comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Obeati: o ueraces dĩ discipłi: drim̃
sauatorẽ uobiscũ habetis. et ꝑi¬
culũ timetis: Uita uob̾cũ est.
et de morte solliciti estis: Maris
turborẽ trementes. creatorẽ eius
p̃sen tẽ ita suscitatis. qͣsi ñ possit
dormiente corpore. fluctus sedare.
uel mitigare : Sed quid respon¬
dent dilectissimi discipłi : Paruu¬
li inquiunt sumꝰ: adhuc infirmi.
et ñdũ robusti: ideoq timemus:¬
ideoq trepidamꝰ: Necdũ uidimꝰ
crucẽ: necdũ nos confirmauit
passio dñi et resurrectio ñ ascen
nutamus. ꝓpterea et sep̾us audi¬
entes a dño increpationẽ pusille
fidei. subportamus: toleramus: l¬
benter uoluntarieq sustinemꝰ. Uñ
re conturbati estis pusille fidei :
Cur ñ habetis fortitudinẽ: Cur ñ
confidentiã et fiduciã apud uos te¬
netis : U si mors irrueret: non ne
eã debuissetis constantissime su¬
stinere: Ad omne enĩ qͥcquid
euenerit. fortitudo necessaria
ẽ: ad omne ꝑiculũ uel tribulati¬

Expanded text:
beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus adhuc infirmi et nondum robusti, ideoqideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensinutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde re conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est, ad omne periculum vel tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
nem tribulationẽ passi Foris puq¬
ne: intus timores. S qui conso¬
latur humiles: consolatus ẽ nos
ds̃. in aduentu titi: Non solum
aut̃ in aduentu eiꝰ. s etiã in conso¬
latione qua consolatus ẽ in uob̾:
fletũ. ur̃am emulationẽ ꝓ me:
ita ut magis gauderem: Qm et si
contristau̾i  uos in epła: non
me penitet: et si peniteret: uidei
ꝗd epła illa. et si adhorã uos con¬
tͥstauit. nc̃ gaudeo: ñ qͥa contͥstati estĩ.
s qͥa contristati estiᷤ ad pęnitentia.

Expanded text:
ionem passi sumus: foris pugnae; intus timores. Sed qui consolatur humiles, consolatus est nos Deus in adventu Titi. Non solum autem in adventu ejus, sed etiam in consolatione, qua consolatus est in vobis, fletum, vestram aemulationem pro me, ita ut magis gauderem. Quoniam etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet: etsi poeniteret, videns quod epistola illa etsi ad horam vos contristavit; nunc gaudeo: non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
ficientes sc̃ificationẽ ui timore
dñi: Capite nos: Neminẽ lesimꝰ:
neminẽ eorriipunus: neminẽ
circũuenimus: Non ad condẽp¬
nationẽ ur̃am dico Predixi enĩ
qđ in cordibus nr̃is estis: ad com¬
moriendũ et conuiuendũ: Mul¬
ta mͥ fiducia ẽ. apud uos: multa
mͥ gl̃atio ꝓ uob̾ Repletus sũ con¬
solatione. suꝑhabundo gaudio

Expanded text:
ntes sanctificationem in timore Dei. Capite nos. Neminem laesimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Non ad condemnationem vestram dico. Praediximus enim quod in cordibus nostris estis, ad commoriendum, et ad convivendum. Multa mihi fiducia est apud vos, multa mihi gloriatio pro vobis, repletus sum consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
et dedit nob̾ ministerium recon¬
ciliationis: qm̃quidem ds̃ erat
in xp̃o mundũ reconeilians sibi.
ñ reputans illis delicta ipsorũ:
mur: tanquam deo exhortante
ꝑ nos: Obsecramus ꝓ. xp̃o: recon¬

Expanded text:
sterium reconciliationis; quoniam quidem Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi, non reputans illis delicta ipsorum, mur, tanquam Deo exhortante per nos. Obsecramus pro Christo, recon
Abbreviated transcription (Latin):
scientes qm̃ qui suscitauit iħm.
et nos cum iħu iuscitabit. et con¬
stituet uob̾cũ: Omĩa enĩ ꝓpt̾ uos:
ut gra habundans. ꝑ multos gra¬
tiarum actione habundet in
głam dĩ: Propt̾ qđ ñ deficimus:
sͣ licet is qͥ foris ẽ nrͣ homo cor
rumpat᷑. tam̃ is qͥ intus. ẽ. reno¬
uatur de die in diem: Id enim
qđ in p̃senti ẽ mom̃taneũ et le¬
ue tribulationis nr̃ȩ. supra mo¬
dũ in sublimitatẽ etͣnũ głe pon¬

Expanded text:
scientes quoniam qui suscitavit Iesum et nos cum Iesu suscitabit et constituet vobiscum omnia enim propter vos ut gratia abundans per multos gratiarum actione abundet in gloriam Dei propter quod non deficimus sed licet is qui foris est noster homo crumpat, tamen is, qui intus est, renovatur de die in diem, id enim quod in praesenti est momentaneum et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum g
Abbreviated transcription (Latin):
S tulticia enĩ illi est: et ñ potest
intelligere. quia sp̃ualit̾ exami¬
natur: Sp̃ualis autẽ iudicat oĩa:
et ipse a nemine iudicatur: Quis
enim cognouit sensum dñi : aut
quis instruat eũ : Nos autẽ. sen¬
sum xp̃i habemꝰ: E ego fratres
ñ potui uobis loqui. qͦuasi spua¬

Expanded text:
lticia est enim illi: et non potest intelligere. Quia spiritualiter examinatur. Spiritualis autem judicat omnia: et ipse a nemine judicatur. Quis enim cognovit sensum Domini: aut quis instruat eum. Nos autem sensum Christi habemus. Et ego fratres non potui vobis loqui quasi sp
Abbreviated transcription (French):
ꝓpt̾ xp̃m: uos aut̃ prudentes in
xp̃o: Nos infirmi: uos aut̃ fortes
Uos nobiles: nos ignobiles. Usq in
hanc horã et esurimus. et sitimꝰ.
et nudi sumꝰ. et colaphis cedimur.
et instabiles sumus: et laboramꝰ
oꝑantes manibus nr̃is: Maledi¬
cimur: et benedicimus: Persecu¬
tionem patimur: et sustinemus:

Expanded text:
 prudentes in Christo nos infirmi vos autem fortes vos nobiles nos autem ignobiles usque in hanc horam et esurimus et sitimus et nudi sumus et colaphis caedimur et instabiles sumus et laboramus operantes manibus nostris maledicimur et benedicimus persecutionem pa
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret: Qđ si misteriũ queri¬
mus: apparente in carne dño.
meraca illa legalis sensus sua¬
uitas. paulatim ceꝑat ob carnalẽ
phariseoꝵ interpretationẽ a pͥs¬
ca sua uirtute deficere: Qui mox
ea que carnalia uidebant᷑ man¬
data. ad sp̃alem conuertit docꝰtri¬
nam. cunctamq littere lecgalis
suꝑficiẽ euangelica cȩlestis gr̃e
uirtute mutauit: qđ ẽ unnum
fecisse de aqua:

Expanded text:
roficeret. Quod si mysterium quaeriroficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqu
Abbreviated transcription (Latin):
tie facte referuntur. s. tercio tem¬
pore scłi dñm᷑ adoptandam sibi
eccliam uenisse designat Prunũ
quippe scłi tempus ante legem.
patriarcharũ exemplis: scđm
sub lege. ꝓphetarii scriptis. Ter¬
ciũ sub gr̃a p̃coniis euangelista¬
rum quasi terciȩ diei luce mun¬
do refulsit: in quo dñs et salua¬
tor nĩ ꝓ redemptione generis
humani. in carne natus appa¬
ruit: Sed et hoc qđ in chana
galilee. idẽ. in zelo transinigra¬
tionis ꝑpetrate eȩdẽ nuptie
facte ꝑhibentur: dypice denim¬
tiat. eos maxime gratia xp̃i di
nos existere qui zelo feruere
pie deuotionis. et emulari ka¬
rismata. maiora. ac de uitiis
ad uirtutes bona oꝑando. de
terrenis ad eterna norunt sꝑ¬
ando. et amando transingra¬
re: Discũbente aut̃ ad nup̾ti¬
as dño uinũ defrcit: ut uino
meliore ꝑ ipsũ mirabili ordine
facto. manifestaretur gloria
latentis in homine di. et cre¬
dentium in eũ fides aucta ꝓ¬

Expanded text:
tiae factae referuntur, sed tertio temtiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium sub gratia praeconiis evangelistarum, quasi tertii diei luce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliori per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta p
Abbreviated transcription (Latin):
liter eũ quẽ sp̃aliter dilexerunt.
filii sponsi uel nuptiarũ: singłi
quiq fideliũ eius sunt Tempꝰ
nuptiarũ: tempus ẽ. illud quan¬
do ꝑ incarnationis mysterium
scãm sibi eccłam sociauit:. Non
gͥ casu s certi gr᷑a mysterii uenit
ad nuptias. in terra carnali mo¬
re celebratas: qͥ ad copulandam
sibi sp̃uali amore ȩccłam. de celo
descendit ad terras: Cuiꝰ quidem
thalamus incorruptȩ genitri¬
cis uterus fuit. in quo ds huina¬
nȩ nature coniunctus ẽ: et ex
quo ad sociandam sibi eccłam
tanquã sponsus ꝓcessit: Primꝰ
nuptiarũ locus. iudea extitit:
in qua filiꝰ dĩ homo fieri et ȩccłam
sui corporis ac sanguinis parti¬
cipatione consecrare. sui sp̃e pig¬
nore. in fide confirmare dignaᷤ¬
tus ẽ: Sed uocatis ad fidẽ genti¬
hus: usq ad fines orbis terre
earundẽ nuptiarũ uotiua gar
dia ꝑuenerunt:
on igitur uacut a misterio qd
die tercio post ea que suꝑior eu¬
angelui sermo descripserat nup¬

Expanded text:
liter eum quem spiritualiter dilexerunt hfilii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dsui corporis ac sanguinis participatione consecrare, sui Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptidia pervenerunt. Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nup
Abbreviated transcription (Latin):
qd corruptibile induerat. Ipse
corpore dormiebat. dĩtate uͦ mare
concitabat: et iterũ deplacabat:
Dormiebat itaq corpore. ut apłos
suscitaret. et euigilare faceret: p̃¬
cipue aut̃ om̃s nos. ne unꝗͣ ani¬
mo dormiamus. neue intellectu
aut prudentia: s ugilare in omĩ
tempore. et iubilare dño. et salutẽ
ab eo postulare studeamꝰ. Nã ipse
qͥ dormiebat corpore: illud scm̃
uerbũ dicit: Ego dormio: et cor
meũ uigilat. Ad quẽ accedentes
discipuli: suscitabant eũ dicentes
Dñe. salua nos: ꝑimus Tanto fue¬
runt metu conterriti. et pene
animo alienati: ut irruerent in
eũ et ñ modeste aut lenit̾ sugge¬
rerent: s turbulent̾ suscitarent eũ:¬

Expanded text:
quod corruptibile induerat. Ipso quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud verbum sanctum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerunt metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eu
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Usq huc uenies. et ñ suꝑgre¬
dieris: sed in temetipso confrin¬
gentur fluctus tui Huiꝰ gͦ ius¬
sione et p̃cepto. orta ẽ. tempe¬
stas in mari: ꝓpt̾ occassiones su¬
ꝑius memoratas: facta ẽ tem¬
pestas magna. et ñ pusilla: ut
magnũ opͦus et ñ pusillũ osten¬
deretur: Quantoq fluctus naui¬
culȩ irruebant. tanto magis
timor discipłos conturbabat:
ut plus magis desiderarent ad
liberandũ se mirab ilia saluatoris.
nͣs uͦ dormiebat: Ores mirabilis
et stupenda: Is qui nunꝗͣ obdor¬
mit. dormit: is qui cęlũ et t̾rã
gubernat. dormit: is qͥ nunꝗͣ
dormit neq dormitat. ipse dor¬
mire dicicur: Dormiebat qͥđe
corpore: sed u.gilabat deitate:
Dormiebat corpore : s. conturba¬
bat mare: Erigebatq fluctus.
et apłos conturbabat. suã osten¬
surus potentiã:
ormiebat gͥ dñs corpore: sicu¬
a et ad puteũ de itinere lassus
uel fatigatus sedebat: demonstrais

Expanded text:
ei: Usque huc venies, et non supergreei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans
Abbreviated transcription (Latin):
Ngrediente dño in nauiculã secu¬
ti sunt eũ discipłi eiꝰ: ñ in becilles
sed firmi. et stabiles in fide man¬
fueti et pii: sꝑnentes mundum:
ñ duplici corde. s simplici his gͦ
secuti sunt eũ. ñ tantũ gressus eiꝰ
sequentes: s magis sc̃itatẽ comi
tantes: & iusticiã eiꝰ consectantes.
Recce tempestas magna. facta est
in mari: ita ut nauicula oꝑiret᷑
fluctibꝰ Cum enĩ multa magna
et miranda ostendisfet in t̾ra:
transiit ad mare. ut et ibi ad¬
huc excellentiora oꝑa demonstra¬
ret: quatinus terre marisq dñm
se ẽẽ. cunctis ostenderet: Ingras¬
sus gͦ nauicłam. fecit turbari
mare. cõmouit uentos: concita¬
uit fluctus Cur hoc : Ideo ut
discipulos mitteret in tunoił.
et suũ auxiliũ postularent. suã
potentiã rogantibus manifestam
lla gͥ tempẽstas ñ ex se
oborta ẽ. s potestati paruit un¬
pantis. eiꝰ qui educit uentos de
chesauris sius: qͥ terminũ mari
harenã constituit: Dixit enim

Expanded text:
ngrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus; non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum; non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sonsectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam constituit. Dixit enim
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia habetis int̾ uos: Quare
ñ magis iniuriã accipitis:
Quare non magis frãdem pati¬
miini: Sed uos in iuriã facitis
⁊ fraudatis : et hoc fratribus:
a nescitis. quia miqui regnũ

Expanded text:
iudicia habetis inuicem. quare non magis iniuriam sustinetis ? quare non magis fraudem patimini? sed uos iniuriam facitis et fraudatis et hoc fratribus. aut nescitis quoniam iniusti regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ui dñm diligunt. ex mnundi fine
gaudere atq liy larescere iubentur:
qͥa uidelicet eũ quẽ amant mox
inueniunt: dũ transit . is. quẽ non
amauert̃. Absit enĩ ut fidelis qͥsq
qͥ dm uidere desiderat. de mu¬
di ꝑcussionib lugeat: quẽ finiri¬
eis eisdẽ suis ꝑcussionib ñ ignorat.
ͥptũ nãq ẽ. Quicũq uoluerit ami¬
cus ẽẽ scłi huiꝰ: inimicus cłi cansti¬
tuet᷑. Lui gͦ apꝓpinquante mundi
fine ñ goudet: amicũ se illiꝰ else
testat᷑: atq ꝑ hoc inimicus dĩ esis
conuincit᷑. Sed absit hoc a fideli¬
um cordib: ab sit ab his qͥ et eẽ.
aliã uitã ꝑ fidẽ credunt: et eã ꝑ
oꝑationẽ diligunt. Ex mundi enĩ
destructione lugere eorũ ẽ. qui
radices cordis in amore eius plan¬
tauert᷑ : qͥ sequentẽ uitã ñ quert̃ :
qͥ illã neq ẽẽ suspicai tur. Nos

Expanded text:
38 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
et tunuert᷑: extrema t̾rȩ obstupu¬
Unusqͥsq ꝓximo suo auxiliabitur.
et fr̃i suo dicet. confortare. Cõfor¬
taũ faber erariꝰ peutiens malleo.
eũ qͥ cudebat tc̃ tẽporis. dicens
glutino bonũ ẽ: et confortauit eum
inclauis. ut ñ moueat᷑.

Expanded text:
et timuerunt, extrema terrae obstupuUnusquisque proximo suo auxiliabitur, et fratri suo dicet: Confortare. Confortavit faber aerarius percutiens malleo eum, qui cudebat tunc temporis, dicens: Glutino bonum est: Et confortavit eum in clavis, ut non move
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mundus urgetur: Quȩ nos tris¬
ticia: quȩ aduersitas ñ angustat.
Q d est uita mortalis. nͥ uia: Q quali
sit fr̃s mei ꝑpendite. in labore iuie
lassescere: eci uñ eandẽ uiã nolle
finire. Qd̃ autẽ calcari mundus ac
despici debeat: redẽptor nr̃ ꝓuida
cõparatione manifestat: cũ ꝓtinus
adiungit. Uidete ficulneã: & om̃s
arbores. Cũ ꝓduicunt iã ex se frue

Expanded text:
 nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum protinus adjungit: Videte ficulneam et omnes arbores, cu
Abbreviated transcription (Latin):
t tu isrł serue meus. iacob quẽ ele¬
gi. sem̃ abrahã amici mei. in quo
app̾hendi te: Ab ext remis derre. et
a longinqͥs eiꝰ uocaui te. & dixi tͥ
Seruus: ieus estii: elegi te. et non
abieci te. Ne timeas qͥa ego tecũ
sũ: ne declines. qͥa ego ds̃ tuus. Con¬
fortaui te. et auxiliatus sũ tui: &
suscepit te dextera iusti mei. Ecce
confundentur et erubeicent om̃s
qͥ pugnant aduersũ te: er̃t̃ quasi
ñ sint. & ꝑibunt uirrqͥ contradi¬
cunt tͥ. Queres eos. et nͣ inuenies

Expanded text:
t tu Israhel serve meus Iacob quem elegi semen Abraham amici mei in quo adprehendi te ab extremis terrae et a longinquis eius vocavi te et dixi tibi servus meus es tu elegi te et non abieci te ne timeas quia tecum sum ego ne declines quia ego Deus tuus confortavi te et auxiliatus sum tui et suscepi te dextera iusti mei ecce confundentur et erubescent omnes qui pugnant adversum te erunt quasi non sint et peribunt viri qui contradicunt tibi quaer
Abbreviated transcription (Latin):
te. Noli timere uermis iacob: qui
mortui estis ex isrł. Ego auxila
sũ tui dicit dñs: et redẽptor tuus
sc̃s irł. Ego posui te. quasi plaus¬
trũ triturans nouũ: habens rostra
serrantia. Triturabis montes. et cõ¬
minues: et colles quasi puluerem
pones. Uentilabis eos. et uentꝰ tol¬
let : et tuibo disꝑget eos. & tu ex

Expanded text:
is Jacob, qui mortui estis ex Israel: Ego auxiliatus sum tui, dicit Dominus: et redemptor tuus sanctus Israel: Ego posui te quasi plaustrum triturans novum, habens rostra serrantia: Triturabis montes, et comminues: et colles quasi pulverem pones. Ventilabis eos, et ventus tollet, et turbo disperget eos: Et tu ex
Abbreviated transcription (Latin):
iectio: datiani quiuerunt aliqͥ¬
tenus subdere iussioni S dĩ
in tantu ei uecordiȩ cumor ex¬
cresceret. ut tantis passionum
subactũ doloribꝰ. aut uicisse
aut interemisse. se letabundꝰ
extolleret. suscepta spe frustratus.
unde uictor uisus ẽ apparere. in¬
de uictus cõpulsus ẽ. erubescere :
qm qͦ dĩ martyr duriori urgebat᷑

Expanded text:
jectio, Daciani quiverunt aliquajectio, Daciani quiverunt aliquatenus subdere jussioni. Sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere: quoniam quo Dei martyr duriori urgebat
Abbreviated transcription (Latin):
grina mirantur: qͥuatinus eis
se largiorẽ exhibeat in benefi¬
ciis. quibꝰ se amabiliorẽ cog¬
noscgt in gaudiis: fiatq in eius
sollempnitate uberior leticiȩ
ut saeri ministerii fultus officio.
qͥ filiũ dĩ dñm nr̃m secuturus
esset in passione: eiꝰdẽ xp̃i calicẽ
credentibꝰ prius ministraret
in salutẽ Cui haustu liciter
mente debriatus. rabidi hostis
atq in xp̃m seuientis insaniã
interritus adiit: modestus su¬
stimnt. securus irrisit: sciens
paratus ẽẽ. ut resisteret: nesci¬
ens elatus eẽ. qđ uinceret: qͥa euiꝰ
amore spiritalibꝰ arimis p̾mu-¬
nitus resistebat: eiꝰ adiutorio
qͥcquid penarũ in illũ furentis
ira excogitabat. insuꝑabilis for¬
titer patiendo uincebat Ideo
hunc ñ laamnę ignitȩ sartagi¬
nis. ñ eculei. ñ ungłe ferreȩq
manꝰ. ñ uires pauendȩ cedenti¬
ũ. nec dolor seusorũ menbroꝵs.
ñ foe fragor. et strepentis in
patentibus uisceribus salis in¬

Expanded text:
grina mirantur: quatenus eis grina mirantur: quatenus eis se largiorem exhibeat in beneficiis, quibus se amabiliorem cognoscit in gaudiis, fiatque in ejus solemnitate uberior laetitiae ut sacri mini terii fultus officio, qui Filium Dei Dominum nostrum secuturus esset in passione, ejusdem Christi calicem credentibus prius ministraret in salutem. Cujus haustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit, sciens paratus esse 428 ut resisteret, nesciens elatus esse quo vinceret: quia cujus amore spiritalibus armis praemunitus resistebat. ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patiendo vincebat. Ideo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equulei, non ungulae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium. nec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis in
Abbreviated transcription (Latin):
unctoꝵ licet dilectissimi glosas
martyrũ passiones. quos distin¬
cta regionib loca meruerunt
uma fides faciat omnibus indis¬
creto honore uenerabiles: ꝓpͥã
cam̃ sibi in hoc uenerationis
obsequio illi uendicant dignita¬
tem. qui eccłiam dĩ et docum̃tiᷤᷤ
p̃ceteris erexerunt: et patroci¬
mis adiuuerunt: Inter quos
iuste beatũ leuitam uncentiũ.
cuiꝰ confessione et morte. xp̃m
incredulis p̃dicatũ incunetan¬
ter agnoscimus: catholicis stu¬
diis celebremꝰ: Qui ut fidelium
deuocionem deo studiosius cõ¬
mendaret: alciori caritatis flã¬
mascens affectu. morti sese tan¬
dem fideliter obtulit: quo iu¬
delicet robur fidei in solidissi¬
ma petra xp̃o fundatũ. sequaci¬
bus imitandũ daretur : nec ñ
et semen apłicȩ p̾dicationis. ꝑ
eũ pluribus disseminatũ. ope
suȩ intercessionis tutũ. ac ꝑfe¬
cte consumationis fruge refer¬
tum. in cȩlestib demũ horreis
conderetur: Hunc gͦ amplius
ꝓpͥa uenerentur. quẽ etiam ꝑe¬

Expanded text:
unctorum licet, dilectissimi, gloriosas martyrum passiones, quos distincta regionibus loca meruerunt, una fides faciat omnibus indiscreto honore venerabiles, propriam tamen sibi in hoc venerationis obsequio illi vindicant dignitatem, qui Ecclesiam Dei et documentis prae caeteris erexerunt, et patrociniis adjuverunt. Inter quos juste beatum levitam Vincentium, cujus confessione et morte Christum incredulis praedicatum incunctanter agnoscimus, catholicis studiis celebramus. Qui ut fidelium devotionem Deo studiosius commendaret, altiori charitatis flammescens affectu, morti sese tandem fideliter obtulit, quo videlicet robur fidei in solidissima petra Christo fundatum sequacibus imitandum daretur; necnon et semen apostolicae praedicationis per cum pluribus disseminatum, ope suae intercessionis tutum, ac perfectae consummationis fruge refertum in coelestibus demum horreis conderetur. Hunc ergo amelius propria venerentur, quem etiam pere
Abbreviated transcription (Latin):
contulit infantibꝰ multis mar¬
tẏriũ: dũ infantẽ querit occidẽ
xp̃m: Prestat hostis dũ nocet:
beneficiũ tribuit cũ occidit n¬
uideret enĩ eorũ głe: si amaret:
Ded aliest̃ t̾restres pͥugnȩ: aliȩ
çȩlestes uictorie: In p̾lio xp̃i mo¬
riendo uiuitur: cadendo surgit᷑.
uictoria ꝑ interitũ comparatur:¬

Expanded text:
contulit infantibus multis marcontulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo surgitur, victoria per interitum comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
sis posser tempore uno ut dixi
contingere et nascendo ingredi
mundũ: et dedicare martyrio
çȩlũ: Probat nouos exercitus xp̃c:
rudes nulites signat: legiones
lactentes uictoria ꝑpetrata coro¬
nat: fiunt ꝓ xp̃o uictores: qui
etate fuerant coequales: fiunt
inquã infante sine certamine
fortes: sine pugna uictores: No¬
runt uincere. qui pugnare nͦ
norunt: Existunt uictorie cõ¬
potes : qui fuerant ętate inbelles:
Mercantur pena martyriũ : głam
sangiane comparant: eternam
uitam temporali m orte cõmu¬
tant: Nec timuit illa ętas mor¬
tem: nec horruit. Timere enim
ñ potuit: quȩ timere ñ nouit
T ransmittit infantes. infans xp̃c
ad cęlũ: offert noua exenia
patri: primitias fructuũ exhi¬
bet genitori: ostendit futuram
fecundissimã messẽ : dũ in semi¬
ne tantã exhibet ubertatẽ: De¬
risit se. derisit hostilis unmani¬
tas: quȩ putauit turbare se pos¬
lutẽ necessariam mundi: Sed

Expanded text:
sis posset tempore uno, ut dixi, sis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim n potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare poslutem necessariam mundo. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nis sermone: Sed noluit inqͥt
scriptura consolari quia ñ sunt:
idest. noluis noluit consolari qu
sunt: Si iccirco noluit consola¬
ri quia sunt. qͦmͦ uoluit flere
quasi illos qͥ non st̃ : Sed ut com¬
pendio iã diuersitatũ causa red¬
datur: conditio a matre deflet᷑
s spe głe. consolatio humana
contempnit᷑ Pietatis acfectus.
in fletibꝰ declarat᷑: s occisori un
qłã. repudiũ consolationi indi
affectus et fides: humanitas
cum deuocione concertat:¬
P langit affectus: s. fides exultat:
deflet humanitas : s deuocio con¬
solatur: Lieuit enĩ matri huma¬
nitus flere: cui ñ licuit consola¬
tione humanitus indigere Ad¬
eo et dñs xp̃c in lazaro fleuit: nec
tam̃ ipse quoq cuiꝰquã consola¬
tione indiguit: quia hominis
fuit qđ fleuit. cũ manifeste ds̃
sit qui lazarũ suscitauit: Sed
Expungunt̾ tempore uno nati¬
uitatem et mortẽ: ingressum et
exitũ. principiũ et occasũ: ut ip¬

Expanded text:
nis sermone? Sed noluit, inquit nis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. affectus et fides, humanitas cum devotione concertatplangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus indigere. Ideo et Dominus Christus in Lazaro flevit, nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed Expungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis clamet ad celũ : aut oc¬
cisoꝵ animȩ. ab altari uociferen¬
tur ad dm̃: Contulit martẏriu
laudẽ: quib negauerat natura
sermonẽ: Licuit sanguine cla¬
mare: quibꝰ narrare ñ licebat
uoce Licuit sanguine loqui:
quibꝰ lingua ñ licuit: Miscent
cũ dño colloqͥa: quibꝰ humana
negata sunt uerba:
tationis rachelis flentis filios suoᷤ.
et noluit consolari quia ñ sunt:
Nachelem primo eccłie. ẽẽ. ꝑsonã.
nemo qͥ abnuat: nemo qͥ aliud
contra ueritatẽ defendat: S duo
in illa diuersa conspicio: fletũ:
et consolationis contemptũ: Si
enĩ fleuit: cur consolari contẽp¬
sit: Aut si consolari contempsit.
eur fleuit: Aut qͦmͦ competit con¬
solari noluisse. cui competit fles¬
se: cũ aut flere ñ debuit que con¬
solari contempsit. aut consolari
debuit quȩ non flere ñ potuit :
cũ manifestũ sit fletus consolati¬
one tergi: Uel certe cur indiquit
flere: que ñ indiguit consolatio¬

Expanded text:
sanguis clamet ad coelum, aut ocsanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vociferentur ad Deum. Contulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine loqui, quibus lingua loqui non licuit. Miscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. rationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
dignis laudatur: et innocens in no¬
centiũ testimonio p̃dicatur:
ccipiunt innocentes a xp̃o. et red¬
dunt: consequunt᷑ et referunt:
Uno enĩ tempore: et qui dederat
recipit et qͥ accepat reddit. Uno
inquã tempore. sua xp̃o reddum᷑:
duĩ eiꝰ laudes illi ab infantibꝰ refe¬
runt᷑. Diximꝰ de laude infantiũ
quid de lactentiũ laudibꝰ ꝓfere¬
mus: quor laudẽ inuenire non
possumus. nisi eos ipsos qͥ lauda¬
uerunt nouerimus: Qui sint.
ubi sint. quã laudẽ intulerint
quero: qui loqui ñ nouerant.: Heq
enĩ etas illa poterat posse. quod
natura ñ dederat: aut celebrari
a talibus poterat. qđ institutio
denegabat: Diciuit nanq dño
laudes. trucidati abherode lac¬
tentes: locuntur sanguine. quod
lingua ñ possunt: Passione canus
qđ sermone ñ norunt: Occisi p̾¬
dicant: qđ uiui ñ poterant: Nec
nouũ quid dicit᷑ ut innocens san¬
guis. aut dõ referat laudes. aut
suias indicet passiones: cũ abel

Expanded text:
dignis laudatur, et innocens innodignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel
Abbreviated transcription (Latin):
In głam dñi pͥmã uocẽ aꝑiunt in¬
nocentes: fiunt diserti laude. qͥ
fuerant imꝑiti sermone: Offe¬
runt dño prmitias lingue: no¬
uos oris immolant fructus: uer¬
boꝵ principia libant: Infantia
enĩ que ꝑ etatẽ loqui non pote¬
rat: głam dĩ cũ gaudio resona¬
bat Norunt laudare xp̃m: qͥ
loqui ñ nouerant: fiunt ꝑiti
laude: qui fuerant imꝑiti sermo¬
ne. Ostendunt laudibꝰ dñm:
suffragiis p̾dicant. xp̃m fiunt
interea pueri sine magistro di¬
serti: docti sine doctore: ꝑiti sine
eruditore: Agnoscunt. xp̃m.
p̃dicant dñmꝰ. ñ quẽ ꝑsuasio hu¬
mana docuerat: s quẽ diuinitaᷤ
in noc̃ntibꝰ inspirabat: Cessant enĩ hu¬
mana. cũ diuina tractant᷑: quia
humana ipsa ꝓdesse ñ poterunt.
nisi diuinoꝵ solatio subleu ent᷑:
ecesse ẽ enĩ cerrena succũbere. cũ
celestia p̃dicant᷑: naturalia silere
cũ uirtutes locunt᷑ Erigit᷑ itaq
infantiũ etas in laudẽ: que delie¬
toꝵ ñ nouerat crim̃: Dignus a

Expanded text:
In gloriam Domini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a
Abbreviated transcription (Latin):
dico tͥ: cũ esses iunior cingebas
te. et ambulabas ubi uolebas:
ũ autẽ senueris extendes manꝰ
tuas: et alius te cinget et ducet
quo ñ uis In manuũ nanq ex¬
tensione designauit qđ per
mortẽ crueis martyrio coro¬
nandus: in cinctione alt̾ius.
qđ uinciendus a ꝑsecutore:
inductu qͦ ñ uellet. qđ torm̃ta
passionis contra uoluntatem
esset passurus humane fragili¬
tatis: Sed ne grauis forte uide¬
retur petro. p̾dicta a dño pas¬
sio erucis: hane suo confesti
lenire curauit exemplo: ut
cruciatũ martyrii eo leuius
ferret. quo se meminisset simi¬
lem suo redemptori mortis ac¬

Expanded text:
dico tibi, cum esses junior, cingebas dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem sene cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ euangłii quę
nob̾ lecta ẽ passi fr̃s mei. tan¬
to maiori a noͫbis intentione
debet ꝑ singła uerba pensari:
quanto magna gr̃e suꝑne dul¬
cedine. tota redundat Cõmen
amoris precipui. qͦ ceteris am¬
plius meruit honorari a dño:
cõmendat testimoniũ euange¬
lice descriptionis. qđ ueritate
diuma subnixũ nullus fide¬
liũ dubitare ꝑmictitur : com¬
mendat placidam sue carnis
Apparuit dñs post resurrectionẽ
discipulis septẽ. int̾ quos erat
do tota nocte laborantibꝰ: Et
stans in littore: copiosa rete eoꝵ
pisciũ multitudine impleuit:
Moxq egressos ad terrã: inuita¬
uit ad prandiũ Q int̾ pranden¬
dum tertio petrũ an se amaret
inter rogauit : ac tercio amo¬
rem confitenti quia ter eum
negauerat. ei tercio pascendas
suas oues cõmisit: ac deinde
quia ꝓ earũ dẽ ouium
id ẽ animarũ fideliũ
cura pastora li usq ad mar¬
tyriũ crucis. ẽẽt. ꝑuenturus.
intimauit dicens Am̃ amen

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendamoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnisApparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat do tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen
Abbreviated transcription (Latin):
natalẽ ñ gaudet celebrare uin¬
centii diaconi. Quis aut̃ hodie
datiam uel nom̃ audisiet : si
uincentii passionẽ ñ legisset:
Qđ uͦ tanta cura seruauit dñs mar¬
tẏris corpus : quid aliud demon
strauit. nisi se gubernasse uiuen¬
tem. quẽ ñ reliqͦuit exanimem :¬
icit gͦ datianũ uiuens uincen¬
tius: uicit et mortuus. Uiuers
tormenta calcauit : mortuus
maria transnatauit: Sechipse
int̾ undas gubernauit cadauer
extinctũ : qͦui int̾ ungulas. ani
mũ donauit inuictum: Non
flexit flãma tortoris cor eius:
non mersit aqua maris corpus
bus nichil ẽ. aliud. isi p̾ciosa
semꝑ in conspectu dñ mots

Expanded text:
natalem non gaudet celebrare Vinnatalem non gaudet celebrare Vincentii? Quis autem hodie Daciani vel nomen audisset, nisi Vincentii passionem legisset? Quod vero tanta cura servavit Dominus Martyris corpus, quid aliud demostrauit, nisi se gubernasse uiuentem, quem non dereliquit exanimem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamma tortoris cor eius, non mersit aqua maris corpus bus nihil est aliud nisi quod pretiosa est in conspectu domini mors
Abbreviated transcription (Latin):
alecoctus illo igne ẽ uincen
mabat. Qtud enĩ erant uerba
irascentis : nͥ fumus ardentis :¬
to martyri nr̃o refrige¬
um in corde habentiꝰ flãmas
extrinsecus tortor admouebat
ipse. facibus furoris accensus.
canquã clibartus intus ardebat.
et habitatorẽ suũ diabolũ con¬
xremabat: ꝑfuriosas enĩ datia
ni uoces. ꝑ cruces oculos et rat¬
minaces uultus. et totiꝰ corpo¬
ris motus alle habitator eius
interior mouebatur: et ꝑ hȩc
signa insibilia. canquã ꝑ sin uaseuli
qđ impleuerat crepitantis ri¬
mulam ꝑuidebatur Non tan¬
tum itarotẽ cruciabat pluri¬
ma pena: quantũ allũ uastabat
insama. S iam fr̃s illa omnia tn¬
sierunt: et ira datiani et pena
uincentii: Nunc aut̃ pena da¬
tiano: corona uͦ manet uincen¬
tio: Deniq his p̾missis. future
uidelicet retributionis sinib:
iã in hoc mundo martẏrum
giam demonstremus. Que ho¬
die regio. quȩ ue ꝓuincia ulla.
quousq romanum imꝑnũ. uel
xp̃ianũ nomen extenditur:

Expanded text:
decoctus illo igne Vincentiusmabat? Quid enim erant verba irascentis, nisi fumus ardentis? Ergo Martyri nostro refrigerium in corde habenti, flammas extrinsecus admovebat: sed ipse facibus furoris accensus, tanquam clibanus intus ardebat, et habitatorem suum diabolum concremabat. Per furiosas enim ni uoces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, crepantes rimulas prodebatur. non tantum martyrem cruciabat flamma, quantum illum uastabat insania. Sed iam, fratres, illa omnia tsierunt, et ira Daciani, et poena Vincentii. Nunc autem poena Daciano, corona vero manet Vincentio. Denique his praemissis futurae videlicet retributionis finibus, etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus. Quae hodie regio, quaeve provincia ulla, quo usque vel Romanum imperium, vel christianum nomen extenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
incipit esse incredi
securitas sonabat in uerbis: ut
miro mͦ putaremus uincentio
patiente. aliũ loquentẽ ñ torq̃¬
ri: Q uere fr̃s km̃i ita erat : pr¬
sus ita erat: alius loquebatur:
romisit enĩ et hoc testibꝰ suis xp̃e
in euangelio: quos ad huiꝰ modi
certamina p̃parabat: Sic enim
ait: Nolite p̃meditari: qͦmͦ aut
quid loquammi: Non eni uos
uri qui loquitur in uob̃ Caro
gͦ patiebatur: et sp̃e loquebatur.
loquente sp̃ii. ñ solũ conuince¬
batur impietas: s etiã conforta¬
batur infirmitas: Clariorem
nob martyrẽ: tormenta facie

Expanded text:
incipit esse incredibsecuritas sonabat in verbis; ut miro quando putaremus Vincentio patiente, alium non loquentem torqueri. Et vere, fratres, ita erat: prorsus ita erat; alius loquebatur. Promisit enim et hoc testibus suis Christus in Evangelio, quos ad hujusmodi certamina praeparabat. Sic enim ait: Nolite praemeditari quomodo aut quid loquamini. Non enim vos uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus loquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. clariorem nobis martyrem tormenta facieb
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mͦ. sui sanguinis rubore ꝑ¬
susam: xp̃c sibi sponsam et mar
eũ omĩ gaudio abstulerunt cor¬
pus ens: et posuerunt in p̃dio
suo ñ longe ab urbe. in uia q̃
dicitur numentana:¬
ym gͥ parentes beate agnetis as¬
siduis ꝑ noctationibus iugila¬
rent ad sepulchrũ eiꝰ: uident
in medio noctis silentio. exerci¬
tum uirginũ: quȩ onĩs auro tex¬
tis eycladibus indutȩ. cũ ingen¬
ti lumine p̃teribant: Inter quaᷤᷤ.
uident beatissimã agnẽ simili¬
ueste fulgentẽ: et ad dexteram
parentes eius. & qͥ simul erant:
quasi stuporẽ mentis incurruns.
el berta agnes rogat scãs uirgi¬
nes parumꝑ gradum figere: q̾
stans. parentibus suis dixit. Ui¬
dete. ne me quasi mortuã luge¬
atis: s congaudete mecũ et con¬
giatulamini. quia cum his oĩbꝰ
lucidas sedes accepi: E illi sĩ
iuncta in cęlis. quẽ in terris po¬
sita. tota deuotione animi dilexi
E his dictis: ꝑtransiit: Hȩc uisio:¬

Expanded text:
o sui sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentanam parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis,
Abbreviated transcription (Latin):
ctum ẽ: ut post aliquantos an¬
guiti filie. hoc factũ ab his qui
uiderant narraretur: Erat enĩ
ipsa constantia uirgo prudentis¬
sima: sed ita obsessa uulneribus.
ut a capite usq ad pedes. nulla
membroꝵ eius pars. libera reman¬
recuꝑande salutis uenit ad sepul¬
chruim uirginis nocte: et licet
pagana. tamen credula animi
intentione. p̃ces fideliter effunde¬
bat: Qd̾ dum faceret: repente som¬
ni suauitate corripitur : et uidet
ꝑ uisum agnem beatissimã. talia
sibi monit̾a ꝓferentem: Cons¬
tanter age contantia : et crede
torem tuũ: ꝑ quẽ mͦ consequeris
miniũ uulnerũ quȩ in tuo cor
pore pateris sanitatẽ: Ad hanc
uocẽ. constantia enigilat sana:
ita ut nec signii in suis menbris
alicuiꝰ uulneris remaneret:
sanissim̾a: fecit gaudiũ patri suo
augusto. et fr̾ibus suis imꝑatoribꝰ
Cotonatur coca ciuitas : fit leticia¬
et milͣtibus et prunatibꝰ. atq¬

Expanded text:
um est ut post aliquantos angusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remanrecuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age, Constantia, et credetorem tuum, per quem modo consequeris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus s
Abbreviated transcription (Latin):
idens sẏmphroniꝰ p̃fectus tantã
in puella constantiã. parentes
eiꝰ alloquit᷑. E quia erant nobi¬
les et iuim inferre ñ poterat:
titulũ eis xp̃ianitatis opposuit:
equenti nanq die agnem sibi
p̃sentari iubet: et iterũ atq it̃¬
um repetens. cepit replicart de
iuuenis amore sermonẽ: Cmnq
om̃s sermones eiꝰ casso labore
deficerent: sisti eam sius tribu¬
nalibus iussit: cui et dixit: Su¬
ꝑsticio xp̃ianorũ de quoꝵ te
magicis artibus iactas. nisi a
te fuerit segregata: ñ poteris
insaniã abicere pectoris: neq
equissimis consiliis p̃bere consen¬
sũ. Unde te ad uenerabuẽ deam
uestã ꝓꝑare necesse ẽ: ut cui per¬

Expanded text:
Videns itaque Symphronius praefectus tantam Videns itaque Symphronius praefectus tantam in puella constantiam, parentes ejus alloquitur: et quia erant nobiles, et vim eis inferre non poterat, titulum eis christianitatis opposuit. Sequente autem die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere pectoris, neque aequissimis consiliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et