comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tius estote incelligentes q̃ sĩuolũ¬
tas d̃i .i. quid dcõ placeat. q̃rite cui
plãcet: ut oĩa ꝓuide ⁊ c̃ modestia
agant ᷑. nicħ ꝑturbate ⁊ c̃strepitut.
⁊ uos qui huic prudentie oꝑam
arguenti. ꝙͣ iebriari iuno. ĩ quo
motus. uñ tollicur auctoritas ar¬
guendi sobrii .N. possunt hr̃e fi¬
dutiam arguendi qr bona cõuer¬
satõ terrorem uicutit delinquent
cito de spumat ꝑi lipidiieni. ideo¬
sp̃u sancto . u donis sꝑiciti. sci le¬
quences quasi hos modo potertis

Expanded text:
tius estote, intelligentes quae sit voluntas Dei, id est quod Deo placeat. Quaerite cui placet, ut omnia provide et cum modestia agantur, nihil perturbate et cum strepitu. Et vos qui huic prudentiae operam tas Dei, id est quod Deo placeat. Quaerite cui motus, unde tollitur auctoritas arguendi. Sobrii enim possunt habere fiduciam arguendi, quia bona conversatio terrorem incutit delinquenticito despumat in libidinem. HieSpiritu sancto, id est donis Spiritus sancti, loqu
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepta inquib deffciens ⁊ fc̃s p̃uaricator libacorẽ¬
saluatorẽq requireret. Data ẽ ergo lex ut suꝑboꝵ
ceruix quos faceret transgredi humiliaretur. ut¬

Expanded text:
cepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, libesalvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fudit sanguinẽ ut lauaret macł̾am gcłie ⁊ excend̾
se ĩdͦce ut collet rugã sic ⁊ uiri si opꝰ ÷ debent mo¬
ri ꝓsaluãdis uxorib ⁊ u̾bo uite eas ĩstruere: ũ ex¬
hibeãt eas deo. It̾ .E. ⁊̃ debent uiri diligere uxores
suas ut corꝑa suã .i. se ip̃os qr ambo una caro st̃.¬
⁊ mulier portõ corporis iuri ẽ. ⁊ bñdici¬
sic̃ corpora ut diligant uxores. sic̃ corꝑa sua quia:
Qui diligit uxorem sitã diligit se ip̃m qr apxor
corpus iuri ẽ. ⁊ uir capu

Expanded text:
 lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam debent viri diligere uxores suas, ut corpora sua, id est seipsos, quia ambo una caro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxorem suam, diligit seipsum, quia uxor corpus viri est, et vir capu
Abbreviated transcription (Latin):
bos tñ ẽẽ cepisse dñis ⁊ si potimus increatuns ĩuenire aliqua cõeua ñ tñ gene
ñ posũt gͦ cõꝑari tẽporalia ct̾nus ĩtegͣ collatõne s tñ posũt eraliqͣte
descͥpt᷑u ad monẽtꝰ ad has suilitudines. legimꝰ .N. scͥptũ de ip̃a sap̃ia can¬
dor ẽ lucis etere. Item speculum ẽ scĩ macła d̾i magestatis. Eoce ip̃a sa¬
piencia dc̃a ẽ caudor lucis eterne .i. ymago pr̃is ⁊ specłm. hunc accipian

Expanded text:
genern possunt ergo comparari temporalia aeternis integra collatione, sed tamen possunt ex aliqua de Scripturis monemur ad has similitudines. Legimus enim scriptum de ipsa Sapientia: Candor est lucis aeternae . Item, speculum est sine macula Dei majestatis. Ecce ipsa sapientia dicta est candor lucis aeternae, id est imago Patris et sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet ydolatriam ⁊ auariciam ⁊ recte ydolatrie
ꝯꝑat auariciã que ñ dispar malicia qr radie ẽ om̃¬
um maloꝵ ⁊ pene uno explentur oꝑe qr sic̃ ydola
tria deo nititur auferre głam ne solus nomendenta¬
cũ hãt ita auarus indes res se excendit ut solus usꝰ¬
pet q̃ d̾s omnib fecit utoq ergo deo st̃ inimica

Expanded text:
hibet, idololatriam et avaritiam. Et recte idololatriae comparat avaritiam, quae non est dispar malitia, quia radix est omum malorum, et pene uno explentur opere; quia sicut idololatria uni Deo nititur auferre gloriam, nec solus nomen deitatis habeat, ita avarus in Dei res se extendit, ut solus usurpet quae Deus omnibus fecit. Utraque igitur Deo inimica
Abbreviated transcription (Latin):
curaꝵ tũ fuetunt qͥuidã inprimordio fidci futista predicuites sicut agilsꝰ
te .ii. diaconi sũt qr si ñ sĩt sacerlotes tũ eudige¬
lizare posfunt alios ã. pastores ⁊ doctores ut epos
est ut intelligerent pastores adoffm̃ suũ ꝑtiñe
gregẽ. Ecre qũo ali plus alii muius declit hõib
dat ad mensurã. ip̃e uõ ñ ad mensurm acapitꝰ
posset facere opus inpustrationis sibi credite
ordinatio donec indic iudici nos om̃s qui
nitionis fili dei .i. inurtutib quib agnost᷑
filius dei ẽẽ ĩobis .ł. quib agnoscemus eum
bis inuicem dediu̾sis mundi partib uł ip̃i o¬
⁊ doñes id fiat durabit platõ non post᷑. ⁊ ideo
non est grauiter ferenda. nos dico ꝑficientes
centes ut unus quisq sit ꝑfectus uit. omnes
ã dic̾ prouehendos in uitum non sexu set ꝑ¬
fecdõne uirtutis. hic .N. pariuli sunt inrib
corporis ⁊ anint. ⁊ sit unus quisq hñs ean¬
dem ecatem in qua etate xpistiehabuit ple¬

Expanded text:
ipturarum, tamen fuerunt quidam in primordio fidei futura praedicentes, sicut Agabus, ae enim diaconi sunt, quia et si non sint sacerdotes, tamen evangelizare possunt. Alios autem pastores et doctores, ut episest, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad mensuram accipit. possit facere opus ministrationis sibi creditaeordinatio, donec in die judicii nos omnes, qui nitionis Filii Dei; vel in virtutibus quibus agnoscitur Filius Dei in nobis; vel quibus agnoscemus eum bis invicem de diversis mundi partibus, vel ipsi Et donec idem fiat, durabit praelatio, non post, et ideo non est graviter ferenda. Nos dico, proficientcentes, ut unusquisque sit perfectus vir. Omnes autem dicit provehendos in virum non sexu, sed perfectione virtutis. Hi enim parvuli sunt viribus corporis et animi. Et sit unusquisque habens aetatem eamdem, in qua aetate Christus ple
Abbreviated transcription (Latin):
ut sẽꝑ impleant peccata sua .ł ut ĩ
peccatis ꝑmanendo ip̃a peocata sua
⁊ parentam cũ simiẽt scd̾m illud ⁊
qui ĩsordib ẽ sordescat adhue ⁊ uin¬
dictã pecc̃is siuis ⁊ parentum debitam inse ꝓuoder.
Quadragint᷑a quid̃ annos post passioneni dñi dedit

Expanded text:
ut semper impleant peccata sua, id est ut in peccatis permanendo ipsa peccata sua et parentum consumment, secundum illud: Qui in sordibus est, sordescat adhuc , et vindictam peccatis suis et parentum debitam in se provocent. Quadraginta quidem annos post passionem Domini dedit
Abbreviated transcription (Latin):
nec d̾ crant impieta pecc̃a s cõpleta st̃ uerentibus
cata effectus iuidicat qr ꝑuenit ira d̾i. i iundicta dei
captiuitate q̃ ira durat eis cptiuis usq inftuem
scliͣ q semꝑ erunt captun .ł. sic̃ quidã codides hñt ꝑ
uenit ira d̾ei .i. indicta di añ uetnt ĩħ scło suꝑino¬

Expanded text:
necdum erant impleta peccata, sed completa sunt venientibus cata, effectus indicat, quia pervenit ira Dei, id est vindicta Dei,captivitate, quae ira durat eis usque in finem saeculi, quia semper erunt captivi. Vel sicut quidam codices habent, praevenit ira Dei, i
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ tribuienda hĩc de morib admonet usq ad finẽ
⁊ prius ꝯmiter om̃s. post ꝑsingulos ordines
tis debono intuelius ꝓficiendo digne uocatõne
qua uocati estis.pita ãbuletis ut ꝯueniat mes
predicatiomi um̃a ambulatio .i.s. cum omni hy

Expanded text:
i tribuenda: hinc de moribus admonet, usque ad finem, et prius communiter omnes, postque singulos ordines.tis, de bono in melius proficiendo, digne vocatione qua vocati estis, id est ita ambuletis ut conveniat meae praedicationi a
Abbreviated transcription (Latin):
iutra restabit petendũ. ⁊ ce ert terrium bẽatũ ⁊ silentuum. ordinabilita
igitur ⁊̃ sapienti ꝯsilio lex data ẽ ꝑangelos inquibus deis loq̃batur. qui ñc
gͦ. eã reclucit. ꝯͣ ordinẽ angeloꝵ fac. lex dico posita in mangi mediatoris .i. in
potestate .x. ut staret dũ uellet uł. cessaret cũ uellet. gͦ ꝯͣ eũ fit᷑. qui eã del¬
trqx .i. d. xp̃m qͥ cͥ sit deus ⁊ hõ ĩcer diũ ⁊ hores meliates eos qui adeo rrcesserãt
ꝑse recõcũciliat Medius :.n. ñ . ẽ. qͥ ĩter .nͥ. duos. recesseratuꝰ amagestatẽd̾i ⁊ pecc̃o
ño offenderamꝰ eũ misus ẽ d̾i filiꝰ mediator qui sanguine suo solueret pecca¬
õ ut recrearemur. d̾o ut faceret. hꝗ̃ ut reficeret.

Expanded text:
ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum fatra Christum, qui cum sit Deus et homo, inter Deum et homines mediat, dum eos qui a Deo recesserant per se reconciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccao
Abbreviated transcription (Latin):
añ legem. Scd̃ sub lege. Ceccium erit ĩgła. primũ fuit igiortancia langio¬
ris. scd̃m defperatõ curatonis. Ercium adeptio sanitatis. ante legem namq
lex subintrauit ⁊ ostendit languidis uulnera sua mox tuptũ est silentiũ
⁊ ceperũt egri poscere remediuim s ꝑ oꝑa legis inquib nõ salus sanan uo¬
lentes qd̾ q̃uerebant inuenire neqͣuibant. Tande gͥ ꝯsiderans ho nemine
galib seq̃ib forma serui ĩdutus in mũdũ uenit. suaritanus ad iuliã¬
cum appropeauit. anglc magni cõsilis in piscinam descendit. hehiseis ad
suscitandum mortuum accesuit.⁊ sũmi regis filuis deꝯsensu patris adtolle.¬
randã mortẽ passionis dequalitate magestatis ad patibulũ crucis de sede rota¬
li ad officinã pegatrde lumine celi adcenebras mũdi uł infenu ueuit. ⁊ u̾e¬
flagitare: remediũ ⁊ ad celerare admedicum ꝑquẽ iuula sauarentir. iaorba.
curitetur recepta uero sanitate ⁊ donata uencure in mortalitatis felicitate ⁊ĩ

Expanded text:
 sub lege, tertium erit in gloria. Primum fuit ignorantia languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namquelex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminegalibus sedibus forma servi indutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Eflagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
bum decex ñ ꝯsũpsit. qͦ data inualuit morb ⁊ aucta ẽ ĩ firmitas nou legis s
nature iucio ⁊ draboli ĩstancia ut ita cognita utruisq legis insufficiencia ⁊
sua infirmitate clamaret admedicũ ⁊ quereret grẽ aixxilium ⁊ ita factumẽ.
cultiplicasii .n. infirmitatib postea accelerauerũt admelicũ qui uentens in
forma serui sanauit uulnera hominis languidi hio ẽ samantanus ale qui
admaln̾atũ qui inciderat ĩ latrones apprauit atq uulnera eiꝰ aligauit quẽ
sacerdos ⁊ leuita inmistricorditer ꝑtraussicrant .i. lex uetꝰ ⁊ sac̾dodiũ qr lex¬

Expanded text:
sumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vulneratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos et levita immisericorditer, id est lex vet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuincendi erant delege. Magno utiq ꝯsilio di fc̃m ẽ ut post hominis casũ
illico lex darecur ñ uł. di filius mitteretur. nͥ .n. hoĩs suꝑbia pͥus uires suqͣ
sxperiretur sui arbicrii libertati sufficienciã arrogaret ⁊ legem suꝑflue dã¬
cam ⁊ d̾i filiũ frustra uenisse iudicaret. Item .niͥ. prius lex spccipta ei daretur
inurmurandi occasionẽ haberet reliqͥd eũ d̾s pͥus ĩlib̾tate arbitrii ĩ lege nͣ¬
li ut sic iures sue nature cognosceret ubi ꝯdencẽt uidens. Sibi lib̾iũ arbit̾¬

Expanded text:
incendi erant de lege. Magno utique consilio Dei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem superflue datam, et Dei Filium frustra venisse judicaret. Item, nisi lex scripta ei daretur,murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c cui admensuram ñ dedit d̾o: qr gr̃a plenus est
admensutam dat hoĩb. mensura est diuisio quedã

Expanded text:
 cui ad mensuram non dedit Deus, quia gratia plenus est, ad mensuram dat hominibus. Mensura est divisio quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sebit apłc thessalonicensib
chessalonica mecropolis ẽ
macedonie que ẽ ꝑuincia grecoꝵ
thessalontcrnses etgo sunt mace¬
dones. qui facile ab apło conuersi
nec ꝑcͥbͥulationes nec ꝑ pseudo p̃¬

Expanded text:
stolus Thessalonicensibus. Thessalonica metropolis est Macedoniae, quae est provincia Graecorum. Thessalonicenses ergo sunt Macedones, qui facile ab Apostolo conversi, nec per tribulationes, nec per pseudop
Abbreviated transcription (Latin):
segregati non ꝯtẽptibi¬
li plebi ꝯmicti qͥmi
dicebantur phariser
sic̃ iatine egregius dr
quasi agrege separat᷑
.I. dilectionem legis ꝑ¬
sequens eccłiam dei qͣc¬
quid eiũ erat᷑ ꝙ legi mee

Expanded text:
erant, non contemptibili plebi misti, qui dicebantur Pharisaeisicut Latine egregius dicitur, quasi a grege separatus. est dilectionem legis, persequens Ecclesiam Dei. Quidquid enim erat quod legi m
Abbreviated transcription (Latin):
Uem̃ soq̃r adolescentulas hortate ut insu quos car¬
nali affectu naturalicer diligũt amẽt etiã pudi¬
ca dilectõne. ut .s. c̃ pudore uiris debitũ pocius
dentes mentis intelligencia castas corporis conti¬
nentia soblas ĩcib ⁊ potu domus sue. curã hñtes
benignas subditas uiris sius ut ñ diuiciis .ł. nõ¬
bilitate ꝑflate uiris suis inꝑare desiderẽt subige¬
te sint uiris suis dico ita ut uerbum di .u doct᷑na
etiͣngelica ñblasphemetur si hñt urros ĩfideles
quib ꝓpenstus p̃p̃ timorẽ d̾i obsequi debent ⁊

Expanded text:
equitur. Adolescentulas hortare, ut viros suos, quos carnali affectu naturaliter diligunt, ament, etiam pudica dilectione, ut scilicet cum pudore viris debitum potius dentes mentis intelligentia, castas corporis continentia, sobrias in cibo et potu, domus suae curam habentes, benignas, subjectas viris suis, ut non divitiis vel nobilitate perflatae, viris suis ie sint viris suis dico, ita ut verbum Dei, id est doctrina evangelica, non blasphemetur, si habent viros infideles quibus propensius propter timorem Dei obsequi debent, e
Abbreviated transcription (Latin):
lex cõclusce oĩa sub
pecc̃o. s cũ fuit uti-¬
iiret quasi sponta¬
aduosauit. custodi
sublege quasi in¬
uiti custodieba m.
dico ꝯclusi quasi ĩ

Expanded text:
Lex conclusit omnia sub peccato, sed tamen fuit utilniret, quasi spontaadvocavit, custodiesub lege, quasi inviti. Custodiebamur dico, conclusi, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
quib in ꝯdolatria ante seriuebant. qr nõ ẽ leuior hec
legis seruitus qm ydolatrie. ecce .&. nolite ꝯtiueri u¬

Expanded text:
quibus in idololatria ante serviebant, quia non est levior haec legis servitus, quam idololatriae. Ecclesiae. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cadem pacientur que faciũt uli .ã. sint ĩroquie qͥ
magnã trbulacionẽ passi st̃ ꝓregno et̾no .uł. ita
quas. suste ⁊ agit de uidicõ p̃ienti quost̾ deus ma¬
los affligere bonos ⁊ ꝓsperari bõs uõ fac̃ adu̾sa pa¬
cremplũ ⁊ docĩtum alis q iuste uidicat dects d̾
suos ꝑmitcit affugi ⁊ malos ꝓsperau iudent eiñ
nos exͣ mał. in meluuis ꝓficere ulos exprosperis de¬
ceriores cẽ ⁊ ita eis estis excmplo ne fatigentur d̾
coripuit ᷑ adeo qui flagellat omnẽ filiim quam

Expanded text:
dem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonos et prosperari; bonos vero facit adversa pae judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem
Abbreviated transcription (Latin):
piis tãqm̃ sarm̃tis p̾cisis ad cõbuscionẽ qͥ ñ parcit ius¬
tis p̃p ꝑficiendã purgatõnẽ. uñ petrus ait.Si nũ¬
ciũ anob̾ quis finis erit ets qͥ ñcredũt ⁊ siuir uistꝰ
saluabit᷑ pecc̃or ⁊ impius ubi parebunt. sustinetiᷤ
dico io ut digni habeamini .i. incer alios glosi ĩreg¬
Tiudiciũ ẽ. uñ alius ĩterp̃s ait.Siqnd̃ iustũ ẽ dr¬

Expanded text:
ad combustionem, qui non parcit justis propter perficiendam purgationem. Unde Petrus ait: Si initium a nobis, quis finis erit eis qui non credent? Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt? Sustinetis, dico, ideo ut digni habeamini, id est inter alios gloriosi in regjustum est. Unde alius interpres ait: Si quidem justum e
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnasse muortẽ ⁊ diabolã ⁊ tsid̾m sc̃d̾ illd̾ ossee. ERo mors tra omor ᷤ
⁊ cͣ ħ ẽ uuga moysi que uersa ĩserpentẽ deuorauit serpentes pragorel
ẽ sumus sacerdos in lege. in cuius morte qui sanguinẽ ꝓcimi fuderarr
ignoranter. ⁊ ob id metuentes adciuitatẽ resugii se cõtulerãt ab selubar¬
tur ⁊ securi fiebant amecu. Ita morte.xͦ. dãpirato suꝑbo salus nr̃a ꝓcii¬

Expanded text:
mors tua, o mors, etc. Haec est virga Moysi quae versa in serpentem devoravit serpentes magorum. Hic est summus sacerdos in lege, in cujus morte qui sanguinem proximi fuderant ignoranter, et ob id metuentes ad civitatem refugii se contulerant, absolvebantur, et securi fiebant a metu. Ita Christi morte damnato superbo salus n
Abbreviated transcription (Latin):
dedit eñi deus nobis sp̃m uitutis ⁊ dilectonis
⁊ hoc ẽ ꝙ ait ñ eñidedit nob̃ tibi ut michi sp̃m
timoris quo turbatus petrus nogauit. xp̃m
hunc .ii. pocius auferri uoluit auobis ẽ dixit
Nolite timere eos qui occidũt cor¬

Expanded text:
enim nobis Deus spiritum virtutis et dilectionis. Et hoc est quod ait, non enim dedit nobis, tibi ut mihi, spiritum timoris, quo turbatus Petrus negavit Christum. Hunc enim potius auferri voluit a nobis, cum dixit: Nolite timere eos qui occidunt cor
Abbreviated transcription (Latin):
s ẽ ingłam ꝙͣ ꝯbustionis slãma sig̃c. Inmedtũ ꝯbustionis mictit sac̾dos lig¬
num c̃drium. Yopum: ⁊ coccinum. lignum cedrinum ẽ spes q̃ ⁊ iust̃̾ius
fuiterhitat. ysopus fides. q̃cũsit humił radicib heret ĩpecra. oocinum ca
ritas q feruorẽ sp̃s igneo colore cestatur. hec criadebent mitti inmeditm ⁊¬
hus anerẽ iõ mũdms ꝯg̃gabat ⁊ ĩ locũ mũd̾ fecra castra reponebat qr ħ fama
ap̃ eos maxime dirict qui ñ erant de consorcio uideoꝵ ⁊ erans mũdi ab
intfectõnẽ xp̃i. It excracelebintõnẽ iudaice ꝯsuetudinis. Ex isto cinĩe fiebat¬
cẽ ministri eccłie̾ qui ꝑoportant ꝑsonã domini.¬

Expanded text:
 quam combustionis flamma significat. In medium combustionis mittit sacerdos lignum cedrinum, hyssopum, et coccinum. Lignum cedrinum est spes quae in supernis firmiter habitat; hyssopus fides, quae cum sit humilis radicibus haeret in petra. Coccinum est charitas quia fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debent mitti in medium cHunc cinerem homo mundus congregabat, et in locum mundum extra castra reponebat, quia haec fama apud eos maxime claruit, qui non erant de consortio Judaeorum, et erant mundi ab interfectione Christi, et extra celebrationem Judaicae consuetudinis. Ex isto cinesse ministri Ecclesiae, qui personam Domini
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ĩ hac epła bonos ⁊ quietos ad pacenciã mon̾e ⁊ ĩquie¬
tos corrige̾ ⁊ q̃ obscure ĩ p̃cedenti epła dixerat ħ aliqͥtenꝰ aperur. modꝰ tał pͥm̃ salutat de¬
ĩ gr̃ais agit debonis coꝵ pꝰca monet ad pacienciã ⁊ ad cõstantiã. Iñ asserit ꝙ aduentũ¬
.xͥ. antir p̃uemiet ⁊ aliqua aduũtꝰ antro signa licet obscura deuũtiat agẽs de aboli¬
tõne rõmani regni ĩterfectõne: antrxp̃i cuca finẽ uero ut curiosos corriprant obsecrat

Expanded text:
i in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit quod adventut, et aliqua adventus Christi signa licet obscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi; circa finem vero ut curiosos atque otiosos corripiant obsecrat.
Abbreviated transcription (Latin):
l. habraam emortus emortũũ dic̃ adopus ꝯcipitu¬
di sare utm̃ qũtũ aduinem semorem.ẜ ip̃m hbra¬
am adopus gn̾andi emortuũ dicit qntũ adinr̃
senorem feminam. Ambo .n. semuores erant. s illa
⁊̃ stilis erat ⁊ quor menstruo tã destituta. pp̃ q.¬
⁊̃ si ad huc fluant uu solica mulicrum de semore
pare nõ põt. deuiuene põt senioe uero gignere
uciteiꝰ tcatẽ ad hoc gͦ dic̃ habrae fuisse corpꝰ¬
tã emortuũ qmͣ ñ ex oĩ femina cui adhuc eẽt pa
rendi cp̃e generare ip̃e in illa etate poss adhiet
ad aliquid ergo erat emortuũ corpus eius ⁊ nõ
ad oĩa ab imo ĩquã tot orti sirat qui sũt tãꝙͣ si¬
dera celi inmulcitudine hoc dicit quantũ ad lõs¬

Expanded text:
emortuo, emortuum dicit ad opus concipiendi Sarae uterum quantum ad virum seniorem. Vel ipsum Abraham ad opus generandi emortuum dicit quantum ad seniorem feminam. Ambo enim seniores erant, sed illa etiam sterilis erat, et cruore menstrui jam destituta; petiam si adhuc fluant illi solita mulierum, de seniore parere non potest, de juvene potest. Senior vero gignere us aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisse jam corpus emortuum, quia non ex omni femina cui adhuc esset tempus pariendi generare ipsum in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid ergo erat emortuum corpus ejus, et non ad omnia. Ab uno, inquam, tot orti sunt, qui sunt tanquam sidera coeli in multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ne dubitetis posse ẽẽ cãpatientes qr gr̃a dei
p̃sto ẽ s cauete nedefitis ei. ⁊ ħ ẽ sequimim pacem
uos dico ꝯtẽplantes accentõne nuulta nequis ũso
cogitatõ amaricudis i noxie delectatõnis exqͣ ꝓue¬
nit amarctudo tiã germinãs .i. adꝯsensũ ⁊ oꝑationẽ

Expanded text:
ratia Dei praesto est. Sed cavete ne desitis ei. Et hoc est: Sequimini pacem. Vos, dico, contemplantes attentione multa ne quis, noncogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex qua provenit amaritudo, sursum germinans, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ errare ⁊ sit claudicãs .uñ. claudicet ut qui cimo¬
de passionis titubas magis aũt sanetͣ si erraicit. ł
timuit .u. recti gressus sũt pedib recta ĩcẽtio ĩ oꝑt¬
ut ñ clau quis ĩbonis operib erret auia rectitu¬
uñs habeatis q̃ ẽ dilectõ ⁊ dordia: ⁊ sequinumi seĩ¬

Expanded text:
e. Et non sit claudicans, id est non claudicet, ut qui timore passionis titubat: magis autem sanetur, si erraverit vel timuerit. Vel recti gressus sunt pedibus, recta intentio in out non claudicans, quis in bono opere erret a via rectituvestris habeatis, quae est dilectio et concordia. Et sequimini
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ip̃i dico etrantes abõ ⁊ altos ĩerr̃orem incitentes ip̃e
actu. Quales st̃ illi qui timentes hos lede coram qͥb
locũtur ñ solũ ñ p̃p̃arant se ad imintuentes tẽpsatõ¬
nes s ⁊̃ ꝑmictũt telicitatẽ huius seculi ꝙͣ deus i
secuło uou promisit ille p̃dicit labores suꝑ labores
usq instnem uenturos ipsi seculo tu prospera ille
ad confortandã cor: tuũ uerat paci mori. sputis il¬

Expanded text:
 ipsi dico, errantes a bono, et alios in errorem mittentes, ipso actu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed promittunt felicitatem hujus saeculi, quam Deus ipse saeculo nos promisit. Ille praedicit labores usque in finem venturos saeculo: tu prospera. Ille ad confortandum cor tuum, venit pati, mori, sputis il
Abbreviated transcription (Latin):
ui etiã ꝓsua tͫ¬
pͥitudine despe¬
rances defutura tu¬
ta .ł. in dolorii alia
lutera q̃ exgrec̃o tra¬
dolentes semet ip̃os
tradiderunt ꝑ uobꝰ¬
catem ad maliciam
in operationem in¬
inũ om̃is ut nich

Expanded text:
ui etiam pro sua turpitudine desperantes de futura vita. Vel, indolorii, alia littera quae ex Graeco tradolentes semetipsos tradiderunt per voluntatem, ad malitiam in operationem immunditiae omnis, ut nih
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝙ ait domesticoꝵ qui cam domestici etuq suiit
ut parentes filus .l. parencib filu ĩo xp̃c mazister scõ¬
rum iusinuans ꝙ apiis filiis cuta impendenda ẽ pa¬
teiitib de se ip̃o ccemplũ ꝯstituit qñ decruce matĩ
ucin ⁊ desolata eligatur quc eccͣc pascat᷑ alimo¬

Expanded text:
m domestici cuique sunt ut parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrem vera et desolata, eligatur, quae Ecclesiae pascatur alimo
Abbreviated transcription (Latin):
aquib expoliandi sumus mortuoꝰ uiuificauit dico
ꝯdonans uob̃ gratis oĩa delict̾a ⁊ originalia ⁊ sr̃addita
ꝙ signum est ꝙ ⁊ penam tollet ⁊ ñ solũ nob̾ gẽtib
donauit delicta s ⁊̃ nob̾ indeis p̃uaricatõnẽ que fint
gressionis q̃ erat exdecre-
illurs ⁊ itaħ memoria erat adu̾sũ nos .ẜ nocens uob̃
⁊ nos cruciatis s ħ in baptõ abluto ⁊ delecto uec cõscĩa¬

Expanded text:
rtuos vivificavit dico, condonans vobis, gratis omnia delicta, et originalia et superaddita; quod signum est quod et poenam tollet. Et non solum vobis gentibus donavit delicta, sed etiam nobis Judaeis praevaricationem, quae fuit gressionis quae erat ex decretillius, et ita haec memoria erat adversum nos scilicet nocens nobis, et nos crucians. Sed et hoc in baptismo abluto et deleto, nec conscie
Abbreviated transcription (Latin):
cere tͥ. corpꝰ ⁊ ydoneũ adħ mͥ
clatũ dici ecce sũ auqͣ recardatõne
uenio adie offẽnd̾. ip̃e offerẽs ipse
oblatõ ẽ citiuł rei sacram̃tũ cotidia¬
ueri sacrificii multiplicia uagiaꝙ signa erant sacrificia pͥsca ꝑmiata illa sa¬
crificia hoc unũ significabatꝰ qr multis u̾bis una res dc̃es ͤ d̾sut sñ fastidio ml¬
tum ꝯmẽdaretur. huic sũmo ueꝑoꝙ satficio cuncta sacrificia cesserũt ut ĩ ip̃o
sacerctote ac sacrificio fieret pecc̃oꝵ remissio .i. ꝑ horẽm xp̃m. Unde ait uenio¬

Expanded text:
t corpus idoneum ad hoc mihi datum, dixi: Ecce, sine aliqua retardatione venio ad me offerendum, ipse offerens; ipse oblatio est. Cujus rei sacramentum quotidiaveri sacrificii multiplicia variaque signa erant sacrificia prisca. Per illa multa sacrificia hoc unum significabatur, quasi multis verbis una res diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo veroque sacrificio cuncta sacrificia cesserunt, ut in ipso sacerdote ac sacrificio fieret peccatorum remissio, id est per hominem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ne sutur hetic negent eiꝰ uerã cẽ mortẽ. p̃uidit eñi moyses ħecioos futuros
⁊ uerã dñi mortem negaturos ⁊ iõ uolens ab hoc maledicto xp̃m se iũgere
ut amortis ⁊̃ ueritate se uĩgerent. Igitꝰ ꝯͣ longe futuros de longe clanrat
Maledic. oñis qui .pe. in ligno ñ ille aut ale s oꝑnnis om̃mno ⁊ filius
dei sẽꝑ inuiis in iusticia sua. Mortusis ã. ꝑp̃ dilecta nostra incarue suscep¬
ta ex p̾ena nra sic Nesemꝑ benedictus est ĩ sua uisticia maledictus ã in mor
iunctlum est separat ⁊ ita uere mortuum negatidicens pependisse ĩ ligno
specie quadã false carnis ⁊ ñ ueram mortem ĩl cruce foluisse ꝯtra ꝙ ppobra.¬
.P. ex bñdictõne uenit .ł. ex maledictõne. si exbenedictõne uenit. optare
deb̾es semꝑ esse in pena peccati. s aũt optas inde liberari: crede ꝑdiurne
sentencie᷑ iusticiam ex maledictone uenisse. qua dicitur. si tecigeritis mor¬

Expanded text:
ejus veram esse mortem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamatenim omnis qui pendet in ligno, non ille aut ille, sed omnis omnino, etiam Filius Dei semper vivus in justitia sua, mortuus autem propter delicta nostra, in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in sua justitia, maledictus autem in mortjunctum est separat. Et ita vere mortuum negat, dicens pependisse in ligno specie quadam falsae carnis, et non veram mortem in cruce solvisse. Contravel ex benedictione venit, vel ex maledictione. Sed si ex benedictione venit, optare debes semper esse in poena peccati. Si autem cupis inde liberari, crede per divinae sententiae justitiam ex maledictione venisse, qua dicitur: Si tetigeritis, mor
Abbreviated transcription (Latin):
Hdeo .ysimiliter ꝓinissiones dei firmei sũt
⁊ quasi quis diceret fuerunt ne añ legem ali
missiones adco. pluralit̾ dic̃ ꝓmissiones: qr
fequenter ⁊dẽ .i. eterna beatittido ꝓmissa est¬
tebatur danda benedictio ⁊ quod seien
illud xp̃s fit ñ alius. nocatat ex uerbis scpte
genesis que ẽ. In semine tuo beneclicent
om̃s gentes non dicit scaptura insemrn¬
bus quasi in multis . u sic̃ faceret s demul¬
tis uellet in celligit set dicit insemine cuo
quasi in uno . i sicut. que de uno uult in celli

Expanded text:
est, similiter promissiones Dei firmae sunt, et quasi quis diceret: Fueruntne ante legem aliqromissiones a Deo. Pluraliter dicit promissiones, quia frequenter idem, id est aeterna beatitudo tebatur 150 danda benedictio. Et quod semen illud Christus sit, non alius, notat ex verbis Scripturae Genesis, quae est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Non dicit Scriptura, in seminibus, quasi in multis, id est sicut faceret, si de multis vellet intelligi: sed dicit in semine tuo, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
primentes ad cerrena s
letiantes ad et̾ta puras
manus .i. bonũ affect᷑
crdes qui dm amat ⁊̃¬
hoc sine ira .ł odio alicͦ¬

Expanded text:
primentes ad terrena, sed levantes ad aeterna puras manus, id est bonum affectum cordis qui Deum amat. Et hoc, sine ira, id est odio alic
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ puilieres uolo u̾.
orent ⁊ manus leuent
sñ ira ⁊ disceptõne exii¬
centes iuhĩtu ornato
te eas mislieres dico or¬
nantes se alis uͥtutibẽ
ꝯuereꝯdia uultus ut ñ
suit atace frontis ut me̾ices ⁊ sobͥecate m̃tĩ ⁊ ñ ornãtes se ĩcͥirib cortis .u¬

Expanded text:
iliter et mulieres, volo ut orent et manus levent sine ira et disceptatione existentes, in habitu ornato, te. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut meretrices; et sobrietate mentis; et non ornantes se, in crinibus tortis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ trms latam s qr forte ad trarisferende iegis
facit si cãm t aucuius agnouerint em̃ ostendit qte
sus inutile. l oc aut ꝑficit qdualet ad iaudem noiti sa¬
cerrlotisait itaq sis. Reprobacio quidem fit ut sit lo¬
cus gre precedentis mandati .i ueteris iegis. ⁊ bñ ait
precedentis qr aliquid debet sequi. itprobatio fit dico ⁊¬
hec non dico pp̃ malignitatem etus nec pp̾ maliciam sic̃
ixrecici insurgentes michi ponunt. s p̃p infirmitaton
hec procdicerent. Cucuicisio eiũ ⁊ c̃ hirius modi pͥri

Expanded text:
e translatam. Sed quia forte ad transferendae legis sfacit, si causam alicujus rei cognoverint. Ostendit esus inutile. Hoc autem perficit quod valet ad laudem novi sacerdotis. Ait itaque sic: Reprobatio quidem fit, ut sit locus gratiae, praecedentis mandati, id est veteris legis. Et bene ait praecedentis, quia aliud debet sequi. Reprobatio fit, dico et non dico propter malignitatem ejus, nec propter malitiam, sicut haeretici insurgentes mihi imponunt; sed propter infirmitatem haec praedicerent. Circumcisio enim, etc., hujusmodi pri
Abbreviated transcription (Latin):
uolumina tẽporum ꝑelem̃ta huiꝰ mũdi hoc ẽ celum ⁊ terrã ⁊ motus atq or¬
dinẽ sidem̃ ad miuistrari que infirina apperiat ex eo ꝙ infirma ⁊ instabili
spẽ uariantur egena uero egent ꝙ eo sũma ⁊ stabili spẽ creatoris ut posĩt
ut qui dũt hoc die ñ est aliquid inciptendim meñses añ colunt qr̃ cui¬
uͦ ẽ dñt modo est iniciũ ueris annos q̃ cũ dicũt nouus annus estri lẽ¬
de sũt ianuaris ñ licet poc uł illd̾ facere s nulla debet ee suspitio har
perum qr ꝓspere potest cedere quiqquid simpliciter suib di deuotõne fit
errores ꝯuerterentur ergo eligat lector ut tranuolet sentenciam d modo
intelligat adtm̃ ꝑiculum anime ꝑtinere srͣ sticiosas centporũ obieniã¬
demonstrarent opinione grauora. Quis .N. dicẽtẽ fatue fc̃i suc retis gsipeunt

Expanded text:
motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creatoris ut possintut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui curora vero cum dicunt, modo est initium veris. Annos autem cum dicunt, novus annus est. Calendae sunt Januarii, non licet hoc vel illud facere. Sed nulla debet esse suspicio harum rerum, quia prospere potest cedere quidquid simpliciter sub Dei devotione fit.errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observandemonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo: Fatue, reum gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
tutes sẽmet ip̃m ut sibi sumeret .i.
sibi trbueres. ñ clarificauit dico ita
ut pontifex fieret sic̃ tp̃se ait Ego tĩ
clatitico me ip̃m s ille clarificauit
ncus es tu ꝙ idem dicturus erat in
d ap̃o ⁊ intransfiguracione.⁊ addit
ego.lo. qe. te. michi ꝯsubstancia lem

Expanded text:
tutes semetipsum, ut sibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed ille clarificavit meus es tu. Quod idem dicturus erat ei in baptismo et in transfiguratione. Et addit: Ego hodie genui te, mihi consubstantialem
Abbreviated transcription (Latin):
misi ephesũ peuulam qͣm rẽ¬
liqui tͦade ap̃t carpũ ueniens affer
tec ⁊ libids quos ibidunisi maxĩe
.d̃m̃branas ut ibi scribam epłas
qũ siisceptus ẽ insocium ⁊ ciuem
romanum irt̃i ⁊ paulus se ciuem
romanũ appellat. penula .n. uestis
erat ꝯsulanis qua induebantur ꝯ¬
sules romani ingredientes ĩcuriã
dequa siq̃ritur ũ apostolo accid̾it
respondeo romanos hanc habuisse ꝯ¬
scietudinem qñ monarchiã tocius
orbis sibi ad quirebant utq̃ꝯ
darent eis libertatem ĩtm̃ ut frẽs
slloꝵ dicerentur ciiesq romani appellarent᷑ da¬
bantq potestatẽ edificandt curiã ⁊ habendi cũ¬
sules sic̃ ⁊ ip̃i habebant. pat̾ igitꝰ pauli degascha
cilicie quodã tp̃r uenientib romanis ꝑciliciam
occurrit eis ip̃e ꝯaliis thapsensib ut pote nobi
lis exceꝑũt q eos ꝯpace tc romani ꝯcesserũt eis
leronimꝰ ait. uolum̃ legis hebreũ replico qd̾
prulꝰ uyxͣ quosdã penulã uocat.

Expanded text:
Ephesum, penulam quam reliqui Troade apud Carpum veniens affer tecum et libros, quos ibi dimisi, maxime autem membranas, ut ibi scribam Epistoquando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romanos hanc habuisse consuetudinem quando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut qudarent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi haCiliciae. Quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tarsensibulis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis Hieronymus ait: « Volumen Hebraeorum replico, quod Paulus, juxta quosdam, penulam vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
per eam positi inuno corpe gcẽ. par
.N ẽ neccessaria adiuntatẽ corpis̃
ꝙͣ facit caritas ⁊ de his oĩb grat̃i es¬
tote deo docentes ⁊ uos ⁊ alios que
ignoratis peruos ⁊ cõmouentes uos¬
met ipõs de scitis ut doctona fiat urꝰ
qui nesciũt ⁊ cõmonitõ uł qui scutt
s pigri st̃ docentes dico ⁊ ꝯmonẽtes de
his qui cõtinẽtur ĩ psaltuis qui demo

Expanded text:
positi in uno corpore Ecclesiae. Pax enim necessaria est ad unitatem corporis quam facit charitas. Et de his omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, ut doctrina fiat illis qui nesciunt, et commonitio illis qui sciunt, sed pigri sunt. Docentes, dico, et commonentes de his
Abbreviated transcription (Latin):
frant .s. ñ potentes dutiꝰ pati modestos p̃cipit prẽs¬
dẽ fiuis ne coartati abilt deluiquant ĩ alos ⁊ dm̃ of¬
fendant. ira .n. ĩ ꝯsidata res ẽ ita ut aliqñ nͭͣ. sibi par
s seruite ĩ simplicitate cordis prera ĩtentõne ut
quates estis incorde tales ex sicis uos dico cimente
dñm quẽ ñ potestis fallẽre.

Expanded text:
n potentes diutius pati. Modestos praecipit patres filiis, ne coarctati ab illis delinquant in illos, et Deum offendant. Ira enim inconsiderata res est, ita ut aliquando nec sibi parcsed servite, in simplicitate cordis, id est pura intentione, ut quales estis in corde, tales extra sitis. Vos dico, timentes Deum, quem non potestis fallere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphe ħ facẽ fructus ẽ.heliã pauisse
leguntur coriꝰ ⁊ undua. s ꝑcornum
qui ñ in nor̃e sꝰti dato pascebatur ꝓ
iuduã fructu q̃ sciebat ꝙ hoiẽm dł
pasceret. ⁊ pp̃ hoc pasceret. ñ gͥ q̃ro
datũ s fructũ donatõnis habundã¬

Expanded text:
hoc facere, fructus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret. Non igitur quaero datum, sed fructum donationis, abundan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ roꝑa bõa. tat̃ s ĩ iudo .i. ĩ unitate ecclie infide catiolica cħ ẽ que primo seduci¬
tur ⁊̃ seduc̃ uirum quasi peitarnẽ seducitur rõ sic̃ ꝑ euã seductus ẽ adã s tn
di. ⁊ icitie ꝯso. fi.ł uetus serm̃o ẽ iste quẽ dii quẽ ⁊ dicturłis sum.p
iquis ⁊ c̃ dix̃ ꝙ uir potest pͥre eẽ ⁊ detefminat quis .s. qui defide¬
rat oꝑari ⁊ ꝑdesse multis ñ suꝑbe dñari s qͥ sit
quis epicopa

Expanded text:
bona facit; sed in nido, id est unitate Ecclesiae in fide catholica. Haec est quae prima seducitur, et seducit virum, quasi per carnem seducitur ratio, sicut per Evam seductus est Adam. Sed, tamen Fidelis, id est verus, sermo est iste quem dixi, et quem dicturus sum: Si quis, etc. Dixit quod vir potest praeesse et determinat quis, scilicet qui desiderat operari et prodesse multis, non superbe dominari, sed qui sit quis desidera
Abbreviated transcription (Latin):
lud exnecessitate .i. contra uelle tuũ
s uoluntariũ ut tñ uelit d fac̃ qui
opetatur nobis ⁊ uelle ⁊ oꝑari ꝓbo
forsisã eñi iõ dicessit ad horã atte
cemꝑat hoc ideo dicit qr oĩa humana

Expanded text:
contra velle tuum, sed voluntarium, ut tamen velit Deus facit, qui operatur in nobis velle et operari pro Forsitan enim ideo discessit ad horam a te,temperat. Hoc ideo dicit, quia omnia humana
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ⁊ ũ mag̃ c̃cdatur. ꝙ dic̃ add̃. sio paulꝰ scrip¬
si manu moa tego rectlam tͥ .l. hic .ł. ĩ futũo recdlam
it. ta ofr̃ ego fruar te
in dño .l. gaudebo de ce i regno dei sic̃ fecĩs nõ
rrgo Qiuid ẽ illd̾ ecce resi ce iuscã mea .i. filũss¬

Expanded text:
aliquid. Et ut magis credatur quod dicit, addit: Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam tibi, vel hic vel in futuro. Reddam ter, ego fruar te in Domino, id est gaudebo de te in regno Dei, si feceris quod rogo. Quid est illud? Ecce: refice viscera mea, i
Abbreviated transcription (Latin):
le ñ dehumili s desublum uirosi
se ĩcliat ⁊ obsecint filio m̃õ dico q̃¬
geniti ĩ fide c̃ eẽm inincłis ⁊ iõ te¬
ni eum diligo quĩ tibi auqͣ. dũ in¬
fidelis erat funit inculis cua tollen
.i. meũ in eo recipe affectũ. Onesimũ
ꝓtugum decurentem ad diuinum
auxilium c̃ eẽt incustodia baptizaũ
aplc iudens in illo utilitatis sꝑpẽ sic
ꝯmendat ut suũ aĩm in illo sig̃cet
recepi. seq̃. Que ego uoluerã mecũ re
chil uolui facere ut botiu cu

Expanded text:
sublimi viro, si se inclinat et obsecrat. Filio meo, quem genui in fide, cum essem in vinculis. Et ideo tenerius eum diligo, qui tibi aliquando, dum infidelis erat, fuit inutilis, tua tollendt meum in eo recipe affectum. Onesimum profugum decurrentem ad divinum auxilium, cum esset in custodia baptizavit Apostolus, videns in illo utilitatis spem, quem sic commendat ut suum animum in illo significet recipi. Quem ego volueram mecum rehil volui facere, ut bonum tu
Abbreviated transcription (Latin):
tua scripsi tibi sciens qd̃ facies supra id ꝙ
dico pro uocat eũ sic blandĩendo ut ampluis fa¬
cat qͥm postulatur ab eo. solet eñi fieri ut qui
de se uidet bene sentiri meliorem se prebeat. De¬
ĩde ut sollicitiorem eũ faciat ⁊ adobetliendum
pitõrem uenturum se ad illũ significat subdẽs
Sunul .ã. ⁊ para michi hos picium .ł. hoc pocest
mouere adueniam. Iõ dico para niã sp̃o por̃ones
uestraas me dottari uobis hoc dic̃ ut magi obedi¬
aut solent . i absentes ꝯtempni.

Expanded text:
tua scripsi, sciens quod facies supra id quod dico. Provocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo. Solet enim fieri ut qui de se videt bene sentiri, meliorem se praebeat. Deinde ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturum se ad illum significat, subdens: Simul autem et para mihi hospitium, vel hoc potest eum movere ad veniam. Ideo, dico, para, nam spero per orationes vestras me donari vobis. Hoc dicit ut magis obediant. Solent enim absentes contem
Abbreviated transcription (Latin):
.l̃. ꝓpͥa p̃sũpcõne apeccatorib. ł imꝑfectis ut iust
uideant᷑ recedũt. culpat gͦ hillos ĩcidentes uni¬
tatem caritatis qͣi inter alios non possent hĩtare
cã scĩtatis sie qui pocius suo exẽplo debuerunt
ꝯsolari auos. uñ subdit s rõculs cõsolantes eos
cõsolatur laborantẽ qͥ ꝑ̃it in laborare ꝑsistit qr
subleuatõ laboris ẽ urso collaborancis ut ũtine
fit. ⁊ tanto magis ꝯsolem qͣnto magis uideritio

Expanded text:
 praesumptione a peccatoribus vel imperfectis, ut justi videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ frẽs diligatis. ⁊ hosꝑitalitatẽ uolite oblusc
obliuisci dicit qr hãs haluerut anͣꝙͣ expoliare¬
ut lot recep̃ cos nesciciis ẽẽ angloꝰ sciens tñ qd̾ ĩ
cis eẽt d̾s. uñ alia tñslatõ ht ꝑ hanc em̃i qͥ. nes. hos
eẽ angelos s arbitrantes cẽ hoĩes ĩgiuib d̾s

Expanded text:
quam fratres diligatis. Et hospitalitatem nolite oblivisci. Oblivisci dicit, quia hanc habuerunt antequam exspoliareut Lot recepit eos nesciens esse angelos, sciens tamen quod in eis esset Deus. Unde alia translatio habet: Per hanc enim e angelos, sed arbitrantes esse homines in quibus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ex ħumilitate ⁊ ex sim¬
plicitate nimits pacten¬
ti amcopoli scribit de e:¬
episcopali offõ imperi¬
ose ⁊ potestate tractan¬
do p̃scripta ei sua aucto¬
hũs timoris angłm nec
elatõrus superciliũ urat
⁊ luceat uñ inueste leg¬
lis pontificis erat cocus̃
bis tinctus qui habebat
sp̃m ignis. ignis ã. duo
fac̃ urit ⁊ lucet. Ita ⁊
pontifex gladio predica¬
tonis .s. igiuto eloquio
urere: mordaci debet in¬
minatõne ⁊ lucere blã¬

Expanded text:
ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative, tractando praescripta ei sua auctos timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit: urit, et lucet; ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci inomminatione: et lucere bla
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ amat
⁊ unus quisq frẽm suũ quẽ plus dilig̃ dicens. ł. conioᷤ
de dñm. Io alter aitm̃ non docebit. qr om̃s ĩ futuro ⁊
dignitate .i. tẽpore priores. uł intelligentia digmoros.
maiores gͦ ĩcelliguntur .I. pͥores qui nos posteriores

Expanded text:
quem amat, et unusquisque fratrem suum quem plus diligit, dicens ita: Cognosce Dominum, Ideo alter alterum non docebit, quia omnes in futuro scdignitate, id est tempore priores, vel intelligentia digniores. Majores ergo intelliguntur, vel priores qui nos posteriores
Abbreviated transcription (Latin):
le uudeatur.ut .ñ. nichil in uctor inusus suos auferret s tocum
pͥlis ⁊ est dictum apotdy anathene .i. supra suii ponere:¬
aliud euangelizns qr suadeo ego modo
ideo dicit modo qr olim dłim dixit hominẽ
ex lege itistiticu homuuis głam ⁊ ĩittilem
tur auideis quos non tiet offendere par¬
lus ꝓgła dei quo uentente celaat lex uñ
subdit᷑ aut quesd hominib placere sic̃¬

Expanded text:
le videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totule videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totumplis; et est dictum apo tou anathene, id est sursum ponerealiud evangelizans, quia suadeo ego modo Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justificari, hominis gloriam et inutilem tur a Judaeis, quos non timet offendere Paulus pro gloria Dei: quo veniente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qd iquis illoꝵ ⁊ c̃ uł it̾a ⁊ sic̃ olim pre¬
senĩ uobis p̾diti ⁊ nũc ab sens icerum dico
sit. Quare hoc qr aliud euangelizatis depica¬
co uult puluere ñ demedio ⁊ hoe forte homo carnali ne ¶Sit.
ductus possit facero. Nũquid ⁊ angelus. uere si angeliis de ꝓprio fluẽs
mtpatadiso ñ ec̃t auditus ñ p̃cipitaremur iimortẽ media aqua põitã
erat om̃iħ p̾ceptum dñi aqui quodammͦ. ptiblica erat ⁊ sine finũ¬
de sñ labe. sine ceno fluebat. S ueñ angełꝰ de celo lapsus serpens
suctus quia ĩfidiose ram uenerieũ spargere cupiebat ⁊ misit tieneñ
de mo socntus ẽ de suo Gustate ⁊ eritis sic̃ dis ⁊ illi appetentes p̃ erãt
pimaleduts ponitur ⁊ uurlgo dicitur denocatõ. Nam denotate se
Nnẽ quam nemo fere dicit i maledicens. uñ illud ẽ ⁊ anathema¬
crauit eum ⁊ quitates eius ⁊ nocatum ẽ nomẽ loci illis anache¬
ma hic dictum ⁊ ut anathema detestabile aliquid ⁊ abominabi¬

Expanded text:
si quis illorum, etc. Vel ita, et sicut olim praesens vobis praedixi, et nunc absens iterum dico, sit. Quare hoc? Quia aliud evangelizans de privato vult pluere, non de medio: et hoc forte homo carnali nebula prductus, possit facere, nunquam et angelus. Vere, si angelus de proprio fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem: media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei, aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus, species factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum de proprio: locutus de suo; Gustate, et eritis sicut dii : et illi appetentes quod non pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur devotatio. Nam devotare se quanquam nemo fere dicit nisi maledicens. Unde illud est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc dictum est ut anathema detestabile aliquid et abominabi