comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisq baptizatur quanto a meliore fuerit bap
rinthioꝵ baptirauerit. nisi crispum & gaium. ⁊
stephanrdomum. Tanto enim melius baptiza¬
rentur. quanto crat paulus melior si ab ipso
baptizarent᷑. Deniq cum dicit ego plantaui.
apollo rigauit. uidetur significare se ȩugłizas¬
se. illum baptizasse. Numqͥd melior apollo ꝗͣ
ioħem bapdirauerat. nisi quia iste baptismus
ꝑquẽlib& datus xp̃i erat. ille autẽ ꝑ quẽlibet
datus. quamuis xp̃o uiam preꝑaret. tam̃ ioħis
erat: Inuidiose dici uidetur. post ioħm bapti
⁊ hoc inuidiose dici. pꝰ ioħm baptizatum ẽ. & pꝰ
ebriosos ñbaptizatur. M elius enim hoc uituũ
cõmemoro. qd̾ nec occultare possunt in quibꝰ
regnat. & quam multi ubiq sint qͥs uł cecus
ignorat: Et tam̃ int̃ oꝑa carnis que qͥ agunt
regnum dĩ ñ possidebunt. etiã hoc ponit apłs
ubi etiam hereses enumerat. Manifesta inquit
sunt oꝑa carnis. Que sunt : fornicationes. im¬

Expanded text:
quisque baptizatur, quanto a meliore fuerit baptquisque baptizatur, quanto a meliore fuerit baptrinthiorum baptizauerit nisi Crispum et Gaium et Stephanae domum; tanto enim melius baptizarentur, quanto erat Paulus melior, si ab ipso baptizarentur. denique cum dicit: Ego plantaui, Apollo rigauit, uidetur significare se euangelizasse, illum baptizasse. numquid melior Apollo quaIohannem baptizauerat, nisi quia iste baptismus per quemlibet datus Christi erat, ille autem per quemlibet datus, quamuis Christo uiam praepararet. tamen Iohannis erat? Inuidiose dici uidetur: Post Iohannem b hoc inuidiose dici: Post Iohannem baptizatum est et post ebriosos non baptizatur\'. melius enim hoc uitium commemoro, quod nec occultare possunt, in quibus regnat, et, quam multi ubique sint, quis uel caecus ignorat? et tamen inter opera carnis, quae qui agunt, regnum dei non possidebunt, etiam hoc ponit apostolus, ubi etiam haereses enumerat: Manifesta, inquit, sunt opera carnis, quae sunt fornication es, in
Abbreviated transcription (Latin):
s suscipiendo efficimus nr̃os qui recedunt auob̃
ut suscipiantur a nob. & ut incipiant c̃ẽ nr̃i. pͥus
ẽẽ desinunt ur̃i. Nec nob̃ comungi compellimꝰ
hereticũ: Aut si forte audesillũ amcũ sponsi he¬
reticũdic̃e. ⁊ ĩunitate eccłie ñ fuisse. uolo & hoc sc̃¬
bas. Si aut̃ hoc dem̃tissimũ ẽ uł sentire uł dicere.
S iam prudentie tue est consi¬
derare quare pꝰ ioħm paulus apłs baptizauĩt.
Si cnum pꝰ cqualem: omnes post uos baptizare
debetis. Si post maiorem: debes & tu pꝰ rogatũ.
Si post minorẽ. debuit post te rogatus cũ pres¬
biter baptizasses. Si autẽ baptismus qui nunc
datur ido parit̃ ualet i eis quib datur. qͣuis
xp̃i. quia ioħis baptismo fuerant baptizati. ñ xͥ.
Iohis quippe ille baptismus dictus ẽ sic̃ multis
Baptismus ioħis unde erat. de celo an ex hõibͦ Bap¬
dabatur equalit̃ proderat. Nam si tanto melius

Expanded text:
sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, sed suscipiendo efficimus nostros, qui recedunt a uobis, ut suscipiantur a nobis, et, ut incipiant esse nostri, prius esse desinunt uestri. nec nobis coniungi compellimusereticum? aut si forte audes illum amicum sponsi haereticum dicere et in unitate ecclesiae non fuisse, uolo et hoc scribas. si autem hoc dementissimum est uel sentire uel dicere, iam tuae prudentiae est considerare, quare post Iohannem Paulus apostolus baptizauerit. si enim post aequalem, omnes post uos baptizare debetis; si post maiorem, debes et tu post Rogatum; si post minorem, debuit post te Rogatus, cum presbyter baptizasses. si autem baptismus, qui nunc datur, ideo pariter ualet in eis, quibus datur, quamuis Christi, quia Iohannis baptismo fuerant baptizati, non Christi; Iohannis quippe ille baptismus dictus est, sicut multis Baptismus Iohannis unde erat? de caelo an ex hominibus? bapdabatur, aequaliter proderat. nam si tanto melius
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ transitis ad nos. pͥus utiq relinquitis quod
eratis. ne ad nos heretici transeatis. Baptiza gͦ
me inquis. Facerem si ñ baptizatꝰ cẽs: aut si dona
dissensio. Non propt̃ malum quod ꝓcessit exte.
negandum ẽ bonum qd̃ remansit inte. qd̃ malo
tuo habes si ñ ibi habes. unde ẽ bonum qđ̃ h̃s.
Ex catholica enim eccła sunt omnia dñica sacm̃ta
que sic habetis & datis. quẽadmodum habebant᷑
& dabant᷑ ctiam pͥusquam inde exiretis. ñ tam̃
in multis enim estis nobcum. nã & de talib di¬
ctum ẽ. qm̃ in multis erant mecum.s ea corrigi¬
mus in quib nobcum ñ estis. & ea uos hic acciꝑe
uolumus que ñ habctis illic ubi estis. Nobcum
audẽ estis in baptismo. in simbolo: in ceteris dñi¬
cis sacram̃tis. In sp̃u unitatis & uinculo pacis. in
accipiatis. ñ tunc aderunt: s tunc ꝓderunt que
habetis. Non gͣ sicut putatis suscipimus ur̃os.

Expanded text:
autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod autem transitis ad nos, prius utique relinquitis, quod eratis, ne ad nos haeretici transeatis. \'baptiza ergo me/ inquis. facerem, si baptizatus non esses aut si Donatdissensio. non propter malum. quod processit ex te, negandum est bonum, quod remansit in te, quod malo tuo habes, si non ibi habes, unde est bonum, quod habes. ex catholica enim ecclesia sunt omnia dominica sacramenta. quae sic habetis et datis, quem ad modum habebantur et dabantur etiam prius, quam inde exiretis. non tamein multis enim estis nobiscum; nam et de talibus dictum est: Quoniam in multis erant mecum; sed ea corrigimus. in quibus nobiscum non estis, et ea uos hic accipere uolumus. quae non habetis illic, ubi estis. nobiscum autem estis in baptismo, in symbolo, in ceteris dominicis sacramentis. in spiritu autem unitatis et uinculo pacis, in accipiatis, non tunc aderunt, sed tunc proderunt, quae habetis. non ergo, sicut putatis, suscipimus uestros,
Abbreviated transcription (Latin):
memorat adhuc uiuebant multi ꝑ quos certissi¬
ma & aꝑtissima cẽ ostendentur. S de his taceo:
contende tẏconium eẽ mentitum. ad cypͥanũ
te reuoco. cuiꝰ mentionẽ ipse fecisti. Prorsus scđ̃
scͥpta cypriani. si peccatis auenis in unitate qͥsq
maculatur iam ante cyprianum ꝑut ȩccl̃a. nec
erat unde existeret ipse cyprianus. Si aut̃ hoc
sentire sacrilegium ẽ. & certum ẽ eccłam ꝑmanẽ.
nemo alienis peccatis in eiꝰ unitate maculatur:
Frustra filii mali iustos uos dicitis. exitũ ur̃m ñ
abluitis. ñ purgatis. Cur gͦ inquis nos q̃ritis.
cur sic suscipitis. quos hereticos dicitis :Side
quam facile breuitq respondeam. Querimꝰ uos
quia ꝑistis: ut de inuentis gaudeamus. de quib
ꝑditis dolebamus. Hereticos autem uos dicimꝰ.
s ante quam ad pacem catholicam conũtamini.
ande quã errore quo irretiti estis exuamini. Cũ

Expanded text:
memorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissimemorat, adhuc uiuebant multi, per quos haec certissima et apertissima esse ostenderentur. Sed de his taceo. contende Tychonium esse mentitum; ad Cyprianum te reuoco, cuius mentionem ipse fecisti. prorsus secundum scripta Cypriani, si peccatis alienis in unitate quisque maculatur, iam ante Cyprianum periit ecclesia nec erat unde existeret ipse Cyprianus. si autem hoc sentire sacrilegum est et certum est ecclesiam permanere, nemo alienis peccatis in eius unitate maculatur, frustra filii mali iustos uos dicitis, exitum uestrum non abluitis, non purgatis. \'Cur ergo\', inquis, \'nos quaeritis? cur sic suscipitis, quos haereticos dicitis?\' uide, quam facile breuiterque respondeam. quaerimus uos, quia peristis, ut de inuentis gaudeamus, de quibus perditis dolebamus; haereticos autem uos dicimus, sed antequam ad pacem catholicam conuertamini, antequam errore, quo inretiti estis, exuamini; cum
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam atq decretam ut traditorib ĩmen¬
si criminis reis si baptizari nollent. pro integris
cõmunicaret᷑: Beuderium ctiã macrianensẽ ep̃m
cõmunionis ur̃ȩ dicit traditoꝵ plebem congre¬
gatam eccłam miscuisse. & scđm statuta illiꝰ con¬
tradidorib unitatem. eiq deuterio post hoc fa¬
ctum iugit communcasse donatum. nec solum
rium factam traditorib sine baptismo cõmu¬
nicasse. Sed dicis. Qͥs michi ẽ iste tẏchonius:
Ille ẽ tẏchonius quem parmenianus rescͥbendo
compescit & eum deterret ne talia scribat. non
tam̃ refellit ea ipsa que scribit. Uno sicut supͣ dixi
cum p̃mit. qd̾ cum talia diceret de ȩccła toto or¬
be disfusa ⁊ quod neminem in eius unitate ma¬
cularent aliena peccata ab afroꝵ se tam̃ quasi
traditoꝵ contagione remouebat & erat ĩparte
donati. Poss&x autẽ dicere parmenianꝰ ista cum
om̃ia ẽẽ mentitum. s sicut idem tyconius com¬

Expanded text:
sententiam atque decretam, ut traditoribus immensententiam atque decretam, ut traditoribus immensi criminis reis, si baptizari nollent, pro integris communicaretur. Deuterium etiam Macrianensem episcopum communionis uestrae dicit traditorum plebem congregatam ecclesiae miscuisse et secundum statuta illius contraditoribus unitatem eique Deuterio post hoc factum iugiter communicasse Donatum nec solum rium factam traditoribus sine baptismo communicasse. Sed dicis: eQuis mihi est iste Tychonius?\' ille est Tychonius, quem Parmenianus rescribendo compescit et eum deterret, ne talia scribat; non tamen refellit ea ipsa, quae scribit; uno, sicut supra dixi, eum premit, quod, cum talia diceret de ecclesia toto orbe diffusa et quod neminem in eius unitate macularent aliena peccata, ab Afrorum se tamen quasi traditorum contagione remouebat et erat in parte Donati. posset autem dicere Parmenianus ista eum omnia esse mentitum; sed, sicut idem Tychonius com
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ecitum ẽ ꝑmansit ęccła. certum ẽ ctiã pecc̃is
alienis in unitate xp̃i neminẽ posse maculari.
ñ maloꝵ factis consentientẽ ne ipsis peccatis cõ¬
municando polluat᷑ s propt̃ societatem bonoꝵ
malos tanquã paleam usq ad ultimam uenti¬
lationem in area dñica tolerantẽ. Que cũ ita
sint. ubi ẽ p̃sumptio seꝑationis ur̃ȩ. Nonne fi¬
lii mali estis: Ipsi uos iustos dicitis. exitũ aut̃
ur̃m ñ abluitis. Iam si uelim & illa cõmemora¬
re que tẏconius homo cõmumonis ur̃ȩ scͥptis
suis inserit qui magis contra uos pro eccła ca¬
tholica scͥpsit frustra se ab afroꝵ quasi tͣditoꝵ
cõmunione secernens. quo uno eum parme¬
nianus fuffocat quid respondere poteritis. nͥ
quod de uob idem tychonius dixit. & ego pau¬
lo ante recolui. qđ uolumus sc̃m ẽ: Scribit enĩ
dies postpositis om̃ib precitis limatam es se

Expanded text:
quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis quod certum est, permansit ecclesia, certum est etiam peccatis alienis in unitate Christi neminem posse maculari non malorum factis consentientem, ne ipsis peccatis communicando polluatur, sed propter societatem bonorum malos tamquam paleam usque ad ultimam uentilationem in area dominica tolerantem. quae cum ita sint, ubi est praesumptio separationis uestrae? nonne filii mali estis? ipsi uos iustos dicitis, exitum autem uestrum non abluitis. Iam si uelim et illa commemorare, quae Tychonius, homo communionis uestrae, scriptis suis inserit, qui magis contra uos pro ecclesia catholica scripsit frustra se ab Afrorum quasi traditorum communione secernens, quo uno eum Parmenianus suffocat, quid respondere poteritis, nisi quod de uobis idem Tychonius dixit et ego paulo ante recolui: \'Quod uolumus, sanctum est\'? scribit enim inta et quinque dies postpositis omnibus praeteritis limatam esse
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicabant qui penitentib adult̾is pacem
dabant. nũquid illi qui hoc non faciebant colle¬
gio maculabantur istoꝵ: Si autem quod ueri¬
tas hc̃. & quod ȩccła tenet merito recte peniten¬
tibus adult̾is pax dabatur. illi qͥ in dotum locũ
penitentiȩ contra adultos claudebant impie
utiq agebant qui m̃bris xp̃i sanitatem nega¬
bant. ⁊ claues ȩcclȩ pulsantib subtrahebant:
& misccłissimȩ patientiȩ dĩ que illos propterea
surebat uiuere ut penitendo sanarentur. sacri¬
ficicio contriti sp̃c & contribulati cordis obla¬
to dura crudelitate contradicebant. nec tam̃
istos miscdẽs ⁊ pacificos cum cis xp̃iana sacra¬
m̃ta communicantes. ⁊ cos intra unitatis retia
tolerantes. donec ad litus ꝑducti seꝑarent᷑. tam
immanis eoꝵ error ⁊ impietas inquinabat:
Iam tunc eccła maloꝵ commumone deleta ẽ:
nec erat que pareret ipsum cypͥanum. Si autẽ

Expanded text:
communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem communicabant, qui paenitentibus adulteris pacem dabant, numquid illi, qui hoc non faciebant, collegio maculabantur istorum? si autem, quod ueritas habet et quod ecclesia merito tenet, recte paenitentibus adulteris pax dabatur, illi, qui in totum locum paenitentiae contra adulteros claudebant, impie utique agebant, qui membris Christi sanitatem negabant et claues ecclesiae pulsantibus subtrahebant et misericordissimae patientiae dei, quae illos propterea sinebat uiuere, ut paenitendo sanarentur sacrificio contriti spiritus et contribulati cordis oblato, dura crudelitate contra dicebant. nec tamen istos misericordes et pacificos cum eis Christiana sacramenta communicantes et eos intra unitatis retia tolerantes, donec ad litus perducti separarentur, tam immanis eorum error et impietas inquinabat aut, si inquinabat, iam tunc ecclesia malorum communione deleta est nec erat, quae pareret ipsum Cyprianum. si autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ponit in quadam epła sua quã scribit ad antoni¬
anum rem quandam satis rei de qua nunc agi¬
mus necessariam. s melius u̾ba cius inserimus:
Antecessores inquit nr̃i quidam ep̃i istic in ꝓuin¬
cia nr̃a dandam pacem mechis ñ putauerunt.
aut catholice ȩccłȩ unitatem uel duricię uel cen
seꝑarctur. Manente concordiȩ innculo⁊ ꝑseue¬
rante ȩccłȩ catholice induniduo sac̃mento. actũ
suum disponit ⁊ dirigit umusquisq ep̃c ratio¬
nem propositi sui dño redditurus. Qd ad hec
dicis frat̃ uincenti : Nempe intueris hunc tan¬
tum uirum pacificum ep̃m ⁊ fortissimũ mr̃em
nichil uchem̃tius sategisse. quã ne unitatis uin¬
culum rumꝑetur. Uides eum parturientem. ñ
solum ut paruuli in xp̃o concepti nascant᷑. uerũ
etiam ne iam nati de sinu matris excussi mori¬
antur. Porro autẽ ipsam rem quã cont̾ impios
seꝑatores cõmemorauit: attende. Si adulteris

Expanded text:
ponit in quadam epistula sua, quam scribit ad Antoniponit in quadam epistula sua, quam scribit ad Antonianum, rem quandam satis rei, de qua nunc agimus, necessariam; sed melius uerba eius inserimus. antecessores\', inquit, \'nostri quidam episcopi istic in prouincia nostra dandam pacem moechis non putauerunt, aut catholicae ecclesiae unitatem uel duritie uel censusepararetur. manente concordiae uinculo et perseuerante ecclesiae catholicae indiuiduo sacramento actum suum disponit et dirigit unusquisque episcopus rationem propositi sui domino redditurus.\' quid ad haec dicis, frater Vincenti? nempe intueris hunc tantum uirum, pacificum episcopum et fortissimum martyrem nihil uehementius sategisse quam ne unitatis uinculum rumperetur. uides eum parturientem, non solum ut paruuli in Christo concepti nascantur, uerum etiam ne iam nati de sinu matris excussi moriantur. Porro autem ipsam rem, quam contra impios separatores commemorauit, adtende. si adulteris
Abbreviated transcription (Latin):
sensit om̃ino quod cum sensisse recitatis. aut hoc
postea correxit in regła ueritatis. aut hunc qͣsi
neuum fui candidissimi pectoris cooꝑuit ub̃e
multitudinẽ peccator. Accessit huc etiam quodd
tanquã sarm̃tum fructuosissimũ siquid in co fu̾at
cm̃dandum purgauit pat̾ falce passionis. Sar¬
mentum enim ait dñs qđ in me dat fructũ. pur¬
gat illud pat̾ ñs: ut maiorem fructum afferat.
Unde. nisi quia hcrens indiffusione uitis radicẽ
ñ deserit unitatis: Nam ⁊si trader& corpꝰ suũ
ut arder&e: caritatem autẽ non hab̃et. nichil ei ꝑ¬
dessee. Atdende adhuc paululum in litc̃is eypͥam
ut adu̾tas quam mexcusabilẽ ostendĩt qui se
uoluerit ab unitate eccłȩ quam ds̃ inomnibus
gentib ꝓmisit & reddidit. quasi iusticiȩ suȩ cau¬
sa seꝑare. magisq intelligas quam sit uera sen¬
tentia paulo ante a me cõmemorata. filiꝰ malus
ipse se iustum dicit. exitum aut̃e suum ñ abluit.

Expanded text:
sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc sensit omnino, quod eum sensisse recitatis, aut hoc postea correxit in regula ueritatis aut hunc quasi naeuum sui candidissimi pectoris cooperuit ubere multitudinem peccatorum. accessit huc etiam, quod tamquam sarmentum fructuosissimum, si quid in eo fuerat emendandum, purgauit pater falce passionis: Sarmentum enim, ait dominus, quod in me dat fructum, purgat illud pater meus, ut maiorem fructum adferat. unde, nisi quia haerens in diffusione uitis radicem non deseruit unitatis? nam etsi traderet corpus suum, ut arderet, caritatem autem non haberet, nihil ei prodesset. Adtende adhuc paululum in litteras Cypriani, ut aduertas, quam inexcusabilem ostenderit, qui se uoluerit ab unitate ecclesiae, quam deus in omnibus gentibus promisit et reddidit, quasi iustitiae suae causa separare, magisque intellegas, quam sit uera sententia paulo ante a me commemorata: Filius malus ipse se iustum dicit, exitum autem suum non abluit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ & adu̾sus cas que tanta noticiȩ mole firma¬
de sunt. sese crigere ñ pret̾misit. Nos tam̃ duas
obres ñ negamus illud sensisse cyprianum.¬
qd̾ & stilus eiꝰ ht̃ quandã propͥam faciem qua
possit agnosci. & qd ibi magis contra uos causa
nr̃a demonstrat᷑ inuictior ur̃eq seꝑationis p̃sũp¬
dio. indelic& ne macularemini peccatis aliens.
dota facilitate subu̾titur. cum appar&e in litteris
cypriani cõmunicata ẽe cum peccatorib sacra¬
menta cum admissi sunt in eccłam qui scđm ue¬
stram ⁊ sicut uultis illius sententiam baptismũ
non habebant. & tam̃ ȩccłam ñ ꝑisse. s in sui gñs
dignitate ꝑtotum orbem sparsa dñica frumenta
mansisse. acꝑhoc si ꝑturbati tanquã ad aliquem
portum sic ad auctoritatẽ cypriani confugitis. ui¬
detis quẽ illic scopulum ur̃ error offendat. Si aũ
iam nec illuc confugere audetis. sine ullo lucta¬
mine naufragatis. Porro autẽ cypͥanus aut non

Expanded text:
quod et adversus eas quae tanta notitiae mole firmaquod et adversus eas quae tanta notitiae mole firmatae sunt, sese erigere non praetermisit. 39. Nos tamen duas ob resquod et stilus eius habet quandam propriam faciem, qua possit agnosci, et quod ibi magis contra uos causa nostra demonstratur inuictior uestraeque separationis praesumptio, uidelicet ne macularemini peccatis alienis, tota facilitate subuertitur, cum apparet in litteris Cypriani communicata esse cum peccatoribus sacramenta, cum admissi sunt in ecclesiam, qui secundum uestram et, sicut uultis, illius sententiam baptismum non habebant, et tamen ecclesiam non perisse, sed in sui generis dignitate per totum orbem sparsa dominica frumenta mansisse. ac per hoc si perturbati tamquam ad aliquem portum sic ad auctoritatem Cypriani confugitis, uidetis, quem illic scopulum uester error offendat; si autem iam nec illuc confugere audetis, sine ullo luctamine naufragatis. Porro autem Cyprianus aut non
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. correxisse autẽ istam sententiam ñ inuenit᷑.
Non incongruent tam̃ de tali uiro cxistimandũ ẽ.
quod correxerit. ⁊ fortasse subp̃ssum sit ab cis qͥ hoc
crrore nimium delectati s̃. ⁊ tanto uelut patroci¬
no carere noluerunt. quãqͣm ñ desunt qui hoc
cypͥanum prorsus ñ sensisse contendant. s sub¬
eius nomine ap̃sũptorib atqr mendacib fu¬
isse confictum. Neq enim sic potuit integͥtas
atq noticia litt̾arum unius quãlib&: illustris
ep̃i custodiri. quẽadmodũ scriptura canonica
tot linguarum litt̾is & ordine ac successione ce¬
lebrationis ȩccłastice custoditur. contra quã tñ
ñdefuerunt qui sub nominib apłoꝵ multa cõ¬
fingerent. frustra quidẽ. quia illa sic commen¬
data. sic celebrata. sic nota ẽ. Uerum quid possit
adũsus littas ñ canonica auctoritate fundatas
etiã hi nc demonstrauit impie conatus audatiȩ.

Expanded text:
nitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: nitur. correxisse autem istam sententiam non inuenitur: non incongruenter tamen de tali uiro existimandum est, quod correxerit et fortasse suppressum sit ab eis, qui hoc errore nimium delectati sunt et tanto uelut patrocinio carere noluerunt. quamquam non desint, qui hoc Cypejus nomine a praesumptoribus atque mendacibus fuisse confictum. Neque enim sic potuit integritas atque notitia litterarum unius quamlibet illustris episcopi custodiri, quemadmodum Scriptura canonica, tot linguarum litteris, et ordine, et successione celebrationis ecclesiasticae custoditur, contra quam tamen non defuerunt, qui sub nominibus Apostolorum multa confingerent: frustra quidem, quia illa sic commendata, sic celebrata, sic nota est; verum quid possit adversus litteras, non canonica auctoritate fundatas, etiam hinc demonstravit impiae conatus audaciae,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ putatis ꝑiit ȩccła que fuerat in orbem t̾rarum
nam uos ido seꝑastis iã pͥus quod tota ꝑierat. cũ
sicut dicit cẏpͥanus meam sine baptismo admit¬
tebantur. ac sic nec ipse cypͥants habebat in qua
eccła nasceretur. quantomagis multo postĩor ur̃
auctor paterq donatus: Si autẽ illo tp̃r cum in
cam sine baptismo admittebant᷑. erat tam̃ ȩccl̃a qͤ
pareret cypͥanum. pareret ⁊ donatũ. manifestum¬
stis ab unitate qua excusatione possitis abluere ñ
autẽ suum ñ abluit. Mcritis autẽ cypͥam sic ñ
equatur. qui propt̃ paria sacͣmenta nec ipsos he¬
reticos audet rebaptizare. sic̃ ñ cquatur meritis¬
petri qͥsquis ñ cogit gentes iudaizare. S illa pet̾
ñ tantum claudicatio uerum etiã correctio scͥpt᷑is
canonicis continetur. cypͥanus autẽ sensisse alit̃
ñ in canonicis. s in suis. & in concilu litt̃is inue¬

Expanded text:
sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum sicut putatis, periit ecclesia, quae fuerat in orbe terrarum — nam uos ideo separastis —, iam prius tota perierat, cum, sicut dicit Cyprianus, in eam sine baptismo admittebantur, ac sic nec ipse Cyprianus habebat, in qua ecclesia nasceretur, quanto magis multo posterior uester auctor paterque Donatus! si autem illo tempore, cum in eam sine baptismo admittebantur. erat tamen ecclesia, quae pareret Cypstis ab unitate, qua excusatione possitis abluere nonautem suum non abluit. 38. Meritis autem Cypriani sic non aequatur, qui propter paria Sacramenta nec ipsos haereticos audet rebaptizare, sicut Petri, quisquis non cogit gentes iudaizare. sed illa Petri non tantum claudicatio uerum etiam correctio scripturis canonicis continetur; Cyprianus autem sensisse aliter cclesiae, non in canonicis sed in suis et in concilii litteris inue
Abbreviated transcription (Latin):
re & arcam purgare concessum sit. paleas cona¬
rentur a tritico seꝑare. qd unũ quẽq alienis pe¬
ccatis maculari ñ posse monstrauit. quam sibi
om̃s impie seditionis auctores solã causa seꝑatioĩs
assumunt qd meo ipso in quo alit̃ sapuit. col¬
legas diu̾sa sentientes. nec iudicandos. nec a iu¬
re cõmunionis amouendos ẽẽ decreuit. qd̃ in
ca ipsa cpła ad iubaianum que inconcilio cuiꝰ
auctoritatem ad rebaptizandũ sequi uos dicitis.
pͥmitus recitata ẽ confiteat᷑ inpret̾itum sic esse
admissos in ȩccłam qui fuerant alibi baptizati
ut denuo ñ baptizarent᷑. unde illos sine baptis¬
mo fuisse arbitratur. Tantum tam̃ ponit utilitatis
& salubritatis in pace ȩccłȩ: ut propt̃ illam ñ eos
crecdat ab ȩccłȩ muneribus seꝑari. Quam re sicut
ingenium tuum noui. facillime ꝑspicis. totam
causam nr̃am penitus eu̾sam & extinctam. Si
enim sac̾menta cum peccatorib cõmunicando

Expanded text:
re et aream purgare concessum sit, paleas conare et aream purgare concessum sit, paleas conarentur a tritico separare, quod unumquemque alienis peccatis maculari non posse monstrauit, quam sibi omnes impiae seditionis auctores solam causam separationis adsumunt, quod in eo ipso, in quo aliter sapuit, collegas diuersa sentientes nec iudicandos nec a iure communionis amouendos esse decreuit, quod in ea ipsa epistula ad Iubaianum, quae in concilio, cuius auctoritatem ad rebaptizandum sequi uos dicitis, primitus recitata est, cum fateatur in praeteritum sic esse admissos in ecclesiam, qui fuerant alibi baptizati, ut denuo non baptizarentur, unde illos sine baptismo fuisse arbitratur, tantum tamen ponit utilitatis et salubritatis in pace ecclesiae, ut propter illam non eos credat ab ecclesiae muneribus separari? Qua in re, sicut ingenium tuum noui, facillime perspicis totam causam uestram penitus euersam et extinctam. si enim sacramenta cum peccatoribus communicando,
Abbreviated transcription (Latin):
pini. Primo quia hoc genus litt̾arum ab aucto¬
ritate canonis distinguendũ ẽ. Non enim sicle¬
guntur tanquã ita ex eis testimonium ꝓferatur
ut contra sentire ñ liceat. si cubi forte alit̃ sapuer̃
quam ueritas postulat. In eo quippe numero su¬
mus. ut ñ dedignem᷑ etiam nob̃ dictum ab apło
acciꝑe. ⁊ siquid alit̃ sapitis. id quoq ds̃ uob reue¬
labit. ueruntamen in quod ꝑuenimus meo ambu¬
ita loquit᷑. ds miscreatur nr̃i ⁊ benedicat nos. illu
minet uultum suum fuꝑ nos & misereat᷑ nostri.
ut cognoscamꝰ interra uiam tuam. in omĩb genti¬
bus salutare tuum. Bemde si cypriam sc̃ĩ cp̃i ⁊glo
in eo te ñ delectat qd unitatem orbis terrȩ atq
om̃ium gentium ⁊ diligendo tenuit. ⁊ dispu¬
tando defendit: Qd̾ eos qui se canquã iustos
ab ca scꝑare uoluissent arrogantissimos & suꝑ¬
bissimos iudicauit irridens cos hoc sibi assum̾e.
quod nec apłis concessit dñs. ut ande tempus

Expanded text:
pini: primo, quia hoc genus litterarum ab auctopini: primo, quia hoc genus litterarum ab auctoritate canonis distinguendum est. Non enim sic leguntur, tanquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerint quam veritas postulat. In eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam nobis dictum ab Apostolo accipere . Et si quid aliter sapitis, id quoque Deus vobis revelabit. uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambuita loquitur: Deus misereatur nostri et beneminet vultum suum super nos, et misereatur nostri: ut cognoscamus in terra viam tuam, in omnibus gentibus salutare tuum. Deinde si Cypriani, sancti episcopin eo te non delectat, quod unitatem orbis terrae atque omnium gentium, et diligendo tenuit, et disputando defendit: quod eos qui se tanquam justos ab ea separare voluissent, arrogantissimos et superbissimos judicavit, irridens eos hoc sibi assumere, quod nec Apostolis concessit Dominus, ut ante tempus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram: Dubitatio enim cuncta scientis. nr̃am ĩ illo
dubitationẽ p̃sigurauit. qn ȩccła ex multis de qͥbꝰ
lo facile boni aliquid uelit credere. Ipsos tamen
quoꝵ inuenturꝰ ẽ fidem int̾ra. ꝑ totum agrum
cum zizamis crescere. dubitare fas ñ ẽ. Ipsa ẽ gͦ
eecła que intra sagenam dñicam cũ malis piscibꝰ
natat a quib corde semꝑ ⁊ morib seꝑatur. ato
discedit ut exhibeat᷑ uno suo gloriosa. ñ habens
maculam neq rugam. C orꝑalem autẽ scꝑationẽ
in littore maris hoc ẽ infine scłi expectat. corri¬
gens quos potest tolerans quos corrigere ñ pot̃
non tam̃ propt̃ coꝵ quos ñ corrigit iniquitatẽ
ipsa bonoꝵ deserit unitatem. Noli gͦ fr̃ contra
diuina tã multa tã clara tã indubitata testimo¬
na colligere uelle calumnias ex ep̃oꝵ scriptis
siue nr̃oꝵ sicut hẏlarii. siue ante quam pars do¬
nati seꝑarctur ipsius unitatis sic̃ cẏpriani ⁊ agri¬

Expanded text:
terra? dubitatio enim cuncta scientis nostram in illo terra? dubitatio enim cuncta scientis nostram in illo dubitationem praefigurauit, quando ecclesia ex multis, de quiblo facile boni aliquid uelit credere. ipsos tamen, quorum inuenturus est fidem in terra, per totum agrum cum zizaniis crescere dubitare fas non est. Ipsa est ergo ecclesia, quae intra sagenam dominicam cum malis piscibus natat, a quibus corde semper et moribus separatur atque discedit, ut exhibeatur uiro suo gloriosa non habens maculam neque rugam. corporalem autem separationem in litore maris, hoc est in fine saeculi expectat corrigens, quos potest, tolerans, quos corrigere non potest; non tamen propter eorum, quos non corrigit, iniquitatem ipsam bonorum deserit unitatem. Noli ergo, frater, contra diuina tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue nostrorum sicut Hilarii siue, antequam pars Donati separ
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯ totius mundi. propt̃ triticum qđ ẽ ꝑtotũ mũ¬
dum. Refrigescit aut̃ caritas multoꝵ propt̃ scan¬
daloꝵ abundantiã. quanto magis magisq glorifi¬
cato xp̃i nominc congregantur in cõmunonem
sacram̃toꝵ ciꝰctiam maligni: & ꝑscuerant om̃ino
ꝑũsi. s tam̃ tanquã palea de arca dĩnca. ñ nisi ul¬
tima uentilatione seꝑandi. ñ extingunt isti frum̃¬
ta dñica. in eoꝵ quide comꝑatione pauca. s mul¬
ta ꝑse ipsa. ñ extingunt clectos dĩ congregandos
in fine scli. sicut cugłm loquit᷑ aquatuor uentis.
a summis egloꝵ. usq ad terminos coꝵ. Ipsorum
enim uox ẽ. saluum me fac dñe qm̃ defecit sc̃s.
qm̃ diminute s̃ ueritates a filus hominum: de
quib dñs dicit. int̃ abundantiã iniquitatis. qui
ꝑscucrauĩt usq in fincm. hic saluus erit. Deniq
non unum hominẽ s plures in eodem psalmo
futuram c̃ẽ p̃dixit. ctiam illud positum ẽ. Cum
uenerit filius hominis putas inueniet fidẽ suꝑ

Expanded text:
sed et totius mundi propter triticum, quod est per totum mundum. Refrigescit autem caritas multorum propter seandalorum abundantiam, quanto magis magisque glorificato Christi nomine congSacramentorum ejus etiam maligni, et perseveranter omnino perversi, sed tamen tanquam palea de arca dominica nonnisi ultima ventilatione separandi . Non exstinguunt isti frumenta dominica, in eorum quidem comparatione pauca, sed multa per seipsa; non exstinguunt electos Dei congregandos in fine saeculi, sicut Evangelium loquitur, a quatuor ventis, a summis coelorum usque ad terminos eorum . Ipsorum enim voxs hominum, de quibus et dominus dicit: inter abundantiam iniquitatis qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. denique non unum hominem sed plures in eodem psalmo futuram esse praedixit, etiam illud positum est: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in
Abbreviated transcription (Latin):
tror cum quẽ uideo mͥ rescribe noluisse. nicħ
sibi a me scribi uoluisse. Pinde obsecro de ut
quc̃admodum ego tͥ parui. atq int̾ meas ar-¬
tissimas occupationes tuam scãm michiq
carissimam uoluntatem offendere timui. ut
facerem quod petisti. ita tu quoq facias qd
pcto. Hoc ẽ autem ut brcuiter quc̃admodũ
a te sicut mͥ indicasti postulauit. ad omnia illi
respondẽ ñ graueris. quod &e ante facere potu¬
isti. Scics enim cum legeris. nicħ pene ame di-¬
ctum qd ipse ñ noucras. aut quod me tacente
nosse ñpottras. S hoc opus meũ habcas ro¬
go cum cet̾is quoꝵ studio scis conuenire. Iunc
uero illud quod flagito habeat ipse cui hoc po¬
tissimum congruit. ⁊ cet̾i quos ñ parum ista
delectant. quemadmodũ abste dici possunt. int̃
quos & ipse sum. Uiuas semꝑ in xp̃o nr̃i me

Expanded text:
tror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil tror eum, quem uideo mihi rescribere noluisse, nihil sibi a me scribi uoluisse. proinde obsecro te, ut, quem ad modum ego tibi parui atque inter meas artissimas occupationes tuam sanctam mihique carissimam uoluntatem offendere timui, ut facerem, quod petisti, ita tu quoque facias, quod peto. hoc est autem, ut breuiter, quem ad modum a te, sicut mihi indicasti, postulauit, ad omnia illi respondere non graueris, quod et ante facere potuisti. scies enim, cum legeris, nihil paene a me dictum, quod ipse non noueras aut quod me tacente nosse non poteras. sed hoc opus meum habeas rogo cum ceteris, quorum studio scis conuenire. tuum uero illud, quod flagito, habeat ipse, cui hoc potissimum congruit, et ceteri, quos non parum ista delectant, quem ad modum abs te dici possunt, inter quos et ipse sum. uiuas semper in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
dis materna caritate seruiendo. Habes epłam
plixiorem fortasse quam uelles. eẽt audem mul¬
to breuior. si de tantum in respondendo cogitarẽ
Nunc uͦ ctiam si t̃ nicħ prosit. non puto nichil
cis ꝓfuturam qui eam legere cum dĩ timore.⁊
sine ꝑsonarum acceptione curaucrint. amen:¬
Augustinus ad deo
inccrissimo fr̃i & compresbitõ
d̃o grãs. augustinus in dño sał.
Questiones tͥ propositas michi
delegare maliusti. non ut opinor
libentius ꝑ nos audis. dũ nos
miis diligis. At ego propterea
malebam ate illas aꝑiri. quod ille ipse amicus qͥ
cas proposuit. quantum ex hoc comci datur. qd̾
michi ad quasdam epłas non rescripsit. quasi noᷤ
uerecundat᷑ sequi. Uiderit quam obcausam. hoc
tam̃ suspicor. N ec suspicio mea uł maliuola ẽ.
uel absurda. cum ⁊ optime noueris. quantum
cum diligam. quantoq mͥ dolori sit. qđ̾ ñdum
xp̃ianus ẽ. Et utiq non inconuenient̃ arbi¬

Expanded text:
dis materna caritate seruiendo. habes epistulam dis materna caritate seruiendo. habes epistulam prolixiorem fortasse, quam uelles. esset autem multo breuior, si te tantum in respondendo cogitarem; nunc uero. etiam si tibi nihil prosit, non puto nihil eis profuturam, qui eam legere cum dei timore et sine personarum acceptione curauerint. amenes SINCERISSIMO FRATRI ET CONPRESBVTERO DEOGRATIAS AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quaestiones tibi propositas mihi delegare maluisti non, ut opinor,libentius per nos audis, dum nos nimis diligis. at ego propterea malebam a te illas aperiri, quod ille ipse amicus, qui eas proposuit, quantum ex hoc conici datur, quod mihi ad quasdam epistulas non rescripsit, quasi nos uerecundatur sequi; uiderit quam ob causam. hoc tamen suspicor nec suspicio mea uel maliuola est uel absurda, cum et optime noueris, quantum eum diligam quantoque mihi dolori sit, quod nondum Christianus est, et utique non inconuenienter arbi
Abbreviated transcription (Latin):
futuros figurauerunt. Confusio audem adducit
gr̃am & głam. cum crubescit quisq de propria
iniquitate. ⁊ penitendo in melius cõmutat᷑. quod
te facere piget illa ꝑniciosa confusione suꝑatum
ne tͥ ab hominib nescientib quid loquant᷑. obi¬
ciadur aplica illa sententia. Si enim que destruxi
constituo. Que si dici posset etiam in eos qui ue¬
ritatem correcti p̃dicant. quã ꝑu̾si obpugnant. ĩ
ipsum paulum pͥmitus diceretur.: in quo ecclȩ xp̃i
magnificabant dm̃. audientes quod euangłizarer
fidem quam aliquando uastabat. Nec quemꝗͣ
putis ab errore ad ueritatem. uł a qͦc̃q seu magno
seuparuo peccato ad correctionem sine peniten¬
tia posse transire. Sz nimis impudens error ẽ hic
deserunt. si hoc ipsum penitendo corrigant. alit̃
illos qui in ea ñdum fuerunt. ⁊ tunc pͥmum pacẽ
ciꝰ accipiunt. Illos amplius humiliando. istos le¬
nius suscipiendo. utrosq diligendo. utrisq sanan¬

Expanded text:
futuros figurauerunt. confusio autem adducit futuros figurauerunt. confusio autem adducit gratiam et gloriam, cum erubescit quisque de propria iniquitate et paenitendo in melius commutatur, quod te facere piget illa perniciosa confusione superatum, ne tibi ab hominibus nescientibus, quid loquantur, obiciatur apostolica illa sententia: Si enim, quae destruxconstituo. quae si dici posset etiam in eos, qui ueritatem correcti praedicant, quam peruersi oppugnabant, in ipsum Paulum primitus diceretur, in quo ecclesiae Christi magnificabant deum audientes, quod euangelizaret fidem, quam aliquando uastabat. Nec quemquam putes ab errore ad ueritatem uel a quocumque seu magno seu paruo peccato ad correctionem sine paenitentia posse transire. sed nimis inpudens error est hic deserunt, si hoc ipsum paenitendo corrigant, aliter illos, qui in ea nondum fuerunt et tunc primum pacem eius accipiunt, illos amplius humiliando, istos lenius suscipiendo, utrosque diligendo, utrisque sanan
Abbreviated transcription (Latin):
du ad me illam epłam misisti hȩc u̾ba tua sunt.
Cum gͦ fatearis me conũsum ad xpianam fide. cũ
ego nec ad donatistas. nec ad rogatistas conu̾sus
sim. sine dubitatione ulla confirmas.⁊ pret̃ do¬
tatur. que scdm dĩ testimonium in semine ab̃he
benedicunt᷑. Qd gͥ adhuc dubitas tenere quod
sentis. nisi quia id quod nunc sentis. uel aliq̃ndo
sensisse. uel aliud adefendisse confunderis: & dũ
erubescis corrigere errorem. ñ erubescis ꝑmanere
in errore. quod utiq potius erubescendum fuit:
hoc ẽ illud qd̃ scͥptura ñ tacuit. Est confusio ad¬
ducens peccatum: & ẽ confusio adducens gr̃ãm ⁊
głam. Confusio adducit peccatum. cum eru¬
bescit quisq prauam mutare sententiã. ne aut
inconstans putetur. aut diu̾sus a se. se ipso mͣ¬
dice teneatur. Ita descendunt in infernum uiuen¬
tes. id ÷ suam ꝑditionem sentientes. quos dathan
& abiron ⁊ chore hiatu t̾rȩ absumpti tanto ante

Expanded text:
tu ad me illam epistolam misisti, haec verba tua sunt. tu ad me illam epistolam misisti, haec verba tua sunt. Cum ergo fatearis me conversum ad christianam fidem; cum ego nec ad Donatistas, nec ad Rogatistas conversus sim, sine ulla dubitatione confirmas, et tatur, quae secundum dei testimonium in semine Abrahae benedicuntur. quid igitur adhuc dubitas tenere, quod sentis, nisi quia id, quod non sentis, uel aliquando sensisse uel aliud defendisse confunderis, et, dum erubescis corrigere errorem, non erubescis permanere in errore, quod utique potius erubescendum fuit? Hoc est illud, quod scriptura non tacuit: Est confusio adducens peccatum et est confusio adducens gratiam et gloriam. confusio adducit peccatum, cum erubescit quisque prauam mutare sententiam, ne aut inconstans putetur aut diu errasse se ipso indice teneatur; ita descendunt in infernum uiuentes, id est suam perditionem sentientes, quos Dathan et Abiron et Core hiatu terrae absumpti tanto ante
Abbreviated transcription (Latin):
tis ĩmullos. dolcramus quos corrigere ut punire ñ
possumus. Neq propt̃ paleam relinquimꝰ aream
dñi. neq propt̃ pisces malos rumpimus retia dñi.
neq propt̃ hedos in fine segregandos descrimus
gregem dñi. neq propt̃ uasa facta in contumeliã
migramus de domo dñi. Tu autẽ fr̃ quantum mͥ
uidetur si uanam głam hominum ñ atcendas. ⁊¬
quare modo destruis que pͥus edificabas: sine du¬
bio transies ad ȩccłam. quã ueram sentire de intel¬
ligo. Nec huius sententiȩ tuȩ testimomia longe
peto. tu ipse in eiusdem epłe tuȩ principio cumẽ
respondeo hȩc uerba posiusti. Cum optime inqͥs¬
te nouerim longe adhuc a fide xp̃iana sepositũ.
⁊ studus olim deditum litt̾arum. quietis & hone¬
statis fuisse cultorem. cumq postea conũsus ad
xp̃ianam fidem ut ex multoꝵ relatione cogno¬
iii. disputationib legalib oꝑam dares. certe si

Expanded text:
tis nonnullos toleramus, quos corrigere vel punire non tis nonnullos toleramus, quos corrigere vel punire non possumus; neque propter paleam, relinquimus aream Domini; neque propter pisces malos, rumpimus retia Domini; neque propter haedos in fine segregandos deserimus gregem Domini; neque propter vasa facta in contumeliam migramus de domo domini. Tu autem, frater, quantum mihi uidetur, si uanam gloriam hominum non adtendas Quare modo destruis quae prius aedificabas; sine dubio transies ad Ecclesiam, quam veram sentire te intelligo: nec hujus sententiae tuae testimonia longe peto. Tu quippe in ejusdem tuae epistolae principio, cui nunc respondeo, haec verba posuisti: Cum optime, inquis, noverim te longe adhuc a fide christiana sepositum, et studiis olim deditum litterarum, quietis et honestatis fuisse cultorem; cumque postea conversus ad christianam fidem ut ex multorum relatione cognovi, disputationibus legalibus operam dares. Certe si
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ sunt. uel iure humano qd̃ in potestate
ẽ regum terre. idoq res ur̃as falso appelletis.
quas nec iuste possidetis. ⁊ scdm leges regum t̾re¬
noꝵ amittere iussi estis. frustraidicatis nos eis
congregandis laborauimꝰ cum scͥptum legatis
labores impioꝵ iusti edent. s tam̃ quisqͥs ex occa¬
sione legis huiꝰ quam reges t̾rȩ xp̃o seruientes ad
em̃dandam ur̃am impictatem ꝓmulgauerunt.
res propͥas ur̃as cupide appetit displicae nob. Qͥs¬
quis deniq ipsas res pauꝑum. uel basilicas cong̃¬
gationum quas sub nomine eccłe tenebatis. que
om̃ino ñ debent᷑ nͥ ei ecclesie que uera xp̃i eccła ẽ.¬
ñ ꝑ iustitiam. s ꝑ auaritiam denet: displic& nob̃.
Quisquis ꝓaliquo flagicio uel facinore ꝓiectum auo¬
bis ita suscipit sic̃ suscipiunt᷑ qui excepto crrore qͦ
anob̃ seꝑamini sine crimine apud uos uixer̃ displi¬
cet nob. S nec facile ista monstratis. & si monstre¬

Expanded text:
iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate iustorum sunt, uel iure humano, quod in potestate est regum terrae, ideoque res uestras falso appelletis, quas nec iusti possidetis et secundum leges regum terrenorum amittere iussi estis, frustraque dicatis: Nos eis congregandis laborauimus\', cum scriptum legatis: Labores impiorum iusti edent, sed tamen quisquis ex occasione legis huius, quam reges terrae Christo seruientes ad emendandam uestram impietatem promulgauerunt, res proprias uestras cupide appetit. displicet nobis. quisquis denique ipsas res pauperum uel basilicas congregationum, quas sub nomine ecclesiae tenebatis, quae omnino non debentur nisi ei ecclesiae, quae uera Christi er justitiam, sed per avaritiam tenet, displicet nobis. Quisquis pro aliquo flagitio vel facinore projectum a nobis ita suscipit, sicut suscipiuntur qui excepto errore quo a nobis separamini sine crimine apud vos vixerunt, displicet nobis. Sed nec facile ista monstratis, et si monstre
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderunt in templum orare. unus phariscuş
⁊ alter publicanus. ⁊ cct̾a. Iam tͥ que sequndur
ipse responde. Inspice tam̃ diligentius ipsos
paucos ur̃os. utrum nullus illic baptizet eb̃¬
osus. Tam cnim late uastat animas hec pesti¬
lentia. ⁊ tanta lib̾tate dñatur: ut multum murr
si ñ etiam ur̃m gregiculum penetrauit. qͣmuis
ante ipsum aduentum filii hominis uniꝰ boni
pastoris iam uos oues ab hedis seꝑasse iacte¬
tis. Audi sane ꝑ me uocem dñicoꝵ frum̃toꝵ
in area dñica usq ad ultimam uentilationẽ
int̾ palcam laborantium. ꝑ totum scħ mundũ
qua ds̃ uocauit t̾ram asolis ortu usq ad occa¬
sum. ubi etiam laudant pueri dñm. Qͥ cũq
uos ex occasione legis huiꝰ imꝑialis ñ dilectione
corrigendi. s inimicandi odio ꝑsequit᷑ displicoe
nob. Et quamuis res queq terrena ñ recte aqͦqͣ
possideri possit. nisi uel uire diuino qͦ cuncta

Expanded text:
ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus ascenderunt in templum orare, unus Pharisaeus et alter publicanus et cetera. iam tibi, quae sequuntur, ipse responde. inspice tamen diligentius ipsos paucos uestros, utrum nullus illic baptizet ebriosus. tam enim late uastat animas haec pestilentia et tanta libertate dominatur, ut multum mirer, si non etiam uestrum gregiculum penetrauit, quamuis ante ipsum aduentum filii hominis, unius boni pastoris, iam uos oues ab haedis separasse iactetis. Audi sane per me uocem dominicorum frumentorum in area dominica usque ad ultimam uentilationem inter paleam laborantium per totum scilicet mundum, qua deus uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, ubi etiam laudant pueri dominum: Quicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilectione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena non recte a quoquam possideri possit nisi uel iure diuino, quo cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
reticus nicħ int̾est. Agnoscitur enim sacm̃toꝵ
de uolui de ebrioso baptizante conuncere. ex¬
ciderat michi cum rogatista me hab̃e ñcum
qualicũq donatista. Potes enim tu intam pa¬
ucis collegis tuis. & mominib clericis ur̃is nul¬
lum mucnire forsitan ebriosum. Uos enĩestis
qui ñ ex totius orbis cõmunione.s ex obser¬
uatione p̃ceptoꝵ om̃ium diumoꝵ. atq om¬
nium sac̃m̃toꝵ tenctis catholicam fidem. in
quib cam solis inuenturus ẽ cum uenerit
filius hominis qñ ñ inueniet fidem in terra:
quia nec terra estis nec in derra. s celestes in ce¬
lo habitatis. nec attenditis.nec timetis. quia ds
suꝑbis resistit. humilib autẽ dat gr̃am. nec uõ
cugłi locus ipse compungit. ubi dñs ait. cum
uenerit filius hominis. putas inueniet fidem
inderra. Continuo quippe tanquã presciens
ĩnullos sibi suꝑbe arrogaturos hanc fidem: di¬
rit ad quosdam qui sibi iusti uidebantur. et
sꝑnebant ceteros similitudinẽ hanc. Duo qͥdã

Expanded text:
reticus, nihil interest. agnoscitur enim sacramentte uolui de ebrioso baptizante conuincere; exciderat mihi cum Rogatista me habere rem, non cum qualicumque Donatista. potes enim tu in tam paucis collegis tuis et in omnibus clericis uestris nullum inuenire forsitan ebriosum. uos enim estis, qui non ex totius orbis communione sed ex obseruatione praeceptorum omnium diuinorum atque omnium sacramentorum tenetis catholicam fidem, in quibus eam solis inuenturus est, cum uenerit filius hominis, quando non inueniet fidem in terra, quia nec terra estis nec in terra, sed caelestes in caelo habitatis! nec adtenditis nec timetis, quia deus superbis resistit. humilibus autem dat gratiam? nec uos euangelii locus ipse compungit, ubi dominus ait: Cum uenerit filius hominis, putas inueniet fidem in terra? continuo quippe tamquam praesciens nonnullos sibi superbe adrogaturos hanc fidem dixit ad quosdam, qui sibi iusti uidebantur et spernebant ceteros, similitudinem hanc: Duo quidam
Abbreviated transcription (Latin):
uis baptizatum sit post ioħm. ñ baptizatur
post ebriosum. qm̃ ⁊ hereses &e ebrictates ĩeis
oꝑib sunt. que oꝑa qͥ agunt regnum dĩ ñ pos¬
sidebunt. Nonne tͥ uidetur quasi intolerabi¬
liter indignum. ut cũbaptizatum fu̾it pꝰeũ
qui ñ sobrie uinum bibens. s uinum omino
non bibens regno dĩ uiam ꝑauit. ñ baptiz apet᷑
post ebriosum qͥ regnum dĩ ñ possidebit: Qͥd
hic respondetur. nisi quia ille baptismus erat
ioħis. post quẽ xp̃i baptismo baptizauit apłs:
Inter ioħm ⁊ ebriosum a contrario multum in¬
ter est. int̾ baptismũ ioħis ⁊baptismum xp̃i ñ
a contrario. s tam̃ multum int̾est. Inder apłm
⁊ ebriosum multum inderẽ. inder baptismum xͥ
quem dedit apłs. ⁊ baptismum xp̃i quẽ dedit
ebriosus nicħ inderest. Sic inter ioħm ⁊heretiẽ¬

Expanded text:
r post ebriosum, quoniam et haereses et ebrietates in eis operibus sunt, quae opera qui agunt, regnum dei non possidebunt. nonne tibi uidetur quasi intolerabiliter indignum, ut, cum baptizatum fuerit post eum, qui non sobrie uinum bibens sed uinum omnino non bibens regno dei uiam parauit, non baptizetur post ebriosum, qui regnum dei non possidebit? quid hic respondetur, nisi quia ille baptismus erat Iohannis, post quem Christi baptismo baptizauit apostointer Iohannem et ebriosum a contrario multum interest; inter baptismum Iohannis et baptismum Christi non a contrario sed tamen multum interest. inter apostolum et ebriosum multum interest; inter baptismum Christi, quem dedit apostolus, et baptismum Christi, quem dedit ebriosus, nihil interest. sic inter Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
fortib gloriosa ꝓbatio ẽ. infirmis ꝑiculosa tẽpta¬
tio. Quando aut̃ u̾tatem p̃dicat errantib cor¬
datis utilissima ãmonitio ẽ. insensatis inutilis
affuctio. N: tñ potestas nisi a dõ. Qui autem re¬
sistit potestati. dĩ ordinatiomi resistit. P rincipes
enim nons̃ timori boni oꝑis. s mali. Uis non
timere potestatem: Bonum fac. ⁊habebis laudẽ
ex cilla. Siue enim podestas ueritati fauens aliꝗͤ
corrigat laudem habet ex illa qui fu̾it em̃datus:
siue inimica ueritati in aliquẽ seuiat laudem ht
forte bonum ẽ sedere & ñ adu̾sus frem detrahere.
ab ortu solis usq ad occasum sacͥficium mundum
offertur nomini meo. qm̃ glorificatum ẽ nomen
meum in gentibus dicit dñs. Audi dicit dominꝰ
non dicit donatus. aut rogatus. aut uincentiꝰ. aut
hylarius. aut ambrosius. aut augustinus. s dicit

Expanded text:
fortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptafortibus gloriosa probatio est, infirmis periculosa temptatio; quando autem ueritatem praedicat, errantibus cordatis utilis admonitio est, insensatis inutilis afflictio. non est tamen potestas nisi. a deo; qui autem resistit potestati, dei ordinationi resistit; principes enim non sunt timori bono operi sed malo. uis autem non timere potestatem, bonum fac et habebis laudem ex illa. siue enim potestas ueritati fauens aliquem corrigat, laudem habet ex illa, qui fuerit emendatus; siue inimica ueritati in aliquem saeuiat, laudem haforte bonum est sedere et non aduersus fratrem detrahere sAb ortu solis usque ad occasum sacrificium mundum offertur nominimeo, quoniam glorificatum est nomen meum in gentibus, dicit dominus — audi: \'dicit dominus\', non: dicit Donatus aut Rogatus aut Vincentius aut Hilarius aut Ambrosius aut Augustinus sed: \'dicit