comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
renȩ cogitatioĩs. altitudo suꝑnę contẽ¬
plationis exorit᷑. Urtica uͦ ignee omĩno
Ntis. Pro urtica gͦ crescit myrtꝰ: cũ iustoꝵ
Imentes aprurigine & ardore uitiors.
ad cogitationũ temꝑiẽ. tranqͥllitatẽq
ꝑueniunt : dũ iã t̾rena ñ appetunt: dũ
flãmas carnis. desideriis cȩlestib extin¬
bit tͥ. Quãuis hac in re ꝑ obũbrationis uo
cabulũ. incarnandi dei utraq potuit na¬
tura signari. Umbra enĩ. a lumine forma¬
tur & corpore. Dñs autẽ ꝑ diuinitatẽ lu¬
m̃ ẽ: qͥ mediante anima in eiꝰ ut̾o fieri
dignatus ẽ. ꝑhumanitatẽ corpꝰ. Quia gͦ
lum̃ incorporeũ in eiꝰ erat ut̾o corporandũ.
ei quȩ incorporeũ concȩpit ad corpꝰ dr̃.
Uirtꝰ altissimi obũbrabit tͥ. Id ÷ corpꝰ in
te humanitatis. accep̃ incorporeũ lum̃
diuinitatis. S iã de iniqͦ quolib&. qđ cȩ¬
pimꝰ exequam᷑. Tollit gͦ eũ uentꝰ urens: qr

Expanded text:
ontemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino tis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis coelestibus exstinbit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui, mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obrumbabit tibi; id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit
Abbreviated transcription (Latin):
ridebo. & subsannabo cũ uob̃ quod ti¬
mebatis aduenerit: cũ irruerit repen¬
tina calamitas. & int̾itꝰ quasi tempestas
ingruerit. Et quia ipsa uenturi exitꝰ ig¬
norantia nox uocat᷑: nocte opͥmit eũ
tẽ pestas: id ÷ turbo eum diuini iudicii dũ
ignorat apprehendit. hinc. ẽ. nãq qđ ꝑse
met ipsã ueritas dicit. Si scir& pat̾ fami¬
lias qua hora fur uenir&e: uigilar& utiq¬

Expanded text:
bo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur venir
Abbreviated transcription (Latin):
apportant: secũ nobis affert̃ uñ uincant᷑.
Uñ & dauid typũ dñi. golias uͦ hereticoꝵ
suꝑbiã signans: hoc reb locuti sunt. qd̾
nos uerbis aꝑimꝰ. Golias qͥppe cũ gladio.
dauid cũ pera pastorali uenit ad p̃liũ:
s eundẽ goliã dauid suꝑans. suo gladio
occidit. Qđ nos quoq agimꝰ. qui ꝓmissi
dauid menbra ex eiꝰ fieri dignatione me¬
ruimꝰ. Nã cũ suꝑbientes hereticos & sa¬
cre scripturȩ sententias deferentes. eisdẽ
uerbis atq sententiis quas ꝓfer̃ uncimꝰ:
quasi elatũ goliã suo gladio detruncamꝰ.
lustus gͦ uestiet᷑ eis uestim̃tis. quȩ p̃parat
in iustus: quia uir sc̃s hisdẽ sententiis
ad ueritatẽ utitur. quib se ꝑuersus qͥsq

Expanded text:
apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. Justus ergo vestitur eis vestimentis quae praeparat injustus, quia vir sanctus eisdem sententiis ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. sacri eloquii claritas solet: sic̃
alias dr̃. Eloqͥa dñi eloqͥa casta: argentũ
igne exam iatũ. Et qr ñ nulli eloqͥũ dei
ñ interiꝰ ꝑ exhibitionẽ. s exteriꝰ ꝑ ostensio¬
nẽ habere concupiscunt: iccirco ꝑpro.
gento. Hi nimirũ: qui eloqͥo dei ñ int̾iori
refectione se replent. s ext̾iore ostensioe
se uestiunt. Uñ & eoꝵ argentũ. id ÷ hereti¬
corũ eloquiũ t̾rȩ ẽ. cõparatũ: qr de scͥpt᷑a
sacra ut aliquid sciant. ex appetitu t̃renȩ
laudis elaborant. Qui etiã sic̃ lutũ p̃parant
uestim̃ta: qr fliprȩ & inquinabilit̃ ea qͥb
se tueri uolunt scͥpturȩ sacrȩ contexunt te¬
stimonia. Preparauit quiđe. s iustꝰ uestie¬
tur illis: quia uir recta fide plenꝰ. quȩ scis
sol& ad iusticiã deputari: ea ipsa scͥpture
sacrȩ quȩ hereticꝰ affert. testimonia colli¬
git : & erroris eiꝰ ꝑtinaciã inde conuincit.
Cont᷑ nos nanq dũ sacrȩ legis testimonia

Expanded text:
intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per gento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondet᷑ eis. Am̃ dico uob̾: nescio uos.
Quia tanto magna tc̃ exercet᷑ seueritas:
quauto nc̃ maior miscđia p̃rogatur. Et
districte tunc iudicium ñ correctis exerit:
qui pietatẽ nc̃ delinquentib patienter
impendit. Hinc & enim ꝓpħa ait. Querite
dnm dum inueniri podest: inuocate eũ
dum ꝓpe ẽ. Modo enĩ ñ uidetur & ꝓpe. ẽ:
tunc uidebitur & ꝓpe ñ erit. Nec dũ in
udicio apparuit: & siquerit᷑ inuenit᷑.
Nam iniromꝰ cum in iudicio apparuerit:
salomon sapientiã refert. & suauit̃ blan¬
dientẽ. & t̾ribilit̾ iudicantẽ. dicens Sapi¬
entia foris p̃dicat: in plateis dat uocem¬

Expanded text:
Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercetur severitas, quanto nunc major misericordia prorogatur; et districte tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicio apparuerit, Salomon sapientiam refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
futurã appet̾e. s cuꝑe p̃sentẽ tenere.
ait. Quȩ ẽ. enĩ spes ypocͥtȩ: Quia dũ
presentia diligit: futura minime sꝑat.
Scriptũ nãq ẽ. Quod enĩ uid& quis. qͥd
sꝑat: lccirco gͦ ab ypocͥta ad et̃na pre¬
mia ꝑ spẽ minime tenditur: qr quod
alio querendum fuerat. hic se tenere gła¬
tur. Cuiꝰ quia culpa ꝓlata ẽ. etiã pęna sub¬
iungit᷑: cum ꝓtinus sub infert᷑. Nunqͥd
dñs ñ audit: quia tranquillitatis tp̃re
in p̃ceptis suis ipse clamantẽ dñm ñ au-¬
diuit. Scriptũ quippe.ẽ. Qui auertit au¬
rem suã ne audiat legẽ: oratio eiꝰ erit
execrabilis. Sc̃s itaq uir intuens qr om̃s
qui nc̃ oꝑari recta contendunt. extremo
se tempore ad petitionis uerba conuertunt:
dicit. Nunquid clamorẽ eiꝰ audi& ds̃: Qͥb
ꝓfecto uerbis. uocib nr̃i redemptoris ob se¬
quit᷑: qui ait. Nouissime ueniunt fatuȩ
uirgines. dicentes. Dñe. dñe. aꝑi nobis.

Expanded text:
futuram appetere, sed cupere praesentem tenere futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus subinfertur: Deus non audit, quia tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse clamantem Dominum non audivit. Scriptum quippe est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Sanctus itaque vir intuens quia omnes qui nunc operari recta contemnunt extremo se tempore ad petitionis verba convertunt, dicit: Nunquid clamorem ejus audiet Deus? Quibus profecto verbis vocibus nostri Redemptoris obsequitur, qui ait: Novissime veniunt et fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
quendo nos edoc&: quẽ omĩno homo ñcog¬
noscͥet si de se tacere uoluiss Iccirtogͦ lau¬
des suas indicat. ut ualeamꝰ eũ audientes
cognoscere: cognoscentes amare: amantes
sequi: sequentes adipisci: adipiscentes uͦ eiꝰ
uisione ꝑfrui. Uñ psalmista ait. Hirtutem
oꝑum suorũ annuntiabit ppło suo: ut d&¬
circo fortitudinẽ suȩ oꝑationis insinuat:
ut eã qui audierit donis ditescat. Morẽ gͦ sui
creatoris imitantes scĩ uiri. ñ nunquã quȩ¬
da de se ut audientes instruant. ñ ut ipsi
pficiant manifestant: & tam̃ in his alta se
consideratione custodiunt. ne dũ alios a t̃¬
rena intentione erigunt: ipsi int̾renȩ lau¬
dis appetitione mergantur. Quorũ plerũq
dicta imitantur y pochritȩ s dictoꝵ
sensus penitꝰ ignorant: ꝙ quod iusti a¬
gunt ad utilitatẽ ꝓxximiͥ hoc ipsi faci¬
unt ad ostensionẽ nominis sui. Sc̃s aut̃
uir ypocͥtas intuens. nequaquã głam

Expanded text:
quendo nos edocet, quem omnino homo non cogquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut dcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
erat de se ad huc fortasse ad mirabiliora
locuturus: sed ab humana laude alta con¬
sideratione se tẽꝑans subdit. Parco aut̃.
ne quis me existim& supͣ id qđ uid& in
me : aut audit aliqͥd ex me. Habebat gͦ
ad huc dicendũ de se aliqͥd: qui parcit di¬
cere. S egit utrunq doctor egregiꝰ: ut &
loquendo q̃ egerat. discipłos instruerꝙ:
& tacendo. se intra humilitatis limitẽ
custodir&. Hinus nanq ẽẽt. ingratus. si
de se discipłis tota reticer&: & fortasse¬
nimis in cautꝰ. side se tota uł discipłis
ꝓder&. S mirabilit dictũ ẽ. egit utrũq
ut loquendo erudir& uitã audientiũ: ta
notescunt: morẽ sui creatoris imitant᷑.
Nam ds qui nos ꝓhib& ne ꝓpͥo ore laude¬
mͣ. ꝑscripturã sacrã laudes suas loquitur:
ñ quia ipse eis indiget qui ꝓfic̾e laudib ne¬
scit: s dũ suã nob̾ magnitudinẽ narrat.
nrãm ad se imꝑitiã subleuat: & bona sua lo¬

Expanded text:
erat de se adhuc fortasse admirabiliora erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipnimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacnotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua lo
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ simulator: iustus ñ ẽẽ. appetit s uideri.
Et iccirco auarꝰ raptor ẽ: q dũ inique agers
desiderat de scĩtate uenerari: laudẽ uitȩ
rapit aliene.Studiũ uͦ ẽe. ypochritarũ sol&:
Refugiunt uideri quod sunt: & ante ocłos
hominũ. suꝑ ducta quadã innocentiȩ ho
chris de albatis: quȩ foris quidẽ apparent
hominib speciosa: intꝰ uͦ plena sunt ossib
mortuorũ. & omĩ spurcitia.Ita & uos foris
quide apparetis hominib iusti: intꝰ uͦ pleni
estis auaritia. & iniquitate. Quo contͣ om̃s¬
ueracit᷑ sc̃i. ñ solũ glam supͣ modũ suũ õino
ñ appetunt: s etiã hoc ipsũ uideri refugiuN.
quod ẽẽ meruer̃. Unde ille p̃dicator egregiꝰ
ueritatis. contͣ pseudo apłos loquens. dũ
uirtutes eximias oꝑationis suȩ ꝓ discipłoꝵ
eruditione narraret: dũ tot se ꝑicula
tolerasse coaceruata ꝑsecutione describe¬
radiso raptũ. eẽ. memoraret. ubi tanta cog¬
noscere potiuss. quanta loqͥ omĩno ñ poss.

Expanded text:
s non esse appetit, sed videri; et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae . Studium esse hypocritarum solet, Refugiunt hypocritae videri quod sunt, et ante oculos hominum superducta quadam innocentiae honcris dealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia, ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritia et iniquitate . Scriptumveraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset:
Abbreviated transcription (Latin):
la. id ÷ similitudo assũpta narrat᷑ ab eo qui
nichil inferiꝰ ꝑ cõparationẽ uł similitudinẽ
loquit᷑. Absit enĩ. ne hocloco parabola iliud
musicȩ organũ sentiamꝰ. Neq enĩfas ẽ cre¬
dere. quod in afflictione penarũ. musicis
uteret᷑: cum ꝑscripturã suã ueritas dicat Mu¬
sica inluctui: importuna narratio. ẽ. Nomi¬
nata gͦ parabola. eccetextu ipso loquente
iã discimꝰ: ne uixta textũ tantumꝰ eiꝰ uer¬
ba pensemꝰ. Ad eã itaq similitudinẽ cun¬
cta trahenda sunt: qua figurate ȩccła de¬
signat᷑. Et in ipso quide locutioĩs exordio
dicta aꝑte ꝓlata sunt: s subiunctis ob¬
scuriorib implicant᷑. Nã plana ut solet
locutione inchoat: s uerba sua ꝑmisticos
sensus grauida narratione consũmat. Itaq

Expanded text:
udo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione consumat. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
de deo sentiunt : alii recta de auctore te
nent: s unitatẽ cũ fr̃ib ñtenent. Illier¬
rore fidei: isti uero scismatis ꝑ petratiõe
diuisi sunt. Uñ & in ipsa parte pͥma deca¬
logi. utrarũq partiũ culpe repͥmuntur:
cum diuina uoce dr̃. Diliges dñm dm̃ tu¬
um ex toto corde tuo. & ex tota aĩa tua: &
ex tota uirtute tua. Atq mox subditur.
Diliges ꝓximũ tuũ: sicut te ipsũ. Qͥ enĩ
de dõ ꝑuersa sentit: liquet ꝓfecto quia
dm̃ ñ diligit. Qui uͦ de dõ recta sentiens.
Quisqͥs gͦ ab hac unitate matris eccłȩ.
siue ꝑheresim de dõ ꝑuersa sentiendo.
seu errore scismatis ꝓximũ ñ diligendo
diuidit᷑. caritatis huiꝰ grã pͥuatur. deqͥ¬

Expanded text:
de Deo sentiunt, alii recta de auctoritate tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent; illi errore fidei, isti vero scismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte decalogi utrarumque partium culpae exprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges dominum Deum tuum ex toto corde tuo et etiunt, alii recta de auctoritate ex tota virtute tua; » atque mox subditur: « Diliges proximum tuum sicut te ipsum . » Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit; qui vero de Deo recta sentiens, Quisquis ab hac unitate matris Ecclesiae sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo dividitur, charitatis hujus gratia privatur de
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc quippe dĩn ypocͥta inuocat: cũ hc̃
t̾renarũ rerũ tribulatio angustat. llam
cum in hoc scło effectũ quesitę felicita¬
tis inuenerit: auctoie qui hanc ipsam
felicitatẽ tribuit ñ reqͥrit. Quia uͦ ut p̃dixi¬
mus. eẽ. ars docentiũ deb&. ut in auditoꝵ
suorũ m̃tib priꝰ studeant ꝑuersa destrue¬
re. & postmodum recta p̃dicare. ne bonũ
sc̃ȩ p̃dicationis sem̃ plena malis corda ñ ca¬
piant: uñ adieremiã dr̃. ecce constitiu
te hodie suꝑ gentes & regna. ut euellas &
destruas. & dissipes. & edifices & plantes:¬

Expanded text:
Tunc quippe hypocrita Deum invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destruas, et dispe
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit suꝑ uos tribulatio & angustia.
sunc inuocabunt me. & n exaudiã: ma¬
ne consurgent. & ñ inuenient me. Ore itaq
sapientissimi salomonis. cuncta de suꝑno
uidicio diligent̃ exp̃ssa sunt: quia & priꝰ
dulcit᷑ uocat: & postinodũ t̾ribilit̾ incre

Expanded text:
venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter incre
Abbreviated transcription (Latin):
dentes odibunt scientiã. Conuertimini ad
correptionẽ meã. En ꝑferã uobis sp̃m meũ:¬
& ostendã & ostenda uerba mea. En quali¬
b uerbis. exp̃ssa ẽ. dulcedo uocantis. Ui¬
deamꝰ nc̃ quib insinuatur modis seueritas
increpantis: ut ĩfine qͣndoq se exerceat di¬
strictio punientis. Quia uocaui inqͥt & re¬
nuistis. extendi manũ meã & ñ fuit qui
aspicer&: despexistis omne consiliũ meũ.
& increpationes meas neglexistis: dicat
iã qualit̾ feriat. quos ad se nullatenus re¬
uertentes tanta longanimitate sustentat.
Ego quoq in interituur̃o ridebo. & sub¬
sannabo. cũ uobis quod timebatis aduene¬
rit: cũ irruerit repentina calamitas. & int̾i

Expanded text:
bunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repent
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sic̃ & quasi: ꝓ affirmatione potiꝰ ꝗͣ
ꝓsimilitudine dictũ uidet᷑. Int̾ impiũ uͦ
& iniquũ hoc distare ñ nũquã sol&: qr oĩs
impiꝰ iniquus: ñ tam̃ omĩs iniquus. ẽ. im¬
tur habere inimicũ: qr uͦ alios sub p̃textu
fidei intꝰ positos inprauis oꝑib patitur.
autẽ sicut & quasi oport& magis ut ꝓsimi¬
litudine positũ sentiamꝰ: sc̃a ȩccła eos qͦs
uiuentes carnalit̾ intͣ se tolerat. de si mi¬
litudine impiorũ notat. Intus quippe ei¬
inimicus.ẽ: qui fidelẽ se dũ affirmat uoci¬
b. morib negat. Et qr eũ uelut fidelẽ esti¬
mat. qui illã specietenꝰ intꝰ positꝰ uitio pͣ¬
uȩ actionis impugnat: recte dic̃. Sic̃ impiꝰ
inimicꝰ meus: & aduersariꝰ meus. qͥsi iniqꝰ.
Ac siaꝑte dicat. A me etiã fide discrepat.

Expanded text:
hic sicut et quasi pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est imre fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, autem sicut et quasi oportet ut magis pro similitudine posita sentiamus, sancta Ecclesia quos viventes carnaliter intra se tolerat, de simlitudine impiorum notat. Intus quippe inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat,
Abbreviated transcription (Latin):
extollat. Lȩtetur se hab̾e quod ñ habu¬
it: iamq dedignari querat. a quib de¬
dignatũ. eẽ. se doluit. Sed repente euigi¬
lans euigilas se se doleat: qui int̾im diui¬
tiarũ imaginẽ uł dormiens tenebat. Ge¬
mit enĩ ꝓtinꝰ sub pauꝑtatis pondẽ: in o¬
piȩ sue angustiis p̃mit᷑. &eo peiꝰ. quo ad
tempꝰ breuissimũ uł uacue diues fuit.
Sic sic nimirũ huiꝰ mundi sunt diuites: qͥ
reb acceptis cument. Bene oꝑari de sua
abundantia nesciunt: quasi dormien¬
tes sunt diuites: s pauꝑtatẽ suã eugi¬
lantes inueniunt: q nicħ sec̃ ad illud
iudiciũ quod ꝑmance fer̃. Et qͣnto nc̃¬

Expanded text:
extollat, laetetur se habere, quod non habuextollat, laetetur se habere, quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, cum inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat fer
Abbreviated transcription (Latin):
euigilantes aꝑimꝰ. S hac in re. qr homo
ex anima constat & corpore. cũ uniꝰ rei
sõnꝰ dr̃. alteriꝰ uigiliȩ de monstrant᷑: qr
cũ corpꝰ obdormiscit in morte. tc̃ aĩa eiu¬
gilat inuera cognitione. Et dormit gͦ
diues. & oculos aꝑit: quia cũ carne mo¬
ritur. eiꝰ aĩa uidere cogit᷑ quod ꝓuidere
contempsit. Tunc ꝓfecto inuera cogni¬
tione euigilat: te uicħ ẽẽ conspicit qͥ
tenebat. Tunc se uacuã inuenit: quȩ
plenã reb precȩteris hominib se eẽ. lȩ
tabatur. Dormit. & nicħ secũ aufert.
nicħ nimirũ de reb quas tenuit. Nã
culpa rerũ simul ducitur: qͣmuis hic
omĩa ꝓ qͥb culpa ꝑpetrata ẽ. relinqꝗͣt᷑.
Cat ergo nc̃ & acceptis reb tumeat: se¬
seq suꝑ cȩt̾os extollat: głetur se hab̾e
uigil&: & tc̃ cognoscat quã uacuũ fue¬
rit. quod in sõno tenuerat.Sepe nanq
contingit dormienti iopi. ut se ꝑ sõnũ
diuitẽ uideat: atq ex eisdẽ reb animo

Expanded text:
o ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse tabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseqvigilet, et tunc cognoscet, quam vacuum fuerit, quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi, ut se per somnum divitem videat, atque ex eisdem rebus animum
Abbreviated transcription (Latin):
peccantiũ laude declinaret. S quia tẽ ue¬
riꝰ a peccatis alienis absistimꝰ. cũ priꝰ nos a
ꝓpriis custodimꝰ: cur de eis peccare ꝑtimes¬
cat. rationis causas insinuat. cũ subiungit.¬

Expanded text:
peccantium laudem declinaret. Sed quia tunc vepeccantium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinuat, cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
comitatur: Nonnulli uͦ ex obstetricum
fallacia conantur asserere. hoc m̃dacii ge¬
nus ñ ẽẽ. peccatũ: maxime quod illis in¬
tientib scriptũ ẽ. ꝙ ȩdificauit eis dñs
domꝰ. inqua magis recõpensatione cogno¬
scitur: quid mendacii culpa mereat᷑. Nlã
benignitatis earũ merces quȩ eis in ȩt̾na
potuit uita retribui. ꝓadmixta culpa m̃da¬
cii. in t̾rena. ẽ. re cõpensatione declinata.
ut inuita sua quã m̃tiendo tueri uoluer̃.
ea quȩ fecer̃ bona reciꝑent: & alt̾ius qd̃
ex pectarent mercedis suȩ p̃miũ ñ habe¬
rent. Nam & si subtilit̾ ꝑpendat᷑: amore
uitȩ p̃sentis m̃titȩ sunt. ñ intentione
mercedis ȩt̾nȩ. Parcendo qͥppe. conatȩ st̃
infantũ uitã tegere: mentiendo. suam.
sint talia reꝑiri: pene nunquã tam̃ hoc
uł talegenꝰ m̃dacii a ꝑfectis ad missũ. stu¬
diosus ibi lector inueni& quãuis m̃daciũ
quandã tenere ueritatis ymaginẽ uidea¬

Expanded text:
comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admista culpa mendacii, in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam tegere; mentiendo, suam. sint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videa
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas m̃daciũ : qr ꝓfecto ab ȩqͥtate
discrepat. qͥc qͥd a ueritate discordat.
S int̾ hoc quod ait. loqͥ. & pꝰmodũ subdi¬
dit meditari: magna distantia. ẽ. Non¬
Nã loqͥ plerũq p̃cipitationis ẽ: medita¬
ri uͦ studiosȩ pͣuitatis. Et qͥs ignor& in qͦn¬
ta distantia. culpa distinguit᷑: utrum
nec studio se ꝑhib&. nec p̃cipitatione
m̃tiri. Sũmoꝑe enĩ cauendũ ẽ. om̃e in¬
datiũ: quãuis ñnunquã sit aliquod m̃
do mentiatur.S ꝙr scriptũ ẽ. os quod m̃¬
titur occidit animam. & ꝑdes eos qui
locuntur mendacium: hoc quoq m̃da¬
cii genus ꝑfecti uiri sũmoꝑe fugiunt: ut
nec uita cuiꝰ lib& ꝑeoꝵ fallaciã defendat᷑:
ne suȩ animȩ noceant. dum p̃stare carni
nituntur alienȩ: quãquã hoc ipst̃ pecca¬
tigenꝰ facillimȩ credimꝰ relaxari. Nã si
quȩ lib& culpa. seq̃nti sol& pia oꝑatiõe
purgari: quantomagis hȩc facile ab¬
st̃gitur. quã mat̾ boni oꝑis pietas ipsa

Expanded text:
iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna distantia est. NonNam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam do mentiatur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium : hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
recta ñ sapitis: ꝙ hanc eande urãm sa¬
pientiã ñ dei manui. s uobis metipsis da¬
tis. Nã hostes sc̃ȩ eccłȩ siquid ueri aliq̃n
sentiunt. id ꝓpriis uirib tribuunt: & tan¬
tomagis se priuant suꝑna sapientia: qͥn¬
to illã quasi ex suo ingenio habere puatã
uolunt. Quib aliq̃n dat᷑ ad iudiciũ suũ
ut recta quidẽ aliqua sciant: s ex ipsa
hac scientia obligatiores ad pȩnã fiant.

Expanded text:
recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sarecta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
edific&. prius ut euellat. & pꝰmodũ plant&.
quia nequaquã recte ueritatis fundam̃¬
tum ponit᷑. nisi priꝰ erroris fabrica destrua¬
tur: beatꝰ iob pꝰquã causas uniuersalis ec¬
cłȩ amicorũ suorũ dictis. quasi contra he¬
reticorũ uerba respondit. eorũq elationẽ
multimoda responsione destrux̃. iã doce
se phib&: ut uidelicet aꝑte uideat᷑ in his
quȩ subdidit recta plantare: inhis uͦ qͦ
premisit euulsisse ꝑuersa Seq̃r. Docebo¬
uos ꝑmanũ dei. quȩ omĩps habeat: nec
abscondã. Sic beatꝰ iob loquitur uerbis su¬
is: ut aliquid signor ex nr̃is. Nã sc̃a excła
docens. in quantũ cognosc̾e expedit: nil
ueritatis abscondit. Quia enĩ manꝰ dei uo¬
catur filiꝰ: omĩa quippe ꝑ ipsũ facta sunt.
ꝑ manũ dei docere se ꝑhib& eos. quos inꝓ
pria sapientia remanere fatuos tud&r. Ac
si aꝑte dicat. Ego ex me aliqͥd nescio: sed
qͥcquid de ueritate sentio. hoc ex eiꝰde ueri¬
tatis largitate comp̃hendo. Uos iccirco

Expanded text:
 prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa. Sevos per manum Dei, quae Omnipotens habeat, nec abscondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur Filius Omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
uetus. uult suũ tueri m̃daciũ. ꝙ minꝰ
illic quib dã fortasse nocuerit: dicat
necẽe. ẽ. rerũ alienarũ raptũ: dicat re¬
tributionẽ iniuriȩ q̃ infirmis illic con¬
cessa sunt. sibi nocere ñ posse. Quȩ oĩa
cunctisliquet qͣnta anĩaduersioe ue¬
ritas in sequit᷑: quȩ nob̾ iã significatioĩs
suȩ umbra pꝰ posita. in uera carne de¬
clarat᷑. S qi sc̃s uir nec loqͥ se. nec me¬
ditari mendaciũ spondoe: hȩc ipsa in qͥb
ueritati congruit. ex equendo subiungat.¬
Ab sit a me: ut iustõuos iudicẽ. Donec defi¬
ciã: ñ recedã ab innocentia mea. Ab in no¬
centia qͥppe receder&. si bona de malis ȩsti¬
mar&: salomone atcestante qͥ ait. Qui
iustificat impiũ. & qͥ condẽpnat iustum:

Expanded text:
vetus vult suum tueri mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo subjungitAbsit a me ut justos vos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum,
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ felicit᷑ destitutas: Quia sepe ut di¬
ctũ ẽ. dum p̃dicator erroris ad ȩt̃na sup¬
plicia rapit᷑: subiectȩ plebes illiꝰ. ad cog¬
nitioĩs uerȩ grãm reuertunt᷑. His enĩ
plebibꝰ ꝑuersus p̃dicator. quasi maritꝰ
prefuit : quia male eis coniunctus in¬
heserat. corruptor m̃tis. Nequaqͣm gͦ
uiduȩ uł destitute plorant: qi morte
praui doctoris. uiã ueritatis inueniunt.
ex cuius int̾itu affligi posse uidebant᷑.
Uł certe ñ plorant uiduȩ: qr in suo erro¬
re remanentes. dũ scm̃ fuisse estimant
predicatorẽ suũ. spe falsa ne lugeant con¬

Expanded text:
illius feliciter destitutas? Quia saepe, ut diillius feliciter destitutas? Quia saepe, ut dictum est, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae, vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex cujus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes, dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant con
Abbreviated transcription (Latin):
agere. suꝑnȩ tam̃ ȩqͥtati suppecit. in iuste
acta. iuste iudicare: ut diuina sententia
ordinet inpęna. quos in ordinata sua
actiotrax̃ adculpã. De quib apte sub¬
iungit᷑. Et nepotes eiꝰ ñ saturabunt᷑ pa¬
errantiũ filiorũ p̃dicatione nascuntur.
Quos nequaquã panis satiat: ꝙ dũ in sa¬
cri uerbi pabulo plus querunt sentire qͣ
capiunt. semꝑ aueritatis cognitione ie¬
iunant᷑ & p̃dicam̃ta doctrinȩ quȩ stu¬
dent ad questionẽ quererȩ. habere ñua¬
ad lucẽ ueritatis ñ redeunt: ꝓfecto in
pena ꝑpetua. intelligentia t̾rena de pͥ¬
inuntur. Et qr ñ nunquã dũ auctor erran¬
tium plebiũ rapitur ad penã seductȩ ple¬
bes reformant᷑ ad ueritatis scientiã: &
tc̃ ad uerã cognitionẽ redeunt subditi
cũ ad ȩt̾̃na supplicia ꝑueniunt. hi qui ma¬
li fuerant p̾lati: apte subiungit᷑. Et ui
accipimꝰ: nisi subiectas plebes morte

Expanded text:
agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur paerrantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non vaad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitur: Iaccipimus, nisi subjectas plebes morte
Abbreviated transcription (Latin):
Si multi plicati fuerint filii eiꝰ. ingla¬
dio erunt: & nepotes eiꝰ ñ saturabunt᷑
pane. Non ab surde impii uocant᷑ here¬
tici: qui ꝑerrorẽ praui dogiatis a cog¬
nitione sc̃ ueritatis alieni. Quos seqͣnti uer¬
bo etiã uiolentos appellat: qui scripturȩ¬
sacrȩ sententias recta doginata continen¬
tes. ad intellectũ pͣuũ conant᷑ iolent̃ in¬
flectere. Uiolenti gͦ sunt. & si ñ reb ho¬
minũ: certe sensib p̃ceptorũ. Filii aut̃
iuiolentorũ st̃. sequaces hereticoꝵ: qui
dũ eorũ errori consentiunt: qͥsi ex eorꝰ
p̃dicatione generant᷑. S multiplicati
Uñ ꝑ moysen dñs dic̃. Gladiꝰ meus man¬
ducabit carnes. Dei enĩ gladiꝰ carnes co
medit : quia in extremo iudicio eiꝰ sen¬
tentia eos qͥ carnalit̾ sapiunt occidit. Qͥ
in re querendũ ẽ: cur dicat᷑. quod hanc
partẽ atq hereditatẽ suã pͣui ab omĩpo¬
tente ꝑcipiunt. S recte considerantib
liquet. quia & si a se ipsis habuerunt in iꝰte

Expanded text:
Si multiplicati fuerint filii ejus, in gladio erunt, et nepotes ejus non saturabuntur pane. - Non absurde impii vocantur haeretici qui per errorem pravi dogmatis a cognitione veritatis sunt alieni. Quos sequenti verbo etiam violentos appellat: quippe qui Scripturae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, etsi non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum, filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum errori eorum consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati Unde per Moysem Dominus dicit: « Gladius meus manducabimedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Quib nimirũ uerbis beatꝰ iob& sua
narrat. & sc̃ȩ excłȩ tẽpora afflictȩ signifi¬
cat: in quib aꝑta infideliũ ꝑuicacia p̃mi
.ͣ & ꝑsecutionis a maritudine ꝑtͣbatur.
sariis sol&: ut uidelic& ꝑsecutionẽ aut
mope habere sapientiã &e paientiã stud&:
s exercetur eiꝰ sapientia cũ tẽptat᷑ uerbis:
exercet᷑ eiꝰ patientia cũ tẽptat᷑ gladiis. Nc̃
uͦ de ea ꝑsecutione loquit᷑: in qͣ ñ gladiis
s falsis assertionib lacessitur. Multos aut̃
nouimꝰ: qͥ cũ in hac uita aliqͦ aduersa pa¬
dm̃ estimant: s res humanas minime
curare. De illis qͥppe ꝑ dauid dr̃. Dix̃ in¬
sipiens in corde suo: ñ ẽ. ds̃. Isti uͦ apud
eum dicunt. Quomͦ scit d̃s: & si ẽ. scientia
in excelso: Et rursus. Et dixer̃ ñ uidebit
dñs: nec intellig& ds̃ iacob. Uirgͦ iste sc̃ȩ
eccłȩ typũ gestans. in ipsa afflictiõĩs suȩ
amaritudine constitutus: contͣ utrosq
respondit. Nam quia e̾entiã uita ht̃: mors

Expanded text:
. Quibus nimirum verbis beatus Job et sua narrat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. sariis solet, ut videlicet persecutionem aut sia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa paesse aestimant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scit Deus, et si est scientia in excelso ? Et rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur
S sepe dicta talia in eade hy¬
storica narratione ꝑmixta sc̃: ꝑ
quȩ suꝑficies hystorie cuncta casset᷑.
Quȩ dum nichil hystoricũ resonant: aliud
in eis inquirere lectorẽ cogunt. His enĩ
dictis. quȩ aꝑta credimꝰ. cũ int̾iecta aliqͣ
obscuriꝰ inuenimꝰ: quasi qͥbdã stimulis
pungimur. ut ad aliqͦ altiꝰ intelligenda
iugilemꝰ: & obscuriꝰ ꝓlata sentiamꝰ. ea etiã
quȩ aꝑte dicta putauimꝰ. Cũ gͦ beatꝰ iob de
sermone dñi. & magnitudine tonitru loqͣ¬
retur: eis de uerbis ꝓtinꝰ sub infert᷑. Addidit

Expanded text:
ideantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqueretur, eisdem verbis protinus subinfertur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nulla quȩ etiã a iustis uitariñ possunt.
Cuiuis enĩ cor in hac corruptibili carne con¬
sistens. in sinistra cogitatione ñ labitur:
uel si usq ad consensus foueã ñ mergat᷑:
Et tam̃ hȩc ipsa praua cogitare: peccare
ẽ.S dũ cogitationi resistitur: a confusi¬
one sua animꝰ liberat᷑. Mens gͦ iustorũ. &¬
rit inꝑuersã cogitationẽ. Et in peccatũ
gͦ labit᷑. qr saltĩ ĩ cogitationẽ declinatur.
& tam̃ unde semox ipsã pꝰmodũ flendo re¬
prehendat. ñ ht: qi añ. se reparat. quã ꝑ
consensũ cadat. Recte gͦ is qui peccato¬
rẽ se fatꝰ ẽ. nequaquã se a suo corde rep̃¬
hendi confitet᷑: quia & siqͦ illicita fortasse
cogitando. defuit unquã rectitudini: for¬
titam̃ mentis certamine restitit cogitatiõi.

Expanded text:
ccata quae a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corruptibili carne subsistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa parva agitare, peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum, eruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi.
Abbreviated transcription (Latin):
uita mea. Ac si aꝑte dicat. Pro uobis ñ debeo
ad culpa ꝑtrahi: qui peccare in ꝓpriis for¬
midaui. Sciendũ uͦ ẽ. quod qͥsqͥs ap̃ceptis
dnĩcis discordat oꝑe. quoties ea audit. cor¬
de suo reprehenditur atq confunditur:
quia id quod ñ fec̾it memorat᷑. Nã inqͦ
se errasse considerat: ipsa se latent̃ consci¬
entia accusat. Uñ dauid ꝓpħa dep̃cat᷑ di¬
cens. Tc̃ ñ confundar: dũ respicio in omĩa
mandata tua. Grauit̃ nanq unꝰqͥsq con¬
funditur: q̃n mandata dei uł legendo. uł
audiendo respicit. quȩ uiuendo contẽpsit.
Hinc enĩ ioħis uoce dr̃. Sicor nr̃m ñ repre¬
henderit nos. fiduciã habemꝰ ad dm̃: & qͥc
quid petierimꝰ ab eo accipiemꝰ. Ac si dicer&.
Si id quod p̃cipit facimꝰ: id quod petimꝰ
obtinemꝰ. Ualde nanq apud dñm utraq
hec sibi necessario congruunt: ut & orati¬
one oꝑatio. & oꝑatione fulciat᷑ oratio. Hinc
& enĩ ieremias ait. Scrutem᷑ uias nr̃as. &

Expanded text:
uit.---Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc enim Joannis voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciadquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scrutemur vias nostras, et
Abbreviated transcription (Latin):
leuat. & cor ñleuat. luxta gͦ ioħis uocẽ
tc̃ cor fiduciã in oratione accipit: cũ sibi
uitȩ prauitas nulla contradicit. De qͣ recte
dicat. Nequaꝗͣ se fecisse reminiscit᷑. unde
cto a corde suo rep̃hendi se denegat: qͥ
se peccasse suꝑiꝰ accusat dicens. Peccaui:
quid faciã tͥ õ custos hominũ: Uel certe¬

Expanded text:
levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde cto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos
Abbreviated transcription (Latin):
Scit nanq ꝙr diabolus licet affuctio¬
nẽ iustorũ semꝑ appetat: tam̃ si ab au¬
tore nr̃o potestatẽ ñ accipit. ad tẽpta¬
tionis articulũ. nullatenꝰ conualescit.
Unde & om̃is uoluntas diaboli in iusta
ri ds iuste ꝑmittit Uñ etiã in libris re¬
malus irruebat in saul. Ubi iuste queri¬
tur. si dni. cur malus: si malus. cur dñi¬
dr̃. S duob uerbis comprȩhensa. ẽ. &
potestas iusta indiabolo: & uoluntas in¬
iusta Nã & ipse dr sp̃c malus ꝑ neqͥssimã
simam potestatem. Bene gͦ dr̃. uiuit d̃s qͥ
abstulit iudicium meũ. & omp̃s qͥ ad ama¬
ritudinẽ addux̃ animã meã: qr & si hostis
seuit qui ferire appetit: creator tam̃. ẽ.
qui eum ad aliqͥd p̃ualere ꝑmittit. S
quia sc̃s uir. ad aliqͥd inuocata dei uita se
restrinx̃: audiamꝰ quid sese c̃stringendo

Expanded text:
Scit namque quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta ri Deus permittit. Unde et in libris Remalus irruebat in Saul , » ubi juste quaeritur: Si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam spiritus malus per nequissimam it Deus, qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid ses
Abbreviated transcription (Latin):
carne apparente. feruorẽ fidei pma sus¬
stro enĩ iubet᷑ ne phibeat: quia hebre¬
is infide consistentib p̃cipitur. ne uitã
gentiliũ repellendo contempnant. Un¬
sormidolosa laudatio. Sic enĩ adõ dr̃
ac siabhis qui in parte deisunt. idẽ. fi¬
delib diceret᷑. Auro igit᷑ ab aqͥlone ue¬
niente a dõ formidolosa laudatio ꝓdire:
quia dũ claritatem suȩ fidei gentilitas
obtulit: multitudo hebreorũ fideliũ di¬
uina iudicia ꝑtimescendo laudauit. Sed
abhis qui sub dõ sunt formidolosa lau¬
datio erũpat: ipsa nob̃ historia sacri
eloquii ostendat. Scriptũ quippe.ẽ. Cor¬
nelius centurio cohortis quȩ dr̃ italica.
religiosus & timens dm̃. cũ omĩ domo¬

Expanded text:
carne apparente fervorem fidei prima suscarne apparente fervorem fidei prima susstro jubetur, ne prohibeat, quia Hebraeis in fide consistentibus praecipitur, ne vitam gentilium repellendo contemnant. formidolosa laudatio. - Sic enim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus diceretur: Auro igitur ab aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia dum claritatem suae fidei gentilitas obtulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed ab his qui sub Deo sunt formidolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendit. Scriptum quippe est: Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica, religiosus et timens D