comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus scd̃m analogiam alioꝵ
unius cuiꝰq rei dequa pͥ¬
dicatur. sine ullo tp̃aal
motu designat.⁊ ideo sul
stantiuũ uocatur. tale.

Expanded text:
tus, secundum analogiam aliorum uniuscujusque rei, de qua praedicatur, sine ullo temporali motu designat, ideo etiam substantivum vocatur. Tale
Abbreviated transcription (Latin):
rationis otextio uit̾¬
rumꝑetur. hoꝵ duoꝵꝵ
sp̃aliter d̾r filius. qr
unus primus inder
patriarchas. alt̃ inc̾
impleri.

Expanded text:
rationis contextio interrumperetur. Horum duorum specialiter dicitur Filius: quia unus primus inter patriarchas, alter inter impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
incipit abexordio pro¬
finem libri hocagit᷑.
ut qui ex hac genera¬
tione est natus deus
⁊ homo intelligat᷑.

Expanded text:
incipit ab exordio profinem libri haec agitur, ut qui ex hac generatione natus est, Deus et homo intelligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitate conformes. Quod quide
& adipsam resurrectionẽ corpoꝵ ꝑtin&
Si autem &iam in his uerb qua forma resur¬
rectura sit corpora sum ammoniti: sicut
illa mensura ita & ista conformatio non
quantitatis intellegenda .ẽ. sed &tatis
Resurgent itaq om̃s tãmagni corpore
quamuł erant uł futuri erant &ate iuue¬
nali quamuis niħ oberit: &iam sierit
in fantilis uł senilis corporis forma ubi
nec mentis nec ipsius corporis ulla semanebit
infirmitas Vnde &iam siquis in eo corporis
modo in quo defunctus .ẽ. resurrec turũ
unum quemq contendit: Non .ẽ. cumillo
laboriosa contradictione pugnandũ:¬

Expanded text:
inmortalitate conformes; quod quidem inmortalitate conformes; quod quidem et ad ipsam resurrectionem corporum pertinet. Si autem etiam in his uerbis, qua forma resurrectura sint corpora, sumus admoniti, sicut illa mensura,_ ita et ista conformatio non quantitatis intellegenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes tam magni corpore, quam uel erant uel futuri erant aetate iuuenali; quamuis nihiloberit, etiamsi erit infantilis uel senilis corporis forma, ubi nec mentis, nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. Unde etiam si quis in eo corporis modo, in quo defunctus est, resurrecturum unumquemque contendit, non est cum illo laboriosa contradictione pugnandu
Abbreviated transcription (Latin):
omnium ꝑ fectione membrorũ & atis eiꝰ
m̃ sura conpleatur. aut si hoc de
se surrectione corporum dictũ.ẽ. sic
accipiamꝰ dictum ut nec in fra nec ultra
iuuenalem formam resurgant corpora
mortuorum: sed in eiꝰ &ite & robore usq
adquam xp̃m hic ꝑuenis se cognouimus
Circa xxx. quippe anuos definier̃ eẽ &ia
scłi huius doctis simi homines iuuentutẽ.
quȩ cum fuerit spatio ꝓprio terminata
inde iam hominem in detrim̃ta uergere
grauioris ac senilis &atis. & ideo ñ. cẽ
dictũ inm̃ surã corporis uł inm̃ suram
nis xp̃i. Illud &iam quodait p̃destinatos
conformes fieri imaginis filiidi: potest
scđm interiorem hominem intellegiunde
nob alio locodicit. Noliteconformari
huic scło sedreforiamini Innouitate
m̃tis urȩ. Vb i ergo reformam̃ ne confor¬
mem huic scło: ibi conformam᷑ dĩ filio
Potest & sic accipi: utquem ammodum
nob ille mortalitate : ita nos illi efficiam

Expanded text:
omnium perfectione membrorum aetatis eius omnium perfectione membrorum aetatis eius mensura compleatur, aut, si hoc de resurrectione corporum dictum est, sic accipiamus dictum, ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetate et robore, usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus — circa XXX quippe annos definierunt esse etiam saeculi huius doctissimi homines iuuentutem, quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis — et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram i Dei. Illud etiam, quod ait praedestinatos conformes imaginis filii Dei. potest et secundum interiorem hominem intellegi unde nobis alio loco dicit: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae; ubi ergo reformamur, ne conformemur huic saeculo, ibi conformamur Dei filio; potest et sic accipi, ut, quem ad modum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur
Abbreviated transcription (Latin):
quidixit necca pillũ captiis eẽ. periturũ
Creatoriutiq quacreauit cuncta denihilo
quomodo de. eẽ poss&. Vnde adder&
quod addendũ eẽ mirus artifex noss&:
mortuus e. resurrex̃. nec fas .ẽ. dicese
cum resurrectionis omnium tẽpusu ene¬
rit accessurã corporiei eã mag nitudi¬
nem quãnon habuit. quando in ea dis¬
cipulis inqua illis erat notus appareat .
ut longis simis fier& aqualis. Siaute
dixerimꝰ addomini corporis modum &iã
quorumq maiora corpora redigenda
peribit demultorũ corporib plurimum
cumipse neccapillũ periturũ. eẽ ꝓmiserit
Restatergo ut suam recipiat quisq msurã
quã uł habuit iniuuentute &iam si senex
.ẽ. mortuus uł fuerat habiturus si . ẽ. ante
de functus. Atq illud quod cõmemor aũ
apłs demensura ȩtatis plenitudinis xpĩ
aut ꝓpter aliud intellegam dictũ eẽ. ld ÷
utilli capiti impopulis xpianis accedente

Expanded text:
qui dixit nec capillum capitis esse periturum, qui dixit nec capillum capitis esse periturum, Creatori utique, qui creauit cuncta de nihilo, quo modo deesse posset unde adderet quod addendum esse mirus artifex nosset? mortuus est, resurrexit nec fas est dicere, cum resurrectionis omnium tempus uenerit, accessuram corpori eius eam magnitudinem, quam non habuit, quando in ea discipulis, in qua illis erat notus, apparuit, ut longissimis fieri possit aequalis. si autem dixerimus ad domini corporis modum etiam quorumcumque maiorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse nec capillum periturum esse promiserit. restat ergo, ut suam recipiat quisque mensuram, quam uel habuit in iuuentate, etiam si senex sit mortuus, uel fuerat. habiturus, etiam si est ante defunctus, atque illud quod commemorauit apostolus de mensura aetatis plenitudinis Christi, ant propter aliud intellegamus dictum esse, id est ut illi capiti in populis christianis accedente
Abbreviated transcription (Latin):
infantimoriui: ꝑ fecta quantitas sui
corporis Perfecto quippe infanti:
deefe utiq ꝑfectio magnitudinis corpora¬
lis quacum accesserit statura iam longi¬
or . eẽ. non possit hunc ꝑ fectionis modũ:
sic habent om̃s uttum illo concipiantur
atq nascantur: sedhabent in ratione Ñ
mole sicut ipsa membra om̃a iam sunt
latenter in semine: cum &iã natis ñnulla
adhuc desint sicut dentes. acsiquid eiꝰ modi
Inqua ratione unius cuiusq materiȩ indi¬
ta corporali : iam quodã modo. utita dicã
liciatũ uidetur. eẽ. quod nondũ ẽ. immo
quodlat&: sed accessu temporis erit ułpo¬
tius apparebit. In hacergo infansiam
breuis autlongus .e. quibreuis longus¬
ue futurus e. Scđm hanc rationẽ ꝓfecto
in re surrectione corporis decrim̃ta cor¬
poris nontimemꝰ: quia & siequalitas futura
nitudines ꝑuenirent neilli quim aximi
fuerunt minꝰ haberent aliquid instatura
quod eis contra sententiam xp̃iperir&.

Expanded text:
infanti mortuo perfecta quantitas sui infanti mortuo perfecta quantitas sui corporis; perfecto quippe infanti deest utique perfectio magnitudinis corporalis, quae cum accesserit, iam statura longior esse non possit. Hunc perfectionis modum sic habent omnes, ut cum illo concipiantur adque nascantur; sed habent in ratione, non mole; sicut ipsa membra omnia iam sunt latenter in semine, cum etiam natis nonnulla adhuc desint, sicut dentes ac si quid eius modi. In qua ratione uniuscuiusque materiae indita corporali iam quodam modo, ut ita dicam, liciatum uidetur esse, quod nondum est, immo quod latet, sed accessu temporis erit uel potius apparebit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis longusue futurus est. Secundum hanc rationem profecto in resurrectione corporis detrimenta corporis non timemus, quia. etsi aequalitas futura nitudines peruenirent. ne illi, qui maximi fuerunt, minus haberent aliquid in statura, quod eis contra sententiam Christi periret,
Abbreviated transcription (Latin):
uis nonuideam quomodo ad eosnꝑti¬
neat resurrectio mortuorum sinonex¬
imuntur denumero mortuorũ. autenĩ
nonoms mortui resurgent &er alique
humane animȩ sine corporib in aeter¬
num quaetor pora humana quãuis intra
iuscera materna gestarunt. aut siom̃s
animȩ humane recipient resurgentia
sua corpora quehabuer ubicũq uiuen¬
tia & morientia reliquerunt: non in¬
uenio quem admodum dicã ad resurrec¬
tionem non ꝑtinere mortuorũ quoscũq
mortuos &iam inuteris matrum Sedutru¬
lib& dchisquisq sentiat quod deiamnatis
infantib dixerimꝰ. hoc&iam dellis in¬
tellegendũ.e. si resurgent Quidergo
quamortui : sed quodeis tardius acces su¬
rum erat. tempore : hoc sunt illi dĩopese
miro atq celerrimo recepturi Insenten¬
tia quippedñi inquaait. capillus capi¬
tisuri non peribit: dictam . ẽ. non defu¬
turũ eẽ. quod fuit Non autẽ negatũ ÷
ad futurũ. eẽ. quod defuit Defuit aute

Expanded text:
uis non uideam quo modo ad eos non pertiuis non uideam quo modo ad eos non pertineat resurrectio mortuorum, si non eximuntur de numero mortuorum. Aut enim non omnes mortui resurgent et erunt aliquae humanae animae sine corporibus in aeternum, quae corpora humana, quamuis intra uiscera materna, gestarunt; aut si omnes animae humanae recipient resurgentia sua corpora, quae habuerunt, ubicumque uiuentia et morientia reliquerunt, non inuenio quem ad modum dicam ad resurrectionem non pertinere mortuorum quoscumque mortuos etiam in uteris matrum. Sed utrumlibet de his quisque sentiat., quod de iam natis infantibus dixerimus, hoc etiam de illis intellegendum est, si resurqua mortui, sed quod eis tardius accessurum erat tempore, hoc sunt illo Dei opere miro adque celerrimo recepturi? In sententia quippe Domini, ubi ait: Capillus capitis uestri non peribit, dictum est non defuturum esse quod fuit, non autem negatum est adfuturum esse quod defuit. Defuit autem
Abbreviated transcription (Latin):
tio difficillima illa ꝓponitur: incuius
carnem rediturasit caro quacor pus alte¬
rius uescentis humana uiscera fame
conpellente nutritur Incarnem quippe
conuersa .ẽ. eius quitalib uix̃ dem̃tis:
& ea quamacies ostenderat detrimenta
supplcuit. utrum ergo illi redeat ho¬
mini cuius caroprius fuit anilli potius
cuius postea facta .e. Ad hoc ꝑcunctant᷑
ut fidem resurrac tionis illudant. ac
sic anime humane aut alter nantes
sicut plato ueras infelicitates falsasq
promittant beatitudines Aut post
multas itidem ꝑdiuersa corpora reuo¬
lutiones. aliquando tam̃ sicut porphy¬
rius finire mistrias & ad eas nũquam
redire fateantur : nontantũ corpus
habendo immortale sed corp̾ omne fu¬
parte contraria medigerente mihiui¬
dentur opposita : miseri cordiadimcis
nisibus opemferente: Res pondeam ab¬
ortiuos fetus quicumiam uixissent in
utero ubi sunt mortui resurrecturos ut
affirmare itanegare non audeo: quã¬

Expanded text:
tio difficillima illa proponitur, in cuius tio difficillima illa proponitur, in cuius carnem reditura sit caro, qua corpus alterius uescentis humana uiscera fame conpellente nutritur. In carnem quippe conuersa est eius, qui talibus uixit alimentis, et ea, quae macies ostenderat, detrimenta subpleuit. Utrum ergo illi redeat homini cuius caro prius fuit, an illi potius cuius postea facta est, ad hoc percontantur, ut fidem resurrectionis inludant ac sic animae humanae aut alternantes, sicut Plato, ueras infelicitates falsasque promittant beatitudines aut post multas itidem per diuersa corpora reuolutiones aliquando tamen eam, sicut Porphyrius, finire miserias et ad eas numquam redire fateantur; non tamen corpus habendo inmortale, sed corpus omne fuparte contraria me digerente mihi uidentur obposita, misericordia Dei meis nisibus opem ferente respondeam. Abortiuos fetus, qui, cum iam uixissent in utero, ibi sunt mortui, resurrecturos ut adfirmare, ita negare non audeo; quam
Abbreviated transcription (Latin):
equales om̃s erunt: nonutiq aliim acri
alii pingues erunt: acced& ergo aluis
aliquid. aluis minuetur. Ac ꝑ hoc non qđ
erat recipiendum : sed alicubi adden¬
dum .e. quod non fuit: & alicubi ꝑden¬
dum quod fu. it Deipsis &iã corrupti¬
onib & dilapsionib corpoꝵ mortuoꝵ
Cum aliud uertat inpuluerem. in auras
aliud ex aletur: sint quosignis ab sumit
nau fragio ułquib cũq aquis.
ita quidam pereant ut eorum carnes in humo¬
rem putredo dissoluat. Nonmediocriter
ꝑ mouentur : at queomnia ista recolligi in
carnem & redintegrari posse non credunt
consectantur &iam quasq feditates &
uitia: siue accedant siue nascantur
Vbi& monstrosos partus cum horrore atq
in risione cõmemorant: & roquirunt.
quęnam cuiusque deformitatis resuri¬
rectiosit futura sienimniħ tale redire
in corpus hominis dixerimꝰ. responsionẽ
ros. eẽ. p̃sumunt. Sed interhȩc om̃a ques¬

Expanded text:
aequales omnes erunt, non utique alii macri, aequales omnes erunt, non utique alii macri, alii pingues erunt. Accedet ergo aliis aliquid, aliis minuetur; ac per hoc non, quod erat, recipiendum, sed alicubi addendum est, quod non fuit, et alicubi perdendum, quod fuit. De ipsis etiam corruptionibus et dilapsionibus corporum mortuorum, cum aliud uertatur in puluerem, in auras aliud exhaletur, sint quos bestiae, sint quos ignis absumit, naufra. gio uel quibuscumque aquis ita quidam pereant, ut eorum carnes in umorem putredo dissoluat, non mediocriter permouentur adque omnia ista recolligi in carnem et redintegrari posse non credunt. Consectantur etiam quasque foeditates et uitia, siue accidant siue nascantur, ubi et monstrosos partus cum horrore adque inrisione commemorant, et requirunt, quaenam cuiusque deformitatis resurrectio sit futura. Si enim nihil tale redire in corpus hominis dixerimus, responsionem ros esse praesumunt. Sed inter haec omnia quaes
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc quisq recipi& quod hic habuit
Siaute quod ait apłs occur suros nosom̃s¬
inmensuram aetatis plenitudinis xpĩ.
& illud alterum. quos p̃deftinauit con¬
formes fieri imaginis filu sui. sic intelle¬
gendum .e. ut statura & modus corpo¬
ris. xp̃i omnium qui in regno ei erunt
hum a norum corporum sit futurus. mul¬
iam erit. capillus capitisuri non peribit
sideipsa corporis quantitate tãmultu
peribit: quamuis & de ipsis capillipossit
inquiri. utru redeat quicquid tondentib
decidit. Quodsi rediturũ . e. quis nonex¬
horreat illa deformitatẽ.: Nam hoc &
deun guib uidetur necessario secuturũ
utredeat tamultum quod corporis cura¬
ratio desecuit &ubierit decus quodcer¬
te maius quã inista ee. corruptione
potuit in illa immortalitate. cẽ. debebit
Si autem non redibit. ergo peribit. Quomo¬
do igitur inquiunt capillus capitis non
peribit. dema ciequoq uł pinguedine¬
corporis similiter disputant. Nam si

Expanded text:
si hoc quisque recipiet, quod hic habuit. si hoc quisque recipiet, quod hic habuit. Si autem, quod ait Apostolus, occursuros nos omin mensuram aetatis plenitudinis Christi ; et illud alterum, Quos praedestinavit conformes imaginis Filii sui , sic intelligendum est, ut statura et modus Christi corporis omnium qui in regno ejus erunt, humanorum corporum sit futurus: Mul ubi jam erit, Capillus capitis vestri non peribit, si de ipsa corporis quantitate tam multum peribit? Quamvis et de ipsis capillis possit inquiri, utrum redeat quidquid tondentibus decidit. Quod si rediturum est, quis non exhorreat illam deformitatem? Nam hoc et de unguibus videtur necessario secuturum, ut redeat tam multum quod corporis curatura desecuit. Et ubi erit decus? quod certe majus, quam in ista esse corruptione potuit, in illa jam immortalitate esse debebit. Si autem non redibit, ergo peribit: quomodo igitur, inquiunt, capillus capitis non peribit? De macie quoque uel pinguedine similiter disputant. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
pora nr̃a talia ut &iam incelo possint
habitare p̃scribant: sed scrupulo sissi
me que rere & fidem qua credimꝰ resur¬
rec turam carnẽ. ita querendo assolent
in ridere : utrum foetus abortiui resurgar
qualia futura sint omnib andiuersa
corporum quantitates: Si aenĩ equalitas
erit corporum undehabebt quod hic non
habuerunt In mole corporis illi abortiui.
si resurgent & ipsi: autsinon resurgent.
quia nec nati sunt sedeffusi : eandequȩsti¬
onem de paruulis uersant. undeillis m̃ sura
corporis quamnunc defuisse uidemus
accedat cum in hac etate moriuntur
N equeenim dicturi sum eosnonre surrec
turos quiñ solum generationis: uerũ &iã
regenerationis capaces sunt. deinde in¬
terrogant queadmodum ipsa ȩqualitas
habitura sit Sienim tãmagni & tam lon¬
gierunt om̃s. quã fuerunt quicũ que
hic fuerunt maximi atq longis simi
non solum deparuulis sed deplurimis q̃r̃.
undeillis accessurũ sit quod hic defuit

Expanded text:
pora nostra talia, ut etiam in caelo possint pora nostra talia, ut etiam in caelo possint habitare, praescribame quaerere et fidem, qua credimus resurrecturam carnem, ita quaerendo adsolent inridere: utrum fetus abortiui resurgantqualia futura sint omnibus an diuersae corporum quantitates. Si enim aequalitas erit corporum, unde habebunt quod hic non habuerunt in mole corporis illi abortiui, si resurgent et ipsi? Aut si non resurgent, quia nec nati sunt, sed effusi, eandem quaestionem de paruulis uersant, unde illis mensura corporis, quam nunc defuisse uidemus, accedat, cum in hac aetate moriuntur. Neque enim dicturi sumus eos non rturos, qui non solum generationis, verum etiam regenerationis capaces sunt. Deinde interrogant, quem modum ipsa aequalitas habitura sit. Si enim tam magni et tam longi erunt omnes, quam fuerunt quicumque hic fuerunt maximi atque longissimi, non solum de parvulis, sed de plurimis quaerunt, unde illis accessurum sit, quod hic defuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nec inimo posse. eẽ quod summi est
Sicutergo nullũ putant uł .cẽ. uł futura
eẽ. terrȩ particulã incelo. ita nullã par¬
ticulam uidere debiumꝰ ignis interra
Nunc uero non solum interris. ueru&iam
subterrisita ẽ. ut eum eructent uestices
nem interra. & eũna sci uidem exterra:
quando quidem & delignis & delapidib
nascitur : quae sunt corpora sinedubitati¬
one terrena Sedillenquiunt ignis . ẽ.
tranquillus purus in noxius sempit̃ ñ.
Ifteautẽ. turbidus fumeus corruptibilis
atq corruptor: nec tam̃ corrumpit
montes in quib iugiter aestuat cauer¬
nasq terrarum. Uerum estosit illi ifte
dissimilis. utterrenis habitationibus
congruat. Curergo nolunt uttreda¬
mus natura corporum terrenoꝵ. aliquan¬
do incorruptibilem factã cęlo conuenien¬
tem futuram sicut nunc ignis corrupti¬
bilis hisconuenit terris nihigitur affe¬
runt exponderib atq ordine elemtoꝵ
undeomni potentidõ quominꝰ faciat cor¬

Expanded text:
nec in imo posset esse quod summi est. nec in imo posset esse quod summi est. Sicut ergo nullam putant uel esse uel futuram esse terrae particulam in caelo, ita nullam particulam uidere debuimus ignis in terra. Nunc uero non solum in terris, uerum etiam sub terris ita est, ut eum eructent uertices nem in terra et eum nasci uidemus ex terra; quando quidem et de lignis et de lapidibus nascitur, quae sunt corpora sine dubitatione terrena. Sed illetranquillus, purus, innoxius, sempiternus: iste autem turbidus, fumeus, corruptibilis atque corruptor. Nec tamen corrumpit montes, in quibus jugiter aestuat, cavernasque terrarum. Verum esto, sit illi iste dissimilis, ut terrenis habitationibus congruat: cur ergo nolunt ut credamus naturam corporum terrenorum aliquando incorruptibilem factam caelo conuenientem futuram, sicut nunc ignis corruptibilis his conuenit terris? Nihil igitur adferunt ex ponderibus adque ordine elementorum, unde omnipotenti Deo, quominus faciat cor
Abbreviated transcription (Latin):
terram sepe inuenim : quid enĩ uolunt
eẽ. a quo sas nubes inter quas & maria
aer medius repperitur : quonã quȩso
dem̃torum pondere atq ordine efficit᷑
ut torrentes uiolentis simi atq undosis¬
simi antequã sub aere interris currant
suꝑ acra in nubib pendeant: curdeniq
aor est medius inter suma celi & nudater¬
rarum quaquauersum orb extenditur
silocus eius intercȩlum & aquas sicut a¬
quarum inter ipsum. & terras. ẽ consti¬
tutus: postremo suta e. dem̃torũ ordo
dispositus : ut siđm platonem duobus
medis idaer. & aqua. duo extrema
id ẽ ignis: & terra iungantur cęliqueob¬
tineat ipse sumilocum. hec aute imiue¬
lut fundaminis mundi : &ideo incelo eẽ
non potest terra: cur &ipseignis int̃ra.
scđm hanc quippe rationem itasta duo
elementa in locis ꝓprusimo acsũmo t̃ra
&ignis eẽ debuer̃ : utquẽ ammodum
nolunt in suo eẽ posse quodimi ẽ. ita

Expanded text:
terram saepe inuenimus? Quid enim uolunt terram saepe inuenimus? Quid enim uolunt esse aquosas nubes, inter quas et maria aer medius reperitur? Quonam, quaeso, elementorum pondere adque ordine efficitur, ut torrentes uiolentissimi adque undosissimi, antequam sub aere in terris currant, super aera in nubibus pendeant? Quur denique aer est medius inter summa caeli et nuda terrarum, quaqua uersum orbis extenditur, si locus eius inter caelum et aquas, sicut aquarum inter ipsum et terras est constitutus? Postremo si ita est elementorum ordo dispositus, ut secundum Platonem duobus mediis, id est aere et aqua, duo extrema, id est ignis et terra, iungantur caelique obtineat ille summi locum, haec autem imi uelut fundaminis mundi. et ideo in caelo esse non potest terra: quur est ipse ignis in terra? Secundum hanc quippe rationem ita ista duo elementa in locis propriis, imo ac summo, terra et ignis esse debuerunt, ut, quem ad modum nolunt in summo esse posse quod imi est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ suorum : ꝓfectomagnũ illud ẽ. qđ
uarro cõmemorat uestale uirginẽ cũ pe¬
riclitaretur descupro fadsa sus pitione
cribrum implesse aqua detrberi: & ad
suos indices nulla eiꝰ ꝑstillante partepor¬
tasse Quisaque ponđ supra cribrũ
tenuit. quiftot cauernis patentibus
niħ in deinterram caderepmisitꝰ. respon¬
suri sunt: aliquis ds̃ aut aliquis demon
Sids̃ num quidmaior .s̃. dõ qui fecit
hunc mundum : sidemon nũquid poten¬
tior .e. angelo qui dõ seruit a quo factꝰ :
munđ: Siergo ds̃ minor uel angelus
uł demon potuit pond. humidielem̃ti
sic suspendere. ut aquarũ uideatur
mutata fuisse natura : Ita neds̃ omps
qui om̃a ipsa creauit elem̃ta: terreno
corpori. graue ponđ auferre ñ poterit
ut in eodem dem̃to habit& uiuificatũ
corp in quouoluerit uiuificans sp̃s. de¬
inde cum aera medium ponat int̃ ignẽ
desuꝑ & aquã subter quid .ẽ. quodeũ
inter aquam & aquam &int̃ aquam &

Expanded text:
deorum suorum profecto magnum illud est, quod deorum suorum profecto magnum illud est, quod Varro commemorat, Vestalem uirginem, cum periclitaretcribrum inplesse aqua de Tiberi et ad suos iudices nulla eius parte stillante portasse. Quis aquae pondus supra cribrum tenuit? Quis tot cauernis patentibus nihil inde in terram cadere permisit? Responsuri sunt: \'Aliquis deus aut aliquis daemon.\' Si deus, numquid maior est Deo, qui fecit hunc mundum? Si daemon, numquid potentior est angelo, qui Deo seruit, a quo factus est mundus? Si ergo deus minor uel angelus uel daemon potuit pondus umidi elementi sic suspendere, ut aquarum uideatur mutata fuisse natura: itane Deus omnipotens, qui omnia ipsa creauit elementa, terreno corpori graue pondus auferre non poterit, ut in eodem elemento habitet uiuificatum corpus, in quo uoluerit uiuificans spiritus? Deinde cum aera medium ponant inter ignem desuper et aquam subter, quid est quod eum inter aquam et aquam et inter aquam et
Abbreviated transcription (Latin):
illud quodiam dixi. superius &iã istum
considerantes atque tractantes elem̃¬
torum ordine quo confidunt. non in¬
ueniunt quoddicant: Sic .ẽ. enim hinc
sur sum uersus. terra prima. aqua scđa
tertius aer. quar tũ cęlum: ut supomnia
sit anime naturc Nam & aristoteles
quintũ corpꝰ eam dix̃it. eẽ: & platonullũ
Si quintũ e& certe superius e& ceteris
cum uero nullũ .ẽ. multo magis superat
oma Interreno ergo quid facit corpore
inhac mole quid agit subtilior õnib
In hoc pondere quidagit leuior omnib
In hac tarditate quidagit celeriorõnib
Itaneꝑ huius tam excellentis naturȩ me¬
ritum. non poterit efficiutcorp̾eiꝰ lai&
t̃renorum deprimere animas deor sũ.
aliquando & animȩ leuare sur sum
terrena corpora nonualebt̃: lamsi adcoꝵ
miracula ueniamꝰ quȩ facta adussuis
opponunt martrrib nns. non ne&iam
ipsa ꝓ nob facere & nob repperient᷑ õnino
ꝓficere: Namuter magna miracula

Expanded text:
illud, quod dixi superius, etiam istum illud, quod dixi superius, etiam istum considerantes adque tractantes elementorum ordinem, quo confidunt, non inueniunt omnino quod dicant. Sic est enim hinc sursum uersus terra prima, aqua secunda, tertius aer, quartum caelum, ut super omnia sit animae natura. Nam et Aristoteles quintum corpus eam dixit esse et Plato nullum. Si quintum esset, certe superius esset ceteris; cum uero nullum est, multo magis superat omnia. In terreno ergo quid facit corpore? In hac mole quid agit subtilior omnibus? In hoc pondere quid agit leuior omnibus? In hac tarditate quid agit celerior omnibus? Itane per huius tam excellentis naturae meritum non poterit effici, ut corpus eiusterrenorum deprimere animas deorsum, aliquando et animae leuare sursum • terrena corpora non ualebunt? Iam si ad eorum miracula ueniamus, quae facta a dis suis obponunt martyribus nostris, nonne etiam ipsa pro nobis facere et nobis reperientur omnino proficere? Nam inter magna miracula
Abbreviated transcription (Latin):
porib hominũ non poterit donare uir¬
tutem qua &iam in sũmo celo habitare
ualebuntꝰ Animalia quoq ipsa terrena
quauolare nompossunt in quib: & homi¬
nes sunt. sicut subaqua pisces que sunt
aquarum animalia: ita subt̾ra uiuere
debuerunt Cur ergo non saltim descđo
id .e. deciquis sedde dem̃to t̃tio t̃renũ
animal carpit hanc uitam. quare cũ
ꝑtineat adterram in scđo quod suꝑt̃rã .ẽ.
elemto uiuere. si cogat᷑ continuo suffo¬
catur & utuiuati uiuit intertio. Aner¬
rat ordo dem̃torum uel potius ninnatu¬
ra rerum sedinistorum argum̃ tationib
defecit: Omitto dicere quodiamint̃tio
decimo libro dixi: quã multa grauia
terrena sint corpora. sicut pbumbum :¬
& formam. tamen abartifice accipiant
quanatare ualeant suꝑ aquã : &utaccipi¬
at qualitatem corp̃ humanũ qua ferri
inclum & eẽ. possit incȩlo omnipotenti
artifici contradicitur Iam uero contra

Expanded text:
poribus hominum non poterit donare uirporibus hominum non poterit donare uirtutem, qua etiam in summo caelo ualeant habitare. Animalia quoque ipsa terrena, quae uolare non possunt, in quibus et homines sunt, sicut sub aqua pisces, quae sunt aquarum animalia, ita sub terra uiuere debuerunt. Quur ergo non saltem de secundo. id est de aquis, sed de elemento tertio terrenum animal carpit hanc uitam? Quare, cum pertineat ad terram, in secundo, quod super terram elemento uiuere si cogatur, continuo suffocatur et ut uiuat uiuit in tertio? An errat hic ordo elementorum, uel potius non in natura rerum, sed in istorum argumentationibus deficit? Omitto dicere, quod iam in tertio decimo libro dixi, quam multa grauia terrena sint corpora, sicut plumbum, et formam tamen ab artifice accipiant. qua natare ualeant super aquam; et ut accipiat qualitatem corpus humanum, qua ferri in caelum et esse possit in caelo. omnipotenti artifici contradicitur?. Iam uero contra
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatem resurrectionis insua car¬
ne primostendit quam nob ad futura
ud in principionoui sdi uel in huius fine
ꝑmisit. Contraquodmagnum di donu
ratio cinatores isti quorum cogitationes
demtorum argumentantur : qm̃ scilic&
magistroplatone didicer̃ inundi duo
corpora maxima atque postrema duob
medus aere scilic& &aqua eẽ copulata
atq coniuncta. Acꝑ hoc inquiunt qm̃
terra abhinc sur sum uersus ẽ. prima
scđa aqua suꝑ terram tertius aer suꝑ
aquam : quartũ suꝑ aera cęlũ: ñpotest
eẽ terrenũ corp̾ incelo. Momentis enim
ꝓpriis ut ordinc̃ suum teneant: singula
elem̃ta librantur Eccequalib argum̃tis
omnipotentiȩdi humana contradicit
infirmitas quampossi d& uanitas
Quidergo faciunt inaere terrena tot
corpora cum aterra sit. aer tertius. nisi
forte qui ꝑplumarum & pennarũ leuitatẽ
donauit auium. terrenis corporib: ut por¬
tentur in aere. Immoritdib factis cor¬

Expanded text:
nmortalitatem resurrectionis in sua carnmortalitatem resurrectionis in sua carne primus ostendit, quam nobis adfuturam uel in principio noui saeculi uel in huius fine promisit. Cratiocinatores isti, quorum cogitationes elementorum argumentantur; quoniam scilicet magistro Platone didicerunt mundi duo corpora maxima adque postrema duobus mediis, aere scilicet et aqua, esse copulata adque coniuncta. Ac per hoc, inquiunt, quoniam terra abhinc sursum uersus est prima, secunda aqua super terram, tertius aer super aquam, quartum super aera caelum, non potest esse terrenum corpus in caelo; momentis enim propriis, ut ordinem suum teneant, singula elementa librantur. Ecce qualibus argumentis omnipotentiae Dei humana contradicit infirmitas, quam possidet uanitas. Quid ergo faciunt in aere terrena tot corpora, cum a terra sit aer tertius? Nisi forte, qui per plumarum et pennarum leuitatem donauit auium terrenis corporibus, ut portentur in aere, inmortalibus factis cor
Abbreviated transcription (Latin):
& nro ad quod sacrificium sicut ho¬
mines di quimun dum in cius confessione
uicer̃ suo loco &ordine nominantur :
non tam̃ a sacer dote qui sacrificat inuo¬
cantur. Dõ quippe nomipsis sacrificat: quã¬
uis in memoria sacrific& corum quia dĩsa¬
cerdos ẽ. non illorum. Ipsum uero sacrifi¬
cium corpus .ẽ. xp̃i quod non offertur
ipsis quioc sunt &ipsi. quib igit᷑ potius
creden dum .ẽ. miracula facientibus cis¬
ne. qui scipsosuolunt haberideos ab his
quib ea faciunt. aneis quuit indm̃cse¬
datur . quod & xp̃s ẽ faciunt quicqͥd
mirtibile faciunt eisne quisacrasua
&iam crimina sua. eẽ. uoluerunt. Aneis
quinec laudes suas uolunt. eẽ. sacra sua
sed totum quodueraciter laudantur
adeuis gloriam ꝓficere in quo laudant̃
In dno quippe laudantur animȩeoꝵ
Credam ergo eis & uera dicentib & mina
facientib dicendo enimuera. passis
quod xp̃s resurrexit amortuis &i m¬

Expanded text:
et nostro; ad quod sacrificium sicut hoet nostro; ad quod sacrificium sicut homines Dei, qui mundum in eius confessione uicerunt, suo loco et ordine nominantur, non tamen a sacerdote, qui sacrificat, inuocantur. Deo quippe, non ipsis sacrificat, quamuis in memoria sacrificet eorum, quia Dei sacerdos est, non illorum. Ipsum uero sacrificium corpus est Christi, quod non offertur ipsis, quia hoc sunt et ipsi. Quibus igitur potius credendum est miracula facientibus? Eisne qui se ipsos uolunt haberi deos ab his quibus ea faciunt, an eis qui, ut in Deum credatur, quod et Christus est, faciunt quidquid mirabile faciunt? Eisne qui sacra sua etiam crimina sua esse uoluerunt, an eis qui nec laudes suas uolunt esse sacra sua, sed totum, quod ueraciter laudantur, ad eius gloriam proficere in quo laudantur? in Domino quippe laudantur animae eorum. Credamus ergo eis et uera dicentibus et mira facientibus. Dicendo enim uera passi suquod Christus resurrexit a mortuis et i
Abbreviated transcription (Latin):
fecis se. bene suam incipiunt deossuos nr̃s
mortuis hominib: comparare Andicent
&iam sehabere deos ex hominib mortius
sicut hertulem sicut romulum sicut alios
multos quo sindeorum rũ receptos
opinantur : sed nob̵ martrres ñ sunt dii:
quia unum eundemq dm̃ & nr̃m scimus
& martyrum: Nec tam̃ miraculis quaꝑ
memorias nr̃orum martyrũ funt ullo
modo sunt comparanda miracula quȩ
facta ꝑtempla ꝑhibent᷑ illorum: Verũ
siqua similia uident᷑ sicut a moyse magi
pharaonis siceorum diuicti sunt amar¬
trrib nr̃is. fecerunt autẽ illa demones
eo fastumpuse suꝑbiȩ quo eoꝵ dii. eẽ
uoluerunt: faciunt autẽ ista mastrres
uł potius ds̃ autcooperantib autor an¬
tib eis ut fides illa ꝓficiat qua eosÑ
deos nros eẽ sedunum dm̃ nob̵ cũ habere
fecerunt. Nos autem martyrib nr̃is
non tonpla sicut dus sed memorias sic̃
ficemꝰ martrrib: sed unidõ & mastyrũ

Expanded text:
fecisse. Bene, si iam incipiunt deos suos nostris fecisse. Bene, si iam incipiunt deos suos nostris mortuis hominibus conparare. An dicent etiam se habere deos ex hominibus mortuis, sicut Herculem, sicut Romulum, sicut alios multos, quos in deorum numerum receptos opinantur? Sed nobis martyres non sunt di, quia unum eundemque Deum et nostrum scimus et martyrum. Nec tamen miraculis, quae per memorias nostrorum martyrum fiunt, ullo modo sunt conparanda miracula, quae facta per templa perhibentur illorum. Verum si qua similia uidentur, sicut a Moyse magi Pharaonis, sic eorum di uicti sunt a martyribus nostris. Fecerunt autem illa daemones eo fastu inpurae superbiae, quo eorum di esse uoluerunt; faciunt autem ista martyres uel potius Deus aut cooperantibus aut orantibus eis, ut fides illa proficiat, qua eos non deos nostros esse, sed unum Deum nobiscum habere fecerunt; nos autem martyribus nostris non templa sicut dis, sed memorias sicut ficemus martyribus, sed uni Deo et martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
Prohac fide p̃cessit corũmira pacientia
utin his miraculis tanta ista potentia seq̃¬
retur Namsicarnis in aeternum sesurrec¬
tio. non preuenit in xp̃o uel nonuentura
erat sicut p̃nuntiatur axp̃o uel sic̃ pre¬
fide qua hȩc sesurrectio predicatur occisis :
siueenim ds̃ ipse ꝑscipsum miromodo
quores temporciles operatur &ternus
siue ꝑ suos minis tros ista faciat & eadem
ipsa qu&e ꝑministros facit siue quadam¬
iꝑsa faciat &diam ꝑmartrrum sp̃s sicutp
homines adhuc in corpore constitutos
siu c omnna ista ꝑangelos quib inuisibilit
incorporcdliter inmutabiliter imperat
operetur. ut que ꝑmastrres fieridicunt᷑
eis orantib tantum & imperantib ñ &iã
operantib fiant. siue alia istis alia illis modis
quinullo modo conprehendi amor talib
possunt Citam̃ ad testantur hec fidei
inqua carnis in xternũ predicatur. hic forte¬
dicturi sunt &iam deos suos aliquamint

Expanded text:
pro hac fide praecessit eorum mira patientia, pro hac fide praecessit eorum mira patientia, ut in his miraculis tanta ista potentia sequeretur. Nam si carnis in aeternum resurrectio uel non praeuenit in Christo uel non uentura est, sicut praenuntiatur a Christo uel sicut praefide, qua haec resurrectio praedicatur, occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quaedam faciat etiam per martyrum spiritus, sicut per homines adhuc in corpore constitutos, siue omnia ista per angelos, quibus inuisibiliter, incorporaliter, inmutabiliter imperat, operetur, ut, quae per martyres fieri dicuntur, eis orantibus tantum et inpetrantibus, non etiam operantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum redicturi sunt etiam deos suos aliqua mira
Abbreviated transcription (Latin):
ex ottus .ẽ. utuoꝵ continuata cũ lacri¬
mis nonuideretur posse finiri Perducta
ẽ. ad cum locum ubi paulo ante steterat.
tremens exultabant eam similem fratri
cui doluerant remansis se dissimilem &
nondum fusas pcessuas ꝓilla iamtamen
puiam uoluntatem tamcito exauditã
.eẽ. cernebant: Exultabant indi laudo
uoce sine uerb tanto sonitu quantũ Nrẽ
aures ferre uix possent. Quiderat in
cordib exultantium: nisi fides xp̃i ꝓ
quo stephani sangui s effusus ẽ  au¬
nisi hec fidei ad testant᷑ ista mira cula
in qua p̃dicatur xp̃s fesurrexis se in
carne & in celum a scendisse cum carne:
quia & ipsimartsres huius fidei martrres
id ẽ. huius fidei testes fuerunt huic fidei
testimonium ꝑhibentes: mundũ immicis¬
simum & crudelis simũ ptulerunt. eumq
non sepugnando sed moriendo uicerunt:
Proista fide mortui sunt. qui hȩc ad ñõ in pe¬
trare possunt ꝓpt̃ cuius nom̃ occisi sunt

Expanded text:
exortus est, ut vox continuata cum lacryexortus est, ut vox continuata cum lacrymis, non videretur posse finiri. Perducta est ad eum locum, ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant, remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, jam tamen praeviam voluntatem tam cito exauditam esse cernebant, exsultabant in Dei laudem voces, sine verbis, tanto sonitu, quantum aures nostrae ferre vix possent. Quid erat in cordibus exsultantium, nisi fides Christi pro quo Stephani sanguis effusus enisi huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidei martyres. id est huius fidei testes, fuerunt; huic fidei testimonium perhibentes mundum inimicissimum et crudelissimum pel\'tulerunt, eumque non repugnando, sed moriendo uicerunt; pro ista fide mortui sunt, qui haec a Domino inpetrare possunt, propter cuius nomen occisi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
cum corum lageretur libellus intuebat᷑
popuł uniũ sus sexus utriusq unũ stante
sine diformi motu alteramiembris õnib
contrementem & quup sum non uiderant
ineis sorore cernebant: Cidebant enim
quidinillo gratulandum quid ꝓilla eẽs
orandum. Inter hȩc recitato eorũ libello
decon spectũ populi eos abirefrecepi &de
tota ipsa causa aliquanto diligentius
coeperam disputase: Cum eccemedis pu¬
tante uoces aliae dememoria mastrris
noue gratulationis audiuntur. conuer¬
si sunt eo quime audiebant coeper̃ que
concurrere: Illa enim ubi degra dibus
descendit in quib stetit ad scm̃ma styrẽ
or areprexerat. Quaemox uttancellos
attigit conlapsa similiter ueludinsom¬
numꝰ sana surrex̃ dumergo ꝑequi reremꝰ
quid factum fuerit undeille strepitus
laetus extiterit. Ingressi sunt cũilla
inbasi lica inqua eram adducentes tam
sanam denartsris loco. Tunc uero tant᷑¬
ab utroq sexu ammirationis clamor

Expanded text:
cum eorum legeretur libellus. Intuebatur cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus uniuersus sexus utriusque unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non uiderant, tum esset, in eius sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi, et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante uoces aliae de memoria martyris nouae gratulationis audiuntur. Conuersi sunt eo, qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim, ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat; quae mox ut cancellos adtigit, conlapsa similiter uelut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantab utroque sexu admirationis clamor
Abbreviated transcription (Latin):
meque gaudente & apud me dõgrati¬
as agente in greditur &iam ipse cum
plurib inlinatur ad genua mea erigit᷑
adosculũ meum ꝓcedim̃ ad populum ple¬
naerat ecła ꝑsonabat uocib gaudioꝵ
dõ gratias dõ laudes nemine tacente :¬
hinc atq inde clamantium salut auipo¬
pulum. & rursus eadem feruentiore
uoce clamabant. factotandem silentio
scripturarum diuinarũ sunt lecta so¬
lemnice ubi aut ẽ uentum. ẽ. ad meis ser¬
monis dixi pauca locum ꝓtempore &
illius iucunditate l&itiȩ Magis enĩcos
in opere diuino quandam dĩ eloquen¬
tiam non audire sed considerare per¬
misi: nob̵ cum homo prandit & diligent̃
nob̵ omnem suȩ fraternitatis admat̾ne
calamitatis indicauit historiam: sequen¬
tiitaque die post sermonem redditũ
narrationis eius libellum incraftinũ
populo Recitandum ꝓmisi quod cum
ex dominico paschȩ die tertio fier&
ingradib exedrȩ inqua desuperiore
loquebar lo cofeci stare ambos fratres

Expanded text:
meque gaudente et aput me Deo gratimeque gaudente et aput me Deo gratias agente ingreditur etiam ipse cum pluribus, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat uocibus gaudiorum: Deo gratias, Deo laudes ! nemine tacente hinc adque inde clamantium. Salutaui populum, et rursus eadem feruentiore uoce clamabant. Facto tandem silentio scripturarum diuinarum sunt lecta sollemnia. Ubi autem uentum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius iucunditate laetitiae. Magis enim eos in opere diuino quandam Dei eloquentiam non audire, sed considerare permisi. Nobiscum homo prandit et diligenter nobis omnem suae fraternaeque ac maternae calamitatis indicanit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum narrationis eius libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
conuestebant inse ciuitatis aspectum
Nonnulli quieos alibi uiderant causã que
tremoris corum nouerant. aliis uttuiq
poterant indicabant. Uenit & pascha
atqueipso die dominico mane cũiam
frequeris populus presens e&. &locisci
cancellos ubimartyrium erat. idemiu¬
uenis orans teneretur repente prostra¬
tus .ẽ. & dormienti simillim iacuit non
tamentremens sicut &iam ꝑ somnum
solebant. Stupentib qui aderant ate
aliis pauentib aliis dolentib cũ cum
quidam uellent erigere. non nulli pro¬
hibuerunt & potius exitum expectan¬
dum. eẽ. dixerunt. & ecce surrexit¬
& non tremebat qm̃ sanatus erat & stabat
in colomes intuens intuentes Quis ergo
retinuit a laudib dĩ clamantiũ gratu¬
lantiumq uocib ecła usquequaq com¬
pleta . ẽ. Inde adme curritur ubi sedebã
iam proces surus. Inruit alter quisque
post alterum omis posterior quasinouũ
quod alius prior dixerat nuntiantes

Expanded text:
conuertebant in se ciuitatis adspectum. conuertebant in se ciuitatis adspectum. Nonnulli. qui eos alibi uiderant causamque tremoris eorum nouerant, aliis. ut cuique poterant, indicabant. Venit et Pascha, adque ipso die dominico mane, cum iam frequens populus praesens esset et loci sancti cancellos, ubi martyrium erat, idem iuuenis orans teneret, repente prostratus est et dormienti simillimus iacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnum solebant. Stupentibus qui aderant adque aliis pauentibus, aliis dolentibus, cum eum quidam uellent erigere, nonnulli prohibuerunt et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo se tenuit a laudibus Dei? Clamantium gratulantiumque uocibus ecclesia usquequaque conpleta est. Inde ad me curritur, ubi sedebam iam processurus; inruit alter quisque post alterum, omnis posterior quasi nouum, quod alius prior dixerat, nuntiantes;
Abbreviated transcription (Latin):
indic& quod audiuit Vnum .ẽ. apudnos
factum nonmaius quamilla quaedixi. sed
tam clarum atq in lustre miraculum utnullũ
arbitrer. eẽ. ipponiensium qui hoc ñuident
uł didicerit. nullũ qui obliuisci ullaratione
potuerit : decem quidam fr̃s quorũ septe s̃
mares. tres femine decesarea capadociȩ
suorum ciuium non ignobiles. maledicto
matris recenti patris eorum obitu deftitutȩ
quȩ iniuriam sibi abeis factam a cerb̵sime
tulit Talipoena sunt diuinitꝰ coher citi:
ut horribiliter quaterent᷑ om̃s terrorem ẽ¬
brorum. Inqua foedissima speciȩ oculos
suorũ ciuium non ferentes quaqua uersũ
cuiq ire uisum .ẽ. toto pene uagabant᷑
locis miseria diffamante iam cogniti
Uenerunt autẽ ante pas cha fermedies quip¬
decim eđam cotidie & ineo memoriam
gloriosis simi stephani frequentabant
orantes ut sibi iamplacar& ds̃ & salutẽ
priftnam redder&: & illic & quacũq ibant

Expanded text:
indicet quod audiuit. Unum est aput nos indicet quod audiuit. Unum est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et illic et quacumque ibant
Abbreviated transcription (Latin):
latere nonsinit Martyr certeipse quo in¬
petrante illa sanata.ẽ. Infilium ꝑmanentis
uirginis credidit In eum qui hostus dausis
ad discipulos ingressus ẽ. credidit Postre¬
mo ꝓpter quod om̃a ista dicunt᷑ a nobis
in eum quias cendit incelũ cum carne in qͣ
resurrexerat credidit &ideo ꝑeũ tanta
fiunt quia ꝓista fide animã posuit suã
Tiunt ergo&iam nunc multa miracula eo¬
dendõ faciente ꝑquos uult & quẽ admo¬
dum uult qui & illa quaelegimꝰ fecit Sed
ifta nec similit̾ in notescunt neq ut nonex¬
cedant animo quasi glarea memori ae
crebra lectione tunduntur Nam &ubidili¬
gentia . ẽ. quaenunc apudnos. eẽ caepit:
ut libellieorum qui beneficia ꝑcipiunt re¬
citentur inpopulo semel hocaudiunt qui
ad sunt pluresq ad sunt ut nec illiquiat¬
fuerunt post aliquod dies quod audierunt
mente retineant & uix quisquis repperiat᷑
illorum qui ei quem non ad fuis se cognouent

Expanded text:
latere non sinit. Martyr certe ipse, quo inlatere non sinit. Martyr certe ipse, quo inpetrante illa sanata est, in filium permanentis uirginis credidit: in eum, qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, credidit; postremo. propter quod omnia ista dicuntur a nobis, in eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit,
Abbreviated transcription (Latin):
haber& subgemma lapiden in renibus
inuentũ bouis. hoc alligata quasi remedio
ad scĩ mastyris limina ueniebat. sedꝓ
fecta acar thagine cumin confinio flu¬
minis uagrade insua possessione
mansiss&. surgens utiter ꝑ ager&
ante pedes suos illũ iacente anulũ uidit¬
& capillaciam zonam qua fuerat alli¬
gatus mirata teptauit. Quã cumõ¬
nino suis nodis firmissimis sicuterat
comperiss& ad strictam crepuis se
atq exiluisse anulũ suspicata .ẽ. Qui
&iam ipse cum integerrimꝰ fuiss& inuentꝰ.
future salutis quodammodopignus de
tanto miraculo seaccepisse prȩsumpsit.
atq illum uinculum soluens simulcueodẽ
anulo ꝓiecit influmen. Non credant hoc
ginalia enixum etaddiscipulos hostus
clausis ingressum fuisse noncredunt
sed hocceste quaerant & siuerũ inuenerint
illa credant. Carissima fonina ẽ. nobilit̃
nata nobiliter nupta carthagini habitat
ampla ciuitas. ampla ꝑsona: requerentes

Expanded text:
haberet sub gemma lapidem in renibus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumsit adque illud uinculum soluens simul cum eodem anulo proiecit in flumen. Non credant hoc,ginalia enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant et, si uerum inuenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes