comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spensationes rerũ nõ eodem¬
sumnꝙͣ cogũt parũ quidẽ a debito
quosdã foras ẽxire ut maius aliquid
lucri faciant Sic̾ .n. hii qui mare naui¬
gant tempestate urgente. nauiq ꝑi¬
clitante anxianti quedã exhonerant.¬
neant. ita⁊ nos cũ ñ hẽmus saluan¬
doꝵ omĩm. neg̃oꝵ penitus certitudinẽ
despicimus ex hus quedam ne cunctoꝵ
patiam̃ dispendia. ¶U tilitatis ⁊̃ in¬
titu sic̃ in meldensi concił. ꝑhibetur de
filiis uirgiñ per uĩ raptaꝵ ⁊ sic ad cõ¬
iugiũ raptarũ applicatarũ¬

Expanded text:
spensationes rerum nonnunquam cogunt parum quidem a debito rigore quosdam foras exire, ut magis aliquid lucrifaciant. Sicut enim hi qui mare navigant, tempestate urgente, navique periclitante et anxiati quedam exoneranneant, ita et nos, cum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudinem, despicimus ex his quedam ne cunctorum patiamur dispendia. Utilitatis intuitu, sicut in Meldensi concilio prohibetur de filiis virginum per vim raptarum et sic ad coniugium raptorum applicataru
Abbreviated transcription (Latin):
Socrates ille thebanus hõ quõcam
clitissim᷑. cũ ad philosophandũ athe¬
nas ꝑgeret magnum auriponlus ab¬
iecit. nec putauit se posse ⁊ uirtutes si¬
mul ⁊ cluuicias posside. Nos sb̾ farcina¬
ti auro xp̃m paupem sequinur. ⁊ sub
cubantes. quomodo possumus abiena
fideliter clistribsie. qͥ nr̃a timide res̾uamꝰ¬

Expanded text:
Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, eum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abjecit: nec putavit se posse virtutes simul et divitias possidere, et nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur: et sub cubantes, quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reservam
Abbreviated transcription (Latin):
rietes ⁊ columpnas ecc̃e subtrahunt
marmora nitent. auro splendẽt la¬
quearia. genimis altare diftingui¬
Neq uero michi aliquis opponat. chi¬
ues in uidea templum mensam luc̃¬
nas. turribula. patellas scyphos. mor¬
tariola ⁊ c̃. ex auro fabrefr̃a. Tunt hec
ꝓbabant. a dño qñ sacerdotes hostias
immolabant ⁊ sanguis pecudũ erat
aũꝓpter nos in quos fines scłoꝵ deue¬
nerunt. Nunc uero cum pauptatẽ do¬
mus sue: pauꝑ dñs declicauit porte¬
mus crucẽ ⁊ delicias lutum putem̃¬

Expanded text:
rietes, et columnas ecclesiae substruunt: marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguiNeque vero mihi aliquis opponat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabrefacta . Tunc haec probabantur a Domino, quando Sacerdotes hostias immolabant, et sanguis pecudum erat autem propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt » . Nunc vero cum paupertatem domus suae pauper Dominus dedicarit, COGITEMUS crucem e
Abbreviated transcription (Latin):
ta post mortẽ. nec tam malus. ut
eftrursus tał in mał: ut nec hiis ua¬
leat cum hͣuita tͣnsierit acdiuuari

Expanded text:
ta post mortem; nec tam malus ut eest rursus talis in malo ut nec habens valeat cum ab hac vita transierit adjuvari
Abbreviated transcription (Latin):
sepc qui ⁊̃ inuenis ẽẽ dr uenatõni sit
manos ⁊ gallos irreu̾entes impli-¬
cat. Uerum iste si ita est ut audini¬
desid̾iis occupatus nulla gͣuitate
natorem nũqͣm legimus ẽẽ sc̃m̃.
moderatã teneat familiaritatẽ ⁊ ob-
id mala fama ei orta sit pro qua re
nitus atq correptus est s nullate¬
nus emendatus. que res ĩ hoc maxi¬
me displicet ⁊magis ac magis de
prochoplausti relab̾r oportet ergo fra¬
ternitatẽ tuam synodale cũ ep̃is ⁊ suf¬
fraganeis suis ꝯuocare concilium. ⁊
hunc salutarib eloquus ep̃m cõne
uenire. atq illi pastorali dignitate
uł auͣcte ꝑciꝑe quatenꝰ ab om̃i besti¬
axuł uolucrũ uenatone pñitus a¬
lienus existat atq ab ĩmoderata fi¬
lie sue familiariaritate seinz oĩo¬

Expanded text:
s, qui et juvenis esse dicitur, venationi sit manos et Gallos, irreverenter implicat. Verum iste si ita est, ut audividesideriis occupatus nulla gravitate natorem nunquam legimus sanctum. moderatam teneat familiaritatem, et ob id mala fama ei orta sit. Pro qua re nitus ac correptus est, sed nullatenus emendatus. Quae res in hoc maxime displicet, et magis ac magis de protoplasti relabitur. Oportet ergo fraternitatem tuam, synodale cum episcopis et suffraganeis tuis convocare concilium, et hunc salutaribus eloquiis episcopum convenire, atque illi pastorali auctoritate praecipere quatenus et ab omnium bestiarum et volucrum venatione penitus alienus existat, atque immoderata filiae suae familiaritate semeti
Abbreviated transcription (Latin):
tam pauꝑ est. saltem uł stagneũ calicẽ
hẽat de ere aũt aut ex auricalcoñfiat
salix. qr ob uini urtutẽ ⁊ eruginẽ pa
riterq uomitũ ꝓuceat. nullꝰ aũt ĩlig¬
neo aut iutreo calice p̾sumat inissã ea
nõm serico panno. s in puro lineo sacͥtici

Expanded text:
tam pauper est, saltem vel stanneum calicem habeat. De aere autem aut ex auricalco non fiat calix, quia ob vini virtutem ruginem facit, pariterque vomitum provocat. Nullus autem in ligneo vel n serico panno, sed puro linteo sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
ni dissiłi dignũ est decestatõe
complecti. ꝙ quidã desid̃io hono¬
ris infłamati. defunctis ep̃ĩs tõ¬
sorantur. ⁊ fiñt repente ex laicis
sacerdotes atq inuerecunde reli¬
giosi ꝓpositi ducatũ ampiunt. qͥ
nec esse adhuc milites didicerũt
Quid putamus qd̃ isti subiet¬
tis pr̃aturi st̃. qui anteqͣm disci¬
płatus limen attingant. tenẽ
locũ reginuĩs ñ formidant. Qua
de re necc̃e est ut qͣmns inculpa¬
ti quisq sit m̾iti ante tñ ꝑ diftĩ¬

Expanded text:
detestatione complectimur, quod quidam, desiderio honoris inflati, defunctis episcopis, tonsurantur, et fiunt repente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quod isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est ut quamvis inculpati quisque sit meriti, ante tamen per di
Abbreviated transcription (Latin):
rius ꝯstat. qd̃ ab ingressuris monast̾i¬
um. ñ licet pecũĩam exige. ne ⁊ ille qui
exigit ⁊ ille qui soluit. symoĩe crimen
ingressim monastium pecunias tribu-¬
unt. ñ ꝓpositũ religionis. s participatõ¬
nem stipendioꝵ ecc̃e emũt temporalia
inquit in nobis qui claudat hostia et
incendat altare meũ gratuito: Nonẽ
mͥuoluntas in uobis dicit dñs exerci¬
tuũ ⁊ munus ⁊munus ñ suscipiam de

Expanded text:
rius constat, quod ab ingressuris monasterium non licet pecuniam exigere, ne et ille qui exigit et ille qui solvit, simonie crimen qui ingressuri monasterium pecunias tribuunt, non propositum religionis, sed participationem stipendiorum ecclesiae emunt. Temporalia inquit, in vobis, qui claudat ostia et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum, et munus non suscipiam
Abbreviated transcription (Latin):
br̃m de quo nos fr̃nitas tua
latoris p̾sentiũ legatõne
esuluit. nuilla rõne in sacro ordĩe
post lapsũ aut ꝑman̾e aut reuo-¬
sssie posse cognoscat. Cura quem

Expanded text:
 de quo nos fraternitas tua latoris praesentia relatione consuluit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere aut revocari posse cognoscat. Circa quem
Abbreviated transcription (Latin):
i quis iratus crim̃ habend̾.
est pro accusatc̃e habend̾. s si ꝑmis¬
so tractandi spacio id qd̃ iratus di¬
xit ꝑscripturã se probatur ẽẽ fatea¬
t᷑. ut si forte resipiscẽs q̃ per iracim
ud est cruũ illatũ ñ posse probare¬
one accusatõnẽ deserere. huic enim

Expanded text:
i quis iratus crimen aliquod est pro accusatione habendum; sed praemisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur. Quod si fortasse resipiscens, post iracundiam ud est crimen illatum non posse probareone accusationem deserere. Huic enim
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it: reliquis festiuitatib ut ibi miꝰ¬
sas auliat ꝓpter fatigatõnem fami-¬
lie iustoordine ꝑmittimus. Pascha uͦ
natale dñi epiphania. ⁊ ascensionẽ do¬
mni. pentecostẽ ⁊ nathale sc̃i ichannis
bap̃te. ⁊ si que maxime clies in festiuita¬
tib hñtur non nisi inciuitatib. aut ĩ¬

Expanded text:
oluerit, reliquis festivitatibus, ut ibi missas teneat propter fatigationem familiae juxta ordinem permittimus, Pascha vero, natali Domini, Epiphania, Ascensione Domini, Pentecoste, et natali sancti Joannis Baptistae, et si quae maxime dies in festivitatib
Abbreviated transcription (Latin):
eniq sacercotes ⁊ cyaconi
quagesima ꝓpositum ieiunan¬
di suscipiant. quo ⁊ aliquidad̾
pensum sc̃e institutõni aditiãt
⁊ eoꝵ qui in laicali ordie consil¬
tunt obseruantiam sicut loco.
ita religione precellant. De ip¬
sa u̾o die dñica hesitamus. qͥd¬
namdudum sit. cum om̃s laise
⁊ scłares illa die plus solito et¬
ceteris dieb accuratius cybos
carniũ appetant ⁊ ubi noua qua¬
tam auiditate usq ad medias
noctes se ingurgitent. ñ aliter
se huiꝰ sc̃i tpr̃is obseruatõnem
suscipere ꝑutant. Qd̾utiq nõ
rõni sed uoluptati. ymino cui¬
tam mentis cetitati ascribend̾

Expanded text:
enique sacerdotes et diaconi quagesima propositum jejunandi suscipiant, quo et aliquid ad pensum sanctae institutionis adjiciant et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco, ita religione praecellant. De ipsa vero die Dominica haesitamus quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant; et nisi nova quadam aviditate usque ad mediam noctem se ingurgitent, 1303 non aliter se hujus sacri temporis observationem suscipere putant. Quod utique non rationi, sed voluptati, imo cuidam men
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis aũt lexaut ꝑmut¬
fit aliquid ut nir fortis
petat p̾miũ: aut uetat: ut sa¬
crarũ uurginũ nuptias nulli
petere liceat aut punit: ut qui

Expanded text:
Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui
Abbreviated transcription (Latin):
omnib adultis dampnabił est Ius uͦ
ciuile: aliis ꝑmittit᷑ ignorare. aliis ñ.
Iuris cuuł ignorancia: nemini obest.
indampno uitando. si negeciũ inde con-¬
tig̾it. ut si minor pecuniam dederit filio
familias repetit eam. In maiore n̾o: qͥsi
delictũ est. Item si successionẽ tibi ⁊̃ ma-¬
iori delatã cũ alio sñ iuclice cluudas pu-¬
tas testam̃tũ iuire sb̃mxũ cũ ñ ẽet solidã
buisti aut uire nat᷑ali si debustis ĩecuuli
tanqͣm ex cyrographo soluas. aut pro¬
mittas: repetis non ita: si delictum ẽ.
Nam siputat suã rem sibi ꝑ legem li¬
cere rapere incidit in astitutõnẽ. Si quis¬
intantam. in hoc aũt ñ fuit ignoran¬
sia iuris s fc̃ ⁊ illius: qd ũ oportuit
isset eũ scire: infirmitate tñ etatis dep̃-¬
co querit an liceat ei ẽẽ iecc̃a. uł fun-¬
gi ea ordinatõne qͣm pr̃na pecunia ẽ
assecutus. austoritate diffinitur ur-
bani qui scribens de symoniacis ait
parentum. ecclesias enerunt.

Expanded text:
omnibus adultis damnabilis est; jus vero civile aliis permittitur ignorare, aliis non. Juris civilis ignorantia nemini obest in damno vitando, si negotium inde contigerit, ut, si minor pecuniam dederit filio familias, repetit; in majore vero quasi delictum est. §. 3. Item si successionem etiam tibi majori delatam cum alio sine judice dividas, putans testamentum jure subnixum, buisti, aut jure naturali non debuisti, sed civili, tanquam ex chirographo solvas aut promittas, repetis; non ita, si delictum. Nam si putat rem suam sibi per legem licere rapere, incidit in constitutionem iian. In hoc autem non fuit ignorantia juris, sed facti, et illius, quod non oportuit isset eum scire, infirmitate tamen aetatis depreco quaeritur, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ordinatione, quam paterna pecunia est assecutus, auctoritate Urbani definitur, qui scribens de simoniacis ait parentum ecclesias emunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dyaconatus sũmoto loco aliũ ascis¬
ceret. qui eius obtemꝑare moribz po¬
tuiss. quẽ honoratum archidyaconẽ
arbitramur antistiti suo aliunde
displic̾e ñ posse. nisi qd̾ eũ uasa sac̃

Expanded text:
diaconatus loco summoto, alium adscisceret, qui ejus obtemperare moribus potuisset. Quem Honoratum archidiaconum arbitramur antistiti suo aliunde displicere non potuisse, nisi quod eum vasa sacra
Abbreviated transcription (Latin):
perquirere s su suoꝵ q actuũ escius
ꝑsonãnã suam ad iudiciũ p̾posuit
testinare. Uñ exꝑienciam tuã p̃sen-¬
tis precepti aũcte duximus fulcien¬
dam. quatinꝰ conueniens ĩ salomã
tot scriptis ãmonitũ. studeat adhor¬
tar. ut supͣmemoratũ archidia coñ
in suo statu suscipiat qd̃ si fac̾e boc
contumacit̾ ut esneuit forte distu¬
lerit: usũ ei pallii qd̾ ab hac sede ⁊ces
eadẽ ꝑtinacia ꝑseuerare ꝑspexis do¬
¶Adhibenda est ⁊̃ disciplina no¬
lentes promou̾r ad sacros ordines
ad obediend̃ ep̃is suis prouocentur
ĩminorib siquidẽ ordinib ꝯstitu¬
ti paulatim ꝑ singulos graclus st̃
promouendi ut ⁊tempnentes sius
obelire ep̃is doleant sibi illos ẽẽ p̃¬
latos ques prius h̾ebant subiectos.
de minorib promoueant ordĩb

Expanded text:
scius personam ad judicium postposuit destinare. Proinde experientiam tuam praesentis praecepti auctoritate duximus fulciendam, quatenus, conveniens in Salona, tot scriptis admonitum studeat adhortari, ut supra memoratum archidiaconum in suo statim loco suscipiat. Quod si facere hoc contumaciter, ut consuevit, forte distulerit, usum ei pallii, qui ab hac sede conceeadem pertinacia perseverare perspexeris, doAdhibenda est etiam disciplina, qua nolentes promoveri ad sacros ordines ad obediendum episcopis suis provocentur. In minoribus siquidem ordinibus constituti paulatim per singulos gradus sunt provehendi, ut contemnentes suis obedire episcopis doleant sibi illos esse praelatos, quos prius habebant subjectos Ude minoribus promoveantur ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ĩ fringere temptaint. aut uolũ¬
tarie hec transgrecli presumpsit. si cle¬
ricus est gradui ꝓprio penitus careat. si
s u̾omonach̾aut laicus fu̾it ꝯmunio¬
ne priuetur. ⁊ si ñ emendau̾it uiciũ:
anathemate feriat᷑. Secretas u̾o insi¬
clias uel manifestas pontificibꝰ a qui¬
buscũq illatas: uel ea que huius sce
synodi snĩa ꝯplectitur. siquis ad eccͣa¬
sticam ꝑtułit noticiam potiatur ho¬
nore. et hiiqui adusa eis moluĩtur sic̃
a scĩs pr̃ib cdudum statutũ est. ⁊ hodie
synodali ⁊ apłica anctoritate firmat᷑
penitus abiciantur ⁊ exilio. siis õib
sublatis perpetuo tradant. Item pon¬

Expanded text:
sunt, infringere praesumpserit, aut voluntarie transgredi tentaverit, si clericus est, gradu proprio penitus careat, si vero monachus aut laicus fuerit, communione privetur, et si non emendaverit vitium, anathemate feriatur. Secretas vero insidias vel manifestas pontificibus a quibuscunque illatas, vel ea, quae hujus sanctae synodi sententia complectitur, si quis ad ecclesiae pertulerit notitiam, potiatur honore, et hi, qui adversa eis moliuntur, sicut a sanctis Patribus dudum statutum est, et hodie synodali et apostolica auctoritate firmatur penitus abjiciantur, et exsilio suis omnibus sublatis perpetuo tradantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nib ñ lic inꝓpria ꝑire mariu absq eo
ubi castitas ꝑiclitatur. s ꝑcutienti colla
nulla fiat ꝓ ilł oĩo qͥ se ip̃os int̾ficiũt

Expanded text:
nibus non licet propria perire manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla Nulla fiat oratio pro his qui se ipsos interficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
iam formato corpori datur. ñ tñ in con¬
ceptu corporis nascitur cũ semine deri¬
nata. Nam sicum semine ⁊ aĩa existit
exanima ⁊ multe amme cotidie ꝑeũt
tũ sem̃ ex fluxu quod ñ ꝓficit natuuta¬
ti. S si puus respicianus. uidebimus
quid sequi debeamꝰ. Contemplem fact᷑¬
amade. In adam enĩ exemplũ est datũ.
uoex eo intelligamꝰ. qr iam formatum
corpus accepit aiãm. nam pofat deus
corpus. s rõne infirmarat᷑. qr primũ

Expanded text:
jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur, cum semine derivata. Nam, si cum semine et anima existit exanimis, et multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed, si propius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae. In Adam enim exemplum datum est, ut eo intelligatur quod jam formatum corpus animam accepit. Nam poterat Deus corpus. Sed ratione infirmabat
Abbreviated transcription (Latin):
uamus liceat a pud ꝓuinciales et
metropolitanos atq primates cp̃oꝵ
uentllare accusatõnes uel criminatões ñ
m̃licet diffinire sine huius sc̃e seclis anͣt¬
tate. sicut ab apłis et eorum successorib
multoꝵ ꝯsensu epõrum iamliffintum
est. nec incorum eccłiis alii ant preponan.¬
tur aut ordinentur. anqͣm hic eorũ iuste
terminentur negocia. Reliquoꝵ u̾o cł̾ico¬
tanos ⁊ primates ⁊ uentilare ⁊ iuste fini¬

Expanded text:
uamvis liceat apud comprovinciales, et metropolitanos, atque primates episcoporum ventilare accusationes et criminationes, non tamen licet diffinire sine hujus sanctae sedis auctoritate, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporum jam definitum est, nec in eorum Ecclesiis aliis aut praeponantur, aut ordinentur, antequam hic eorum juste terminentur negotia. Quando lictanos; atque primates eorum ventilare
Abbreviated transcription (Latin):
mus importunitas uł suggestio
iniqua subrepat necc̃e fuit. ut n̾c
seu̾iorem regulã sibi uelint dñi

Expanded text:
mus importunitas vel suggestio iniqua subrepat, necesse fuit, ut nunc severiorem regulam sibi velint Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ut homicide malefici. fures sacrilegi. rap¬
tores adulteri. incesti. uenefici. suspesti. cͥ¬
minosi. domestici. ꝑuiri ⁊ qui raptum
fecerunt. uel qui faisum testimonium
dixerunt. seuqui ad sacrilegos diuinos¬
q concurrerunt similesq eoꝵ: nullaten
ad accusatõẽm. uel ad testimonium sint
admittendi. qr infames sunt: ⁊ iuste re¬
pellendi. quia sunesta est uox eoꝵ inta-¬

Expanded text:
ut homicide, malefici, fures, sacrilegi, raptores, adulteri, incesti, venefici, suspecti, criminosi, domestici, periuri et raptum fecerint et qui falsum testimonium dixerunt seu qui ad sortilegos divinosque concurrunt, similesque eorum, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium sint admittendi, quia infames sunt iuste repellendi, quia funesta est vox eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphẽ ñ munera ꝓphecie accipiebant
s stipes tab̾naculi. mali aũt qui¬
a accipiebant ꝓphiã que dei erat
donũ in diuinationẽ que dyabo.¬
lica est ruertebant. quid aliud
colligit᷑ insi qd̃ symoniacis qd̃
suꝑius dc̃m est nulla spũalis gͣ¬
cia cooperatur: Cum enĩ in sacra¬
mentis. n qui plantat n qui ri¬
gat sit aliquid. s qui incremen¬
tũ dat deus quid oꝑatur meis si
dũs qui incrementũ dat in eis ñ
lucet. s est ociosus: Item qd̃ d̾r de xͦ¬

Expanded text:
rophetae non munera prophetiae accipiebant, sed stipes tabernaculi, malis autem, qui accipiebant, prophetia, quae Dei erat donum in divinationem, quae diabolica est, convertebatur, quid aliud colligitur, nisi quod simoniacis quod superius dictum est nulla spiritualis gratia cooperatur? Quum enim in sacramentis neque qui plantat, neque qui rigat, sit aliquid, sed qui incrementum dat, Deus, quis operatur in eis, si Dominus, qui incrementum dat, in eis non lucet, sed est otiosus? Item, quod d
Abbreviated transcription (Latin):
subtͣhit aliquid uł eriꝑit cliuiti. qͣm qui
trucidat pauꝑem fenore. ħutiq atq hu¬
iusmocli male utiq possident. ⁊ uellem
ut restitu̾erẽtur. s nõ est quouiclice repe¬
tãtur. Iam u̾o prudẽter intueam᷑. qͥd scͥp¬
tum ẽ. si fideli homini totꝰ mũdus diu¬
uide̾t᷑ gaude ꝯqͥsius eisq utinesciũit alieñ po¬
repossicetur. hoc auiure qd̃ iuste. ⁊ h iͦte
qd bñ. om̃e gͥ qd male possidet᷑ aliemũ ẽ.
male añ possid qui male utitur. ¶Por
ro a quo usure exigende sint. ambꝵ testa¬
tur dicens

Expanded text:
subtrahit aliquid vel eripit diviti, quam qui trucidat pauperem foenore? Haec atque hujusmodi male utique possidentur, et vellem ut restituerentur, sed non est quo judice repetantur. Iam vero prudenter intueamur quod scriptum est: Fideli homini totus mundus dividentur gaudere conquisitis eisque uti nesciunt, alienum pore possidetur; hoc autem iure quod iuste et hoc iuste, quod bene. Omne igitur quod male possidetur alienum est; male autem possidet qui male utitur. Cer a quo usure exigende sint, Ambrosius testatur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ quid non om̃ia crismata scic̃do¬
tał mift̾i crutis figura ꝑficiunt᷑
niiquid haptismatis unda nisi truce
sc̃ĩficata pc̃ca relaxantur. ⁊ ut cet̾a p̾tere¬
amus sine crucis signatulo quis sacͥ¬

Expanded text:
unquid non omnia chrismata sacerdotalis mysterii crucis figura perficiuntur? Nunquid baptismatis unda, nisi cruce sanctificata peccata relaxantur? Et, ut caetera praetereamus, sine crucis signaculo quis sace
Abbreviated transcription (Latin):
um in oppressos ⁊ ꝑegrino pupilloq ⁊iu
clue qͥ facilius opprimũtura potentib p̾¬
uere auxilium. ⁊ ut turam eis p̾ceptorũ
dei maiorẽ nuceret intulit nolite ꝯt̾stari
⁊ ñ solum eripiatis s nepatiamini qͥdẽ

Expanded text:
um vi oppressos, et peregrino pupilloque et viduae, qui facilius opprimuntur a potentibus praebere auxilium. Et ut curam eis praeceptorum Dei majorem injiceret, intulit: « Nolite contristari, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quide
Abbreviated transcription (Latin):
illaq̃ ad cliuinantib ñ sccłm cłm dicuntur
q̃ ẜcipiunt᷑ ab eis aut colantur q̃ colunt ab
eis nec preter suam potestatẽ deus oftendit ẽẽ
quod contingunt ifta. s qͣi q̃reret᷑. cur ea per¬
mittat: cãm temptatõis expofuit. ad cognoꝰ¬
cenclũutiq eorum dilestoe̾m iurum ieant
esm erga łmsuum. Cognoscenduu̾o abip̃ꝰ
reconciliari non possit. nisi forte per eius me¬
tropolitanũ uł per sũmũ pontificẽ: põne et
ep̃i reconciliare possũt Excdicatos iso ab ep̃iꝰ
sacerdotes reconciliare nonualent. Recõcili¬
atio namq penitẽtium ẽpale officiũ est: non

Expanded text:
illa quae a divinantibus non secundum Deum dicuntur, quae praecipiuntur ab eis, quae coluntur ab eis; nec prquod ista contingunt, sed quasi quaereretur cur ea permittat, causam tentationis exposuit. Ad cognoscendam utique eorum dilectionem utrum eam habeant erga Deum suum. Cogreconciliari non possit, nisi forte per ejus metropolitanum vel per summum Pontificem, ratione et us reconciliare possunt, excommunicatos vero ab episcopis sacerdotes reconciliare non possunt. Reconciliatio namque poenitentium episcopalis officii est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ui crim̃ obicit: scribat se proba
cusatio suscipiatꝰ s ꝓpria uoce
si legitima ⁊ condigna accusatoris
ꝑsona fu̾it p̾sente iidelicz eo qũe
accusare desiderat. qr nullũ abser
accusare pot̾. nec ab aliquo accusa¬
ri. ¶S ed calixtus pp precepit uͭ
accusator p̾sente eo que accusat. in
scriptis accusatõnẽ iudici offerat
⁊ ꝓpria uoce litt̾as sue accusatõnis
legat. Steph̃s aũt prohib ne absẽs
alique ꝑ eplam accusare audeat
molus ⁊cipiendoꝵ libelloꝵ. paulus
ĩ digestis . ł. de publicis iudicus .⁊. de
accusatõnib ł inscriptõnib osten

Expanded text:
ui crimen obiicit, scribat se probatcusatio suscipiatur, sed propria voce, si legitima et condigna accusatoris persona fuerit, presente eo videlicet quem accusare desiderat, quia nullus absens accusare potest nec ab aliquo accusari. Sed Calixtus papa precepit, ut accusator presente eo quem accusat in scriptis accusationem iudici offerat et propria voce literas sue accusatlegat. Stephanus autem prohibet, ne absens aliquem per epistolam accusare audeat.modus concipiendorum libellorum, Paulus in Digestis, libro de publicis judiciis, titulo de accusationi
Abbreviated transcription (Latin):
famuli si ad ecc̃e septa ꝯfugerint.
intressionẽ debent q̃ rere nõ latebras ne
hec ip̃a p̾sumptio tarditatis tem̾itatẽ
augeat enitencli filius et enĩ nr̃iur
speciabilis petrus queritur s̾uũ suum
in ecc̃a sciclem̃tis cliutius ꝯmoratum
cinicum ceputass sacͣmenta pͥstari: as¬

Expanded text:
famuli, si ad ecclesiae septa confugerint, intercessiones debent quaerere, non latebras, ne haec ipsa praesumtio tarditatis temeritatem augeat renitendi. Filius etenim noster vir spectabilis Petrus queritur servum suum in ecclesia. S. Clementis diutius commorari, cui quum deputasset sacramenta praestari,
Abbreviated transcription (Latin):
A memoriam bĩpetri apłi honoremus
sedem. ut que nob̾ sacerdotalis mater
ratõnis. Quaie seruanda est cũ mã¬
suetudine humilitas ⁊ iux licet feren¬
dum ab illa scã sede imponat᷑ ingum¬
tñ feraniꝰ ⁊ pia deuotõne toleremus. Si
aconus aliquam ꝑturbatõnẽ machinã¬
do ⁊ nr̃o myst̾io inhdiãdo redarguat᷑ fallã
ab apłica sede detulisse eplam uł aliud
qd̃ inde ñ inuenit salua fide ⁊ integͣ
erga apłicũ humilitate. penes ep̃m
sit potestas. utrũ eũ in carcerẽ aut in a¬
modus imponatur.. Itemfteph̃s a¬

Expanded text:
 memoriam beati Petri apostoli honoremus sedem, ut quae nobis sacerdotalis mater rationis. Quare servanda est cum mansuetudine humanitas, et licet vix ferendum ab illa sancta sede imponatur jugum, feramus et pia devotione toleremus. Si aconus aliquam perturbationem machinando, et nostro ministerio insidiando, redarguatur falsam ab apostolica sede detulisse epistolam, vel aliud quod inde non venerit; salva fide, et integra circa apostolicum humilitate, penes episcopum sit potestas, utrum eum in carcerem aut in amodus imponatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
perum fieri dutumq paterem᷑. Alioquĩ si
ꝯtͣfidem ⁊ utilitatẽ dñicam uenisse p̃¬
batur. ip̃e sibimet imputaret. atq ordi¬
nationi lñi congrue subiaceret. qui
suꝑueniente filio nr̃o uiro spectabili or¬
tasio sic est ad singła q̃ ꝯuictus utos a¬
pire non possit ⁊ ua ẽe que huc obrcen¬

Expanded text:
perum fieri, durumque pateremur; alioquin si contra fidem et utilitatem dominicam venisse probaretur, ipse sibimet imputaret, atque ordinationi congruae subjaceret. Qui superveniente filio nostro viro spectabili Orthasio, sic est ad singula quaeque convictus, ut os aperire non posset, et vera esse, quae huic objice
Abbreviated transcription (Latin):
tatis causa que petebant᷑. aut ⁊sen¬
tire noluit. aut aclimple ñ potuit.
ꝙ suus tñ emulus ultroneus egit
Idcirco magnopere monemus reue-¬
renciam tuam.ut que te forte ig¬
norante gyezitica cupiditate ꝑ ac¬
ta eẽ uident᷑ tue fr̃nitatis censura ce-¬
leri emendatõe corrigant. scił restitu¬
endo ecc̃e ꝓprie iam iam dcm̃ sacerdo¬
tem atq ei reddendo tua pietate qm̃
ritate ⁊tẽpni ꝑmittas. qr facientem
⁊ esencientẽ: par pena constringit.

Expanded text:
tatis causa, quae petebantur, aut consentire noluit, aut implere non potuit: quae suus tamen aemulus ultroneus egit,Idcirco magnopere monemus reverentiam tuam, ut etiam quae, te forte ignorante, Gieziaca cupiditate peracta esse videntur, tuae fraternitatis censura celeri emendatione corrigantur. Scilicet restituendo ecclesiae propriae jam dictum sacerdotem, atque ei reddendo tua pietate prisritate contemni permittas, quia facientem et consentientem par poena perstringit.
Abbreviated transcription (Latin):
Anust
baptizati uł sacre coĩonis ꝑticipes re¬
putatĩst̾. S hoc tm̃ sacris canonib
⁊stitutũ est ne de cet̃o sacram̃ta xp̃i sy-
moniace distribuant. U nde gelasiꝰ¬

Expanded text:
nus baptizati, vel sacrae communionis participes reputati sunt. Sed hoc tantum sacris canonibus constitutum est, ne de cetero sacramenta Christi simoniace distribuantur. Unde Gelasi
Abbreviated transcription (Latin):
s uita ⁊ morib decorata tanto ordine
In electõe antistitis
cõmuni utilitati ñ suo lucͦ qͥsq ꝑficiat

Expanded text:
 vita ac moribus decorata tanto ordine In electione antistitis communi utilitati, non suo lucro quisque prospiciat
Abbreviated transcription (Latin):
ualescant. Nam si quoꝵdã pr̃ocimo
quisꝙͣ fu̾t electus: uoluntatib eoꝵ
cun tfut ordinatus reuentia exige¬
te obedire compelłr. Sicq fitut res
illius climinuant ecc̃e. ⁊ ordo ecͣcsti¬
cus non seruetur. Talẽ gͦ te admo

Expanded text:
ant. Nam si quorundam patrocinio quisque fuerit electus, voluntatibus eorum cum fuerit ordinatus, reverentia exigente, obedire compellitur. Sicque fit ut res illius ecclesie minuatur et ordo ecclesiasticus non servetur. DE ILLA SIMO
Abbreviated transcription (Latin):
Sacramentũ u̾o est in aliqua celebra-¬
tione cũ res ita gestasit. ut aliquid
cipiend̾ est. Sũt aũt sacramenta. bap¬
to corporaliũ rerũ. climina uirtus secre¬
tius salutẽ eorũdẽ sacram̃toꝵ oꝑatur¬
menta clicuntur. Que iᵈd frustuose pe-¬
nes eccł̾iam fiant. qr sc̃s in ea manens
sp̃c eorumdẽ sacramentoꝵ latent̾ o¬

Expanded text:
Sacramentum vero est in aliqua celebratione, quum res gesta ita sit, ut aliquid cipiendum est. Sunt autem sacramenta: bapto corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem sacramentormenta dicuntur, quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eumdem sacramentorum latenter o
Abbreviated transcription (Latin):
urametricis. Erũt quippe duo incarne
una. qui ñ ẽfideł. nec credit in xp̃o. mnhͣ¬
sua facit: m̃bͣ m̾etricis cꝯͣrio infideł in
fornicatõe sua utrum iuolet uł elificet.
templũ ydolo: nescio ꝑ iicia quippe uel
maxime demones coluntur. hoc umũ sci-
oꝙ qui post fidem xp̃i fornicatur molat
templum cł̃i. S opus c̃rus ĩmunclicia
nũcupat᷑ ⁊ ean comes ixͣia sequit᷑. Qꝰ¬
m᷑ ii. inuet̾i lege de nefariclis criminibꝰ q̃

Expanded text:
mbra meretricis, Erunt quippe duo in carne una; qui non est fidelis, nec credit in Cha facit membra meretricis. Econtrario infidelis in fornicatione sua utrum violet, an aedificet templum idolo, nescio. Per vitia quippe vel maxime daemones coluntur. Hoc unum scio: quod qui post fidem Christi fornicatur, violat templum Dei. Secundum opus carnis, immunditia nuncupatur, et eam comes luxuria sequitur. Quomodo enim in veteri Lege de nef
Abbreviated transcription (Latin):
fidelem ⁊ scificata ẽmłier infideł ꝑ uir̃
ficelem. Idem ad tytum ¶ Hortare adoleꝰ¬
cẽtulas ut cliligant iiros suos. hoctã
de ficelib qͣm deinfidelib intelligelũ
est.infidelib namq uiris fideles mu¬
lieres ꝓpensius ꝓptercłmn debent obseqͣ.

Expanded text:
fidelem, et sanctificata est mulier infidelis per virum fidelem. Item ad Titum: Hortare adolescentulas, ut diligant viros suos. Hoc tam de fidelibus quam de infidelibus intelligendum est. Infidelibus namque viris mulieres propensius
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo discessit. Ille qͣnidã fidelẽ
in uxorem accepit. qͣ mortua: cl̾icus effici¬
tur. Tãdem uite ⁊ scientie r̃ito in cp̃m eli¬
gitur. Hac primoq̃ritur an ꝯiugiũ sit int̾
infideles. Scd̃o qͣr: an liceat huic aliam clu¬
cere prioreuiuente Tercio: an sit reputandꝰ
bigamꝰ qui ãn captismũ hũit unã ⁊ post

Expanded text:
ndam fidelem in uxorem accepit, qua mortua clericus efficitur. Tandem vitae et scientiae merito in episcopum eligitur. Hic primum quaeritur, an conjugium sit inter infideles? Secundo, an liceat huic aliam ducere priore vivente? Tertio, an sit reputandus bigamus qui ante baptismum habuit unam, et post
Abbreviated transcription (Latin):
obilissimꝰ uir atq strenuus ur̃e
sublimitatis legatus licet nł¬
lam epłam iuxͣ ⁊suetudinẽ. a uob̾
nr̃o pontificio detuliss. licet nũqͣm
apłice sedis moris fu̾it absq signa¬
tis apicib undecũq legatõnemq
susciꝑe: nos tñ nos in illa honoran¬
tes: eiusq grauitatẽ ⁊ eloquioꝵ illiꝰ
i̾undicas cognoscentes assertiones:
nichilominus eũ ⁊ sic̃ decuit suscepi¬
mus ⁊ ei sic̃ honestũ fu̾it: credidunꝰ¬

Expanded text:
obilissimus vir atque strenuus vestrae sublimitatis legatus, licet nullam epistolam juxta consuetudinem a vobis nostro Pontificio detulisset, licet nunquam apostolicae sedis modus fuerit absque signatis apicibus undecunque legationem suscipere, nos tamen vos in illo honorantes, ejusque gravitatem et eloquiorum illius veridicas cognoscentes assertiones, nihilominus eum et sicut decuit suscepimus, et ei, sicut honestum fuit, credid
Abbreviated transcription (Latin):
uanda que in eoꝵ elc̃one diligent̾
st̃ ⁊sideranda młtoꝵ est auctorita¬
tib monstrata st̃. S qr u̾itas rei ñ¬
nunqͣm obscuratur mutatõne pro-¬
uincie decretũ est sacris canonib. ut
pegrini nisi qͥnq uł eo amplius suo¬
rũ ep̃oꝵ fu̾int cõmendati ꝙyrografis.
non orcdinentut. Unde silũr ppͣ ge¬
nerali synodo presidens dicit. ¶

Expanded text:
one diligenter sint consideranda, multorum auctoritatibus monstrata sunt. Sed quia veritas rei nonnunquam obscuratur mutatione provinciae, decretum est sacris canonibus, ut peregrini, nisi quinque vel eo amplius suorum episcoporum fuerint commendati chirographis, non ordinentur. Unde Silvester Papa generali Concilio praesidens
Abbreviated transcription (Latin):
tio. nel campnatio. net rata erit. nͨ iureꝰ
ullas hẽbit. qm̃ nullus alt̾ius uicli
tis insi sui sñia tenebitur aut dãpna¬
Ne trans grecliaris fiinos antiqͦs. qͦs
posuetunt prẽs tui. U ñ urbanꝰ pp de eodẽ

Expanded text:
tio, vel damnatio, nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis nisi sui sententia tenebitur, aut damnaNe transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui . » N
Abbreviated transcription (Latin):
ficio minanu aduoca¬
ti renũtiauit. postqͣm
conualiit mox se futurũ monachũ
Hic primum q̃ ritur utrum reus
noto teneatur. anlceat ei a ꝓposito
ficium ei sint reddenda: que prius li¬
bera uoluntate refutauit Tercio:
si contigiss cum se ⁊ suo monaste¬
rio traclilisse: anucentia abb̃is li¬
ceat ei ad peiora redire. Quarco si
sine lnia abb̃is retro abierit ã sua

Expanded text:
ficium in manu advocati renunciavit. Postquam convaluit, mox se futurum monachum Hic primum quaeritur, utrum reus voti teneatur, an liceat ei a proposito ficium ei reddenda sint, quae prius libera voluntate refutavit? Tertio, si contigisset eum se et sua monasterio tradidisse, an licentia abbatis liceret ei ad propria redire? Quarto, si sine licentia abbatis retro abierit, an sua
Abbreviated transcription (Latin):
ac frio. qui ⁊ si requisiti teñ aulie¬
rint ꝯueiente ecc̃a eos sacra ꝯmĩno¬
ne priuari. atq in sua obstinatione
ꝑmanentes sacerdotalia moruta for¬
te contempserint. ab ecc̃e compage sb̃
anath̾atis int̾clictõe resecare nũam

Expanded text:
i requisiti si te non audierint, conveniente Ecclesia, eos sacra communione privare, atque si in sua obstinatione permanentes sacerdotalia monita forte contempserint, ab Ecclesiae compage sub anathematis interdictione resecare licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nascłm canones imponat᷑. aut
meres feruentes se expurget. ꝯiuctus
noxa. usq ad ultimium inte tempꝰ
milicie cingulo careat. ⁊ absq speꝯ
t pb̃ri non uadant mu stola uł
orario inclusti ⁊ si in itine spoli-¬
antur uł uuln̾antur. aut eccidũtur
ñ stola uestiti. simplici em̃datione
sua soluantur. Si an cum stola tri¬

Expanded text:
ndum canones imponatur aut eres ferventes se expurget. Convictus noxae usque ad ultimum vitae tempus militiae cingulo careat, et absque dant nisi stola vel orario induti. Et si in itinere spoliantur vel vulnerantur, aut occiduntur non stola vestiti, simplici emendatione sua solvantur; si autem cum stola, tri
Abbreviated transcription (Latin):
drianus pp̃ romã uenire ka¬
rolũ regem ad defendendas res
ecclie postulauit. Karolus uero uo¬
mã ueniens papiam obsedit ibiz
relicto exercitu in sc̃a resurrectõne
ab adriano ppͣ rome honorifice sus-¬
ceptus ẽ. Post scãm u̾o resurrectõnẽ
reuersus est papiã cepit desiderium
regem. Demde romam reu̾sus ꝯsti¬
tuit ibi synodũ cum adriano p̃p̃ in

Expanded text:
drianus papa Romanus venire Carolum ad defendendas res Ecclesiae postulavit. Carolus vero Romam veniens, Papiam obsedit, ibique relicto exercitu in sancta resurrectione ab Adriano papa Romae honorifice susceptus est. Post sanctam vero resurrectionem reversus Papiam cepit Desiderium regem, deinde Romam reversus, constituit ibi synodum cum Adriano papa, in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uenatori donant ñ hõi donãt
s arti nequissume. Nam si honio tã-¬
tum eẽt ⁊ uenatorñ eẽt ñ ei donare̾.
honoras in eo uiciũ ñ naturam.

Expanded text:
Qui venatori donat, non homini donat, sed arti nequissimae, nam si homo tantum esset et venator non esset, non ei donares, honoras in eo vitium non naturam.
Abbreviated transcription (Latin):
do prohibetur xp̃ianus leg̾e fig¬
menta poetaꝵ qr ꝑ oblecdam̃ta
fabulaꝵ nimiũ mentẽ excitant
ad incentiua uibidinũ. Non enĩ
solũ thura offerendo demonib im
ꝑ ignorantiã fu̾int excecati alus
ducatũ pr̃are ceꝑint. ⁊̃ ambo in
foueam cadũt. Uñ d̾r in psalmo.
Obscurentꝰ otuli eoꝵ ne uideant

Expanded text:
o prohibetur Christianis legere figmenta poetarum, quia per oblectamenta fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo immolatur daper ignorantiam caecati aliis ducatum praestare coeperint, ambo in foveam cadunt; unde dicitur in Psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant
Abbreviated transcription (Latin):
loco mutet ⁊ mentem. non sibi cre-
ctificare. s largã manũ hẽat. necci¬
tatem pacientib ⁊currat alienam
mopiam suam credat qr si hoc non
bãt: uacuũ ep̃i nom̃ tenet ¶ In

Expanded text:
loco mutet mentem; non sibi solamctificare, sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat. Quia si sic non habet, vacuum episcopi nomen tenet». In
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut quociens cl̾icis ꝯuistiuel con
heticorum atq gentiliũ si forte cause
sue adẽe uoliunt. ⁊ innocentiã suã asse¬
tere intra annũ exꝯmuitatoĩs hoc faci¬
suam purgare ꝯtempsint: nulla eorũ
uox penitus audiatur. Item gelasiꝰ.

Expanded text:
 ut quoties clericis convictis vel confhaereticorum atque gentilium, si forte causae suae adesse voluerint, et innocentiam suam asserere, intra annum excommunicationis hoc facisuam purgare contempserint, nulla eorum postea penitus audiatur. XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
acerdos aut quis alius ĩ or-¬
dine ecc̃astico prouectus si ĩ
eoscelere inueniturꝰ quo abicien¬
dus ꝯprobetur: depositus. prouidẽ¬
cia ep̃i bñ prouiso loco constituat᷑
ubi pecc̃m lugeat ⁊ ult̾ius ñ ꝯmit¬

Expanded text:
acerdos, aut quivis alius in ordinem ecclesiasticum provectus, si in eo scelere inveniatur, quo abjiciendus existat, depositus providentia episcopi bene proviso loco constituatur, ubi peccata lugeat, et ulterius non commit
Abbreviated transcription (Latin):
munioni sociauit scłm gradꝰ con¬
qͥnquennii tempus tribuit. It ex¬
Quib tempoꝵ spa¬
cus a cõione abstineat qui uolun¬
tate uł casu ancillam suam inter

Expanded text:
munioni sociavit secundum gradus connquennii tempus tribuit. Quibus temporum spatiis a communione abstineat quae voluntate vel casu ancillam suam inter
Abbreviated transcription (Latin):
eos acrepisse ñ dubiũ est. ne lũ pere¬
grinis sermonib student capd̃ insti¬
tucõnũ uideantur amittere. Sepe dilec-¬
tionem tuam ad urbem uenisse ac no-

Expanded text:
 accepisse non dubium est: ne dum peregrinis sermonibus student, caput institutionum videantur omittere. 1. Saepe dilectionem tuam ad Urbem venisse ad no
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m muisit ut ex eius manu sacri-¬
lege ⁊secratõnis cõionẽ acciperet at-¬
q per hoc ad prĩs grãm redire mere¬
retur. S uir dõ deditus arriano ep̃o
uenienti exprobrauit ut debuit eiꝰ¬
q a se perfidiam dlignus increpatõi

Expanded text:
um episcopum misit, ut ex eius manu sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpati
Abbreviated transcription (Latin):
uł dyacomi in aliqua gramo-¬
ni cruꝑa riucti fu̾int qua eos a mĩ-¬
stero necc̃e sit remoũi ñ eis manus
tanqͣm pũitentib uł tanqͣm fideli-

Expanded text:
 diaconi in aliqua graviore culpa convicti fuerint, qua eos a ministerio necesse sit removeri, non eis manus tanquam poenitentibus, vel tanquam fideli
Abbreviated transcription (Latin):
aut emunt: sacerdotes ẽẽ nõ
possunt. Uñ scriptũ est. anath̾a dã¬
di. ⁊ anatha accipiendi. ħ est symo¬
maca heresis. Quomͦ gͦ si anacha
sunt ⁊ sũ non st̃ scĩficare alios pos¬
sunt: Et cũ in xp̃i corpore ñ snt:¬

Expanded text:
aut emunt, ‹sacerdotes esse non possunt›; unde scriptum est: »Anathema dandi, anathema accipiendi! Hec est symoniaca heresis«. Quomodo ergo, si anathema sunt, sanctificare alios possunt et cum / in corpore Christ
Abbreviated transcription (Latin):
apłiri dampnatõem hẽbunt. qr fidem cafti¬
is obnoxie niris non fu̾int. qͣnto magis ui¬
due que dei religiositatẽ mutau̾unt cͥmĩe
aclult̾ii notabunt᷑. si deuotõem ꝙ̃ sponte ñ
coaste do obtułunt libidinosa uoluptate
corruppint ⁊ ad scd̃as nuptias tͣnsitũ fece¬
rint.Que ⁊ si molentia irruerite ab aliqͥ
oppresse fu̾int. ac ptea delectatõe libiclinis
ro ꝯsenserint: dampnatione superius dic¬
ta. teneantur obnoxie. De talib ait apłs.
Cum .ii. luxutiate fi̾unt: nub̾e in xp̃o uo
lunt. hñtes dampnatõem qr pͥnam fidẽ

Expanded text:
Apostolum damnationem habeant: quia fidem castiviris obnoxiae fuerint, quanto magis viduae quae Dei religiositatem mutaverunt, crimine adulterii notabuntur, si devotionem quam sponte nec coacte Deo obtulerunt libidinosa voluntate corruperint, atque ad secundas nuptias transitum fecerint? Quae et si violentia irruente ab aliquo oppressae fuerint, ac postea delectatione libidinis ro consenserint, damnatione superius dicta teneantur obnoxiae. De talibus ait Apostolus: Cum enim luxuriatae fuerint, nubere in Christo volunt, habentes damnat
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis pͥmium: ita ⁊ maiori obsuã¬
tia ⁊ preceptione tustocdiendum ẽ ut si que
iudue qͣntumlib adhuc in minorib ãnis
posite ⁊ inmatura etate auiro relicte: se de¬
nosunt d̾o: ⁊ ueste laicali abiecta: sb̾testĩo

Expanded text:
astitatis praemium, ita et majori observantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quantumlibet adhuc in minoribus annis positae et matura aetate a viro relictae, se devoverunt Domino, et veste laicali abjecta sub testimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓse. s testimoniũ ꝯtra se. Nulli est a
efficitur xp̃i. nec alienari ab illiꝰ panis
salicis q ꝯsortio ⁊̃ si anqͣm pariẽ illũ co¬
medat calicẽq bibat. de hoc seculo migͣ
mentiquippe illius ꝑticipatõe acbene¬
ficio ñ priuabit᷑ q̃n in se hoc quod illd̾
sacͣmentum significat iuẽit. It in ł¬

Expanded text:
se, sed testimonium contra se. Nulli est alnec alienari ab illius panis calicisque consorcio, etiamsi antequam panem illum comedat et calicem bibat, de hoc seculo in uncedat. Sacramenti quippe illius participatione ac beneficio non privatur, quando ipse hoc, quod illud sacramentum significat, invenit. Ne i
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ quod accepiniꝰ nos sumꝰ. Recordam̃i
⁊ uos ñ fuistis ⁊ creati estis. ⁊ ad aream
clñcam ꝯportati estis laboribus bonum
.i. ad ãnuntiancłũ enͣngłm triturati efti
q̃n cathecumini deferebamin in orieo s̾¬
uabamini nõia ur̃a declistis. cepistis mo¬
li ieuiniis exorcismis. post ea ad aquã uẽi¬
stis. ⁊ ꝯsꝑsi estis.⁊ panis clñs factiestis. ecce
quod accepistis. Quomodo gͦ unũ uidetis
tenendo unam fidem unam spem incluu¬
diam caritatẽ ħetici q̃n hoc accipiunt sacͣ¬
m̃tum testĩm ꝯͣ se accipuit quiailli que¬
runt cliuisionẽ cũ panis iste iuidic unita¬
tẽ. sic ⁊ uinũ ĩ multis racenuis fuit ⁊ mo¬
do uinũ est. unũ est ĩ sua natiuitate ca¬
lixẽ p̾ p̾ssuram torcularis. ⁊ nos post illa
cumuos estis. Simul .n. ħ sumimus si¬
mul ħ̾bibuus: qr simul uiuimꝰ. Itẽ in
s̃mone de infantib. Ita cdñs ñr iħs xp̃c noꝰ¬

Expanded text:
ius, quod accepimus nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis, ad aream Dominicam comportati estis, laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium triturati estis. Quando catechumeni deferebamini, in horreo servabamini, nomina vestra dedistis, coepistis moli jejuniis et exorcismis: postea ad aquam venistis, et conspersi estis, et panis Dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtitenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt em. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa scum vos estis, simul enim hoc sumimus, simul bibimus, quia simul vivimus. Item in sermone De infantibus. Ita Dominus no
Abbreviated transcription (Latin):
puritate dicat. est ẽ. nõ. ñ. S si ẽ aliquid
qd sͥ obiciatur ꝓut iudicau̾int. qͥ eiusdẽ¬
st̃ orclinis. aut̃ corrigatur aut expurget᷑
De codem.

Expanded text:
non non. Sed si est aliquid, quod sibi objiciatur, prout judicaverint qui ejusdem ordinis sunt, aut corrigatur, aut expurgeturDe eodem.
Abbreviated transcription (Latin):
qr tp̃alia pẽitus abicũit ne eoꝵ occasionibꝰ
legib imꝑatoꝵ obnoxii teneant᷑. Talibuꝰ
no a terrenis exactõibꝰ ub̃i tũt. ita ut dr̃e
ualeant. cenit princeps huiꝰ mũli ⁊ ĩ nob̃
ñ h̃t quicꝙͣ. Porro aliist qui ñ ꝯtenti deci¬
mis ⁊ primiciis preclia iullas ⁊ castella ⁊
cuuitates possidẽt ex quibꝰ cesari debẽt tͥbu¬
ta: nisi impiali renignitate ĩmũitatem

Expanded text:
ralia penitus abiciunt, ne eorum occasione legibus / imperatorum obnoxii teneantur. Et talibus no a terrenis actionibus liberi sunt, ita ut dicere valeant: Venit princeps mundi huius et in nobis non habet quicquam. Porro alii sunt, qui non contenti decimis et primiciis predia, villas et castella et civitates possident, ex quibus Cesari debent tributa, nisi imperiali benignitate immunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uidam sacerdos sortilegus et
te temporis canonibꝰ prefixa Prim̃ q̃ritur
qui sunt sortilegi. Scd̾o an sit pc̃em ẽẽ sorti¬
legumTercio: a quib gñs cliuinationis
sumpsit oxordium. Quarto quot sũt gn̾a
cliuinationis. Quinto: an sortilegi uel
diuini sint exomuicandi: si cessare nolũ¬
int. Sexto an excõicatꝰ ab ep̃o possit recc̃ci¬
hari a pb̃ro illo ĩ consulto Septuno: si in¬
orientib est inlicenda pñia sb̾qͣntitate tẽ¬

Expanded text:
uidam sacerdos sortilegus essmporis canonibus praefixa. Hic primum quaeritur, qui sint sortilegi? Secundo, an sit peccatum esse sortilegum? Tertio, a quibus genus divinationis sumsit exordium? Quarto, quot sint genera divinationis? Quinto, an sortilegi vel divini sint excommunicandi, si cessare noluerint? Sexto, an excommunicatus ab episcopo possit reconciliari a presbytero, illo inconsulto? Septimo, si morientibus est indicenda poenitentia sub quantitate tem
Abbreviated transcription (Latin):
estes absz ulla infamia aut
suspitõne uł manifestama¬
cula ⁊ uere fidei plenitudĩe inftru¬
cti ẽẽ debent ⁊ tales quales ad sac̃
possũt neq ĩ eos testificari qui
ad eundem ñ debent uł possunt

Expanded text:
stis, absque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula et verae fidei pleniter instructi esse debent; et tales, quales ad sacerpossunt, nec in eos testificari, qui ad eundem non debent nec possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dũ admittunt ad eundẽ accusan-¬
dũ admitti possũt. Cum gͦ oues
nt adu̾sus pastorẽ suũ testimoni¬
um ferant ⁊ ut ip̃m sipossunt re¬
p̾hendant admittantur. patet ꝙ
subditi possunt accusare prelatos
suos. ¶Hus ita respondet᷑. ⁊pistꝰ
q̃mis ẽẽt pastor suaꝵ ouiũ quas
uerbo ⁊ exemplo pascebat. tñ quã¬
tũ ad officõꝵ distributõnẽ ex qua
hodie in ecc̃a alii presunt alus¬

Expanded text:
em accusandum admitti possunt. Quum ergo oves, ut adversus pastorem suum testimonium ferant, et ut ipsum si possunt reprehendant, admittantur, patet, quod subditi possunt accusare praelatos suos. § 2. His ita respondetur: Christus, quamvis esset pastor suarum ovium, quas verbo et exemplo pascebat, tamen quantum ad officiorum distributionem ex qua hodie in Ecclesia alii praesunt al
Abbreviated transcription (Latin):
stituti ad suꝑiorẽ ascend̾e ñ posst̃
ĩ suꝑiorib agentes accusare nõ
debent. ¶Ecce ostensũ est quid
respondeat auctoritatib ⁊ argu¬
mentis quib subditi ab accusa¬
tione prelatoꝵ uidebant᷑ repellen¬
di. Nũc demonstrand̾̃ est. Quib
rõnib probant᷑ recipiendi ⁊ quid
ꝯtͣ respondeat᷑ aprelatis . xp̃c quie¬

Expanded text:
stituti ad superiorem ascendere non possunt, in superioribus agentes accusare non debent. § 1. Ecce, ostensum est, quid respondeatur auctoritatibus et argumentis, quibus subditi ab accusatione praelatorum videbantur repellendi. Nunc demonstrandum est, quibus rationibus probentur recipiendi, et quid contra respondeatur a praelatis, C