comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. reuera indipxisti nos in t̾ram. quȩ
fiuit riuis lactis ce mellis. &e dedisti nobis
possessiones agroꝵ ae iunearũ. ñne porci
erant. qͥ conculcarent si obiectas sͥ iudis¬
sent margaritas regni celoꝵ. Iccͥco ualde
notandũ qd cũ scȩ̃ seͥpturȩ intenitio tota
tendat ad regnũ celoꝵ: fere nusqͣm in oĩ
pentateucho: ulla fit m̃tio de gła eiꝰdem
regni. uł cõminat̾o gehenne ignis. u̾bis ma¬
nifestis. pͣter illud dictũ in cantieo deu¬
teronomii. Ignis succenssus e̾. in furore
meo: &e ardebit usq ad inferni nouissima.
Minȩ sunt ad det̾rendũ ne peccent᷑:. de
gladio. de fatne. de pestilentia. de malis
bestus ꝓmissione u ad exeitandũ bonũ¬
studiũ: deagris & de uineis. de opidis. seu
uillis ce ciuitatib muratis. de ficetis. ce oli
uetis. de t̾ra fluente riuis. lactis & mellis.
Quib udeł nominib. quec̃q uulgo intel¬
ligunt᷑. leuiora sunt his. q̃ a sp̃ualib sp̃u¬

Expanded text:
i nos in terram, quę fluit rivis lactis et mellis, et dedisti nobis possessiones agrorum et vinearum, nonne porci erant qui conculcarent, si obiectas sibi vidissent margaritas regni cęlorum? Idcirco valde notandum, quod, cum sanctę scripturę intentio tota tendat ad regnum cęlorum, fere nusquam in omni pentateuco ulla fit mentio de gloria eiusdem regni vel comminatio gehennę ignis verbis manifestis preter illud dictum in cantico deuteronomii: Ignis succensus est in furore meo et ardebit usque ad inferni novissima. Minę sunt ad deterrendum, ne peccent; de gladio, de fame, de pestilentia, de malis bestiis, promissiones vero ad excitandum bonustudium, de agris et de vineis, de oppidis sive villis et civitvetis, de terra fluente rivis lactis et mellis, quibus videlicet nominibus et quaecunque vulgo intelliguntur, leviora sunt his quae a spiritualibus sp
Abbreviated transcription (Latin):
dici placuiss. qͥs tunc portare potiussec:
Isayam serratũ eẽ accipimꝰ: quasi iusto
ce legittmo iudicio dãpnatũ.: eo qd dixe¬
rit. iuidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsum.
Contͣrius enĩ ips dño. in ħ dicto ẽẽ iudi¬
catus ẽ qͥa de semecip̃o dixit. ñ enĩ uidebit
dãpnatus ẽ. qͥa dixit. uidi dñm sedentẽ:÷
qͥd fieret de moyse gi uͥ dixit. erit uita
tua qͣsi pendens ante te. & ñ credes uite
tuȩ tta manifestiꝰ dixiss erucifiges epẽ¬
dere facies dm̃ tuũ ante te. &e resurrexisse
ñ credes eundẽ auctorẽ uite. laudabilis
do innotuit. ce mundo sese abscondit. ta¬
liter eandẽ scͥpturã contẽperans. ut qͣsi
lib̾ signatꝰ carnales illiꝰ tẽporis ocłos effu¬
geret: & custodiret᷑ uent᷑is sp̃ualib: quib.
in suo tẽꝑe. utilit̾ apperiri posset. Ecistodi

Expanded text:
dici placuisset, quis tunc portare potuisset? dici placuisset, quis tunc portare potuisset? Isaiam serratum esse accipimus quasi iusto et legitimo iudicio damnatum, eo quod dixerio in hoc dicto esse judicatus est, quia de seipso dixit: « Non enim videbit damnatus est, quia dixit: « Vidi Dominum sedentem. » Quid fieret de Moyse? Si ubi dixit: « Erit vita tua quasi pendens ante te et non credes vitę tuę ita manifestius dixisset: Crucifiges et pendere facies deum tuum ante te et resurrexisse non credes eundem auctorem vitę? Laudabilis do innotuit eliter eamdem Scripturam contemperans, ut quasi liber signatus, carnales illius temporis oculos effugeret, et custodiretur venturis spiritualibus, quibus in suo tempore utiliter aperiri
Abbreviated transcription (Latin):
s illa tm̃ aec i q̃ uident᷑. ꝓ fecto. si ma¬
nifestiꝰ ꝓpͥis q nominib iã tc̃ enunci¬
ata fuiss defut᷑o scło illa dulcedo uitȩ
eterne. & reqͥes paradisy. q̃ sub noĩe t̾re
intelligit᷑ lacte & melle manantis: par¬
uuli quidẽ. qͥb lacte opꝰ erat tanqͣm so¬
lidũ cibũ fastidirent. suꝑbi autẽ etiam
tanꝙͣ porci. margaritas ꝯculcarent. xxuiii.
U I d de ministĩo dicam tab̾nacłi
mystici:ͥ qd̾ sine dubio. scd̾m exem¬
plar celeste dñs fieri iussit. Ait enĩ.In¬
spice. & fac. scd̾m exemplar qd̾ tͥ in monte
monstratũ ẽ. Si res ipsas. scilicet sacram̃¬
ta in carnationis. passionis. &e resurrectio¬
nis suȩ quoꝵ illa exemplaria fuert̃. u̾bũ
ipsũ palam tẽ desc̾bi uississ. qͥs portare
potuiss. Ut de multis unũ. exempli gr̃a
ꝓponã: illud qd indeut̾onomio taliter
dictũ est. &e erit uida tua qͣsi pendens añ
te. & ñ credes uitȩ tuȩ. si paulo manifesti

Expanded text:
sed illa tantum, quę videntur. Profecto, si manifestius propriisque nominibus iam tunc enuntiata fuisset de futuro sęculo illa dulcedo vitę ęternę et requies paradysi, quę sub nomine terr? intelligitur lacte et melle manantis, parvuli quidem, quibus lacte opus erat, tamquam solidum cibum fastidirent, superbi autem etiam tamquam porci margaritas conculcarent. 28.uid de ministerio dicam tabemaculi mystici, quod sine dubio secundum exemplar cęleste dominus fieri iussit? Ait enim: Inspice et fac secundum exemplar, quod tibi in monte monstratum est. Si res ipsas, scilicet sacramenta incarnationis, passionis et resurrectionis suę, quorum illa exemplaria fuerunt, verbum ipsum palam tunc describi iussisset, quis portare potuisset? Ut de multis unum exempli gratia proponam: illud, quod in deuteronomio taliter dictum est: Et erit vita tua quasi pendens ante te et non credes vitę tuę, si paulo manifestius
Abbreviated transcription (Latin):
endi. Qd enĩ nisi bonũ creatoris donũ: in
suꝑbiã extulit. tam hominẽ qͣm angłm:
Illũ. in apice celsitudinis angłicȩ consti¬
tuit. istũ. patrẽ multitudinis hoĩũ. mul¬
tudinis scõꝵ &e dei filiorũ eẽ uolens. in ꝑa¬
diso collocauit. Nimirũ magna utriꝰq
celsitudoͬ. illiꝰ in pͥncipatu angłico: istiꝰ. in
ꝓpagando genere humano. N eut̾ pondꝰ
tanti honoris humilit̾ ferre potuit. ut¬
pote ut̾q creatura leuis. Unde autẽ leug¬
tas utriq creaturȩ. nisi exꝓpria ꝯdicione:
Et ut manifestiꝰ dictũ sit. unde ut᷑o creatura
leuis ẽ. nͥ qͥa d nichilo uł de ñ existentibꝰ creata ẽ: Creatꝰ¬
qͥdẽ ẽho d̾ aliqͣͤ mat̾ia. scilicet de t̾ra: s ip̃a t̾ra ð nichilo
cͤata ẽ. Similit̾ angłs de qͣlic̃q mat̾ia creatꝰ sit. ip̃a eiꝰ

Expanded text:
endi. Quid enim nisi bonum ereatoris donum in endi. Quid enim nisi bonum ereatoris donum in superbiam extulit tam hominem quam angelum? Illum in apice celsitudinis angelicę constituit, istum patrem multitudinis hominum, multitudinis sanctorum et dei filiorum esse volens in paradyso collocavit. Nimirum magna utriusque celsitudo, illius in principatu angelico, istius in propagando genere humano. Neuter pondus tanti honoris humiliter ferre potuit, utpote uterque creatura levis. Unde autem levitas utrique creaturę nisi ex propria conditione? Et ut manifestius dictum sit, unde utraque creatura levis est, nisi quia de nihilo vel de non existentibus creata e ipsa terra de nihilo creata. Similiter angelus de qualicunque materia creatus sit, ipsa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsfuge exierant ab ĩperio legitaimi dñi.
e creatoris sui. Igit᷑ quodã quidẽ iure genꝰ
humanũ. ꝑuasor hostis ex tunc detine¬
bat. s nichilominꝰ in ipsũ tota ꝑdicionis
hoĩum causa redundat᷑. nec u̾ȩ iusta fuit
eiꝰ uictoria: qͣm confecit eiꝰdem inuidentis
callida malicia. maliciosa calliditas.
homines curiosi & inquiet̃. secretoꝵ
dei scrutatores numi: scrutatores suspici¬
ens. ñ p̃uenit. ñ p̃cauit. ne illa ꝯting̾ent:
Si uoluit angłm in celo. & hoĩem ꝑman̾e
in paradyso. cur ñ p̃uidit. cur ñ pͥus effec̃.
ne uł angłs in cȩlo. uł homo peccaret in
paradyso: O homo quisqͥs es qui u̾sas qͦs¬
tiones huiꝰmodi. desme sic pulsare altitu¬
dinẽ maiestatis creat̾ris. magisq pulsa &
acciisa leuitatẽ utriusq creaturȩ rationa¬
lifiscilicet tam angłi qͣm hominis: quia
neut̃ ingentia dei beneficia sustinuit: ut̾¬
ꝙ gͣndia dei dona. in mat̾iam u̾tit suꝑbi¬

Expanded text:
transfugę exierant ab imperio legitimi domini transfugę exierant ab imperio legitimi domini et creatoris sui. Igitur quodam quidem iure genus humanum pervasor hostis ex tunc detinebat; sed nihilominus in ipsum tota perditionis hominum causa redundat, nec vere iusta fuit eius victoria, quam confecit eiusdem invidentis callida malitia, malitiosa calliditas.homines curiosi et inquieti secretorum Dei scrutatores nimii, scrutatores suspiciens, non prevenit, non precavit, ne illa contingerent? Si voluit angelum in cęlo et hominem permanere in paradyso, cur non previdit, cur non prius effecit, ne vel angelus in cęlo vel homo peccaret in paradyso? O homo, quisquis es, qui versas questiones huiusmodi? Desine sic pulsare altitudinem maiestatis creatricis, magisque pulsa et accusa levitatem utriusque creaturę rationalis, scilicet tam angeli quam hominis, quia neuter ingentia dei beneficia sustinuit, uterque grandia dei dona in materiam vertit superbi
Abbreviated transcription (Latin):
esuririt. suffic̾e pot̾ant cet̾a omĩa parady¬
si ligna. que gr̃a largitoris abundant᷑. uno
excepto tribuerat. ex omĩ inqͥens ligno
ꝑadysi cõmede. de ligno autẽ scĩe boni ce
mali ne comedas. Restat. ut suꝑbiã. & con¬
temptũ peccasse credat᷑: nolendo scił pati
imꝑiũ: nolendo recognosc̃e qd̃ eundẽ qͦm
creatorẽ & tam deliciosi ꝑadisi habebat
largitorẽ: deb̾et habere etiã p̃ceptorẽ ce do¬
tninũ. Ita ec̃. littera qͦ manifestae declarat.
Cum enĩ dixisset dñs ds̃ ad mulierẽ qͣre ħ
fecistũnullũ subiectionis aut humilitatiᷤᷤ
u̾bum respondit. s hoc tm̃ dixit. Serpens
decepit me & comedi. A dã qͦ nicħ aliud
respondit: insi h. M ulier qͣm dedisti sociã
mͥ. dedit mͥ de ligno: &e comedi. ꝓ fecto respõ¬
sa hec ñ ꝯsentientiũ dño aut humilium.
s rebelliũ st̃ & contumatiũ. Palã faciunt
dicta hȩc: qͥa ñ quasi ꝑuim capti: s quasi

Expanded text:
esuriret, sufficere poterant cetera omnia paradyesuriret, sufficere poterant cetera omnia paradysi ligna, que, gratia largitoris abundanter uno excepto tribuerat, ex omni, inquiens, ligno paradysi comede, de ligno autem scientię boni et mali ne comedas. Restat, ut per superbiam et contemptum peccasse credatur, nolendo scilicet pati imperium, nolendo recognoscere, quod eundem quem creatorem et tam deliciosi paradysi habebat largitorem, deberet habere etiam preceptorem et dominum. Ita esse littera quoque manifeste declarat. Cum enim dixisset dominus deus ad mulierem: Quare hoc fecisti?, nullum subiectionis aut humilitatis verbum respondit, sed hoc tantum dixit: Serpens decepit me et comedi. Adam quoque nihil aliud respondit nisi hoc: Mulier, quam dedisti sociam mihi, dedit mihi de ligno et comedi. Profecto responsa hęc non consentientium domino aut humilium, sed rebellium sunt et contumacium. Palam faciunt dicta hęc, quia non quasi per vim capti, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sensũq illoꝵ: ip̃e nichilominꝰ se ipsũ defen¬
dere possec tanqͣm ueracẽ.: & om̃a uera lo¬
cutũ. Recte gͥ sap̃ia: qui sophistice inqͥt
loquit᷑. odibilis ẽ. Omm re defraudabitur.
N on enĩ data ẽ illi a dño gr̃a. Omĩ enĩ sa¬
pientia defraudatꝰ ẽ. Cũ hec dic̃. recte sub¬
audimꝰ. qͥmadmodũ ille serpens antiquꝰ.
core tuo: S ic enĩ quisqͥs eiusmodi e̾. ip̃e si¬
milit̾ ut ille serpens omĩ ẽ sap̃ia defrauda¬
tus. nec u̾e dici pot̾ sapiens: s maliciosus.
głabat᷑: uerũ etiã de iusticia siue de
iusta uictoria gͥmet placebat: dei &e hominũ
inimicꝰ nimis inuistus. Neq enĩ inuitum.
s uolentẽ hoĩem uicerat. Deniꝙ nec de ig¬
norantia. nec de infirmitate. homo excusa¬
ri pot̾at. Quomͦ de ignorantia excusaret᷑ ⁊
cuti rem ꝑsemetip̃m notam fec̾at ds̃: Quo¬
mͦ de infirmitate: qui nullas corꝑis uł car¬
nis suȩ pugnas patiebat᷑:. Nunc saltem si¬

Expanded text:
 ipse nihilominus seipsum defendere posset tanquam veracem, et omnia vera locutum. Recte igitur Sapientia: « Qui sophistice, » inquit, « loquitur, odibilis est, omni re defraudabitur. Non enim data est illi a Domino gratia. Omni enim sapientia defraudatus est . » Cum haec dicit, recte subaudimus, quemadmodum ille serpens antiquus, core tuo. Sic enim quisquis eiusmodi est, ipse similiter ut ille serpens omni est sapientia defraudatus, nec vere dici potest sapiens, sed malitiosus.gloriabatur, verum etiam de iustitia sive de iusta victoria sibimet placebat dei et hominum inimicus nimis iniustus. Neque enim invitum, sed volentem hominem vicerat. Denique nec de ignorantia nec de infirmitate homo excusari poterat. Quomodo de ignorantia excusaretur, cui rem per semetipsum notam fecerat deus? Quomodo de infirmitate, qui nullas corporis vel carnis sue, pugnas patiebatur? Ne saltem
Abbreviated transcription (Latin):
O A A o uictoria eius in qͣ głabat᷑
ut iam dietum ẽ. talis erat: qualis o¬
dibiliũ sophistarũ eẽ solet. Nam ꝑȩquiuo¬
cationes incautos & inprudentes circũue¬
nit: in pͥmis dicendo negͣqm morte moriemini:
uolens intelligi mortẽ carnis. quȩ ẽ seꝑatio

Expanded text:
 Porro victoria eius, in qua gloriabatur ut iam dictum est talis erat, qualis odibilium sophystarum esse solet. Nam per ęquivocationes incautos et imprudentes circumvenit imprimis dicendo: Nequaquam morte moriemini, volens intelligi mortem carnis, quę est separatio
Abbreviated transcription (Latin):
ligi uoluerit aĩe a do. Deinde dicendo aꝑient᷑
turi erant ꝯfusibilit̾ se ẽẽ nudos: & ẽ alia.
que illuminatio d̾r. ut nichil lat̾e possit.
Illum pͥorem modũ aꝑtionis ocłoꝵ ille
ꝑditor intendit: hc̃ autẽ post̾iorem seducta
mulier intellexit. Similit̾ equiuocȩ dixit.
eritis sic̃ dii. se ce suos angłos cogitans. qͦs
urtendebat gen̾i humano ita ing̾ere. ut
diuinã illis exhiberet cult᷑am: ipsos aut̃
urtellig̾e uolens. quod eque ut creator ds̃.
uera diuinitate dii fierent. I tẽ dicendo.
scientes bonũ &e malũ. boni ce mali cogi¬
tabat exꝑim̃tum. ipsoᷤ autẽ uolebat inta¬
ligere scĩam omĩũ rerũ bonarũ. siue ma¬
larũ: scĩam omĩum inqͣm. siue p̃teritoꝵ

Expanded text:
it mortem animae a Deo. Deinde dicendo: « Aperituri erant confusibiliter se esse nudos; et est alia, quae illuminatio dicitur, ut nihil latere possit. Illum priorem modum apertionis oculorum ille proditor intendit, hunc autem posteriorem seducta mulier intellexit. Similiter aequivoce dixit: « Eritis sicut dii , » se et suos angelos cogitans, quos intendebat generi humano ita ingerere, ut divinam illi exhiberent culturam. Ipsos autem intelligere volens, quod aeque ut Creator Deus vera divinitate dii fierent. Item dicendo: « Scientes bonum et malum , » boni et mali cogitabat experimentum. Ipsos autem volebat intelligere scientiam omnium rerum bonarum sive malarum, scientiam omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ ẽ magno p̃catus impendio. Expendite
queso qͥd a me uire postulet. qͥmͥ inultimis
nec supplicatiõe subuenit. Adiecisti qͦd pͥui¬
legiis nature munitus sis: ⁊ qd̃ in me deliqͥsti.
ñ liceat iundicari.S ñ ht̃ innocentie p̃roga¬
tiuam. qui deffensionẽ suã locat in aꝑice.
Insons actionis luce niteat. citra dissimula¬
tionẽ cͥmina ꝯfitet᷑. qui in hoc tutelã suam
estimat qd̾ p̃cedit. fieos nulla defendit aue

Expanded text:
quod non est magno precatus inpendio. ei pendite, quod non est magno precatus inpendio. ei pendite, quaeso, quid a me iure postulet qui mihi in ultimis nec supplicatione subuenit. adiecisti quod priuilegiis naturae munitus sis et quod in me deliquisti non liceat uindicari sed non habet innocentiae praerogatiuam qui defensionem suam locat in apice. insons actionis luce niteat: citra dissimulationem crimina confitetur qui in hoc tutelam suam aestimat quod praecedit: reos nulla defendit au
Abbreviated transcription (Latin):
in humana dendentes ñ p̾mꝰ inspexi: Et qͥc¬
quid uanescente uisione ñ sequebant᷑ ocłi
m̃te ꝯp̾hendi. Quia sagatius inspiciunt ali¬
quid: qui ꝓmptiꝰ p̃stolant᷑. Quotiens ante ad¬
uentũ tuũ si qñ nos lustrare aerem pirata
Ui has quas sibi amor sine m̃tiendi dedecore
pingit effigies. his imaginibꝰ dui sollicita¬
ta corda feruntur. heu quotiens remienti
mͥ cibos. quos pirata p̾stabat. hac barbar
ꝯsolatione subuenit. Nil metuas. nil de hac
affuctione suspires. si creador tuus suꝑẽ. pa¬
rum alib̾tatis statiõe seungeris. Eoce ali¬
qñ affuit sors eupitis. Alacerm̃ aduentũ
istiꝰ ⁊ p̃do ñtiauit. Non longe fuit ab inte¬
gre amore clem̃tie. qͥ redẽptorẽ letus excepit.
Non habuimꝰ iudices dños inhumanos.
fuert̃ qui potuissent ⁊ p̃ce molliri. si auri
mopiam ꝯpensassent lacͥme: uno temꝑe
utrosq reduxerat. Testatus ẽ noluisse fieri

Expanded text:
inhumana tendentes non primus inspexi et quicinhumana tendentes non primus inspexi et quicquid uanescente uisione non sequebantur oculi mente conprehendi, quia sagacius inspiciunt aliquid qui promptius praestolantur? quotiens ante aduentum tuum, si quando nos lustrare aerem pirata di has, quas sibi amor sine mentiendi dedecore -pingit, effigies ? his imaginibus diu sollicitata corda feriuntur. heu 1 quotiens renuenti mihi cibos, quos pirata praestabat, hac barbarus consolatione subuenit: "nil metuas, nil de hac adflictione suspires: si creator tuus superest, parum a libertatis statione seiungeris." ecce aliquando adfuit sors cupitis: alacer mihi aduentum istius et praedo nuntiauit. non longe fuit ab integrae amore clementiae qui redemptorem laetus excepit. non habuimus, iudices, dominos inhumanos: fuerunt qui potuissent et prece molliri: si auri inopiam conpensassent lacrimae, uno tempore utrosque reduxerat: testatus est noluisse fieri
Abbreviated transcription (Latin):
mͥlex cũ parentẽ locuta ẽ. ñ tacuit redẽpcorẽ
hortata ẽ. iussit. extorsit. unu̾sa suffitient̾
impleri religiosi oꝑis sacram̃ta ꝑ nomina.
callamitas mea sensus tuos ad huiꝰ rei intel¬
lectus obnubit. redẽptio filii que ẽ indili¬
gentia. necessituduns eẽ ñ potuit in p̃ceptis.
Impietatẽ meã ⁊ inlib̾atione fr̃ĩs inuidiam¬
dũ ledea pignora laudaᷤ accusa. Nesciꝰ q si p̃r illos
tue distͥbutõis ꝓcessiss eqͣtior. gn̾ass errorẽ: Nlã
unũ ⁊̃ ꝑpetuo decore lucis. alt̾m ⁊̃ iugi noctis
possessione damnasses.Mentior si alia iudicia
tua extitere defiliis. Quid nã ẽẽ censuisti cũ
unũ nũqͣm habiturꝰ pyrata dimitt̾et. aliũ
nunꝙͣ relicturus. quasi patre tradente re¬
tinẽt. Quicqͥd pꝰ ocłos tuos in illa ferali t̾ra
sustinii. a te ꝓcessisse ñ dubito. S pes mͥ
rico redẽptor abc̾essit. Quas naues ad litora

Expanded text:
mihi, lex cum parentem loeuta eat, non tacuit redemptorem: mihi, lex cum parentem loeuta eat, non tacuit redemptorem: hortata est iussit extorsit uniuersa sufficienter inpleri religiosi operis sacramenta per nomina. calamitas mea sensus tuos ad huius rei intellectus obnubit: redemptio filii, quae est in diligentia necessitudinis, esse nou potuit et in praeceptis. impietatem meam et in liberatione fratris inuidiamdum Ledaea pignora laudas, accusas. nescis quia, si inter illos tuae distributionis processisset aequatio, generasset errorem: nam unum in perpetuo decore lucis, alterum in iugi noctis possessione damnasses. mentior, si alia iudicia. tua extitere de filiis. quidnam esse censuisti, cum unum numquam habiturus pirata dimitteret, alium numquam relicturus quasi patre tradente retineret? quicquid post oculos tuos in illa ferali terra sustinui, a te processisse non dubito. spes mihirico redemptor abscessit. quas naues ad litora
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat. paribꝰ absolutionẽ implorasse la¬
crimis.insimil epłas ꝯstitutos sorde dic¬
one uictoriã. Illud tñ flagito que eausa
fecerit ut qͦd duo poposcert̃. duobꝰ ẽ debi¬
tum. unus acceꝑit. Sutrisq maria intra¬
sti:iliquentis elem̃t minas qͣntũ asseris
pietate duce transisti. Quis degemina ca¬
ritate credat hoĩ cũ uno redeunti. Nũqͣ
cessante effectu p̃dicat᷑ affectio: Nunquid
semꝑ secretũ pectoris in notescit ueraciter
claue sermonis: Sietas que ñ etiã muta rebꝰ
tenetur: ostentũ ẽ. Int̾ homines om̃s in¬
conuulsa amor radice subsistet. si ualet ista
iactatio. Lex dicit aut alat aut iunciatur.
clamat pater. pastus iste parenti. uł si ñ re¬
dimat iam debetur. Ad has de equidem par¬
tes cũ aboffitio eui eras ꝑ naturã obnoxnis
cessaris armasti. ꝓficit uentoso munimi
nꝙ gemine negatũ ẽ turpit̾ puritat. crede

Expanded text:
nuntiat, paribus absolutionem inplorasse lanuntiat, paribus absolutionem inplorasse lacrimis, in simili epistulas constitutos sorte dicone victoriam. illud tamen flagito, quae causa fecerit ut quod duo poposeerunt, duobus est debitum, unus acceperit? pro utrisque maria intrasti et liquentis elementi minas, quantum adseris, pietate duce transisti. quis de gemina caritate credat homini cum uno redeunti ? numqucessante effectu praedicatur affectio ? numquid semper secretum pectoris innotesctit ueraciter claue sermonis ? pietas, quae non etiam muta rebus tenetur, ostentum eat. inter omnes homines inconuulsa amor radice subsistet, si ualet i iactatio. lex dicit: "aut alat aut uinciatur", clamat pater: "pastus iste parenti, uel si non redimat, iam debetur". ad has te equidem partes, cum ab officio, cui eras per naturam obnoxius, cessares, armasti: proficit uentoso munimini quod genuinae negatum est turpiter puritati. crede
Abbreviated transcription (Latin):
mat ñ uenire. Uincła nͥ pareã lex minat᷑.
Qui refert. ad hanc me ꝯsuetudinem sup¬
plitioꝵ ate ꝓcurata formauit diuturni¬
tas. Quanuis longa penarũ tolerantia ñ
faciat ꝯtumacẽ.miror tñ nͥ ꝙ effugi de bar¬
baris pat̾ intułit. Nicħ ẽ unde deolinent᷑
p̾dationes si sors ip̃a sequat᷑ inpatriã. Una
ẽ quantũ iudeo genitał soli ⁊ ꝑegͥnationis
adu̾sitas. Nec dispar a maritudo redeuntibꝰ
⁊ captiuis. Nequa ꝙͣ tñ qͥdint̾ sit inuenio.
Nec que potissimũ ceruices meas cathena
nectat inquiro. Rigentis ferri nexus incur¬
ram. aut gule uectigal exhibeã. Una ꝯditio
ẽ.Ieuinꝰ epłas portabo satiato. ⁊ qͦdẽ det̾uis.
ñ amanti. Quantis oblata a me ꝓitiet ali¬
m̃ta fastidus. quo deuotionẽ meã rancore
calcabit. hõ. quẽ misericordẽ hr̃e. ⁊ dum eẽm
int extrema ñ potui. Ex equo me ⁊germa¬
nũ meũ redẽptionẽ lictis poposeist̾e de

Expanded text:
mat non uenire. uincula, nisi paream, lex minatur: mat non uenire. uincula, nisi paream, lex minatur: quid refert? ad hanc me consuetudinem suppliciorum a te procurata formauit diuturnitas, quamuis longa poenarum tolerantia non faciat contumacem. miror tamen, si quod effugi de barbaris pater intulerit: nihil est unde declinentur praedones, si sors ipsa sequatur in patriam: una est, quantum uideo, genetalis soli et peregrinationis aduersitas nec dispar amaritudo redeuntibus et captiuis. nequaquam tamen quid intersit inuenio nec quae potissimum ceruices meas catena nectat inquiro: rigentis ferri nexus incurram aut gulae uectigal exhibeam, una condicio est. ieiunus epulas portabo satiato et, quod est deterius, non amanti. quantis oblata a me proiciet alimenta fastidiis? quo deuotionem meam rancore calcabit ? homo quem misericordem habere, et dum essem inter extrema, non potui. ex aequo me et germanum meum redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
einde ꝓtulisti exempla pat̾no digna
ꝓposito. s int̾ptatioẽ uiluert̃. Quasi
etas cana desidiis tius formã. ⁊ ñ unitͣionẽ
scĩs p̾stit̾it institutis. Quid magni enee hu¬
meri pond̾is de creatoris fasce cͥensert̃:Aut
p̃ssit filiũ corpore cuiꝰ ip̃e fuit sepe bauilus
actione: Uis scire quia eripi de hostibꝰ me¬
ruit: Ante ocłos locatũ ẽ qͦd noluit. ne graua¬
ret. Credens sibi sepulturã ꝓ ẽbentis ilii ru¬
ina p̾stari. ⁊ ne ꝓcedentẽ natũ uita digniorẽ
senilia m̃bra retinerent: occasũ eiuitatis
dixit satis eẽ ꝓtumulo. Ille p̃donibꝰ euadẽ¬
te filio remanẽ uoluit. remeasti ad patam
tu relicto. Quid nobilia scipionis ꝓgenito¬
re suo facta ꝯmemoras. Cum ille ꝓauctore
suo dũ se optulit totũ dedit. s ñ ꝯsũpsit
uniu̾sa que debuit. Semꝑ uodoꝵ beatoꝵ
ẽ causa ꝯsimił. Nec discreta sunt studia
benignitatis. ẜnuntiat qͥ de filio mereat᷑.
qui eum ad officia nature. nͥ coactũ esti¬

Expanded text:
einde protulisti exempla paterno digna proposito: sed interpretatione uiluerunt, quasi aetas cana desideriis tuis formam et non imitationem sanctis praestiterit institutis. quid magni Aeneae humeri ponderis de creatoris fasce senserunt? aut pressit filium corpore, cuius ipse fuit saepe baiulus actione ? uis scire quia eripi de hostibus meruit? ante oculos locatum est quod noluit, ne grauaret, credens sibi sepulturam procumbentis Ili ruina praestari, et ne procedentem natum uita digniorem senilia membra retinerent, occasum ciuitatis dixit satis esse pro tumulo. ille praedonibus euadeilto filio remanere uoluit: remeasti ad patriam tu relicto. quid nobilia Scipionis pro genitore suo facta commemoras? ille pro auctore sedulo dum se optulit, totum dedit, sed non consumpsit uniuersa quae debuit. semper uotorum bonorum est causa consimilis nec discreta sunt studia benignitatis. pronuntiat quid de filio mereatur qui eum ad officia naturae nisi coactum aesti
Abbreviated transcription (Latin):
reddit ignoratiõ. In ꝓpatulo ẽ quał añ hãc
frugẽ fui̾t mortaliũᷤ deserta ꝓsapies. Cum
illis enĩ quibꝰ nob̾cũ par aduentus in luce ẽ.
ꝑdiscretionẽ urãm. ñ ẽ ꝯditio una sapiendi
Ualete ornam̃ta melioris sełĩ:⁊ mundũ qͦ.

Expanded text:
reddit ignoratio. In propatulo est, qualis ante hanc frugem fuerit mortalium deserta prosapies: cum illis enim quibus nobiscum par adventus in luce est, per discretionem vestram non est conditio una sapiendi. Valete, ornamenta melioris saeculi, et mundum q
Abbreviated transcription (Latin):
officio. Dum enĩ magnitudinẽ urãm alloqͣ
uotiuo me estimo ñ deeẽ ꝯspectui. S reme¬
uiis suis eg̃scit animꝰ afflict. ⁊ quod dili¬
gentͥe pabulũ inuenitur. hoc magis mace¬
rat de amoris fruge ieiuniũ. Uere dũe sic
uos lumina mea d̾s̃ seruet incolumes¬
Quia si utes corporis mei sinissent. aut festi¬
natio dñi. rauennã totis indentionis mee ui¬
rib expetissem. Si d̾s uoluit salua uita dñi
mei patris ur̃i. ⁊ dñe matͥs. pꝰ pascha cum ad¬
iuirio suꝑno ueniã. ut uob̃ uisis ad opem uite
recalescam. Dnẽ mi salutationẽ ub̃rimã dicens.
Precor ut om̃s scõs orare ꝓme instantissime
ꝓcuretis. Ennodius senario.
Uamuis ꝓ peccatis meis etiã luta̾rũ ur̃ar
solatia subducant᷑. ego tnĩ memor debiti quo
me ꝓgrãm uram ut di memores obligastis scͥ¬
bere ñ omitto. sꝑans dne̾ senari ut dm̃ quẽ
in me cogitasti semꝑ attendas. ⁊ fraquenter
luto płimũ reu̾entia ꝯsucta. ⁊ imploro: ut

Expanded text:
officio: dum enim magnitudinem vestram alloquor, votivo me aestimo non deesse conspectui. Sed remediis suis animus aegrescit afflicti; et quod diligentiae pabulum invenitur, hoc magis macerat de amoris fruge jejunium. Vere, domine, sic vos lumina mea Deus servet incolumesquia si aut vires corporis mei sivissent, aut festinatio domni, Ravennam totis intentionis meae viribus expetissem. Sed si Deus voluerit, salva vita domni mei patris vestri, et domnae matris, post Pascha cum adjutorio superno veniam, ut vobis visis ad opem vitae reualescam. domine mi, salutationem uberrimam dicens precor, ut omnes sanctos orare pro me instantissime procuretis. VIII. ENNODIVS SENARIO. Quamuis pro peccatis meis etiam litterarum uestrarum solacia subducantur, ego tamen memor debiti, quo me per gratiam uestram ut dei memores obligastis, scribere non omitto, sperans, domne Senari, ut deum, quem in me cogitasti, semper attendas et frequenter luto plurimum reuerentia consueta et inploro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
similes ueniebat et decertabat d̃s
aduocatꝰ est ad legendum: postulatꝰ ad
int̾pretandũ astitit familiarit̾. fident̃
intuitus ẽ. legit scient᷑. sapient̾ int̾pre¬
tatus ẽ: mane. thechel phares Maue iui¬

Expanded text:
similes veniebat et decertabat Deus, advocatus ad legendum, postulatus ad interpretandum, astitit familiariter, fidenter intuitus est, legit scienter, sapienter interpretatus est, « Mane, Thecel, Phares.
Abbreviated transcription (Latin):
y ꝑsis. Quam breues uoculȩ. quantã
longitudinem. quãtã latitudinem.
quãtam altitudnẽ de monstrauerut᷑
animȩ hoĩs habentis dilectionẽ u̾bi
dei: cuius archanũ consiliũ. sublime
atq ꝓfundũ ꝯtinebatur trib uocib iłł
sex sẏllabis ilł. quatuordecim lit̾is illi
ꝑhoc qd̾ scriptum fuerat mane. quod
interp̃tatur mim̾us: udit in latitudinẽ
eordis. angustã diuturnitatẽ regni as¬
syris siue babylonii: quia ñ casi acci¬
disset. s iusto iudicio dĩ. ut gente ᷤ tam
multas iugo suo p̾mere posset: annis
ut iam dictũ ẽ. mille trecentis. legamꝰ
diligent̾ scͥpturam hane. ⁊ sequamur
uit̾pretationẽ dignam: quia contra
cande labrum seͥpta ẽ. hoc ipm qd̾ ꝯt̃
candelabrũ scͥpta ẽẽ narrat᷑. sugge¬
rat nobis ut candelabro appropin¬
quemꝰ quatinꝰ clare intueamur.

Expanded text:
vocabulę, quantam longitudinem, quantam latitudinem, quantam altitudinem demonstraverunt animę hominis habentis dilectionem verbi dei, cuius archanum consilium sublime atque profundum continebatur tribus vocibus illis, sex syllabis illis, quattuordecim litteris illis. Per hoc quod scriptum fuerat 'mane', quod interpretatur numerus, vidit in latitudine cordis angustam diuturnitatem regni Assyrii sive Babylonii, quia non casu accidisset, sed iusto iudicio dei, ut gentes tam multas iugo suo premere posset annis ut iam dictum est mille trecentis. Legamus diligenter scripturam hanc et sequamur interpretationem divinam, quia contra candelabrum scripta est. Hoc ipsum quod contra candelabrum scripta esse narratur, suggerat nobis, ut candelabro appropinquemus, quatenus clare intueamur.
Abbreviated transcription (Latin):
quisiuit tytulum᷑ ut uocaret᷑ ex tc̃ serpens
antiquus. & diabolus. & sathanas. contra
quod. ds̃ &e dr̃ &e ẽ solus antiquus dierum:
ꝙ solus altissimꝰ. & solũ u̾bum eiꝰ u̾itas. x

Expanded text:
quisivit titulum? ut vocaretur extunc serpens quisivit titulum? ut vocaretur extunc serpens antiquus, et diabolus, et Satanas; contra quod Deus dicitur et est solus Antiquus dierum, et solus Alti
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uidełe diabolus qͣm uetustus ẽpse
ẽ pͥncipiũ uidrũ d̾i: ait ipse ds̃ ad beatũ
iob. Multũ gͦ antiquus ille serpens est.
At tam̃ ñ sic p̃dicat᷑ uł p̃dicari debet an¬
tiquus: qͦmͦ ds̃. Ille nãq solus sic p̃dicat᷑
antiquꝰ. ut hoc ip̃m adiectiuũ uice ꝓprii
nominis ponat᷑. ut illic. Aspiciebã donec
throni positi sunt: ce antiquus dierũ sedit.
Item. & ecce in nubib celi quasi filius
hominis ueniebat: & usq ad antiquũ die¬
rũ ꝑuenit. huiꝰmͦi dictio ꝑ tropũ ponit᷑
qͥa grãmaticis antonomasia dr̃ uideł cũ
nitͣ p̾dicat᷑. Igit᷑ serpens antiquus qͥdem
&e ab inicio nocens & ꝑsequuens antiquiᷤᷤ
inqͣm adiectiue dicat᷑. solus aut̃ ds̃ qͥa ab
et̾no &e inet̾nũ ẽ. quia sine mitio &e sine fine
est ꝓprie ł ꝓprii nominis uice antiquus
dierũ głosȩ p̾dicet᷑. Galis uictor ut sͥ uide¬
batur. qualẽ qͣm congruũ suȩ uictorie ad¬

Expanded text:
ipse videlicet diabolus quam vetustus est? Ipse ipse videlicet diabolus quam vetustus est? Ipse est principium viarum dei, ait ipse deus ad beatum Iob. Multum ergo antiquus ille serpens est, attamen non sic predicatur vel predicari debet 'antiquus' quomodo 'deus'. Ille namque solus sic predicatur antiquus, ut hoc ipsum adiectivum vice proprii nominis ponatur ut illic: Aspiciebam, donec throni positi sunt et antiquus dierum sedit. Item: Et ecce in nubibus celi quasi filius hominis veniebat et usque ad antiquum dierum pervenit. Huiusmodi dictio per tropum ponitur, qui a grammaticis antonomasia dicitur, videlniter predicatur. Igitur serpens antiquus quidem et ab initio nocens et persequens antiquus inqaeterno et in aeternum est, quia sine initio et sine fine est, proprie vel proprii nominis vice Antiquus dierum gloriose praedicetur. Talis victor, ut sibi videbatur, qualem et quam congruum suae victoriae ac
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ. sempit̾nũ: qͥa dum tali nomine
censet᷑. hoc illi exprobrat dei u̾bum. dei
i̾ntas. qͥa ꝓ admittendo tali sacͥ legio. ser¬
pentẽ ingressus ẽ. uenenata totus ardẽs
inuidia. Qui enĩ hoc intendens. cũ fuis¬
set sũmꝰ angłs abiectũ reptile ingressus
est. & suũ m̃datiũ de serpente in mulie¬
rem. de muliere inuirũ serpere fecte ad
ꝑditionẽ totiꝰ posteritatis ad mortẽ totiꝰ
humani gñis. ñne m̾ito nom̃ serpentis
quod ñ solũmͦ serpens: uerũ ce cum
abiectione serpens antiquus cognomina¬
tur. Recte siquidẽ sic p̃dicat᷑. quia mul¬
to uetustior ẽ. serpente illo uisibili aĩan¬
te siue reptili. quẽ ingressus. & ꝑquẽ locu¬
tus. uenenũ deceptionis effudit. Ille nãq
sexta die mundane creationis. int̾ animã¬
tia cet̾a creatus ẽ. dicente d̾o. Producat
t̾ra aĩam uiuentẽ ingen̾e suo. ium̃ta ce
reptilia. & bestias t̾re scd̾m sp̃es suas. At

Expanded text:
um est sempiternum, quia dum tali nomine um est sempiternum, quia dum tali nomine censetur, hoc illi exprobrat dei verbum, dei veritas, quia pro admittendo tali sacrilegio serpentem ingressus est venenata totus ardens invidia. Qui enim hoc intendens, cum fuisset summus angelus, abiectum reptile ingressus est, et suum mendacium de serpente in mulierem, de muliere in virum serpere fecit, ad perditionem totius posteritatis, ad mortem totius humani generis, nonne merito nomen serpentis quod non solummodo serpens, verum et cum adiectione serpens antiquus cognominatur. Recte siquidem sic predicatur, quia multo vetustior est serpente illo visibili animante sive reptili, quem ingressus et per quem locutus venenum deceptionis effudit. Ille namque sexta die mundane. creationis inter animantia cetera creatus est dicente deo: Producat terra animam viventem in genere suo, iumenta et reptilia et bestias terrę secundum species suas. At
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. qd̾ in quoẽq die comederitis ex eo:
aperient᷑ ocłi ur̃i : te eritis sic̃ dii. scientes
bonũ &e malsi. Credidit mulier magis
diabolo qͣm d̾o᷑. magis serpenti qͣm erea¬
tor: & ambo comederunt scilicet muli¬
er &uir. Itaq similitudinẽ dei ꝑdid̾unt:
&e ei potius facti st̃ similes cui credid̾unt:
qͥa simile peccatũ admiser̃t. Quod enĩ
ꝓpt̾ peccatũ ille cecidit de celo. nisi quia
dixit. ascendã & simił ero altissimo: Ed
autẽ aliud in p̃uaricatione ilis p̃sum̾e
ꝑsuasit. dicendo comedite. & eritis sic̃ dii:
Igit᷑ qͣsi palmã de hoĩe optinuit adu̾sa¬
rius deii & magnificȩ głabat᷑ qͣsi uiciss.
ce penitꝰ au̾tiss ꝓpositũ dei. ut puta dicenᷤ
in corde suo. Non ds̃ ad similitudinẽ suã:
s ego effeci hoĩem ad similitudinẽ meã.
E x eo. qui prius causas habuerat ut uo¬
caret᷑ diabolus &e sathanas:. iã t̾ciã ht̃
causam. ut adhuc alio nomine uocet᷑.
qd̃ ẽ. serpens antiquus. Hoc illi opprobri¬

Expanded text:
que die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii scientes bonum et malum. Credidit mulier magis diabolo quam deo, magis serpenti quam creatori, et ambo comederunt, scilicet mulier et vir. Itaque similitudinem dei perdiderunt, et ei potius facti sunt similes, cui crediderunt, quia simile peccatum admiserunt. Quid enim propter peccatum ille cecidit de cęlo, nisi quia dixit: Ascendam et similis ero altissimo? Quid autem aliud in prevaricatione illis presumere persuasit dicendo: Comedite et eritis sicut dii? Igitur quasi palmam de homine obtinuit adversarius dei et magnifice gloriabatur, quasi vicisset et penitus avertisset propositum dei, utputa dicens in corde suo: Non deus ad similitudinem suam, sed ego effeci hominem ad similitudinem meam. Ex eo, qui prius causas habuerat, ut vocaretur diabolus et sathanas, iam tertiam habet causam, ut adhuc alio nomine vocetur, quod est serpens antiquus. Hoc illi opprobri
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾nus adulsarius. ne fieret
sic̃ ꝓposuerat ds̃. De duab ꝓpositi eiꝰ dictio¬
nib auferre intendit unã: seilicet simi¬
litudinẽ diuinam. Duo quippe dicta fue¬
rant: uidełe ad imaginẽ ce simsutudinẽ
nr̃am. Ita miserũ redd̾̃e iitendit hoĩem:
ut ex d̾o solam retin̾et imaginẽ. nec attin¬
geret similitudinẽ. Tanqͣm diceret. factꝰ
quidẽ sit homo ad unaginẽ dr᷑. ut sit rat̾o¬
nalis ce et̾mus: s mͥ similis sit. dei ꝯtẽptor.
meiq imitator effectus. Cepit pͥor fac̾e
ds̃. quod suũ erat. id ẽ cũ creasset hoĩem.
ad imaginẽ suã: cepit illũ informare
ad similitudinẽ suã. Sic enĩ scͥptũ est.: &
notandil diigent᷑. ꝑremisso. fagamꝰ ho¬
minẽ ad imagnẽ &e similitudinẽ nr̃amr⁊
ac subiuncto &e creauit ds̃ hoĩem ad ima¬
ginẽ suamꝰ ad imaginẽ dei creauit illũ:
ubi de similitudine omĩno tacitũ ẽ. ñ enĩ
creando. s informando. ꝑducit ds̃ hoĩem

Expanded text:
piternus adversarius, ne fieret sicut proposuerat deus. De duabus propositi eius dictionibus auferre intendit unam, scilicet similitudinem divinam. Duo quippe dicta fuerant, videlicet ad imaginem et similitudinem nostram. Ita miserum reddere intendit hominem, ut ex deo solam retineret imaginem nec attingeret similitudinem, tamquam diceret: Factus quidem sit homo ad imaginem dei, ut sit rationalis et eternus, sed mihi similis sit, dei contemptor meique imitator effectus. Cępit prior facere deus, quod suum erat, id est cum creasset hominem ad imaginem suam, cepit illum informare ad similitudinem suam. Sic enim scriptum est et notandum diligenter premisso: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, ac subiuncto: Et creavit deus hominem ad imaginem suam, ad imaginem dei creavit illum, ubi de similitudine omnino tacitum est; non enim creando, sed informando perducit deus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. ut cred̾et u̾bo dĩ tanqͣm u̾itati
hec gͦ tͥa si ñ defuissent homini. iã tunc
factus fuiss ad simditudinẽ dei: qm̃ in
his trib haberet signacłm tͥnitatis.
G I T econt᷑ ille hostis dei .uiii.
ut ñ reciꝑet homo p̃ceptũ der. ut sͥ
potiꝰ qͣm dõ fieret homo summił. S erpen¬
tem nãq ingressus. cur inquit ad mul¬
erem. p̃cepit uob̾ ds̃. ut ñ comed̾etis de
om̃ ligno ꝑadysi: At ila: ne forte inqͥ̃t

Expanded text:
hominis, ut crederet verbo dei tamquam veritati. hominis, ut crederet verbo dei tamquam veritati. Hęc ergo tria, si non defuissent homini, iam tunc factus fuisset ad similitudinem dei, quoniam in his tribus haberet signaculum trinitatis.git econtra ille hostis dei, ut non reciperet homo preceptum dei, ut sibi potius quam deo fieret homo similis. Serpentem namque ingressus: Cur, inquit ad mulierem, precepit vobis deus, ut non comederetis de omni ligno paradysi? At illa: Ne forte, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
si comede. de ligno autẽ scientie boni ce
mali ne cõmedas. In quoẽq enĩ die cõ¬
mederis exeo: morte morieris. Hoc u̾bum.
hoc p̃ceptum. si custodiss ꝓfecto ad similz¬
tudinẽ eius qui dixat faciamꝰ hoĩem ad
imaginẽ &e similitudinẽ nr̃am. bene forma¬
tus astitisset. Deus nãq qui dixerat facia¬
p̃ssio p̾cepti eiꝰ si fuisset ad missaᷤ tria for¬
masset: que sunt caritas. spes. ce fides. ꝗͣ
ric sĩ ab re doctͥna xp̃iana sic reciꝓcat:
fides. spes. & caritas. ad id quod dix̾at.
ex om̃i ligno ꝑ adysi comede. caritas
debuit occurrere:. ut dilig̾et hõ dm̃. suf¬
ficientia sͥ offerentẽ magna largitate.
Ad illud. de ligno aut̃ scientiȩ boni ce
mal ne comedas. spes ꝓmpta debuit
assurg̃e: ut confid̾et largienda sͥ fore ina¬
iora. ꝓpt̾ obedientie subiectionẽ. ab eo qui
iã gratis tautã impend̾at largitatẽ. Ad
id qd̃ subiunxit. in qͦcũq enĩ die comede¬
ris ex eo morte morieris. debuit ad ẽẽ fides

Expanded text:
comede, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas. In quocunque enim die comederis exeo, morte morieris . » Hoc verbum, hoc praeceptum si custodisset, profecto ad similitudinem ejus qui dixerat, « faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , » bene formatus astitisset. Deus namque qui dixerat, « faciassio precepti eius, si fuisset admissa, tria formasset, que, sunt karitas, spes et fides; quę nunc non abs re doctrina christiana sic reciprocat: fides, spes, karitas. Ad id quod dixerat: Ex omni ligno paradysi comede, caritas debuit occurrere, ut diligeret homo deum sufficientia sibi offerentem magna largitate. Ad illud: De ligno autem scientię boni et mali ne comedas, spes prompta debuit assurgere, ut confideret largienda sibi fore maiora propter obędientię subiectionem ab eo, qui iam gratis tantam impenderat largitatem. Ad id quod subiunxit: In quocumque enim die comederis ex eo, morte morieris, debuit adesse fides
Abbreviated transcription (Latin):
caldeors: qd̾ atemporib nunii ⁊ coniugoiᷤ
eius semiramidis. ꝑ annos ferme mille
trecentos iugo aspo presserat colla pploꝵ
Rex ille fortissimi imꝑii. paruula u̾b
eiusd̾ signa pauculo  apices indicii eiꝰ
ueraᷤ radices. cũ nondum intelligeret.
aut qͥs quã leg̾e posset. ferre ñ potuit.
uidere non sustinuit: s facie cõmutata.
mente ꝑturbata. libidinosi renes eius.
ut̾ upores sedentis soluebant᷑: genua
libidini ꝓna inter concubinas bibẽtiᷤ
ad inuicem collidebant᷑. ⁊ ita pallam fa¬
ctum ẽ qͥam eẽt infirmus. qͥ uidebat᷑
fortis et imperiosus .ii.

Expanded text:
Chaldeorum, quod a temporibus Nini et coniugis Chaldeorum, quod a temporibus Nini et coniugis eius Semiramidis per annos ferme mille trecentos iugo aspero presserat colla populorum. Rex ille fortissimi imperii parvula verba eiusdem signa, pauculos apices iudicii eius veros indices, cum nondum intelligeret aut quisquam legere posset, ferre non potuit. videre non sustinuit, sed facie commutata, mente perturbata libidinosi renes eius inter uxores sedentis solvebantur, genua libidini prona inter concubinas bibentis ad invicem collidebantur et ita palam factum est, quam esset infirmus, qui videbatur fortis et imperiosus. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi dei uictoriosum quo hominẽ
regem. hominẽ suꝑbũ regẽ elatum. fortit̾
deiecit. potent̾ humiliauit: ipsum quoq
regnum debellare suꝑuenit: p̾misso sui¬
met uł p̾sentie suȩ. signo admirabili. Rege
balthasar celebrante conuiusũ. iamq
temulento. cũ optimatib suis. cũ uxorib
et concubinis sius. dum insacris uasis tem¬
pli dnũ biberent uinum. ⁊ laudarent
deos suos argenteos. ⁊aureos. ⁊ ereos. fer¬
reos. ligneosq ⁊ lapideos: in ead̾ hora ap¬
paruerunt digiti quasi manus hoĩs
seͥbentis contͣ candelabrũ insuꝑficie pa¬
rietis aule regie: ⁊ rex aspiciebat artiełoᷤ
manꝰ scͥbentis: ẽune regis facies cõmuta¬
ta ẽ: et cogitatioẽs eiꝰ ꝑt̾babant eum: et
compages renum eius soluebant᷑: ⁊ ge¬
nua eiꝰ ad se inuicem collidebant᷑. Scͥp¬
tura illa. signũ fuit u̾bi dĩ: iam ĩa consur¬
gentis. iã irruentis. ad debellandã suꝑbi¬
am regni tirannici. regni assyrioꝵs atq

Expanded text:
rbi dei victoriosum, quo hominem regem, hominem superbum, regem elatum fortiter deiecit, potenter humiliavit, ipsum quoque regnum debellare supervenit premisso suimet vel presentię suę signo admirabili. Rege Balthasar celebrante convivium iamque temulento cum optimatibus suis, cum uxoribus et concubinis suis, dum in sacris vasis templi domini biberent vinum et laudarent deos suos argenteos et aureos et ęreos, ferreos, ligneosque et lapideos, in eadem hora apparuerunt digiti quasi manus ontra candelabrum in superficie parietis aulq regię et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est et cogitationes eius perturbabant eum et compages renum eius solvebantur et genua eis ad se invicem collidebantur. Scriptura illa signum fuit verbi dei iamiam consurgentis, iam irruentis ad debellandam superbiam regni tyrannici, regni Assyriorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. conu̾sus adlectuli caput: qui uideł. pa¬
nam significata fuerat. s ꝓfecto si ad iiue¬
let tc̃ temꝑis. dm̃ infilio gratant̾ ad oraret.
Igit᷑ in iaude sapientiȩ uictͥcis. quȩ ñ est
alia qͣm ds̃. u̾bum der ueracit̾ ẽ. dictum.
⁊ sepe dicendũ. qͥa uenditũ iustũ ñ deliqͥt᷑. s ã pec

Expanded text:
deum conversus ad lectuli caput, qui videlicet padeum conversus ad lectuli caput, qui videlicet panam significata fuerat, sed profecto, si adviveret tunc temporis, deum in filio gratanter adoraret. Igitur in laude sapientię victricis, quę non est alia quam deus verbum dei, veraciter est dictum et sepe di
Abbreviated transcription (Latin):
eius frustratꝰ e̾. d ixer̃t nãq fres inuiden¬
tes. uenite occidamꝰ eũ: & factũ ñ ẽ dixit
dia mulier. dormi mecsi: e factũ ñ ẽ. Gran¬
dis pugna: gͣnde spectaculũ. Uictus ille
scrpens. qͥa uerũ inflig̾e ñ potuit᷑ falsum
uert in compedib pedes eius & ferrũ ꝑtͣn¬
siuit aĩam eius. S ñne hec agendo serpens.
suꝑ pectus suũ gradiebat᷑ .i. suã intentio¬
nẽ ꝯculcabat. sibimet contͣriꝰ t̾ ali nãꝙ
ua tali ꝓcessu. ꝓcedebat ad uictoriã eloqͥ¬
um dñi qd̾ inflãmauit eũ: cead hoc ꝑduce¬
bat᷑ ut ꝓdessent illi somnia sua᷑ u̾bũ dñi
consonantia ut seiicet uocata fame suꝑ
t̾ram consurg̾et. &e staret manipulꝰ eius:
frumq manipuli cͥcum stantes adorarent
mamipłm ei᷑ itẽq. ut sol ce luna ce stelle
undecĩ ad orarent eũ suꝑ t̾ram. Qd̾ fr̃s qui¬
dem fecert̃: pat̾ autẽ. ñ alit̾ fecisse legit᷑. nisi
qͥd̾ uirante ulo. de tnsferendo corꝑe eiꝰ. adorauit

Expanded text:
eius frustratus est. Dixerunt namque fratres invidentes: Venite, occidamus eum, et factum non est; dixit domina mulier: Dormi mecum, et factum non est. Grandis pugna, grande spectaculum. Victus ille serpens, quia verum infligere non potuit, falsum verunt in compedibus pedes eius et ferrum pertransivit animam eius. Sed nonne hęc agendo serpens super pectus suum gradiebatur, id est suam intentionem conculcabat sibimet contrarius? Tali namque via, tali processu, procedebat ad victoriam eloquium domini, quod inflammavit eum, et ad hoc producebatur, ut prodessent illi somnia sua verbum domini consonantia, ut scilicet vocata fame super terram consurgeret et staret manipulus eius fratrumque manipuli circumstantes adorarent manipulum eius, itemque ut sol et luna et stellę undecim adorarent eum super terram. Quod fratres quidem fecerunt, pater autem non aliter fecisse legitur, nisi quod iurante illo de transferendo corpore eius adoravit
Abbreviated transcription (Latin):
na sit mulier carnał mat̾. siue plena sit ec¬
cłia sp̃ualis mat̾ piis martyrib. in morte
ipsoꝵ condolens. ut sepe factũ ẽ. uult ha¬
beri tanqͣm rachel: & rectȩ ac rationabiłe.
uniꝰcuiꝰq iloꝵ innocentiũ paruuloꝵ ma¬
ter in tali causa uocat᷑ rachel: similit̾o.
tota ecclia. martyrũ xp̃i mat᷑. qͥa ixidelicet.
rachel. Hoc sp̃ui sc̃o placuit. in qͦ & ꝓpħa
cecinit: de euagłista intellexit. qͥa sic̃ tune
pat̾ iacob noluit consolari. de sicut mater
rachel. si aduiu̾et. noluisset consolari eo qd̃
ñ eẽt ioseph: ce tam̃ erat: e si solũ uiuebat.
uerũ etiã potens erat. & ꝓsꝑe agebat ioseph:
ita eccłia. siue quȩc̃q mat̾ fideł mulier ⁊⁊¬
plorat qͥdem ꝓietatis affectu futũ occisum.
qͣsi ñ sit. s ille ẽ. ꝙe ñ solum ẽ uersĩ etiã mehꝰ¬

Expanded text:
na sit mulier carnalis mater, sive sit Ecclesia spiritualis mater, piis matribus in morte ipsorum condolens, ut saepe factum est vult haberi tanquam Rachel? Et recte ac rationabiliter uniuscujusque illorum innocentium parvulorum mater, in tali causa vocatur Rachel, similiterque tota Ecclesia martyrum Christi mater, quia videlicet Rachel. Hex: spiritui sancto placuit, in quo et propheta cecinit et evangelista intellexit, quia sicut tunc pater Iacob noluit consolari et sicut mater Rachel, si adviveret, noluisset consolari –, eo quod non esset Ioseph, et tamen erat et non solum vivebat, verum etiam potens erat et prospere agebat Ioseph, ita ecclesia sive quęcumque mater fidelis mulier plorat quidem pietatis affectu filium occisum, quasi non sit, sed ille est et non solum est, verum etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾e añ eos hunc uirũ. & pociꝰ inseruũ
uenundari qͣm occidi ioseph: u humilia¬
rent᷑ qͥdem in compedib pedes eiꝰ: te ꝑtͣn¬
siret ferrum aĩam eius. ñ tam̃ humilia¬
ret᷑ sub peccato aĩa eiꝰ. neq ꝑtͣnsiret fer¬
rũ corpꝰ eiꝰ haberetq pacientiã donec ue

Expanded text:
mittere ante eos hunc virum et potius in servum mittere ante eos hunc virum et potius in servum venumdari quam occidi Ioseph, ut humiliarentur quidem in compedibus pedes eius et pertransiret ferrum animam eius, non tamen humiliaretur sub peccato anima eius neque pertransiret ferrum corpus eius haberetque p