comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lexib amplius digna non eẽs.
Oblita es gͦ sponsi tui. & pro
tantis beneficiis condigna
grates non egisti. Meretrix fa¬
cta es. ⁊ pre nimiis fornicatio¬
nib tuis laxata sunt uba tira.
rugosa effecta est frons cua. ge¬
ne tue marcide. languentes &
stupentes oculi. labia pallore
obducta. exsiccata cutis. uirtus
infracta. ipsis qͦ amatorib tuis
odiosa ASperabam tanta illa
p̃conia ad alium finem tendere.
s ut uideo ad maiorem confusi¬
onem. meam hec dixisti. ut eo
magis odio dignam ostendẽs:
quo tantis beneficiis acceptis
& non custoditis ingratam com¬
ꝓbasses. Uellem gͣ aut factum
non eẽ qđ dictum est: aut saltẽ
dictum non ẽẽ qđ factũ ẽ. ut
uł obliuio confusionem teg̾et.
si p̾sumptio reatum non uitass.
H. Hon ad confufionem tuã
s ad eruditionẽ ħ dicta sunt.
ut magis illi fias obnoria. qͥte
ꝯ fecit cum non eras: ⁊ redemit
cum ꝑieras. Nam illud qͦ in as¬

Expanded text:
lexibus amplius digna non esses. lexibus amplius digna non esses. Oblita es ergo sponsi tui, et pro tantis beneficiis condignas gratias non egisti. Meretrix facta es, et prae nimiis fornicationibus tuis laxata sunt ubera tua. Rugosa effecta est frons tua, genae marcidae, languentes et stupentes oculi, labia pallore obducta, exsiccata cutis, virtus infracta, ipsis quoque amatoribus tuis odiosa. ANIMA. Sperabam tanta illa praecoma ad alium finem tendere, sed ut video ad majorem confusionem mei haec dixisti, ut eo magis odio dignam ostenderes, quo tantis beneficiis acceptis, et non custoditis magis ingratam comprobasses. Vellem ergo aut factum non esse quod dictum est, aut saltem dictum non esse quod factum est, ut vel oblivio confusionem tegeret, si praesumptio reatum non vitasset. HOMO. Non ad confusionem tui, sed ad eruditionem dicta sunt, ut magis illi fias obnoxia, qui te et fecit cum non eras, et redemit cum perieras. Nam illud quoque in as
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ dilect̾a es. & p̃ qͣntis
dilect᷑a es qntalis fact᷑a es: Qm
singłare donum. qͣm ñ omnib
concessũ. ñ nisi dilectis & dilig̃n¬
dis concedendũ. Multũ głari
poteras. & multum custodiri
debueras. ne tale donũ ꝑderes.
ne tale ornamentũ fedares. ne
tantum decorem corrumperes.
ne eo amisso uł imminuto amp¬
lius misera fieres. qͣm eo ñ accep¬
to uł non ꝑfecto misera fuisses.
ne te cum dampno amisse pul¬
ch̾tudinis. simul corqueret con¬
fusio feditatis. & ab iecta uinor
fieres: qͣm si recepta non fuisses.
Istud gͦ custodiendũ⁊ illudca¬
uendum fuerat. ut istud cus¬
toditũ ꝑsisteret. ⁊ illud cautũ
non eueniret.S ude qͥd fecisti
anima mea. De reliquisti spon¬
sum tuum: ⁊ cum alienis ꝓfti¬
tinsti amorem turum. Corru¬
pisti integritatẽ tuam fedasti
pulcritudinem tuam. dispsi¬
sti ornatum tuum. Tam uilis
⁊tam turpis ⁊ tam immunda
facta es. que talis sponsi amp¬

Expanded text:
Quantum dilecta es, et prae quantis Quantum dilecta es, et prae quantis dilecta es, quando talis facta es! Quam singulare donum, quam non omnibus concessum, non nisi dilectis et diligendis concedendum! Multum gloriari poteras, et multum custodiri debueras, ne tale donum perderes, ne tale ornamentum foedares, ne tantum decorem corrumperes, ne eo amisso vel immunito amplius misera fieres, quam eo non accepto vel non perfecto misera fuisses, ne te cum damno amissae pulchritudinis simul torqueret confusio foeditatis, et abjecta vilior fieres quam si recepta non fuisses. Istud ergo custodiendum et illud cavendum fuerat, ut istud custoditum persisteret, et illud cautum non eveniret. Sed vide quid fecisti, anima mea; dereliquisti sponsum tuum, et cum alienis prostituisti amorem tuum. Corrupisti integritatem tuam, foedasti pulchritudinem tuam, dispersisti ornatum tuum. Tam vilis, et tam turpis, et tam immunda facta es, quasi talis sponsi amp
Abbreviated transcription (Latin):
cupisco. Pge queso. & quȩ seot᷑
narrato.H. Post ẽẽ &e pꝰt pulcrũ
ẽẽ. pꝰt uiuere datum÷ & sentire.
ab indigente acceptũ fuisset. Qm
sublimis & qͣm decora facta es aĩa
mea. Quid sibi iste ornatus tantus
ac tał uoluit: nsiqr idem ipse
qui te induit. sponsam suo thala¬
mo p̃parauit: Nouit ad qđ opus
te condẽt: nouit quał ornatus
illud opꝰ decere: ⁊ ido dedit qđ
decuit. ⁊ qđ tantũ decuit ut ⁊ ip̃e
dilig̾et ħ qͥ dedit. Sensib fons de¬
corauit. in tus sapientia illustra¬
int. sensus dans quasi ext̾iorem¬
ornatũ: sapientiam quasi int̾io¬
rem habitum. Sensus quasi qͣs¬
dam gemias fulgentes appen¬
dens ext̾ius: sapientia quasi
naturali pulchritudine faciẽ
uultus tui decorans intꝰ. Ecce
ornatus tuus ommũ gemmarũ
uincit pulcħtudinem: ecce fa¬
cies tua omnum formarũ fuꝑ¬
at decorem. Talem omnino de
cebat eẽ. que ad celestis regis
thalamum introducenda fuerat.

Expanded text:
cupisco, perge, quaeso, et quae sequuntur cupisco, perge, quaeso, et quae sequuntur narrato. HOMO. Post esse, et post pulchrum esse, post vivere, datum est et sentire, ab indigente acceptum fuisset. Quam sublimis, et quam decora facta es, anima mea. Quid sibi iste ornatus tantus ac talis voluit, nisi quia idem ipse, qui te induit, sponsam suo thalamo praeparavit? Novit ad quod opus te conderet, novit qualis ornatus illud opus deceret, et ideo dedit quod decuit, et quod tantum decuit, ut et ipse diligeret hoc, qui dedit. Sensibus foris decoravit, intus sapientia illustravit. Sensus dans quasi exteriorem, sapientiam quasi interiorem habitum. Sensus quasi quasdam gemmas fulgentes appendens exterius, sapientiam quasi naturali pulchritudine faciem vultus tui decorans intus. Ecce ornatus tuus, omnium gemmarum vincit pulchritudinem, ecce facies tua omnium formarum superat decorem. Talem omnino esse decebat, quae ad coelestis regis thalamum introducenda fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
nitħ ꝑ existentiam: tantũ ante
tam aspice: qͦs tale et tã excellñs
exiftendi bonũ uides ñ accepisse.
S nec hic t̃minari potuit muni¬
ficentia largitoris optimi. Adhuc
aliqͥa plꝰ dedit: & magis nos ad
similitudinẽ suã traxit. Uoluit
ad se tͣhere ꝑ similitudinẽ: quod
ad se trahebat ꝑ dilectionẽ De¬
dit gͦ nob̾ eẽ. ⁊ pulchrũ eẽ. dedit
⁊ que manimata ꝑ uitã. Magno
debito obligata es anima mea.
multũ accepisti.⁊ nicħ ã te hĩsti.
⁊ ꝓ his om̃ib ñ habes qͥdrerͥbu¬
as. nͥ tm̃ ut diligas.Nã qd̾ ꝑ dile¬
cꝰtionem datũ ÷. nec melius nec
decentiꝰ qͣm ꝑdilectionẽ repen¬
di potest. Accepisti autem ħ
uitã: s amplius in hoc dono di¬
lexit te. Nec idõ plus dilexit
te.qm plꝰ diligendũ inuẽnit
in te: s qri gͣtuito plus dilexitte.
talem fecit te. ut iam nunc me-¬
rito plus diligar te.A. Quanto
plꝰ audio: tanto plꝰ audire con¬

Expanded text:
nihil per existentiam, tantum antecnihil per existentiam, tantum antectam aspice, quos tale et tam excellens existendi bonum vides non accepisse. Sed nec hic terminari potuit munificentia largitoris optimi: adhuc aliquid plus dedit, et magis nos ad similitudinem suam traxit. Voluit ad se trahere per similitudinem, quos ad se trahebat per dilectionem. Dedit ergo nobis esse, et pulchros esse, dedit , aut inanimata per vitam. Magno debito omultum accepisti, et nihil a te habuisti. Et pro iis omnibus non habes quid retribuas, nisi tantum ut diligas. Nam quod per dilectionem datum est, nec melius nec decentius quam per dilectionem rependi potest. Accepisti autem hovitam, sed amplius in hoc dono dilexit te. Nec ideo plus dilexit te, quoniam plus diligendum invenit in te, sed quia gratuito plus dilexit te, talem fecit te ut jam nunc merito plus diligat te. ANIMA. Quanto plus audio, tanto plus audire con
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe potinit: qͣm qui ut fieret
accepit: Ettñ nisi ħ eẽt aliqͥd
accipe: non poterat qͥ ñ erat in¬
eẽt: nicħ ille qui est eo qui ñ
amplius accepisset. Quare ergo
q̾s m̃s fecistime. nisi quia esse
magis qͣm non ẽẽ uoluisti me:
& plus dilexisti me omnib his
qui acciꝑe non meruert᷑ illud
num & pulchrũ bonum tuum
michi dedifti: & me cum hoc
hoc tantum bonum tuum dare
noliusti. O anima mea nunqͥd
aliquio dicimus cum ħ dõ no¬
stro dm̃s: Deo nr̃o a quo facti
sumus. facti qui non fuimus. &
omnib qui facti non sunt am¬
plius accepimus. Sic ꝓrsus
sic aliquid dicimus. & multum
dicimus cum hoc dm̃s. ⁊ hoc
semꝑ dic̾ẽ debemus: ne unqͣm
obliuiscam᷑ eum ã quo tantum
bonum accepimus. Qui utiq
si nicħ amplius dedisset: ꝓ eo
ipo tamen. semꝑ ã nob̾ laudan¬
dus & diligendus eẽt. Nunc
antem amplius dedit: qr non
solum dedit ẽẽ: s pulchrum ẽẽ.
formosum ẽẽ: quod qͣntũ suꝑat

Expanded text:
accipere potuit, quam qui ut fieret accipere potuit, quam qui ut fieret accepit? Et tamen nisi hoc esset aliquid accipere; non poterat qui non erat inesset, nihil ille qui est eo, qui non est, amplius accepisset. Quare ergo, Deus meus, fecisti me, nisi quia esse magis quam non esse voluisti me? Et plus dilexisti me omnibus iis qui accipere non meruerunt illud num et pulchrum bonum tuum mihi dedisti, et me cum hoc hoc tantum bonum tuum dare noluisti. O anima mea, nunquid aliquid dicimus, cum hoc Deo nostro dicimus? Deo nostro a quo facti sumus, facti qui non fuimus, et ab omnibus qui facti non sunt, amplius accepimus. Sic prorsus, sic aliquid dicimus, et multum dicimus cum hoc dicimus, et hoc semper dicere debemus, ne unquam obliviscamur eum a quo tantum bonum accepimus. Qui utique si nihil amplius dedisset, pro eo ipso tamen semper a nobis laudandus et diligendus esset. Nunc autem amplius dedit, quia dedit non solum esse, sed pulchrum esse, formosum esse, quod quantum superat
Abbreviated transcription (Latin):
subiectos. Uidisti gͥ õ animam̃a
qͣnta sunt in quib dilecta es. iudi¬
sti quales sunt cum quib dile¬
cta es. nunc p̃ quib dilec̾ta sis
consicłã qͣntũ potes. Tibiloquor
anima mea. tu nosti quid accepᷤ.
& necẽe habes adhuc meliꝰ nosse.
ne incipias. uł de his que non
acce pisti p̾sumere: uł dehis q̃
accepisti grãs ñ referre. Uͥtinã
recolere possim ea quomͣ tͥ expe¬
dit. & quomͦ illi placet. qui tͥ ħ
dedit. Nam & ipse iccirco hec
tibi dedit. ut tu semꝑ ea in me¬
moria habeas: & nunqͣm ab eiꝰ
amore. obliuione tepescas.Pri¬
mũ cogita anima mea qđ aliq̃n
non fueris & ut ẽe inciꝑes ħ
eiꝰ dono acceꝑis. Donum gͦ euis
erat ut fieres. S nunqͥd tu ei
aliqͥd dedãs p̾usqͣm fieres quo
tibi abeo ħ reddẽtur ut fieres:
Nicħ ꝓrsus nicħ tu dederas.
nicħ dedisse poteras pͥusqͣm
fieres: s gratis accepisti ab eo
ut fieres. Cui gͦ prelata es in
eo quod facta es : Quis minus

Expanded text:
subjectos. Vidisti igitur, o anima mea, subjectos. Vidisti igitur, o anima mea, quanta sunt in quibus dilecta es, vidisti quales sunt cum quibus dilecta es, nunc prae quibus dilecta sis considera, quantum potes. Tibi loquor, anima mea, tu nosti quid acceperis, et necesse habes adhuc melius nosse, ne incipias vel de iis quae non accepisti praesumere, vel de iis quae accepisti gratias non referre. Utinam recolere possim ea quomodo tibi expedit, et quomodo illi placet, qui tibi haec dedit! Nam et ipse idcirco haec tibi dedit, ut tu semper ea in memoria habeas, et nunquam ab ejus amore oblivione tepescas. Primum cogita anima mea, quod aliquando non fueris, et ut esse inciperes, hoc ejus dono acceperis. Donum ergo ejus erat, ut fieres. Sed nunquid tu ei aliquid dederas priusquam fieres, quo tibi hoc ab eo redderetur ut fieres? Nihil prorsus, nihil tu dederas, nihil dedisse poteris priusquam fieres, sed gratis accepisti ab eo ut fieres. Cui ergo praelata es in eo quod facta es? Quis minus
Abbreviated transcription (Latin):
omnib que sp̃. alia cũ aliqͥb
que singłaria sola acceperis.
In omnib his te dilexit. quȩ ł
communit᷑ tecum omnib uł
sp̃ialit̃ qͥbuisdam. uł singłarit᷑
tibi soli tͥbuit. Cum his rursũ
omnib te dilexit: quib te par¬
ticipatione doni sui sociauit.
Pre omnib his ce dilexit: qͥb
te singłaris gr̃e dono pretulit.
In omni creatura dilecꝰta es. cũ
omnib bonis dilec̾ta es. p̃ oĩb
malis dilecta es. & ne parum
tibi uideat᷑ qd̾ pre omnib ma¬
lis dilect᷑a es: quanti boni sunł
qui minus te acceꝑunt:S qr
pro desiderio singularis amo¬
ris ad ea potius quȩ singłarit᷑
data sunt nitite iudeo. qͣmuis
multa adhuc dici possent de
his in quib & cum quib dile¬
ct᷑a es: hoc quod iam dictum
est sufficẽ uolo. Nolo tamen
ut paꝵ existimes. uł in tantis uł
cum talib ẽẽ dilectam. ubi & bo¬
nos om̃s habeas socios: malos
uͦ & quę condita sunt uniũsa

Expanded text:
omnibus, quae specialia cum aliquibus, omnibus, quae specialia cum aliquibus, quae singularia sola acceperis. In omnibus iis te dilexit, quae vel cummuniter tecum omnibus, vel specialiter quibusdam, vel singulariter tibi soli tribuit. Cum iis rursum omnibus te dilexit, quibus te participatione doni sui sociavit. Prae omnibus iis te dilexit, quibus te singularis gratiae dono praetulit. In omni creatura dilecta es, cum omnibus bonis dilecta es, prae omnibus malis dilecta es. Et ne parum tibi videatur, quod prae omnibus malis dilecta es, quanti boni sunt, qui minus te acceperunt? Sed quia pro desiderio singularis amoris ad ea potius, quae singulariter data sunt niti te video, quamvis multa adhuc dici possent de iis in quibus et cum quibus dilecta es, hoc quod jam dictum est sufficere volo. Nolo tamen, ut parum existimes vel in tantis, vel cum talibus te esse dilectam, ubi et bonos omnes habeas socios, malos vero, ut quae condita sunt universa,
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare ñ pot̾̃o: si ħ in effecꝰtu
uerum eẽ cognosco. H. Ga¬
nia mea si tantoꝑe in incepto
ꝑsistis. nec tͥ satis factũ ẽẽ ui¬
dicas. siñ ꝓrsus singłare bene¬
ficium sponsi tui impensum
agnoscas: etiam in hoc tue
petitioni libent̾ annuo: qm̃
hanc tuam instantiã ex deuo¬
tione potius nasci qͣm ex im¬
portunitate cognosco. Nam
in hoc qͦq ꝓũdit tͥ optimus
amator tius. ne nicħ eẽt in qͦ
singłarit᷑ de ipso głari possis:
s sicut communa & sp̃ialia
dedit. sic & singłaria tribuit.
Communia quidem sunt ea
quȩ inusum uniuersorum uemũt
sicut est lux solis. spiramen aeri.
Specialia uͦ ut ea que ñ omnib
s quasi cuidã societati concessa
sunt: sicut ẽ fides. sapientia. di¬
sciplina. Singłaria autem. ut
ea quȩ unicuiq ꝓpͥa imꝑtita st̃.
sic ut petro pͥncipatus in apłis.
paulo apłatus in gentib. ioħi.
pͥuilegium amoris. Consideragͦ
anima mea quȩ cominuna cũ

Expanded text:
dubitare non potero, si hoc in effectu dubitare non potero, si hoc in effectu verum esse cognosco. HOMO. O anima mea, si tantopere in incepto persistis, nec tibi satisfactum esse judicas, si non prorsus singulare beneficium sponsi tui impensum agnoscas, etiam in hoc tuae petitioni libenter annuo, quoniam hanc tuam instantiam ex devotione potius nasci, quam ex importunitate cognosco. Nam in hoc quoque providit tibi optimus amator tuus, ne nihil esset, in quo singulariter de ipso gloriari possis sed sicut communia et specialia dedit, sic et singularia tribuit. Communia quidem sunt ea, quae in usum universorum veniunt, sicut est lux solis, spiramen aeris. Specialia vero, ut ea, quae non omnibus, sed quasi quidam societati concessa sunt, sicut est fides, sapientia, disciplina. Singularia autem ut ea, quae unicuique propria impertita sunt, sicut Petro principatus in apostolis, Paulo apostolatus in gentibus, Joanni privilegium amoris. Considera ergo anima mea, quae communia cum
Abbreviated transcription (Latin):
unum unice om̃s diligere po¬
test. Om̃s autẽ in uno se qua¬
si untim diligant: ut unius
dilecꝰtione unum fiant. Iste a¬
mor unicus est: non tñ pͥuatꝰ.
solus: nec tamen solitarius. par¬
ticipatus: nec diuisus. cominum᷑
& singularis. cunctoꝵ singulus.
& singłoꝵ totus. nec participa¬
tione decrescens: nec usu defici¬
ens. nec tp̃i ueterascens. antiq
⁊ nouus. affectu de sid̾abilis. exꝑ¬
ientia duleis. fruct᷑u eternus.
iocunditate plenus. reficiens &
satians. nec unqͣm fastidium ge¬
assertiones tuȩ. & fateor qm̃ iñ
iam incipio ardentius huiꝰ amo¬
re in appet̾e: unde pͥus ceꝑam
eum amplius fastidire. Sane u¬
num adhuc suꝑest de sidĩo m̃o
quodsi ꝑ te adipisci potero: sa¬
tis ꝑ om̃a mͥ factum ẽẽ ñ dubi¬
tabo.Hoc autem ẽ siquo modo
de monstrari possit. qualit᷑ iste
sponsus castitatis. singłis quos
diligit quasi omnib affecꝰtui &
effectu assit. Et de affecꝰtui qͥdẽ

Expanded text:
unum unice omnes diligere pounum unice omnes diligere potest. Omnes autem in uno se quasi unum diligant, ut unius dilectione unum fiant. Iste amor unicus est non tamen privatus, solus nec tamen solitarius, participatus nec divisus, communis et singularis, cunctorum singulus et singulorum totus, nec participatione decrescens, nec usu deficiens, nec tempore veterascens, antiquus et novus, affectu desiderabilis, experientia dulcis, fructu aeternus, jucunditate plenus, reficiens et satians, nec unquam fastidium geassertiones tuae, et fateor quoniam inde jam incipio ardentius hujus amorem appetere, unde prius coeperam eum amplius fastidire. Sane unum adhuc superest desiderio meo quod si per te adipisci potero, satis per omnia mihi factum esse non dubitabo. Hoc autem est, si quomodo demonstrari possit, qualiter iste sponsus castitatis singulis quos diligit quasi omnibus affectu et effectu adsit. Et de affectu quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis expandit᷑. karita¬
tis gaudium & suauitatisam¬
pliat᷑. Sp̃uał namq amor cũc
melius cuiq fit singłaris. qñ
omnib est cõmunis: nec par¬
ticipatione pluriũ minuit᷑
cuius fructus unus & idem to¬
tus in singuł reꝑit᷑. Hicħ igit᷑
pͥuilegio singularis amoris tui
societas bonorum preseribit: qr
sponsus tuus in omnib diligit
te: quos diligit ꝓpter te. Ac ꝑh̾
etiam singłarit̾ diligit te. quia
nicħ diligit sine te. Non aut̃e
timeas animum illius inamorẽ
plurium quasi ꝑ affectum dis¬
trahi. ⁊ iccireo minorem ẽẽ ad
singłos. qd̃ partitus quodãmͦ ⁊
diuisus uideat᷑ incunctos. Sic
singłis ad est quasi omnib qͥ a
nec alium. nec maiorem dilectio¬
nis affectum singłis impendẽt:
si absq cunctoꝵ participatiõe
singłos amarce. Gͦ om̃s unum
unice diligant. ut om̃s ab uno
unice diligant᷑: qr nec alius
pret̾ unum unice ab omnibus
diligendus ÷: nec alius pret̾

Expanded text:
dilectionis expanditur, charitadilectionis expanditur, charitatis gaudium et suavitatis ampliatur. Spiritualis namque amor tunc melius cuique fit singularis, quando omnibus est communis. Nec participatione plurium minuitur, cujus fructus unus et idem totus in singulis reperitur. Nihil igitur privilegio singularis amoris tui societas bonorum praescribit, quia sponsus tuus in omnibus diligit te, quos diligit propter te, ac per hoc etiam singulariter diligit te, quia nihil diligit sine te. Non autem timeas animum illius in amorem plurium quasi per affectum distrahi, et idcirco minorem esse ad singulos, quod partitus quodammodo et divisus videatur in cunctos. Sic singulis adest quasi omnibus, quia nec alium nec majorem dilectionis affectum singulis impenderet, si absque cunctorum participatione singulos amaret. Ergo omnes unum unice diligant, ut omnes ab uno unice diligantur, quia nec alius praeter unum unice ab omnibus diligendus est, nec alius praeter
Abbreviated transcription (Latin):
tunc quidem quasi minus con¬
gruã ad id de quo illic agebat᷑.
atq ad huc agit᷑ comꝓbandũ
iudicasti. Repplico gͥ nunc eã.
ut diligentius coram te discutiã.
utrumaliqͥd nob̾ ad id quod de¬
monstrare nitim᷑ confirmandu᷑.
nob̾ eiꝰ u̾itas astipulet᷑. Dixienĩ
&̃ societatẽ hominũ donotͥ crea¬
toris ẽẽ concessam. ut iñ solamen
inuendi capias. ne quadam solita¬
ria & merti uita. destituta con¬
ta bescas. Sicut gͥ uita maloꝵ
tͥ ÷ exercitiũ: sic solamen ẽ uita
bonoꝵ. qui certe tales sunt. qͦs
nec felicitatis tue participes:
nec amoris tui asꝑnari debes
hab̾e consortes. Nam si uerebo¬
nos diligis. quicqͥd illis benefi¬
cĩĩ impendit᷑. inde Karitas quȩ
inte÷. ñ quasi de alieno. s qua¬
si de ꝓpͥo gratulat᷑. Lic& gͥ bea¬
tum eẽt isto amore uł solam ꝑ¬
frui: multo beatius est in ipso
cum multoꝵ bonoꝵ congͣtulati¬
one delectari: qr cum in eos &̃
qui comparticipant affectus

Expanded text:
tunc quidem quasi minus contunc quidem quasi minus congruam ad id, de quo illic agebatur atque igitur comprobandum, judicasti. Replico igitur nunc eam, ut diligentius coram te discutiam; utrumne aliquid nobis ad id quod demonstrare nitimur confirmandum, ejus veritas astipuletur. Dixi enim etiam societatem hominum dono tibi Creatoris esse concessam, ut inde solamen vivendi capias, ne quadam solitaria et inerti vita destituta contabescas. Sicut igitur vita malorum tibi est exercitium, sic solamen est vita bonorum, qui certe tales sunt, quos nec felicitatis, tuae participes, nec amoris tui aspernari debes habere consortes. Nam si vere bonos diligis, quidquid illis beneficii impenditur, inde charitas, quae in te est, non quasi de alieno, sed quasi de proprio gratulatur. Licet igitur beatum esset, isto amore te vel solam perfrui, multo tamen beatius est in ipso cum multorum bonorum congratulatione delectari, quia cum in eos etiam, qui comparticipant, affectus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc exigebat. ut sicut in uita
bestiaꝵ discimus ñ summã feli¬
citatem ẽẽ his uti: ita qͦ in uita
maloꝵ hoĩũdiscamꝰ ñ eẽ sũmã
felicitatẽ istis dñari. Similit̾ gͥ
bonis ac mał ista concedidebu¬
erunt: qr alit̾ boni potiora sibi
seruari ñ cdent: nͥ ista tã malis
qͣmbonis communia ẽẽ uidẽnt.
Nicħ gͥ ampliꝰ de societate. uit
felicitate maloꝵ conqueraris.
Nec ideo in pͥuilegiũ singłaris
amoris tecum asseribendos pu¬
tes: qr eos in usu & dñio rerũ
transeuntium socios habes:
quia &̃ in ħ sicut iam diximꝰ
saluti tue ꝓficiunt: qd̃ istis
tecum non cmͣ uti: s ⁊ dñari
possunt. Quid autẽ de societa¬
ce bonorum dicam: Nam h̾
solum mnc restat. ut considẽs.
utrũne iecirco desingłariamo¬
re sponsi tui głari ñ possis. qd̃
ab eo ñ sine societate bonorum
diligeris. Quapropt̾ reminisci
te uolo illius quam suꝑiꝰ in as¬
sertionem attuli sententiȩ. qͣm

Expanded text:
hoc exigebat, ut sicut in vita hoc exigebat, ut sicut in vita bestiarum dicimus summam felicitatem non esse his uti, ita quoque in vita malorum hominum discamus nec esse summam felicitatem istis dominari. Similiter igitur bonis ac malis ista concedi debuerunt, quia aliter boni potiora sibi servari non crederent, nisi ista tam bonis quam malis communia esse viderent. Nihil igitur amplius de societate aut felicitate malorum conqueraris, nec ideo in privilegium singularis amoris tecum ascribendos putes, quia eos in usu et dominio rerum transeuntium socios habes, quia etiam in hoc, sicut jam diximus, saluti tuae proficiunt, quod istis tecum non tantum uti, sed et dominari possunt. Quid autem de societate bonorum dicam? Nam hoc solum nunc restat, ut consideres utrumne idcirco de singulari amore sponsi tui gloriari non possis, quod ab eo non sine societate bonorum diligeris. Quapropter reminisci te volo illius quam superius in assertionem attuli sententiae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ głari possunt: H.Non te
conturbare deb& quod ĩusu
reꝵ tp̃alium eadem bonis ⁊ ma
do amari ex istimes: qr his om̃ib
tecũ similiẽ communicare uides.
Ham sicut bestiȩ ñ ꝓpt se. s ꝓp¬
ter hommem create sunt: ita
mali homines non ꝓpt̃ se. s ꝓpt̃
bonos uiuunt. & sicut uita eo¬
ꝵ utilitati bonoꝵ deseruit:
sic om̃e quo uita illoꝵ alitur.
dubium ñ est. quin ad ditio¬
nem bonoꝵ referendum sit.
Iccirco autem mali int̾ bonos
uiu̾e ꝑmitunt᷑: ut societas
illoꝵ⁊ bonoꝵ uitam exerceat.
Quos & felicitate sua ammo¬
nent potiora his & que ma¬
li communicare ñ possunt. bo¬
na querere: & iniqͥtate sua
cogunt arciꝰ inrtutem amare.
postremo ut dum illos diui¬
na grã destitutos. uident ꝑ
quelib⁊ abrupta uicioꝵ rue¬
re: discant quantas pro sua
salute debeant creatori gra¬
rias referre. Ratio siquidẽ
diuine dispensationis ad no¬
stre salutis augmentum. et
glorificationis documentum

Expanded text:
ter gloriari possunt? HOMO. Non te ter gloriari possunt? HOMO. Non te conturbare debet, quod in usu rerum temporalium eadem bonis et maDeo amari existimes, quia his omnibus tecum similiter communicare vides. Nam sicut bestiae non propter se, sed propter hominem creatae sunt, ita mali homines non propter se, sed propter bonos vivunt. Et sicut vita eorum utilitati bonorum deservit, sic omne, quo vita illorum alitur, dubium non est quin additionem bonorum referendum sit. Idcirco autem mali inter bonos vivere permittuntur, ut societas illorum, bonorum vitam exerceat, quos et felicitate sua admonent potiora his, et quae mali communicare non possunt, bona quaerere, et iniquitate sua cogunt arctius virtutem amare. Postremo, ut dum illos divina gratia destitutos vident per quaelibet abrupta vitiorum ruere, discant quantas pro sua salute debeant Creatori gratias referre. Ratio siquidem divinae dispensationis ad nostrae salutis augmentum et glorificationis documentum
Abbreviated transcription (Latin):
que his aluntur. in ufum me ũ
sunt de putata. Priuilegiũ tñ
singłaris amoris exinde ñ astrui¬
tur⁊ qͥa ħ ñ soli mͥ: s cunctissi¬
milit̾ hominib. multis uͦ amp¬
lius subiecta eẽ noscunt᷑. In his
gͦ omnib q̃ cominunit᷑ usuiho¬
minũ concessa sunt. & si quidã
non iuste amplius aliqͥd s uen¬
dicent: errant qͥ sue ditioni qͥc¬
qͣm singłarit᷑ asscribunt. Est gͥ
specialis quidam amor creatorĩ
ad homines. in quo quidẽ ipsi
homines aliis creat᷑is. ñ autem
ad inuicẽ amplius głari hñt.
Nam qd in assertionẽ singłaris
amoris dicis. etiã mͥ int̾ cetera
donatã eẽ societatẽ hominum.
cum tam mea iłł. qͣm illorũ mͥ
concessa sit: nicħ ego in ħ sin¬
głare reꝑire possũ. In qͦ societa¬
te ñ solũ me ledit amissa gła
singłaritatis: s ⁊ uilitas par¬
ticipationis. Quot enim incre¬
duli. quot scelesti. qͦt impuri
sunt. qui in hac societate simili¬

Expanded text:
quae iis aluntur, in usum meum quae iis aluntur, in usum meum sunt deputata. Privilegium tamen singularis amoris exinde non astruitur, quia haec non soli mihi, sed cunctis similiter hominibus, multis vero amplius subjecta esse noscuntur. In iis ergo omnibus, quae communiter usui hominum concessa sunt, et si quidem non juste amplius aliquid sibi vindicent, errant qui suae ditioni quidquam singulariter ascribunt. Est igitur specialis quidam amor Creatoris ad homines, in quo quidem ipsi homines aliis creaturis, non autem ad invicem, amplius gloriari habent. Nam quod in assertionem singularis amoris dicis, etiam mihi inter caetera donatam esse societatem hominum, cum tam mea illis, quam illorum mihi concessa sint, nihil ego in hoc singulare reperire possum. In qua societate non solum me laedit amissa gloria singularitatis, sed et vilitas participationis. Quot enim increduli, quot scelesti, quot impuri sunt, qui in hac societate simili
Abbreviated transcription (Latin):
panem suum comedit: Num¬
quid solus poculum suumbibit:
Num quid solus uestimentis
suis indintur: Numꝗͥ solꝰ ca¬
lefit igne suo: Num quid solis
habitat in domo sud: Totum
tamen non immerito eius dici¬
tur: quicquid hñt hĩ quiei
tionem famulant᷑. Siue gͥilla
quȩ tibi seruiunt. siue illa q̃
tibi seruientib necessaria fiꝰ
omnia tibi data sunt: omnia
tibi obsequitm impendunt.
A. Quod me mouebat preci¬
disti ꝑ otius qͣm eradicasti. Ego
namq hoc querebar. quod u¬
nice diligens unice dilec̾ta ñ
sum. quia pignus amoris md
asĩs eque uideo ẽẽ concessim.
Tuȩ uͦ rationes hoc ꝑsuasert
ut illa quoq singularit̃ mͥ
donata crederem: quȩ inusum
seruientium mͥ cominunit᷑ data
indem. In quo conuenient̾ satis:
s non sufficient̾ de hoc qđ me
mouebat locutũ eẽ confiteor. hĩc
enĩ doceor. om̃a quib uita ͭ ratio¬
naliũ fouet᷑. meę potius ditioni
ẽẽ assignanda: ꝓpt̾ea qđ illa qͦq

Expanded text:
panem suum comedit? nunpanem suum comedit? nunquid solus potum suum bibit? nunquid solus vestimentis suis induitur? nunquid solus calefit igne suo? nunquid solus habitat in domo sua? Totum tamen non immerito ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei tionem famulantur. Sive igitur illa, quae tibi serviunt, sive illa, quae tibi servientibus necessaria sunt, omnia tibi data sunt, omnia tibi obsequium impendunt. ANIMA. Quod me movebat, praecidisti potius quam eradicasti. Ego namque hoc querebar, quod unice diligens, unice dilecta non sum, quia pignus amoris mei aliis aeque video esse concessum. Tuae vero rationes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter mihi donata crederem, quae in usum servientium mihi communiter data viderem. In quo te convenienter satis, sed non sufficienter de hoc, quod me movebat, locutum esse confiteor; hinc enim doceor omnia, quibus vita irrationalium fovetur, meae potius ditioni esse assignanda, propterea quod illa quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. in quib id quod te mouet
inuenias. Discerne quȩ dona a
sponso tuo accepisti. Alia enmi
communit᷑. alia specialit᷑. alia
singłarit᷑ data sunt. Cominunit᷑
data sunt que omnib propt̃te
tecum serunint. Specialit᷑ data sinł.
quȩ multis nec tamen omnib
ꝓpter te tecum sunt concessadin¬
głariter data sunt: quȩ tͥ solift̃
data. Quid gͥ: Num quid ido
minus te diligit. quia quȩdam
dona sua tecum simul omnib.
concessit: Num quid feliciorẽ
te fecisset: si tibi soli mundũ
dedisset. Ecce non sunt crea¬
ti homines suꝑ terram. non
sunt bestie. sola diuitias mun¬
di possides. Ubi igit᷑ illa grata
& utilis societas humane conu̾¬
sationis: Ubi solatia. ubi oblecta¬
menta quib nunc frueris: Ui¬
de gͥquia & in hoc multumtͥ
contulit: quod hȩc ad solamen
tuum tecum creauit. Si mundꝰ
istis & ħ om̃a tibi serurunt ⁊
quomodo etiam omnia ad obse¬
quium tuum facta non sunt:
Num quid pat̾familias solus

Expanded text:
sunt, in quibus id quod te movet, sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter te tecum serviunt. Specialiter data sunt, quae multis nec tamen omnibus propter te tecum sunt concessa. Singulariter data sunt, quae tibi soli sunt data. Quid igitur, nunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omnibus concessit? Nunquid feliciorem te fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce non sunt creati homines super terram, non sunt bestiae, sola divitias mundi possides, ubi igitur illa grata et utilis societas humanae conversationis? ubi solatia, ubi oblectamenta, quibus nunc frueris? vide igitur quia et in hoc multum tibi contulit, quod haec ad solamen tuum tecum creavit. Si mundus iste, et haec omnia tibi serviunt, quomodo etiam omnia ad obsequium tuum facta non sunt? Nunquid paterfamilias solus
Abbreviated transcription (Latin):
potero głari. que ħ quodtã ma¬
gnum asseris. non dicam cum be¬
stialib. s ⁊ cum ipsis bestiis cõ¬
mune accepie Quid mͥ luxsolis
amplius confert. qͣm reptilib
⁊ uermib terre: Om̃a similit᷑
uiuunt. om̃a spirant. idẽ pastꝰ.
idem potus ommum. Quid ħ
tam magnum: Quid ħ tã sin¬
głare: Hides certe quale est
Non itaq sanis congrue singła¬
rit̾ diligendum ꝓbas: siñ ⁊ ipsũ
qͦ uł in aliquo singłarit᷑ dile¬
xisse demonstras. Magna qͥde
fateor hec & singulari amore dig¬
na forent: si singłarit̃ data fuisseit.
HNon michi displicere potest
hec diligentia cua. quia in hoc pa¬
tet qd̾ ꝑfecte amare desideras:
qm̃ causam ꝑfecti amoris tam di¬
ligent̃ inuestigas. Gratanter gͥ
ħ tecum disserendum suscipio.
ut & tam optimi amorem abhac
ꝓ qua causaris inuiria defendã.
& simul te ne qua ab illius dile¬
ctione suspicione uacilles: adin¬
tegrum restituam. Tria quȩdã

Expanded text:
potero gloriari, quae hoc, quod tam mapotero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum bestialibus, sed et cum ipsis bestiis commune accepi? Quid mihi lux solis amplius confert, quam reptilibus et vermibus terrae? Omnia similiter vivunt, omnia spirant, idem pastus, idem potus omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas, si non et ipsum quoque vel in aliquo singulariter dilexisse demonstras. Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent, si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, quia in hoc patet, quod perfecte amare desideras, quoniam causam perfecti amoris tam diligenter investigas. Gratanter igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ture displicere debeat: ectñ ne
magis iudear credulitatem tirã
falłe. qͣm u̾itati testimoniũ ꝑhi¬
bere. uolo ut qd̾ inde te mou&
aꝑias: ut meis it̾m rõnib con¬
firmata amplius in eius desid̃¬
lo conualescas. A. Meminisse
E uolo. s nec oblitũ estimo qd̾̃
pauloante cum tu ꝓbabilem ⁊
honestum amorem commenda¬
res. dixeris. non solum unicum.
s ⁊ unice elecꝰtum eẽ debere. amo¬
rem. id.⁊. in solum duecto. & solũ
diligendo constitutũ. eo qđ ꝑfe¬
cꝰte laudabilis amor non sit. si uł
altꝰ cum solo diligit᷑. uł quisũme
diligendus non est solus amatur.
Ecce gͥ ego unice electũ. & unice
dilectum diligo: s hanc huius
dilectionis meȩ inuiriam patior.
quod solum diligens. sola ñ amor.
Nam hanc dilectionis eiꝰ arram
quam mͥ obicis. quot sint. uł cer¬
te quales cum quib ħ mͥ cõmu¬
nis est. tu ipse agnoscis. Quomͦ¬
gͥ de pͥuilegio singłaris amoris

Expanded text:
jure displicere debeat, et tamen ne jure displicere debeat, et tamen ne magis videar credulitatem tuam fallere, quam veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo, quod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum diligendo constitutum, eo quod perfecte laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo diligitur, vel qui summe diligendus non est, solus amatur. Ecce igitur ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis repende. dilige illꝰ
dilige te ꝓpter illum. dilige
dona illius ꝓpt᷑ illum. dilige
illum ut fruaris illo. dilige se
qđ diligeris ab illo. Dilige indonis
illius qd̃ data sunt ab illo. Illum tͥ.¬
& te illi dilige: dona illius ab illo
tibi ꝓpter te. Hȩc pura & castadile¬
ctios. nicħ hñs sordidum. nichil
amarum. nicħ transitorrum. deco¬
ra castitate. iocunda dulcedine:
stabilis ȩt̾nitate.N. Uerba tua
inflammauerunt me: concepi
ardorem & estuo intus. Quamiũ
enim nundđu uidim hunc quem
tam amabilem eẽ asseris: ipsame
tñ fateor sermonis tui dulcedine.
& exhortationis suauitate ad amo¬
rem eiꝰ accendis. Cogor siquidem
rõnib tius illum suꝑ om̃a dilig̾e:
a quo me uideo om̃a inpignus
dilectionis acce pisse. Ueruntñ¬
ualde felicitatem huius amoris
imminuat: nisi illud quoq sic̃
cet̾a manus tuę consolat ionis ab¬
stergat. H. Fiducialit̾ tibi ꝓ¬
mitto in hoc amore nicħ ẽẽ qđ

Expanded text:
dilectionis repende. Dilige illum, dilectionis repende. Dilige illum, dilige te propter illum, dilige dona illius propter illum. Dilige illum ut fruaris illo, dilige te quod diligeris ab illo. Dilige in donis illius, quod data sunt ab illo. Illum tibi, et te illi dilige, dona illius ab illo tibi, propter te. Haec pura et casta dilectio est, nihil habens sordidum, nihil amarum, nihil transitorium, decora castitate, jucunda dulcedine, stabili aeternitate. ANIMA. Verba tua inflammaverunt me, concepi ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim nondum viderim hunc, quem tam amabilem esse asseris, ipsa me tamen fateor sermonis tui dulcedine et exhortationis suavitate ad amorem ejus accendis. Cogor siquidem rationibus tuis illum super omnia diligere, a quo me video omnia in pignus dilectionis accepisse. Verumtamvalde felicitatem hujus amoris imminuat, nisi illud quoque sicut caetera manus tuae consolationis abstergat. HOMO. Fiducialiter tibi promitto in hoc amore nihil esse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uide quid agis. cum in ħ mundo
amari & amare concupiscis. Totus
tibi mundus subiectus est. & tu
ñ dico totum mundum: s nescio
qͥd. uix aliquã mundi portiuncu¬
lam. quod nec sp̃e pulchͣ. nec uti¬
litate necessaria. nec qͣntitate ma¬
gna. nec bonitate optima antece¬
dat. in societatem tui amoris ad¬
mitt̾e ñ asꝑnaris. Certe siħ diligis
ut subiecta dilige. ut famulan¬
tia dilige. ut donadilige. ut arrã
sponsi. ut mun̾a amici. ut bene¬
ficia dm̃. sic tñ ut semꝑ memine¬
ris. qͥd illi debeas. nec ista ꝓ illo.
nec ista cum illo. s ista ꝓpt̾ illum.
& ꝑ ista illum. & supra ista illũ
diligas. Caue o anma. ne quod
absit. ñ sponsa. s meretrix dica¬
ris. si mun̾a dantis plꝰ qͣm aman¬
tis affectum diligis. Maiorem
karitati eius iniuriam facis. si
& dona illius accipis. ettñ uicis¬
situdinem dilectionis non re¬
pendis. Aut dona illius si potes
respue. uł si dona illuis respue¬
re non potes: incissitudinem

Expanded text:
vide quid agis, cum in hoc mundo vide quid agis, cum in hoc mundo amari et amare concupiscis. Totus tibi mundus subjectus est, et tu non dico totum mundum, sed nescio quid vix aliquam mundi portiunculam, quod nec specie pulchra, nec utilitate necessaria, nec quantitate magna, nec bonitate optima antecedat, in societatem tui amoris admittere non aspernaris. Certe si haec diligis, ut subjecta dilige, ut famulantia dilige, ut dona dilige, ut arrham sponsi, ut munera amici, ut beneficia Domini. Sic tamen, ut semper memineris quid illi debeat, nec ista pro illo, nec ista cum illo, sed ista propter illum, et per ista illum, et supra ista illum diligas. Cave, o anima, ne quod absit! non sponsa, sed meretrix dicaris, si munera dantis plus quam amantis affectum diligis. Majorem charitati ejus injuriam facis, si et dona illius accipis, et tamen vicissitudinem dilectionis non rependis. Aut dona illius si potes respue, vel si dona illius respuere non potes, vicissitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
celum. hoc terra. ħ aer ħ mariacũ
his quȩ in eis st̃ umu̾sis. explere
non cessant. Hoc cireuitus tempoꝵ
annuis innouationib ⁊ rediuinis
partub antiqua innouans. dilap¬
sa reformans. consumpta restau¬
rans. pastu ꝑpetuo summimstrat.
Quis gͦ putas hoc instituit. quis
istuo nature p̃cepit: ut sic uno
sensu tibi seruiat: Bene ficium
accipis: & auctorem eius ñ agno¬
scis. Donum in manifesto ÷: largi¬
tor occultus. Ettñ ipsa ce ratiodu¬
bitare non sinit. ħ tuũ ñ ẽẽ debitu᷑
s beneficium alienum. Quicunq
gͦ ille est. multum tibi contulit.
qui hoc totum & tantũ t̾ dedit.
Multum diligendus est. qͥ tantũ
dare potuit: & qui tantũ dare
uoluit multum dilexit. Cantũgͦ
diligens. & tantum diligendus
dono suo demonstrat᷑: ut qͣm
ftultum est amorem tam poten¬
tis non ultro concupiscere: tam
impium sit atq ꝑuersum. tam
diligentem non amare. Uide gͦ
õ anima imprudens & temeraria

Expanded text:
coelum, hoc terra, hoc aer, hoc maria, cum coelum, hoc terra, hoc aer, hoc maria, cum iis, quae in eis sunt, universis, explere non cessant; in hoc circuitus temporum annuis innovationibus, et redivivis partubus antiqua innovans, dilapsa reformans, consumpta restaurans, pastu perpetuo subministrat. Quis ergo putas hoc instituit? quis istud naturae praecepit ut sic uno consensu tibi serviat? beneficium accipis, et auctorem ejus non agnoscis. Donum in manifesto est, largitor occultus. Et tamen ipsa te ratio dubitare non sinit hoc tuum non esse debitum, sed beneficium alienum. Quicunque ergo ille est, multum tibi contulit, qui hoc totum et tantum tibi dedit multum diligendus est, qui tantum dare potuit et qui tantum dare voluit, multum dilexit. Tantum ergo diligens, et tantum diligendus dono suo demonstratur, ut quam stultum est amorem tam potentis non ultro concupiscere, tam impium sit atque perversum tam diligentem non redamare. Vide ergo, o anima imprudens et temeraria,
Abbreviated transcription (Latin):
consida saltem arram quã dedit.
fortassis in ipso muñe eĩ qd̾ peneᷤ
te est pot̾is agnoscẽ. quo affec̾tu
illum dilig̾̃e. quo studio & dili¬
gentia te illi debeas conseruare.
Insignis est arra eius. nobiledo¬
num eius. quia nec magnum de¬
cuit ut parua daret: nec ꝓpar¬
uo sapiens magna dedisset. Ma¬
gnum gͦ est quod tibi dedit: s
maius est quod in te diligit.
Alagnum gͦ est quod dedit.
Quid dedit tibi õ amma spon¬
sus tuus: Expectas fortassis &
nescis quio dicturus sim. Cogi¬
tas a quo quid magni acceꝑis.
nec inuenis te aliquid tale hr̃e
aut accepisse unde głari possis.
dicam gͥ tibi ut scias quid tibi¬
dedit sponsus tuus. Respice um¬
uersum mundum istum. ⁊ con¬
sidera si aliquid in eo sit quod
tibi non seruiat. Omnis natura ad
hunc finem cursum suum dirigit.
ut obsequiis tuis famuletur. ⁊ utili¬
tati deseruiat: tuisq oblecꝰtam̃tis
parit̾ & necessitatib scd̃m affluen¬
tiam indeficientem occurrat. H

Expanded text:
considera saltem arrham, quam dedit; considera saltem arrham, quam dedit; fortassis in ipso munere ejus, quod penes te est, poteris agnoscere quo affectu illum diligere, quo studio et diligentia te illi debeas conservare. In signis est arrha ejus, nobile donum ejus, quia nec magnum decuit ut parva daret, nec pro parvo sapiens magna dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit, sed majus est quod in te diligit. Magnum ergo est quod dedit. Quid dedit tibi anima sponsus tuus? Exspectas fortassis, et nescis quid dicturus sim. Cogitas a quo quid magni acceperis, nec invenis te aliquid tale habere aut accepisse, unde gloriari possis. Dicam igitur tibi, ut scias quid dedit sponsus tuus. Respice universum mundum istum, et considera si aliquid in eo sit, quod tibi non serviat. Omnis natura ad hunc finem cursum suum dirigit, ut obsequiis tuis famuletur, et utilitati deserviat, tuisque oblectamentis pariter et necessitatibus secundum affluentiam indeficientem occurrat. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scurata est. & temoe ipsam ut cle¬
c&e ⁊ expedit contemplari ñ suffi¬
cis: cur saltem quio de te estima¬
re debeas ex indicio alieno ñ ꝑ¬
pendis: Sponsum habes. s ne¬
scis. Pulcherrimus est omnium.
s faciem eius ñ iudisti Ille teui¬
dit. qr nisi te uidiss&e: ñ tedilig̾et.
Holuit adhuc se ipsum p̃sentare¬
tibi: s munera misit. arrã dedit
pignus amoris. signum dilec̾tiõis.
Si cognosc̾e illum posses. si sp̃em
illius uideres: ñ amplius de tua
pulcͥtudine ambigeres. Se iresii.
qd̾ tam pulcher. tam elegans. tam¬
pectu captus non eẽt: si decoreũ
singularis. & ultra cȩteros admitã¬
dus non traħet. Quid gͥ agese Nc̃
uidẽ illum non potes qr ab sens ẽ.
& ideo non times neq erubescis.
illi iniuriam facẽ. qd singłatemeiꝰ
amorẽ contempnis. teq alienȩ libi¬
dini curpit᷑ & impudice ꝓstituis.
Noli sic fac̾e. Si adhuc scire ñ po¬
tes qualis ille sit: qui te diligit:

Expanded text:
scurata est, et temetipsam ut descurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno non perpendis? Sponsum habes, sed nescis. Pulcherrimus est omnium, sed faciem ejus non vidisti. Ille te vidit, quia nisi te vidisset, non te diligeret. Noluit adhuc seipsum tibi praesentare, sed munera misit, arrham dedit, pignus amoris, signum dilectionis. Si cognoscere illum posses, si speciem illius videres, non amplius de tua pulchritudine ambigeres. Scires enim quod tam pulcher, tam formosus, tam elegans, tpectu captus non esset, si eum singularis decor et ultra caeteros admirandus non traheret. Quid igitur ages? Nunc videre illum non potes, quia absens est. Et ideo non times, neque erubescis illi injuriam facere, quod singularem ejus amorem contemnis, neque alienae libidini turpiter et impudice prostituis. Noli sic facere. Si adhuc scire non potes qualis ille sit, qui te diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
nino indecens ⁊ ea quȩ non hñt
nisi infimam qͣndam ⁊ imagina¬
riam pulchritudinẽ. pulchem¬
mis coequare. Nonuis hr̃e anima
amorem solitariũ: noli tn hr̃e
ꝓstitutũ. Queris unicum: quert
& unice electũ. Scis qr amor ignꝰ
est. & ignis quidem fomentũ
querit ut ardeat: s caue nero
inicias qͦd fumũ potiꝰ aut fecoẽ
ministrat. Ea uis amorif. ut tałete
c̃ẽ neree sit. quale illd̾: qd̃ amas: &
cui ꝑ affectum coniungeris. in ipsius
similitudinẽ ip̃a qͦdammꝰ dilec̾tio¬
nis societate tiansformaris. Tiram
gͥ amma pulchritudinem attende :¬
& intelliges qualem debeas pulc̾¬
tudinem diligere. Non est tibũ
insibił facies tua. Oculus tuus ni¬
cħ bene uidet: si se ipsum ñ uide¬
at. Nam cum ad se ipsum contem¬
plandum bene ꝑspicuus est. nul¬
la eum foris ꝑ egͥna similitudo uł
adumbrata u̾itatis imaginatio
fallere potest. Quod si forte int̾¬
na illa tua uisio ꝑ negligentiã ob¬

Expanded text:
nino indecens est ea, quae non habent nino indecens est ea, quae non habent nisi infimam quamdam et imaginariam pulchritudinem, pulchritudinis coaequare. Non vis habere anima amorem solitarium, noli tamen habere prostitutum. Quaeris unicum, quaere et unice electum. Scis quod amor ignis est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud est quod amas, et qui per affectum conjungeris, in ipsius similitudinem ipsa quodammodo dilectionis societate transformaris. Tuam igitur anima pulchritudinem attende, et intelliges qualem debeas pulchritudinem diligere. Non est tibi invisibilis facies tua. Oculus tuus nihil bene videt, si seipsum non videat. Nam cum ad seipsum contemplandum bene perspicuus est, nulla eum foris peregrina similitudo, vel adumbrata veritatis imaginatio fallere potest. Quod si forte interna illa tua visio per negligentiam ob
Abbreviated transcription (Latin):
uigit᷑ in speculo considaret. Ego
gͥ quia faciem meam & sp̃e minil¬
tus mei qualis sit contemplari
nequeo: facilius in ea quȩ foris
ammiranda uident᷑ affectũ dile¬
ctionis mee extendo. Presertim
quia amor nunqͣm solitarius ẽẽ pa¬
titur: & in hoc ipso iam quo dammͦ
amor ẽẽ desinit: si in alt̾um parili¬
tatis consortem ium dilectionis ñ
diffundit. H. Non est solitarius.
cum quo est᷑ ds: nec iccireo uis di¬
lectionis extinguit᷑: si areb ab iec̾tis
& uilib appetitus eius cohibeat᷑.
Ille magis sibi iniuriã facit: quiuł
inh onesta. uł certe ea quȩ amore
suo digna non sunt. in societatem
dilec̾tionis admittit. Primum gͥ
necẽe ÷. ut quisq sem& ipsũ con¬
sicłet: & cum cognou̾it dignita¬
tem suam. ne iniuriam faciat a¬
mori suo. abiectiora se ñ amet.ã
& ea quȩ ꝑse considata pulchra
sunt. pulchriorib comꝑata ui¬
lescunt: & sicut ineptũ ÷ defor¬
mia pulcris conugere: sic om¬

Expanded text:
jugiter in speculo consideraret. Ego jugiter in speculo consideraret. Ego igitur quia faciem meam et speciem vultus mei qualis sit, contemplari nequeo, facilius in ea, quae foris admiranda videntur, affectum dilectionis meae extendo. Praesertim quia amor nunquam solitarius esse patitur, et in hoc ipso jam quodammodo amor esse, si desint in alterum parilitatis consortem vim dilectionis non diffundit. HOMO. Non est solitarius, cum quo est Deus, nec idcirco vis dilectionis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus appetitus ejus cohibeatur. Ille magis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel certe ea, quae amore suo digna non sunt, in societatem dilectionis admittit. Primum igitur necesse est, ut quisque semetipsum consideret, et cum cognoverit dignitatem suam ne injuriam faciat amori suo abjectiora se non amet. Nam et ea, quae per se considerata, pulchra sunt, pulchrioribus comparata vilescunt. Et sicut ineptum est deformia pulchris conjungere, sic om