatẽ. quia¬

Expanded text:
terrenis, quaerens in eis batitudinem. Per hoc enim quod ait, astabo, duo notat, mentis directionem ad aeternacuncta moveri. Deus es. Et ideo non es volens iniquitatem, Item, astabo tibi. Astat ille Deo ut praesens, qui purus est, et hoc mtibi: hoc non mutatur, et tunc videbo te. Non enim videt Deum qui terrenis inhaeret, sed qui mane virtutum astat Deo. quoniam tu Deus es non volens iniquitatem. Iniquitas, scilicet mendacium, homicidium, dolus, et hujusmodi sunt nox, qua transeunte fit mane, ut videatur Deus. Et reddit hic causam, quare mane astabit, et videbit. Quoniam Deus non vult iniquitatem, quoniam si vellet, posset ab iniquis videri sine mane. Vere n
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ adte. Qiͣ. oraui. nec sum exaudita. nec tn desistam. im¬
mo: adte orabo dñe. ñ in nocte pec̃coꝵ. s in mane. & q̃m¬
uocem meam. non in nocte: quam peccata fecerunt.
um lucis. que semꝑ creseit. ut nec incipientes excludan¬
tur. qui consuetudine & amore peccandi. discedentib:
quasi tenebris: incipiunt đm uidere. & in eo paulatim
ꝓficiunt. Et qr nondum exaudita ẽ: s ex audiendam
Dicit: Cur gͦ prus dixit exaudi ⁊ ñ exaudies: forsan:¬
qr supra clamauit. uolens in p̃senti audiri ⁊ id̾o dixit.
exaudi s qi in nocte clamauit: non ẽ exaudita. & qr ñ ẽ
audita: scntit: qͥdoporteat transire: ut audiat᷑. & id̾o
ait. exaudies uł suꝑius audita ẽ. s ñ intelligit se audi¬
tam. qr nondum uidet auditorẽ: nisi tenuit̾. Et ẽ sens:
Oraui: nec sentio me exauditam. & adhuc: ad te orabo
dies uocem in cam .i. intelligam me exauditam. Na

Expanded text:
 diceret oravi, nec sum exaudita; nec tamen desistam, imo ad te orabo, o Domine, non in nocte peccatorum, sed in mane vocem meam. Non in nocte, quoniam peccata fecerunt; um lucis, quae semper crescit, ut nec incipientes excludantur, qui consuetudine et amore peccandi discedentibus quasi tenebris et incipiunt Dominum videre, et in eo paulatim proficiunt, Aug. Et quia nondum exaudita est, sed se exaudiendam dicit, cur ergo prius dixit, Exaudi, et non, exaudies? Quia forsan supra clamavit, volens in praesenti audiri, et ideo dixit, Exaudi. Sed quia in nocte clamavit, non est exaudita. Et quia non est exaudita, sentit quid oporteat transire, ut audiatur. Et ideo ait, Exaudies. Vel superius exaudita est, sed non intelligit se exauditam, quia nondum videt auditorem, nisi tenuerit. Et est sensus: Oravi, nec sentio me exauditam; et adhuc, Ad te orabo,dies vocem meam, id est intelligam me exauditam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
amma inflamatur: & mox menbra in suum usũ
rapit ne seruiat cupiditati. Inde in leuitico p̃çipi¬
tur: ut adipẽ cum renuncłis offerant. qͥb int̾na
caritas sig̾catur. s ne putes hec holocausta de aĩa

Expanded text:
anima inflammatur et membra in suum usum rapit, ne serviant cupiditati. Inde in Levitico praecipitur, ut adipem cum renunculis offerant ; quibus interna charitas signatur. Sed ne putes haec holocausta esse
Abbreviated transcription (Latin):
nei .s. qui confidunt
in uircute corporis.¬
uł animi. in diuitiis.
de. iniquitas uͦ. de t̾renis. in quib adeostulti st̃
quia alii sunt: qͥ confidunt inuirtute sua .i. p̃su¬
munt in uirtute sua corporali. uł ingenii. & alii.
inflatur homo: quã de diuitiis: Et nota quia post
intrinsera quȩ nomine iurtutis sig̾cauit. ponit ex¬
fiora quȩ intelligitar ꝑ diuitias: & alii sunt qͥ ꝯfid̾t

Expanded text:
et, qui confidunt in virtute corporisel animi, in divitiis de terrenis, in quibus adeo stulti sunt, quia alii sunt. Qui confidunt in virtute sua, id est praesumunt in virtute sua corporali, vel ingenii, et alii, e enim inflatur homo magis, quam de divitiis? Et nota quia post intrinseca quae nomine virtutis significatur, ponit exteriora quae intelligit per divitias. Et alii sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
nunc tanquã de fracto uase: unguentũ ꝑ mundũ
diffusum ẽ. Uñ in canticis. Unguentũ effusũ ẽ nom̃
tia igne duiino: totam siluam mundi feruore sp̃s¬
sq̃ incenderunt. ⁊ lumine. uitatis impleuerunt.
Idem mnundꝰ etiã bene dicitur ciuitas munita

Expanded text:
nunc tanquam de fracto vase unguentum per mundum diffusum est. Unde in Canticis: Unguentum effusum est nomen tia igne divino totam silvam mundi fervore spiritus incenderunt, et lumine veritatis impleverunt. Item et idem mundus bene dicitur civitas munita,
Abbreviated transcription (Latin):
rubin aditum ꝑadisi. in cuiꝰ manu erat ignea rum
nouum qd̾ nouus homo aitulit. Nouus enĩ rex no¬
&e ascensione. ⁊ huiꝰmodi. Uñ in his p̃cipuis sollẽpnita¬
tib ministri eccłiȩ indiiti albis uł sericis ornam̃tiᷤᷤ
cantant: ⁊ legunt. ut nouum canticũ nemonis m¬
nouatus cantare p̃sumat. Canticũ dico: s. carmen
men non teatrale. s factũ ẽ ꝑ nouũ testam̃t̃. d̾oinꝗͣ¬

Expanded text:
rubim aditum paradisi, in cujus manu erat ignea rompnovum, quod homo novus attulit. Novus enim rex, noet ascensione, et hujusmodi. Unde in his praecipue solemnitatibus ministri Ecclesiae induti albis vel sericis ornamentis cantant et legunt, ut novum canticum nemo nisi innovatus cantare praesumat. Canticum, dico, scilicet carmen men, non theatrale, sed est per Novum Testamentum. Deo
Abbreviated transcription (Latin):
płalit̾: quia iam sunt plures¬
cipiet EaM. domus in ea ciuitate. Multi
enim sunt ȩccłiarũ ordines. una tñ ȩccłia. Dico:
cognoscet᷑. s hoc: ꝑ gr̃am suscipientis.⁊ hoc ẽ. cum
suscipiet ut medicus: eam curandã. Uł de fut᷑o
pot̾ legi scd̃m aliam litt̾am. sic. d̾s cognoscet᷑ in fu¬
suscipiet eam in ȩt̾na beatitudine. Comendat᷑¬
hic a benignitate

Expanded text:
pluraliter, quia jam sunt plures domos in ea civitate. Multi enim sunt Ecclesiarum ordines, una tamen Ecclesia. Dico cognoscetur, sed hoc per gratiam suscipientis. Et hoc est, cum suscipiet ut medicus eam curandam. Vel de futuro potest legi, secundum aliam litteram, sic: Deus cognoscetur, in fususcipiet eam, in aeterna 102 beatitudine. Hic commendatur a benignitate
Abbreviated transcription (Latin):
tate fidei. ⁊ conuenerunt in lapidem angulart̃.
⁊ hoc: in unũ .i. in unitate fid̾i. ⁊ morũ. in hac uni¬
tate. ñ est locus hereticis: ꝑ partes praui dog¬
matis concisis. qui dicunt. ecce hic ẽ xp̃c. ecce.
dentes. admirati
bati sunt: cõmo

Expanded text:
tate fidei. Convenerunt in lapidem angularem et hoc in unum, id est in unitatem fidei et morum. In hac unitate non est locus haereticis per partes pravi dogmatis concisis, qui dicunt: Ecce hic est Christus, ecce dentes sic admirati bati sunt, commo
Abbreviated transcription (Latin):
hominabile est apud dm. &e item. stat̾a dolosa: ab¬
hominabilis ẽ dño: & pondꝰ cquum uoluntas eius
de utraꝙ sententia simul ꝓceditur hoc modo. ad qͥd
hoc agunt: ut decipiant. alios. ipsi dico cxistentes. in
uulpes quas colligauit. sanson ad succendendũ mes¬
ses aliengenarum: inpostiorib conueniebant. fa¬
qes uͭ diuersas habebant. herenci enĩ uulpib simi¬
les: in prauitate erroris conueniunt. s contraria
tradentes. & adusus seipsos dimicantes: uictoriam
eccłie faciunt. Uł ita. & agit de hypocritis. qui ali¬
ud sunt: & aliud uideri uolunt. &e hoc ẽ. filii. ho
sunt m̃daces. quia falso examine fallunt intuen¬
tes qr iusti uideri uolunt. cũ suit fallaces. & hoc
ẽ qd subdit᷑ mendaces dico surit: in stat̾is .d. in libra
si de uanitate decepti. decipiant alios inidipsum.
.i. ꝑ hoc ip̃m qd̾ credun¬
iniquitate. & ra

Expanded text:
em: Statera dolosa abominabilis est Deo; et pondus aequum, voluntas ejus. . De utraque sententia simul proceditur hoc modo: Ad quid hoc agunt? ut decipiant alios, ipsi dico existentes in im sunt. Unde vulpes, quas colligavit Samson ad succendendum messes alienigenarum, in posterioribus conveniebant, facies vero diversas habebant. . Haeretici enim vulpibus similes in pravitate erroris conveniunt; sed contraria tradentes, et adversus seipsos dimicantes, victoriam Ecclesiae faciunt. Vel ita, et agit de hypocritis, qui aliud sunt, et aliud videri volunt. Et hoc est filii hominum sunt mendaces quia falso examine fallunt intuentes, quia justi videri volunt, cum sint mendaces. Et hoc est quod subditur: Mendaces, dico, sunt in stateris, id est in libra si de vanitate decepti, decipiant alios in idipsum, id est per hoc ipsum quod creduniniquitate,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa undiq ẽ calamitas Uł ita: Contristatus sum. ⁊ afflic̃¬
tus: ꝑ penitentiã. & humiliatꝰ nimis. humilitate pe¬
ore:. fieri solet. Iste uͦ rugit a gemitu & ñ in uoce. & est¬
qd̃ quia non optinebam: gemebam. ⁊ ille gemitus. erat
tus mentis. Om̃is gemitꝰ qui de extiorib ẽ. carnis est

Expanded text:
Vel ita: Gl. int. Contristatus sum et afflictus per poenitentiam, et humiliatus sum nimis, humilitate poenvoce fieri solet. Iste vero rugit a gemitu, non in voce. Et estquod quia non obtinebam, gemebam. Et ille gemitus erat ctus mentis. Omnis gemitus qui de exterioribus est, carnis est;
Abbreviated transcription (Latin):
mea. &e ita: non ẽ in toto
donec anima exuat᷑ illisionib & corpꝰ induat᷑ sani¬
tate. Illusiones anime: infinitȩ sunt. que aliqͣndo
uix orare sinunt. Imagines corporũ occurrunt. &
tͣnsis de hac in illam. uenit obluno. recordaris hoc
ꝓ illo. & huĩmodi. heȩ pellentur: cũ uidebimꝰ u̾itatẽ:
Grã d̾i. uł ita. ut ꝑ lumbos accipiamꝰ carnalitatem .i.
sensualitatẽ. que a diabolo fatigat᷑. & corpꝰ affligitur.
qiͣ . d. Nonsolum mea infirmitate pecco. s ⁊ diabolo .i. ꝑ
diabolum. qͥ corpꝰ affligit. & aĩam fatigat uanis ima¬
ꝑ sagitas:. non erat mea sanitas. Afflictꝰ sũ. Duo¬
Afflictꝰ sum &e humi dit nonc̃ sancas

Expanded text:
et ita non est in toto donec anima exuatur illusionibus et corpus induatur sanitate. Illusiones animae infinitae sunt, quae aliquando vix orare sinunt, imagines corporum occurrunt, et transis de hac in illam: venit oblivio, recordaris hoc pro illo, et hujusmodi. Hae pellentur, cum videbimus veritatem r., Gl. int. ut per lumbos accipiamus carnalitatem, id est sensualitatem, quae a diabolo fatigatur, et corpus affligitur. Quasi dicat: Non solum mea infirmidiabolus, qui corpus affligit et animam fatigat vanis imaper sagittas, non erat in ea sanitas. VERS. 8.--Afflictus sum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iam peccato iterũ ꝯsentit᷑. & corruptȩ sunt dũ ad ac¬
tum ducit᷑. & hoc totum: a facie insipientiȩ meȩ .i. ꝑ
stulticiam meã. qͣ. non sum usus uirib in baptis moͥ
receptis. Mͣ .d. Michi. ñ do imputo. & hoc idẽ est. quod
alia. lit̃. aliis. ꝑ exemplum & putuert̃ alia. lit̾. inͥ ipsi:
patet: quia ñ est iste sanus: qr cicatrices ħt. quȩ pu¬
tuerunt. sibi. ⁊ fecent aliis. ut ab eis auersi. odoremꝰ
salbm ȩt̾num. & geinamꝰ. currentes cum sponsa: p̃t
liter iniquitates
Quia putruerun.¬
humiliabit᷑. adcoiste incuruat᷑ est: ut ñ possit se eri¬
gere ut curua mulier. qͣminuenit dñs decẽ ⁊ octo
annis curuam. qͣm erexit. uł incuruatus sũ .i. terreuiᷤᷤ¬

Expanded text:
cum jam peccato iterum consentitur et corruptae sunt, dum ad actum perducitur. Et hoc totum a facie insipientiae meae, id est per stultitiam meam, quia non sum usus viribus in baptismo receptis: quod mihi, non Deo imputo. Et hoc idem quod , Aug. aliis per exemplum. Et putruerunt, alia littera. Mihi ipsi patet quia non est iste sanus, quia cicatrices habet, quae putruerunt aliis, et fetent sibi, ut ab eis aversi odoremus sabbatum, et gemamus: Currentes cum sponso post liter iniquitatesQuia putruerunhumiliabitur , a Deo iste incurvatus est, ut non possit se erigere, sicut curva mulier quam invenit Dominus decem et octo annis curvam, quam erexit. Vel, incurvatus sum, Au
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ in palatiosuo sedens: iudit ber¬
sabee uxorẽ urie lauantẽ se. & concu¬
piuit eam. & ad se uocatam cogno¬
uit. Comꝑto aut̃ qd̾ ꝑ eum eẽt fac¬
tagranida. reuocauit ab expeditio¬
ne uriam. si forte ad uxorem intra¬
ret: ut eus concupitu grauida eẽ¬
putaret᷑. Urias aut̃ noluit: dum
in castris ppłs de laboraret. Scripsit gͦ rex duci
excrctus ioab ut uriam poneret in illa parte plii
ubi occideret᷑. hac epła suę mortis urias accepta.
dedic ioab. quiita fecit sicut p̃ceꝑat damid. & occu¬
bunt urias. Sie gͦ dauid cum adult̾ii culpã celasset:
natham ꝓpha iimissus a ło: intrauit ad eum. ce
quesiuit᷑ ab eo de aiuite iudicium. qui cum hr̃et
centum oues: uicmo pauꝑi solam quam habebat
ouiculam rapuit. Cum aut̃ uidicaret clauid: bunc
cẽ dignum morte. Respondit nathan. Sic & tu fe¬
cisti. qui cum multas uxores &e concubinas hab̾es
unam qͣm habebat urias raꝑuisti. Ad uocẽ gͦ. ꝓpħs

Expanded text:
palatio sedens, vidit Bersabee uxorem Uriae, lavantem se, et concupivit eam, et ad se vocatam cognovit. Comperto autem quod per eum esset fagravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida retur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan propheta immissus a Deo intravit ad eum, et quaesivit ab eo judicium de divite, qui, cum haberet centum oves, vicino pauperi solam quam habebat oviculam rapuit. Cum autem judicaret David hunc esse dignum morte: Respondit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum haberes multas uxores et concubinas, unam quam habebat Urias rapuisti. Ad vocem ergo prop
Abbreviated transcription (Latin):
dis:. quẽ bella ñ uicerat. Dauid aũt hic ponitur in
exemplum. ñ. cadendi. ñ: ꝓsꝑitatis ocia affectand.
s si cecideris. resurgendi. & ne desꝑes de peõci im¬
manitate. cum uideas dauid post reatum homi¬
eudii ⁊e adultui. ꝑpenitentie humilitatẽ. do placuiᷤᷤ¬
se. llam arguente cum nathan ꝓpħa: rex ñ erubuit
pecem publiee confiq. ñ se excusauit. ut solet homo
peq se penas exegit. quas uix ferret aliquis eoactꝰ

Expanded text:
a non vicerunt. David autem hic apponitur in exemplum non cadendi, non prosperitatis otia affectandi, sed si cecideris resurgendi. Et ne desperes de peccati immanitate, cum videas David post reatum homicidii et adulterii, per poenitentiae humilitatem, Deo placuisse. Nam arguente eum Nathan propheta, rex non erubuit peccatum publice confiteri. Non se excusavit, ut solet homo, et a se poenas exegit, quas vix ferret aliquis coac
Abbreviated transcription (Latin):
.i. discussiomi quia factum conceditur. scđm mĩam. t.¬
miseđiam confugio. ut grauib uulm̾b tyriacam
remissionis infundas. miscdiam dico: magnam.
quia magna ẽ miscria mea. & ido: magnam exigit
medicinam. De graui enim peceato desꝑandum es
ta sit. B̾ene gͦ dicit: magnam: que de cȩlodm de¬
posuit.⁊ corpore induit. ut pateretur.⁊ moreret᷑
ꝑ quam credebat iste se facile absolu. ꝑ qͣm scie¬
bat ce humanũ genus liberari. Quid gͦ non pot̾at
dare: cum scdm se rogatur ds ignosc̾e: Et mi¬
tudinem mise¬
rationum tua¬
rum: dele iniqͥ

Expanded text:
est discussioni, quia factum conceditur, secundum est discussioni, quia factum conceditur, secundum misericordiam confugio, ut gravibus vulneribus ciriacam remissionis infundas. Misericordiam dico magnam, quia magna est miseria mea, et ideo magnam exigit medicinam; de gravi enim peccato desperandum eta sit. Bene ergo dicit, magnam, quae de coelo Deum deposuit, corpore induit, ut pateretur et moreretur, per quam credebat iste se facile absolvi, per quam sciebat genus humanum liberari. Quid ergo non poterat dare, cum secundum se rogatur Deus ignoscere? VEtudinem miserationum tuarum dele iniq
Abbreviated transcription (Latin):
s. apio uidice miscłiam pecit. Alibi gͦ districtiora
fortiorib. hic temꝑata puidio infirmis. forsansd̃o
dicit᷑. Docebomiquos uias tuas. ⁊ impii ad te ꝯu̾ertent᷑.
quia p̃̾uidit ꝑ hunc psalmum plures pecit̃os ueniã.
remissionis ẽ. Iubileus quippe amiiꝰ. in lege erat qn¬
uł remittens dicebat᷑. Ita ꝑ penitentialẽ humili¬
Intentione: monet ad penitentiam. Modꝰ guinq
sunt particiones Prima pars: ẽ dep̾catio ubi cap
re debet. nisi: quia iste satisfecit. qd̾ est a sua ꝑsona
captare. Scdo: ex auctoritatedi manifestantis: con¬
fidentia ablutionis ostenditur. ibi. Incerta. ⁊c̃.⁊er¬
cio. ex confidentia securus: petit deletionem pecẽ.¬
⁊plenam restitutionẽ. ibi. Au̾te faciẽ.t. ⁊c̃. Quarto:
dicit. quid restitutꝰ ꝑsoluat. ibi. Docebomiqͦs. ⁊c̃. Qͥn¬
to. de edificatione ierłm ppħat. ibi. Benigne fac. ⁊c̃.
Dauid g̾ ñ excusans pecem. s publice confiten: ait.

Expanded text:
 pio petit misericordiam. Alibi ergo districtiora fortioribus; hic temperata providit infirmis. Forsan ideo dicet, docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur, quia praevidit per hunc psalmum plures petituros veniam.remissionis. Jubileus quippe annus in lege qvel remittens dicebatur. Ita per poenitentialem humiliIntentio: Monet ad poenitentiam. Modus: Quinque sunt partitiones. Prima pars est deprecatio, ubi captre deberet, nisi quia iste satisfacit, quod est a sua persona captare. Secundo ex auctoritate Dei manifestantis confidentia ablutionis ostenditur, ibi, incerta, etc. Tertio ex confidentia securus petit dilectionem plenam restitutionem, ibi, averte faciem tuam. Quarto dicit quid restitutus persolvat, ibi, docebo. Quinto de aedificatione Jerusalem prophetat, ibi, benigne fac Domine. David ergo non excusans peccatum, sed publice confitens, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ab omib timnebat᷑. Uñ hic sp̃ualiter humilitas
ostenditur quȩ ad eopenitentib ualet. Inde c̃ qd̾
Sepenitentiat pͥs plus aliis freq̃ntat᷑ in ȩccłia. quia
hic magis humilitas ostenditur. & quia hic tẽꝑatũ¬
implere. quia hic uichil difficile dicit᷑: ut in aliis.¬

Expanded text:
Unde hic specialiter humilitas ostenditur, quae adeo poenitentibus valet. Inde est quod hic poenitentialis psalmus plus aliis frequentatur in Ecclesia, quia hic magis humilitas ostenditur, et quia hoc est temperatuimplere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s dauid. Per
dauid: hic in¬
delligit᷑ eccłia.
Qd hic gemit int̾
malos. habens
cum cis multa
ñ habet cõmunẽ causã meritoꝵ ⁊⁊ id̃o. petit ab eis¬
in futuro seꝑari. & ẽ. Eg almꝰ iste tendens in finẽ: est
dauid .i. corporis. xp̃i. qd hic loquit᷑. Et ẽ ps̃ iste contra
Scd̾o: agit de leticia finali .i. quȩ erit in fine. ꝓ qͣ laudat
in tͥbulatione.ibi. Et intbo Uidens gͦ nunc bonos
cum malis corpore: uolens ab eis seꝑari nunc aĩo:
in futoͣ etiam loco. exclamat. O ũs. iudica me. in futõ:¬

Expanded text:
d. Per David hic inlligitur Ecclesia, od hic gemit inter malos, habens cum eis multa non habet communem causam meritorum. Et ideo petit in futuro ab David, id est corporis Christi, quod hic loquitur. Et est iste psalmus contra Secundo agit de laetitia finali, id est quae erit in fine, pro qua laudat in tribulatione. Ibi, et introibo. Videns ergo nunc bonos cum malis, corpore volens ab eis separari, nunc animo, in futuro etiam loco exclamat: o VERS. 1.-- « Ju
Abbreviated transcription (Latin):
ne misedia: quo ibo: Suniqͥtates obseruaius.
litur. uł mitigatur: ut in etum penȩ: suꝑet spes
głȩ. Om̃is tñ homoiudicium horret. Quid enun
faciet uirgula desert: ubi concutit᷑ cedrus ꝑa
merita. quȩ sunt causa uitȩ.degente ñ scã. cũ qͣ
me. hic in p̃senti: ne ab eis corrumpar. Ułde futo
totũ accipi pot̃. sic. Iudica me ds. hec dicendo. non
petit sua pecc̃a. discuti. qd̾ ꝑicłosum ẽ. quia astra¬

Expanded text:
ne misericordia, quo ibo? Si iniquitates observaveris, litur, vel mitigatur, ut metum pene superet spes gloriae, omnis tamen homo judicium horret. Quid enim faciet virgula deserti ubi concutitur cedrus pamerita, quae sunt causa vitae; de gente non sancta, cum qua me hic in praesenti, ne ab eis corrumpar. Vel de futuro totum accipi potest, sic: Judica me Deus, haec dicendo, non petit peccata sua discuti: q
Abbreviated transcription (Latin):
ficationẽ ut fugiant¬
di me. et ut in fut᷑o: libentur ab erumpniᷤᷤ¬
scħ. dilectitui: saluum me fac dicit genalis iustus:
collocando. in dext̾atua. ubi ẽ uera salus. Qt̃ fac: ut
stemus ad dexteram. de temporal salute fiat ut
uis. S aporem babet iste de ualle salmarũ: qui et̾na
petit. de his. semꝑ audit᷑ iustus. de t̾rens ñ:nis u¬
tilit̾. & exaudime. quia iam pcto qd̾ dare uis. Et
necesse est hoc:. quia Os̃locutus ẽ in scõ suo.l.

Expanded text:
ficationem, ut fugiant. Et ut in futuro liberentur ab aerumnis saeculi. Salvum me fac dicit generalis justus, collocando in dextera tua, ubi est vera salus. Quasi dicat: Fac ut stemus ad dexteram tuam, de temporali salute, fiat ut vis. Saporem iste habet de valle Salinarum, qui aeterna petit. De his semper auditur justus, ut de terrenis non nisi utiliter. Et exaudi me, quia jam peto quod dare vis. Et necesse
Abbreviated transcription (Latin):
inconsũmatione.
cabitur ab apłis. qd ubi habundauit delictum
execrationis. ⁊ m̃dacii. suꝑhabundauit ⁊ gr̃a ꝑfec¬
tionis. ⁊ ꝑtinuit ad medicinam humilitatis: in¬
maledicto: qd̾.s. putastis in aledictum pendentem
dib ut mentirent᷑: annunciabunt᷑ ꝯsũmationeᷤ
.i. idõ magis ꝑficiunt᷑: qr in his dep̾hensi sunt.
& hoc totum factum ẽ: in ira consummationis.

Expanded text:
in consummatione. cabitur ab Apostolis: Ubi abundavit delictum exercitationis et mendacii, superabundavit gratia perfectionis; et pertinuit ad medicinam humilitatis et inlicet quod putatis maledictum pendentem dibus ut mentirentur , annuntiabuntur in consummatione, id est ideo magis perficiuntur, quia in his deprehensi sunt. Et hoc totum factu
Abbreviated transcription (Latin):
inique agere. Et nnq̃ iamceciderant¬
dicit. nolite iniq̃ agͥe.
& delinq̃ntib .i. pecc̃a defendentib. nolite exaltare
ditatẽ: ne defendatis ꝑ elationẽ. Si sani ñ audistis:
uł iacentes surgite. ñ uos excusctis. Maximum enum¬
c̃ iuiciũ: excusationis. slam qͣsi cornu erigit: qͥ pecc̃a
sitatẽ stellarum. Se

Expanded text:
inique agere. Jam ceciderandicit: Nolite inique agereet delinquentibus, id est peccata defendentibus, dixit: Nolite exaltare ditatem, ne defendatis per elationem; si sani, non audistis. Vel jacentes surgite, non vos excusetis. Maximum est vitium excusationis. Nam quasi cornu erigit, qui per alessitatem stellarum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
est .i. a stabilitate iuir¬
tutis ⁊ iusticiȩ. in diuer¬
sas diffluit concupis¬
centias. Dem̃ exponit.
qͣm t̾ram dixit. &. ꝓ .i.¬
om̃s qͥ. ha. in ea. Ipsa
enim t̾ra. defluxit in

Expanded text:
est a stabilitate virtutis et justitiae in diversas diffluit concupiscentias. Deinde exponit quam terram dixit. Et, pomnes qui habitant in ea; ipsa enim terra defluxit in
Abbreviated transcription (Latin):
dat: ꝑ figurã epinome id̃e repetit: aliis u̾bis. dicens.
&e iusticiam tuam .i. iustum iudicium. da filio regis.
.i. tui qui es rex. & id̃o ñ usurpat regnum: qi filius
regis est. ut diximꝰ. hic ẽ epynome .i. creba sententiȩ
repeticio. Repcticiones aũt eisd̃e ułaliist̾biᷤᷤ factȩ mul¬
tum cõmendant diuina eloquia. quȩ maxime sunt
in psalmis. & in eo gene sermonis: quo affectus ani¬
mi ẽ mouendꝰ. Dico:. da iudicium. ad quid: Iudi¬

Expanded text:
dat, per figuram epimonem, idem repetitur aliis verbis, dicens: Et justitiam tuam, id est justum judicium da filio regis, id est tui, qui es rex. Et ideo non usurpat regnum, quia filius regis est ut diximus. Hic est epimone, id est, crebra repetitio. Repetitiones autem eisdem vel aliis verbis factae, multum commendant divina eloquia, quae maxime sunt in psalmis, et in eo genere sermonis quo affectus animi est movendus. Dico, da judicium, ad quid?
Abbreviated transcription (Latin):
pacem .i. xp̃m. pacem dico. nunciandam: popłof¬
uł ita. ut sit distinctio int̾ pacem. & iusticiã. montes
.s. mnaiores. suscipiant pacẽ humilitatis: popło .i. ad¬
opus popłoꝵ. ut ñ se exferant .i. extollant ꝓsua
maioritate. Excellentes quippe meccłia: pac de¬
bent uigilanti ntentione ꝯsulere. ne ꝓpt̾ suos ho¬
nores suꝑbeagendo scismata faciant. imitatis

Expanded text:
Christum. Pacem dico nuntiandam populo fihristum. Vel ita, ut sit distinctio inter pacem et justitiam. Montes, scilicet majores, suscipiant pacem, humilitatis, populo, id est ad populum, ut non se efferant, id est extollant pro sua majoritate. Excellentes quippe in Ecclesia paci debent vigilanti intentione consulere, ne propter suos honores superbe agendo schismata faciant, unitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cernat eum: añ suis
⁊ pauꝑes.t. in uidicio.
Isti: sunt popłs dei.
.scił. humiles. ñ suꝑbi. Dicendo¬
in uidicio. tuim. & taos: ostendit omnia
quȩ sunt. patris: eẽ filii. & econu̾so. Suscipiant¬

Expanded text:
cernat eum a non suis; et pauperes tuos in judicio. Isti sunt populus Dei, scilicet humiles, non superbi. Dicendo, tuum et tuos, ostendit omnia quae sunt Patris esse Filii, et econverso.
Abbreviated transcription (Latin):
&e qͥ mala dicit: dolose laudando: uñ hic dic̃. qui
Dicut mͥ. euge euge. ut̃q malꝰ est. & cauendus.

Expanded text:
 qui mala dicit dolose laudando: unde hic dicit: Qui dicunt mihi: euge, euge. Uterque malus est et cavendus.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib &e ante tẽpora. ante que ẽ et̾nũ. s ꝑlunã
que crescit & decrescit: maluit designare increm̃¬
ta: &e defectus mortalium. &e ẽ sensꝰ &e ip̃e ꝑmane¬
decessione & accessione mortalium. uł ita. ut ꝑso
lem accipiatur ds pat̾. cum qͦ ꝑmanet filius qͥ ẽ qͣi
splendor ⁊ radiͦ solis. & ẽ: humiliabit .i. uincet dia bo¬
lum: in passione. uicto diabolo: ꝑmanebit splendor
.i. filius: cũ sole .i. cum patre. sedens ad dext̾am patͥs
in ȩt̾num. & hoc añ lunã gen̾ationis generationum.
qr ipse ẽ pͥmogenitꝰ ex mortius p̃cedens eccłiam:

Expanded text:
temporibus, et ante tempora, ante quae est aeternum. Sed per lunam quae crescit et decrescit, maluit designare incrementa et defectus mortalium. Et est sensus: Et ipse permanedecessione et accessione mortalium. Vel ita, ut per solem accipiatur Deus Pater, cum quo permanet Filius, qui est quasi splendor et radius solis. Et est humiliabit, et vincet diabolum in passione. Et victo diabolo, permanebit splendor, id est Filius, cum sole, id est cum Patre, sedens ad dexteram Patris in aeternum. Et hoc, ante lunam generationis et generationum, quia ipse est primogenitus ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
ce esurit iusticiam. Ille uͦ diues. nullius egens. lum̃
meum. Uł ita ꝯtinua. Ipsi de d̾o illud dicant. s de se
ita sentiant: ut dicant: ego sum egenꝰ. ⁊c̾. uł ita as¬
sumit iste uba dĩ sibi. qui in p̃cedenti psalmo. de se
hec ead̾e dixit. Q. d. Illiqui qui q̃runt aĩam meã: st̃
sufficiens michi. qr ⁊ mundanas copias ñ habet.¬
& intus. ubi ẽ diues. semꝑ ambit. desid̾at. accipit.
s o d̃s adiuua me in mundi tribulatione. Ecce.

Expanded text:
et esurio justitiam ; ille vero dives, nullius eges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud dicant, sed de se ita sentiant, ut dicat: Ego sum egenus, etc. Vel ita: Assumit iste sibi verba Dei, qui in praecedenti psalmo de se haec eadem dixit. Quod illi qui quaerunt animam meam sunt insufficiens mihi, quia et mundanas copias non habet, et intus ubi est dives, semper ambit, desiderat, accipit. Sed o Deus adjuva me in mundi tribulationem. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. dilexit. Cȩlestis hereditas: pulcritudo ẽ. xp̃i¬
ani popłi. in qua speciosus erit. fulgens sicut sol.
qͥ nnc c̃ abiectus. uł in ꝑsona apłoꝵ sic. Elegit¬
nob̾ dare. ħeditatẽ suã.s. multoꝵ popłoꝵ. ut co¬
lamus eam. gladio ꝑdicationis. corda eoꝵ ferien¬
miles iacob. uł significatos a iacob .s. qui t̾retia
dant ꝓ celestib. ut iacob fecit. qui dedit eduli¬
um sentis: ꝓ primogentis esati. qd̾ fuit ex
gr̃a di. quia eum dilexit: esau reꝓbato. uñ¬

Expanded text:
Jacob dilexit. Coelestis haereditas pulchritudo 101 est Christiani populi, in qua speciosus erit, fulgens sicut sol, qui nunc est abjectus. Vel in persona aposnobis dare haereditatem multorum populorum, ut colamus eum, gladio praedicationis corda eorum feriensimiles Jacob, vel significatos a Jacob, scilicet qui terrena dant pro coelestibus, ut Jacob fecit, qui dedit edulium lentis pro primogenitis Esau , quod fuit ex gratia Dei, quia eum dilexit, Esau reprobato. VE
Abbreviated transcription (Latin):
De turre .i. de arce
contemplationiᷤ.¬
loquitur imis.l.
herentib terrȩ.
a.d. o̾ qr ñ moue¬
bor. gͦ. quousꝙ
tanqͣm pariet in. dumenul tea

Expanded text:
de turre, id est de arce contemplationiloquitur imis, haerentibus terrade turre, id est de arce contemplationiloquitur imis, haerentibus terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
uelamento alarum eius munitꝰ: ñ mouebor ab
eo amplius. qͥ madam qͥdem motꝰ fui. s ñ mouebor¬
ampliꝰ. uł ñ mouebor amplius: ut prius motus
fui carnis infirmitate: & ide dicit hic. qd̃ ialio
psalmo. Quod enim dicit hic: Nonne d̾o subrecta
exit aĩama: hoc ẽ qd̾ alib d̃r. Nlon ueniat mͥ pes

Expanded text:
velamento alarum ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplius, ut prius motus fui carnis infirmitate. Et dicit hic idem quod in alio psalmo. Quod enim dicit hic: Nonne Deo subjecta erit anima mea; hoc est quod alibi dicitur: Non veniat mihi pes
Abbreviated transcription (Latin):
tura leticia: cũ. uul
tuo .i. ut nichil ult᷑
desiderent: cũ facie
ad faciẽ te uiderint. in qͥb qr ego sum: dico: ad ĩplebi
me & int̾im: sunt eis delectationes in itine hurꝰuitȩ.
Delectationes dico: ꝑducentes eos. usꝙ infinẽ.i.usq ad

Expanded text:
aetitia cum vultu tuo, id est ut nihil ultra desiderent cum facie ad faciem te viderint, in quibus quia ego sum, dico, adimplebis me, et interim sunt eis delectationes Gl. int. in itinerDelectationes dico, perducentes eos usque in finem, id
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm malis angłis: reuerentia exhibͥet᷑ ab hominibs
s post in curnationẽ. ex humilitate atq subiectione
quã debent dño fuo: ꝓhibent homines adorare se
ut intelligant humianam naturam: in xp̃o. suꝑon
iohioNolime adorare. conserius enł tuuis sum. &

Expanded text:
exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homines se adorare, ut intelligant humanam naturam in Christo super  dixit Joanni: Noli me adorare, conservus enim tuus sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ: ans uirtu głe itraturũ &e quert
Quis ẽ iste rex głe: Res¬
fortis ⁊ pot̾ens. quem tunfirmum ac opp̃s¬
¶E.  sum putasti. Ip̃e ẽ dñs poteus in p̾lio. libi
ties te reparatam: immortalitate reddita. Infir¬
itate namq hominis soluta. que t̃ris debebatur:
ubicum morte belligeratũ est: firmata ẽ clarifica¬
tio domini. ¶Sequit᷑ Aitollite. uł tollite. Egit supra
coutra demones. hinc. iam itur in eclũ .i. cȩlestes an¬
gelos alloquitur. qui solebant ab hominib adorar
ee exclamat ꝓpħa iterum: dicens cis Uos etiam cȩle¬
stes pͥncipes: tollite portas ur̃as. quas habetis ina¬

Expanded text:
e intraturum, et quaerit: Quis est iste rex glorfortis et potens, quem tu infirmum et oppressum putasti. Ipse est Dominus potens in praelio, ubi ties te reparatam immortalitate reddita. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vel, tollite; egit supra contra daemones, hinc jam itur in coelum, id est coelestes angelos alloquitur, qui solebant ab hominibus adorari. Et exclamat iterum Propheta dicens: Vos etiam coelestes principes tollite portas
Abbreviated transcription (Latin):
est : Respondent angłi xp̃m p̃cedentes ad infer¬
num. Ipse ẽ dñs fortis & potens. qͥ mortẽ uicit ce h¬
abolum. dñs potens mp̃lio contra drabolum pͥncipe
ce educe c̃aptiuã csptiuitatem. Attollite portas. Itm¬
uirtutes ministrȩ p̃cedentes xp̃m in ascensione. ad
alias celestes clamant. ut uiam dño uementi apiat᷑.
ianuȩ. & et̾narum edium ualuȩ. & intbit rex głe
incelũ. ut ad dext̾am patris int̾pellet ꝓ nob̃. I p̾eaut

Expanded text:
est? Respondent angeli Christum praecedentes ad infernum: Ipse est Dominus fortis et potens, qui mortem vicit et diabolum; Dominus potens in praelio, contra diabolum principeet educere captivam captivitatem. Hier. Attollite portas, virtutes, ministrae praecedentes Christum in ascensione, ad alias virtutes coelestes clamant, ut viam Domino venienti aperiant, januae, et aeternarum aedium valvae. Et introibit rex gloriae in coelum ut ad dexteram Patris int
Abbreviated transcription (Latin):
uirt̃. celestium uł t̾renarum. ip̃e ẽ tergłe etia sup̃ te ᷤ¬
glorificato corꝑe ꝑgit ille temptatus. suꝑ omo ange¬
iostendit ille ab angło p̾uaricatoretẽota cus aree
id̃ iꝓsuis ad nos ut tanquam ds habitet in nob tq
cobatur. ¶ Uel alit̃. Attollite ł tollite dic̃ s dd ꝓoħa. in¬

Expanded text:
 terrenorum, ipse est rex gloriae, etiam supra te glorificato corpore pergit, ille tentatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo praevaricatore tentatus. Nemo r ipsius ad nos, ut tanquam Deus habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, attollite, vel tollite. Dicit haec Davi
Abbreviated transcription (Latin):
hic. sagita quȩ eminꝰ. & sic: incõprchensibilis po¬
tentia xp̃i ostenditur. & ppłi. ꝑ cas sagntas uulne¬
rati: sub te cadent in corde. uł in corda. ubi seeri¬
gebant contra xp̃m. ibi cadent añ eũ. corda dico.
inunicoꝵ regis .i. inimicoꝵ tuoꝵ qͥ es magnꝰ rex.
ut .s. de mimicis: sint amici. sicut psaulꝰ priꝰ crectꝰ
contͣ xp̃m: celitus emissa sagitta: corde ꝑcussus ẽ.
⁊ cecidit ꝑhumilitatẽ. dicens. Dñe quid me uis facẽ.

Expanded text:
sic incomprehensibilis posti ostenditur. Et populi per eas sagittas vulnerati, sub te cadent in corde, vel corda. Ubi se erigebant contra Christum, ibi cadunt ante eum. Corda dico inimicorum regis, id est inimicorum tuorum, qui es magnus rex, ut scilicet de inimicis sint amici, sicut Saulus, prius erectus contra Christum, coelitus emissa sagitta corde percussus est, et cecidit per humilitatem dicens: Domine, quid me jubes facere?
Abbreviated transcription (Latin):
coronam. & ne qͥlibet hoc dicant: s qͥ diligunt salu¬
tare tuũ .i. me.¬
co: s. qd mendicus sum scd̃m qd̾ hõ. Mendicꝰ ẽ: qͥ ab alio
petit. & pauꝑ: qͥsibi ñ sufficit. s dñs: sollicitꝰ ẽ mei .i. cu
Q.d. hoc dicant de te: semꝑ magnificet᷑ dñs. ⁊c̾. De se
in me laudet᷑. ex me: egenꝰ sum ⁊ pauꝑ. ut publi¬
canus. qui ñ audebat ocłos ad cęlum leuare. cũ qͦ¬
dico: ꝓpicius esto mͥ pecc̃ori. ñ sum diues. qr ñ sũ suꝑ¬

Expanded text:
coronam. Cassiod. Et ne quilibet hoc dicant, sed qui diligunt saltare tuum, id ecet quod mendicus sum secundum quod homo. Mendicus est, qui ab alio petit, et pauper qui sibi non sufficit; sed Dominus sollicitus est mei, id est  hoc dicant de te semper: Magnificetur Dominus, etc. De se in me laudetur, ex me egenus sum et pauper, ut publicanus qui non audebat oculos levare ad coelum cum quo dico: Propitius esto mihi peccatori Non sum dives, quia non su
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑. Qͣ hic comp̃bens ẽ pes eoꝵ in laq̃o. & in futuro:
dampnabuntur. qr cognoscet᷑ dñs in fut̾o iudicio ab
om̃ib. dñs dieo. faciens iiauidicia qñ secernet etiã loco
suis oꝑib constringet᷑ ñ eoꝵ memoria tm̃ punitus.
ut quidam falso putant. s ꝓ qualitate oꝑm damp
nabunt᷑. penis exteriorib. Sequit᷑. Sconuertantur.
⁊ ercia pars ẽ scđm cassiodorũ. ubi pec̃corib cũ anti

Expanded text:
cat: Hic comprehensus est pes eorum in laqueo, et in futuro damnabuntur. Quia cognoscetur in futuro judicio ab omnibus Dominus faciens vera judicia, quando secernet etiam loco suis operibus constringetur, non eorum memoria tantum punietur, ut quidam falso putant, sed pro qualitate operum, damnatus poenis exterioribus. Convertantur. Tertia pars secundum Cassiodorum, ubi peccatoribus cum Anti
Abbreviated transcription (Latin):
laqueo isto etiam
quẽ absconde
idest in fraude qͣm
tegunt cõprehensꝰ
eoꝵ: laqueus occult.¬
ẽ dolosa cogitatio. ses
silio: pes eoꝵ .i. amor. qͥ ꝑ fraudem uenit ad uanã leti¬
ciam: comprehensꝰ est. qr illa delectatio alligat cos.
ut inde abrumꝑe amorẽ. ⁊ adutilia uertere: ñ aude¬
ant.Si eiĩ conent᷑: dolor ẽ descrere que delectant.

Expanded text:
laqueo isto etiam, quem absconderunt, id est in fraude quam tegunt, comprehensus eorum. Laqueus occultdolosa cogitatio; pes silio: pes, id est, amor qui per fraudem pervenit ad vanam laetitiam, comprehensus est, quia illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia vertere non audeant. Si enim conentur, dolor est deserere, quae delectant,
Abbreviated transcription (Latin):
di ẽ ille: qui ẽ mel .i. solutus iam a scłi buiꝰ uincłis. ex¬
pectans diem quoueniat ĩ epulis d̃. & ille quidem
est fauus: qui adhuc circumplicatur hacuita: qua
sicera. ñ huic uitȩ concretus. nec a carnalitate omĩ¬
no lib̃. cui opus ẽ p̃ssura: non depͥrimentis: s expri¬
mentis: manus di. ut de tempoeali uita. dirigatur
ad uitam ȩt̾nam. Seqͥtur. Et enĩ seruus tuus.

Expanded text:
i est ille qui est mel, id est solutus jam a saeculi hujus vinculis, exspectans diem quo veniat in epulas Dei; et ille qui favus est, id est qui adhuc circumplicatur hac vita, quasi mel in cera, non huic vitae concretus, nec a carnalitate omnino liber, cui opus est pressura, non deprimentis, sed exprimentis manus Dei, ut de temporali vita dirigatur ad vitam aeternam. VERS. 12.-- « Etenim servus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
danus. qͦ. timemꝰ ꝑdere
bona mundi. Seruilis. qͦ:¬
cohibemur. inicialis. qͦ:
filialis: siue castus: quo sponsũ offendere timemus.
&e seꝑari. ce de hoc timore: hic agitur. Non enĩ ille pe¬
nalis. ꝓterrenis: quoꝵ amore fornicat᷑ anima: sc̃s ẽ.
s castus. quo qͣnto diligit eccłia: tanto diligentiꝰ ca¬
uet offendere sponsum. &e id̾o. ñ foras mittit᷑ hic ti¬
mor a caritate ꝑfecta. s ꝑmanet. quȩ: foras mitut
micialem. quim caritate quide est. s ñ ꝑfecta. Serui

Expanded text:
danus, quo timemus perdere bona mundi; servilis, qcohibemur; initialis, quo filialis, sive castus, quo sponsum offendere timemus et separari. Et de hoc timore hic agitur. Aug. Non enim ille poenalis, pro terrenis, quorum amore fornicatur anima, sanctus est, sed castus; quo quanto diligit Ecclesia, tanto diligentius cavet offendere sponsum. Et ideo non foras mittitur hic timor a charitate perfecta , sed permanet: quae foras mittit initialem, qui in charitate quidem est, sed non perfecta; se
Abbreviated transcription (Latin):
tus. quȩ notantur in auro. uł ꝓpotentia: que nota¬
tur i lapide p̃cioso. uł ꝓ uoluptate. quȩ notatur
in melle &e fauo. Uñ subdit. & sunt dulciora fuper
in quo: quasi mel eliquatum: manifesta sunt uidi
cia sine figuris. fauo u̾o p̃fert. scđ̾m uetꝰ. test̃ .i. scd̃¬

Expanded text:
tiis, quae notantur in auro; vel pro potentia, quae notatur in lapide pretioso; vel pro voluptate, quae notatur in melle et favo. Unde subdit, et sunt dulciora super in quo quasi mel eliquatum, manifesta sunt judicia Dei sine figuris. Favo vero praefert, secundum Vetus Test
Abbreviated transcription (Latin):
sine finc. Uł alit̾ ex ꝑsona xp̃i capitis: loquentis
ad patrẽ: accipi pot̾. ab illo loco. od̾s pat̃. tu es qui dã
muindictas. de uid̾is. ⁊ subdis po. subme .i gentes
cundis in passione clamantib crucifige. cruic. & ab
insurgentib in me patientẽ: exaltab̾me resurgen¬
tem. ⁊ ascendentẽ. ⁊ auiro iniquo .i. a regno eoꝵ ini¬
quo: eripies me. Ept̾ea confitebor tͥ in nat. dñe.¬

Expanded text:
ine. Hier. Vel ex persona Christi capitis loquentis ad Patrem accipi potest ab illo loco, o Deus Pater, tu es qui das mihi vindictas de Judaeis, et subdis populos, id est gentes, cundis, in passione clamantibus: Crucifige, crucifige . Et ab insurgentibus in me, patientem, exaltabis me, resurgentem, vel ascendentem, et a viro iniquo, id est a regno eorum iniquo, eripies me. Propterea confitebor tibi in nation
Abbreviated transcription (Latin):
dies salutis. Et ẽ sensꝰ
t᷑ dauid respicienti in finẽ.
quȩ hic tractant᷑. Intentione. monet. ut relicta
uctustate: ad nouum hominem &e nouam legem
accedamus: M odus. Triꝑtitus ẽ psalmus. Prino:
ꝓpħa loquens de xp̃i un carnatione: cõmendat
p̃dicationem uouȩ legis. Scdo: laudat p̃cepta ne
ui &e ueteris testam̃t. ibi. Lex dm̃i. Tercio: petit pur¬
gari auiciis. ut sit dignus tanta sacramenta refer¬
re. ibi. Delicta qͥs intelligit. Cõmendans gͦ p̾dicati¬
onem nouȩ legis. qui predicent.⁊ quid.⁊ quam dis¬
crete. & quam late. &e quam mirifice. in pͥma parce

Expanded text:
 Alcuin. Et est sensus David respicienti in finem, quae hic tractantur. Intentio. Monet ut relicta vetustate ad novum hominem, vel ad novam legem accedamus. Modus. Tripartitus est psalmus, Primo Propheta loquens de Christi incarnatione commendat praedicationemNovi et Veteris Testamenti, ibi, lex Domini. Tertio petit purgari a vitiis, ut sit dignus tanta sacramenta referre, ibi, delicta quis. Commendans ergo praedicationem novae legis, qui praedicent, et quid et qui discrete,
Abbreviated transcription (Latin):
ter loqui. Uł ita. Adco sum iustus: ut ñ lo. os meũ:
aliquid indebitũ .i. ut ñ peccẽ in lingua. qd est oꝑa.
ĩdest opus hominuis. s. peccare in lingua. Sequentia
ñ mutant᷑. a sensu pͥmę expositionis: usq ad ꝑfice.
idest humanas meas actiones: usq in finẽ .i. usq
ad passionẽ &e mortẽ. Ante enĩ: ũ est nisi inchoatio.
ꝑfice dico: in semnitis tuis .i. in artiorib p̃ceptis tius.

Expanded text:
ter loqui. Vel ita: Rem. Adeo sum justus, ut non loquatur os meum aliquid indebitum, id est ut non peccem in lingua: quod est opera, id est opus hominum, scilicet peccare in lingua. Sequentia non mutantur a sensu primae expositionis usque perfice, id est humanas meas actiones usque in finem, id est usque ad passionem et mortem. Ante enim non est nisi inchoatio. Perfice dico in semitis tuis, id est in arctioribus praeceptis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c petit. ut a nidoꝵ in si¬
diis: eius puritas liberetur¬
Qͣd. Custodiuiuias duraᷤ.
p̃ces ad te direxi. Ido: qm̃
exaudisti me o d̃s .i. qr¬

Expanded text:
stus petit ut a Judaeorum insidiis ejus puritas libereturcustodivi vias duras, ces ad te direxi, ideo quoniam exaudisti me, o Deus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
fluxam. caducã. pec¬
catoꝵ: qͣm solebam
idens. non intelligeis
est enim fluxa & caduca. ¶¬
Quia ñ est respec

Expanded text:
fluxam, caducam peccatorum, quam solebam idens, non intelligens,est enim fluxa atque caduca. VQuia non est respec