comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideret : Aniꝰadũtit sp̃alis pat̃ gregorius uirũ ꝓ¬
pius discũbentẽ : uultꝰ crebro c̃ũtere. et nuncado¬
lescentẽ: nunc uero sibi uetulũ ueneranda quadã ca¬
memoria recognoscens ꝗa egosũ naufragus ille ꝗ quondã ueni
adte quando scribebas incellã mõniitui adeliuũ seauri.
cuide disti.xii. nũmis mata. et argonteã scutellã quã tibi
miserat cũ infusis leguminib: beata siluia mat̃iua. Ethoc
tibi ꝓcertosit cognitũ ꝗa ab illo die quo hȩc mili hulari animo
tribuisti : desti nauite dñs ficrip̃sulẽ sẽẽ suȩ ecelȩ ꝑqua eꝓpriu¬

Expanded text:
ideret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam camemoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribuisti, destinavit te Dominus fieri praesulem sanctae suae Ecclesiae, pr
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ hȩc p̃uaricator maxim anñxiͦ ex cõmunicatiosus suȩ
p̾castigationes et flagella gregorii adcor uertens. rauen¬
nã petit. et iactauit setensusꝰ intraciuitatẽ in media silica
alamans etdicens. Pec caui dño et beatissimopipe gregorio
et agente eo penitentiã tribihoris cucurrit callinicus exarchus
et castorius chartularius eccłe romane cũ mariano ep̃o etele¬
uauer̃ eũ dasilice. Qui etiã cep̃ãpliorẽ peuitentiã corã cisapere
cetera scrilons Maximi frat̃nitatis ur̃e ualuntassit. e ma¬
gis petitio p̃sentiũ latore castorio chartularioñto renuntua
cognouimus Ideoq: siisde maxim cora uob etp̃dicto chantula¬

Expanded text:
nter haec praevaricator Maximus anno septimo excommunicationis suae post castigationes et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Mariniano episcopo, et elevaverunt eum de silice: qui etiam coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartula
Abbreviated transcription (Latin):
positis si noullo rei publicȩ dispendio fecera
De inde corrupta pace deroma naciuitate mili¬
tos ablatis et ꝗa ẽ alii ab hostib: occisi. aluuero
narnus. et perusie positi: et ut perusia tenere¬
tur: Roma relicta ẽ pͥhoc plaga grauior
fuit aduentꝰ agilulfi: sta ut oculis meircer¬
nerẽ Romanos more canũ incallis fu¬
nib: ligatos ꝗ ad francia ducebant᷑ uena¬
les et ꝗa nos ꝗ intraciuitatẽ fuimus
dõ ꝓtegente manus eiꝰ euasim. Que¬
situẽ unde cul pabiles eẽ uider mur
Uidelicet cur frum̃ta defuerine¬
que in hac urbe diumultas ruari nullatenus p̃s. sic̃ in alio
suggostione plenius indicaui. et ꝗdẽ dome met ipso innuls
turbatsu ꝗa teste c̃scientia fateor adũsa que libeo pati
paratsũ : dũ modo hȩc om̃a cũ salute aũ taxat meeanim
seuadã Seddegloriosis uiris gregorio p̃foo et casto magistri
militũ ñ mediocrit̃ sũ afflict᷑. Qui et om̃aq potuer̃ fieri

Expanded text:
positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde, corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus eccisi, alii vero Narniis et Perusio positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post haec plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremur, videlicet cur frumenta defuerinquae in hac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat meae animae evadam. Sed de gloriomilitum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
comꝰ deos. In qua sententia pie domine sibi magis exhu¬
militate quã illis aliquio prostitit: eax reuerentiaim¬
ponsa.¬
ante eũ ꝗ&: pagani inrepublica principes fuer̃ ꝗuerũ
am̃ nescientes deos ligneos et lapideos colebant et tam̃
eoꝵ sacerdotib: honorẽ maximũ tribuebant. Quid igit᷑
mirũ six p̃oianus impr ueridĩ sacerdotes dignet᷑ hono¬
rare. dũpagani ut p̃dixi principes honorẽ inipenae¬
re sacerdotib: nouer̃ ꝗd is ligneis et lapideis sor¬
et ꝗa omp̃ti dõ incessant̃ cotidie delinquo aliꝗuod
mihi apudtrem̃dũ ex am̃ illius eẽ remediũ rusp¬
cor. si incessantib cotidie plagis fereor. et credo
quanto me ei male seruientẽ districte affliiis
MAultas enĩ iã plagas acceperã et suꝑ uenientib
dominoꝵ iussionib: inueni c̃salationes quas nsge¬
rabã. Si pͥsũ bascȩlerit plagas enumero. Primo¬
qđ mihi pax sũptaẽ. quãcu longo bardis intuscia

Expanded text:
cemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex hucemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa.eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid ergo mirum si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt qui diis ligneis et lapideis serEt quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremendum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quanto me ei male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et supervenientibus dominorum jussionibus, inveni consolationes quas non sperabam. Si enim possum, has celeritquod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia
Abbreviated transcription (Latin):
dobitã reuorentiã impendat nã indiuinis eloquus
sacerdotes aliquandodii. aliquando angeli uocantur
Et ꝑ moysen de eo ꝗadiuram̃tũ deducendusẽ dicit᷑ applio
illũ addeos. Videlicet ad sacerdotes et rursũ scriptũ est
Diis ñ aetrahes. Scilicet sacerdotib exꝓphaait . labia sa¬
cerdatis etodient scie ntia. edogẽ requirent exore eus
aangelus añi exercituũ ẽ. Quid ergo mirũ si illos ura
pietas dignet᷑ honorare : ꝗb: in suo eloquio honorẽ tri¬
luens eos aut angelos aut deos ipse etiã appellat ds̃
eccłastica quoq: testat᷑ historia ꝗ acũpiȩ memorie bstan¬
tino principi scripto obilate aocusationes ẽtraopossuis¬
senti libellos ꝗdẽ ac cusationis accep et eosdẽ ꝗaccusati
fuerant ep̃os ẽuacans in eoꝵ c̃pectũ libellos quos aecepe¬
rat: in condit dicens. Uos dui estis. a uero dõ ẽstituti. ste
et int̃ uos causas uras disponite ꝗadignũ nẽ ietnos iudt¬

Expanded text:
debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo, qui ad iuramentum ducendus est, dicitur: „Applica illum ad deos", videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: „Diis non detrahes", scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: „Labia sacerdotis custodiunt scientiam et legem requirunt ex ore eius, quia angelus Domini exercituum est". Quid ergoerialis pietas honoret, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accepit, et eosdem qui accusati fuerant, episcopos convocans, in eorat incendit, dicens: Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est ut nos judi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sũ scia grauẽ eẽ hanc in iuriã sacerdotiiut ueri¬
tatiseruiens fallax credat᷑. et dudũ noui qm̃
nordulfoplus ẽ creditũ quã mihi leoni ampliuis
quã mihi et nunc eis ꝗ eẽ ad mediũ uidentur
plus quã meis assertionib: credulitas impenditur
et dẽ sitrȩ mȩe captiuitas ꝑ cotidiana mom̃ta ñ ex¬
cresceret adis pectione mea atq irrisione loc tacerẽ
Sod hoc me uehem̃t asfligit: ꝗa unde egnerim sulsi¬
tatis tolero: inde italia cotidie aucit sub longa bar¬
don iugo captiua. dũq: mois suggestionib in nullo
creditur uiros hostiũ inmanit exerescunt hae
ta m̃ puissimo domino suggero : ut demo maluoii
quelibec existimet. do utilitate uero reipublioe
et causa ereptionis italiȩ ñ ꝗb libet facilo p̃bieati seo¬
potestato dominus ircitius indignet. sed ex collenti con¬
sidoratione ꝓpt̃ eũ cuiꝰ serius eis ita dominet : utetiã

Expanded text:
non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut verinon sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi. Et nunc eis, qui esse ad medium videntur, plusquam meis assertionibus credulitas impenditur. terrae meae captivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cuius servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
etbeatꝰ paulus apłs ad monet dicens. Estotesim plicer
inmalo, et prudentes inbono Et ꝑsemet ipsa ueritor
ineuangelio ad monet dicens estote prudentes sicut
serponter et simplices sicut colũbȩ eẽ ualdeinutile
indicans. Si aut simplicitati prudentia . aut prudentiȩ
simplicitas desit. utergo seruos suos adcuncta eru¬
ditosefficeret ẽẽ eos. et simplices sicut colũbas
et prudentes ut serpentes uoluit: Quatenus in eis
etserpentis astutia: Colũbe simplicitatẽ acueret
Et columbȩ simplicitas. Serpentis astutiã tẽperaret
Ego igit᷑ qui in se renissimis dominor iussionib ab
hauriulsi austutia deceptus ñ ad iuncta prudentia
simplex denuntior constat ꝓculdubio ꝗafatuus
appellor. Quoita eẽ igaquoq: ipse c̃fiteor.
Nãsi hoc urapietas taceat cause clamant egbenim
si fatuus ñ fuissẽ adistatoleranda queq: int̃lon¬
gobardor gladios hoc in lo copatior mini meue

Expanded text:
. Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes esse voluit, quatenus in eis et serpentis astutia columbae simplicitatem acueret, et columbae simplicitas serpentis astutiam temperaret. Ego igitur qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior, minime ve
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓuexisse iactabat penitꝰ ñ egere Immok a nonicis aue¬
toritatib: sc̃itatis. ac prudentiȩ suȩ uirtutib xp̃o ꝓpitio
diuiserat sub dolis afsertionib: rep̃hendens. cuigrego¬
rius ut pote ꝗ ꝓuectionẽ suã diuino iudicio incuius
nimirũ manuꝰ coraa regũ ẽsistertia quocũqr uoluerit
inclinant᷑ ñ caducis humanis fauorib deputabat uoce
libera c̃tradicens Inseũ res ponsidnib: fregit idetus pauit
atq ñ nulla defuturo dĩ iudicio disserendo deterruit ue
nsere nissimis inquid iussi onil suis aomi noꝵ piecas
dũ me deꝗbidã redarquere studuit parce neo
mihi mini mepepoit. nã in eis urbane¬
simplicitatis uocabulo me fituũ appellat inscriptu ra
etenĩ saera cũ inbona intellegentta simplicitas ponitor
uigilant̃. sope prudentie aut rectitudini sociat᷑ amae
etiã debeato iob scriptũ ẽ. Erat uirsimplex etrectus

Expanded text:
se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis aucse provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis ac prudentiae suae virtutibus, Christo propitio, diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanasimplicitatis vocabulo me fatuum appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi grãm frat̾ne caritatis intellege. Atq:
innroterecep̃tũ c̃sortio gratulare¬
Quia sicut ꝑseuerantib: inculpa districtos ita resipiscentib
nos benignos decet õe adueniã. Post qua ergo frat̃nit astua
apłicȩ sedis cõmunionẽ seroparasse cognoseit ꝑsonã ad
nos transmitat que palliũ tibi deferendũ ex more ꝑcipiat.
Nã quẽ ad modũ illicita ꝑ petrari ñ patimur dic eaqs ẽsue¬
tudinis ñ nogamꝰ. Licet aut̃ ad hȩc c̃cedenda dispensatio nos
locinr̃i uocauerit : Multũ tam̃ a nab petitio dulcissim. atq:
excellentis simifili nr̃i domni callinici ex archiui tẽ¬
peratius ergato ageremꝰ exegit: cuius hem̃am uolunta¬
anti quissimis dationũ legionũ quoq milites froquen¬
tissime sicuti romanoꝵ nirrat᷑ historia de fraudabat
cernens gregoriũ : c̃tra om̃s mundi strepitus augusta¬
libi defensionib: quoꝵ suffragio ad arcẽ pontificat᷑ hune

Expanded text:
tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te receptum consortio gratulareuia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos esse decet ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostolicae sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem et ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit, multum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri Domni Callinici exarchi ut temperantius erga te ageremus exigit. Cujus charissimam voluntaudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uũq: maximꝰ penes corpꝰbeati a pollenaris scđm iussũ
gregorii decunctis humilt̃ satis fecis sec: castorius
chartularius c̃solatoria ei epłam p̃buit uerb̵ gregorii
asserentẽ. Quã uis culpabilib: ordinationistue pri¬
mor diis grauẽ alia ꝑi nobedientia eulpa addideris.
Nos tanĩ sedis apłice auctoritate: eo quio decui mode¬
ramine tẽperantes: nũqua c̃crate usq: ad hoc qd causa
pcebat exarsimꝰ sod ut longiusse in gratitudo nra qua
tutibi excitasti ꝓduoeret: credita nos sollicitudo ueho¬
m̃t̃ angebati neq: dã illicita que pete audi eramꝰ negle¬
gent̃ omittere ui ceromia Que sibene c̃sidoros
ipsete satis facere differendo firmabas. atq: ex hoc ad¬
uersũte telũ nr̃m acrius incitabis aa tubi salubritande
c̃silio usus iugate abedientie humilit̃ sub misisti
et dile ctio tua penitentia agens dignase: ut depri¬
tauimꝰ satis satis factionepur gauit redditã

Expanded text:
ue Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum ue Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliter satisfecisset, Castorius chartularius consolatoriam ei epistolam praebuit, verbis Gregorii adserentem: « Quamvis culpabilibus ordinationis tuae primordiis grave malum per inobedientiae culpam addideris, nos tamen sedis apostolicae auctoritatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, credita nos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam
Abbreviated transcription (Latin):
quicquit uos sed. dm placet socuridis ponite. ne caliquit
supna soriptũ uero portitorẽ in p̃senti quit uobeũ eisitagen¬
dũ instruxim a quocuncta subtilit̃ ad discentes. sic uo
i nõnib: exhibete in ur̃a sollicitudine nr̃a fiusse p̃sentia
sentiamus
nii It̃ castorio notario etchartulariorauennȩ. Quanto creditib:
a nob ministerii necessarus. uides causas in iungi. tantote
magis strenuũ debes. et sallicitũ ehibere ꝓinae si maxi mus
salonitanus p̃stito sacram̃to firmauerit symoniaca seheresi
ñ teneri atq: de aliis. ante corpꝰsci apollenaris. tantũ modo
reꝗsit in noxiũ se eẽ responderit et dein obedientia sua peni¬
tentia sic̃ de putauimꝰ egerit uolumꝰ ut adc̃solandũ illũ epłam
quã ad eũ scripsimꝰ ubi ei. et gram nr̃am. et cõmunionẽ nos
reddidis se signauimꝰ experientia tua dare debeat. gasicue
iuc̃tumacia ꝑsistentib: ꝑsistentib: seueros ẽẽ nos c̃uenit o
Sic itert humilitatis ecpenitentib: locũ ueniȩ ñ debemus

Expanded text:
quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid Suprascriptum vero portitorem in praesenti quid vobiscum ei sit agendum, instruximus. A quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamusIUS CASTORIO notario et chartulario Ravennae : « Quantum credi tibi a nobis, et necessarias vides causas injungi, tanto te magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus praestito sacramento firmaverit se simoniaca haeresi non teneri; atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, tantummodo requisitus, innoxium se responderit; et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut, ad consolandum eum, epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos redidisse signavimus, experientia tua dare debeat; quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum humilia
Abbreviated transcription (Latin):
tis iustitia p̃sumo. Etr̃ multaque deiudicio
illius. homines ignorant. ꝗafortas soque
uos laudatis: ille rephendit. Et que uos
incerta. ad solas lacrimas redeo pe¬
tens ut hisdẽ om̃ps dr̃ pussimũ dñm
nr̃m. et sua hic manu regat et
i n illo t̃ribili iudicio liberũ abonib
delictis inuoniat. et meita pla¬
cere: sinec esse ẽ hominib: faciat: ut et̃ nã ei gramñ

Expanded text:
tis justitia praesumo. Et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis, ille reprehendet; et quae vos incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissimum Dominum nostrum et sua hic manu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat. Et me ita placesse est, hominibus faciat, ut aeternam ejus gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
doctus cognoui. qd nihil in me unde suspicabar co¬
miseris. sed siquẽ in agminib: nr̃is cognoscis. ꝗso¬
cas soleat uocitari dicito mihi. et philippicos diua put
se recogitans ait.Unũ foca cognosco ꝗ nuꝑ ꝓcurator
ab exercitu nuncurat ẽtra dicebat tua imperio
Cu uero mauricius de qualitate illius inquireret.
pbilippicus ait Est ꝗd a iuuenis. ec temerarius
atta mentimidus. et mauricius. Sitimidus in quit
ꝓfecte: et homicida. Dũq suꝑ huius modi cituba¬
cens. Ds̃ recepta penitentiatuas Saluabit anima
tua. Et cũ scĩs ue.cũtota domutua constituet. Impe

Expanded text:
doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar codoctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubacens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota do
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris assistere Iunc uax tribilis factaẽ ex ipso in¬
oarnati ubi caractere dicens. Date mauriciũ. et capien¬
toseũ iudicioꝵ ministriposuer. iuxta pus pureũ unibi¬
licũ ꝗillic erit. Cui cadẽ uox charactoris ait Ubi uis red¬
dãtibi malaq: in hoc scło ꝓpetrasti qlletx. Amator homi¬
nũ etiudex iuste hic potius ea mihu et ñ in sclo futuro
retribue Stati diuina uexi ius sit tradi mauriciũ. et conan¬
tinã uxorẽ eu cũfiliis. et filiab: om̃aq cogratione issiis
foce militi. Euigilans ergo mauricius misit paro eoe¬
et uocauit ad sephilippicũ grnerũ suũ quẽ dudũ suspl¬
citus fuerat imperi sibi uello iubripore. atillep
suspicione seꝑdendũ coniciens ad uocate pordiȩ
uxori sue taquã non reuisure ultimũ ualed. sicra¬
surgens ad pedes nibi lominus corruit dicens Ign¬
ce dep̃cormihi ꝗa nunç ꝓfecto diuinare uelatione

Expanded text:
Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso inSalvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi malane, et Judex juste, hic potius ea mihi, et non in saeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans ergo Mauricius misit paracoeet vocavit ad se Philippicum generum suum, quem dudum suspicatus fuerat imperium sibi velle subripere. At ille pro suspicione se peuxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacraCui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione
Abbreviated transcription (Latin):
nitebat. Quũ ꝓtinus eodẽ anno uir ꝗdã monachis
uestim̃tis indutus. Diuina quadã uirtute cõmot. dex¬
terã spathã cep̃. Quã uid elio et a foro usq: adȩ neã statua
gladiatoris nudã circũ ferens : im̃prẽ gladio cunctis
moriturũ p̃g̃. Qd̃ mauricius ut audiuit aoxrannide gre¬
gario inferenda semet ẽtinuit. Et iudiciũ diuinũ qđ ei
minat fuerat cito sesubitur tanto magistimuit : Quan¬
to gregoriũ credidit non posse mentiri¬
Icocitaqscripto p̃cos cõpositas tã eidẽ : quã cunctis pa¬
tri archis ep̃is et mona chis ciuitatiũ : Si ue solitudinũ
pecunias multas cereos et timiama destinauit: Hoc po¬
tissimũ dep̃cans: ut dño supplicarent: Quatenus in hoc seło
morita suoꝵ maloꝵ reciperet tantũ a fituris cruciatib
redimi meruis set. Quũq: et ipse uehem̃tius ꝑ multatp̃ra
cũ lacrimis ptularet. Quadã nocte dormiens : uid et aput
ȩneã palatu portã se corã multo populo enȩe statue

Expanded text:
nitebatur, cum protinus eodem anno vir quidam monachicis indutus vestimentis, divina quadam virtute commotus, dextera spatham cepit, quam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiriMox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita suorum malorum reciperet, tantum ut a futuris cruciatibus redimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo ꝑeundẽ om̃p̃tõ dñm ne huo ulterius faciat Nã
adhuc nescimꝰ quis ibiqualis sit. Et paulus egre¬
gius p̃dicator dicit nolite iudicare ance tẽpus
doneo ueniat dñs ꝗ et illuminabit abscononta
tenebraꝵ et manifestabit c̃silia cordiũ. hoc¬

Expanded text:
otentem Dominum, ne hoc ulterius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit c
Abbreviated transcription (Latin):
potestas ẽ nec quicquã agendũ prius quã ẽcitata
adtranquillitatẽ mens redeat Nã cõmotionis
tp̃re iustũ putat ira qđ fecerit. Pueniitaq: ad nos
magnitudinẽ tuã usq ad hoc ẽe impecu furoris
inpulsa icĩsalũ frangi ianuas
monii sc̃i archangeli uerũ
eciam¬
diripi exinde qđ ibi inuentũ ẽ feceris. Insuꝑ autẽ sic
c̃tra abibatẽ eĩ dẽ monũ diceris exarsisse. utnisi
occultans soira cundiȩ tuȩ tp̃re latus set ñ leue
discrim̃ incurreret. Deniq: ut metu tuo ꝑt̾ritꝰ de¬
Qd̃ nofrustra fecisse forsitan uidoreris fugã monachi
ipsius ꝗad hostes abut adẽi quantũ ad nos ꝑlatũ ẽ eri¬
m̃ inpingir. asserens qđ cũ illius uoluntate fugiuerit
multi huic p̃s̃ crimini subiacere. Diũ sox enĩ nobi¬

Expanded text:
potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum omne putat ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiamdiripi exinde quod ibi inventum est, feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut, nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset, denique ut metu tuo perteQuod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit, ad ejus quantum ad nos perlatum est crimen impingis, asserens quod illius voluntate fugerit. multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uenit resecare. Alios uero ꝗ praui eẽ me mo¬
rant᷑ pat̃na adhortatione a sua prauitate cõpescere
et ad uiã stude rectitudinis reuocare. Qdsi qđ absit
salubri monitu eos uideris innullo ꝓficere: et hos
quoq: curabato ꝓcul abicere. ne pra uitates eorũ
exeo qđ recipiunt᷑ dis plicere minime uideantur
et ñ salũ ipsii nem̃ dati remaneant Sedecia eoꝵ re¬
ceptione alu corrũ pant᷑. Et c̃sidera : quã et homi¬
nib execrabile: dipericulosũ ante dĩsit oculos
stude ut prauos salubrit̃ corrigas. Et scandalũ dema¬
loꝵ sociate filioꝵtuoꝵ animis ñ inducas. X Hut
ro unius culpa iudicari aliũ rectis simꝰiudex grego¬
rius minime ꝑ mittebat. Id eo godiscalleo tiuci
cã panio seribens ait. illap̃positoꝵ sollicitudo utilis
illa ẽ cautela laudabilis in quatotũ ratio agitiec fu¬
rorsibinil uindicat restringenda ergo subratione

Expanded text:
convenit resecare; alios vero, qui pravi esse memoconvenit resecare; alios vero, qui pravi esse memorantur, paterna adhortatione a sua pravitate compesce, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur, et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus execrabile et periculosum ante Dei sit oculos, stude, ut pravos salubriter corrigas, et scandalum de malorum societate, filiorum tuorum animis non inducas. » 46. Pro unius culpa vindicari alium rectissimus judex Gregorius minime permittebat. Ideoque Gudiscalco, duci Campaniae, scribens, ait: « Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione
Abbreviated transcription (Latin):
mirat sũ me medipsu citius rep̃hendi Nã ubi domnus
iustinus c̃siliũ p̃bet ꝗ pacẽ cũ iatholica ecoła ñ habet
ibi ñ pͥs heretici addici. pret̃ea scĩ petri apłoꝵ principis
nataliciũ diẽ in romana ciuitate uos facere uelle
ꝑhibetis. Et oram: omnipotentẽ dñm . ut sua uos mĩa¬
ꝓtegat et uota ura uos implore c̃cedat Sed p̃dict uir
eloquentis simꝰ peto ut si mulueniat. ꝗsi ñ uenerit a ur̃is
obsequiis recedat uel certe siur̃a excellentia fortasso
omergentib causis uenire nequerit. ipse tam̃ sce eccłe
et insuȩ adhuc dicit inigtatis pollutione uersari fa¬
miliarẽ habeat. qđ ꝗdenos extotoñ crodimꝰ. ꝗa tale¬
recip̃ scelera ñ corrigit sed magis aluntalia ꝑpetrare uiat
dare licentiã sed ne forte aliquid tibi subreptione uel dis¬
si mulatione ut atereciperẽt : atq: adhuc habeat᷑ gratis
sua serit ñ solũ hunc ate longius expellere uerũ etiã
excossus ipsius sacerdotali tetelo modis omnib:

Expanded text:
sum, memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non possunt haeretici addici. Praeterea sancti Petri apostolorum principis natalitium diem in Romana civitate vos facere velle perhibetis. Et oramus omnipotentem Dominum ut sua vos mitegat, et vota vestra vos implere concedat. Sed praedictus vir eloquentissimus peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tamen sanctae Eet in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, qrecipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur atque adhuc haberetur gratus suaserit, non solum hunc a te longius expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ior domi ꝗ pecitionẽ ep̃i uolentis a scis mate reuerti
suscepit ea seꝑ didissȩ ꝓfessusẽ. Et pmodũ ab adũsarus
ecđe tenebat. qđ ergo ñ neglegentia sed uenalitate¬

Expanded text:
jor domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate reverti jor domus, qui petitionem episcopi volentis a schismate reverti suscepit, eam se perdidisse professus est, et postmodum ab advesariis Ecclesiae tenebatur. Quod ego non negligentia, sed venal
Abbreviated transcription (Latin):
quia mihi familiaris ur̃ ille iuuenculus rescripsit
ꝗr ad huc dedõnihil didicit. quiscera caritatis noscit
ꝗin celestib reb ab omnib accusat ꝗinsidiaricoti¬
die diũ soꝵ mortib ꝑ occulta testam̃ta neo dm̃
ꝑlo melius em̃dent᷑ illius linguã noli recipere
scio quia pacẽ cũsuis fr̃ib habero ñ poterit
consiliis messẽ alterius exirasti: eteradicare t̃mi¬
nos minime timuisti induob: mensib: ex cõmunica¬
tos ee decernim. Ita ut siquit eis intra duoꝵ m̃suũ sp&¬
tiũ humanit euenerit benedictione uiatiei ñ p̃uenit
Do incepsautẽ abeoꝵ c̃silus cautꝰ existe teq te sollicito
custodi Nesieis in malo discipulus fueris ꝗb magister
inbono eẽ debiuisti. Nec simplictatitue nec ulterius
senec tuti parcamus t gallinico exarchoitaliȩ p̃n nulla
illut uero cognoscite ꝗa mo ñ modice ẽtristauit qđ ma¬

Expanded text:
quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, quia mihi familiaris ille vester juvenculus rescripsit, qui adhuc de Deo nihil didicit, qui viscera charitatis nescit, qui in scelestis rebus ab omnibus accusatur, qui insidiari quotidie diversorum mortibus per occulta testamenta, nec Dominum  non sunt exemplo melius emendentur. Illius linguam noli recipere;scio quia pacem cum suis fratribus habere non poterit. consiliis messem alterius exarasti, et eradicare terminos minime timuisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus; ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, teque sollicite custodi: ne, si eis in malo discipulus fueris, quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae ulterius, nec senectuti parcamus. » Item Callinico, exarcho Italiae, post nonnulla: « Illud vero cognoscite, quia me non modice contristavit quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
periculo mnistrare et dõnrote sine dubio reddere
ratione si huius sceleris c̃scius in eo quo es orda¬
ne¬
celans ueritatẽ ꝑ manere uolueris
b hoc sollicitissimꝰ eccłȩ dĩ custos gregorius. unius¬
cuiusq c̃ siliarius arguens quantũ inse erat
om̃s omninosaluare certabat. unde uenantio
ex monacho patricio paliqua scribens ait Scio
ꝗa cũ epła mea suscipitus ꝓtinus amici ẽueniunt:
litterati clientes uocant᷑: Et de causa uitꝑ ẽsili ũex
fautorib mortis querit᷑. Quidũ ñte : sed restuas diligunt
nulla tibinisiq ad tẽp placeant loquunt᷑ Tales etiã
fuer sic ipse reminis ceris dudũ ẽsiliarii ꝗte ad tanti
facinus ꝑduxer̃ de licti et ut tibi aliquit scłaris aut tous
loquar cũ amicis qm̃a tractandar. sed prius de ipsis
Nullus tibi fidelior ẽe adc̃siliũ potest quã ꝗñ tua
egobeatissimo uiro domno iõhi scripserã. Sea credo

Expanded text:
periculo te ministrare, et Deo nostro te sine dubpericulo te ministrare, et Deo nostro te sine dubrationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordinecelans veritatem permanere volueris. » 44. Ob hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens, ait: « Scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, « Ego beatissimo viro domno Joanni scripseram; sed credo
Abbreviated transcription (Latin):
t uictoriet panormitano. paliqua Cuius inquid
iãculpesif intellegis ut egota longe posit que inciuita¬
tetua agunt᷑ agnoscã. et totcuris occupat᷑ quefieri
debeant disponam
otandũ saneꝗđd sic̃ manifesta criminadiscrepatissimus
p̃sul gregorius. autuix. aut nũ quã sine uindieta laxa¬
bat Itanimiit in reb dubiis nũquã aliquando certã sen¬
tia ꝓferebat. Quaꝓpt̃ andree tarentino ep̃o scribit dicens
Tribunal iudicis etnise curus aspiciet. quis quis
modo penitentia placare
c̾tendit habuissete siꝗdẽ concubinã manifestã ueritate
cõperim: dequa etiã c̃traria ẽ ꝗbidã nata suspicio. Sed
ꝗa in reb ãbiguis absolutũ ñ debeceẽ iudiciũ hoctue
iscientiȩ elogimꝰ cõmattendũ Quaderẽ suns aeroor¬
dine constitut eite ꝑmixtione ẽẽ recals maculanũ
sacer doti honore deposito ad administrandũ null
modo p̃sumas accedere Sei Uturus in animȩtua

Expanded text:
copo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, copo Panormitano, post aliqua: « Cujus, inquit, jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus, quae in civitate tua aguntur, agnoscam, et tot curis occupatus, quae fieri debeant, disponam. Notandum sane, quia sicut manifesta crimina discretissimus praesul Gregorius, aut vix, aut nunquam sine vindicta laxabat: ita nimirum in rebus dubiis nunquam aliquando certam sententiam proferebat. Quapropter Andreae Tarentino, episcopo, scribit dicens: « Tribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, modo poenitentia placare contendit. Habuisse te siquidem concubinam manifesta veritate comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae eligimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutsacerdotii honore deposito ad administrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
ec illos rep̃hensibiles ostendere et nab̵ tristitiã ualeant
generare : de eoꝵ nos em̃ datione ñ mediocrit̃ cogio ne¬
cessitas cogitare. ꝗa ergo nuntiatũ nob̵ ẽ cãpanig epos
suigenio neq: erga  eccłas neq: erga filiossuos
pat̃no iuigilantie curã exhibeant uel monaste¬
rioꝵ sollicitudi nẽgerant. seu i noppressor sopao¬
perum
tuitionẽ impendant. Ideoq hoctibi auctoritate ꝓcipimus
udeis adte õuocatis: exñro illos mandato distracte cõmo¬
neas : Quatenus desides ultorius ẽẽñ deheant. sed sacerdo¬
talẽ sehabere tolũ et sollicitudinẽ opero doceant. atꝙ
ita inhisq: eos iuste scđm dm̃ agere c̃uenit: iugilantes
existant ut nullũ nos de eis. denuo murmur exasperet.
Siquẽ uero ooꝵ ꝓ̾hȩc neglegentẽ cognoueris ad nos eũ
sine aliqua excusatione transmittẽ. ut quã sit grauo
nolle abhisque rep̃hensibilia et ualde uituperanda sunt
corrigi regul ariinse ualeat dastrictione sentire

Expanded text:
et illos reprehensibiles ostendere, et nobis tristitiam valeant generare, de eorum nos emendatione non mediocriter cogit necessitas cogitare. Quia ergo nuntiatum nobis est Campaniae epsui geniique, neque erga Ecclesias, neque erga filios suos paternae vigilantiae curam exhibeant, vel monasteriorum sollicitudinem gerant, seu in oppressorum tuitionem impendant, ideo hac tibi auctoritate praecipimus ut eis a te convocatis, ex nostro illos mandato districte commoneas, quatenus desides ulterius esse non debeant, sed sacerdotalem se habere zelum et sollicitudinem opere doceant, atque ita in his quae eos juste secundum Deum agere existant, ut nullum nos de eis denuo murmur exasperet. Si quem vero eorum post haec negligentem cognoveris, ad nos eum sine aliqua excusatione transmitte, ut, quam sit grave nolle ab his quae reprehensibilia et valde vituperanda sunt corrigi, regulari in se valeat districtione sentire
Abbreviated transcription (Latin):
gorius dũ tebat eos scriptis ꝓpriis penes principes deno¬
tabat: Unde constantine auguste querit dicens dũ in
sardinia insula multos ẽẽ gentiliũ cognouissẽ eorq: adhuc
prauegentilitatis more idoloꝵ sacrificiis deseruire . et
eiusdẽ insule sacerdotes adp̃dicandũ redẽptorẽ nr̃m
torpentes eocisterent. linũ illuc exitaliȩ ep̃s misi ꝗmultor¬

Expanded text:
gorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denogorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denotabat. Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc pravae gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes e
Abbreviated transcription (Latin):
ilico ei scripsimꝰ ãmonentes ut et oblationes ur̃as sicie
ante susciperet et missas in domo ur̃a ñ soluce lebrar
ꝑmiteret. sed siuelitis etiã ipse pageret et cetera
agregorio multiplicib: luteris exhortatꝰ redire ad
mona chicũ ꝓ̃positũ decractaret in grauissima ori¬
tudinẽcedit qđ a ioħe s: racus ino op̃o gregoriusai diens¬
rescripsit dicons prat̃nitatis ur̃e scripta suscepi quemihi
dedulcissimi filii mei domini uenantii egritudine loque
unotp̃re auditis. et illũ desperate ac grauit̃ egrotare. et
uixse in cordo meo dolor capere poterat. Sed inhoc fuit
solaciũ qđ lacrime mihi ꝑgemitꝰ erũ pebant ur̃a igit sc̃itas
primã quã aebet curã neglere ñ debet ut de animacius
cogitare debeat. Exhortando Rogando dĩ t̃ribile iudiciũ
no iudicio obsistat
iquos tam̃ iudicũ a suis prauitatib: in c̃ũ tibiles gro¬
c̃ũtibiles gre¬

Expanded text:
illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras, sicut illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras, sicut ante susciperet, et missas in domo vestra non solum celebrari permitteret, sed si velitis, etiam ipse perageret, » et caetera er undecim annos a Gregorio multiplicibus litteris exhortatus redire ad monachicum propositum detrectaret, in gravissimam aegritudinem cecidit. Quod a Joanne Syracusano episcopo Gregorius audiensscripsit, dicens: « Fraternitatis vestrae scripta suscepi, quae mihi de dulcissimi filii mei domni Venantii aegritudine loquebuno tempore auditis, et illum desperare ac graviter aegrotare, et vix se in corde meo dolor capere poterat. Sed in hoc fuit solatium, quod lacrymae mihi per gemitus erumpebant. Vestra igitur sanctitas primam quam decet curam negligere non debet, ut de anima ejus cogitare debeat, exhortando, rogando, Dei terribile judicium no judicio obsistat. » Si quos tamen judicum a suis pravitatibus inconvertibiles Gre
Abbreviated transcription (Latin):
aiohanne syracusano ep̃o execratas cognosceret con¬
tra ep̃o hostili more cõmat̾ẽ eũq ñ timuit grego¬
rio accusare: Cuiipse rescribit dicens. multũnos ea
quã direxistis iã c̃tristato inuenit epła qđ int̃uos
mꝰ gaudere concordia scandalũ ꝓdiis secognouimus
Queuis eni causa fuis sec : ñ usq: ad hoc debuit furor
erũpore ut armati homines ur̃i si c̃ audiuimus
inepis copiũ irruerent et diũsa hostilimore
mala cõmitterent. Atq: uos hȩc res a pat̃na interi
caritate diuideret: Nũ quit ñ poterat quelibet
c̃tentio fuit tran quillȩ disponi. ut nec par¬
tiũ utilitas detrimentũ nec sentiret gr̃a lesion
Cuius autẽ grauitatis. euius soĩtatis. cuius man¬
doloris nimia coegisset. adhanorẽ dequauos
õtristatos asseritis eius frat̃nitas nullatenus
puenisset Nostam̃ ut hoc eo scribente cõperimus

Expanded text:
a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, cona Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, contra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio accusare. Cui ipse rescribit, dicens: « Multum nos ea quam direxistis jam contristatos invenit epistola, quod mus gaudere concordia, scandalum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna interim charitate divideret. Nunquid non poterat, si quaelibet contentio fuit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret gratia laesionem? cujus autem gravitatis, cujus sanctitatis, cujus man nisi vis eum doloris nimia coegisset, ad hanc rem, de qua vos contristatos asseritis, ejus fraternitas nullatenus pervenisset. Nos autem, ut hoc eo scribente comperimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sed qua morte multat̾ ẽ sapis. Siille igit̾ mortis peri¬
culo dignus fuit quieos quos dederat nũmos dõ abstu¬
lit. ẽsidora quanto periculo indiuino iudicio dignus in
qui ñ nũ mosi sedtemet ipsũ omnipti dño. euito sub
monachico habita de uoueras subtranisti Quapptir
si correctionis mȩȩ ũba sequuturus audieris. quã sint
blanda et dulcia infine cognosces. eccefateor merens
loquor. et sactitui tristitia addictus edere uerba uix
ualeo. Ettam̃ animus tuus actionis suȩ ẽscius uix sufficio
ferre qđ audit. Erubescit. confundit auersat. Siergo
ferre non ualet uorbapul ueris. quid facturus est
ad iudiciũ ẽditoris. Pa te or tam̃ꝗa suꝑne gratie esse
mim maximã credoqđte essugere uitã c̃spicit. et
tamen adhuc aduitã reseruat. Quod suꝑbientẽ te
uidec et tolerat. Cũq uenantius ineadẽ a postasiap¬
manens obortis ꝗb: dã simultatib: oblationes suas

Expanded text:
sed qua morte mulctatus est, scis. Si ille igitur mortis perised qua morte mulctatus est, scis. Si ille igitur mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum, omnipotenti Deo, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti. Quapropter, si correctionis meae verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, actionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo ferre non valet verba pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fat maximam credo, quod te effugere vitam conspicit, et tamen adhuc ad vitam reservat: quod superbientem 109 te videt et tolerat. » Cumque Venantius, in eadem apostasia permanens, obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas
Abbreviated transcription (Latin):
ura intaliũ sȩ causin defensio neñ misceat ne ei di
suã defendat in iuriã et int̃ nos alioꝵ paraat culpadis¬
dordiã¬
t̃ uenantio ex mona cho parficio Multi hominũ stulti
tate cõpellor. ut tacere ñ debeã. Et pͥpauca hacigit c̃sidera¬
tione cõpulsus uelis annolis loquiturus sũ. ꝗa oniniuir¬
tute. Auate cupio saluari. Aut detua monte me etipi in quo
erũ halitu fueris recolis. et suꝑne districtionis animad¬
uersione post posita ad quidiis delapsus agnoscis. culpã
ergo tuã pensa dũ uocat. Districtionẽ futuriiudicis
iã nullis fletib euadas et infra Teste cuangelioscis
quia diuina se uerias de otioso sermone nos arguit
et de uerbo inuili rationes subtilit̃ exquirit. pensa
ergo quid factura est deꝑũso opere. Si quos dã iniudi¬
cio suo repbat desermone. Ananias dõ pecunias
uouerat quas post diabolicauictus ꝑsuasione subtraxiq

Expanded text:
vestra in talium se causarum defensione non misceat: ne et Deus vestra in talium se causarum defensione non misceat: ne et Deus suam defendat injuriam, et inter nos aliorum pariat culpa discordiaem Venantio, exmonacho, patricio: « Multi hominum stulti tate compellor ut tacere non debeam. » Et post pauca. « Hac igitur consideratione compulsus, velis an nolis, locuturus sum, quia omni virtute, aut te cupio salvari, aut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa dum vacat, districtionem futuri Judicis s cum eam jam nullis fletibus evadas. » Et infra: « Teste Evangelio , scis quia divina severitas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone. Ananias Deo pecunias voverat, quas post diabolica victus persuasione subtraxit ;
Abbreviated transcription (Latin):
pline deceeꝓdire censurã ꝑuenit itaq: ad nosspe
exinde uoluntatẽ exisse. et eccbastice ẽstitutio¬
pulsat inuidiã Necesseẽ ut ab ei uos habita dis¬
cretione debeatis tuitione sus pendere. Neli nomi¬
nis ur̃i occasione pastori suo in obediens. uelẽtu¬
max fuerit: adtẽpuros c̃tra uos iudicer defensare
atq excellontiã ur̃am hac exre cogat᷑ offendere.
et nosparit̃ de ur̃a dis cordia ẽtristari. Cã perimus
precerea qđ dici nefar ẽ . quas dã mulieres que
nunc usq in religioso. atq monachico habiuꝑman
ut dicere uel adtẽptare p̃sumant fauoris ur̃ipa¬
trocinio fulciri dicunt᷑. qđ nos credere ꝓusitatis
ipsius aceruitas ñ ꝑ mitat petimus ergo ut intan¬
touos peccato miscere nullatenus debeatis Nam
huius modi imꝗtatẽ impunite ꝓpt̃ dm̃ nullo modo
pati mur re manere: unde iter q̃r̃ ut excollentia

Expanded text:
plinae decet prodire 108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speplinae decet prodire 108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speexinde voluntatem exiisse, et ecclesiasticae constitutiopulsat invidiam, necesse est ut ab ejus vos, habita discretione, debeatis tuitione suspendere: ne si nominis vestri occasione pastori suo inobediens vel contumax fuerit ad tempus vestros contra vos judices defensare, atque excellentiam vestram hac ex re cogatur offendere, et nos pariter de vestra discordia contristari. « Comperimus praeterea, quod dici nefas est, quasdam mulieres, quae nunc usque in religioso atque monachico habitu perut dicere vel attentare praesumant, favoris vestri patrocinio fulciri dicuntur. Quod nos credere perversitatis ipsius acerbitas non permittit. Petimus ergo ut in tanto vos peccato miscere nullatenus debeatis. Nam hujusmodi iniquitatem impunitam propter Deum nullo modo patimur remanere. Unde iterum quaesumus ut excellentia