comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ decrimentũ patiatur: Ergo quid illis con¬
tigit: Propter dolositatem posusti eis. De¬
iecisti eos dum excollerentur. Non dirit deie¬
cisti eos qͥa elati sunt.: ñ quasi postea quã elati
sunt deiecisti illos: s ineo ipso qđ elati sunt. de¬
iec̾ti sunt Sic enim efferri: iam eadere ẽ. Deie¬
desolationem subito: Admiratur suꝑ eos: ĩ¬
telligens innouissima. Defecerunt uere quo¬
mͦ fumus: qui dum extollitur defecit. Defe¬
cerunt. Quomodo dicit defecerunt: Quomͦ
qui intelligit innouissima Defecerunt:

Expanded text:
suae damnum patiatur ? Ergo quid illis consuae damnum patiatur ? Ergo quid illis contigit? Propter dolositatem posuisti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt: non quasi posteaquam elati sunt, dejecisti illos; sed in eo ipso quod elati sunt, dejecti sunt. Sic enim efferri, jam cadere est: Dejedesolationem subito! Admiratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. Defecerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Et intelligam inquit in nouissima. sed non
ame. Nam ante me labor est. Unde iN¬
telligam in nouissima: Intrem in sanctu¬
arium dĩ. Ibi ergo intellexit. Et unde isti
posuisti eis. Quia dolosi sunt. id÷ fraudu¬
lenti sunt: quia dolosi sunt dolos patiunt᷑
Quid. ẽ hoc quia fraudulenti sunt. fraudẽ
patiuntur: Fraudem facere uolunt generi
humano inomnib nequitiis suis: fraudẽ
et ipsi patiuntur. ut tenena bona eligant
et relinquant ȩterna. Esigo fĩs meo quod
fraudem faciunt. fraudem patiuntur: qđ
iam dudum dixi. Quale cor. habet quis. ut
lucretur uestem: et ꝑdat fidem: Ille eui tu¬
lit uestem. passus est fraudem: aniste qͥ tan¬
to dampno ꝑcutitur: Si preciosior. ẽ uestis
iore dampno ille afficitur. Si autem in cõ¬
parabiliter fides excedit totum mundum:
ille uidebitur dampnum uestis ꝑpetr: huic
autem dicitur Quid ꝓclest homini si to¬
tum mundum lucretur: animȩ autem

Expanded text:
Et intelligam, inquit, in novissima: sed non Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, et unde modo ropter dolositatem posuisti eis. Quia dolosi sunt, id est fraudulenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, et relinquant aeterna. Ergo, fratres, in eo quod fraudem faciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis mno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc Nam dicit quamdiu labor ẽ. ante se
onec̃ introeam in sanctuarium dei: et intel¬
ligam innouissima.Magna res fr̃s. Tam
dui laboro inquit et ante faciem meam
laborem quendã quasi inextricabilẽ ui¬
deo. ut sciam quomͦ et iustus sit ds̃. et res
humanas curet. et non sic iniquus quod
peccantes et scelera facientes felicitatem ha¬
bent inhac terta: pii uero et deo seruientes
intemptationib plerumq et in laboribus
fatigantur. Magna difficultas ẽ hoc scire:
sed donec introeam in sanctuarium dĩ.In
sanctuarium enim dĩ quid tͥ prestatur:
ut hanc soluas questionem: Et intelligã
inquit innouissima: ñ inpresentia. Ego
inquit de sanctuario dĩ ocłm intendo in
finem: presentia trans gredior: Totũ hoc
qd uoeatur humanum genus: omĩs ista
massa mortalitatis uentura ẽ. ad examen.
uentura ẽ adlibram: appendentur ibi
oꝑa hominũ cuncta. Modo nubes inuol¬
uit: sed dõ cognita sunt merita singuloꝵ

Expanded text:
hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: hoc; nam dicit quamdiu labor ante se: Donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima. Magna res, fratres. Jam diu laboro, inquit, et ante faciem meam laborem quemdam quasi inextricabilem video, ut cognoscam quomodo et justus sit Deus, et res humanas curet, et non sit iniquus, quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatigantur: magna difficultas est hoc scire; sed donec introeam in sanctuarium Dei. In sanctuario enim Dei quid tibi praestatur, ut hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
subiecte sunt uoluntates nr̃e: quia unꝰ¬
quisq non ꝓmeritis agitur. s necessita¬
te stellarum suarum: Doctrina mala:
doctrina impia. Inhec istȩ ibat. cuius
penȩ commoti sunt pedes: et cuiꝰ pau¬
lominus effusi sunt gressus. inhunc
ibat errorem S quia ñ concinebat ge¬
neratiomi filioꝵ dĩ. suscepit cognoscere:
et dampnauit scientiam. inqua iustis
dĩ non congruebat. Et quid dicit: Audi¬
amus. Quia suscepit cognoscere et adiu¬
tus ẽ: et didicit aliquid et indicauit
nobis. Et suscepi inquit eognoscere. Noc la¬
bor.ẽ.ante me. Uere magnus labor cognosce
quomͦ et ds̃ curet res humanas: et bene sit
malis: et laborent bom. Magna uis questio¬
nis: ideo hoc labor. ẽ. ante me. Quasi stat
mͥ infacie murus quidã: s habes uoeẽ psal¬
mi. In dõ meo trans grediar murum. Hoc la
de: sed ante dm̃ non ẽ. labor. Fac de ante dm̃.
ubi non ẽ labor: et nec tͥ erit labor. Et fecit

Expanded text:
subjectae sunt voluntates nostrae, quia unusubjectae sunt voluntates nostrae, quia unusquisque non pro meritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errorem: sed quia non concinebat generationi filiorum Dei, suscepit cognoscere; et damnavit scientiam in qua justis Dei non congruebat. Et quid dicat audiamus; quia suscepit cognoscere, et adjutus est, et didicit aliquid, et indicavit nobis. Et suscepi, inquit, cognoscere. Hoc labor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet res humanas, et bene sit malis, et laborent boni! Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murus quidam: sed habes vocem psalmi, In Deo meo transgrediar murum . Hoc late; sed ante Deum non est labor: fac te ante Deum ubi non est labor, et nec tibi erit labor. Et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
datus sum:. dissonaui abomnib si sic
doceo: Concinit enim qui consonat:
Qui autem ñconsonat: non concinit. Ali¬
ud dicturus sum quam dixit abrahã.
quam dixit ysaac quam iacob. quam
direrunt ꝓph̃e: Iui enim om̃s dixeit:
quia curat ds̃ res humanas: frgo dic¬
turus sum quia non eurat: Maior ne
inme prudentia quã millis: Maiorne
intellectus inme quam inillis: Salub̃¬
rima auetoritas reuocauit cogitationẽ
cebam narrabo sic: ecce nationem fili¬
orum tuorum reꝓbabo Ergo ne reꝑ¬
baret quid fecit: Et suscepi cognoses
Suscepit cognoscere: ds̃ illi adsit: ut
cognoseat. Interim fr̃s amagno lapsu
reuocatur. quando non se iã scientem
presumit: s suscepit cognoscere qđ ne¬
sciebat: lam enim uolebat quasi sciens
uideri: et predicare nullam eẽ. deo curã
dereb humanis: Facca ẽ. enim ista ini¬
quors nequissima et impia doctrina.
Sciatis fr̃s multos disputare et dicere. qͥa
ds̃ res humanas non curat: quia casi¬
bus reguntur omĩa: uel quia stellis

Expanded text:
datus sum? Dissonui ab omnibus, si sic doceo. Concinit enim qui consonat; qui autem non consonat, non concinit. Aliud dicturus sum quam dixit Abraham, quam dixit Isaac, quam dixit Jacob, quam dixerunt Prophetae? Illi enim omnes dixerunt quia curat Deus res humanas: ego dicturus sum quia non curat? Majorne in me prudentia, quam in illis? majorne intellectus in me quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationem cebam, narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Ergo ne reprobaret, quid fecit? Et suscepi cognoscere. Suscepit cognoscere: Deus illi adsit, ut cognoscat. Interim, fratres, a magno lapsu revocatur, quando non se jam scientem praesumit, sed suscepit cognoscere quod nesciebat. Jam enim volebat quasi sciens videri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia doctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntur omnia, vel quia stellis
Abbreviated transcription (Latin):
gellatus tota die. etargutio mea inmatu¬
corripituꝵ. Quid. ẽ. inmatutinũ: Non
differtur: Differtur imploꝵ: mea ñ dif¬
feitur. Illa sera uł nulla ẽ: mea inmatu¬
tinum: Et fui flagellatus tota die. et
bam narrabo sic: id est docebo sic. Quomͦ
dicturus es. quia non ẽ. scientia in altis¬
simo: quia non scit ds̃: Hanc sententiã
ius ꝓferre. quia sine causa iuste uiuunt.
qui iuste uiuunt: quia ꝑdidit homo
iustus seruitutem suam: quia malis ds̃
fauet magis aut neminem curat: Hoc
uis dicere. hoc us narrare: Reprimit
se auctoritate compescente: quia aucto¬
ritate uult homo aliquando erumpere
inistam sententiam: s reuocatur scrip¬
turis dicentib ut semꝑ bene inuatur:
dicentib quia curat ds̃ res humanas:
quia discernit inter pium et impium:
Ergo et istȩ uolens iã istam ꝓferre senten¬
tiam: reuocat se. Et quid ait Si dicebã
narrabo sic E ece generationẽ filioꝵ

Expanded text:
gellatus tota die et arguitio mea in matugellatus tota die et arguitio mea in matucorripitur. Quid est, in matutinum? Non differtur. Differtur impiorum; mea non differtur: illa sera, vel nulla est; mea in matutinum. Et fui flagellatus tota die, et  15. Si dicebam, Narrabo sic: id est, docebo sic. Quomodo docturus es? Quia non est scientia in Altissimo? quia non scit Deus? Hanc sententiam vis proferre, quia sine causa juste vivunt qui juste vivunt, quia perdidit homo justus servitutem suam, quia magis Deus malis favet, aut neminem curat? hoc vis dicere, hoc narrare? Reprimit se, auctoritate compescente. Qua auctoritate? Vult homo aliquando erumpere in istam sententiam; sed revocatur Scripturis dicentibus ut semper bene vivatur, dicentibus quia Deus curat res humanas, quia discernit inter pium et impium. Ergo et iste volens jam istam proferre sententiam, revocat se. Et quid ait? Si dicebam, Narrabo sic: ecce gener
Abbreviated transcription (Latin):
gellor: nonseruit et ornatur: Magnã que¬
stionem sibi fecit Agitatur anima: tͣnsit
anima: tranfitura ad contempnenda der¬
rena omnia. et concupiscenda ȩterna. Trans¬
uus ẽ. ipsius animȩ in hac cogitatione. i¬
di fluctuat inquadam tempestate: puen¬
turaest adportum: Et quomͦ solent egriqͥ
lentius egrotant cũ sanitas longe ẽ. uci¬
na sanitate plus estuant: quã accensionẽ
creticam medici uoeant. ꝑquã transitur
ad salutem. Maior ibi estus: s: ducens ad
salutem. Maior ibi ardor. s uicina refec¬
tio. Sic ergo et hic estuat. Nã periculosa
uerba sunt fr̃s: molesta. et pene blasphe
qđ ait paulo ante pene effusi sunt gres¬
sus mei Quomͦ sciuit ds̃: et si ẽ. scientia
mattissimo: Non confirmat: s: ipsa du¬
bitatio ꝑiculosa ẽ. ꝑpericulum transit
ad sanitatem: Audi iam sanitatẽ. frgo
inuano iustificaui cor meũ: et laui in¬
ter innocentes manus meas. Et fui fla¬

Expanded text:
gellor, non servit, et ornatur. Magnam quaegellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aeterna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphemquod ait paulo ante: Pene effusi sunt gressus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum transit ad sanitatem. Audi jam sanitatem: Ergo uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas et fui fla
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ñ scire dm̃: et ñ esse scientiã in altiᷤ¬
simo: Respondet. Eece ipsi peceatores.
et abundantes inseculo: obtinuerunt di¬
uitdias. Et peccatores sunt et abundantes:
diuitias inscło obtinuerunt. Confessus est
qͥa ideo nolebat. ẽẽ peccator: ut haberet di¬
uitias. Carnalis anima uisibilib reb et
terrenis uendiderat iusticiã suã. Qualis
iusticia. Quȩ ꝓpter aurum habetur. qͣsi
preciosius sit aurum quã iusticia ipsa:
aut cum quisq negat res alienas maus
dampnum patiatur cui negat. quã ille
qui illi negat: Ille ꝑdit uestẽ: iste fidem.
Eece ipsi peccatores et habundantes in scło:
obtinuerunt diuitias. Inde gͦ nescit deus:
Quando seruio deo et ista non habeo: ñ serui¬
unt iui. et his abundant. Ergo sine causa iu¬
stificaui cor meum: Et laui inter innocẽ¬
des manus meas: hoc sine causa feci. Ubi mer
ces ẽ. bonȩ uitȩ meȩ: Ubi ẽ prȩmium ser¬
uitutis meȩ Bene uiuo ego: et iniquus
recedunt flagella dei. Bene seruio et fla¬

Expanded text:
videtur non scire Deum, et non esse scientiam in Altissimo? Respondet: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Et peccatores sunt, et abundantes divitias in saeculo obtinuerunt. Confessus est quia ideo nolebat esse peccator, ut haberet divitias. Carnalis anima visibilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Inde ergo nescit Deus, Quando servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, et egeo; et iniquus recedunt flagella Dei. Bene servio; et fla
Abbreviated transcription (Latin):
iniquis. uidit suꝑbis: et redit ad se. et incipit
disputare. et querere. Sed quando: Cũ dies
pleni inuenientur ieis. Quid .ẽ. dies pleni:
Cum autem uenit plenitudo demporis: mistt
ds̃ filium suum. Ipsa. ẽ plenitudo demporis
quando uenit illa temporalia docere cot¬
dempni: ñ habereͥ magnum quic qͥd male
homines cupiunt: pati quiequid mali homi¬
nes metuunt: factus. ẽ uia: reuocauit ad
cogitationem intimam: admonuit quid
ado querendum esset Et̃ uide de qua cogita¬
tione reuerberata inse. et quodãm reuocante
fluctus impetus sui. transiit aduera eligenda.
Ideo conuertetur popłs m̃s hie: et dies pleni

Expanded text:
iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit quaerere et disputare. Sed quando? Cum dies pleni invenientur in eis. Quid est, dies pleni? Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ipsa est plenitudo temporis, quando venit ille temporalia docere contemni, non habere magnum quidquid mali homines cupiunt; pati quidquid mali homines metuunt. Factus est via, revocavit ad cogitationem intimam, admonuit quid a Deo quaerendum esset. Et vide de qua cogitatione reverberata in se, et quodammodo revocante fluctus impetus sui, transitur ad vera eligenda. Ideo revertetur populus meus huc; et dies pleni
Abbreviated transcription (Latin):
posuerunt incelum os suũ: hoc ẽ. enim trans¬
it suꝑ terram: Transeunt cerrena omnia. Ed
ẽ. transire derrena omnia. Non se cogitat ho¬
minem subito mori posse eum loquitur: qͣsi
semꝑ uicturus minatur. Transcendit iniqui¬
tas illiuis terrenã fragilitatem: nescit quali
uase cooꝑtus sit: nescit qđ scriptum ẽ. alio loco
detalib. exiet sp̃s eius et reuertetur interram
suam: milla die perient om̃s cogitationes eiꝰ
Sed isti diẽ ultimum suum ñ cogitantes. locun¬
tur suꝑba. et incȩlum ponunt os suum: &
cranscendunt terrã. Si ultimum diẽ suũ.
missus incarcerem: nichil illo esset inmaniꝰ.
si tamen posset effugere. Quo fugis ne mo¬
riaris: Certus erit dies ille: Quid.ẽ. diu. qđ
uicturus es: Quantũ ẽ. diu: qđ habet finẽ:
Et si dui esset huc accedit qͥa non ẽ: et non est
diu: et incertum ẽ. ipsum qđ dicitur diu&re
hoc non cogitat: Quia posuit incȩlo ossu
reuertetur huc populus m̃s. Iam ipse asaph
reuertetur huc. Uidit enim ista abundare

Expanded text:
runt in coelum os suum. Hoc est enim, transiit super terram, transeunt terrena omnia. Quid est, transire terrena omnia? Non se cogitat hominem subito mori posse, cum loquitur: quasi semper victurus minatur: transcendit cogitatio illius terrenam fragilitatem; nescit quali vase coopertus est, nescit quod scriptum de talibus: Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam; in illa die peribunt omnes cogitationes ejus . Sed isti diem ultimum suum non cogitantes, loquuntur superbiam; et in coelum ponunt os suum, et trascendunt terram. Si ultimum suum diem nmissus in carcerem, nihil illo esset immanius; et tamen posset effugere. Quo fugis ne moriaris? Certus erit ille dies. Quid est diu quod victurus es? Quantum est diu quod habet finem, etsi diu esset? Huc accedit quia non est: et non est diu, et incertum est ipsum quod dicitur diu. Quare hoc non cogitat? Quia posuit in coelum os  vers. 10. Ideo revertetur huc populus meus. Jam ipse Asaph revertitur huc. Vidit enim ista abundare
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ malignitatem homines: et cũ timore.¬
s etiam clare audientib omnib. Suꝑbe ego
facio: ego ostendo: Senties cum qͦ habes: ui¬
uere de. non sinam. Uel cogitaret ea ñ etiã ef¬
funderet: uł intra claustra cogitationis ma¬
la cupiditas coherceretur: uel refrenaret eam
intra cogitationẽ suã. Quare: Anforte macer
ẽ: Prodiet quasi ex adipe iniquitas: Iniquita¬

Expanded text:
sunt malignitatemsunt malignitatemed etiam clare, audientibus omnibus, superbe: Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, vel refrenaret eam intra cogitationem suam. Quare? an forte macer est? Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
uauit ocłos suos. et uidit ininfinito gaudio
cũ quẽ contempsit ante ianuã suã. et de di¬
gito suo aque stillam desidauit. qͥ de mensa
eius cadentes micas desiderauerat: Fr̃s. la¬
bor ille pauꝑis quantus fuit: deliciȩ illius
diuitiȩ quam longȩ fuerunt: Qđ autẽ mu¬
tauerunt: ꝑpetuum ẽ. Iilius gͦ quia ñ erat
declinatio inmorte. & firmamentum erat
inflagello eius: inlaborib hominum non
fuit: et inter homines flagellatus non ẽ
lle autẽ flagellatus hic. requieuit ibi: quia
flagellat omnẽ filium quẽ recipit: S: cui di¬
cis ista: Epulanti splendide et induenti pur¬
puram et byssum. Eui dicis: Qui transiit
indispositionem cordis: Merito sero dictur
ẽ. mitte lazarum ut dieat uł frĩb meis: q̃n¬
do ei ñconceditur fructus penitentie: Non
enim penitentia ñ datur. s sempiterna erit
pęnitentia. et nulla salus post penitentiam.
Ergo isti transierunt: indispositionem cordis.

Expanded text:
vavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio vavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio eum quem contempsit ante januam suam, et de digito ejus aquae stillam desideravit, qui de mensa ejus cadentes micas desideraverat? Fratres, labor ille pauperis quantus fuit? Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverunt, perpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio in morte, et firmamentum erat in flagello ejus; in laboribus hominum non fuit, et inter homines flagellatus non est: ille autem flagellatus hic, requievit ibi; quia flagellat omnem filium quem recipit . Sed cui dicis ista? Epulanti splendide, et induenti pura et bysso. Cui dicis? Qui transiit in dispositionem cordis. Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentiae. Non enim poenitentia, non datur; sed sempiterna erit poenitentia et nulla salus post poenitentiam. Ergo isti transierunt in dispositionem cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
nudi fuistis: fc̃ce etiã cũ de ista uita exie¬
ritis. et iste carnes exute anuma fuerint pu¬
trefactȩ: dinoscuntur ossa diuitis et pauꝑis:
De conditione loquor equali de ipsa sorte ge¬
neris humani. inqͦ om̃s nascuntur: Et diues
enim hic fit: et pauꝑ non semꝑ hic ert et
sicut diues non uenit diues: sic nec diues
abscedit. Idem ipse ẽ utriusq introitus: &
par exitiis. Addo qđ forte mutabitis uices.
Iam ubiq euangłium predicatur: Attende
quendam pauꝑem ulcerosum. qͥ iacebat an¬
de ianuam diuitis: &cupiebat saturari de
micis que cadebant demensa diuitis: At¬
tende et illũ parẽ tuũ qui induebatur pur¬
pura et bysso: et ȩpulabatur eotidie splen¬
dide: Contigit nempe mori inopem illũ
et efferri abangłis insinũ abrahe: ille audẽ
mortuus et sepultus ẽ. Nam illius forte se¬
pulturam nemo curauit: Etcum apud in¬
feros ille diues intormentis esset: nonne ele¬

Expanded text:
nudi fuistis. Certe etiam cum de ista vita exienudi fuistis. Certe etiam cum de ista vita exieritis, et istae carnes, exhalata anima, fuerint putrefactae, dignoscantur ossa divitis et pauperis! De conditione loquor aequali, de ipsa sorte generis humani in qua omnes nascuntur: et dives cum hic sit, et pauper, non semper hic erit; et sicut dives non venit dives, sic nec dives abscedit: idem ipse est utriusque introitus, et par exitus. Addo quod forte mutabitis vices. Jam ubique Evangelium praedicatur: attende quemdam pauperem ulcerosum qui jacebat ante januam divitis, et cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; attende et illum parem tuum qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Contigit nempe mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tormentis esset, nonne ele
Abbreviated transcription (Latin):
incontemptum di loquitur. Quare: Qula
suꝑbus ẽ. Quare: quia pingius ẽ. Quare:
Quia deuotus aduictimam ẽ. Prodiet quasi
exadipe iniquitas eoꝵ: Tranfierunt in
dispositionem cordis. Ibi intus transieruN.
Quid. ẽ. transierunt: Pretergressi sunt uiam.
Quid ẽ transierunt: Excesserunt metas hu¬
mani generis: homines se pares ceteris ñ
putant: Transierunt inquam metas gene¬
ris humani. Quando dicis tali hominsꝰ. fr̃
tuus ẽ istȩ pauꝑ: eosdem parentes habui¬
stis adam et euam: noli attendere tumo
stant familiȩ: et si numerosum aurum atq
argentum: et si marmorata domus conti¬
net: et si tecta laqueata contegunt: simul
de et pauꝑem contegit tectum mundi cȩ¬
lum: s diuersus es apauꝑe reb non tius
extrinsecus appositis. Te in illis uide: non
illa inte. Attende de ipsum. qui sis ad pauꝑẽ.
de ipsum. non qđ habes. Quid enim despicis
frem: Iniuscerib matrum uestrarũ: ambo

Expanded text:
in contemptum Dei loquitur. Quare? Quia in contemptum Dei loquitur. Quare? Quia superbus est. Quare? Quia pinguis est. Quare? Quia devotus ad victimam est. Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. 13. Transierunt in dispositionem cordis. Ibi intus transierunt. Quid est transierunt? Praetergressi sunt viam. Quid est transierunt? Excesserunt metas humani generis; homines se pares caeteris non putant. Transierunt, inquam, metas humani generis. Quando dicis tali homini: Frater tuus est iste pauper; eosdem parentes habuistis, Adam et Evam: noli attendere tumorstat familia, etsi numerosum aurum et argentum, etsi domus marmorata continet, etsi tecta laqueata contegunt, simul te et pauperem contegit tectum mundi coelum; sed diversus es a paupere rebus non tuis, extrinsecus appositis: te in illis vide, non illas in te. Attende teipsum, qui sis ad pauperem; teipsum, non quod habes. Quid enim despicis fratrem? In visceribus matrum vestrarum ambo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ppetranda aliqua iniquitas. T̃ameri
aliud .c̃. de necessitate peccare: aliud inabun¬
dantia: Pauꝑ mendicus furtum facit. ex
maciȩ. huits ꝓcessit iniquitas. Diues ha¬
bundans reb tantis: quare diripit res ali¬
enas: Illius iniquitas exmaciȩ: huius ex
adipe ꝓcessit. Ideo macro cum dicis. qͣre
hoc fecisti: humiliter afflictus. et abiectus.
respondet. Necessitas coegit. Quare non
timiusti deum: Egestas compulit. Die
diuiti. qͣre hec facis: et ñtimes dm̃ Si
tamen tantus es. qui possis dicere. Hide. si
uel dignatur audire: uide si ñ etiam inte
ipso ꝓdiet iniquitas ex adipe eius: lam .u.
p̃ceptorib et correctorib suis inimicicias in¬
dicunt: et fiunt inimici uerum dicentib.
iã suet compalpari uerbis adulantium.
aure molli. corde non sano.Quis dieat di¬
uiti male fecisti: raꝑe res alienas: Aut si¬
forte ausus fuerit aliqͥs dicere. et talis est
cui ñpossit ille resistere: quȩ respondet: Totũ

Expanded text:
quam perpetranda aliqua iniquitas. Tamen quam perpetranda aliqua iniquitas. Tamen aliud est de necessitate peccare; aliud in abundantia. Pauper mendicus furtum facit; ex macie processit iniquitas: dives abundans rebus tantis, quare diripit res alienas? Illius iniquitas ex macie: hujus ex adipe processit. Ideo macro cum dicis: Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus et abjectus respondet: Necessitas coegit me. Quare non timuisti Deum? Egestas compulit. Dic diviti: Quare haec facis, et non times Deum? si tamen tantus es qui possis dicere. Vide si vel dignatur audire; vide si non etiam in te ipso prodiet iniquitas ex adipe ejus. Jam enim praeceptoribus et correptoribus suis inimicitias indicunt; et fiunt inimici verum dicentibus, jam sueti compalpari verbis adulantium, aure molli, corde non sano. Quis dicat diviti: Male fecisti rapere res alienas? Aut forte si ausus fuerit aliquis dicere, et talis est cui non possit ille resistere, quid respondet? Totum
Abbreviated transcription (Latin):
onib cupiditatum et cimoꝵ: uideret illos
miseros. etiam qͣndo felices uoeantur: s qͥa
circum amicti sunt iniquitate. et impieta¬
de sua: ñ uident. s nec uidentur: Nouerat
illos sp̃c qͥ de illis ista dicit: et eo ocło tales
debemus inspicere. quo seimus uidere si no¬
bis aufertur abocłis tegumen impietatis.
Uideamus istos cũ felices sunt. fugiamꝰ ctiam
cũ felices st̃. ñ imitem᷑: nec adño do nr̃o talia
nob ꝓ magno petamꝰ. qͣlia acciꝑe meruer. qͥilli ñ
seruiunt: Aliud quiddã seruat: aliud desi
mo isti describantur. Prodiet quasi exadipe
iniquitas eoꝵ: Uide si non taurus ille agnitus
ẽ. Audite fr̃s. non quomodocunq transeun¬
dum ẽ. Quid dixit: Prodiet quasi exadipe
iniquitas eoꝵ Sunt enim mali: s macie ma¬
li. Ideo mali. quia macri. id÷ exiles: exiguita¬
tẽ quadam necessitatis affecti. Et ipsi mali et
dampnandi: ferenda ẽ enĩ omnis necessita ᷤ.

Expanded text:
onibus cupiditatum et timorum, videret illos onibus cupiditatum et timorum, videret illos miseros, et quando felices vocantur. Sed quia circumamicti sunt iniquitate et impietate sua, non vident; sed nec videntur. Noverat illos Spiritus qui de illis ista dicit; et eo oculo tales debemus inspicere, quo scimus videre, si nobis auferatur ab oculis tegumen impietatis, Videamus istos; et cum felices sunt, fugiamus; et cum felices sunt, non imitemur: nec a Domino Deo nostro talia nobis pro magno optemus, qualia accipere meruerunt qui illi non serviunt. Aliud quiddam servat; aliud desidmo isti describantur. Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Vide si non taurus ille agnitus est. Audite, fratres: non quomodocumque transeundum est quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt enim mali, sed macie mali; ideo mali, quia macri, id est exiles, exigui, tabe quadam necessitatis affecti: et ipsi mali, et damnandi; ferenda est enim magis omnis necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
terea quid hinc isti dum non flagellantur:
dum ñ laborant cum hominib: Ideo in qͥt
obtinuit eos suꝑbia. Attende illos suꝑbos.
indisciplinatos: attende caurum deuotum
uictuȩ. ꝑmissum errare libere. et uastare quȩ
pocest usq ad diem occisionis. lam bonũ
ẽ. fr̃s in ipsis ꝓphete uerbis. audiamus hunc
quasi taurũ de quo dixi. Sic enim et alibi il¬
lum scriptura cominemorat: Ducit eos tan¬
quam aduictimam p̃paratos: et parcit eis
adinalã libertatem: ideo dixit obtinuit eos
suꝑbia. Quid .ẽ. obtinuit eos suꝑbia: Cir¬
cum amicti sunt iniquitate: et impietate
sua. Non dixit cecti. s circumainicti: un¬
diq cooꝑti impietate sua: Merito miseri. nec
udent: nec uidentur: quia circum amicti
surit. nec uident̃ interiora eoꝵ. Nam quisqͥs
maloꝵ hominũ qͣsi felicium scđm tempus
interiora conspiceret: qͥs qͥs coꝵ uideret
truces conscientias: quisqͥs eoꝵ animas
posset inspicere. diuerberari tantis ꝑturbati¬

Expanded text:
terea quid hinc isti, dum non flagellantur, dum non laborant cum hominibus? Ideo, inquit, obtinuit eos superbia. Attende illos superbos, indisciplintos; attende taurum devotum victimae, permissum errare libere, et vastare quae potest, usque ad diem occisionis. Jam bonum est, fratres, in ipsis Prophetae verbis audiamus hunc quasi taurum de quo dixi. Sic enim illum et alibi Scriptura commemorat: dicit eos tanquam ad victimam praeparatos, et parci eis ad malam libertatem . Ideo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid est, obtinuit eos superbia? Circumamicti sunt iniquitate et impietate sua. Non dixit, tecti; sed, circumamicti, undique cooperti impietate sua. Merito miseri nec vident, nec videntur, quia circumamicti sunt, nec videntur interiora eorum. Nam quisquis malorum hominum, quasi felicium secundum tempus, interiora conspiceret; quisquis eorum videret truces censcientias, quisquis animas eorum posset inspicere diverberari tantis perturbati
Abbreviated transcription (Latin):
cueunt domos alienas. curiosȩ agentes. loqñ¬
tes quȩ nonoportet: suꝑbȩ linguatȩ. ebriosȩ.
Et si uirgines sunt. quid ꝓdest integra caro m̃¬
te corrupta: Melius ẽ humile conuigium:ꝗͣ
suꝑba uirginitas. Si enim nuberet. non hab̾et
nom̃ unde extollcretur: & haberet frenũ quo
regeretur.S nunquid ꝓpter uirgines malas.
dampnaturi sumꝰ et scãs & corpore & spu: aut
ꝓpter istas laudabiles etiam illas imꝑbandas
quia planus ẽ. Seruite dño iniocunditate
Nos alloquitur quicunq incarttate omĩa tole¬
ratis: et spe gaudetis. Seruite dño ñ in amati¬
tudine murmurationis: s: iniocunditate di¬
lectionis. Intrate inconspectu eiꝰ in exultatio¬
ne. facile ẽ exultare foris. inconspectu dĩ ex¬
ulta. Non ualde lingua exultet: s conscien¬
tia exultet. Intrate inconspectu eius in exul¬

Expanded text:
cumeunt domos alienas, curiose agentes, loquecumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines malas, damnaturi sumus sanctas et corpore et spiritu ? aut propter istas laudabiles, etiam illas improbandas quia planus est. «Servite Domino in jucunditate:» vos alloquitur, quicumque in charitate omnia toleratis, et spe gaudetis. «Servite Domino,» non in amaritudine murmurationis, sed «in jucunditate» dilectionis. «Intrate in conspectu ejus, in exsultatione.» Facile est exsultare foris; in conspectu Dei exsulta. Non valde lingua exsultet; conscientia exsultet. «Intrate in conspectu ejus, in exsul
Abbreviated transcription (Latin):
suam ñ sciens aliquam: preter maritum suũ
non sciens aliquem. Assumetur & de molen¬
dino. Quȩ autem aliter fuerit: relinquetur.
Alii autem dicunt. Quietem uolumus. nemii¬
nem uolumꝰ pati: remouemus nos aturbis. bene
erit nobis inquadã securitate. Si quietẽ queris
qͣsi lectum queris: ut sine aliqua sollicitudine
requiescas. Et inde unus assumetur et unus
relinquetur. Nemo uos fallat fr̃s: si ñ uultis
falli. & uultis amare. frs: scitote. omnẽ ꝓfessi¬
onem inȩccłia: habere fictos. Non dixi omnẽ
hominc̃ eẽ. fictum: s omnẽ ꝓfessionem hab̾e
fictas ꝑsonas. Sunt xp̃iani mali: s sunt &
boni. Quasi plures malos uides. quia palea s̃.
& te ad grana ꝑuenire ñ ꝑmittunt. Sunt ibi
et grana: acceds tempta. excute. adhibe oris
iudicium: inuenis scĩmoniales in disciplina¬
tas. Nunquid ideo scĩmonium reprehenden¬
dum ẽ: Multȩ non stant indomib suis: cir¬

Expanded text:
suam non sciens aliquam, praeter maritum suum suam non sciens aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus relinquetur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, cir
Abbreviated transcription (Latin):
tolerauerunt taces. Merito illud fr̃s km̃i ma
gnificum indñi euangłio: exore dñi duo in
agro. unus assumetur. & unus relinquet᷑ Buç
inmolendino: una assumetur. & una relinq̃t.
Duo inlecto: unus assumetur. et unus relinquet᷑¬
Qui sunt duo magro: Qd dicit apłs. ego plan¬
taui. apollo rigauit: s ds̃ incrementũ dedit.
Dei agricultura estis. Inagro laboramus. duo
inagro clerici sunt. Unus assumetur: & unꝰ
relinquetur. Assumetur bonus: relinquetur
malus. Inmolendino dus adplebes retulit
Quare inmolendino: Quia deuincte scło cir¬
cuitu rerum temporalium. tanquam mola
detinentur. Et inde una assumetur: & una
relinquet̃. Quȩ inde assumetur: faciens
oꝑa bona: attendens indigentiam seruoꝵ dĩ
indigentium pauꝑum. inconfessione fidelis:
inleticia spei certe uigilans ad dm̃. nulli im¬
precans mala: diligens quantum potest ñ
solum amicos: s etiam inimicos. preter uxorẽ

Expanded text:
toleraverunt, taces. 13. Merito illud, fratres chartoleraverunt, taces. 13. Merito illud, fratres charissimi, magnificum in Domini Evangelio, ex ore Domini: «Duo in agro; unus assumetur, et unus relinquetur: duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur: duo in lectoQui sunt «duo in agro?» Quod dicit Apostolus: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Dei agricultura estis» . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetur;» assumetur bonus, relinquetur malus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendino?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.» Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli imprecans mala, diligens quantum potest, non solum amicos, sed etiam inimicos, praeter uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
sie forte corrigantur. Nec excludi facile posft̃.
nͥ pnus fuerint tolerati: et fit ipse intolerandȩ
patientiȩ. Quis me huc querebat: Ego puta¬
bam: quia caritas ẽ. hic. Et paucorum hominũ
molestia irritatus: dum ñ ꝑseuerat implere
qđ uouit. fit desertor tam scĩ ꝓposiq: et reus
uoti non redditi. Iam uͦ cum inde exierit: fit
et ipse uituꝑator & malediciis: et dicit ea so¬
la quȩ quasi se pati ñposse asscucrat. et aliqñ
uera. S uera maloꝵ toleranda sunt: ꝓpter
societatem bonoꝵ. Dicit illis scriptura. Ne his qͥ
ꝑdiderunt sustinentiam. Et qđ ẽ amplius ruc¬
tat indignationes maloꝵ odorem. unde abster¬
reat intraturos: quia ipse cum intrasset ꝑdu¬
rare ñ potuit. Quales illi : Inuidi litigatores.
neminem sustinentes: auari. Ille illud ibi fec̃
& ille ibi illud fecit. Omale: quare taces bonoᷤ:
Quos tolerare. non potiusti iactas: qui te malũ

Expanded text:
ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere quod vovit, fit desertor tam sancti propositi, et reus voti non redditi. Jamvero cum inde exierit, fit et ipse vituperator et maledicus: et dicit ea sola quae quasi se pati non potuisse asseverat; et aliquando vera. Sed vera malorum toleranda sunt propter societatem bonorum. Dicit illi Scriptura: «Vae his qui perdiderunt sustinentiam» . Et quod est amplius, ructat indignationis malum odorem, unde absterreat intraturos; quia ipse cum intrasset, perdurare non potuit. Quales illi? Invidi, litigatores, neminem sustinentes, avari; ille ibi illud fecit, et ille ibi illud fecit. O male, quare taces bonos? Quos tolerare non potuisti, jactas: qui te malum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt malis. Rursus qui reprehendunt auari¬
ciãclericoꝵ. ĩꝓbitate̾ clericoꝵ. lite̾ clericoꝵ appetẽteᷤ
res alienas. ebriosos. uoraces. iact̾antes. & tu in¬
uide. uituꝑas. & tu incaute. laudas. Tu qui lau¬
das dic. mixtos malos: tu qui uituꝑas uide
ibi & bonos. Sic & inilla uita communi frm̃
quȩ ẽ inmonasterio magni uiri. scĩ cotidie
inhymnis. morationib inlaudib dĩ. inde ui¬
uunt. Cum lectione ilis res ẽ. Laborant mani¬
bus suis. inde se transigunt: ñ auare aliqͥd pe¬
tunt. Quicquid eis infertur apiis frĩb: cum
sufficientia. & cum caritate utuntur. Nemos
usurpat aliquid: qđ alter non habeat. Om̃s
se diligunt: om̃s inuicem se sustinent. lau
quomͦ illo uento intrante etiam naues inpor¬
tu colliduntur. nitrat qͣsi securitatem sperans.
neminem quem toleret habiturus. Inuenit ibi
frs malos: qui mali inueniri ñ possent ñ ad¬
muterentur. Et necesse c̃. ut primo tolerentur.

Expanded text:
sunt malis. Rursus qui reprehendunt avarisunt malis. Rursus qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis infertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usurpat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, omnes invicem se sustinent. Laudquomodo illo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi sunt qui theatra et amphiteatra. implent
pludos. & ꝑ alia spectacula: Qui implent ȩccł̃i¬
as ꝑdies festos: Ebriosi. uoraces inuidi: insecta¬
tores alterutrum. Sunt tales: s: non soli tales.
Et iste uituperator cȩco animo tacet bonos: &
ille laudator incauto animo tacet malos. Si
autem sic laudatur in hoc tempore ȩccłia dĩ:
quomͦ laudant scripture dei: Eece quomͦ nc̃
dixi. sicut lilium inmedio spinarum: sic ꝓxi¬
ma mea inmedio filiarum. Audit homo. con¬
siderat. placet. illi ldium: intrat. adhęxet lilio.
tolerat spinas: merebitur eẽ. in laude & ino̾cłis
sponsi qui dicit sicut lilium in medio spinaꝵ:
ita ꝓxima mea inmedio filiarũ. Ita et in
clericis: laudatores clericoꝵ. intendunt ibi
bonos ministros: fideles dispensatores: om̃iũ
toleratores: iuscera sua impendentes inhis qͦs
uolunt ꝓficere: ñ querentes quȩ sua sunt. s: quȩ
iħu xp̃i. Laudant hȩc: obluuscuntur qͥa mixti

Expanded text:
ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autem sic laudatur in hoc tempore Ecclesia Dei, quomodo laudant Scripturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt proficere, non quaerentes quae sua sunt, sed quae Jesu Christi. Laudant haec, obliviscuntur quia mixti
Abbreviated transcription (Latin):
et sola mala quȩ ibi uł sunt uł putantur ex¬
aggerantur. Inde fit ut unaqueq ꝓfessio male
laudata. id: non caute laudata. cum inuitaui¬
rit homines laude sua inueniant illi qͥ ilus
ueniunt aliquos qͣles ibi eẽ. non credebant. &
offensi malis. resiliant abonis. fr̃s disciplinã
istam aduitã uiãm conferte: et sic audite it
uiuatis. Laudatur ut generaliter dicam ȩccł̃a
dei. Magni homines xpiani. soli xp̃iam: ma¬
gna ȩccłia catholica. diligunt se om̃s. impen¬
dunt sibi quiq qđ possunt orationib. ieumi
ẏmnis uacant. ꝑtotũ orbem terrarum una
confessione pacis laudatur ds̃. audit forte qͥ
nescit tacitum eẽ de commixtis malis. uł¬
nnit laude mutatus: inuenit commixtos malos qͥ
ñ illi predicci sunt ante quã ueniret. offenditur
asalsis. xp̃ianis. refugit aueris. xp̃ianis. Rursus
odiosi. maledici. inriunt iniuitupationẽ. ¶les
ep̃iani: Qui xp̃iani: Auari: feneratores. Ñne

Expanded text:
et sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exet sola mala quae ibi vel sunt vel putantur, exaggerent. Inde fit ut unaquaeque professio male laudata, id est non caute laudata, cum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diligunt se omnes, impendunt sibi quisque quod possunt, orationibus, jejuniis, hymnis vacatur per totum orbem terrarum, una consensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos, qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur a falsis christianis, refugit a veris christianis. Rursus odiosi, maledici, irruunt in vituperationem: Quales Christiani? qui Christiani? Avari, feneratores. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ intret qͥs nouit: Et pugnamus cotidie in
uno corde nr̃o. Inus homo incorde suo cum
turba luctatur. Suggerit auaricia. suggerit li¬
bido. suggerit uoracitas. suggerit ista lȩticia
popularis. omnia suggeruntur abomnib se con¬
tinet: omnib respondet et abomĩb auersatur
difficile ẽ ut non abaliqua feriatur. ubi gͦ se¬
curitas hic: Nusquam inista uita. nusquã nͥ
insola spe ꝓmissoꝵ dei. Ibi autẽ cum illic ꝑue¬
nerimus ꝑfecta securitas: cum clauduntur
portȩ et confirmantur uectes portarum ierłm
ubi uera plena iubilatio & magnũ gaudiũ.
Modo autem ne securus laudes quamlibet uitã.
ante mortem ne laudes hominẽ quemquam.
hinc autem falluntur homines. ut uel ñ suscipi¬
ant meliorem uitã. uł temere aggrediantur.
quia cum laudare uolunt. sic laudant ut ñ
ibi dieant mala quȩ mixta sunt: et qui iuitu¬
perare uolunt.tam inuido animo et ꝑuerso
uituꝑant. ut claudant ocłos aduersus bona:

Expanded text:
autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantur vectes portarum Jerusalem : ibi vere plena jubilatio et magnum gaudium. Modo autem ne securus laudes quamlibet vitam; ante mortem ne laudes hominem quemquam . 12. Hinc autem falluntur homines, ut vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere aggrediantur; quia et cum laudare volunt, sic laudant, ut non ibi dicant mala quae mixta sunt; et qui vituperare volunt, tam invido animo et perverso vituperant, ut claudant oculos adversus bona,
Abbreviated transcription (Latin):
nc mͥ erit. Ubi cognoscis: Quẽ forte uis ex¬
cludere. ut cognoscatur malus. intus ꝓban¬
dus ẽ. Quom᷑ gͦ excludit intraturum. qui
postea ꝓbandus ẽ & ꝓbari nͥ intrauerit ñ po¬
test: Repelles om̃s malos: Dicis enĩ et nosti
inspicere. Om̃s nudis cordib adte ueniuint
qui intraturi sunt: Ipse se ñnoucrunt q̃nto
minus tu: Multi enim sibi ꝓmiserunt qd̃
impleturi essent illã uitã scãm. incõmune
babentẽ omnia: ubi nemo dicit aliqͥd suũ.
quib ẽ amina una. et cor unũ indm: missi sues
infornacem &crepuerunt. Quomͦ gͦ cognoscim̃
eũ qui sibi adhuc ignotus ẽ: Excludes malos
fr̃s aconuentu bonoꝵ: De corde tuo quisqͥs
ista dicis. om̃s malas cogitationes si potes ex¬
clude. Non intret incor tuũ uł suggestio mala.
Non consentio inquis. s intrauit. tam̃ ut sugge¬
reretur. Nam om̃s munita corda habere uolumꝰ.
ut nichil intrec qđ mala suggeratur. Unde

Expanded text:
ne mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis exne mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo ergo excludis intraturum, qui postea probandus est, et probari nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniunt? Qui intraturi sunt, ipsi se non noverunt; quanto minus tu? Multi enim sibi promiserunt quod impleturi essent illam vitam sanctam, in commune habentem omnia, ubi nemo dicit aliquid suum, quibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib scłi. tanquam inportu sunt. Iã ergo
ibi gaudium illud: iã ibi iubilatio illa quȩ
te haberet: nulla incum nauis intraret.Opor¬
tet gͦ: ut exaliqua parte pateat. Aliquando
enim ꝑeam partem qua patet uentus irruit:¬
& ubi scopuli non sunt naues se inuicem colli¬
sȩ confringunt. Ubi gͦ securitas si nec inportu:
Et tam̃ igcunq feliciores inportu: quã inpe¬
lago. Fatendum ẽ: concedendũ ẽ: uerum est.
Tamen si naues. inportu bene applicentur: ñ
sibi colliduntur. Seruetur ibi parilitas equa¬
litatis. constantia caritatis: et quando forte
uentus exilla parte qua patet irruerit. sit ibi
cauta gubernatio. Nam quid dicturus ẽ m qͥs¬
quis talib locis forte preẽ. immo seruit frĩb
inhis quȩ monasteria dicunt᷑: Quid dictur
ẽ : Cautus ero: nullum malum admutam.
Quomͦ nullum malum admittes: Nullum
hominẽ malum. nullum frẽm malũ intran¬
tem admissuius sum cum paucis bonis be¬

Expanded text:
fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae te haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur ibi parilitas aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his quae monasteria dicuntur? quid dicturus est? Cautus ero, nullum malum admittam. Quomodo nullum malum admittes? Nullum hominem malum, nullum fratrem malum intrantem admissurus sum; cum paucis bonis be