comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o Diministerium tuũ qĩ
liba exh̾insti ac te nesciente
tatitue uoere poterunt ma¬
fieri ne añ lib̾tatem in ꝯ sul¬
te amictant qm̃aliis pp̃ eta
tatis roẽm sñ ꝯcilio prare ñ¬
lib ingemus fr̾ĩb natis post
delictis ł casib int̾uementib
singuloꝵ cãe status sepantur
nichil ita ꝓhib eundem⁊ tͥ
os quos fros tuos ad seueras

Expanded text:
 ministerium quasi libera exhibuisti ac te nesciente tati tuae nocere potuerunt, mafieri, ne ante libertatem inconsulte amittant, quam aliis propter aetatis rationem sine consilio praelibus ingenuis fratribus natis, post delictis vel casibus intervenientibus singulorum causae status separantur. Nihil itaque prohibet eundem et tibi os, quos fratres tuos adseveras,
Abbreviated transcription (Latin):
eum eͣ qͥm supplicas ex ancilla
natumeẽ expsserit tñ nõi cog¬
nom̃ quo libi dimitarat. mlcu¬
derit ꝯtraeum quiẜnus ñ est
suplicasse te intelligitur.

Expanded text:
quem supplicas ex ancilla natum esse expresserit, tamen nomini cognomen, quo liberi dumtaxat nuncuderit, contra eum qui servus non est supplicasse te intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
d arẽtes natales ñ efessioas¬
siguat q̃ pp̾ si exancilla nata pꝰ
ad lib̾tatem mamimissa ꝓue¬
nisti te uelud exalt̾aniatã ancil¬
qͥitam lib̾tatẽ hiꝰ sumułone ser

Expanded text:
Parentes natales, non confessio adsignat. Quapropter si ex ancilla nata post ad libertatem manumissa pervenisti, te velut ex altera natam ancilsitam
Abbreviated transcription (Latin):
smin prͣ quid̾̃ ur̃ditatem repu¬
infiderꝯ missis tam sp̃alib qm̃
ꝑ uniu̾sitatem relictis ⁊ maniᷤᷤ
mlib̾tatem ꝓducãt nulũ impe¬
dim̃tum prna faciat auctoritas

Expanded text:
r quidem hereditatem reput fideicommissis tam specialibus quam per universitatem relictis et in aliin libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ semel accepta dubitacõis occõ¬
ne hoc uetustas in magnum
extulit certam̃. Cmngͥ nos sen¬
sum hĩ legati crebra indagati¬
one adgredientes duplicem eẽ
eñ opinamur aut .n. putauit te¬
stator lib̃m fi posse ex ꝑto ẜuũ

Expanded text:
 semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem esse eum opinamur: aut enim putavit testator liberum fieri posse ex parte servum,
Abbreviated transcription (Latin):
d ib̾tina mre ꝓtreatam inge¬
mus nasçinatalib cudentis
ac maifesti uiris ẽ cumi gͥ te
irẽ lib̾tina editam deindeat
hostib captam post limnio

Expanded text:
. Libertina matre procreatam ingenuis nasci natalibus evidentis ac manifesti iuris est. Cum igitur te matre libertina editam, dehinc ab hostibus captam postliminio
Abbreviated transcription (Latin):
qui ilibris prudentium cum ꝯstitu¬
cõib enum̾ati surit penitus ꝯqui¬
escant nec latim ab eis ꝓcedant s
ne nec tali remedio abuti ꝯcedã¬
tur⁊ no mpostum aliqͣ us latino
lib̾tatis nrĩs legib ꝯcurrat lex
an̾a malib̾tatis q̃ multiplices in¬
trod ucebat ambages imodirecco
tramite discat ambulare ꝙsi ali¬
qua lex ł ꝯstitucõlib̾tatis ł ꝯsti¬
latimtatis ea ꝓ ciuitate romana
Aliqui intelligitim: s siquide n
lib̾ti iam mortu sunt ⁊ bona coꝵ
qua si latmoꝵ hiis qͦꝵ inf̾erat.
asgͥgata sunt ẜ adhuc uiuunt n¬
chil ex hac legemnouetur s ma¬
neant ap̃ eos iure antiquo firm¬
t᷑ detenta ⁊ uidicata n futuris ã
liberis p̾sens ostitucõ locum sͥ¬
suos eoꝵq lib̾tatem ⁊ qñ ciidã
dño ꝑs lib̾tatem imponentis ad¬
crescit nec ne ⁊ maxime int̾ mi¬
lites quihĩ impomint lib̾tatẽ
multa ambiguitas exorta ẽ ap̃
ueteres ur̃ auccores ⁊ inuenta
õ ꝯstitucõ ap̃ marciamũ institu¬

Expanded text:
qui in libris prudentium vel constitutionibus enumerati sunt, penitus conquiescant nec Latini ab eis procedant, sed ne nec tali remedio abuti concedantur. Et ne in posterum aliquod ius Latinae libertatis nostris legibus incurrat, lex antea via libertatis, quae multiplices introducebat ambages, uno directo tramite discat ambulare. quod si aliqua lex vel constitutio libertatis Latinitatis, ea pro civitate Romana loqui intellegatur. Sed si quidem liberti iam mortui sunt, et bona eorum quasi Latinorum his quorum intereat adgregata sunt, vel adhuc vivunt, nihil ex hac lege innovetur, sed maneant apud eos iure antiquo firmiter detenta et vindicanda. In futuris autem libertis praesens constitutio locum sque libertatem et quando cuidam domino pars libertatem imponentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inventa est constitutio apud Marcianum in institu
Abbreviated transcription (Latin):
strabitur ñ adño ꝯsecutus ei
restitucõis qui aliemimman¬
cipiũ fallendo principis ꝯsciẽ¬
cammamumsit mancipuiat
scat. si forte manumissus i¬
ferentẽsibi quõem status ob¬
iecta sitima p̃scciptõe potuit ex¬
cluders. cum sibiamisi man¬
cipii dampna dedeat imputa¬
re quimꝑniqiẽ suam gesta ta¬
aturnitate firmau̾it.
d eruos meos nec ꝑ int̾posi¬
tam ꝑsonam adlib̾tatem ꝓdu¬
cere hoies petuui sini posse man¬

Expanded text:
strabitur consecutus, ei restituto is, qui mancipium alienum fallendo principis conscientiam manumisit, mancipia scit, si forte manumissus inferentem sibi quaestionem status obiecta legitima praescriptione potuerit excludere, cum sibi amissi mancipii damna debeat inputarniciem suam gesta taciturnitate firmaverit.Servos meos nec per interpositam personam ad libertatem producere homines peculii sui posse man
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuos auienos ac sisuos manmt¬
tit ut p̃cumi eoꝵ dñis si hoc elig̾¬
int dependat qͣnti sua mt̃ ẽ sepe
rescriptum ẽ. manumssi sur
mp̃.clicissima qmͣ mandan¬
te te ẜuo emisse dicis si dñum
ẜm q̃m mamimisit ñdum ad
te tñstulerat frustra petis ut de¬
negata lib̾tate er q̾m manimis¬
sum dicis possõ tibi traditur

Expanded text:
os alienos ac si suos manumittit, ut pretium eorum dominis, si hoc elegerint, dependat, quanti sua interest, saepe rescriptum est. ANT. A. CORlicissima, quam mandante te servos emisse dicis, si dominium servi quem manumisit nondum ad te transtulerat, frustra petis, ut denegata libertate eius quem manumissum dicis possessio tibi tradatur
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Sm̃adins lib̾tas detur
mancipio alieno si quid ab hi¬
is irdicib impetrabitur qui¬
b dandi uis ẽ sñ ua trepitati¬
one pene facilis dissolutio ẽ.
diu̾o ubentib nob̾ quicquã
loge accumee doceatur. ⁊ ñ doꝰ

Expanded text:
minis libertas detur mancipio alieno, si quidem ab his judicibus impetrabitur, quibus dandi jus est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio est. Si vero jubentibus nobis quicquam lege actum esse doceatur, et non
Abbreviated transcription (Latin):
pumlib̾tus ẜuus ñ efficitim
Si itaq ẜm legem uectibilici
cuiꝰ potestatem senatus ꝯsulto
tit manumissus ciuitatem ro¬
manam ⁊ secutus es pꝰuo ut
lib̾tus tabulariam ad mmustnͣ¬
do lib̾catem qmͣ fũas ꝯsecutus
ñ amisisti nec actus tuus fuio
ex lib̾is ingenuo suscepto quo¬
minꝰ decimo ẽẽ possit offuit.

Expanded text:
cipium libertus servus non efficitur. Si itaque secundum legem Vetti Libici, cuius potestatem senatus consulttit, manumissus civitatem Romanam consecutus es, post vero ut libertus tabularium administrando libertatem quam fueras consecutus non amisisti, nec actus tuus filio ex liberis ingenuo suscepto, quominus decurio esse possit, obfuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad cum ꝑ uem̾umt. Ioq frustra q̃¬
stionem suꝑ statu mamimissoꝵ
conaris ⁊ inferre quieiꝰ fcĩ qui
ꝯ ꝑauit uel indotem accepit as
co unx potũunt manimutti.¬

Expanded text:
ad eum pervenerunt. Ideoque frustra quaestionem super statu manumissorum conaris inferre, qui eius facti, qui comparavit vel in dotem accepit, ab eo iure potuerunt manumitti
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ. Side ac silios tuos ingenu¬
dos natales ingenu si mutent᷑¬
si mutentur minime nocent
natosq l inministĩo ẜuitutis
ingenuos edi ꝑficit.
uro deigatum ẽ nec ad ꝯnonti¬

Expanded text:
. Si te ac filios tuos ingenudos natales ingenuis si mutentur, minime nocet, natosque, licet in ministerio servitutisingenuos edi perficitvestro derogatum est nec ad con
Abbreviated transcription (Latin):
cumi eoꝵ redigi sũ in inasculis
sũ infemimo sin ã. notanus sit
ymedicus sũ masculus sũ femi¬
na. notarius quid̃ us ad qͥnã¬
ginta medicus ãus ad sexagł¬
ta taxetur ¶sm uo emnchi
siquid̾ sñ arte stut in .ł. solid̾¬

Expanded text:
um eorum redigi sive in masculis sive in feminis. Sin autem notarius sit vel medicus sive masculus sive femina, notarius quidem usque ad quinquaginta, medicus autem usque ad sexaginta taxetur. Sin vero eunuchi si quidem sine arte sint, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
stis notat. h quo in arcellum cum
lis scĩmmus ut muia inducatur dif¬
ferentia militis seu priuati m ser¬
ł̾ sil int̾ mitos sũ inf̾ultana dispo¬
sicc̃e lib̾tatem quis lĩtimam in¬
ponere cõi ẜuo uoluit hoc faciat
necessitatem hñte socio uendere

Expanded text:
stis notat: hocque et Marcellum, cum liter sancimus, ut nulla inducatur differentia militis seu privati in sers, sive inter vivos sive in ultima dispositione libertatem quis legitimam imponere communi servo voluerit, hoc faciat, necessitatem habente socio vendere
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Simfrandem eoꝵ q̃ fisco te¬
bebantur pran põt lib̾tas da¬
ta ñ ualet.s si pecimiã is q̃m
prẽmtim ꝯpetias emptori
dedent ⁊ ab coredemptus ad li¬
b̾tatem ꝑductus ẽ nicħ̾ indet᷑¬

Expanded text:
 fraudem eorum quae fisco debebantur probari potest libertas data, non valet. Sed si pecuniam is, quem patrem tuum appellas, emptori dederit et ab eo redemptus ad libertatem productus est, nihil videt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfrur⁊ mortis lib̾ti tp̃rdemio e¬
um inẜnitutem deduc̾e cũ ñ sint
accedat nire patronatus mini¬
me ei subuixa q ip̃e quodam¬
modo sibi lib̾tus muenitur
s ⁊̃ si quis hõi libo̾ snam ancu¬

Expanded text:
perfrui et mortis liberti tempore denuo eum in servitutem deducere, cum non sint accedat iure patronatus minime subnixa, quia ipse quodammodo sibi libertus invenitur. Sed et si quis homini libero suam anc
Abbreviated transcription (Latin):
ciuus romanus fiat. ⁊ si quidem
ꝯ dc̃o defecerit ipius hiꝰ hr̃dis qͥ
lib̾tatem imposint mancat
lib̾tus. sin anf fuit ad impleta
neeripiatur forsitan lib̾is ⁊ co¬
gnatis uis patronatus orcniꝰ
lib̾tus indeatur ⁊ ad enin ira
patronatus pueniant cuu le

Expanded text:
t si quidem condicio defecerit, ipsius heredis, qui libertatem imposuit, maneat libertus. Sin autem fuerit adimpleta, ne eripiatur forsitan liberis et cognatis ius patronatus, orcinus libertus videatur et ad eum iura patronatus perveniant, cui le
Abbreviated transcription (Latin):
nina temꝑali p̃scripcõe ob sistẽ¬
te easdem res oĩb modis nen¬
dicare nisi forte postqm potate
ꝑentum eos ꝯtigerit lib̾ari tm
temꝑis effiun̾t. ut ex ꝯtinua
⁊ mocussatenẽtis possõne coꝵ¬
ut claudatur intencio.

Expanded text:
nulla temporali praescriptione obsistente easdem res omnibus modis vindicare, nisi forte, postquam potestate parentium eos contigerit liberari, tantum temporis effluxerit, ut ex continua et inconcussa tenentis possessione eorum excludatur intentio.
Abbreviated transcription (Latin):
deducitur. cum .n. latim liu̾ti ad
similitudmem antique latri¬
tatisque in coloniis missa ẽ in¬
dentur ẽẽ intrpdncti ex q̃ nicħ
aliud rei pii. nͥ bellũ accessit ci¬
tisle satis absurdum ẽ ip̃a ori¬
gie rei sublata eius ỹmagi¬
nem dereliqui. Cum gͥ mul¬

Expanded text:
deducitur? Cum enim Latini liberti ad similitudinem antiquae Latinitatis, quae in coloniis missa est, videntur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui. 1a . Cu
Abbreviated transcription (Latin):
intestam̃tosũ undicta qmdam
iacua adieccõ latinitatis abole¬
atur⁊fiat cuus romanus ne
modi qui abantiqua obẜnacõ¬
ne incuitatemro. hoĩes ꝑdu¬

Expanded text:
to sive vindicta quendam ervacua adiectio Latinitatis aboleatur et fiat civis Romanus, ne modi, qui ab antiqua observatione in civitatem Romanam homines
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ fidei ꝯmissariam nec
tm̃ direccam rib̃tatem suams
mitatem hre sũ m masculostĩ
infemina qno adhuo muent̾re
nehitur ir̃no ut cum lib̾cats
solem respiciat st si inr̃ sua
ad huc inẜpitute ꝯstans enta

Expanded text:
nec non directam libertatem suam firmitatem habere sive in masculo sive in femina, quae adhuc in ventre vehatur materno, ut cum libertate solem respiciat, etsi mater sua adhuc in servitute constans eum
Abbreviated transcription (Latin):
ab intestato uenoicantib succes¬
sionem adnui ñ potuit ꝙ si spõ¬
te repudiau̾it sͥ delatam suc¬
cessionemomina q̃ testõ fu̾ãt
scripta defecisse ꝯuenit. smn̾o
nc nos frandarent lib̾tate col
tuit lib̾tatib ꝯsuli ꝓuidebit.
d̾. Etatu lib̾is datam lib̾tatẽ
admi abhr̃de ñ posse certum
ẽ necanienacõnioe isucapiosta¬
tu libõ quonimꝰ eristente ꝯdcõ¬
ne lib̾tatem esequatur nioc̾e pͭ.¬

Expanded text:
ab intestato vindicantibus successionem adimi non potuit. Quod si sponte repudiaverunt sibi delatam successionem, omnia quae testamento fuerant scripta defecisse convenit. Si vero, ut vos fraudarent libertate, coltuit libertatibus consuli providebit.. Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere p
Abbreviated transcription (French):
⁊ si placinit eamdem deberi lib̾ta¬
tem a quodanda ẽ titrum ne ab
hr̃de an a legatario. Et si hr̃s mi¬
ponat libtatem an legatarius ꝙ
ex pocumaria ꝯ dempnacõe accep̾¬

Expanded text:
 si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatarius, quod ex pecuniaria condemnatione accep
Abbreviated transcription (Latin):
misilim lib̾tas relicra fuit ꝓui¬
dos sũ mami mssione te ad liber¬
tarem ꝑuenare ñ potuisse. Qua¬
mittend̾ eum quid urgeat ł si
latitet ꝯ̃ lib̾batem int̾poito decre¬
to tͥ ꝓspiciatipr tf¬

Expanded text:
missum libertas relicta fuerit, pervides sine manumissione te ad libertatem pervenire non potuisse. Quamittendum eum qui debet urgueat vel, si latitet, contra latitantem interposito decreto tibi prospiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus ẽ hr̃ditatem possedis
se smalitimo quo hr̃de fidei om¬
issana lib̾tas repetitaẽ millom
re p̃stari eam ab eo qui rogntus
uos tesideras plane si pecum¬
aaccepta hr̃dem institutum

Expanded text:
tus erat hereditatem possedisse, si non a legitimo quoque herede fideicommissaria libertas repetita est, nullo iure praestari eam ab eo qui rogatus non est desideras. Plane si pecunia accepta heredem institutum
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem ⁊ nullo fcõ aut uolim¬
tate abhr̃de expecranda. s talẽ
hr̃e eos lib̾tatem qiͣ ab ip̃o testa¬
tore directis uͥbis funt lib̾tatem
⁊ secuti. cum satis impium absq
absuroum ẽ b̾dos testatoris differ¬
re uolnitates marimocum ad
lib̾tatem respiciam.¬

Expanded text:
libertatem et nullo facto aut voluntate ab herede expectanda, sed talem habere eos libertatem, quasi ab ipso testatore directis verbis fuerint libertatem consecuti, cum satis impium atque absurdum est heredes testatoris differre voluntates, maxime cum ad libertatem respicia
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯtingit ⁊ si hr̃s scriptus ꝑ in
integnum restitucõem abstinu̾t
hrditate nichil ea res lib̾tatiobẽ
pr̾ tuus sit ꝯsecutus qĩus ei hr
extiteris frustratĩ roes quas pr̃¬
temꝑe ẜ uitutis gessit ut reddas

Expanded text:
te contingit, et si heres scriptus per in integrum restitutionem abstinuerit hereditate, nihil ea res libertati obepater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas,
Abbreviated transcription (Latin):
umẽ eos qui ex hiis añ impletã
eamedintur ẜ uos nasci⁊ ꝑti¬
nere ad hr̃des iuire dnii. hiisn.
ti sunt utliberi ⁊ ingenuinati¬
iuderentin¬

Expanded text:
um est eos, qui ex his ante impletam eam eduntur, servos nasci et pertinere ad heredes iure dominii? his enim rogeniti sunt, ut liberi et ingenui viderent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmisso łlegato miserta s peti¬
tio intempis lĩtune etatis dr¬
laca uidetur ⁊ so si helia seue¬
rina filia testatoris tu legatũ
ueliccumẽ dic leganticeden

Expanded text:
misso vel legato inserta, sed petitio in tempus legitimae aetatis dilata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legatum relictum est die legati ceden
Abbreviated transcription (Latin):
me uoluit ut manifestum ut
suo prĩmonio penitus &e cum
re. ⁊ cumiam decõib ẜ̃ius ma¬
imuttendis stacum̃ quid n¬
eius uolintatem exalt̾a autẽ

Expanded text:
me voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eure. Et cum iam de communibus servis manumittendis statuimus, quid eius voluntatem, ex altera autem
Abbreviated transcription (Latin):
ens inrĩs uira suꝑare undetur
oĩb pio aĩo ꝓuidentos sc̃ĩmus fr¬
atres quid̾ ⁊ sorores mortue ꝑͦ ad
successionem ꝓpͥetatis solos ꝓui
ꝯpetere eqͣ lancemt̾ mrẽm ⁊ pa

Expanded text:
are videtur, omnibus pio animo providentes sancimus fratres quidem et sorores mortuae personae ad successionem proprietatis solos pro competere aequa lance inter pa
Abbreviated transcription (Latin):
me redditus ł auas accessionos
ꝯtineat. Si tm̃ res mobiles sũ in¬
gata possint explicari lm̾a dabitur
prĩ sufficientem ꝑ temeoꝵ similif
fii nor̃e uendere ⁊ satisfac̾e. lega¬
tis.Hoc ptuldubio obẜuando ut
facere pr̃na reu̾entia eum extusã¬

Expanded text:
me reditus vel alias accessiones contineat, sint tamen res mobiles vel imgata possunt patri sufficientem partem eorum similiter filii nomine vendere et satisfacere legatis. Hoc procul dubio observando, ut facere, paterna reverentia eum excusa
Abbreviated transcription (Latin):
In coꝵ nͥo ꝑte quos exisse de pota
censemus ut maritus qͥ uxore
mortua ñ existentib filiiscum
solis nepotib ł noptib ex hac
lege ad emolim̃itũ nocandns ÷¬

Expanded text:
in eorum vero parte, quos exisse de potescensemus, ut maritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege ad emolumentum vocandus e
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣitatẽ heat facultatẽ filiꝰ adire ⁊¬
petentẽ iudicẽ ⁊ ex eopet̾e carato¬
rem br̃ditati dare̾ ꝑ qͥmgub na¬
cẽ rexin eũ delatar ꝓcedat in
utro.ñ. cãn mintegru ueffitucois
auxilio mimime ei denegando.
as am recusau̾it aditionẽ hr̃di¬
tatis q̃ei ex castronsib occasiom¬

Expanded text:
adire competentem iudicem et ex eo petere curatorem hereditati dari, per quem gubernatio rerum in eum delatarum procedat: in utroque casu in integrum restitutionis auxilio minime ei denegando. as, qui recusaverit aditionem hereditatis, quae ei ex castrensibus occasio
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Eiquis fabricensis sũ libis
eos ꝑtiñe qui nelud creditoros
decedentiũ attinentur qui fisco
gaꝵ suaꝵ solaciis ꝑfruantur
qm̃ dampins ac detrim̃tis ten¬
entur obnoxii.¬

Expanded text:
. Si quis fabricensis sine libereos pertinere, qui velut creatores decendentium attinentur, qui fisco garum suorum solaciis perfruantur, qui damnis ac detrimentis tenentur obnoxii
Abbreviated transcription (Latin):
sis peculii accesserunt. ¶Sub
hac tm̃ di fficione huncregisar¬
ticulum indiims ut in suc¬
cessione quidemeaꝵ reꝵ que
extrinsecus filiis fã. acquirũ¬
in mrnis ⁊ nupcialib statuta

Expanded text:
sis peculii accesserunt. Sub hac tamen definitione hunc legis articulum inducimus, ut in successione quidem earum rerum, quae extrinsecus filiis familias adquirunin maternis et nuptialibu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ex codicillis simili ubtatem
adipiscentes. ¶S sciem ⁊ ħ eẽ¬
tem sua domo publice eiecit.
n ip̃e eum ꝓcurans n alii eũ
ꝯmendans cum erat ellbera
facultas siñ ip̾e ad eius suffice¬
na aña morabatrar. ⁊ q̃ui ille
moriend̾ dereliquit eius bona
it̾m cum mororentur accipiebat
Talis itaq flus lib̾tate necessi¬
tatemsaria adño ⁊ nolente re
ip̃a donatus fiat illco cius ro¬
manus necaditur in uira pa¬
tronatus quondam dño ueser¬
uetur. q̃m .n. a sua domosua
eni mittens n ꝯsueta ei p̾bos
salaria maneat maneat ab eo
enisq sub̾a undiq segrogatuᷤᷤ
cum moriatim nͦ ñ postqmͣ iã
fuit infata sua excessus. ¶Si¬
miliq modo si quis ancuiam
suam sub hac ꝯdece alienan¬
pia m̃cacoe eam ꝓstituendam
ẽẽ teraptau̾it ł sĩ pristinus dõ
anam eripiatir: ⁊ qui eam ꝓ¬
stituit ab omni patronatus
nire repellatur. Qui .n. itade¬
nũ deneger᷑. et impius ꝯsti¬
tus ꝑut taiem exceret m̃cio¬

Expanded text:
quasi ex codicillis similiter libertatem adipiscentes. Sed scimus ettem sua domo publice eiecerit neque ipse eum procurans neque alii eum commendans, cum erat ei libera facultas, si non ipse ad eius curam sufficena antea morabatur et, quem ille moriendum dereliquit, eius bona iterum, cum moreretur, accipiebat. Talis itaque servus libertate necessaria a domino et nolente re ipsa donatus fiat ilico civis Romanus nec aditus in iura patronatus quondam domino reservetur. quem enim a sua domo suaeum mittens neque consueta ei praebens salaria, maneat ab eo eiusque substantia undique segregatus cum moriatur nec non postquam iam fuerit in fata sua concessus. Similique modo si quis ancillam suam sub hac condicione alienapia mercatione eam prostituendam esse temptaverit, vel si pristinus domianam eripiatur et, qui eam prostituerit, ab omni patronatus iure repellatur. Qui enim ita degener et impius constitutus est, ut talem exerceret mercatio
Abbreviated transcription (Latin):
sen psos sint ususfructus tribu¬
unus porcoes.si nͥo ritulier mo¬
nens ahos exfiliis emancipatoᷤᷤ
a premanos pattia põtate dum¬
serit m h̃ cm̃ dispatiutitur ma¬
ritus de finicte bñsicio quo cãn

Expanded text:
seu plures sunt, usus fructus tribuimus portiones. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a patre, alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod casui
Abbreviated transcription (Latin):
excognatis supͣ memoratos g̃dns
ad mris agncõis formã redigẽdo
s suũ ordinem suãq ꝓrimitatẽ
ten̾e incormĩptam. Quas at̃ pͥs
ex iure cognicõis inlĩtimas suo¬
cessiones tnfuextmꝰ eas tritele

Expanded text:
ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae
Abbreviated transcription (Latin):
reb q̃ lib̃is in saccis ꝯstitutis
ex occasione maritali acqͥsite st̃
certus ordodestinatus ẽ ut siꝗs
ex hiis abhacluce fu̾rnt subtt᷑¬
tus ꝑSeus Nmͣ lucratus ẽ ad
enis libos ł nepotes ꝓnepotes¬

Expanded text:
rebus, quae liberis in sacris constitutis ex occasione maritali adquisitae sunt, certus ordo destinatus est, ut, si quis ex his ab hac luce fuerit subtractus, pars eius, quam lucratus est, ad eius liberos vel nepot
Abbreviated transcription (Latin):
grauit nupcias adquiri sũ ꝑ sa¬
crum oraculum emancipatio ꝓ¬
nis fu̾it ab soluti Cimi .n. ⁊ pr̃ u¬
titur usufructu ⁊ uotum eius
ad alios filios suas res ꝑuenite
q̃ pp̃cumex lege anastasiana in
uenitur nẽ pr̃ heãt usumf. frẽs¬

Expanded text:
graverit nuptias, adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio pernis fuerint absoluti. Cum enim et pater utitur usu fructu et votum eius est ad alios filios suas res pervenire, quapropter, cum ex lege anastasiana in ubvenitur, ut pater habeat usum fr
Abbreviated transcription (Latin):
nem sororum mortiuł mortue
ita tũ ut siquid̾ sole sorores agna
redimidiam quid̾ mr̃ alt̾am u̾o
dimidram ꝑtemom̃s sorores hẽ¬
ant. ¶ Sin uo mr̃e suꝑstite ⁊ frẽ¬

Expanded text:
nem sororum mortui vel mortuae: ita tamen, ut, si quidem solae sorores agnatre dimidiam quidem mater, alteram vero dimidiam partem omnes sorores habeant: sin vero matre superstite et fr
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Quidam ãcille sue ꝑ fidei ꝯmis¬
sum uib̾tatem relinquit coaut̃
a quo lib̾tas relicta ẽ moram ĩ
lib̾tate prãnda faciente peperit
pminir puellam qui pꝰmoram
natisunt. om̃s uetens inris auc¬
tores ꝯsentiunt dubitabaturã
int̾ eos si mũ morienti põt suc¬
cedere hĩ itaq dubitacc̃em eoꝵ
decidentes ult̾iis eam ꝓced̾e ñ pa¬
geniem hr̃cemab intestato pꝰ¬
se ei existere saluo iure lĩtimo
exauctoritate senatus ꝯͥ. orphi¬

Expanded text:
illae suae per fideicommissum libertatem reliquit, eo autem, a quo libertas relicta est, moram in libertate praestanda faciente peperit um vel puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non parogeniem heredem ab intestato posse ei existere, salvo iure legitimo ex auctoritate senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Insuccessione titulo ꝯsã¬
grinitatis ł in bonoꝵ possõ ne
que ꝓrimutatis noĩe ꝯpetit tã
eldemnire̾ suscepti sut. ĩ cer¬
tum ẽ nec huic de rrglitur. qdam
amittas uras ab auonro dotataᷤᷤ
fiusse ꝓponitis.¬

Expanded text:
essione titulo consanguinitatis vel in bonorum possessione, quae proximitatis nomine competit, tam eadem matre susceptae sunt, ius certum est. Nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse proponitis
Abbreviated transcription (Latin):
mp. Si abeo qui ex sacro re
mancipadus emancipanda ne ẽ
mimime k̃tima uira ꝑ emanci¬
pacoem extinguatur ead̾ uira
tamemancipatoł emancipate
q̈ ꝑsonas alias ho modos ꝯm̃c¬

Expanded text:
pp. Si ab eo, qui ex sacro resmancipandus emancipandave est, minime legitima iura per emancipationem extinguantur, eadem iura tam emancipato vel emancipatae contra personas alias hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
tis mr̃is temꝑe s succedentimm
testate suppoĩtistitib diem funcca
÷ ⁊ hii qui in pot̾ate prĩs funt priꝰ.¬
qmͣ mrnam hr̃ditatem sibi qrerẽt
reb humanis exempti sunt. inf̾
duos tm̃ uiriles ñ ambigitur fac

Expanded text:
tis matris tempore, sed succedentium testate superstitibus diem functa est et hi, qui in potestate patris fuerant, priusquam maternam hereditatem sibi quaererent, rebus humanis exempti sunt, inter duos tantum viriles non ambigitur fac
Abbreviated transcription (Latin):
tas neliceat mrĩ accõe soroꝵ mor¬
tui ł mortue. ampliorem ꝑtems
uendicare qm̃rata porcõ capitũ
ad eius hr̃ditatem mr̃e hr̃de existẽ¬
te hñtib nec ex uetorib legib ł
ex ꝯstitucõib partem mxis mi

Expanded text:
tas nec liceat matri occasione soro rum mortui vel mortuae ampliorem partem sibi vindicare, quam rata portio capitum ad eius hereditatem matre herede existente habentibus nec ex veteribus legibus vel ex constitutionibus partem matris mi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. sinũo alt̾ius eleg̾it ꝯignĩ
marit extimsocus quid̃ quesita
filio filie ue simili firmitate pos
lo usuftuctu hũantatis ꝯtẽpla¬
cõe pociatur ꝓprietatem sorori ⁊ frĩ¬
b tñsiissura defimcti.

Expanded text:
irat. Sin vero alterius elegerit coniugium mariti, extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate posslo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur, proprietatem sorori et fratribus transmissura defuncti.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Quociens de emancipatifi¬
ii filie ue defircti successione
tractatur filiis ex hiis genitis
deferatur intacca ꝓsolido succes¬
tri mr̃iq ꝯcedatur intestate suc¬
cessionis hr̃ditas.

Expanded text:
. Quotiens de emancipati filii filiaeve successione tractatur, filiis ex his genitis deferatur intacta pro solido succestri matrique concedatur intestatae successionis hereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
pentio lm̃a danda cxͣ memorataᷤᷤ
cãs res quar̃ dñnimap̃̾ eoꝵ poste¬
ritatem sauenare pignori ł ypo¬
trece titulodares si hoc fecernt
scituris qd̾ nec̾oe ÷ cos in legum
laq̃os incidere quib hĩ nendocos

Expanded text:
 danda extra memoratas causas res, quarum dominium apud eorum posteritatem est, alienare vel pignori vel hypothecae titulo dare, sed si hoc fecerint, scituris, quod necesse est eos in legum laqueos incidere, quibus huius
Abbreviated transcription (Latin):
prominẽ linam ⁊ accões mouere
⁊ abaliis pulsari nͥ ad eutotũ
ꝯmodum aduenit.  filius si¬
milimõ magendor pulsando so
tm̃modo fiuo ꝯsentire lagenti
luntate uideatur ꝯsistere. Et ẜ
quid̾ si plene etatis filius ẽ qui
⁊ hr̃ditate ei delata pr̃ ꝯsentire ei¬
adeunti hr̃ditatem tiolu̾it ł pre
uolente ipẽ reesmau̾it siquide
recusauit filiꝰ lnam dannis prĩ¬

Expanded text:
er omnem licentiam et actiones movere et ab aliis pulsari, ubi ad eum totum commodum pervenit, et filius simili modo in agendo et pulsando soltantummodo filio consentire vel agenti luntate videatur consistere. Et haec quidem, si plenae aetatis filius est, qui et hereditate ei delata pater consentire adeunti hereditatem noluerit vel patre volente ipse reclamaverit, si quidem recusaverit fili
Abbreviated transcription (Latin):
Lauctor amplius
postulat qmͣfidei¬
ꝯmissi noiẽ
sat̾detur ñd is qui iuridicen¬
dop̃ẽ subtilit cognoscere debea¬
tur necne fidei ꝯmissimi s tm̃¬

Expanded text:
actor amplius postulat, quam ut fideicommissi nomine satisdetur, non debet is qui iuri dicendo praeest subtiliter cognoscere, debetur nec ne fideicommissum, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
liquisse aliquid ꝯ secuta e ad
restituenda ficer ꝯmissana ma
tuta d urgeri samficeiꝯ mis¬
sum ei relictum us ad Eummo
lloꝵ quos fuerat rogata man¬
imitt̾e relictoꝵ suba pacitur.
icet adieris prĩs hr̃dita¬
tem c̃ ofuisione ꝓ ꝑte qua eidẽ
successeris extingnatur accõ
qmͣ tibi ꝯpet̾e eo ꝙ exadmin¬
stracõe tutele multa enm debu¬
isse ꝯtendis ꝓ residius tñ ꝑti¬

Expanded text:
secuta est, ad restituendam fideicommissariam ituta debet urgueri. Nam fideicommissum ei relictum usque ad eum o servorum, quos fuerat rogata manumittere, relictorum substantia icet adieris patris hereditatem et confusione pro parte qua eidem successeris extinguatur actio, quam tibi competere eo, quod ex administratione tutelae multa eum debuisse contendis, pro residuis t
Abbreviated transcription (Latin):
modo gn̾e legati eam accipiems.
maliis pesꝑnendamẽe existim¬
ans. ¶Nos aut̃ oĩo repellimus
uiam momnb naturam le¬
gatis ⁊ fider ꝯmissis imponenteᷤᷤ
⁊ antiqmͣdissonantiam in unã
accipiat ħ solidaeius sit qr ser¬
motestatoris omnib pͥmafa¬
ciȩ solidum assignare uidetur
legatum minuatur. ¶Sin
nemo u̾oalius neniat s ue¬
que deficit nec alii accrescit ut
eius qui pͥmũ accepit legat᷑
angere indeatus ap̾ ipsum
quiheãt res solida ꝑmaneat
nullius ꝯtursii drnuta ⁊ ĩo
si honus fu̾it in ꝑsonacius
ap̃ q̃m remanet legatum ad¬
scriptum hoc oĩmodo adimp¬
leat ut nolirtatr testatoriᷤᷤ
pareatur Sinã ad deficien¬
tis ꝑsonam honus fiit sen¬

Expanded text:
modo genere legati eam accipiens, in aliis respuendam esse existimans, nos autem omnimodo repellimus, unam omnibus naturam legatis et fideicommissis imponentes et antiquam dissonantiam in unam accipiat, haec solida eius sit, quia sermo testatoris omnibus prima facie solidum adsignare videtur,legatum minuatur, sin vero nemo alius veniat vel vequae defecit nec alii adcrescit, ut eius qui primus accepit legatum augere videatur, sed apud ipsum qui habet solida res maneat nullius concursu deminuta. Et ideo si onus fuerit in personam eius, apud quem remanet legatum, adscriptum, hoc omnimodo adimpleat, ut voluntati testatoris pareatur. Sin autem ad deficientis personam onus fue
Abbreviated transcription (Latin):
aua scriptos hõdes l ñ sint in¬
iucem substituti sen cum exͣ¬
neis seu soli sunt instituti ⁊ an̾
aꝑtas tabulas defuncto sñ seno¬
dus derelictam s hrditariam por

Expanded text:
a scriptos heredes, licet non sint invicem substituti, seu cum extraneis seu soli sint instituti et ante apertas tabulas defuncti, sive se nodus, derelictam sibi hereditariam por
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩꝯ sexus ł deinceps aliis des¬
centib derelictis quib nñ li¬
tit ⁊ insuꝑ ex latere quib ꝯ
aguatis minime possunt. ⁊ dẽ
agnati qͣrtam ꝑtem hr̃ditatis

Expanded text:
cumque sexus vel deinceps aliis descendentibus derelictis, quibus unde litit, et insuper ex latere quibuscumque agnatis, minime possint idem agnati quartam partem hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
itaꝙ siquidem cobrdes sunt om̃s
ꝯnincti ł om̃s di su̾ncti ⁊ ł insti¬
tutoͥ ł substituti hoc ꝙ fui̾t q̃quo
mõ enacuatum si in ꝑte hr̾dita¬
tis ł ꝑtib ꝯsistat aliis cohr̃dib
cum suo grauatmne ꝓ hr̃ditaria ꝑ¬
scat si fuas porcõeo iam agnone¬
ruit cum sit absuydum emodem

Expanded text:
itaque, si quidem coheredes sunt omnes coniunctim vel omnes disiunctim et vel instituti vel substituti, hoc, quod fuerit quoquo modo vacuatum, si in parte hereditatis vel partibus consistat, aliis coheredibus cum suo gravamine pro hereditaria pscat, si suas portiones iam agnoverint, cum sit absurdum eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdebantim extrema elogia ñ
fu̾ant fortel ignorantib te¬
statorib ⁊ ea ꝓ ñ scripto legos
existpabant. ¶E iuuotesta
sum relictum exprrabat forte
quadam ꝯdcoe sub quarelio¬
tum ẽ deficiente ꝙ uet̾os ap¬
pellebant incãmcaducił mor¬
tuo iam testatore ħ ꝙ uelictũ
ẽ de ficiebat ꝙ aꝑta uoce cadu¬
añ testm̃ mortius testator do

Expanded text:
rema elogia, non fuerant, forte hoc ignorantibus testatoribus, et ea pro non scripto esse leges existimabant: vel vivo testatsum relictum expirabat, forte quadam condicione, sub qua relictum erat, deficiente, quod veteres appellabant in causa caduci: vel mortuo iam testatore hoc quod relictum est deficiebat, quod aperta voce caduante testamentum mortuis testator do
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵq generem legatoꝵ subtilica¬
steritas optimis rõib usa nec
facile suscepit neo pnergricabileᷤᷤ
arcuitus laudaut qub inrem
missionis scrupulosis uitatur ã¬
bagib. rectius gͥ ẽẽ censemno i
rem quidem missionem pepitus

Expanded text:
rumque generum legatorum subtilitasteritas optimis rationibus usa nec facile suscepit nec inextricabiles circuitus laudavit? quis in rem missionis scrupulosis utatur ambagibus? Rectius igitur esse censemus in rem quidem missionem penitus
Abbreviated transcription (Latin):
tiui ea dispon̾e. QQue a antiquiᷤᷤ
legib dicta sumt. de hiis queu̾
indigins auferintur⁊ nos si¬
nrili modo intacta ẜ namus
sũ in uirem fiscum sũ malias
ꝑsonas ꝑueniant ¶Cum aut̃

Expanded text:
tim ea disponere Quae autem antiquis legibus dicta sunt de his quae ut indignis auferuntur, et nos simili modo intacta servamus, sive in nostrum fiscum sive in alias personas perveniant. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
defunctoꝵ hrditates ꝓcedebãt
sumpsiti ⁊ io ñ amorte testa¬
toris s ab aꝑtura tabulaꝵ
dies cedere logatoꝵ sen atus
ꝯsulta quetura logem pa¬
piam introducta firat ꝯuesse¬
rint⁊ ut ꝙ in iedio defici

Expanded text:
defunctorum hereditates procedebant, sumpsit et ideo non a morte testatoris, sed ab apertura tabularum dies cedere legatorum senatus consulta, quae circa legem Papiam introducta sunt, concesserunt, ut, quod in medio defici
Abbreviated transcription (Latin):
filiis sũ filiab elonai̾it quos hebat
ex uiro priore susceptos pure .s. do
nec retento quid̃ usu fructuque
quid̾ semissem si duob filiissen
filiab płib uetonan̾t ⁊ sortedo fa¬
tali dnns ł una seu alius ł alia
ex hiistem intestatus ł intesta¬
ta obrerit semꝑ ad suꝑstites frẽs
ł sorores nolumius ꝑtinere. Cũ¬

Expanded text:
filiis seu filiabus donaverit, quos habebat ex viro priore susceptos, pure scilicnec retento quidem usu fructu. Quem quidem semissem si duobus filiis seu filiabus pluribusve donaverit et sorte fatali unus vel una, seu alius vel alia ex isdem intestatus vel intestata obierit, semper ad superstites fratres vel sorores volumus pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
teiꝯ inssum hr̃ditas recte reli¬
quitur Igitur si teuxor tua ⁊ p̾¬
iugnũ suũ mdiscimine mor¬
tis ꝯsticuta designamt nesuc¬
cessione moptinere usq ad dod¬
rantẽeiꝰ uoluntatẽ ratam ẜua¬
ri ꝯuenit cumitestato eisuo¬

Expanded text:
deicommissum hereditas recte relinquitur. Igitur si te uxor tua et privignum suum in discrimine mortis constituta designavit velle successionem obtinere, usque ad dodrantem eius voluntatem ratam servari convenit, cum intestato ei su
Abbreviated transcription (Latin):
sube̾ fines occupauit falcidre peti
legis uissio idem trebelliam sena
d̾ cohr̃dib relicca legata quate¬
us modus legis falcidie pstĩtus
patitur posse peti certissiim iur÷¬

Expanded text:
substantiae fines occupaverit, Falcidiae legis iussio peti, item Trebelliani senaA coheredibus relicta legata, quatenus modus lege Falcidia praestitutus patitur, posse petere certissimi iur
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem hiis moreretur resti¬
tuere petita sit mitiam tũ ad¬
ũsus debitores hrditarios hũt
pupilli cui accõem plane ut sa¬
tisfideiꝯ missoꝵ arch inicdorae
si mõtestator id fi̾ ñ ꝓbibuit¬

Expanded text:
 moreretur restitueret, petita sit, nullam tamen adversus debitores hereditarios habent pupilli tui actionem. Plane ut satis fideicommissorum Artemidora det, si modo testator id fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ ex bellis ortam ⁊ captam ciui¬
lib que uise ppłs romanꝰ moue¬
bat necessarium diximus pa¬
piet. ⁊ q̃mad̾ in multis capitu
obẜuaccem inidiosum suum
amittit ngoremqͥ ⁊ ipĩs pru¬
dentifsimis turis displiciit mul¬
mas recludentes quas ⁊ lex
papia posunt in cadiicis. ꝙ
piais antiqum ꝙ añ eam
in omnib simplicit̾ u̾saba¬
tur sins machinacõib ⁊ an¬
gustiis cirꝯclndens soł ꝑen¬
tib ⁊ liberis testatoris us ad
teraum gradimi si scripti fu
stris subiectis sñ diffr̃a ꝑson

Expanded text:
 ex bellis ortam et auctam civilibus, quae in se populus Romanus movebat, necessarium duximus, papiret. Et quemadmodum in multis capitulobservationem invidiosum suum amittat vigorem, qui et ipsis prudentissimis viris displicuit, mulvias recludentes, quas lex Papia posuit in caducis: quod pia ius antiquum, quod ante eam in omnibus simpliciter versabatur, suis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis testatoris usque ad tertium gradum, si scripti fuestris subiectis sine differen
Abbreviated transcription (Latin):
tituere sp̾ãle ã fidei ꝯ missimi alt̾i
ascripsit ⁊ querebatur spãlis fidei¬
ꝯmissarius ⁊dquid̾ ei derelictum
ẽ a quos sequidebeat. utrũ ne abhr̃¬
de ut post retencõem eus alias res
umusitatis fider ꝯmissarius accipi
riut ip̃e sp̃ali fidei ꝯmissario ł tͣ¬

Expanded text:
missum alteri adscripsit. Et quaerebatur, specialis fideicommissarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumne ab herede, ut post retentionem eius alias res universitatis fideicommissarius accipiari, ut ipse speciali fideicommissario
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ testatã łan̾ sese ꝯtinacit᷑ cela¬
u̾it ł si suppoĩtus ficeio missane
restitucõi añ qmͣ restitu̾et hr̃ oi¬
tatem ab hac luce subtcͣtus o̾pa
lo hr̃de ł successore existenteł fi
dei ꝯmissarius cui restituta ẽ ex
trebelliano hr̃ditas alii ꝑsidero¬

Expanded text:
antea sese contumaciter celaverit, vel si suppositus fideicommissariae restitutioni, antequam restitueret hereditatem, ab hac luce subtractus est nullo herede vel successore existente, vel si fideicommissarius, cui restituta est ex Trebelliano hereditas, alii per
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. i p̃dioꝵ dotis ap̃ te uire re¬
manentis instr̃a u̾bis p̃cariis
ł intestam̃to ł codicillis uxortͥ
darimandauit eiꝰ uidicium su¬
ccessores impse ꝯpellenture ĩ¬

Expanded text:
. Si praediorum dotis apud te iure remanentis instrumenta verbis precariis vel testamento vel codicillis uxor tibi dari mandavit, eius iudicium successores implere compellentur,
Abbreviated transcription (Latin):
impse fu̾int uisse ap̃ ulpianum
dubitabatur utrum neom̃s simul
eãꝵdem fac̾e debent. an singuliqͣi
soli implere eam ꝯpelluntum uide¬
tur ã nob̾ inni̾q̃mq necessitatẽhrẽ¬

Expanded text:
implere fuerint iussae, apud ulpianum dubitabatur, utrumne omnes simul eandem facere debent, an singuli quasi soli implere eam compelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
lictumẽ ⁊ sñ hon̾e fideuissionis u
tñ pupiius fariñ possit ł arẽno
scitur. ñ duminimi a subtuitate
circa res utimur pupillaros ipa
no debeatio hr̃ditao ⁊ ut rostitucõ
nrutro cau restituc̃tes plenssi
me scqͣntur ox urã lege securi¬
tates hoc eodem obr̾uando ⁊ si ipi
pupili ł fimosi restitucõe graua

Expanded text:
lictum est, et sine onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsria debeatur hereditas, ut restitutio in utroque casu restituentes plenissimam consequantur ex nostra lege securitatem. 1a . Hoc eodem observando, et si ipsi pupilli vel furiosi restitutione grava
Abbreviated transcription (Latin):
fitcio miss ꝯmodu ei relicticum
npserit muo alio diem enis cetere
ꝓlibente prĩquesitum ñ ambiget᷑
Ꝙ si a prẽ an̾ mipcias emancipata
fuit ac p̾ea decessent supstite prẽ

Expanded text:
fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri quaesitum non ambigitur. Quod si a patre ante nuptias emancipata fuerit ac postea dece
Abbreviated transcription (Latin):
tem resecantos ⁊ uoluntati mortu
oꝵ ꝓspicientes sãmus si sñ scrip¬
tura ⁊ p̾sentiatestium fideiꝯmis¬
cusand̾ existimau̾it sacram̾tũ
aut c̾tam qnͣtitatem manifesta¬
refidei omissario derelictam no¬
luit si forsitam maiorem fidero¬
missarius expeccat oĩmodo ox¬
accõi fideiꝯmissi subiacere. ⁊ eũ
licta ẽ millis testib mitusꝙ ali¬

Expanded text:
tem resecantes et voluntati defunctorum prospicientes sancimus, si sine scriptura et praesentia testium fideicommiscusandum existimaverit sacramentum aut certam quantitatem manifestare fideicommissario derelictam noluerit, si forsitan maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum lecta est, nullis testibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẏpothecanam dedimus ⁊ mrẽ
missionis tonebrosissimꝰ exer
ablitus ẽ iadhant legem ꝑuie¬
nimus. nemo ita ea q̃ ꝑ lega¬
tum ł piux s sub c̾to die relicta
sunt.ł que restitui aliis dispo¬
sica smt ł substitucõe ⁊ poĩta

Expanded text:
ypothecarias dedimus et in rem missionis tenebrosissimus error abolitus est, et ad hanc legem pervenimus. Nemo itaque ea, quae per legatum vel pure vel sub certo die relicta sunt vel quae restitui aliis disposita sunt vel substitutione posita
Abbreviated transcription (Latin):
cum mortis cã donacõ ꝓcedat ⁊ ħ
mod̾ leg̾ falcidie excedat hr̃s p̃
adiccẽm repetit eam pecumam
que ultͣ mod̾ falcidie corꝑalit᷑ qd
data ÷ legeat̾ in primonio testa¬
toris ꝑmansit quare in p̃senti

Expanded text:
cum mortis causa donatio procedat et haec modum legis Falcidiae excedat , heres post aditionem repetit eam pecuniam, quae ultra modum Falcidiae corporaliter quidem data est, lege autem in patrimonio testatoris permansit, quare non in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ innc̃tum sit hr̾demqui ple¬
nam fidem testatoris exibet in
solidimi logata dependentem
ñ posse pca roem legis p̾tenden¬
tem falcidie repeticoe uti ꝯma
indetur uoluntatem testatoris
se qui uibemus ł sumlimodo
firmmum hr̃i ⁊ si cauc̃em suꝑm
tegra legatoꝵ solucõe n fecent
ꝙ ueterib legib iambiguita¬

Expanded text:
 certum sit heredem, qui plenam fidem testatori exhibet, in solidum legata dependentem non posse postea rationem legis praetendentem Falcidiae repetitione uti, quia videtur voluntatem testatoris sequi, iubemus hoc simili modo firmum haberi, et si cautionem super integra legatorum solutione fecerit: quod veteribus legibus in ambiguita
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. on ustam tegere solli¬
çitudiẽ ꝑ fidei ꝯ missum relie¬
te porcõis hr̃ditatis ꝑcipinus
uentẽ ue fruccum anuttas re¬
licte fidei ꝯnussi qm̃ a uia test¬
atoris ex ꝑte scripta hr̃s ⁊ tͥ ro¬
gata restitu̾e catuditate ac fr¬
aude repudiau̾it uit ad alium
nepotem euma cohr̃demde uol¬
liatur porcõ a quo tͥ noĩatim
ñ fuat fidei ꝯmissum relictũ
⁊ coasta suspectam hr̃ditatem

Expanded text:
gerere sollicitudinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum amittas relicti fideicommissi, quoniam avia testatoris ex parte scripta heres et tibi rogata restituere calliditate ac fraude repudiavit, ut ad alium nepotem eundemque coheredem devolvatur portio, a quo tibi nominatim non fuerat fideicommissum relictum, et coact
Abbreviated transcription (Latin):
satudacõe pocestis nos restitutos
cam legem l accipe. is iudex qͥ
fidei ꝯmissi ius dicit. solida uos
legata prãri ibebit qd̾ si sat̾¬
dacõem impłe ñ poteritis arbit᷑o
dato diem nob̾ p̃fimet intͣ que̾
alt̾a ꝑ te cessante ꝑtib suis fũ¬
getur ⁊ si ꝯstit̾it legi falcidie lo

Expanded text:
potestis vos restituturos, eam legem licet acceperitis, iudex qui fideicommissis ius dicit solida vobis legata praestari iubebit. Quod si satisdationem implere non poteritis, arbitro dato diem vobis praefiniet, intra quem altera parte cessante partibus suis fungetur. Et si constiterit legi fal
Abbreviated transcription (Latin):
tario oꝑtio ẜmi ł alt̾ius sui rei
relicta ẽ ip̃e aut̾ moriens plu¬
res sibi reliquerit hr̃des dubi
is quidem heãt põtate meligẽ¬
di cefis aut̃ estimacõem p̃stet

Expanded text:
tario optio servi vel alterius rei relicta est, ipse autem moriens plures sibi reliquerit heredes, dubiis quidem habeat potestatem eligendi, ceteris autem aest
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. mułres ad ħ natura ꝓgenint ñ
scati ⁊ lex uilia miscellacedati c̃
muciana cancõe sĩ hoc introduc
tar qm impiis ꝑuirus affici
uoluus. cmsatisee̾ inhuma¬
num uidetur ꝑ leges que ꝑin¬

Expanded text:
im mulieres ad hoc natura progenuit, ut scat et lex Iulia miscella cedat cum muciana cautione super hoc introducttari quam impiis periuriis adfici volumus, cum satis esse inhumanum videtur per leges, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hilonimꝰ pignoraticia ꝯͣria accõ¬
ne adu̾sus debitorem ꝯpetente.
mum fiem sorciãtur bonefider
ꝓculdubio omptorib in tegram
tis debitorem mnauifeste ostenõt
łt io aut peti ꝙ solutum ẽ ñ põt.
aut ex cã fideiomiss ut debitor
delibaretur agend̾ ẽ nisiauquido
ꝓban possit enm ñ liban debitorẽ
nolusse s erroro lapsum solutã
ꝯͥ pecumam extimasse.

Expanded text:
hilo minus pigneraticia contraria actione adversus debitorem competente, mum finem sortiantur : bonae fidei procul dubio emptoribus integra tis debitorem manifeste ostendunt. Et ideo aut peti quod solutum est non potest aut ex causa fideicommissi, ut debitor liberaretur, agendum est, nisi liquido probari possit eum non liberari debitorem voluisse, sed errore lapsum solutam sibi pecuniam existimasse
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.i crediteris nolunta suire
submxa libenan tedebito nolen¬
tis doceri pot. ⁊ añqmͣ sollemp¬
int tͥ lib̾at̾o a successore p̾stetur
excepcõem tͥ ex uoluntate deste¬
dentem ꝯ pet̾e manifestumẽ.
nis definictus remittendameẽ
tͥ pecierit manifesti uns ẽ uol¬
intatẽ defuncti ĩ mutatã eẽ debẽ.¬

Expanded text:
Si creditoris voluntas iure subnixa liberari te debito volentis doceri potest, et antequam sollemniter tibi liberatio a successore praestetur, exceptionem tibi ex voluntate descendentem competere manifestum est. ionis defunctus remittendam tibi esse petierit, manifesti iuris est voluntatem defuncti immotam esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
nis remisit ⁊ pͥostea testõ ꝯdito eũ
p̾tereunt mllo eipenitus relictoa
ꝯmisso p̃grauanit que rebatur si
tiqna dubietate suꝑ hoc explosa no¬
bis m ħ cãn placuit ut emancipa¬
tus ut potemiuria a pr̃e afuctus
ñ ꝯpellatmr fidei ꝯmissimisua ꝑͣ¬

Expanded text:
nis remisit et postea testamento condito eum praeteriit nullo ei penitus relicto, commisso praegravavit. Quaerebatur, siantiqua dubietate super hoc explosa nobis in hoc casu placuit, ut emancipatus utpote iniuria a patre adflictus non compellatur fideicommissum a
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ reliquit debito siscali añ pri¬
nato ab simñtur nil exhiis que
testõeius ad scripta funt ualere
pot ꝙ si dedricco debito in reliqͥse
tonis suꝑfiuũ ẽ lib̾tates impe¬

Expanded text:
r reliquit, debito fiscali aut privato absumuntur, nihil ex his, quae testamento eius adscripta sunt, valere potest. Quod si deducto debito in relictis bonis superfluum est, libertates impe
Abbreviated transcription (Latin):
beat optinere. ¶Illo uirdectio¬
nis uid̾t ꝑdirante ut qui ex te¬
stam̃to agere uoluit ad fideiom¬
Lissum migrare ñ possit. Si qͥs
u̾o ex ꝑentib utrusq sexus ac
liberis usq ad gradum quartũ

Expanded text:
beat obtinere: illo iure electionis videlicet perdurante, ut, qui ex testamento agere voluerit, ad fideicommissum migrare non possit. Si quis vero ex parentibus utriusque sexus ac liberis usque ad gradum quartum