comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seuus ut leo. seu quasi leena rex nabu¬
godonosor audita ueritate somnii cecidit in
faciem suã: &e danihelẽ ad orauit: Nunqͥd h.
u̾a deuoeione compunctus fec̃: Nunqͥd dm̃
uerũ in hoĩe seruo eiꝰ diligendo honorauit:
aut honorando dilexit. Repugnat ualde qd̃
sequit᷑. qͥa fecit aureã statuã mix magnitu¬
dinis. & nolentes uiã adorare tres pueros. sy¬
drac. misac. c abdenago. nititi uissit infor
dũ. qͥa sicut uͥ uidit somniũ conterritꝰ ẽ. sp̃c eiꝰ
e m̃te ẽ. confusus. ita uͥ audiuit. & audiendo
sensit fortitudinẽ p̃sentis u̾bi dei ex ore hoĩs.
ad quẽ reuera factũ fuerat u̾bũ dñi. cuiꝰ in
corde u̾acit᷑ habitabat. cuiꝰ ex ore inirabiliter
sonabat. u̾bum dñi ferre ñ potuit. sedere aut
stare ñ ualuit. s cecidit. cesic ad orauit. sic con¬
fessus ẽ. quomͦ demones qͦ ipso incarnato ce
p̃sente contremuer̃t & confessi sunt Ds̃ itaq
regis captiuatoris sui captiuus danihel effectꝰ

Expanded text:
saevus ut leo, seu quasi leaena rex Nabuchodonosor audita veritate somnii cecidit in faciem suam, et Danielem adoravit? Nunquid hoc vera devotione compunctus fecit? nunquid Deum verum in homine, servo ejus, diligendo honoravit, aut honorando dilexit? repugnat valde quod sequitur: quia fecit auream statuam mirae magnitudinis, et nolentes illam adorare tres pueros, Sydrach, Mysach, et Abdenago, mitti jussit in forest, quia sicut ubi vidit somnium « conterritus est spiritus ente est confusus, ita ubi audivit et audiendo sensit fortitudinem presentis verbi dei ex ore hominis, ad quem revera factum fuerat verbum domini, cuius in corde veraciter habitabat, cuius ex ore mirabiliter sonabat, verbum domini ferre non potuit, sedere aut stare non valuit, sed cecidit et sic adoravit, sic confessus est, quomodo demones quoque ipso incarnato et presente contremuerunt et confessi sunt. Deus itaque regis captivatoris sui captivus Danihel effectus
Abbreviated transcription (Latin):
UIs audiuit ñ quomͦ malus ille seruus.
eo temꝑe u̾bo dei. u̾bo deo cooꝑat᷑us sit.
Quis ñ audiuit. quis nescit nocẽ illã deiauram̃¬
tũ illud u̾bi di: Semel inquit iuraui in sc̃o meo:
si dd̾ mentiar: Quid uirasti dã ce in qͦ ñ mentirꝰ
dauid:. P onã ait in scłm scłi sem̃ eius. scm̃ eius
in et̾num manebit. Si autẽ dereliq̃rint filii

Expanded text:
 audivit, quomodo malus ille servus eo tempore verbo dei, verbo deo cooperatus sit? Quis non audivit, quis nescit vocem illam dei, iuramentum illud verbi dei? Semel, inquit, iuravi in sancto meo. Si David mentiar? Quid iurasti, deus? Et in quo non mentiris David? Ponam, ait, in seculum seculi semen eius, semen eius in ęternum ma
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ eẽt uisione d̾i. s hõ sine deo nabuchodo¬
nosor sominũ uidit eiꝰmodi. Homo iniustus
ce pessimꝰ. sic̃ tres pueri missi ab eodẽ in cani¬
nũ ignis ardentis. in oratione sua testant᷑.
& tradidisti nos inqͥunt dñe ds̃ in manib
Deũi ce illud consid̾andũ. qd̾ ñ ante inuentꝰ
ẽ. daniel qͥ somniũ reuelaret. & int̾pretatio¬
nẽ eius apperiret. donec egressa eẽt senten¬
tia ut sapientes int̾ficcrent᷑. qͥa ñ poterant
regi indicare somniũ ce comecturã eiꝰ: nec
ante reuelatũ ẽ. ipsi daniheli. nͥ pͥus ing̾ssus
ip̃e rogaret regem ut tempꝰ daret sͥ ad in¬
dicandã solutionẽ. Tandẽ culud in lau¬
hanc occasionẽ captiuos suos sic honorauit:
ut nabuchodonostor ip s.oꝵ. captiuator
cad̾et ĩfacrem suã ⁊ ad oraret danielẽ. hoĩem mor¬
talem. ꝙͣuis mirabilẽ: mirabł dĩ ꝓpħam. x¬

Expanded text:
dignus esset visione Dei, sed homo sine Deo Nabuchodonosor somnium vidit hujusmodi, homo injustus et pessimus, sicut tres pueri missi ab eodem in caminum ignis ardentis, in oratione sua testantur. « Et tradidisti nos, inquiunt, Domine Deus, in manibus illud considerandum quod non ante inventus est Daniel, qui somnium revelaret et interpretationem ejus aperiret, donec egressa esset sententia, ut sapientes interficerentur; quia non poterant regi indicare somnium et conjecturam ejus, nec ante revelatum est ipsi Danieli, nisi prius ingressus ipse rogaret regem, ut tempus daret sibi ad indicendam solutionem. Tandem et illud in lauhanc occasionem captivos suos sic honoravit, ut Nabuchodonosor suus ipsorum captivator caderet in faciem suam, et adoraret Danielem hominem mortalem, quamvis mirabilem mirabilis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
beritis &e clamantis contͥuerit illud t̾ciũ capd
draconis .i. regem siue regnũ babyloniȩ. concep¬
tũ illũ .i. fidem seminis abiahe. fidẽ u̾bi incar
A I M o notandũ. qͥa trib uicib ꝑcus¬
sit regem ip̃m nabuchodonosor u̾bum
dei. & qͥa pͥma cescd̾a concussione ñ ẽ. summniꝰ¬
sus ab altitudine suꝑbiȩ sue̾. t̾tia uice. sic ꝑcus¬
sit eũ. ut de solio suo decussus. & m̃te alienatꝰ.
forasq eiectus ab hoĩb cũ feris habitaret. ce
cũ feris pabulũ haberet. fenũq ut bos cõme¬
deret: &e rore celi infunderit᷑ atq ita suꝑ etm.
septẽ tempora mutarent᷑. P ost hec. regnũ qͦ

Expanded text:
bentis, et clamantis, contriverit illud tertium caput bentis, et clamantis, contriverit illud tertium caput draconis, id est regem sive regnum Babylonis, conceptum illum, id est fidem semiPrimo notandum quia tribus vicibus percussit regem ipsum Nabuchodonosor Verbum Dei, et quia prima et secunda concussione non est submissus ab altitudine superbiae suae, tertia vice sic percussit eum ut, de solio suo decussus et mente alienatus forasque ejectus ab hominibus, cum feris habitaret, et cum feris pabulum haberet, fenumque ut bos comederet, et rore coeli infunderetur, atque ita super eum septem tempora mutarentur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
fortata e̾. Scd̾m muttitudinẽ doloꝵ in corde
ipsoꝵ consolationes dm̃ letificauert᷑ aĩas eorũ.
Ante captiuitatẽ illã raro inuenimꝰ demonst᷑¬
tas ꝓpħis uisiones imaginarias uenturi ad incar¬
nationẽ. & de mundi pͥncipe diabolo tͥumpha¬
turi u̾bi dei. sub ipsa uero captuutate. ñ tm̃mͦ
legimꝰ factũ ad eos eẽ u̾bũ dñi: uerũ etiã uidisse
eos imagines reu̾ endas. uisiones consolatorias.
regis inuicti: uictoris regnaturi u̾bi dei. u̾bi in¬
carnandi: filii dei. filii hominis. In his. iherechi-¬
el. sermone difficilior. danihel autẽ qͣnto pla¬
nior. tanto ad legend̃ delectabilior: ad intelligen¬
dũ dulcioi. Non p̃sentis ẽ ꝓpositi uisiones ulaᷤ
ꝑscrutari. s hoc tentũ consid̾are quomͦ uł qͣli
ordine uͥgã illam siue baculũ ulũ confreg̾it dñs
in quo uisitauerat iniqͥtates siue peccata filioꝵ:
qͣ ratione conceptus beate mulieris in utero ha¬

Expanded text:
fortata est. Secundum multitudinem dolorum in corde fortata est. Secundum multitudinem dolorum in corde ipsorum consolationes domini lętificaverunt animas eorum. Ante captivitatem illam raro invenimus demonstratas prophetis visiones imaginarias venturi ad incarnationem et de mundi principe diabolo triumphaturi verbi dei; sub ipsa vero captivitate non tantummodo legimus factum ad eos esse verbum domini, verum etiam vidisse eos imagines reverendas, visiones consolatorias regis invicti, victoris regnaturi verbi dei, verbi incarnandi, filii dei, filii hominis. In his Ihezechiel sermone difficilior, Daniehel autem quanto planior, tanto ad legendum delectabilior, ad intelligendum dulcior. Non presentis est propositi, visiones illas perscrutari, sed hoc tantum considerare, quolam, sive baculum illum confregerit Dominus, in quo visitaverat iniquitates sive peccata filiorum, qua ratione conceptus beatae mulieris in utero ha
Abbreviated transcription (Latin):
diuit ds̃ inuictȩ ueritatis qd̃ ꝓmisit. qd̾ iura¬
uit in scõ suo. miscd̾iã autẽ meã inqͥens nõ
disꝑgam ab eo: ꝑ lanȩ custodiuit. &e qͣmuis
isset iratus ꝓpt̾ iniqͥtates eoꝵ &e peccata: ut
uellet ꝓphanare testam̃tũ suũ. & quȩ ꝓcesse¬
rant de labiis suis. facere irrita. Uenit ad cap¬
tiuos ꝓcessit cũ captiuis u̾bum bonũ ce sermo
fidelis: & p̾cones suos ꝓpħas suos uictores ce
uictoriȩ suȩ signiferos effecit: ita ut quẽad̾m
dixit ad moysen. ecce constitui de dm̃ phara¬
onis. sic etiã diceret. &e faceret quẽpiã ex illis dm̃
ẽẽ regis babylonis. Cecidit N in faciẽ suã nabti¬
chodonosor rex & danihelem adorauit. ce hosti¬
as ce incensũ p̃cepit afferri. ut sacͥficaret᷑ ei. ħ
fec̃ u̾bum bonũ. u̾bũ dcrõstendendo semet¬
ip̃m datueli &e sociis eiꝰ. ꝑ miras cemagnificaᷤ
uisiones: quib ꝓioꝵ confirmata ẽ. fides cap¬
tiuoꝵ conualuit spes. desiderantiũ caritas cõ¬

Expanded text:
 veritatis, quod promisit, quod iuravit in sancto suo: Misericordiam autem meam, inquiens, non dispergam ab eo? Plane custodivit, et quamvis isset iratus propter iniquitates eorum et peccata, ut vellet profanare testamentum suum, et quę processerant de labiis suis facere irrita. Venit ad captivos, processit cum captivis verbum bonum et sermo fidelis, et precones suos, prophetas suos, victores et victorię suę signiferos effecit, ita ut quemadmodum dixit ad Moysen: Ecce constitui te deum Pharaonis, sic etiam diceret et faceret quempiam ex illis deum esse regis Babylonis. Cecidit enim in faciem suam Nabuchodonosor rex et Danihelem adoravit et hostias et incensum precepit afferri, ut sacrificaretur ei. Hoc fecit verbum bonum, verbum dei, ostendendo semetipsum Daniheli et sociis eius per miras et magnificas visiones, quibus piorum confirmata est fides, captivorum convaluit spes, desiderantium karitas con
Abbreviated transcription (Latin):
electis meis om̃ib quicũq in scło tribulandi fc̃.
uariis tͥbulationib. D ic̃ itidem in iheremia. de
ministro eus rege babylonis. Nunc itaq ego dedi
om̃s t̾ras istas in manunabugodonosor regiᷤ babi¬

Expanded text:
electis meis omnibus, quicumque in seculo tribulandi sunt electis meis omnibus, quicumque in seculo tribulandi sunt variis tribulationibus. Dicit itidem in Iheremia de ministro eius rege Babylonis: Nunc itaque ego dedi omnes terras istas in manu Nabuchodonosor regis Baby
Abbreviated transcription (Latin):
Quã longe impares congressi sunt: N unirũ ue¬
lut si congrediat᷑ seruis contͣ dñm: & in cong̃di¬
endo. iuratũ uli p̃stet obseqͥũ. P ulchrȩ hoc in nu¬
it ip̃e dñs. cũ ce ip̃m diabolũ. & ministrũ eiꝰ regem
babylonis. sͥ asserit eẽ serũu. Dicit enĩ de ipso di
abolo ad beatũ iob. Nunqͥd feriet tecũ pactũ. ce
accipies eum seruũ sempit̾nũ: s̾ ub audiendũ
nãq e̾. sicut feriit mecũ pactũ: & sic̃ ego accepi
eum seruũ sempitnũ. Sub audiendũ eciã est ñ
uoluntate. s effectu. qͥa uoluntate quidẽ semꝑ¬
ẽ adu̾sariꝰ: effectu autẽ mͥ inqͥt ce electis meis sẽꝑ
in bonũ cooꝑat᷑. exempli grã: ut nc̃ mͥ inte & tͥ
in me bene ẽ cooꝑatus. ut &e tu qui eras ignotus.
ce p̃senti temꝑe & omĩb suꝑ uenturis scłis. in ce¬
lo ce int̾ra notus habearis &e inclitus. de ego de te
exemplũ habeã pacientie. ꝓponendũ & ꝓfut᷑m

Expanded text:
Quam longe impares congressi sunt? Nimirum veQuam longe impares congressi sunt? Nimirum velut si congrediatur servus contra dominum et in congrediendo iuratum illi prestet obsequium. Pulchre hoc innuit ipse dominus, cum et ipsum diabolum et ministrum eius regem Babylonis sibi asserit esse servum. Dicit enieatum Job: « Nunquid feriet tibi pactum, et accipies eum servum sempiternum? » Subaudiendum namque est, sicut feriit mecum pactum, et sicut ego accepi eum servum sempiternum; subaudiendum etiam est, non voluntate, sed effectu, quia voluntate quidem semelectis meis semper in bonum cooperatur. Exempli gratia: ut nunc mihi in te et tibi in me bene est cooperatus, ut et tu, qui eras ignotus, et presenti tempore et omnibus superventuris seculis in cęlo et in terra notus habearis et inclitus, et ego de te exemplum habeam patientię proponendum et profecturum
Abbreviated transcription (Latin):
throno eiꝰ: ce ħ actũ ẽẽ putauert mẽbra eiꝰ.
scilicet om̃s iniqͥ: qͣndo ablatus ẽ. iuda sic̃
ablatus fuerat isrs de t̾ra sua: cuiꝰ tam̃ cap¬
tiuitas ñ similẽ finẽ habitura erat. Fut᷑m
qͥppe erat illud ꝓpheticũ in osee dictũ: qͥ a
ñ addã ultra misereri domui isrł. &e domus
iuda miserebor. filiũ ex dd̃ qui regnet inthro¬
no eius certũ ẽ. xp̃m eẽ. de quo ad mariã
angłs.: & dabit inqͥt uli dñs ds̃ sedẽ dauid
patris euis. Ceterũ de regno temporali. et
carnali filioꝵ dd̾ successione. neq dictũ neq
factũ e e saiua dei t̾tate iã dudũ nullus
talit̾ sedet in trhono dauid: cũ irritũ factum
ñ sit pactũ dei cũ die. & pactũ eiꝰ cũ nocte. sit q¬
n inicio certaminis. iam nunc dicendũ. qͥa ualde
impares congressi sunt. hinc ds̃ suie dei u̾bum:
in draco siue regnũ iã dictũ. caput draconis tͥciũ.

Expanded text:
throno eius, et hoc actum esse putaverunt membra eius, throno eius, et hoc actum esse putaverunt membra eius, scilicet omnes iniqui, quando ablatus est Iuda, sicut ablatus fuerat Israel de terra sua, cuius tamen captivitas non similem finem habitura erat. Futura quippe erat illud propheticum in Osee dictum: Quia non addam ultra misereri domui Israel et domui Iacob miserebor. Filium ex David, qui regnet in throno eius, certum est Christum esse, de quo ad Mariam angelus: Et dabit, inquit, illi dominus deus sedem David patris eius. Ceterum de regno temporali et carnali filiorum David successione neque dictum neque factum est, et salva dei veritate iam dudum nullus taliter sedet in throno David, cum irritum factum non sit pactum dei cum die et pactum eius cum nocte sitn initio certaminis iam nunc dicendum, quia valde impares congressi sunt. Hinc deus sive dei verbum, inde draco sive regnum iam dictum, caput draconis tertium.
Abbreviated transcription (Latin):
odisse hoĩes. dilig̾e autẽ uicia hominũ Iuiꝰ
boni deli feruorẽ magnũ modiendo uicia
hoĩum illic habes.dũ p̃misso. simił iosiȩ ñ
fuit qͥ reu̾teret᷑ ad dñm in omĩ corde suo.
neq pꝰ eũ similis illi surrexit. statim sub¬
iunctũ ẽ. U eruntam̃ ñ ẽ auersus dñs ab
ira furoris sui magni. qͦ iratus ẽ furor eius
contͣ uidã: ꝓꝓt̾ irritationes quib ꝓuocaue¬
rat eũ manasses. dixito: etiã uidam aufe¬
ram a facie mea: sic̃ abstuli isrł.O orro in di¬
ligendo hoĩes. de eiusdẽ deli boni feruore. cͥca
idem tempꝰ ꝑ ꝓpħam dictũ ẽ. Si irritũ fie¬
ri potest pactũ meũ cũ dic. & pactũ meum
cũ nocte. ut ñ sit dies &e nox intemꝑe suo:
ce pactũ meũ irritũ ẽẽ pot̾it cũ dauid ser¬
uo meo: ut ñ sit ex eo filius. qͥ regnet in do¬
mo eius. Haut dubium. qͥn econtͣ. delo ma¬
lo diabolus machinaret᷑. quatinꝰ deficeret
domꝰ dd̾. nec ẽẽt ex eo filius qͥ regnaret in

Expanded text:
odisse homines, diligere autem vitia hominum. Illius boni zeli fervorem magnum in odiendo vitia hominum illic habes, dum premisso: Similis Iosię non fuit, qui reverteretur ad dominum in omni corde suo, neque post eum similis illi surrexit, statim subiunctum est: verumtamen non est aversus dominus ab ira furoris sui magni, quo iratus est furor eius contra Iudam propter irritationes, quibus provocaverat eum Manasses. Dixitque: Etiam Iudam auferam a facie mea, sicut abstuli Israel. Porro in diligendo homines de eiusdem zeli boni fervore circa idem tempus per prophetam dictum est: Si irritum fieri potest pactum meum cum die et pactum meum cum nocte, ut non sit dies et nox in tempore suo, et pactum meum irritum esse poterit cum David servo meo, ut non sit ex eo filius, qui regnet in domo eius. Haud dubium quin econtra zelo malo diabolus machinaretur, quatenus deficeret domus David nec esset ex eo filius, qui regnaret in
Abbreviated transcription (Latin):
tus nãq ẽ. balthasar rex chaldeus. &e dariꝰ me¬
dus successit in regnũ. Cui hec ascͥbenda est
uictoriȩ pars. nͥ deo dei u̾bo: qd̾ inutero habẽs
mulier. scilicet unaq̃q fidelis aĩa. ut erat
damhel. clamabat parturiens a truciabat᷑
ut parerit. ł erbũ ulud. saciam̃tũ illiꝰ u̾bi.
caput allud draconis eontͥuit. regem ulũ qͣi
bouẽ dementauit: regnũ illud. iusto iudicio de¬
iecit. Manifeste hoc tp̃e uoces scͥptuie testant᷑:
libet paulisꝑ ĩmorari: ce singłas ꝑcussiones in
caput suꝑbiȩ tͥumphalit̾ declamare: in lau¬
dem &e głam uictoriosi u̾bi di. cuiꝰ ꝑsona in tp̃is
reb gestis uł significatis. declarat᷑ uocib mami
nabuchodonosor ce conteritꝰ ẽ. sp̃c eius.
&e somniũ eiꝰ fugit ab eo In illo sommo ratio
multiplex ẽ. ꝑtinens ad sap̃iam u̾bi d̾i ꝓmis¬
siones aduentꝰ sui confirmara uolentis: de con¬
solari om̃s qͥ expectabant eundẽ aduentũ su¬

Expanded text:
ldeus et Darius Medus successit in regnum. Cui hęc ascribenda est victorię pars nisi deo, dei verbo, quod in utero habens mulier, scilicet unaquęque fidelis anima, ut erat Danihel, clamabat parturiens et cruciabatur, ut pareret? Verbum illud sacramentum illius verbi caput illud draconis contbovem dementavit, regnum illud justo judicio dejecit, manifeste hoc ipsae voces Scripturae testantur. Libet paulisper immorari, et singulas percussiones in caput superbiae triumphaliter declamare, in laudem et gloriam victoriosi Verbi Dei, cujus persona in ipsis rebus gestis vel significatis declaratur vocibus maNabuchodonosor, et conterritus est spiritus ejus, et somnium ejus fugit ab eo . » In illo somnio ratio multiplex est, pertinens ad sapientiam Verbi Dei, promissiones 574 adventus sui confirmare volentis, et consolari omnes qui exspectabant eumdem adventum su
Abbreviated transcription (Latin):
mea ñ custodierint᷑. uisitabo inuͥga iniqͥtates
am ñ disꝑgam ab eo. Hanc u̾itatem dei. hoc
iuram̃tũ mised̾iarũ dñi. ut ad impleret᷑. ut oꝑe
ꝑficeret᷑ aduuit ille malus scruus. Iam ex par¬
te factũ fuerat. ut nos sipͣ meniorauimꝰ qͥa flux¬
ũ iniqͥtatis qͥ de domo achab regis isrł. ꝑ uxo¬
rem euis ierabel usq in domũ dauid ꝓfluxerat.
uisitauerat dñs in uirga &e inu̾berib. ꝑcusso io¬
ram.genero achab & iherabel: & ext̾minata oĩ
domo eiꝰ. p̃ter unũ paruulũ ioas. quẽ furata ẽ.
iosabeth amita. ne illũ int̾ficeret oͥthalia cũ ce¬
teris auia crudelissima. At illȩ reliqͥe domꝰ dd̾.
talit̾ ꝑcussȩ ñ doluer̃t. disciplinã acciꝑe renu¬
er̃t. Primũ ip̃e ioas tantillus reseruatꝰ. ñ est re¬
cordatꝰ miscd̾ie qͣm fecerat ioiada pontifex se¬
cũ. s int̾fecit filiũ eiꝰ rachariã sacerdotẽ. dicẽ¬
tem quarc tͣnsgredimini p̃ceptũ dñi. Similit̃

Expanded text:
ustodierint, visitabo in virga iniquitates am non dispergam ab eo. Hanc veritatem dei, hoc iuramentum misericordiarum domini ut adimpleretur, ut opere perficeretur, adiuvit ille malus servus. Iam ex parte factum fuerat et nos supra memoravimus, quia fluxum iniquitatis, qui de domo Achab regis Israel per uxorem eius Iezabel usque in domum David profluxerat, visitaverat dominus in virga et in verberibus percusso Ioram genero Achab et Iezabel et exterminata omni domo eius preter unum parvulum Ioas, quem furata est Iosabeth amita, ne illum interficeret Otholia cum cęteris avia crudelissima. At illę reliquię domus David taliter percussę non doluerunt, disciplinam accipere renuerunt. Primum ipse Ioas tantillus reservatus non est recordatus misericordię, quam fecerat Ioiada pontifex secum, sed interfecit filium eius Zachariam sacerdotem dicentem: Quare transgredimini preceptum domini? Simi
Abbreviated transcription (Latin):
cauit se ce indeliciis figt: tantũ date ei tonnẽ¬
tũ c luctũ I tem ce illud. qd̾ ad pͥmũ. scu. ad
pharaonẽ regem egypti dictũ e: ad uncĩ qd̃¬
ꝙ illoꝵ capiͥtũ. dictum eẽ uł dici potuisse.
sub intellige.I ec̾co autẽ posuite: ut ostendã
fortitudinẽ meã. &e narret᷑ nom̃ meũ in oĩ
t̾ra. Nunc iam de p̃lus u̾bi dei cetͥrii capitiꝰ.
ostquã isrł ide̾. decem trib qͥ tribus
iuda ce domui dauities de ꝓpinquo
ĩminebat. hostis capitalis in assyrios tnͣs¬
latus ẽauch moratus dineo ile magnus¬
idest diabolus. regnũ assẏrioꝵ confestim in¬
duit & hoc sͥ caput accessisse arbitratus est:
ad delendam tͥbum uł domũ illã. apud ꝙͣ
testamenti dei & ꝓmissionis fides erat repo¬
sita. S ñ p̃ualuit: ñ illo regno talit̾. uelut
capite uti potuit: qͥa sicut iam suꝑiꝰ memo¬
ratũ ẽ uenit angłs dñi nocte &e ꝑcussit castra
assẏrioꝵ centũ octoginta qͥnq milia. Cũq

Expanded text:
ciis fuit, tantum date ei tormentum et luctum . » Item et illud quod ad primum scilicet ad Pharaonem regem Aegypti dictum est ad unumquodque illorum capitum dictum esse, vel dici potuisse subintellige: « Idcirco posui te, ut ostendam in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra . » NuncPostquam Israel, id est decem tribus, quae tribu Juda et domui Davidicae de propinquo imminebat, hostis capitalis in Assyrios translatus est, nihil moratus draco ille magnusid est diabolus, regnum Assyriorum confestim induit, et hoc sibi caput accessisse arbitratus est, ad delendam tribum vel domum illam, apud quam testamenti Dei et promissionis fides erat reposita; sed non praevaluit, non illo regno taliter velut capite uti potuit, quia sicut jam superius memoratum est, « venit angelus Domini in nocte, et percussit castra Assyriorum centum octo
Abbreviated transcription (Latin):
De aurea statua qͣm erexit: ce qd̾ pͥmꝰ. pro
cultu idolatriȩ ñ parentib sͥ penã statu̾it.
bylonis &e quȩ regna qͣtuor ꝑ aurũ & argẽ¬
tũ ce es ae ferrũ statuȩ significata sint.
Quas obcausas ae regnũ babylomcũ ꝑ
aurũ. &e regnũ ꝑsarum atq medoꝵ signi¬
ficatũ sit per argentũ. xuiii.¬

Expanded text:
De aurea statua, quam erexit, et quod primus pro cultu idolatrię non parentibus sibi pęnam statuerit bylonis, et que regna quattuor per aurum et argentum et es et ferrum statue significata sint Quas ob causas et regnum babylonicum per aurum et regnum Persarum atque Medorum significatum sit per argentum Li
Abbreviated transcription (Latin):
De regno assyrioꝵ. & regno babylonioꝵ qͣ
iatione. ꝓ capite uno debeant computari.¬
De bono delo dei. & malo relo diaboli. qͦmͦ
sint contrarii: ce ꝯtrariȩ se habuerint cͥca
domũ dd̾: in qͣ repositũ erat cũ iuram̃to
u̾bum di. ce qd̾ draco adu̾sando p̃buerit
obseqͥum. uixta illud̾ nunqͥt feriet tecũ
pactũ: & accipies eũ seritũ sempit̾num.¬

Expanded text:
De regno Assyriorum et regno Babyloniorum, qua ratione pro capite uno debeant computariDe bono zelo dei et malo diaboli, quomodo sint contrarii et contrarie se habuerint circa domum David, in qua repositum erat cum iuramento verbum dei, et quod draco adversando prębuerit obsequium iuxta illud: Numquid feriet tecum pactum et accipies eum servum sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
d Miratio suꝑ eo: qd̾ inimicus &e ꝑsecutor
hoc uidere potuit. &e pͥmus nominare fi¬
liũ dei.¬
temde confessione eiꝰ re ꝓbabili: eo qd̾ non
sit speciosa laus in ore peccatoris. XXIIII.¬

Expanded text:
dmiratio super eo quod inimicus et persecutor hoc videre potuit et primus nominare filium deitem de confessione eius reprobabili, eo quod non sit speciosa laus in ore peccatoris I
Abbreviated transcription (Latin):
s R E GIUs siue regnis:
quȩ capita draconis antiqͥ me¬
ruerunt dici ꝓpt̾ magnitudinẽ
iniquitatis. O ms̃ enĩ iniqui dicunt᷑ ce suss̃
mẽbra diaboli quia diabolico sp̃u pieni Ø¬
dert̃ u̾bum dei. Illa autẽ regna siue illoꝵ re¬
ges regnoꝵ sic p̃minebant hominib iniquiᷤ.
quomͦ in corꝑe caput p̃minet mẽbris. de sie
sub seruier̃t ulis adtͥsus dm̃ om̃s iniqͥ: quomͦ

Expanded text:
 regibus et regnis, quae capita draconis antiqui meruerunt dici, propter magnitudinem iniquitatis omnes enim iniqui dicuntur, et sunt membra diaboli quia diaboli spiritu pleni oderunt Verbum Dei. Illa autem regna, sive illorum reges regnorum, sic praeeminebant hominibus iniquis, quomodo in corpore caput praeeminet membris, et sic subservierunt illis adversus Deum omnes ini
Abbreviated transcription (Latin):
e R c a e u m est itaq zelo utrĩq
ꝓaximo: hine delo bono. illine delo
inualo. Telus nanq bonus ẽ gelus dñi
exercituũ. delus malus ẽ. delus diaboli: dra¬
conis antiqͥ: capitis ini quoꝵ u tͥq delus
parciũ istarũ semꝑ circa genꝰ humanũ &
tẽ maxime circa tͥbum uida. & cͥca domũ

Expanded text:
ertatum est itaque zelo utrinque maximo, hinc zelo bono, illinc zelo malo. Zelus namque bonus est zelus Domini exercituum. Zelus malus est zelus diaboli, draconis antiqui, capitis inimicorum. Uterque zelus partium istarum circa genus humanum, et tunc maxime circa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ dico uobis: expedit uob̾ ut ego
uadã. Si enĩ ñ abiero: paraclitus ñ ue¬
niet aduos.Si autẽ abiero: mutã eũ
a duos. Quod dicit si abiero ͥ recte qͥdẽ
intelligitur. ac si dicat. si in celum ascẽ¬
derolsi meam corporalem p̃sentiã uob̾
abstulero: ueruntam̃ quia ñ de ascensu
eius tristari. immomagno gaudio gau¬
dere habebant. sicut lucas meminit di¬
cens. ⁊ ipi adorantes reu̾si sunt in iherłm
cum gaudio magno: de passione uͦ tristes
fueruntͥ nã quia hec locutuis sum uob̾
ait. tͥsticia impleuit cor ur̃m: nichilo¬
minꝰ rectȩ intelligit᷑. illud abire. de passi¬
one uł morte sua dixisse. Nam ⁊ euange¬
lsta ita uulti dicens. Ante diem festũ
paschȩ. sciens iħic quia uenit hora euisũt
transeat ex hoc mundo ad patrem. Non
enĩ tunc pͥmũ exlioc mundo transiuit.¬
mortuus resurgens . Eũ hominib u̾ sari

Expanded text:
 ut ego vadam; si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . » Quod dicit, « si abiero, » recte quidem intelligitur ac si dicat, si in coelum ascendero, si meam corporalem praesentiam vobis abstulero. Verumtamen, quia non de ascensu ejus tristari, imo gaudio magno gaudere habebant, sicut Lucas meminit, dicens: « Et ipsi adorantes, reversi sunt in Jerusalem cum gaudio magno ; » de passione vero tristes fuerunt. Nam quia « haec locutus sum vobis, ait, tristitia implevit cor vestrum –, nihilominus recte intelligitur illud 'abire' de passione vel morte sua dixisse. Nam et evangelista ita vult dicens: Ante diem festum paschę sciens Ihesus, quia venit hora eius, ut transeat ex hoc mundo ad patrem. Non enim tunc primum ex hoc mundo transimortuus resurgens cum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
qñ natura filii irȩ sicut ⁊ cet̾: ⁊ sicut
panmis menstruatȩ. om̃s uisticiȩ nr̃e:
tunc. illo flumine abliit. iemundati.
intrauert̃ in scũarium di ⁊ intrauert̃ in
regnũ di qͦd totum scm̃ ẽ. Et quia tũc
p̃teritoꝵ omĩũ scłoꝵ tota simul eccła
baptizata ẽ. positũ ẽ. sacram̃tũ hoc. quasi
ad enisdem eccłe fores: ut quiẽq uult
ecołȩ deinceps incorporari baptizetur
in sua ꝑsona: quia simul ⁊ uniu̾saliter.
in morte xp̃i baptizata ẽ. eccłi a. Sũpta
namq aqua ⁊ dicto uerbo crucis. cũ

Expanded text:
quando natura filii irę sicut et cęteri, et sicut quando natura filii irę sicut et cęteri, et sicut pannus menstruatę omnes iustitię nostrę –, tunc illo flumine abluti et emendati intraverunt in sanctuarium dei, intraverunt in regnum dei, quod totum sanctum est. Et quia tunc preteritorum omnium seculorum tota simul ecclesia baptizata est, positum est sacramentum hoc quasi ad eiusdem ecclesię fores, ut quicumque vult ecclesię deinceps incorporari, baptizetur in sua persona, quia simul et universaliter in morte Christi baptizata est ecclesia. Sumpta namque aqua et dicto verbo crucis cum
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta: salutis nr̃e necessaria sunt
instrum̃ta. At uͦ hec ñ nisi ꝑ mortem et
resurrectionẽ ens condenda erant. uł co¬
dita sunt. Primo de baptismmi sacram̃to
credimꝰ ⁊ scimꝰ quia de latere eiꝰ manauit:
cum putaretur eẽ deuoratus:. ide. cum
iam eẽt mortuus. Ad iħm enĩ inqͥt euan¬
głista cum uenissent᷑. ut uider̃t eũ iam
mortuum. ñ fregerunt eius crura: s unꝰ
militũ lancea latus eius apperuitͥi cõ¬
tinuo exunt sanguis .⁊ aqua. S angui¬
ne illo redẽp̃ti: aqua illa sum ablut.
tam uides quã gentes:⁊ pͥmo iudei: deinde
gentes: immo primũ mortui. deinde uiiii.
Mortui nãq quic̾q fuerant fideles ab ori¬
gine mundi.quiq apud inferos expecta¬
bant beatã spem. pͥmi huiꝰ salutis fructũ
ꝓcepert̃:⁊ qui uelut cathecumini. ñdũ
celesti cõmunicauerant altari. idẽ. uisi¬
oni diuinitatis ñdũ soluto pariete mi¬
micitiarũ. eramus enĩ aunt ⁊ nos ali¬

Expanded text:
sacramenta salutis nostrę necessaria sunt instrumenta. At vero hec nonnisi per mortem et resurrectionem eius condenda erant vel condita sunt. Primo de baptismi sacramento credimus et scimus, quia de morte eius manavit, cum putaretur esse devoratus, id est cum iam esset mortuus. Ad Ihesum enim, inquit evangelista, cum venissent, ut viderunt eum iam mortuum, non fregerunt eius crura, sed unus militum lancea latus eius aperuit et continuo exivit sanguis et aqua. Sanguine illo redempti, aqua illa sumus abluti tam Iudei quam gentes, et primo Iudei, deinde gentes, immo primo mortui, deinde vivi. Mortui namque quicumque fuerant fideles ab origine mundi, quique apud inferos exspectabant beatam spem, primi huius salutis fructum perceperunt, et qui velut cathecumeni nondum celesti communicaverant altari, id est visioni divinitatis nondum soluto pariete inimicitiarum – Eramus enim, aiunt, et nos ali
Abbreviated transcription (Latin):
remiseritis peccata: remittuntur eis.
Porro scd̾m eiusdem spẽ scĩ datũ. in
diuisiones grãrũ quarũ apłs memunt.
sc̃ͥbens ad corinthios: alii datur ꝑspm̃ ser
quinquagesimo accepunt:⁊ eiusmodi
dona sunt. de quib scͥptũ ẽ.Ascendens
in altum. captiuã duxit captiuitatem:
dedit dona hominib. Quorũ potiora

Expanded text:
eis. Porro secundum eiusdem spiritus sancti datum in divisiones gratiarum, quarum apostolus meminit scribens ad Corinthios: Alii datur per spiritquinquagesimo acceperunt et eiusmodi dona sunt, de quibus scriptum est: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus. Quorum poti
Abbreviated transcription (Latin):
gentium iturus ẽ. i docturꝰ gentes. Ne¬
rum. ꝓsalmista cecunt: draco iste quẽ
formasti ad illudendũ ei. Et ipẽ dñs.
de illo adbeatum iob dicit. Nũquid
illiides ei. quafi aui. Item. Ecce spes
eius frustrabitur eum. Herȩ illusus ẽ¬
⁊ frustrata ẽ. eũ spes eius: quia nequaꝙͣ
moriendo xp̃c deuorandꝰ erat. aut deuora¬
tus ẽ: mmmo ꝑmortem eius effectu mẽ.
nec nisi ꝑ mortẽ illã fieri oportebat. ut
iret in disꝑsionẽ gentiĩ ⁊ docẽt gentes
Considemus sacram̃ta ꝑ quȩ in ip̃o scd̾m
ꝓmissiones. benedicendȩ erant . benedi¬
centur oms̃ gentes. ⁊ in draconem istũ.
ad laudem di qͥ eũ ad illudendũ forma¬
uit. mixari potimꝰ magnitudinẽ illu¬
sionis: quia dum adu̾sari cuꝑit. famu
latur ꝑposito di: dum deuorare se putat
talem beate mulieris filiũ. ualde ꝑficu¬
um consilio eius p̃stat obsequium.¬
Uȩ gͦ uł qͦt sunt pͣcipua nr̃e salutis
sacram̃ta: Sacrum baꝑtisma. scã

Expanded text:
 docturus gentes? Verum psalmista cecinit: Draco iste, quem formasti ad illudendum ei. Et ipse dominus de illo ad beatum Iob dicit: Numquid illudes ei quasi avi? Item: Ecce spes eius frustrabitur eum. Vere illusus est, frustrata est eum spes eius, quia nequaquam moriendo Christus devorandus erat aut devoratus est, immo per mortem eius effectum est nec nisi per mortem illam fieri oportebat, ut iret in dispersionem gentium et doceret gentes. Consideremus sacramenta, per quę in ipso secundum promissiones benedicendę erant et benedicentur omnes gentes, et in draconem istum ad laudem dei, qui eum ad illudendum formavit, mirari poterimus magnitudinem illusionis; quia dum adversari cupilatur proposito Dei, dum devorare se putat talem beatae mulieris filium, valde proficuum consilio ejus praestat obsequium.el quot sunt precipua nostrę salutis sacramenta? Sacrum baptisma, sancta
Abbreviated transcription (Latin):
uuli. diabolo ninis male credul fuert᷑:
quia cũ ñ uid̾int nͥ pomũ. quantũlbet
suaue redolens aut uisupulchrũ: cre¬
crediderunt diabolo dicenti nequaꝙͣ
ita erit ut d̾s dixit. si comederitis morte
moriemini:s erit qͦd dico ego: si comediti:
eritis sicut dii. Contra cibum illum qͥ
oib fuit mortis: dictante ratione iusticiȩ.
dari oportebat cibum alium. qui eẽt
oib uite: ⁊ simili ordine.: ut scił ineẽ illi
mens credet. qͦd oculus ñ uidet: c̃redet
eẽ cibum. ⁊ potum. ueraciter ꝯmunicandȩ
diuinitatis effectiuũ ẽẽ carnẽ ⁊ sanguinẽ
xpi: qͦd sentire ñ possunt sensus carnis et
sangiunis. ꝑ hane fidem sibi d̃s ab hoĩe
satis factum eẽ iudicat:. dũ ñ minus sibi
credit. quã diabolo credidat.xii¬
atum spc̃ scĩ p̾mum in remissionem
peccatoꝵ nos om̃s credentes acciꝑe
uł accepisse. ꝑ mortẽ uł sanguinẽ eius: qͥs
nescit. Iccirco. qua die resurrexit a mor¬

Expanded text:
uli, diabolo nimis male creduli fuerunt; uli, diabolo nimis male creduli fuerunt; quia cum non viderent nisi pomum quantumlibet suave redolens aut visu pulchrum, crecrediderunt diabolo dicenti: « Nequaquam ita erit, ut Deus dixit: Si comederitis, morte moriemini; sed erit quod dico ego: Si comederitis, eritis sicut dii . » Contra cibum illum, qui cibus fuit mortis, dictante ratione, namque justitiae dari oportebat cibum alium, qui esset cibus vitae, et simili ordine, ut scilicet inesse illi mens crederet, quod oculus non videret, crederet esse cibum et potum veraciter communicandae divinitatis, esse effectivum carnem et sanguinem Christi, quod sentire non possunt sensus carnis et sanguinis. Per hanc fidem sibi deus ab homine satisfactum esse iudicat, dum non minus sibi credit quam diabolo crediderat.issionem peccatorum nos omnes credentes accipere, vel accepisse per mortem, vel sanguinem ejus, quis nescit? Idcirco qua die resurrexit a mor
Abbreviated transcription (Latin):
uł sumere debuerit. Conditũ ẽ autem
hoc sacram̃tũ. quantũ potuit morti ui¬
ciniusescił. cũ iam eẽt ad mortem: uen¬
ditus: i qua nocte tradebatur. Nob̃ qui
uiuimus. qui residui sumꝰ reseruatũ ẽ.
⁊ missũ sacram̃tũ istud: in quo sub sp̃e
panis ⁊ uini. latet utilitas mortis. ⁊ restir¬
rectionis eius: nam illis qͥ mortui fuerãt
fidelib. miro modo. in illa spẽ qua pe¬
pendit in cruce. factus uł datus ẽ cib:
ita ut anima eiꝰ. ad animas illoꝵ in in¬
fermĩ. ⁊ corpꝰ eius descend̾et ad corpora
illoꝵ: eẽtq trib dieb. ⁊ trib noctib
incorde t̾rȩ. In eodem uentre terrȩ: quo
recepta uł absũpta fuerant corpora eoꝵ
Detanto hoc mystĩo. nunc diutius tractare
non ẽ ꝓpositum: ueruntam̃. ne omĩno
relictum sit intactum: dicẽ libet quippiã.
de causa ꝓpt̾ quã nob̾ erat necessarium.
Causa hec erat: quia pͥmi hoiẽs. deo incrẽ¬

Expanded text:
vel sumere debuerit. Conditum autem vel sumere debuerit. Conditum autem est hoc sacramentum quantum potuit morti vicinius, scilicet cum iam esset ad mortem venditus et qua nocte tradebatur. Nobis qui vivimus et qui residui sumus, reservatum est et missum sacramentum istud, in quo sub specie panis et vini latet utilitas mortis et resurrectionis eius; nam illis, qui mortui fuerant, fidelibus miro modo in illa specie, qua pependit in cruce, factus vel datus est cibus ita, ut anima eius ad animas illorum in infernum et corpus eius descenderet ad corpora illorum essetque tribus diebus et tribus noctibus in corde terrę, in eodem ventre terrrecepta vel assumpta fuerant corpora illorum. De tanto hoc mysterio nunc diutius tractare non est propositum, verumtamen, ne omnino relictum sit intactum, dicere quidpiam libet de causa propter quam nobis sit necessarium. Causa haec erat, quia primi homines Deo incred
Abbreviated transcription (Latin):
ti fumus in xp̃o iħu. in morte ipsiꝰ bapti¬
zati sunt. Et octã. Diutina sce̾ romane
eccłe ꝯtra consuetudinem grecoꝵ decer¬
tatio fuit. uolentiũ debere in die epipha¬
niȩ sollẽꝑne baptism celebrare sacram̃¬
tum: ꝑ eo qͦd illa die constat ipm̃ dnm̃ a
iohanne aquis iordanis fuisse baptizatũ.
Romana eccła magnusq leo sc̃bensecõ¬
tra. demonstrat rationabilit̾. baptisma
iohannis ñ ad eandem ꝑtinusse uirtutẽ.
qͦd ñ erat in remissionem peccatoꝵ. s in
penitentiã. baptismum tp̃i ã morde ipsiꝰ
sũꝑsisse inicium: ubi. sicut iam dictũ ẽ.
latus eius patefactum ẽ. lancea. ⁊ exiuit
sanguis ⁊ aqua: ⁊ ꝓinde. hoc sacram̃tũ.
in morte ⁊ resurrectione eus eẽ celebndũ.
De sacram̃to corporis.⁊ sanguinis xii.¬
dm̃.certum ẽ. nec assertione nr̃a indiget.
quin passionis uł mortis eius ꝓpͥa que¬
dam ⁊ singłaris cõmemoratio sit: i quod
apassione uł morte eius. iniciũ sũpserit.

Expanded text:
ti sumus in Christo Ihesu, in morte ipsius baptizati sumus et cetera. Diutina sancte Romanę ecclesię contra consuetudinem Grecorum decertatio fuit volentium debere in die epiphanie solemne baptismi celebrare sacramentum pro eo, quod illa die constat ipsum dominum a Iohanne aquis iordanicis fuisse baptizatum. Romana ecclesia magnusque Leo scribens econtra demonstrat rationabiliter baptisma Iohannis non ad eandem pertinuisse virtutem, quod non erat in remissionem peccatorum, sed in pęnitentiam; baptismum Christi a morte ipsius sumpsisse initium, ubi sicut iam dictum est latus eius patefactum est lancea et exivit sanguis et aqua, et proinde hoc sacramentum in morte et resurrectione eius esse celebrandum. 12. De sacramento corporis et sanguinis eiini certum est, nec assertione nostra indiget, quin passionis vel mortis ejus propria quidem et singularis commemoratio sit, et quod a passione vel morte ejus initium sumpserit,
Abbreviated transcription (Latin):
uid multa᷑ Mor illũ oportebat᷑. i dra
sepe dictiis in hoc stabat. in hoc hia¬
bat ut ille moreretur. qͦd putabat eẽ de¬
uorationem eiꝰ. Pirtabat inquam. quod
ꝑmortẽ posset eum deuzare. idẽ. ⁊filiũ
uł ꝓpositũ di adnichilare. ut scił. ñ fi¬
eret qͦd p̃dictum fuerat. iipẽ erit expec¬
tatio gentiũ: iin ipo benedicentur om̃s
gentes. Q uod iam dudum timens dicen

Expanded text:
uid multa? Mori illum oportebat et draco sepedictus in hoc stabat, in hoc hiabat, ut ille moreretur, quod putabat esse devorationem eius. Putabat, inquam, quod per mortem posset eum devorare, id est consilium vel propositum dei annihilare, ut scilicet non fieret, quod predictum fuerat: Et ipse erit exspectatio gentium, et: In ipso benedicentur omnes gent
Abbreviated transcription (Latin):
Dumelautit uariis fercula multa iuiis.
limitib certis qͦs uinctꝰ duudit ordo.
uis rogo ꝑ facinus cͥmen cõpesciit unqͣm
Am ꝑsetor scãs q̃dant bona semina frandẽ
Augm̃to rũpunt dũ uirgia seuaꝑito
Qͥ natum matris ꝑ culpam reddet amori.
hc̃ odus constat missurum semina pacis
Driline ꝑuso fallax concordia pugna est.
Eũ belli facies tͥbuat m̃tita quietem. Dee
Ihi ꝓhibete minas qͣs partꝰ nũtiat horrenᷤ.
Quem lupa sordenti ꝯceptum furoit asello.
Conuigis ille qͥbꝰ saciatut uiscera prole.
Eatoit ipecori sobolem fera ꝓoiga legis.
Qͥdfaciat rumpens natura ꝯuenit uiscors.
Unde sequenda petat natus qͥs dic̾e possit.
Quem stultũ genitor furẽ dedit ĩꝓba mater.
sobile degenerans temuss culmen ab istis.
S uicus ꝓpͥum tenorunt crede patentes¬
io linguem icpitum uactante sraudibꝰ aptũ.
Uutturis ĩmensi sorbentẽ quicquid u̾q est.
Qͥ semel assuetas humano sanguine fauces.

Expanded text:
Dum claudit uariis fercula multa uiis. Dum claudit uariis fercula multa uiis. Limitibus certis quod iunctus diuidit ordo, Quis rogo per facinus crimen conpescuit umquam? Amplector sanctas, quae dant bona semina, fraudes, Augmento rumpunt dum iurgia saeua perito. Qui natum matris per culpam reddit amori, Hunc odiis constat missurum semina pacis. Ordine peruerso fallax concordia pugna est, Cum belli facies tribuat mentita quietem. XXIIDi, prohibete minas, quas partus nuntiat horrens. Quem lupa sordenti conceptum fudit asello. Coniugis ille cibus satiauit uiscera prole, Edidit et pecori subolem fera, prodiga legis. Quid faciat rumpens naturam conuena discors? Vnde sequenda petat natus, quis dicere possit, . Quem stultum genitor, furem dedit inproba mater? Nobile degenerans tenuisset culmen ab istis. Sed uitiis proprium te norunt, crede, parentes, Elinguem trepidum iactantem fraudibus aptum, Gutturis inmensi, sorbentem quicquid ubique est, Qui semel adsuetas humano sanguine fauces
Abbreviated transcription (Latin):
De leone marmoreo qͥ aꝙͣ mittit in domo.
spice deposita blandum feritate leonem.
Ore uomit limphas pectoris obsequio.
unda fluit rostro. dens mortis pocula martoit.
slaturam ꝑdens belua nos satiat.
Effera dum uitreos effundunt guttura fonte
Dita salitiferis corda lauantur aquis. U̾ sus in
baptistio agello feos iͥ pieti sunt martẏres
quoꝵ reliquie ꝯdice sunt sibi
onditor armeniꝰ suꝑo qͥ dignꝰ honore est.
ħ peꝑit fontem uiu̾ificantis aque.
Plena saltiferis gestemus uiscera limphis.
sle siciat potans contulit irnda semel.
Rapta sepulturis aĩanit corꝑa pictor.
funera niua udens mors eat in tumulos.
Illoꝵ tñ iste locus cõplectitur artꝰ.
Quos paries facie mens tenet alma fide. Epi¬
ram a descutelis septẽ hñtib feraᷤ ł dianan
Melia eeriuuis. aꝑtigris. leo. bocula. pardꝰ.
Apportat mersis fercula docte tuis. Epigra¬
ma de compostile hñtẽ septẽ gauatas.
iu̾sis dapib confima ꝓxima seruat.

Expanded text:
XVIIII. DE LEONE MARMOREO QVI AQVAM MITTIT IN DOMO. XVIIII. DE LEONE MARMOREO QVI AQVAM MITTIT IN DOMO. Aspice deposita blandum feritate leonem: Ore uomit limphas pectoris obsequio. Vnda fluit rostro, dens mortis pocula mandit, Naturam perdens belua nos satiat. Effera dum uitreos effundunt guttura fontes, Dira salutiferis corda lauantur aquis. XX. IN BAPTISTERIO VGELLO VBI PICTI SVNT MARTVRES QVORVM RELIQVIAE CONDITAE SVNT IBI. Conditor Armenius, supero qui dignus honore est, Hic peperit fontem uiuificantis aquae. Plena salutiferis gestemus uiscera limphis: Ne sitiat potans contulit unda semel. Rapta sepulturis animauit corpora pictor: Funera uiua uidens mors eat in tumulos. Illorum tamen iste locus conplectitur artus, Quos paries facie, mens tenet alma fide. XXI. DE SCVTELLIS SEPTEM HABENTIBVS FERAS VEL DIANAM. Delia ceruus aper tigris leo bucula pardus. Adportant mensis fercula, docte, tuis. XXII. DE CONPOSTILE HABENTE SEPTEM GAVATAS. Diuersis dapibus confinia proxima seruat,
Abbreviated transcription (Latin):
fassit de uob̾ assuesci. utamplissimꝰ insocieta¬
te retineat. ꝙ̃ minor aquiret. Ludit de ill
casus quib obluuonẽ suoꝵ indicet quosad
celsa ꝓducit. apud scientẽ rerum relegere
bona ñ ẽ admonitionis necessitas. s laudis
otrasio. Noni fab̾catam ad bona studia inge¬
nii ũri tranquillitatẽ. Quam ĩo speciatim
commemoro ut ostendam uͥ affectio solida ẽ.
honorib nil licere. S epłarem transoendi
tminumꝰ dũ cõmeiroationi mee mult᷑ inhereo
Recles ad officia pagmał alloquii ⁊ ualere me
nuntians ꝓsꝑitatis ur̃e actutum scła disqiuiro
U̾sus ĩ missorio qͥ ht̃ loricatũ iuuenẽ suꝑ equum
tenentem uictoriam in manum
oce tenet nictrix pennatũ dext̾a numen.
uenit ⁊ ad reditum ñ ht̃ armaiueealar
Dugnacem gestans sompes ꝑtergaminatur. ⁊c¬
ibouena cratr̾or ridet marte bonus. marius¬
Biscat hyꝑboreis famosum germen in arus.
sature genum cum simulacra uidet.

Expanded text:
fas sit de uobis adsuesci, ut amplissimus in societafas sit de uobis adsuesci, ut amplissimus in societate retineat quem minor adquiret. ludit de illis casus, quibus obliuionem suorum indicet, quos ad celsa perducit. apud scientem rerum relegere bona non est admonitionis necessitas sed laudis occasio. noui fabricatam ad bona studia ingenii uestri tranquillitatem, quam ideo speciatim conmemoro, ut ostendam ubi affectio solida est honoribus nil licere. sed epistolarem transcendi terminum, dum commendationi meae multus inhaereo : redeo ad officia paginalis alloquii et ualere me nuntians prosperitatis uestrae actutum secunda disquiro IN MISSORIO QVOD HABET LORICATVM IVVENEM SVPER EQVVM TENENTEM VICTORIAM IN MANV. Ecce tenet uictrix pennatum dextera numen: Venit et ad reditum non habet arma uiae. Pugnacem gestans sonipes per terga minatur, Aduena cui terror ridet in arte bonus. Discat Hyperboreis famosum germen in aruis Naturae genium, cum simulacra uidet.
Abbreviated transcription (Latin):
aingustiam. diuiti inoulgentii copias ñ re¬
frenat. Credioi satis eẽ si me fecitis amplissi¬
nei s laude locupletes paginas destiatis mag¬
ni more fluminis. qui quotiens ab alueis
ut ariditatẽ finttimam temꝑet ad obliq̃
inuitatur: optanti tenuem riuulũ totꝰ illa¬
bit᷑ ⁊ marcida ꝓfundo squalore st̾ga ꝑ ebrie¬
tatẽ ĩm salutaris infund. fortuim t̾n suans
asuetudinẽ ꝑrum. magnitudo tua cͥca exigui¬
tatem meã bñcepta ñ deserat. uͭ intestimonio
diligentie cum paginał habeatur. ⁊puria¬
moris acdostipulationem deferant blantim̃ta
colloquii. Oecasum nesciat caritas qͣm añcul¬
mina ꝓmisistis. ẽ antum citca me crescat gr̃a
qͣntum uob uincta sunt fastigia dignitatum.
Ne amiciciã qͣm fouit mediocritas. Uiãeat᷑
abuirasse potentia. sã qͥ fastũ insublimita¬
ti posse amoris imꝑiis. Illa lib̾uͣm ꝓcerum
colla. dumformã tͥbuitis. subuigate asligẽtie

Expanded text:
ngustiam, diuitis indulgentiae copias non rengustiam, diuitis indulgentiae copias non refrenat. credidi satis esse, si me feceritis amplissinei et laude locupletes paginas destinastis magni more fluminis, qui quotiens ab alueis, ut ariditatem finitimam temperet, ad obliqua inuitatur, optanti tenuem riuulum totus inlabitur et marcida profundo squalore terga per ebrietatem undae salutaris infundit. fortium tamen seruans consuetudinem personarum magnitudo tua circa exiguitatem meam bene coepta non deserat, ut in testimonio diligentiae cura paginalis habeatur et puri amoris adstipulationem deferant blandimenta conloquii. occasum nesciat caritas, quam ante culmina promisistis: tantum circa me crescat gratia, quantum uobis iuncta sunt fastigia dignitatum, ne amicitiam, quam fouit mediocritas, credatur abiurasse potentia: nam qui fastum in sublimitati posse amoris imperiis: illa libera procerum colla, dum formam tribuitis, subiugate diligentiae:
Abbreviated transcription (Latin):
fouendum ꝓ ut urres tͥbuunt dereliquip.
Confusa sunt suppremis deponentis uerba
suspiriis. Uideo quid aliis reliquerit mͥ sub
dei obstestatione dimisit heredem. Cui sa¬
porem uite libris pͥmorib Contingenti. gus¬
tum deprecor ub̾tatis infu̾ndi. Ut ꝓuoeatus
uisciplinarũ melle ⁊ifaui s scĩe. de domibuĩ
cereis ip̃e liquentis elementi nectar assumat.
ht doctor uen̾abił laus tua ꝑ hẽ ad cumu¬
lum ꝑducta qͦd capiat. Ex talium ꝓ fectu. mi¬
torum tuoꝵ plenitudo ñ refutat augmenta
Qͥa discipuli elegantia assertioem sine labe
doctoris. Uius maxime cuꝰ ꝓ sapiem splendi¬
dã tp̃s postulat scĩe te radus adornare. ut decꝰ
originis in diem serenissimũ ꝓcedat. qñ oris
uscepi litteras gemino splendore radian¬
tes quib pur pura dictitorisur̃e iundta
dignationi creuit in preciũ. Gĩs õĩpotenti deo
astiiens qui uocoꝵ miciem bñficii ub̾tate tus¬

Expanded text:
fovendum, prout vires tribuunt, dereliquit: fovendum, prout vires tribuunt, dereliquit: confusa sunt supremis deponentis verba suspiriis. Videro quid aliis reliquerit, mihi sub Dei obtestatione dimisit haeredem. Cui saporem vitae labris primoribus contingenti gustum deprecor ubertatis infundi: ut provocatus disciplinarum melle et favis scientiae, de domibus cereis ipse sibi liquentis elementi nectar assumat. Habet, doctor venerabilis, laus tua per hunc ad cumulum perducta, quod capiat: ex talium profectu, meritorum tuorum plenitudo non refutat augmenta: quia discipuli elegantia assertio est sine labe doctoris; ejus maxime, cujus prosapiem splendidam tempus postulat scientiae radiis adornare, ut decus originis in diem serenissimum procedat, quando oris Suscepi litteras gemino splendore radiantes, quibus purpura dictatoris uestrae iuncta dignationi creuit in pretium, gratias omnipotenti deo restituens, qui uotorum maciem beneficii ubertate trans
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e credit ueniam ꝓfauore. Satis ẽẽ pia uota
ꝑm̾ito. Absiste ꝓcul debił timor insinuandum
Orbitatis miseratio or̾onem religiosum cõmen¬
dat offm. Qͥd faciat sermo ꝑttie splendore
dotatus. uͥ causa ⁊̃ sine insinuatͥcis lingue
placet officio. Res impetrauit grãm. suffi¬
cit ut iam u̾ba m̾e̾antur affectum. Utraq
scłis ad audientiam ur̃am ominib ꝯuem̾nt
Dicam sane qͦd restat. qr tm̃ defrudo laudibꝰ
meis qͣntum remanserit inp̾senti causa si¬
lentiis. Huic eusebius nobilissimꝰ genitor
par morib qͣm natura. dum excremis p̾s¬
sus. humanitatis sortem ꝓfuturo in longũ
nellt suꝑare consilio. dum uitał aĩe uigore
t̾reni carceris angusta calcaret. Ac se sp̃italibͤ
habitacuł cum adeo uocaretur refund̾et.
Nicħq inmente eiꝰ ẽẽt de homine residuum.
nͥ ĩmacłata filii diligentia. nͥ illd̾ qͦd nec illa
celestia ulla delet obliuio. hc̃ mͥ qͣi bñ consciꝰ

Expanded text:
ficere credit veniam pro favore; satis esse pia vota ficere credit veniam pro favore; satis esse pia vota pro merito. Absiste procul, debilis timor: insinuandum orbitatis miseratio, orationem religiosum commendat officium. Quid faciat sermo peritiae splendore dotatus, ubi causa etiam sine insinuatricis linguae placet officio? res impetravit gratiam: sufficit ut verba mereantur affectum: utraque secundis ad audientiam vestram ominibus convenerunt. Dicam sane quod restat, quia tantum defrudo laudibus meis, quantum remanserit in praesenti causa silentiis. Huic Eusebius nobilissimus genitor, par moribus quam natura, dum extremis pressus, humanitatis sortem profuturo in longum velit superare consilio: dum vitalis animae vigore terreni carceris angusta calcaret, ac se spiritalibus habitaculis, cum a Deo vocaretur, refunderet; nihilque in mente ejus esset de homine residuum, nisi immaculata filii diligentia, illud, quod nec inter coelestia ulla delet oblivio: hunc mihi quasi bene conscius