comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stus fuit÷ S de infante ñ loquor. Iuuenis uł senex in ea regi
ꝑ naturã & lib̃um arbitriũ. an ñ potuit: Si potuisse dict̃.
ecce qͦd ẽ crucẽ xp̃i euacuare. sine illa quẽꝗͣ ꝑ naturalẽ legẽ
& uoluntatis arbitrium iustificari posse contende. Dicamͦ
& hic. Ergo xp̃c gratis mortuus ẽ. Hoc enĩ om̃s possent: &̃ si¬
mortuus ille ñ eẽt. Et si iusti eẽnt. qr uellent eẽnt. ñ qr iusti
ẽẽ ñ possent. Si aut̾ sine. xp̃i gr̃a iustificari omnino ñ po¬
tuit. &̃ istum si audet absoluat scđ̾m u̾ba sua. Qͥasi iccirco
lut respondendo subiungit. Ago humanitati tuȩ grãs. qͦd asser¬
tionẽ meã quã dudum oppugnabas. ñ mͦ ñ oppugnare aut c̃fi¬
teri solum contentꝰ ñ es. uerũ &̃ ñ refugis comprobare. llã dic̾e
pot᷑ qͥdem s ꝑ illud aut illud. quid aliud ẽ ꝗͣ ñ solum sentire
qͦd possit eẽ. uerũ &̃ quomͦ uł qualit̾ possit ostendereꝰ Nulbꝰ

Expanded text:
t? sed de infante non loquor; iuuenis uel senex in ea regioper naturam et liberum arbitrium au non potuit? si potuisse dicunt. occoquod est crucem Christi euacuare \'sinc illa quemquam per naturalem legem et uoluntatis arbitrium iustificari posse contendere\'. dicamus et hic: ergo Christus gratis mortuus est; hoc enim omnes possent, mortuus ille non esset; et si injusti essent, quia vellent, essent, non quia justi esse non possent. Si autem sine Christi gratia justificari omnino non potuit, etiam istum si audet absolvat secundum verba sua: quia si idcirco Deinde velut respondendo subjungit: Ago Humanitati tuae gratias, quod assertionem meam, quam dudum oppugnabas, non modo non oppugnare, aut confiteri solum contentus non es, verum etiam non refugis comprobare. Nam dicere, Potest quidem, sed per illud aut illud: quid aliud est, quam non solum consentire quod possit esse, verum etiam quomodo vel qualiter possit, ostendere? Nullus
Abbreviated transcription (Latin):
gandꝰ ẽ. qͥ negat hominẽ sine peccato ẽẽ posse: qͥd sit qͦc ũq
peccatũ. qͦd uitari potest. an qͦd uitari ñ pot̾. Si qͦd uitari
ñ pot᷑: peccatũ ñ ẽ. Si qͦd uitari pot̾: potest h̾o sine peccato
cẽ. qͦd uitari pot̾. Hulla enim ratio uł iusticia patit᷑ sal¬
tẽ dici peccatum: qͥd uitari nullom pot̾. Eespondemꝰ
uitari posse peccatum: si natura uiciata sauet᷑ gr̾a dĩ ꝑ¬

Expanded text:
gandus est qui negat hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum, quod uitari potest an quod uitari non potest. si quod uitari non potest, peccatum non est; si quod uitari potest, potest homo sine peccato esse, quod uitari potest. nulla enim ratio uel iustitia patitur saltem dici peccatum, quod uitari nullo modo potest\'. respondemus uitari posse peccatum, si natura uitiata sanetur gratia
Abbreviated transcription (Latin):
deputat᷑ fides eiꝰ ad iusticiam. Om̃s enim peccauert᷑. &
egent gła dĩ. iustificati gratis ꝑ sanguinẽ ipsius. Qͥcũq art̾
ñ putant᷑ ꝑtinere ad hos om̃s qui peccauert̃ & egent gła d̃i.
ꝓfecto nullam necessitatẽ habent ut xp̃iani fiant: qr ñ ẽ
opꝰ sanis medicus. s egrotantib. Unde ñ uenit uocare ui¬
stos s peccatores. Ac ꝑ hoc natura humani gen̾is. ex illius
unius p̃uaricatoris carne ꝓcreata. si pot̾ sͥ sufficere ad
implendam legẽ. ꝑficiendamq iusticiã: de p̃mio debet
ẽẽ secura. hoc ẽ de uita ȩt̾na. &̃ si in aliqua gente. aut aliqͦ
suꝑiore tempore. fides cam latuit sanguinis xp̃i. Non cuim
iniustus d̾s. qui iustos fraudet mercede iusticiȩ si eis ñ ẽ an¬
nuntiatũ sacram̃tũ diuinitatis & humanitatis xp̃i. qͥd
manifestatũ ẽ incarne. Quomͦ enĩ crederent qͦd ñ audiert̾:
Aut quomͦ audirent sine p̾dicante: fides enĩ ex auditis.

Expanded text:
enim peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius. quicumque aut, m non putantur pertinere ad hos omnes, qui peccauerunt et egent gloria dei, profecto nullam necessitatem habent ut Christiani fiant, quia non est opus sanis medicus, sed aegrotantibus; unde non uenit ille uocare iustos, sed peccatores. Ac per hoc natura humani generis ex illius unius praeuaricatoris carne procreata, si potest sibi sufficere ad inplendam legem perficiendamque iustitiam, de praemio debet esse secura, hoc est de uita aeterna, etiamsi in aliqua gente aut aliquo superiore tempore fides eam latuit sanguinis Christi. non enim iniustus deus. qui iustos fraudet mercede iustitiae, si eis non est annuntiatum sacramentum diuinitatis et humanitatis Christi, quod manifestatum est iaut quomodo audirent sine praedicante? Fides enim ex auditu,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Itẽ dicunt inqͥt. Si dix̾imus q peccatũ ñ habemꝰ. ipsi
nos seducimꝰ. & u̾itas in nob̃ ñ ẽ. Et huic euidentissimo
testimonio quasi contrariis testimoniis respondere cona¬
tꝰ ẽ. qͥd idem sc̃s ioħs in eadem epła dicat. hoc aut̃ dico fr̃s
ut ñ peccetis. Omis qui nat᷑ ẽ ex dõ peccatũ ñ fac̃. qr sem
ipsius in eo manet. & ñ pot̾ peccare. Itẽ illic. Qͥ natꝰ ẽ ex

Expanded text:
est. \'Item dicunt\', inquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi est. \'Item dicunt\', inquit, \'si dixerimus quiapeccatum non habemus, ipsi nos seducimus. et ueritas in nobis non est\\ et huic euidentissimo testimonio quasi contrariis testimoniis respondere conatus est, quod idem sanctus Iohannes in eadem epistula dicat: hoc autem dico, fratres, ut non peccetis. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quia semen ipsius in eo manet, et non potest peccare; item illic:
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundarent. Nã zacharias qͦd de omĩ sac̃dote
catis utiq hostias offerebat. Quomͦ aut̃ intelligñdũ
sit qͥ dr sine querela: iam supra satis quantũ opinor
ĩmaculati intelligñdi st̃. qͥ omnino sine peccato st̃.
Si art̾ ĩ maculati sunt qͥ st̃ sine cͥmine. et in hac uita
ministros eliger& ordinandos. ñ ait siqͥs sine peccato.
qͥd inuenire ñ posset. s ait siqͥs sine cͥmine. qͥd utiq pos¬
set. Hec tam̃ iste ostenoit. quẽadmodũ scđ̃m suã causa
u̾su illustrius declarata. He intres inquit in iudicium cũ
seruo tuo: qm̃ ñ iustificabitur in conspectu tuo omĩs ui¬
uens. Iudicium tim&e. qr miscđ̾iam desiderat: quȩ suꝑex¬
altat iudicio. Hoc ẽ enim ne intres in uidicium cũ seruo
tum. sine difficili questione intelligit᷑. & qͦd ait ñ iustifica¬
bitur. ad illã ꝑfectionẽ iusticiȩ retulit: quȩ in hac uita ñ

Expanded text:
peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote peccata mundarent. nam Zacharias, quod de omni sacerdote catis utique hostias offerebat. quomodo autem intellegendum sit quod dicitur sine querella, iam supra satis, quantum opinor, inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita  apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique posset. necuersu inlustrius declarata. ne intres, inquit, in iudicium cum seruo tuo, quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. iudicium timet, quia misericordiam desiderat, quae superexsultat iudicio. hoc est enim ne intres in iudicium cum seruo tum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, ad illam perfectionem iustitiae retulit, quae in hac uita non
Abbreviated transcription (Latin):
hõ iustus int̾ra qͥ faciat bonũ. & ñ peccet. E⁊ quasi res¬
ne q̃rela. uer᷑ dĩ cultor. abstinens se ab omĩ malo. Unde
iã suꝑiꝰ disseruimꝰ. Nec tam̃ iste ostendit nob̃ qͦmͦ & iob
si hec u̾ba ita intellignda st̃ sine ullo peccato fuerit in
t̾ra. & uerũ sit qͦs scriptũ eẽ dix̃. ñ ẽ hõ uistus in t̾ra qui
faciat bonũ &e ñ pecca. Itẽ dicunt inqͣt. qr ñ iustificabit᷑
in conspectu tuo omĩs inuens. & huic testimonio quasi
respondit ad nicħ aliud. nͥ ut scripturȩ sc̃ẽ int̾ se liti¬
gare uideant᷑. quar̃ c̃cordiã nos debemus ostendere. Ait
enĩ. Qib respondendũ ẽ: qͦd de sco zacharia euangłista
testat᷑ dicens. Frat aut̃ zacharias &e ehysabet uxor eius
iusti ambo in ẽspectu dñi. & incedentes in om̃ib man¬
datis & uistiticationib dñi sine querela.  iusti ambo.
utiq legerant int̾ ipsa mandata: quẽ admodũ sua

Expanded text:
homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Et quasi reshomo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Et quasi resne querella, uerus, dei cultor, abstinens se ab omni malo. unde iam superius disseruimus. nec tamen iste ostendit nobis quomodo et Iob, si haec uerba ita intellegenda sunt, sine ullo peccato fuerit in terra et uerum sit quod scriptum esse dixit: non est homo iustus in terra, qui faciat bonum et non peccet. in conspectu tuo omnis uiuens\', et huic testimonio quasi respondit ad nihil aliud, nisi ut scripturae sanctae se litigare uideantur, quarum concordiam nos debemus ostendere. ait enim: \'quibus respondendum est, quod de sancto Zacharia euangelista testatur dicens: erant autem Zacharias et Elisabeth uxor eius iusti ambo in conspectu domini et incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querella\'. qui iusti ambo utique legerant inter ipsa mandata, quemadmodum sua
Abbreviated transcription (Latin):
infine. & illic mag̾ intelligñdũ qͦs dictũ ẽ. Bona ẽ sub¬
stantia. cui ñ ẽ petcatũ in c̃scientia. Cc̃ enĩ erit uere bo¬
na substantia. idest uere diuitiȩ. cũ transient cota pau¬
ꝑtas. idest cũ c̃sumiata fuerit omis infirmitas. Nc uͦ au̾¬
tat se hõ a delicto. cũ ꝓficiendo inde discedit. & renouat᷑¬
licto mundet cor suum. misereat᷑. ut qͥd restat ꝑ ueniam
dimittat᷑. Hoc enim salubrit̾. & sine uana maniq iac¬
tantia bñ intelligit᷑: in eo qͦd dix̃ sc̃s ioħs. Si cor nr̃m¬
nos ñ rep̃hendat: fiduciam habemꝰ ad đm. & quȩcũq pe¬
tierimꝰ accipiemꝰ ab eo. Hoc enĩ uidet᷑ isto loco ammonu¬
isse. ne cor nr̃m nos in ipsa oratiõe & petitiõe rep̃hendat.
hoc ẽ ne forte cũ ceꝑim̾ dice dimitte nob̾ sic̃ & nos di¬
mittimꝰ. c̃pungamur ñ fac̾e̾ qͦd dicimꝰ. aut ã ñ audea
m̾ dicẽ qͦͥd ñ facimus. & fiduciã petendi amittam᷑. Itẽ

Expanded text:
intelligendum quod dictum est, Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia. Tunc enim erit vere bona substantia, id est, verae divitiae, cum transierit tota paupertas, id est, cum consumpta fuerit omnis infirmitas. Nunc vero avertat se homo a delicto, cum omni delicto mundet cor suum, misereatur, ut quod restat per ueniam dimittatur. hoc enim salubriter et sine uana inanique iactantia bene intellegitur in eo quod dixit sanctus Iohannos non reprehendat, fiduciam habemus ad deum et quaecumque petierimus accipiemus ab eo. hoc enim uidetur isto loco ammonuisse, ne cor nostrum nos in ipsa oratione et petitione reprehendat, hoc est ne forte cum coeperimus dicere: dimitte nobis; sicut et nos dimittimus, compungamur non facere quod dicimus amus dicere quod non facimus, et fiduciam petendi amittamus. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ad ñ peccandum grẽ dĩ adiutoriũ ñ ẽẽ hõi neces¬
sarium. s sola lege accepta humanã sufficere uolunta¬
tem: ab aurib omĩum remouendũ. & ore omiũ anathe

Expanded text:
tendit ad non peccandum gratiae dei adiutorium non esse homini necestendit ad non peccandum gratiae dei adiutorium non esse homini necessarium, sed sola lege accepta humanam sufficere uoluntatem — ab auribus omnium remouendum et ore omnium anathe
Abbreviated transcription (Latin):
Hec iacob apłs diceret: in multis offendimꝰ om̃s. Non enĩ of.¬
fendit. nͥ cui mala c̃cupiscentia contͣ iusticiȩ rationẽ appe¬
tendo seu uitando. faciendum uł dicendũ uł cogitandũ ali¬
qͥd qͦd ñ debuit. siue fallens siue p̃ualens ꝑsuadet. Postremo
si excepto illo capite nr̃o sui corporis saluatore asserunt᷑ uł
fuisse in hac uita uł eẽ aliqͥ homines iusti sine aliqͦ pecca¬
to. siue ñꝗͣ consentiendo desideriis eꝰ. siue qr ꝓ nullo pecca¬
to habendũ ẽ qͦd tantũ ẽ ut hoc pietati ñ imputet d̃s. qͣuiᷤᷤ
alit̾ sit beatꝰ sine peccato. alit̾ aut̃ beat᷑ cui ñ imputat dñs
peccatũ: ñ nimis existimo reluctandũ. Scio enĩ qͥb dã eẽ
uisum: quor᷑ de hac re sentñtiam ñ audeo rep̃hendere. ꝗͣ¬
ꝗͣ nec defendere ualeã. S plane quisqͥs negat nos orare
debere ne intremꝰ in temptationẽ. negat aut̃ hoc qͥ con¬

Expanded text:
nec Iacobus apostolus diceret: in multis offendimus omnes. non enim ofnec Iacobus apostolus diceret: in multis offendimus omnes. non enim offendit, nisi cui mala concupiscentia contra iustitiae rationem appetendo seu uitando faciendum uel dicendum uel cogitandum aliquid, quod non debuit, siue fallens siue praeualens persuadet. postremo, si excepto illo capite nostro, sui corporis saluatore, asseruntur uel fuisse in hac uita uel esse aliqui homines iusti sine aliquo peccato, siue numquam consentiendo desideriis eius siue quia pro nullo peccato habendum est, quod tantum est, ut hoc pietati non imputet deus — quamuis aliter sit beatus sine peccato, aliter autem beatus cui non imputat dominus peccatum — non nimis existimo reluctandum. scio enim quibusdam esse uisum, quorum de hac re sententiam non audeo reprehendere, quamquam nec defendere ualeam. sed plane quisquis negat nos orare debere, ne intremus in temptationem — negat autem hoc qui con
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum ñ habemꝰ. nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in nob̃ ñ ẽ.
cato dictum qͦd habitat in carne nr̃a mortali scđm uiciũ
qͦd peccantis primi hominis uoluntate contractũ ẽ : cuiꝰ pec¬
cati desideriis ne obediamꝰ paulus apłs p̃cipit. ñ aut̃ peccare
qͥ eidem peccato ꝗͣuis in carne habitanti. ad nullũ opꝰ malũ
omĩno consentit. uł facti uł dicti uł cogitati. qͣuis ipsa c̃cu¬
piscentia moueat᷑ quȩ alio mͦ peccati nom̃ accepit. qͥd ei c̃sen¬
tire peccare sit. nob̾q moueat᷑ inuitis: subtilit̾ quidẽ ista di¬
scernit. s uideat qͥd agat᷑ de dĩnca oratione uͥ dicimꝰ: di¬
mitte nob̃ debita nr̃a. Qod nͥ fallor. ñ opiis eẽt dicere. si
nunꝗͣ uł in lapsu linguȩ. uł in oblectanda cogitatione eiꝰdẽ
peccati desideriis aliquantũ consentiremꝰ : s tantummͦ dicen¬
dum eẽt. ne nos inferas intemptationẽ. s lib̃a nos a malo.

Expanded text:
peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . cato dictum, quod habitat in carne nostra mortali, secundum vitium quod peccantis primi hominis voluntate contractum est, cujus peccati desideriis ne obediamus, Paulus apostolus praecipit: non autem peccare, qui eidem peccato, quomnino consentit, uel facti uel dicti uel cogitati, quamuis ipsa concupiscentia moueatur, quae alio modo peccati nomen accepit, quod ei consentire peccare sit nobisque moueatur inuitis: subtiliter quidem ista discernit, sed uideat quid agatur de dominica oratione, ubi dicimus: dimitte nobis debitnunquam, vel in lapsu linguae, vel in oblectanda cogitatione, ejusdem peccati desideriis aliquantulum consentiremus; sed tantummodo dicendum esset: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis. s &̃ sp̃u scõ ꝑ quẽ latent̾ diffunditur caritas
in cordib nr̃is quȩ int̾pellat gemitib inenarrabilib. do¬
nec in nob sanitas ꝑficiat᷑. & d̾s sicuti ẽ uidendus in ȩt̾na
u̾itate monstret᷑. Qsquis gͦ fuisse uł cẽ in hac uita aliꝗͣ
hominẽ uł aliqͦs homines putat excepto uno mediato¬
re di a hominũ quib necessaria ñ fuerit remissio pec¬
catorum: contrarius ẽ diuinȩ script̾e uͥ apłs dic̃. ꝑ unũ
&e ita in om̃s homines ꝑtransiit in quo om̃s peccauert᷑
Et necesse ẽ. ut impia c̃tentione asserat eẽ posse hoĩes
qͥ sinc mediatore xp̃o lib̃ante atq saluante: sint liberi
saluiq peccato. cũ ille dix̾it. ñ ẽ opus sanis medicus. sed
male habentib. Non ueni uocare iustos: s peccatores. Qsqͥs
aut̃ dic̃. post acceptam remissionẽ peccatorũ ita quẽꝗͣ homi¬
nẽ iuste uixisse in hac carne uł uiuere. ut nullũ habeat

Expanded text:
 per quem latenter diffunditur caritas in cordibus nostris, quae interpellat gemitibus inenarrabilibus, donec in nobis sanitas perficiatur et deus, sicuti est, uidendus in aeterna ueritate monstretur. Quisquis ergo fuisse uel esse in hac uita aliquem hominem uel aliquos homines putat excepto uno mediatore dei et hominum, quibus necessaria non fuerit remissio peccatorum, contrarius est diuinae scripturae, ubi apostolus et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, et necesse est ut inpia contentione asserat esse posse homines, qui sine mediatore Christo liberante atque saluante sint liberi saluique peccato, cum ille dixerit: non est opus sanis medicus, sed male habentibus, non ueni uocare iustos, sed peccatores. quisquis autem dicit post acceptam remissionem peccatorum ita quemquam hominem iuste uixisse in hac carne uel uiuere, ut nullum habeat
Abbreviated transcription (Latin):
głosa: Mundat gͥ eam nunc lauachro aquȩ. in u̾bo ablu¬
ens peccata p̾tita. & pellens ab ea dñationẽ maloꝵ angło¬
tũ. Demoe ꝑficiens cĩ sanitates: fac̃ eã occurrere in illã
głam sine macula & ruga. Qos enĩ p̃destinauit. illos & uo
cauit. & qͥs uocauit ipsos & iustificauit. qͦs autẽ iustificaũ
illos & glorificauit. In hoc mist̾io dictũ arbitror: ecce
aicio demonia: & sanitates ꝑficio hodie & cras: & t̾cia¬
duo. Puto aut̾ int̾ eẽ: int̾ rectũ corde. & mundũ corde.
Nã &e rect̾ corde. in ea q̃ ante st̃ extendit᷑. ea quȩ retro st̃
obliuiscens. ut recto cursu idest recca fide atq int̾ntiõe
ꝑueniat. uͥ habitet mundꝰ corde. sic̃ illa singła reddenda st̃
singłis. uͥ dictum ẽ quis ascendae in montẽ dñi. aut quis

Expanded text:
osa? mundat ergo eam nunc lauacro aquae, in uerbo abluens peccata praeterita et pellens ab ea dominationem malorum angelorum; deinde perficiens eius sanitates facit eam occurrere in illam gloriosam sine mcauit; et quos uocauit, ipsos et iustificauit; quos autem iustificauit, illos et glorificauit. in hoc mysterio dictum arbitror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras, et terduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur, ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione, perueniat ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis. ascendit in montem domini, aut quis
Abbreviated transcription (Latin):
cauit quando erit sine macula & ruga. aut aliqͥd eiꝰ
modi. tunc utiq quando głosa. Non enĩ mͦ in tantis
malis. in tantis scandalis. in tanta ꝑmixtione hominum
pessimor̾. in tantis obprobriis impior̃. dicendũ ẽ eã eẽ gło
sam qr reges ei seruiunt uͥ ẽ ꝑicłosior maiorq tẽptatio: s t̃
potiꝰ głosa erit. quando fiet qͦd ait idem apłs. Cum xp̃c¬

Expanded text:
cauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius cauit, quando erit sine macula et ruga aut aliquid eius modi: tunc utique, quando gloriosa. non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei seruiunt, ubi est periculosior maiorque temptatio, sed tunc potius gloriosa erit, quando fiet quod idem ait
Abbreviated transcription (Latin):
instant̾ orando. & ꝓficiendi uires p̾cando. ueraciterq
dicendo. dimitce nob̾ sic̃ &e nos dimittimꝰ. & ne nos
inferas intẽptationẽ s lib̾a nos a malo. Hoc prorsus
ndex cũ in throno sederit occultũ inuencrit minusq
mundatũ. ꝗͦ miscđia remitcat᷑. ut d̾o indendo totũ sa¬
num mundũq reddat᷑. Iudiciũ enĩ sine miscdia: s illi
qͥn fac̃ miscd̾iam. Suꝑ exaltat autẽ miscđ̾ia iudicium.
Qoꝯ si ñ eẽt. quȩ spes eẽt. quando qͥdẽ cũ rex iustus sederit
in throno. quis gloriabit᷑ castum se hab̾e cor. aut qͥs głabi¬
tur mundũ se eẽ apeccato: T̃unc gͦ ꝑ eiꝰ miscłiã iusti¬
plene ꝑfecteq mundati. fulgebunt in regno patͥs sui sic̃
sol. lunc plene atq ꝑfecte erit ȩccła ñ habens maculã
aut rugã. aut aliquid huiusmodi. qr tc̃ cẽ erit uere glo¬
riosa. Cũ enĩ ñ tantũ air. ut exhib̾et sͥ eccłam ñ habñ¬
tem maculã aut rugã. s addidit głosam: satis signifi¬

Expanded text:
 veraciterque dicendo, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus; et, Ne inferas nos in tentationem, sed libera nos a malo . Hoc prorsus rex justus, cum in throno sederit, occultum invenerit minusque mundatum, ejus misericordia remittatur; ut Deo videndo totum sanum mundumque reddatur. Judicium enim sine misericordia, sed illialtat autem misericordia judicio. Quod si non esset, quae spes esset? Quandoquidem cum Rex justus sederit in throno, quis gloriabitur se castum habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? Tunc ergo per ejus miseriplene perfecteque mundati fulgebunt in regno patris sui sicut sol. Tunc plene atque perfecte erit ecclesia, non habens maculam aut rugam aut aliquid huius modi, quia tunc etiam erit uere gloriosa. cum enim non tantum ait: ut exhiberet sibi ecclesiam non habentem maculam aut rugam, sed addidit gloriosam, satis signifi
Abbreviated transcription (Latin):
sederit in throno. cuiꝰ cognitionẽ fugere delicta ñ posst̾.
nec illa de qͥb dictum ẽ. Delicta quis intelligit: Cũ gͦ rex
iustus sederit in throno. qͥs gloriabitur castum se hab̾e cor.
cuangłio. Beati mundicordes: qm̃ ipsi dm uidebunt. Et
qͦd dauid dic̃. qͥs ascend& in montẽ d̾ni. aut qͥs stabit ĩ
loco scõ eiꝰ: Innocens manib & mundꝰ corde. Et alibi.
Bene fac dne bonis & rectis corde. Itẽ ap̃ salomonẽ. Bo¬
na ẽ substantia: cui ñ ẽ peccatũ in c̃scientia. Itẽ illic. Au̾¬
te te a delicco. & dirige manus. & ab omĩ delicto mun¬
da cor tuũ. Itẽ in epła ioħis. Si cor nr̃m nos ñ rep̃hen

Expanded text:
sederit in throno, cuius cogitationem fugere delicta non possunt sederit in throno, cuius cogitationem fugere delicta non possunt nec illa, de quibus dictum est: delicta quis intellegit? cum ergo rex iustus sederit in throno, quis gloriabitur casteuangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde . Et alibi: Benefac, Domine, bonis et rectis corde . Item apud Salomonem: Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Item illic: Averte te a delicto, et dirige manus, et ab omni delicto munda cor tuum . Item in Epistola Joannis: Si cor nostrum non rep
Abbreviated transcription (Latin):
malos eẽ ñ tacuit. Ille tam̃ ñ soluit qͥm & isti boni sint.
ut nemo sit bonus. nͥ unꝰ ds. Unde ẽ ille ammonit᷑ qͥ int̾¬
rogau̾at qͥd boni faceret. ut illũ q̃reret cuiꝰ gr̃a bon̾ ẽt.
cui bonu eẽ hoc c̃ ipsũ ẽẽ. qr incõmutabilit̾ bon̾. ñ pot̾
omĩno malꝰ eẽ. Itẽ dicunt inquit. Os głabit᷑ castũ se ha¬
bere cor: Et ad hoc respondit multis testimonus. uoles
ostende posse in homine ẽẽ castum cor. Nec tam̃ dic̃ qͥm
accipiendum sit. qͦd ꝓposuit contͣ se dici. qͥs głabit̾ castũ
se hab̾e cor. ne scriptura diuina in hoc testimomo & in
his ꝑ quȩ respondit ÷ͥ ipsa adu̾sari uideat᷑. Nos aut̃ huc
respond̾ntes dicimꝰ. idõ secutũ eẽ quis głabit̾ castũ se hab̾e
cor.qm p̾cessit: cũ rex iustus sederit in throno. quantali¬
bet enĩ iusticia sit p̃ditꝰ homo. cogitare deb& ne aliqͥo inil¬
lo qͦd ipse ñ uidet inueniat᷑ ẽẽ culꝑandũ. cum rex iustus

Expanded text:
malos esse non tacuit. Ille tamen non solvit, quomodo et isti boni sint, et nemo sit bonus, nisi unus Deus: unde est ille admonitus, qui interrogaverat quid boni faceret, ut illum quaereret cujus gratia bonus esset, cui bonum esse, hoc est ipsum esse; quia incommutabiliter bonus, et omnino malus esse. \'Item dicunt\', inquit, quis gloriabitur castum se habere co r?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor? ne scriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa aduersaria uideatur. nos autem huic respondentes dicimus ideo oniam praecessit: cum rex iustus sederit in throno. quantalibet enim iustitia sit praeditus homo, cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse non uidet, inueniatur esse culpandum, cum rex iustus
Abbreviated transcription (Latin):
a nequitia sua ad miscđ̾iam & ueritatẽ tuam: om̃s inqͥ¬
tates eius obliuisceris. presta nobis da nobis. ut ꝑ nr̃m
ministerium quo exsecrabilẽ & nimis horribilẽ hunc
errorẽ redargui uoluisti. sicut iã multi liberati sunt &
alii liberentur: & siue ꝑsacram̃tum sc̃i baptismi tui. siue
ꝑ sacrificium contribulati sp̃c. & cordis contriti & humi¬
liati in dolore penitentiȩ. remissionẽ peccatoꝵ & blas
phemiarum suarum quib ꝑ ignorantiã te offendait.
acciꝑe mereant᷑. Tantum eiũ ualet p̃pollens miscđ̃ia &̃
potestas tua & ueritas baptismi tui. clauesq regni celorum
in scã eccła tua ut nec de illis desꝑandum sit quã dui in
hac terra ꝑ tuam patientiam uiuunt. qui &ẽ scientes quan¬
tum malũ sit talia de te sentire uł dicere propt̾ aliquã
temporalis & terrenȩ commoditatis consuetudinẽ uel ad¬
optionẽ. in illa maligna ꝓfessione detinent᷑. si ad tuã inef¬

Expanded text:
homo a nequitia sua ad misericordiam et ueritatem tuam, omnes iniquhomo a nequitia sua ad misericordiam et ueritatem tuam, omnes iniquitates eius obliuisceris: praesta nobis, da nobis, ut per nostrum ministerium, quo execrabilem et nimis horribilem hunc errorem redargui uoluisti, sicut iam multi liberati sunt, et alii liberentur et siue per sacramentum sancti baptismi tui siue per sacrificium contribulati spiritus et cordis contriti et humiliati in dolore paenitentiae remissionem peccatorum et phemiarum suarum, quibus per ignorantiam te offenderunt, accipere mereantur. tantum enim ualet praepollens misericordia et potestas tua et ueritas baptismi tui clauesque regni caelorum in sancta ecclesia tua, ut nec de illis desperandum sit, quamdiu in hac terra per tuam patientiam uiuunt, qui etiam scientes, quantum malum sit talia de te sentire uel dicere, propter aliquam temporalis et terrenae commoditatis consuetudinem uel adeptionem in illa maligna professione detinentur, ei ad tuam inef
Abbreviated transcription (Latin):
culum ȩt̾nȩ dampnationis. qͦd deniq gesto bello sic fuerit
captiuata. oppressa. polluta. qͥd post falsam uictoriã sic
futura sit in horribili globo inęc̾num confixa. & ab origi¬
nis suȩ felicitate separata. tolerabilia uident᷑: cum ꝑ ipsa
si c̃siderent᷑ sustineri ñ possuit. O magna patientia tua dñe
inisericors & miserator. longaminis & multũ misericors
& uerax. qui facis solem tuum oriri suꝑ bonos & malos.¬
&e pluis suꝑ iustos &e iniustos. qui non uis mortẽ peccatoris
quantũ ut reu̾tat᷑ & uiuat. qui parcis corripiens. dans lo¬
cum penitentiȩ. ut relicta malitia credant inte dñe. qui
patientia ad penitentiam adducis. ꝗͣuis multi scđ̾m duri¬
tiam cordis sui & cor impenitens. thesaurizent sibi irã in
die ire &e reuelationis iusti iudicii tui. qui reddis unicu¬
iq scđ̾m oꝑa sua. qui in qua die conu̾sus homo fuerit

Expanded text:
culum aeternae damnationis, quod denique gesto bello sic fuerit culum aeternae damnationis, quod denique gesto bello sic fuerit captiuata, obpressa, polluta, quod post falsam uictoriam sic futura sit in horribili globo in aeternum confixa et ab originis suae felicitate separata, tolerabilia uideantur, cum per se ipsa, si considerentur. sustineri non possint? O magna patientia tua, domine misericors et miserator, longanimis et multum misericors et uerax, qui facis oriri solem tuum super bonos et malos, pluis super iustos et iniustos; qui non uis mortem peccatoris, quantum ut reuertatur et uiuat; qui partibus corripiens das locum paenitentiae, ut relicta malitia credant in te, domine; qui patientia tua ad paenitentiam adducis, quamuis multi secundum duritiam cordis sui et inpaenitens cor thesaurizent sibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii tui; qui reddis unicuique secundum opera sua; qui in qua die conuersus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
contra suos conant᷑. S quid agunt cũ eis dicit᷑. aut purga¬
te lum̃ de quib potueritis seminib ut nec illud recusctis.
qͦd uos ñ facere asseritis. aut manicheum anathematiza
te. qͥ dic̃ in omib seminib cẽ partẽ dĩ. & concũbendo ligari.
quicqͥd autẽ luminis. hoc ẽ eiusoẽ partis dĩ. ad escas electorũ
ꝑuenerit manducando purgari: Qid uob̃ suadeat: uidea¬
tis: & eum adhuc anathematizare dubitatis : Qͥd agunt
inquam cũ hoc eis dr: Ad quas tͥgiu̾sationes se conu̾tunt.
cum aut tam nefaria doctrina sit anathematiranda.
aut tam nefaria turpitudo facienda : In cuius cõpara¬
tione iam illa omĩa mala quȩ intolerabilia paulo ante
cominemorabam eos de natura dĩ dicere. qͦd necessitate
oppressa sit. ut bellum gerer&. qͦd aut sempit̾na igno¬
tantia sccura erat. aut sempit̾no dolore & timore solli¬
cita. quando sibi ueniret corruptio commixtionis & im¬

Expanded text:
contra suos libros conantur. sed quid agunt, cum eis dicitur: aut purgacontra suos libros conantur. sed quid agunt, cum eis dicitur: aut purgate lumen de quibus potueritis seminibus, ut nec illud recusetis, quod uos non facere adseritis, aut Manichaeum anathemate, qui, cum dicit in omnibus seminibus esse partem dei et concumbendo ligari, quicquid autem luminis. hoc est eiusdem partis dei ad escas electorum peruenerit, manducando purgari, quid uobis suadeat uidetis et eum adhuc anathemare dubitatis: quid agunt, inquam, cum hoc eis dicitur? ad quas tergiuersationes se conuertunt, cum aut tam nefaria doctrina sit anathemanda aut tam nefaria turpitudo facienda, in cuius comparatione iam illa omnia mala, quae intolerabilia paulo ante commemorabam, eos de natura dei dicere, quod necessitate obpressa sit, ut bellum gereret, quod aut sempiterna ignorantia secura erat aut sempiterno dolore et timore sollicita, quando sibi ueniret corruptio commixtionis et uin
Abbreviated transcription (Latin):
festo acciꝑe. s inde &̃ soluant & purgent partẽ dĩ. Unde
ꝑ c̃cubitũ potest si feminȩ utero concepta fuerit colligari.
Hoc se facere quidã confessi cẽ in publico uidicio ꝑhibent᷑
ñ tantũ inpaflagonia s &̃ in gallia. sic̃ a qͦdã romȩ xp̃ia¬
no catholico audiui. & cum int̾rogarent᷑ cuiꝰ auctoritate
scripture ista facerent. hoc de thesauro suo ꝓdidisse. qͦd pau¬
lo ante commemoraui. Isti autẽ cũ hoc eis obicit᷑ solent
respond̾e. nescioquẽ inimicũ suũ de numero suo hoc ẽ elec¬
torum suoꝵ desciuisse &e scisma fecisse. atq hunusmodi spur-¬
cissimã heresim condidisse. Unde manifestum ẽ. qr hoc aẽ
si isti ñ faciunt. de ipsorum libris hoc faciunt quicũq fa¬
ciunt. Abiciant gͦ libros: sicrimcir exhorrent. qͦd commnitt̾e
cogunt᷑ si libros tenent. aut si ñ committunt. mundius uiu̾e

Expanded text:
festo accipere, sed inde etiam soluant et purgent partem dei, unde festo accipere, sed inde etiam soluant et purgent partem dei, unde per concubitum potest, si feminae utero concepta fuerit, conligari. hoc se facere quidam confessi esse in publico iudicio perhibentur non tantum in Paphlagonia, sed etiam in Gallia, sicut a quodam Romae christiano catholico audiui; et cum interrogarentur, cuius auctoritate scripturae ista facerent, hoc de Thesauro suo prodidisse, quod paulo ante commemoraui. isti autem cum hoc eis obicitur, , solent respondere nescio quem inimicum suum de numero suo, hoc est electorum suorum desciuisse et schisma fecisse. atque huiusmodi spurcissimam haeresim condidisse. unde manifestum est, quia hoc etiam si isti non faciunt, de ipsorum libris hoc faciunt, quicumque faciunt. abiciant ergo libros, si crimen exhorrent, quod committere coguntur, si libros tenent; aut si non committunt, mundius uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
euocauit. ex ea qua ipse erat stirpe manantẽ. & facto cũ ea
coitu seminauit ut cteri abundantiam maloꝵ quȩ deuo¬
rauerat. Non nich̃ &ẽ ipse adiciens ex sua cogitatione aut
atq descriptor. cuius compar excipiebat hȩc ut sem̃ c̃sue¬
uit culta optima t̾ra ꝑciꝑe. In eadem enĩ construebant᷑ &¬
contexebantur omium imagines cȩlestiũ ac t̾renarũ uir¬
tutum ut plem uidelicae orbis id qͦd formabat᷑ similitudi¬
nem obtiner&. O monstrũ. oexsecranda labes & ꝑditio de
ceptarũ animarũ. Omitto qͥd sit de natura dĩ qͦd sic ligit᷑:
hec dicere. Hoc saltim attendant miseri decepti. & errore
mortifero uenenati. quia si ꝑ coitũ masculoꝵ & feminar̃
ligatur pars dĩ. quã se manducando soluere & purgare
ꝓficent᷑. cogit eos huius tam nefandi erroris necessitas ñ so¬
lum de pane & holerib & pomis quȩ sola uident᷑ in mani¬

Expanded text:
euocauit ex ea, qua ipse erat, stirpe manantem; et facto cum ea euocauit ex ea, qua ipse erat, stirpe manantem; et facto cum ea coitu seminauit ut ceteri abundantiam malorum, quae deuorauerat, nonnihil etiam ipse adiciens ex sua cogitatione ac uatque descriptor; cuius compar excipiebat haec, ut semen consueuit culta optime terra percipere. in eadem enim construebantur et contexebantur omnium imagines caelestium ac terrenarum uirtutum, ut pleni uidelicet orbis, id quod formabatur, similitudinem obtineret. scelestum ceptarum animarum! Omitto quid sit, de natura Dei quod sic ligetur, haec dicere. Hoc saltem attendant miseri decepti et errore mortifero venenati, quia si per coitum masculorum et feminarum ligatur pars Dei, quam se manducando solvere et purgare profitentur, cogit eos hujus tam nefandi erroris necessitaslum de pane et holeribus et pomis, quae sola uidentur in mani
Abbreviated transcription (Latin):
tib uͦ quomͦ sit datũ scire: minime ẽ difficile. Nã corã aꝑ¬
teq cognoscetur ab eo qui uere ac fidelit̾ intucri uoluerit.
qͣm eorum qͥ c̃uenerant frequentia ꝑmiscua erat. feminar̃
scilicet ac masculoꝵ. Impulit eos ut int̾ se coirent. in quo
coitu alii seminarunt. aliȩ grauidȩ effecte st̃. F rant autẽ
partus his qͥ genuerant similes. uires plurimas parentũ
uti primi obtinentes. Hec sumens eoꝵ pͥnces uti p̃putiũ.
donum gauisus ẽ. & sicuti &̃ nunc fieri uidemꝰ. corporum
formatricẽ maturã mali inde uires sum̃tẽ figurare. ita
ẽ antedictus pͥnceps sodaliũ ꝓlẽ accipiens. habentẽ paren¬
tum sensus. prudentiã. lucẽ. simul secũ in regeneratiõe pro¬
creatã comedit. ac plerisq uirib sumptis ex istius modi
sca in qua ñ in inerat fortitubo. s multo magis astutiȩ
& praui sensus ex fera gentorum mñte: ꝓpriã ad se coniugẽ

Expanded text:
tibus uero quomodo sit datum scire minime est difficile; nam coram aptibus uero quomodo sit datum scire minime est difficile; nam coram aperteque cognoscitur ab eo, qui uere ac fideliter intueri uoluerit. quoniam eorum, qui conuenerant, frequentia promiscua erat, feminarum scilicet ac . masculorum, inpulit eos, ut inter se coirent. in quo coitu alii seminarunt, aliae grauidae effectae sunt. erant autem partus his, qui genuerant, similes uires plurimas parentum uti primi obtinentes. haec sumens eorum princeps uti praecipuum donum gauisus est. et sicuti etiam nunc fieri uidemus corporum formatricem naturam mali inde uires sumentem figurare, ita etiam ante dictus princeps sodalium prolem accipiens habentem parentum sensus, prudentiam, lucem simul secum in generatione procreatam comedit; ac plerisque uiribus sumptis ex istius modi esca, in qua non modo inerat fortitudo, sed multo magis astutiae et praui sensus ex fera genitorum mente, propriam ad se coniugem
Abbreviated transcription (Latin):
suos tenebrarũ pͥncipes locutꝰ fuerit a̾e egerit: ita scripsit
manicheus. Iniquis gͥ comiñtis ad eos qui aderant ait.
Qͥd uob udetur maximũ hoc lumen qͥd orit᷑: Intuemi¬
ni quẽadmodum polũ moueat. concutiat plurimas po¬
testates. qua propt̾ mͥ uos potiꝰ equũ ẽ id qͦd in ur̃is uirib
habetis luminis p̃rogare. Sic quippe illiꝰ magni qͥ glori¬
osus apparuit imaginẽ fingã. ꝑ quã regnare poterimꝰ. tene¬
brarum aliquando conu̾satione liberati. Hec audientes ac
dui secũ librantes: iustissimũ putarunt id qͦd postulabats¬
tur p̃bere. Nec enĩ fidebant se idem lum̃ iugit̾ recenturos
unde melius rati sunt pͥncipi id suo offerre: nequaꝗͣ des¬
ꝑantes eodẽ se pacto regnaturos. Q gͥ mͦ lumen idem
qͦd habebant p̃buerint considerandum ẽ. nã hoc cẽ omĩb
diuinis scripturis archanisq glestib asꝑsum ẽ. Sapien¬

Expanded text:
suos tenebrarum principes locutus fuerit et egerit, ita scripsit suos tenebrarum principes locutus fuerit et egerit, ita scripsit Manichaeus: iniquis igitur commentis ad eos, qui aderant, ait: quid uobis. uidetur maximum hoc lumen, quod oritur? intuemini, quemadmodum polum mouet, concutit plurimas potestates. quapropter mihi uos potius aequum est id, quod in uestris uiribus habetis, luminis praerogare: sic quippe illius magni, qui gloriosus adparuit, imaginem fingam, per quam regnare poterimus, tenebrarum aliquando conuersatione liberati. haec audientes ac diu secum deliberantes iustissimum putauerunt id quod postulabantur praebere. nec enim fidebant se idem lumen iugiter retenturos: unde melius rati sunt principi suo offerre, nequaquam desperantes eodem se pacto regnaturos. quo igitur modo lumen idem, quod habebant, praebuerint, considerandum est. nam hoc etiam omnibus diuinis scripturis arcanisque caelestibus aspersum est; sapien
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd frustra negant. nͥ eosdem libros anathematirauerint. &
manichei ẽẽ destiterint. Sienĩ sic̃ dicunt in omĩb seminib
ẽ ligata purs dĩ. & ab electis manducando purgat᷑. qͥs ñ
digne credat eos facere. qͦd int̾ uirtutes glorum & pͥncipes
tenebrarũ fieri in thesauro suo legunt. quandoqͥdẽ ae carnes
suas degente tenebrarũ ẽẽ dicunt. & in eis ligatã teneri ui¬
talẽ illã substantiã partem dĩ crede atq affirmare ñ dubi¬
tant: Que utiq si soluenda ẽ & manducando purganda.
sic̃ eos fater cogit funestus error ipsoꝵ. qͥs ñ uideat. qͥs non
exhorreat quanta turpitudo & ꝗͣ nefaria consequat᷑ : Nã
& a quib dam pͥncipib gentis tenebrarum sicdicunt adã
pͥmũ hominẽ creatũ: ut lum̃ ab eis ne fuger& teneretur.
In epła enim quã fundam̃ti appellant. quomͦ pͥnceps tene¬
brarum quẽ patrẽ pͥmi hominis inducunt ad cȩt̾os sociõ

Expanded text:
quod frustra negant. nisi eosdem libros anathemauerint et quod frustra negant. nisi eosdem libros anathemauerint et Manichaei esse destiterint. si enim, sicut dicunt, in omnibus seminibus est ligata pars dei et ab electis manducando purgatur: quis non digne credat eos facere, quod inter uirtutes caelorum et principes tenebrarum fieri in Thesauro suo legunt, quandoquidem et carnes suas de gente tenebrarum esse dicunt et in eis ligatam teneri uitalem illam substantiam, partem dei, credere atque affirmare non dubitant? quae utique si soluenda est et manducando purganda, sicut eos fateri cogit funestus error ipsorum, quis non uideat, quia non exhorreat, quanta turpitudo et quam nefaria consequatur ?. Nam et a quibusdam principibus gentis tenebrarum sic dicunt Adam primum hominem creatum, ut lumen ab eis ne fugeret teneretur. in epistula enim, quam Fundamenti appellant, quomodo princeps tenebrarum, quem patrem primi hominis inducunt, ad ceteros socios
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis forma pueroꝵ appar&e: masculis uͦ uirginum. Hac uͦ
mutatione & diu̾sitate ꝑsonarũ diuinarũ ac pulcherri¬
marũ humidȩ frigideq stirpis. pͥncipes masculi siue fȩmi¬
nȩ soluuntut. atq id qͦd in ipsis ẽ uitale fugit. Ood uͦ rese¬
derit. laxatum deducit᷑ in terrã ꝑ frigora: &e cunctis terrȩ
generib admiscet᷑. Qis hoc ferat. qͥs hoc credat. ñ dico ita
ẽẽ. s uł dici potuisse: Ecce qͥd docentẽ timent anathemati¬
⁊are manicheum. & ñ timent crede hec facientẽ & hec
cõmixtã partẽ ac naturã dĩ. manducando scilicae ac biben¬
do: qͥ eã ĩ alim̃tis om̃ĩb dicunt ligatã teneri. Quȩ cũ ab dec¬
tis uelut scĩs in ifeccionẽ corporis manducando ⁊ bibendo
assumuntur. ꝑ eoꝵ sc̃itatẽ solui. signari. & liberari dicunt.
nec attenduinit miseri. ꝗͣ ñ incongrue de illis creditum sit.

Expanded text:
ipsis forma puerorum adparet, masculis uero uirginum. hac uero ipsis forma puerorum adparet, masculis uero uirginum. hac uero mutatione et diuersitate diuinarum personarum ac pulcherrimarum humidae frigidaeque stirpis pnae solvuntur, atque id quod in ipsis est vitale fugit: quod vero resederit, laxatum deducitur in terram per frigora, et cunctis terrae generibus admiscetur. Quis hoc ferat? quis hoc credat, non dico ita esse, sed vel dici potuisse? Ecce qui docentem timent anathemare Manichaeum, et non timent credere haec facientem et haec commixtam partem ac naturam Dei, manducando scilicet et bibendo, quia eam in alimentis omnibus dicunt ligatam teneri; quae cum ab Electis velut sanctis in refectionem corporis manducando et bibendo assumuntur, per eorum sanctitatem solvi, signari et liberari. Nec attendunt miseri, quam non incongrue de illis creditum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne laxata euadit. & suo purissimo aeti miscet᷑. ubi ab¬
lutȩ animȩ penit. ascendunt ad lucidas naues que sibi ad
uectionẽ. atq ad sue patriȩ transfretationem st̃ p̃paratȩ.
calores particulatim descendit. atq arborib cȩterisq plã¬
tationib ac satis om̃ib miscet᷑. & colorib diu̾sis inficit᷑.
Et quo pacto ex ista magna & clarissima naui figure
puerorum ac uirginum apparent contrariis potestatib
quȩ in celis degunt. queq igneã habent naturã. atq
ex isto aspectu decoro iitȩ pars quȩ in earundẽ menbris
habit᷑ laxata deducit᷑ ꝑ colores in terram: eodem mͦ ã
illa altissima uirtus que in naui uitalium aquarũ habi¬
tat. similitudine pueroꝵ ac uirginum scatũ ꝑ suos angelos
apparet his potestatib. quarũ natura frigida ẽ atq humi¬
da. quȩq in celis ordinate sunt. Equidẽ his quȩ femine st̃.

Expanded text:
ne laxata evadit, et suo purissimo aeri miscetur; ubi pene laxata evadit, et suo purissimo aeri miscetur; ubi penitus ablutae animae ascendunt ad lucidas naves, quae sibi ad vectationem atque ad suae patriae transfretationem sunt praeparatacalores particulatim descendit, atque arboribus caeterisque plantationibus ac satis omnibus miscetur, et caloribus diversis inficitur. Et quo pacto ex ista magna et clarissima navi figurae puerorum ac virginum apparent contquae in caelis degunt quaeque igneam habent naturam, atque ex isto aspectu decoro uitae pars, quae in earundem membris habetur, laxata deducitur per calores in terram: eodem modo etiam illa altissima uirtus, quae in naui uitalium aquarum habitat, in similitudine puerorum ac uirginum sanctarum per suos angelos adparet his potestatibus, quarum natura frigida atque humida, quaeque in caelis ordinatae sunt. et quidem his, quae feminae sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. qͥd ã suȩ uirtutes. quas ob necessariã causam transformat
in ꝓueroꝵ & uirginũ intẽꝑatã similitudinẽ. Utit᷑ aũ his tãꝗͣ
ꝓpriis armis. atq ꝑ eas suam compl&e uoluntatẽ. Harũ uͦ
untutũ diuinarũ quȩ ad instar couiugii contͣ inferna ge¬
uera statuunt᷑. queq alacritate ac facilitate id qͦd cogitaue¬
rint mom̃to eodẽ efficiunt: plenȩ st̾ lucidȩ naues. Itaq cũ
ratio poposcerit ut masculis appareant cedẽ scẽ uirtutes:
ilico aẽ suã effigiẽ uirginũ pulcherrimarũ habitu de¬
monstrant. Rursus cũ de feminis uentũ fuerit. p̃ponenteᷤᷤ
species uirginum. pueroꝵ inuestium speciẽ ostendunt.
Hoc autẽ uisu decoro. illarũ ardor & c̃cupiscentia crescit.
atq hoc mͦ uinculum pessimarũ cogitationũ earũ soluit᷑.
uiuaq anima quȩ eorundẽ menbris tenebat᷑. hac occasio¬

Expanded text:
esse, quod etiam suae virtutes, quas ob necessariam causam transformat esse, quod etiam suae virtutes, quas ob necessariam causam transformat in puerorum et virginum intemeratam similitudinem. Utitur autem his tanquam propriis armis, atque per eas suam complet voluntatem. Harum vero virtutum divinarum, quae ad instar conjugii contra inferna genera statuuntur, quaeque alacritate ac facilitate id quod cogitaverint, momento eodem efficiunt, plenae sunt lucidae naves. Itaque cum ratio poposcerit ut masculis appareant eaedem sanctae virtutes, illico etiam suam effigiem virginum pulcherrimarum habitu demonstrant. Rursus cum ad feminas ventum fuerit, postponentes species virginum, puerorum investium speciem ostendunt. Hoc autem visu decoro illarum ardor et concupiscentia crescit, atque hoc modo vinculum pessimarum cogitationum earum solvitur, vivaque anima quae eorumdem membris tenebatur, hac occasio
Abbreviated transcription (Latin):
ille pat̾. qui lucidas naues ht̃. diu̾soria. & habitacula. seu
magnitudines. ꝓ insita sͥ clem̃tia: fert opẽ illi que exuit
& lib̾atur ab impiis retinaculis & angustiis atq ango¬
rib. suȩ uitali substantiȩ. Itaq inuisibili suo nutu il¬
las suas uirtutes quȩ in clarissima hac naui habentur
transfigurat. easq parere fac̃ adu̾sis potestatib quȩ ĩ
singłis çeloꝵ tractib ordinatȩ sunt. quȩ qm ex utroq
sexu masculorum ac feminarũ consistunt. idõ p̃dictas
uͥtutes partĩ sp̾e pueror̃ inuestiũ parere iub& gen̾i adu̾so
feminarum. partim uirginũ lucidarũ forma generi cou¬
trario masculoꝵ sciens eas om̃s hostiles potestates ꝓptt
ingenitam sibi letalẽ & spurcissimã c̃cupiscentiã. facillime capi.
atq hisoe sp̃eb pulchrimis. qͣ apparent mancipari. hocq mͦ dis¬
solui. Sciatis autẽ hunc eundẽ nr̃m beatũ patrẽ. hoc idem

Expanded text:
ille Pater, qui lucidas naves habet diversoria et habitacula seu ille Pater, qui lucidas naves habet diversoria et habitacula seu magnitudines, pro insita sibi clementia fert opem, qua exuitur et liberatur ab impiis retinaculis et angustiis atque angoribus suae vitalis substantiae. Itaque invisibili suo nutu illas suas virtutes, quae in clarissima hac navi habentur, transfigurat, easque parere facit adversis potestatibus, quae in singulis coelorum tractibus ordinatae sunt. Quae quoniam ex utroque sexu masculorum ac feminarum consistunt, ideo praedictas virtutes partim specie puerorum investium parere jubet generi adverso feminarum, partim virginum lucidarum forma generi contrario masculorum: sciens eas omnes hostiles potestates, propter ingenitam sibi letalem et spurcissimam concupiscentiam facillime capi, atque iisdem speciebus pulcherrimis quae apparent mancipari, hocque modo dissolvi. Sciatis autem hunc eumdem nostrum beatum Patrem hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
sus solis & lunȩ & uirtutes lucis. uer̃ ã ꝑ electos suos:
hoc genus nefandissimi erroris. ꝗͣ sacrilegas & incredibiles
turpitudines eis suadeat. aẽ si ñ ꝑsuadeat. horribile ẽ dic̾e̾.
Dicunt enim uirtutes lucis transfigurari in masculos
pulchros. & opponi feminis gentis tenebrarũ. & easdem
rursus uirtutes lucis. trausfigurari in feminas pulchras.
& opponi masculis gentis tenebrarũ. ut ꝑ pulchritudinẽ
suã inflamment spurcissimã libidinẽ pͥncipũ tenebrar̃.
& eo mͦ uitalis substantia hoc ẽ dĩ natura quã dicunt in
eoꝵ corporib ligatam teneri. ex eoꝵ menbris ꝑ illam
c̃cupiscentiã relaxatis soluta fugiat. & suscepta uł pur¬
gata lib̾etur. Hoc infelices legunt. hoc dicunt. hoc au¬
diunt. hoc credunt. hoc in libro septimo thesauri eoꝵ
sic enim appellant scripturã quandã manichei ubi
istȩ blasphemiȩ conscriptȩ sunt: ita positũ ẽ. Cunc beatꝰ

Expanded text:
sum solis et lunae, et virtutes lucis, verum etiam per Electos suos: sum solis et lunae, et virtutes lucis, verum etiam per Electos suos: hoc genus nefandissimi erroris quam sacrilegas et incredibiles turpitudines eis suadeat, etiamsi non persuadeat, horribile est dicere. Dicunt enim virtutes lucis transfigurari in masculos pulchros, et opponi feminis gentis tenebrarum; et easdem rursus virtutes lucis transfigurari in feminas pulchras, et opponi masculis gentis tenebrarum; ut per pulchritudinem suam inflamment spurcissimam libidinem principum tenebrarum, et eo modo vitalis substantia, hoc est, Dei natura, quam dicunt in eorum corporibus ligatam teneri, ex eorum membris per ipsam concupiscentiam relaxatis, soluta fugiat, et suscepta vel purgata liberetur. Hoc infelices legunt, hoc dicunt, hoc audiunt, hoc credunt, hoc in libro septimo Thesauri eorum sic enim appellant scripturam quamdam Manichaei, ubi istae blasphemiae conscriptae sunt ita positum est: Tunc beatus