comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est offensio ppłi huiꝰ corã deo suo. ñ poteri mꝰ resistere illis. q̃m
deus eoꝵ defendet illoꝰ ⁊ erimꝰ in oppbrium umũse terre. Et.
factum est dum cessasset loqui achyor uerba hec. irati sunt¬
Qui tastu mundi omnes magnates holofernis ⁊ cogitabant inter¬
urdum uonii ficere eũ dicentes ad alterutrũ. Q uis est iste¬

Expanded text:
est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam est offensio populi hujus coram Deo suo, non poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste
Abbreviated transcription (Latin):
deus celi uirtutem reistendi. Deniq chananeũ regem ⁊ iebuse.¬
um. ⁊ pherereũ ⁊ etheum ⁊ cueum ⁊ amorreũ. ⁊ omnes potenteᷤᷤ
i esebon ꝓstrauert̃. ⁊ terram eoꝵ ⁊ ciuitates eoꝵ ipsi possedert̃
⁊ usq dum nõ peccassent in ꝯspectu dei suierant cum illis bo¬
na. Deus enĩ illoꝵ odit iniquitatẽ. Nam ⁊ ante hos annoscũ
recessissent a uia quã dederat illis deus ut ambularent in ea
exterminati sunt preliis ĩ multis nationib ⁊ płimi eoꝵ captiui
ducti sunt in terram nõ suã. Nuꝑ aut̃ r̾euersi ad dñm deñ su¬
um ex disꝑsione qͣ disꝑsi fuerant adunati sunt. ⁊ ascenderunt
Nunc gͦ mi dñe ꝑquire si est aliqua mniquitas eoꝵ in ꝯspec¬
tu dei eoꝵ ⁊ ascendamꝰ ad illos. q̃m tradens tradet illos deus eo¬
tũ tibi. ⁊ subiugati erunt sub iugo tue potentie. Si uero ñ

Expanded text:
Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et IebuseDeus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Eseboet usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum: ascendamus ad illos, quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi, et subjugati erunt sub jugo potentiae tuae. Si vero non
Abbreviated transcription (Latin):
gyptii ⁊ cessaret plaga ab eis.⁊ iterũ uellent eos caꝑe ⁊ ad suũ
seruiciũ reuocare. fugientib hiis deus celi mate aꝑunt. itaut hinc
inde aque qͣsi muri solidarentur. ut isti pede sicco fundũ maris ꝑã¬
bulando tͣnsirent. In quoloco dũ mmimerabilis exercttus egyptio
rũ eos ꝑseq̃retur. ita aquis cooꝑtus est ut nõ remaneret uel unꝰ
qui factum posteris nunciaret. Egressis etiam mare rubrũ deser¬
ta synamontis occurrerunt in quib nũꝗͣ homo habitare potuit
uebfili hemiis requieunt. Iic fontes amai. obdulcati ouitt eis
adbi bendum. ⁊ ꝑannos . xl. annonam de celo ꝯsecuti sunt. Ubicũq¬
ꝓeis pugnauit ⁊ uicit.⁊ nõ fuit qui ĩsultaret ppło isti. nisi qͣndo re¬
cesita cultura dñi dei sui. Quotienscũ ꝙ aut̃ preter ip̃m deũ suũ¬
alterũ colueit᷑ dati a unt inpredam ⁊ in gladiũ⁊ in opprobriũ. Qͦ¬
tienscumis autẽ pemituerunt se recessisse a cultura dei sui. dedit eiᷤ

Expanded text:
b eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent in quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur ita aquis coopertus est ut non remaneret vel unus qui factum posteris nuntiaret egressis etiam mare Rubrum deserta Sina montis occurrerunt in quibus numquam homo habitare potuit vel filius hominis requievit illic fontes amari obdulcati sunt eis adpro eis pugnavit et vicit et non fuit qui insultaret populo isti nisi quando recessit a cultura Domini Dei sui quotienscumque autem praeter ipsum Deum suualterum coluerunt dati sunt in praedam et in gladium et in obprobrium quotienscumque autem paenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te ierł̾m. ⁊ sit nom̃ tuũ in numero sc̃oꝵ ⁊ ius¬
toꝵ. ⁊ dyxert hii qui illic erant om̃s una noce. fi¬
at fiat. Iudith gͦ orans dñm transiuit ꝑ portas ip̃a ⁊ abra eiꝰ. fac¬
tum est aut̃ cum descenderet montem crrca ortum diei. occurres̃t
quo uadis slue redit. filia sũ hebreoꝵ. ideo q fugiafacie eorũ
q̃m futurũ agnoui qđ debentur uobis in dampnatione ꝓ eo qd̃ ꝯ¬
tempnentes uos noluer̃t ultro tradere serp̃os ut inuenirent mi¬
sericordiam in ꝯspectu ur̃o. Hac de causa cogitaui mecũ dicens. ua¬
dam ad faciem pͥncipis holofernis ut indicem illi secreta illorũ
⁊ ostendam illi quo aditu possit obtinere eos. ita ut nõ cadat u¬
nus uir de exercitu eiꝰ. Et cum audissent uiri illiuerba eiꝰ ⁊ side¬
rabant faciem eiꝰ. ⁊ erat inoculis eoꝵ stupor. q̃m pulchritudin ẽ

Expanded text:
 te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorut dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt quo vadis quae rquoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor
Abbreviated transcription (Latin):
cantur ad salutem. hec aũ illos qui cũ
pec̃co pecc̃o prime tñsgͥssionis nati ꝑ
ati eccłe filiis aggregãt

Expanded text:
cantur ad salutem: haec autem illos qui cum peccato primae transgressionis nati, pati, Ecclesiae filiis aggregant
Abbreviated transcription (Latin):
iuiens suꝑ se regem. dixert᷑q
oliue. Impera nobis. Que redit.
Nũ qͥd possum deserere pingue¬
dinẽ meam qua diuituntu.
⁊ hoĩes ⁊ uenire ut inter ligna
ꝓmoueare Diceit q ligna ad

Expanded text:
rent super se regem. Dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum deserere pinguedinem meam, qua et dii utuntur et homines, et venire, ut inter ligna promovear? Dixeruntque ligna ad
Abbreviated transcription (Latin):
rit. mag̃ n mens infirma cephendr̃ que ferre ñ po¬
test uel durã sui corporis seruitutẽ ⁊ aultã uulgio
rumpnosam magis potest ferte ꝙ̃ fugere ⁊ huma¬
nũ uidiciũ maxime q uulgare. qd plerũq caligi
erroris inuoluitur ꝓ ꝯstĩe luce

Expanded text:
rit. Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgrumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae
Abbreviated transcription (Latin):
uolens aut̃ nychanor manifes¬
tare odiũ qd habebat in iudeos.
misit milites qͥngentos ut eũ cõ¬
p̾hend̾ent. Putabat aut̃ sullũ dece¬
pisset sese cladem maximã ude¬
is illaturũ. Turbis aũ irruere in¬
domũ eiꝰ ⁊ ianuã dirũpere atq ig

Expanded text:
volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ig
Abbreviated transcription (Latin):
subditꝰ fieri pec̾c̃orib. ⁊ ꝯtra nata¬
les suos mdignis iniuriis aguss
cũ ꝑ festinationẽ nõ certo ictu:
plagam dedisset ⁊turbe intͣ bo¬
stia irrumperent. recurrens au¬
dacter ad murũ. p̾cipitauit semt
ip̃m uiriliter in turbas. Qͥb locũ¬
mediã ceruicẽ. ⁊̃ cũ adhuc spira¬
supra petrã qͣndam p̾ruptam
⁊ iam exsanguis effectus com¬

Expanded text:
subditus fieri peccatoribus et contra natales suos indignis iniuriis agi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velocitmediam cervicem et cum adhuc spirasuper petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus co
Abbreviated transcription (Latin):
fuge admonuit de ciuitate. potuit admonere ut
sibi manus inferrent ne in manus ꝑseq̃ntiũ ꝑue¬
nirent. Porro si boc ille ñ iussit aut monuit ut
se mansiones et̾nas p̃paraturũ ẽe ꝓmistt &r s eli¬
bet exempiaponant gentes q̃ignorãt deũ ma¬
nfestum hoc nõ licere colentib inũ uerũ deum.
restat ut de hoĩe intelligamꝰ᷑ qd̾ dictũ est. Nõ occi¬
des nec alterũ nec te. Neq n qui se occidit aliud
ꝙͣ hoĩem occidit. Quasdã uero exceptiones eadẽ
ip̃e occidit qui minift̾ium debet iuubenti sicũ ãma
niculũ gladio utenti. ⁊̃ ideo neqͣꝙͣ ꝯtra hoc p̃ceptũ
fecert qd̾ dictum est. Nõ occides. qui deo auctore
bella gessert̃. aut ꝑsonã gerente publice potesta¬
pietatis qd uoluit filiũ neqͣꝙͣ. scelerate s obedien¬
ter occid̾e. ⁊ merito qͣr utrum ꝓ dei inissu sit hñdũ¬
ri primũ occurtisset. Nec sampson aliter citusatur
qui semet ip̃m cum hostib riuna dom̃ opp̃ssit. ritti

Expanded text:
fugere admonuit de ciuitate in ciuitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium peruenirent. Porro si hoc ille non iussit aut monuit, utse mansiones aeternas praeparaturum esse promisit, quaelibet exempla opponant gentes quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum verum Deum. Restat ut de homine intelligamus, quod dictum est, Non occides, nec alterum ergo, nec te, neque enim qui se occidit aliud quam hominem occidit. Quasdam veipse occidit, qui ministerium debet iuniculum gladius utenti; sicque nequaquam contra hoc praeceptum fecerunt quo dictum est: Non occides. qui Deo auctore bella gesserunt, aut personam gerentes publicae potestapietatis, quod voluit filium nequaquam scelerate, sed obedienter, occidere. Et merito quaeritur utrum pro Dei jussu sit hri primum occurrisset . Nec Samson excusatur aliter, qui semetipsum cum hostibus ruina domus oppressit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pert᷑oꝵ. atile fore arbitrat᷑ sũ ex dictꝰ uenerandi
pr̃is augͣtim. binc oꝑi nr̃o aliqua inserere. iin lector
s̃ obrĩ quid sibi de talib reb a gendũ sit intelliget.
copioso tractatu disputarit ita dicens. Multi se m¬
t̾emeit̃ ne imanus hostiũ ꝑuenirent. nõ mͦ q̃rimꝰ
utcũ sit factũ. s utrũ fũit faciend̃. Sana qͥ ꝑpe rõ

Expanded text:
peccatorum, utile fore arbitratus sum ex dictis venerandi Patris Augustini huic operi nostro aliqua inserere, unde lector sobrius quid sibi de talibus rebus agendum sit intelligeret; copioso tractatu disputavit ita dicens: Multi se interfecerunt ne in manus hostium pervenirent. Non modo quaerimus utrum sit factum, s
Abbreviated transcription (Latin):
uel excurunt ħ uite uiam cũ ad
es finem puenerut. s qr hoc uerbũ
positum est ribi pacentes rebecce di¬
cunt ad scruũ abrabe. Ecce rebectã.
accipiens recurre ⁊ sit uxor dñ tui

Expanded text:
vel excurrunt hujus vitae viam, cum ad ejus finem pervenerint. Sed quia hoc verbum positum est ubi parentes Rebeccae dicunt ad servum Abrahae: « Ecce Rebecca; accipiens, recurre: et sit uxor domini tui
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̃ Ego aut̃ recurro mam sicut
⁊ om̃is qui ft̃ st̃ teiram. in interpre¬
tatione que est er bebrco mucnunꝰ.
oi. donet reuertatis in terrã unde
uerteturad cum qui cedit eñ ñ ar¬
bitror de õib posse dici s dehis qui
sic iuerunt ut ad deum redire me

Expanded text:
 recurro uiam sicut et omnes qui super terram, in ea interpretatione quae est ex hebraeo inuenimus: homini: donec reuertaris in terram unde uertetur ad deum qui dedit eum, non arbitror de omnibus posse dici, sed de his qui sic uixerint, ut ad deum redire me
Abbreviated transcription (Latin):
surrecit ut in patriam ꝑgeret
cum utraq nuru sua de regione moabitide. Au¬
dierat enĩ qd respexifset dñs ppłm suũ. ⁊ dedis¬
set eis escas. Egressa est itaq de locoꝑegrina¬
tionis sue cum utraq nuiru sua. ⁊ iam mina
ricordiã sicut fecistis cum mortuis meis ⁊ metũ¬
⁊ det uobis inuenire requiem in domib uiroꝵ

Expanded text:
surrexit ut in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione moabitide audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas egressa est itaque de loco peregrinationis suae cum utraque nuru et iam in via posita ricordiam, sicut fecistis cum mortuis et mecum. Det vobis invenire requiem in domibus viror
Abbreviated transcription (Latin):
hiimento effratei ⁊ de bech¬
leem uda orti sunt. qui ce¬
lesti pane saciati ꝑ p̾dica¬
tionem eungeln fructum
predicationis collegerũt.
Effratheus a frugifer. beth

Expanded text:
Hi merito Ephrathaei et de Bethlehem Juda orti sunt: qui coelesti pane satiati per praedicationem Evangelii fructum praedicationis collegerunt. Ephrathaeus enim frugifer, Bethl
Abbreviated transcription (Latin):
Qmuis hic mecito q̃tit᷑ utrum
abrale filio. ⁊ in iegntima ꝓhi¬
bitionẽ mõstrauerat. S tñ si p̃p¬
in unica peꝑcisse ꝙͣ dei uolũta¬
tem secutus uideretur. Mag̾ g
de tergiuersatione uindictam.

Expanded text:
m et hic merito quaeri potest utrum Abrahae filio et in legitima prohibitione monstrauerat. uerum tamen si pin unica pepercisse quam dei uoluntatem secutus esse uideretur. magis ergo de tergiuersatione uindictam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ang̃. Qd̃ ait mulier dictũ sibi ab an¬
gelodictũ. ⁊̃ qd̾ legitur dictũ ip̃e incipiet
saluũ facere isrł de manu phylistum: nõ
est a muliere memoratum. Aliquio g̾ ñ¬
oĩa uerba angeli posuisse. cum ip̃m mu¬
lieri loq̃ntem insereret. Ideo aũ dictum ẽ

Expanded text:
adem mulier dictum sibi esse ab angelo dictum. et quod legitur dictum: ipse incipiet saluum facere Israhel de manu Philistiim, non est a muliere commemoratum. itaque et aomnia uerba angeli posuisse, cum ipsum mulieri loquentem insereret narrationi. ideo
Abbreviated transcription (Latin):
mam uirtutũ que sunt
in int̾ne pacis insione pri¬
Supremi p̾bona oꝑa ⁊ doc¬
trinam gaudia ꝓpetue
remun̾atioms expectare.

Expanded text:
mam virtutum quae sunt in aeternae pacis visione. PriSupremi post opera bona et doctrinam gaudia perpetuae remunerationis exspectare.
Abbreviated transcription (Latin):
ome põ titicis. ꝙ̃.leq̃rtia istiꝰ libri narrant ad anty ochum epy phanem hoc est i¬
c est nobilẽ  p̃o ambitionẽ sũmi sac̾do

Expanded text:
e pontificis, quem sequentia istius libri narrant ad Antiochum Epiphanem, hoc est nobilem, propter ambitionem summi sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
orsus est dicens. ⁊̃ factum est postꝙͣ ꝑtusũt alex¬
ander ⁊ reliqͣ.⁊ namq sermo ꝯiunctionis est ⁊
scimus qr ñ ꝯungitur sermo subseq̃ns nist s̾mo¬
nip̾cedenti. Qui igitur nicħ dixerat. cur dicit.
⁊ factum ẽ. cum nõ sit sĩno cui hec qd̾ incipit
subiungatur. Qua mre intuendũ ẽ qr ficut nos
corporaua sic ꝓpħe ⁊ scriptores dinoꝵ libroꝵ sen¬
su tp̃ualia aspiciunt eisq ⁊illa fs̃ p̾sentia. que
nr̃e ignorantie absentia uidentur. unde fit ut
ra. qͣtinus simulutraq uideant. simulq in eis
fiat ⁊ intus uerbũ qd̾ audunt ⁊ foris qd̾ dicũt.

Expanded text:
ens: Et factum est postquam percussit Alexander, etc. Et namque sermo conjunctionis est, et scimus quod non conjungitur sermo subsequens nisi sermoni praecedenti; qui ergo nihil dixerat, cur dicit: Et factum est, cum non sit sermo cui hoc quod incipit subjungatur? Qua in re intuendum est quia sicut nos corporalia, sic prophetae et scriptores divinorum librorum sensu spiritualia aspiciunt, eisque et illa sunt praesentia quae nostrae ignorantiae absentia videntur; unde fit ut ra, quatenus simul utraque videant, simulque in eis fiat et intus verbum, quod audiunt, et foris, quod dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
singuli uxores singulas. ⁊ ꝑgite in terrã beniamin. Cũ q uene¬
rit patres eoꝵ ac fr̃es. ⁊ aduersũ uos q̃ri ceperintatq iurgari: dice¬
mꝰeis. Miseremini eoꝵ. nõ enĩ rapuer̃t eas more bellantiũ atq uic¬
toꝵ s rogantib ut acciperent ñ dedistis. ⁊ a ur̃a parte pectatũ est.

Expanded text:
singuli uxores singulas et pergite in terram Beniamin cumque venesinguli uxores singulas et pergite in terram Beniamin cumque venerint patres earum ac fratres et adversum vos queri coeperint atque iurgari dicemus eis miseremini eorum non enim rapuerunt eas iure bellantium atque victorum sed rogantibus ut accipe
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recepest̃ qͣs simili modo traderent. Uniuersus ꝙ israel ualde dolu¬
it ⁊ egit penitentiã sr̃ interfectionẽ uniꝰ tribꝰ ex israel. Dixer̾tq ma¬
iores natu. Qͥd faciemꝰ reliqͥs qui nõ accepert̃ uxores: Om̃s in bẽia¬
min femine ꝯcidert̃. ⁊ magna nob̾ cura ingentiq studio ꝓuidendũ¬
est ne una tribꝰ deleat᷑ ex israel. filias nr̃as eis dare nõ possumꝰ. ꝯstrie¬
tiniram̃to ⁊ maledictione qͣ diximꝰ. maledictꝰ qui dederit de filiab
sus uxorẽ beniamin. Ceper̃t q ꝯsilium atq dixert̃. Ecce sollẽpnitaᷤ
dm̃ est in sylo anniu̾saria que sita est ad septemtrionalẽ plagã¬
urbis bethel ⁊ ad occidentalem plagã me que debethel tendit ad sic¬
timam ⁊ ad mendiẽ oppidi lesbona. Precepert̃ q filiis beniamin at¬
q dixer̃t̃. Ite latitate in uineis. Cumq uideritis filias sylo ad du¬
cendos choros ex more ꝓcedere. exite repente de uineis ⁊ rapite eas

Expanded text:
non repererunt, quas simili modo traderent. Universusque Israel valde doluit, et egit poenitudinem super interfectione unius tribus ex Israel. Dixeruntque majores natu: Quid faciemus reliquis, qui non acceperunt uxores? omnes in Benjamin feminae concider possumus constricti iuramento et maledictione qua diximus maledictus qui dederit de filiabus suis uxorem Beniamin ceperuntque consilium atque dixerunt ecce sollemnitas Domini est in Silo anniversaria quae sita est ad septentrionem urbis Bethel et ad orientalem plagam viae quae de Bethel tendit ad Sycimam et ad meridiem oppidi Lebona praeceperuntque filiis Beniamin atque dixerunt ite et latete in vineis cumque videritis filias Silo ad ducendos choros ex more procedere exite repente de vineis et rapite eas
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb illis indi uideos ducentes arotidaᷤ x¬
ores. amonitidas ⁊ moabitidas. ⁊ filii eoꝵ ex me¬
dia parte loquebantur arotice.⁊ nesciebant
loqui iudaice.⁊ loq̃bant᷑ uxta linguam ppłi
⁊ ppłi. ⁊̃ obuirgaui eos ⁊ maledixi ⁊ cecidi ex
eis uiros ⁊ decaluai eos. ⁊ adiuraui in dño ũ
nõ darent filias suas filiis eoꝵ.⁊ nõ actiꝑent
de filiab eoꝵ filiis suis ⁊ sibimet ip̃is dicens.
Nũ qͥd nõ in hꝰcemodi rem peccauit zalomon
rex israel : ⁊̃ certe in gentib multis nõ erat rer
similis ei. t̃ dilectus deo suo erat. ⁊ posuit es̃
deus sius regem suꝑ omnẽ israel. ⁊̃ ip̃m er¬
go duxert̃ ad peccatum mulieres alienigene.
Nũquid ⁊ nos mobedientes facienius om̃e
malum gnde hoc ut preuancemꝰ in dño dõ¬
nr̃o ⁊ ducamꝰ uxores ꝑegrinas: De filiis aũ
ioiada filii elẏasib sacerdotis magi gener erat sai¬

Expanded text:
n diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos, et maledixi. Et cecidi ex eis viros, et declaravi eos, et adjuravi in Deo, ut non darent filias suas filiis eorum, et non acciperent de filiabus eorum filiis suis, et sibimetipsis, dicens: Numquid non in hujuscemodi re peccavit Salomon rex Israel? et certe in gentibus multis non erat rex similis ei, et dilectus Deo suo erat, et posuit eum Deus regem super omnem Israel: et ipsum er duxerunt mulieres alienigenae numquid et nos inoboedientes faciemus omne malum grande hoc ut praevaricemur in Deo nostro et ducamus uxores peregrinas de filiis autem Ioiada filii Eliasib sacerdotis magni gener erat Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Aug. In fitielibri ihũ
naue breutter narra¬
tor porrexit hystoriã
quousq filii isrł ad co¬
lendos deos alienos de¬
clinauerunt. In hoc ã
runt pꝰ mortem iħu¬
filii naue. Nõ d̾ ab illo
tꝑ̃e incipit liber quo po¬
pulusad colenda ydola¬
uel simulachra defluo
s a priorib tꝑ̃ib inter¬

Expanded text:
. In fine libri Iesu Naue breuiter narrator porrexit historiam, quo usque filii Israhel ad colendos deos alienos declinauerunt; in hoc autem rint post mortem Iesu Naue. non ergo ab illo tempore incipit liber, quo populus ad colenda simulacra defluxit, sed a prioribus inter
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit. S nec aaron in factura uituli. nec salomõ
ĩ sorde ubidinis. Sic assuerus iusto uidicio in lib̾ali
ꝯiuuio xp̃m sig̾cat. Sicut ysaias in ꝙy ro rege psa¬
tum xp̃m sigͥcati de quo postea subiungit. Acci¬
iai te ⁊ nõ cogno iustime. ⁊ c̃. Si n reges iniquiĩ
malefactis dỹabolũ sig̾cant. cur ñ reges iusti ĩ be¬
nefactis deum demonstrant: Nabucħ nssit po¬
pulos audita sẏmphoniarũ ⁊ musicoꝵ uoce ꝓara¬
tos statuam adorare. ⁊ dyabolus scłari dulcedine
genushumanũ inflectit a rectitudine mentis ad
seq̃ndam auariciam q̃ est symilachioꝵ seriuitus.¬

Expanded text:
bitavit. Sed nec Aaron factura vituli. Nec Salomon in sorde libidinis. Sic Assuerus in isto judicio, ut in liberalisignificat, sicut Isaias in Cyro rege Persarum Christum signat, de quo postea subjungit: « Accinxi te et non cognovisti me , » etc. Si enim reges iniqui in malefactis diabolum significant; cur non reges justi in benefactis, Christum demonstrant? Nabuchodonosor jussit populos audita symphoniarum et musicorum voce prostratos statuam adorare. Et diabolus saeculari dulcedine genus humanum inflectit a mentis rectitudine ad sequendam avaritiam quae est simulacrorum servitus.
Abbreviated transcription (Latin):
blica sua dignos estic̃e¬
⁊ equũ eis honorẽ cum
hitatorib macedori¬
b ⁊ grecis deputasse.
Similit̃ ⁊ antyochꝰ ma.¬
gnus testantib supra
memoratis auctorita¬
lis laudat ⁊ multipli¬
cib muerib donat.

Expanded text:
blica sua dignos eos feequum eis honorem cum habitatoribus Macedoet Grecis deputavit. similiter et Antiochugnus, testantibus supra memoratis auctoritalis laudat, et multiplis muneribus donat.
Abbreviated transcription (Latin):
chabeoꝵ licet
breuior sit pͥ¬
pri eicem oꝑis ubro in
hystorica narratione.¬
antiquiora t̃n q̾dam¬
modo replicat tẽpora¬
excepto qd̾ ille alexan¬
dr magni macedomiᷤ
in pͥncipio suibreuẽ
facit cõmemorationẽ¬
Aam ⁊ seleuti regis co¬
gnom̃to nẏchanoris¬
in uideos comemorat
iste beneficia. ꝙ̃ hysto

Expanded text:
ae, licet brevior sit priori ejusdem operis libro in historica narratione,antiquiora tamen quadantenus replicat temporaexcepto quod ille Alexandri Magni Macedonis in principio sui brevem facit commemorationet Seleuci regis, cognomento NicanorisJudaeos commemorat iste beneficia, quem Histo
Abbreviated transcription (Latin):
culem ab impugnatione esꝰdẽ saxi terre motu ꝓhi¬
bitum. emulatõe ꝑmotus ut herculis acta suꝑaret
tum sũmo labore ac ꝑitulo saxo potitus. om̃s loci euiᷤ
gente in deditionem accepit cum poro fortissĩo
indoꝵ rege crudelissimũ bellũ gessit. postea cũ oriẽ¬
tales ppłos singularũ ꝓinticiarũ nõ sine cruenta uic¬
toria cepiss oscensis nauib cum occeani littora ꝑa¬
graret ad urbem qͣndam cui ambira rex p̃erat per¬
uenit. S in expugnatõe ciuitatis magnam partẽ
exertitus sagittis hostiũ uenenoillitis amisit. ac
nis data cum reliquis sũbueniretur. iu bẽ expugna¬

Expanded text:
culem ab expugnatione ejusdem saxi terraemotu prohiculem ab expugnatione ejusdem saxi terraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Aletales populos singularum provinciarum non sine cruenta victoria cepisset, conscensis navibus, cum Oceani littora peragraret, ad urbem quamdam cui Ambiger Ambira rex praeerat, pervenit. Sed in expugnatione civitatis magnam partem exercitus sagittis hostium, veneno illitis, amisit; acst, in potum sauciis data, cum reliquis subveniretur, urbem expugna
Abbreviated transcription (Latin):
ra in ꝯspectu eiꝰ. Igitur alexander magnus sicut tra¬
manno subegit. Post hec parthoꝵ pugnã aggres¬
teros ꝙ ppłos qui ni caucasiradice morabantur sũbe¬
git. urbe ibi alexandria sr̃amnem tanam ꝯstituta.
& humani sanguinis insaturabilis siue hostiũ iue
⁊̃ socioꝵ. recentem fn semꝑ sitiebat cruorẽ. Itaq ꝑti¬
naci impetu inbella ꝓcurrens chordasmos ⁊ aciatas¬
indomitam gentẽ in deditionem accepit. calisten ph¬
ylosophum ũbi q apud aristotilẽ ꝯdiscipillis cũ plu¬
more ut deum nõ adoraret occidit. post hec indiã
petut. ut occeano ultimo q oriente finiret imꝑiũ
Aysan urbem adiit dedalos montes regna q theo¬
phytis regine expugnauit. Que cum se dediss ꝯtu¬
bitui regio regnũ redemit. ꝑagrata ꝑdomita q alex¬
ander india cum ad saxũ mire asꝑitatis ⁊ altitudĩs
in qd̾ multi ppłi ꝯfugerant ꝑuenisset. cognouit her¬

Expanded text:
ra in conspectu ejus. Ergo Alexander Magnus, sicut trara in conspectu ejus. Ergo Alexander Magnus, sicut tramanos subegit; post haec Parthorum pugnam aggresterosque populos qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. humani sanguinis insaturabilis, sive hostium sive etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. Itaque pertinaci impetu in bella indomitam gentem, in deditionem accepit: Calistenem philosophum, sibique apud Aristotelem condiscipulum, cum plumore, ut Deum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium, Nisam urbem adiit, Daedalos montes regnaque Cleophilis reginae expugnavit. Quae cum se dedidisset, concubitu regnum redemit. Peragrata perdomitaque Alexander India, cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quo multi populi confugerant, pervenisset, cognoscit Her
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lacedemomoꝵ calcamenes. corĩthi¬
or qr alexander.⁊ athemensiu chespi¬
tus. Sr ideo primus regnasse dr ĩ gre¬
cia alexander. qr cet̾is regib in singy¬
lis pareib antea regnantib primꝰ
ip̃e ⁊ solus in tota grecia regnauit.
Nam subũsis thebis in ꝑsas arma
corripiens apud gangicum flumũ
durocertamine darsi duces suꝑauit.
⁊ ad extremũ ip̃m ꝑtussit arierẽ ⁊ du¬
oeius cornua ꝯftegit. medos atq ꝑsas.
Ecchym n fuit de posteris noe. hoc est de filiis iauã
insule ⁊ maritimaloca: cethym hebraice noĩant᷑¬
Legam uarronis de antiquitatib libror ⁊ sismnũ
capitonis ⁊ gretum flegonta cet̾os ꝙ eruditissimoᷤ
iuros. ⁊ iidebimus omnes pene insulas ⁊ totiꝰ orbis
litora ⁊ t̾ras mari uicinas a grecis accolis occupataᷤ.
qui ab amano ⁊ tauro montib oĩa marttima loca us¬
q ad occeanũ possedere britannicũ. Consticuit ĩ qͥt
t̾re ⁊ accepit spolia multitudinis gentiũ ⁊ ñluit ter¬

Expanded text:
 Lacedaemoniorum Calcamenes, Corinthiorumque Alexander, et Atheniensium Thespites; sed ideo primus regnasse dicitur in Graecia Alexander, quia caeteris regibus antea in singulis partibus regnantibus, primus ipse et solus in tota Graecia regnavit. Nam subversis Thebis, in Persas arma corripiens apud Gangem fluvium inito certamine Darii duces superavit, et ad extremum ipsum percussit arietem, et duo ejus cornua confregit, Medos ac Persas, icat. Sethim enim fuit de posteris Noe, hoc est, filius Javan, insulae et maritima loca, Cythym Hebraice nominantLegamus Varronis de Antiquitatibus libros et Sisinnii Capitonis et Graecum Flegonta caeterosque eruditissimos viros, et videbimus omnes pene insulas et totius orbis littora et terras mari vicinas a Graecis accolis occupatas, qui ab Amano  Ms., Damano et Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possedere Britannicum. Constituit, inquit, terrae, et accepit spolia multitudinis gentium, et siluit ter
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ qͥn ⁊̃ ex nr̃e paruitatis sensu ꝯfeceram. Nũc u̾c
qr tempus est quo romana eccla ꝯstituit libros ma¬
chabeoꝵ legi in eccła eoꝵdem libroꝵ expositiorẽ ꝙ
ante annos aliquot rogantib amitis sensu hysto¬
rico simul ⁊ allegorico dictaueram excellentie ur̃e
defero. ut si aliqñdo sensum misticum in eis uos di¬
noscere delectet habeatis in ꝓmptu quo illũ xopli¬
titum inuenire ualeatis. nõ ditoualde drserte ⁊ õ¬
ratione rethorica s lucido sermone ⁊ catholica fide
uos qͦ si qͥd in p̃dicto opere reꝑiatis uob̾ gratum ⁊ ri¬
te platum eiꝰ gr̃e hoc deputetis a quo est om̃e bonũ.
Si quid aut̃ mimis recte uel incõuenienter positũ
nob̾ ibidem indeatur. mꝑitie mee magis deputetis
ꝙͣ malicie. ꝙͥ ꝙͣdu in hoc corpusculo uicero in xp̃is

Expanded text:
jorum, quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero jorum, quin et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabaeorum legi in Ecclesia, eorumdem librorum expositionem, quam ante annos aliquot, rogantibus amicis, sensu historico simul et allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum meis vos dignoscere delectet, habeatis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si quid in praedicto opere reperiatis vobis gratum et rite prolatum, ejus gratiae hoc deputetis a quo est omne bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae meae magis deputetis quam malitiae, qui quandiu in hoc corpusculo vixero, in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
omino excellentissimo ⁊
incultu xp̃iane religioniᷤᷤ
tuam optat salutẽ. Cum
sim ꝓmptus aĩo ad parẽ¬
dum atq seruiendũ ur̃e
uoluntati conidie cogito quid honoriticentie ur̃e
gratum ut mei memoria sedulo apufl uos maneat
⁊ deuotio mentis mee erga obsequis̃ uĩm appareat.
pnde gͣnͣdis mͥ q̃stionis angustia in aĩo uersat᷑ cogitã¬
di quid potissimũ reuerentie ur̃e offeram q̃n alii
uixta id qd̾ sibi ꝯdecet ⁊ opulentia rerũ uites illis
miustrat. multiplicia munera uobis deferũt. ego
aist̃ ita ꝑitie hoc nõ efficere posse sentio. s tñ uacił
a munere penitus nõ ero. qr uixta pauꝑtatẽ uiri¬
um mearũ ⁊ ingenũ tenuitatem ea q̃ inmeditatõ
scarum scͥpturarũ elaboraui offerre decerno. Que li¬
cet nõ sunt ꝯdigna prudentie uĩe tn credo nõ sunt
ubiq spernenda. preterito si quid̾ anno tͣnsmisi nob
tractatum in datuelem ꝓpħam. ꝙ̃ nõ solũ exdictis as¬

Expanded text:
omino excellentissimo, et in cultu Christianae religionis tuam optat salutem Cum sim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis quaestionis mihi angustia in animo versatur, cogitanti quid potissimum reverentiae vestrae offeram, quando alii juxta id quod sibi condecet, et opulentia rerum vires illis ministrat, multiplicia munera vobis deferunt. Ego autem ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet non sint condigna prudentiae vestrae, tamen credo non sunt ubique spernenda. Praeterito siquidem anno transmisi vobis tractatum in Danielem prophetam, quem non solum ex dictis ma
Abbreviated transcription (Latin):
no opere faciat ꝯsũmare. De quo ꝓpħa ait. Spe est
dñs oĩb muocantib se in ueritate. ⁊̃ ñ derelinquec
om̃s qui sperant in se. Diuinitas dm̃ nr̃ iħu xp̃i diu
toꝵ salutem custodiat. ⁊ p᷑ hꝰ uite cursum ad ueram t
eteinam beatitudinẽ ꝑuenire ꝯcedat.

Expanded text:
summari, de quo Propheta ait: Prope est Dominus omnibus invocantibus se in veritate, et non derelinquit omnes qui sperant in se. Divinitas Domini nostri Jesu Chultorum salutem custodiat, et post hujus vitae cursum ad veram et aeternam beatitudinem pervenire concedat.
Abbreviated transcription (Latin):
P̾. Sicut cyrus destrutto chaldeoꝵ imꝑio ppłm dei
lectos suos qui erant disꝑsi ab eiꝰ tyrannide ĩ et¬
desiam og̾gauit. quem p̃senti iustificata ex fide
Drabolifidem ꝑdiderant ad salutẽ reducens yĩta¬
tis cunctis qui ad regnũ suũ.i. electis ꝑtinent p̃¬

Expanded text:
pit, ille destructo Chaldaeorum imperio populum Dei lectos suos qui erant dispersi ab ejus tyrannide in Ecclesiam congregavit, quae in praesenti justificata ex fide,diaboli fidem perdiderant ad salutem reducens, habitatis, cunctis, qui ad regnum suum pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio suo uel addid̾it ł subtrax̃it ꝙ eiuisũ est. ⁊
utiq nõ possit uerum ẽẽ qd̃ dissonat. uñ cesset arͣ¬
cuato uulnere ꝯtra nos ĩsurgere scorpiꝰ ⁊ sc̃m opus
uencnata carpere lingua desistat. uł suscipiẽssi pla¬
cet. uł ꝯdempnat si displicet. meminerit q illorũ
uersuũ. Os tuũ hũndait malicia. ⁊ lin .t. ꝯcm. do.

Expanded text:
arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum versuum : Os tuu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alios detrahendo laborare.dolere uideos. qd̾ calump¬
mandi eis ⁊ irridendi xͥanos sit oblata occ̃o ⁊ eccłe ho¬
mines id despicere ĩmo lacerare. uñ adu̾sarii torque¬
antur. Qd̾ si uetus eis tm̃ interp̃tatio placet q̃ ⁊ mͥ
ñ displicet. ⁊ nicħ extra recipiendũ putant. cũ ea qye
sub astericis ⁊ obelis ⁊ uel addita sunt ⁊ amputata
legunt ⁊ negligunt. Quare danielem uxta theodo¬
tionis tñilationem eccłe iusceperũt. cur origenẽ mi¬
rantur ⁊ eusebium pamphyli cunctas editoes simi¬
liter deserentes. aut q̃ fuit stulticia pꝰꝙͣ uera dixert̃
ꝓferre q̃ falsa sũt: ynde asim nouo.t. probare po

Expanded text:
etrahendo laborare? dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae fals
Abbreviated transcription (Latin):
nationi incumbere. ⁊ omissũ iam dui opꝰ q̃i quo¬
dam postluminio repetere. presertim cũ ⁊ admir¬
bilis sc̃s q uir pammachiꝰ hoc idem litt̃is fiagitet.
⁊ noĩ ad pr̃iam festinantes mortiferos syren arum
cantus surda debeamus aure transire:¬

Expanded text:
mbere, et omissum jamdiu opus, quodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeamus aure transire
Abbreviated transcription (Latin):
andem finito pentatheuco moysi ue¬
uut grandi fenore liberati ad iħm fi¬
lum naue manum mittimus quem
hebrei iosue bennun .i. iosue filium
nun uocant.⁊ ad iudicum librum
quem sophym appellant. adruth:
q ⁊ hester quos eisdem nominib efferunt. Monemꝰ¬
q lectoremut siluam hebraicoꝵ nominum ⁊ distinc
tiones ꝑ membra diuisas diligens scriptor ꝯseruet
ne ⁊ ñr labor ⁊ illiꝰ studium ꝑeat: ⁊ ut in primis qd̾ se¬
pe testatus sum. sciat me non in rephensione uete¬
rum̃ noua cudere sicut amici mei criminantur.s ꝓͣ
uirili parte offerre lingue mee hõĩb quos nr̃a delec¬

Expanded text:
andem finito Pentateucho Mosi, velut grandi fenore liberati, ad Jesum filium Nave manum mittimus, quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraidiligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tame
Abbreviated transcription (Latin):
dñm: ducem requirebant. unde
putatur unius exp̃ssũ hoĩs nom̃.
e qr nõ solet duces noĩare scͥp¬
tura cum ꝯftituuntur. nͥ memo¬
rata eiꝰ origine parentũ. ⁊̃ ꝯstat
p᷑ iħ̾m ducem habuisse ppłm is¬
rael. quoꝵ primus gothoniel filiꝰ
bum uida fuisse sigcatam. Ab ip
naneos. ⁊ cum ppͦ de duce int̾ro¬
scirent deum uoluisse ab uniũ
soppłobellan adũsum chanane¬
os. Dixit g. iudas ascendet.⁊ s eq̃r.
suum. ẽribꝰ .s. ad tribum. Nõ it
adhuc uiuebant filii iacob qͥ sic

Expanded text:
 ducem requirebant; unde putatur unius expressum hominis nomen. Verum quia non solet duces nominare Scriptura, cum constituuntur, nisi commemorata etiam origine parentum, et constat post Jesum duces habuisse populum Israel, quorum primus est Othoniel filius bum Iuda fuisse significatam. ab ipsnanaeos. et cum populus de duce interroscirent deum noluisse ab uniuerso populo bellari aduersus Chananaeos. dixit ergo: ludas ascendet. et suum, utique tribus ad tribum. non enim adhuc uiuebant illi filii Iacob, qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
As. Hystoria ubriuidicũ nõ parua
misterioꝵ indicat sacram̾ta. Post
iosue succedunt uidices. sicut post
dos fideles. quos ip̃e ad spem ꝓmis¬
sionis eterne ꝑducit. ꝑoĩa aut̃ ĩ
hoc uolumine indaiti ppłi delic¬
ta ⁊ seruitus clamor q eoꝵ ⁊ mi¬
seratio dei ꝯtinentur. Multis a
annisꝑpeccatis suis seriuerunt
uires hostib prebent. ⁊ q̃n malũ
facimus in ꝯspectu dñi ꝯfortant᷑
adu̾sacii nr̃i .i. demones. Cũ aut̃
mittit in auxilium eoꝵ qui toto
corde clamant ad dñm.

Expanded text:
. Historia libri Judicum non parva mysteriorum indicat sacramenta. Post Josue enim succedunt Judices, sicut post dos fideles, quos ipse ad spem promissionis aeternae perducit. Per omnia autem in hoc volumine Judaici populi delicta, et servitus clamorque eorum et miseratio Dei continentur. Multis enim annis pro peccatis suis servierunt, vires hostibus praebent; et quando malum facimus in conspectu Domini, confortantur adversarii nostri, id est daemones. Cum autem mittit in auxilium eorum qui toto corde clamant ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
in syria regnare cepiss. p̃ponentes eos¬
dem .uii. annos regni seleuci. ⁊ eo modo
compotum annoꝵ regũ syrie usq ad
nouissimũ annũ demetrũ sotheri ꝑdu¬
xerimꝰ. sũma prioris numeri tota ibi ĩ¬
uenitur. S mirũ qmͦ i seq̃ntib dicat᷑
idas in centesimo ⁊ octogesimo octa¬
uo anno cum senatu aristobolo magi¬
stro ptholomei regis dixisse salutem
⁊ mandasse de purificatõe templi quã
ip̃i factuni erant qͥnta ⁊ xͣc. diem̃sis cas¬
leu. cum uidas in priori ubro supͣdicto
demecrio legitur misto ante ẽẽ defũc¬
tus.Siqͥdem sexto anno demetrii scd̾ cro¬
incoꝵ fidem inuenitur occisus. S qr in¬
cecti sunt ip̃i auctores libroꝵ. ñ absur¬
de indentur in computatc̃e tempoꝵ diꝰ¬
crepare. maxime cum in legalib libris
.hox. interpretum editio cum hebraica ue

Expanded text:
in Syria regnare coepisset, praeponentes eosin Syria regnare coepisset, praeponentes eosdem septem annos regno Seleuci, et eo modo computum annorum regnum Syriae usque ad novissimum annum Demetrii Sotheris perduxerimus, summa prioris numeri tota ibi invenitur. Sed mirum quomodo in sequentibus dicatur Judas in centesimo octogesimo octavo anno cum senatu Aristobulo, magistro Ptolomaei regis, dixisse salutem et mandasse de purificatione templi, quam ipsi facturi erant quinta et vicesima die mensis Casleu; cum Judas in priori libro supradicto Demetrio vivente legatur multo ante esse defunctus: siquidem sexto anno Demetrii secundum chronicorum fidem invenitur occisus. Sed quia incerti sunt ipsi auctores librorum, non absurde videntur in computatione temporum discrepare, maxime cum in legalibus libris LXX Interpretum editio cum Hebraica ve
Abbreviated transcription (Latin):
ĩp̃e est qui p̃ antyochũ eupatorẽ asye
⁊ sytie regnauit. qui ⁊ ip̃e cognõĩatꝰ¬
ẽ sother hoc est saluator. In hunc ⁊ an
epyphanes qui post centesimũ tricesim̃.
septintũ annũ regni grecoꝵ cepit reg¬
nare. regnauit annis .xi. antyochus
eupator annis duob ⁊ demetriꝰ sother
annis .xii. qui fc̃ anni a pͥncipio regni
seleuci nychanoris regis syrie. a qͦ reg¬
in grecoꝵ computantur tꝑa uscy ad fi¬
nem demetrii centesimo sexagesimo scd̾o
Quib si adiciantur anni .un. de regno
alexandri. qui ignobllis ⁊ inciosus ĩdig¬
nus q regia dignitate a pompeio trogo
describitur. s tñ regnũ tenuisse narrat᷑¬
primus post alexandrũ asye regnauit
amuis. Hic ergo demetrus decimo septi¬
moanno regni sui semet ip̃m seleucho
tradidit. ⁊ ꝯuintta est a sya regno syrie.
anno seleuci nẏchanoris xx. octauo. Si
d ceꝑim᷑ computare ũc seriem annorũ
a primo anno regni antigoni qui reg¬
nauit in asya anus .un. anteꝙͣ seleuchꝰ

Expanded text:
ipse est: qui post Antiochum Eupatorem Asiae et Syriae regnavit, qui et ipse cognominatus Sother, hoc est salvator. In hunc enim Epiphanes, qui post centesimum tricesimum septimum regni Graecorum coepit regnare, regnavit annis undecim. Antiochus Eupator annis duobus, et Demetrius Sother annis duodecim, qui sunt anni a principio regni Seleuci Nicanoris, regis Syriae, a quo regni Graecorum computantur tempora, usque ad finem Demetrii centesimo sexagesimo secundo, quibus adjiciantur anni septem de regno Alexandri, qui ignobilis et vitiosus, indignusque regia dignitate a Pompeio Trogo describitur, sed cum regnum tenuisse primus post Alexandrum Asiae regnavit decem et septem annis. Hic ergo Demetrius decimo septimo anno regni sui semetipsum Seleuco tradidit, et conjuncta est Asia regno Syriae anno Seleuci Nicanoris vigesimo octavo. Si ergo coeperimus computare nunc seriem annorum a primo anno regni Antigoni, qui regnavit in Asia annis septem antequam Seleucus
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ celi dñm benedixert̃ dicentes. Senedict᷑ dñs qui locũ suũ inconta¬
natũ ꝯseruauit. Suspendit aut̃ nychanoris caput in sũma ar¬
ce euidens ut ẽẽt. ⁊ manifestũ signũ sit auxilii dei. Igitur om̃s com

Expanded text:
edixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes com
Abbreviated transcription (Latin):
chabeoꝵ licet
breuior sit pͥ¬
pri eidem oꝑis libro in
hystorita narratione.
antiquiora t̃n qͦdam¬
modo replicat tẽpora.
excepto qd̃ ille alexan¬
dri magni macedomꝰ
in pͥncipio sui breuẽ
facit cõmemorationẽ.
Nam ⁊ seleuci regis co¬
gnom̃to nychanoris
in uideos comemorat
iste beneficia. q̃ hysto¬
ria antiquitatũ iose¬
phi ⁊ cronicon ensebii
cestantur uideos re pu¬
blica sua dignos effic̃e
Similit̃ ⁊ antyochꝰ ma¬
gnus testantib supra
memoratis auctorita¬
tib crebris eos epysto
sam a priore narratõ¬
nem. s tñ hystorie ñ
destruit ueritatẽ. qui
licet multa puorisli¬
bri ꝯtineat testimo

Expanded text:
ae, licet brevior sit priori ejusdem operis libro in historica narratione, antiquiora tamen quadantenus replicat tempora, excepto quod ille Alexandri Magni Macedonis in principio sui brevem facit commemorationem. Nam et Seleuci regis, cognomento Nicanoris, in Judaeos commemorat iste beneficia, quem Historia Antiquitatum Josephi et chronica Eusebii testantur Judaeos in republica sua digne efficere similiter et Antiochus Magnus, testantibus supra memoratis auctoritatibus, eos crebris epistolrsam a priori narrationem, sed tamen historiae non destruit veritatem: quia licet multa prioris libri
Abbreviated transcription (Latin):
b sue gentis auditorib s
gentib ad iudaismũ ueni¬
entib iinistrabat. Qcqͥd
a naturalis bomi hũit qd̾ ho¬
stis captiuans nõ ab stulit
hoc suis in exemplũ iurtutis
ostendebat.⁊ portionẽ salu¬
taris scĩe tanꝙͣ decima̾ sue

Expanded text:
e gentis auditoribus, sed gentibus ad Judaismum venientibus ministrabat. Quidquid enim naturaliter boni habuit quod hostis captivans non abstulit, hoc suis in exemplum virtutis ostendebat, et portionem salutaris scientiae tanquam decimam suae
Abbreviated transcription (Latin):
pologice arotice loquuntur fi
yndemerito talium genitores
a neemia nõ solum obiuirgati
⁊ maledicti. s quidam ft̃ cesi.
q nec̃ce est errantes a doctorib
uertatis acrius coherceri ut
torũ. ad uerba diuine landa¬

Expanded text:
 Azotice loquuntur fils. Unde merito talium genitores a Nehemia non solum objurgati ac maledicti, sed et quidam sunt caesi; quia necesse est errantes a doctoribus veritatis acrius coerceantur, toris, ad verbum divinae lauda
Abbreviated transcription (Latin):
ba nr̃am translationẽ aspicite itt possitis agnoscere
me nicħ̾ ⁊̃ augm̃tasie addendo. s fideli testimonio
simpłr sicut i hebreo hͣr hystoriam hebraicã la¬
tine lingue tradidisse. nec affectamꝰ laudes homi¬
num. nec uituꝑationes expauescimus. deon pla¬
cere curantes minas hominũ penitus ñ timemꝰ.
q̃m dissipat deus ossa eoꝵ qui hoĩb plac̾e deside¬

Expanded text:
ossitis agnoscere, me nihil etiam augmentasse addendo, sed fideli testimonio simpliciter sicut in Hebraeo habetur, historiam Hebraicam Latinae Linguae tradidisse. Nec affectamus laudes hominum, nec vituperationes expavescimus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timemus: quia Deus dissipat ossa eorum qui hominibus place
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta sunt. ⁊ in annuo ue¬
ctigalis tributo trice¬
na milia. Deniq ale¬
xander inter ꝑicula
plioꝵ dei nutu serua¬
tus. ad extremũ cumĩ
babylone urbe mora¬
terfectus est. ⁊ maxĩe
factione antipatris
ducis eiꝰ. qui ꝑ cassan¬
drium filium suũ eũ
ueneno extuxit. sicut
predictuis pompeuis tͦ¬
gus nairat dicens qͥa
uabylonẽ teĩttenti mł¬

Expanded text:
perta sunt, et in annuo veperta sunt, et in annuo vectigalis tributo tricena millia. Denique Alexander, inter pericula praeliorum Dei nutu servatus, ad extremum cum in Babylone urbe moraterfectus est, et maxime factione Antipatris ducis ejus, qui per Cassandrum filium suum eum veneno exstinxit, sicut praedictus Pompeius Trogus narrat, dicens quod cum Babylonem revertenti
Abbreviated transcription (Latin):
fiumen ingressus hab¬
yloniã celerit̃ rediit.
ubi eum cum exc̾ritar
totius orbis ꝓiunciarũ
legati expectaret hoc ẽ
cartagmensiũ ⁊ totur
affrice cuuitatũ. s ⁊ hys¬
panioꝵ. galloꝵ. sẏcilie
sardinieq plurime pre¬
terea partes ytalie tan¬
tus timor in sumo orien¬
te ꝯstituti ducis ꝓpłos ul¬
tuni occidentis inuase¬
rat. ut inde ꝑegrinam
cerneres totomundo le¬
gationẽ quo uix crede¬
res ꝑuenisse rumorẽ. uñ
bene scͥptum ẽ. ⁊ siluit
terra in ꝯspectu eiꝰ. quia
nullus ei rebellare au¬
debat.
euictis ubiq gẽ¬
tib undiq the¬
sauros ⁊ opes earũ alex¬
ander abstulit. unde eo
mortuo sateslites atq
milites ei pp̃ opũ ma¬
gnitudinem q̃s ꝯg̾ga¬
tas habebat ac potenti¬
am regni ab inuicem
dissentiebant. sic̃ pom¬
peius trogus eiꝰ q bre¬
mator mainus in libriᷤᷤ
hẏctoriarũ suarũ oftẽ.¬
dant. scribentes qd̾ de¬
functo alexandro ĩthe¬
sauriseiꝰ quinqͣguita
milia talenta autire¬

Expanded text:
flumen ingressus, Babyloniam celeriter rediit, ubi eum cum exterritarum totius orbis provinciarum legati exspectarent, hoc est Carthaginensium et totius Africae civitatum, sed et Hispanorum, Gallorum, Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea partes Italiae. Tantus timor in summo Oriente constituti ducis populos ultimi Occidentis invaserat, ut inde peregrinam cerneres toto mundo legationem, quo vix crederes pervenisse rumorem; unde bene scriptum est: Et siluit terra in conspectu ejus, quia nullus ei rebellare audebat.Devictis ubique gentibus undique thesauros et opes earum Alexander abstulit, unde eo mortuo satellites atque milites ejus propter opum magnitudinem quas congregatas habebat, ac ob potentiam regni, ab invicem dissentiebant, sicut Pompeius Trogus ejusque abbreviator Justinus in libris Historiarum suarum ostendunt, scribentes quod, defuncto Alexandro, in thesauris ejus quinquaginta millia talenta auri re
Abbreviated transcription (Latin):
nis fuit. ⁊ qͥnto .xͦ. die cedere desiert̃. Quẽ ꝯstituerũt
ẽẽ sollempnem. ut in eo deinceps oĩ tempore uaca¬
rent epulis gaudio atq ꝯuiuiis. Unde mͦ scͥptũ est
qd̵ interfecto nẏchanore ⁊ manifeste auxilio dei os
decima die ⁊ in qͣrta decima mensis a dar hĩte pari¬
ter iungerentur.

Expanded text:
nis fuit, et quarto decimo die caedere desierunt, quem constituerunt esse solemnem, ut in eo deinceps omni tempore vacarent epulis, gaudio atque conviviis. Unde modo scriptum est quod interfecto Nicanore, et manifeste auxilio Dei osttertia die et in decima quarta mensis Adar habitae pariter jungerentur.