comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me sꝑat. mimine expectat. s ꝑmisam
conscĩam. diuinã fugit p̃sentiam. nec
deo q̃rit p̃sentari. dum ab eo timet cõ
iungit salus: unũ sensũ ht̃ qd̃ dicit in
mane. ⁊ qd̾ addit in tp̃r tͥbulatioĩs. Esto
dne brachiũ nr̃m ⁊ salus nr̃a. ut nos
libẽs amalo. ⁊ confirmes in bono. Si
tu fu̾is brachiũ nr̃m. si salus nr̃a. ab
hostib nos obpugnantib lib̾ãbim᷑. &
inconu̾satione bona sic̃ illi antiqͥ in

Expanded text:
me sperat, minime exspectat; sed per miseram me sperat, minime exspectat; sed per miseram conscientiam divinam fugit praesentiam. Nec Deo quaerit praesentari, dum ab eo timet condjunxit salus: et unum sensum habet quod dicit in mane, et quod addit in tempore tribulationis. Esto, Domine, brachium nostrum, et salus nostra, ut nos liberes a malo, et confirmes in bono. Si tu fueris brachium nostrum, si salus nostra, ab hostibus nos impugnantibus liberabimur, et in conversatione bona
Abbreviated transcription (Latin):
onis obseruare: St̃ qui multa pauꝑib
erogant. multa sc̃oꝵ loca sub obtentu
nichilominꝰ male uiuendo scelerib in¬
uoluunt. Isti frustra sua ꝓ deo tͥbuunt.
ꝗͣ du semetipsos aufert̃. Namsitua das
deo. te ipsũ diabolo: ñ est equa partici¬
o. Os hominẽ fec̃ & redemit.: ⁊ ideo de¬
bet cotũ hominẽ possidere ⁊ ab ipso
fructũ bone cogitationis. locutionis. ⁊
actionis colligere. ⁊ ꝓpt̾ea ñ debes dare
diabolo qd̾ debes deo. Quilibet gͦ pͣui
sicut cẽporalia bona xp̃o insiis m̃bris
student dare. sic semecipsos xp̃o. xp̃m
bent offerre.⁊ sic ciuitaseoꝵ duplici mu¬
ro muniet᷑. muro int̾iori ꝑdilectionẽ.
ext̾iori ꝑ oꝑationẽ. Si uͦ int̾iorem .i. dile¬
ctionẽ contingat deẽẽ. ext̾ior .i. oꝑatio.
hostiũ impetũ ñ ualet sustinere. Onẽ
miser̾ nr̃i. Miseret᷑ d̾s hoĩs. qñ hõiẽ
a malo libãt. ⁊ in bono confirmat.⁊
sica malolib̾ando: un bono confirmã¬

Expanded text:
onis observare? Sunt qui multa pauperibus onis observare? Sunt qui multa pauperibus erogant, multa sanctorum loca, sub obtentu nihilominus male vivendo sceleribus involvunt. Isti frustra sua pro Deo tribuunt, quandiu Deo semetipsos auferunt. Nam si tua das Deo, teipsum diabolo, non est aequa partitio. Deus hominem fecit et redemit et ideo debet totum hominem possidere, et ab ipso fructum bonae cogitationis, locutionis, et actionis colligere, et propterea non debes dare diabolo quod debes Deo. Quilibet ergo pravi, sicut temporalia bona Christo in suis membris student dare, sic semetipsos Christo, Chbent offerre; et sic civitas eorum, duplici muro munietur: muro interiori per dilectionem, exteriori per operationem. Si vero interiorem, id est dilectionem contingat dealet sustinere. Domine, miserere nostri. Miseretur Deus hominis, quando hominem a malo liberat, et in bono confirmat; et sic a malo liberando, et in bono confirman
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ueros diuini noĩs confessores in di¬
ure pacis uisione qͥescentes. ꝑmultas
temptationes agg̾ditur. ⁊ eos ꝑ quãli¬
bet culpam a securitate sue quietis:⁊
a statu rectitudims subu̾te̾ molit᷑. Erat̃
duo muri in ierłm. murꝰ suꝑior siue in¬
t̾ior. mnurꝰ infi̾or uel ext̾ior. Sic in spũ¬
ali conu̾satione fidelium. duo st̃ p̾cipu¬
a munim̃ta. qͣsi duo muri. dilectio. s.⁊
actio. dilectio murus int̾ior. actio murꝰ
ext̾ior. S nicħualet ad salutẽ murꝰ ex¬
t̾ior. nͥ int̾i̾or diligent̾ custodiat᷑. Qͥdnã¬
ꝙ ꝓ dest oꝑis exhibitio. si desit cordis di¬
lectio: Qͥd ualet panem esurientipor¬
rigere. potũ sitienti dare. hospitẽ colli¬
gere. nudũ oꝑire. infirmũ uisitare. ad
inclusum carcere ire. diu̾saꝵ orõnũ u̾ba
funde. laudib diuinis os aꝑire. missas
celebrare. quelibet sacram̃ta d̾i tractare.
⁊ eis cõmunicare. & q̃lib huiꝰmͦi fac̾e. si
negligas uel contenas mandatũ dilecti¬

Expanded text:
num veros divini nominis confessores in divinae pacis visione quiescentes per multas tentationes aggreditur, et eos per quamlibet culpam a securitate suae quietis, et a statu rectitudinis subvertere molitur. Erant duo muri in Jerusalem, murus superior sive interior, murus inferior vel exterior. Sic in spirituali conversatione fidelium duo sunt praecipua munimenta quasi duo muri, dilectio scilicet et actio: dilectio murus interior, actio murus exterior; sed nihil valet ad salutem murus exterior, nisi interior diligenter custodiatur. Quid namque prodest operis exhibitio, si desit cordis dilectio? Quid valet panem esurienti porrigere, potum sitienti dare, hospitem colligere, nudum operire, infirmum visitare, ad inclusum carcere ire, diversarum orationum verba fundere, laudibus divinis os aperire, missas celebrare, quaelibet sacramenta Dei tractare et eis communicare, et quaelibet hujusmodi facere, si negligas vel contemnas mandatum dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
pore tͥbulationis. ne diabolꝰ ciuitatẽ sc̃am.
ꝑtẽptõem frangat. fideles tuos ꝑ iniqͥta¬
ra mortis. Qmdui hõ uiuit. qͦdãmͦ in
nocte ẽ. qͥa ũ cognoscit multa q̃ pꝰ mor¬
tẽ cogniturus ẽ. Sic̃ namq dicit salomõ
sunt iusti atq sapientes. ⁊ oꝑa eoꝵ ĩ ma¬
nudeist̃: ⁊ tñ nescit homo utrũ amo

Expanded text:
tribulationis, ne diabolus civitatem sanctam per tentationem frangat, fideles tuos per iniquitara mortis. Quandiu homo vivit quodammodo in nocte est, quia non cognoscit multa, quae post mortem cogniturus est. Sicut namque dicit Salomon: Sunt justi, atque sapientes, et opera eorum in manu Dei sunt. Et tamen nescit homo u
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplicit̾ sic̃ lux septem dierũ. in die qua
plageeiꝰ sanau̾it. Uox dieu illuis reꝓbis
amara. tribulabit᷑ ibi fortis. Dies iredã¬
nandis erit dies illa. dies tͥbulationis &
angustie. diescalamitatis & miserie. di¬
es tenebraꝵ & caliginis. dies nebule et

Expanded text:
dierum, in die qua plagae ejus sanaverit . Vox dici illius reprobis amara, tribulabitur ibi fortis . Dies irae damnandis erit dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies ne
Abbreviated transcription (Latin):
dis distinguere qd mane dicit. siue tẽpꝰ
tͥbulationis. Primũ mane. siue tempꝰ
tͥbulatõis ẽ post discessũ noctis hodier¬
ne sollemnitatis. scd̃m pꝰ horam mortiᷤ
t̾ciũ pꝰ cursum scłi p̃sentis. S maneho¬
dierne festiuitatis. mane dnĩci natał.
qͦmͦ dici potest tempꝰtͥbulatiõĩs qñqͥdem¬
oĩb uideat᷑ eẽ tempꝰ exultois: S si subti¬

Expanded text:
guere quod dicit mane, sive tempus tribulationis. Primum mane sive tempus tribulationis est post discessum noctis hodiernae solemnitatis; secundum post horam mortis; tertium post cursum saeculi praesentis. Sed mane hodiernae festivitatis, mane Dominici natalis quomodo dici potest tempus tribulationis, cum omnibus videatur esse tempus exsultationis? Sed si subti
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram ꝓst̾nere. Onẽ esto brachiũ nr̃m
in hoc mane. salus nra intpr̃e tͥbulatõis.¬
dies uniu̾salis resurrectioĩs. Qͣmdui
nãq genꝰ humanũ in p̃senti scło demo¬
rat᷑. magna nocte ignorantie tegit᷑. Nõ¬
dum enim scire potest. qͣmdu mundꝰ
subsistat. uł qñ finem accipiat. Nondũ
nouit qui sint saluandi. qui damnan¬
di nec uidet p̃mia bonoꝵ nec penasma¬
loꝵ. nec concio sc̃ẽ eccłie contẽplatur ꝑ
spẽm qd̃ credit ꝑ fidem. nec adhuc ui¬
det rem. ad quam tendit ꝑ spem. S in
gen̾ali resurrectione recedente nocte
p̃sentis ignorantie. illucescet dies cogniti¬
onis ꝑfecte. qũ cong̾gatis omnib crea¬
turis rationalib dm̃ uidebit omnis
ocłs. qñ d̾s illuminabit absconditate¬

Expanded text:
terram prosternere. Domine, esto brachium nostrum terram prosternere. Domine, esto brachium nostrum in hoc mane, salus nostra in tempodies universalis resurrectionis. Quandiu namque genus humanum in praesenti saeculo demoratur, magna nocte ignorantiae tegitur. Nondum enim scire potest quandiu mundus subsistat, vel quando finem accipiat; nondum novit qui sint salvandi, qui damnandi; nec videt praemia bonorum, nec poenas malorum; nec concio sanctae Ecclesiae contemplatur per speciem quod credit per fidem; nec adhuc videt rem ad quam tendit per spem; sed in generali resurrectione recedente nocte praesentis ignorantiae illucescet dies cognitionis perfectae, quando, congregatis omnibus creaturis rationalibus, Deum videbit omnis oculus, quando Deus illuminabit abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
seruant᷑ incerta. co qd̾ uniu̾sa eque eue¬
mant iusto ⁊ iniusto. bono ⁊ malo. ĩmo¬
lanti uictumas ce sacrificia contemnen¬
ti. sicut bonꝰ sic ⁊ peccator. ut ꝑuirus ita
et ille qui uerũ degerat. ¶ item. Nescite
hõ finem suũ. s sic̃ pisces capiunt᷑ hamo.
sic homines capiunt᷑ in cp̃re malo cũ eis
suꝑuen̾it. E apłs paulus. Nichil mͥ conscꝰ
sum. s ñ in hociustificatꝰ sũ. Qui autẽ
udicat me dñs ẽ. Tegit᷑ gͦ hõ nocte ma¬
gne ignorantie. oĩb dieb uite sue. In
morte uͦ dies illi cognitionis oritur. qr re¬
cedente anima de corpore: ⁊ p̃miũ ⁊ m̃i¬
tum suũ simul. & clare contẽplat᷑. Inistsꝰ
diei matutino multũ ẽtimendũ huma¬
no sp̃ui. ne acrudeli sennacherib un¬
petat᷑. ⁊ ꝓ peccĩs suis ad t̾ram ultimã.
ad infernũ uidelicet abducat᷑. In morte
nãq solet diabolus miseram animam
cũ suis satellitib circũdare. ⁊ undiꝙ co¬
angustare.⁊ si licentia s̃ detur ad istã

Expanded text:
 incerta, eo quod universa aeque eveniant justo et injusto, bono et malo, immolanti victimas, et sacrificia contemnenti. Sicut bonus sic et peccator, ut perjurus, ita et ille, qui verum dejerat . Et item: Nescit homo finem suum; sed sicut pisces capiuntur hamo, sic homines capiuntur in tempore malo, cum eisPaulus: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum. Qui autem judicat me, Dominus est . Tegitur ergo homo, nocte magnae ignorantiae omnibus diebus vitae suae. In morte vero dies illi cognitionis oritur, quia recedente anima de corpore et praemium et meritum suum simul et clare contemplatur. In istius diei matutino multum est timendum humano spiritui, ne a crudeli Sennacherib impetatur, et pro peccatis suis ad terram ultimam, ad infernum videlicet abducatur. In morte namque solet diabolus miseram animam cum suis satellitibus circumdare, et undique coangustare, et si licentia sibi detur, ad istam
Abbreviated transcription (Latin):
tius. sñ cuiꝰ suffragio. nec bonũ possu¬
mus habere. nec malũ ualemꝰ euade̾.
nec conseqͥ iusticiã uł głam nec cul¬
pam uitare: uł penam. ipse iugit̾a no¬
bis ẽ exorandus. ipse iugit̾ reclaman¬
dus. ut ipsius suffragante gr̃a:ia ma
lo lib̾emur. ⁊ in bono confirmem᷑. Le¬
gunꝰ in u̾bis ysaie ppħe. qd̃ ipse ysaias
ꝓppło uidaico. exigentib pecc̃is asen¬
nacherib intͣ muros irłm obsesso ora¬
uerit dicens. Dñe misere̾ nr̃i te enĩ
expectauimꝰ estobrachiũ nr̃m inma

Expanded text:
tius, sine cujus suffragio nec bonum possumus habere, nec malum valemus evadere, nec consequi justitiam vel gloriam, nec culpam vitare nec poenam; ipse jugiter a nobis est exorandus, ipse jugiter reclamandus, ut ipsius suffragante gratia et a malo liberemur, et in bono confirmemur. Legimus in verbis Isaiae prophetae quod ipse Isaias pro populo Judaico, exigentibus peccatis, a Sennacherib intra muros Jerusalem obsesso oravit dicens: Domine, miserere nostri; te enim exspectavimus; esto brachium nostrum in ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽtͥbulõis. quia tẽpꝰ cẽptatoĩs. dũ diabo¬
lus ꝑspectacła uanitatis ⁊ suꝑfluitatẽ
cõmestionis. ⁊ potõnis. ⁊ multiplicis dis¬
solutionis. multis cendit laq̃os p̃cipita¬
tionis. Qͣnto gͥ diabolus in dieb sollẽ¬
nib instantiꝰ querit occasionẽ. ⁊ leuius
inuenit temptandi facultatẽ. tanto qͥs¬
q ad resistendũ debet semetipsũ p̃pa¬
rare cautiorem ⁊ fortiorẽ. ne cũ filii dei
cong̾gati fuint in unũ. suꝑueniens
sathan. aliquẽ eoꝵ ꝑ culpam corrum¬
pat. ⁊ filium damnationis faciat. Quẽ¬
admodũ gͦ diximꝰ. qñ ẽ temp festiu¬

Expanded text:
tempus tentationis, dum diabolus per spectacula vanitatis; et superfluitatem comestionis et potationis et multiplicis dissolutionis multis tendit laqueos praecipitationis. Quanto igitur diabolus in diebus solemnibus instantius quaerit occasionem, et facilius invenit tentandi facultatem, tanto quisque ad resistendum debet semetipsum praeparare cautiorem et fortiorem, ne cum filii Dei congregati fuerint in unum, superveniens Satan aliquem eorum per culpam corrumpat, et filium damnationis faciat. Quemadmodum ergo diximus, quando est tempus festiv
Abbreviated transcription (Latin):
aggrederetur. ⁊ sic ciuitas caꝑetur. Popłs
uidaicus in ierłm constitutꝰ. electoꝵsig¬
nificat ppłm in diuine pacis uisione
collocatum. Sennacherib ce eiꝰ ex̾citus.
ppło dei dirus inimicꝰ. diabolum desig¬
nat. multitudinẽq demonũ. ac pͣuoꝵ
hominũ Uenit sennacheribcũ ex̾citu
suo: ⁊ uideos inierłm consistentes expu

Expanded text:
itas caperetur. Populus Judaicus in Jerusalem constitutus electorum significat populum in divinae pacis visione collocatum. Sennacherib et ejus exercitus, populo Dei dirus inimicus, diabolum designat, multitudinemque daemonum ac pravorum hominum. Venit Sennacherib cum exercitu suo, et Judaeos in Jerusalem consistentes
Abbreviated transcription (Latin):
Paries australis. iudeos insinuat ab an¬
tiquo diuine radiis cognitionis illustra¬
cos. paries septenitͥonalis. gentile acla¬
ritate diuine cognitionis ab inicio lon¬
ge remotos. Istierant ꝑfidem clari
&e calidi: illi ꝑ infidelitatẽ obscuri ⁊
frigidi. Tabernacłm igit᷑ eccł̃ia. singłe
tabule singłe anime. bases fides. decẽ
cortine. scĩ decalogum cõplentes. Un¬
decim saga. iusti de tͣnsgressione legis
penitentie satisfactionẽ exhibentes.
ansule uirtutes. Circuli rotundi. et̾ ne
ron xp̃c. beseleel. & oliab doctores
⁊ p̃dicatores. In constructionẽ huiꝰ ta¬
bernacłi debemꝰ offerre aurũ ꝑsa
pientiã. argentũ ꝑ eloq̃ntiã. es ꝑ p̃di¬

Expanded text:
rs australis, Judaeos significat ab antiquo radiis divinae cognitionis illustratos. Pars septentrionalis, gentiles a claritate divinae cognitionis ab initio longe remotos. Illi erant per fidem clari et calidi; isti per infidelitatem, obscuri et frigidi. Tabernaculum igitur, Ecclesia; singulae tabulae, singulae animae; bases, fides; decem cortinae, sancti Decalogum complentes. Undecim saga, justi de transgressione legis poenitentiae satisfactionem exhibentes. Ansulae, virtutes; circuli rotundi, aeternaron, Christus; Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores. In constructione hujus tabernaculi debemus offerre aurum per sapientiam; argentum per eloquentiam; aes per praedi
Abbreviated transcription (Latin):
abernacłm significat ctione tab̾¬
eccłam: tabule designant nacł. ix¬
animas. q̃ bene de lignis sechim esse
dicunt᷑: quia anime & immortales
sunt ꝑ naturam. & in corruptibiles
fiunt ꝑ gr̃am. Bases argentee fidẽ
data consistit. Que bases ideo ñ incõ¬
uenient̾ płes sunt: quia unicuiq distͥ¬
buit ds̃ suam m̃suram fidei. Alius ha¬
bet fidem cognitione et affectu magnã.
Alius cognitione & affectu paruã. Aliꝰ
cognitione magnã & affectu paruam.
Alius cognitione paruã. ⁊ affectu ma¬
gnã. Due bases singłis cabulis subpo¬
nebant᷑. quia fides in duob constat. co¬
gnitione &e affectu. uel quia d̾m credi¬
mꝰ eẽ creatorem uniu̾soꝵ & redempto¬
rem electoꝵ. In constructione huiꝰ ta¬
bernacłi offerre debemꝰ aurũ. argen¬

Expanded text:
abernaculum significat Ecclesiam. Tabulae designant animas. Quae bene de lignis Sethim esse dicuntur, quia animae sunt, et immortales per naturam, et incorruptibiles per gratiam. Bases argenteae fidem data consistit. Quae bases ideo non convenienter plures sunt, quia unicuique distribuit Deus secundum mensuram fidei. Alius habet fidem et cognitione et affectu magnam; alius cognitione et affectu parvam; alius cognitione magalius cognitione parvam, et affectu magnam. Duae bases singulis tabulis supponebantur, quia fides in duobus consistit, cognitione et affectu; vel quia Deum credimus esse Creatorem universorum, et Redemptorem electorum. In constructione tabernaculi hujus offerre debemus aurum, argen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in cordib sc̃oꝵ flagrascit. Que bene coc¬
cus bistinctꝰ dicit᷑. quia ꝑ duplicẽ dilecti¬
onẽ dei uidelicet et ꝓximi coloratur.
bissus qr candet. castitatem designat.
gentes. Ligna sechim uiros in fide fir¬
mos. Oleum quia cetos liquores excellit.
mi scd̃iam sig̾cat. que alias iurtutes p̃¬
me redolentiã figant. Unguentũ dul¬
cedinem. & pinguedinẽ siue suauitatẽ
p̃tendit int̾nam. Lapides p̃ciosi ꝓpt̾
suũ fulgorẽ. miracłoꝵ sigc̾ant oꝑatio¬
gnant qͥ post tͣnsgressionẽ legis asꝑam
agunt penitentiã Undenariꝰ nãq qͥ
denariũ tͣns gredit᷑. sig̾cat decalogi tͣns¬
gͥssionẽ. & saga quia sunt asꝑa. peniñ¬
tie designant asꝑitatẽ. Anfule qͥl cort¬
ne copulabant᷑. uirtutes st̃ scõꝵ quib
ipsi sibi coniungunt᷑. Circuli aurei. ꝑpe¬
cuũ fulgorem futẽ retͥbutionis insinu¬

Expanded text:
ae in cordibus sanctorum flagrascit. Qui coccus bis tinctus dicitur, quia per duplicem dilectionem, Dei videlicet et proximi coloratur. Byssus, quia candet, castitatem significat. gentes; ligna Sethim, viros in fide firmos. Oleum, quia caeteros liquores excellit, misericordiam designat, quae alias virtutes anmae redolentiam significant. Unguentum, dulcedinem et pinguedinem, sive suavitatem praetendit internam. Lapides pretiosi propter suum fulgorem, miraculorum significant operatiognificant, qui pro transgressione legis, asperam agunt poenitentiam. Undenarius namque, qui denarium transgreditur, significat Decalogi transgressionem; et quia saga sunt aspera, poenitentiae asperitatem. Ansulae, quibus cortinae copulabantur, virtutes sunt sanctorum quibus ipsi conjunguntur. Circuli aurei, perpetuum fulgorem futurae retributionis insinu
Abbreviated transcription (Latin):
designat humanũ. ꝑ culpam origi¬
nalem. ab omni bona actione mi
peditum. Quius manum dñs sana¬
uit.dum ei grãm bene oꝑandido¬
nauit. Quasi enim manum aridã
extendit. dum amissi bomoꝑis faci¬
endi munꝰ accepit. Alit̾ homo iste
sig̾cat auaros. qui nolentes dareuo¬
lunt acciꝑe. Quib dicitur ut manũ
extendant. ut qui furabatur iã non
furetur. magis autem laboret ope

Expanded text:
designat genus humanum per culpam originalem ab omni actione bona impeditum. Cujus manum Dominus sanavit, dum ei gratiam bene operandi tribuit. Quasi enim manum aridam extendit, dum amissum boni operis munus accepit. Aliter. Homo iste significat avaros qui, nolentes dare, volunt accipere. Quibus dicitur, ut extendant manum, ut qui furatur, jam non furetur ; magis
Abbreviated transcription (Latin):
Renus. in germania. Rodanꝰ. arar.
mosa. sequana. ligeris. in gallia. Hy¬
berus. in hyspania. Mineus in gali¬
cia. tagus & bagrada in carthagine.
ab austro ad aquilonẽ sunt. taꝓbane.
tile. argira. crisa. In occcano septen¬
trionali ab oriente ad occidentem:
insula phanesioꝵ. albatia. biꝑborea.
apolitana. gangania. glosoaria. no¬
rimanna. orcades. tile. scotia. brit¬
tannia. hybernia. In occeano occiden¬
tali fortunate. hespidum. gorgades
In occeano australi. gauleum. ictiosagoꝵ.
adamus. coneus. malicus. In eo mari
quod diuidit affricam &e euroꝑam ab

Expanded text:
Rhenus in Germania. Rhodanus, Arar, Rhenus in Germania. Rhodanus, Arar, Mosa, Sequana, Ligeris in Gallia. Hiberus in Hispania. Mineus in Gallicia. Tagus et Bagrada in Carthagine ab austro ad aquilonem sunt Taprobane, Tyle, Argyria, Chrysa. In oceano Septentrionali ab oriente in occidentem insula Phanesiorum, Albatia, Hyperborea, Apolitana, Gangania, Glossaria, Northmannia, Orcades, Tyle, Scotia, Brittania, Hybernia. In oceano Occidentali Fortunatae Hesperidum Gorgades. In oceano Australi Gauleum, Ichthyophagorum, Adamus, Coneus, Malicus. In eo mari, quod dividit Europam et Africam ab
Abbreviated transcription (Latin):
parcoatras. In cilicia: caurus. In borea:
riphei montes. In phenicia: libanus.
In arabia: niseui. In deserto arabie:
mons phaga. mons scorpion. mons
syna. mons hor. mons abarim. In
ylumea:. mons seyr. In uidea: mons
hermon: carmelus. mons gel boe. In
thessalia olimpus. pindus. ossa. In pho¬
cida: parnasus. In macedonia: athos.
In sicilia: echna. In italia: apenninꝰ.
alpes. Int̾ galliam & italiam licaban¬
cus. Inter aquitanam & hispaniam.
pyreneus. In hyspania: solurius.
calpes. In affrica: athlas. De flumim
Indus ab occidente eius. In
partia araris. Bactrus. in bactria. Ty¬
gris. int̾ assyriam & mesopotamiam.
Euphrates. inter mosopotamiam &
syriam. Nilus in egypto. Iordanis in iu¬
dea. Cignus. in cilicia. Aranxes. in ar¬
menia. Thanais. in inferiori scitia.
Pantolus. & hermus. & meander. in
minori asia. Hebrus intracia. & euro¬
tas. in thessalia. Inacus. in achaia. Pa¬
dus & tyberis. in ytalia. Danubuiꝰ &

Expanded text:
Parcoatras, in Cilicia Taurus, in Borea Parcoatras, in Cilicia Taurus, in Borea Riphaei montes, in Phoenicia Libanus, in Arabia Nyseus, in deserto Arabiae mons Phasga, mons Scorpion, mons Sina, mons Hor, mons Abarim. In Idumaea mons Seur, in Judaea mons Hermon, Carmelus, Gelboe. In Thessalia Olympus, Pindus, Ossa. In Phocide Parnassus. In Macedonia Athos. In Sicilia Aethna. In Italia Apenninus, et Alpes. Inter Galliam et Italiam, Licabantus. Inter Aquitaniam et Hispaniam, Pyrenaeus. In Hispania Solurius, Calpe. In Africa Atlas. CAP. VI. Indus ab occidente ejus. In Parthia Tigris. Bactrus in Bactria. Tigris item inter Assyriam et Mesopotamiam. Euphrates inter Mesopotamiam et Syriam. Nilus in Aegypto, Jordanis in Judaea. Cygnus in Cilicia. Araxes in Armenia. Timaus in inferiori Scythia. Pactolus, et Hermus, et Meander in minori Asia. Hebrus in Thracia, et Eurotas in Thessalia. Inacus in Achaia. Padus et Tiberis in Italia. Danubius et
Abbreviated transcription (Latin):
Habet albeston lapidem qui semel
accensus nunqͣm extinguit᷑: habet
et candidas merulas. Hellada. ab hel¬
lana regedicta est. In ipsa fuit athena
ciuitas: philosophoꝵ nutͥx. Thessalia.
a thessalo rege dicta est. In hac inuentꝰ
ẽ usus domandoꝵ equoꝵ. Achaia ab
Post cransmisso sinu dalmatico. inter
alpes ⁊ mare medit̾raneũ st̃ campa¬
nia. apulia. tuscia. calabria. liguria.
italia ᷤ & latium. umbria. Porro ita¬
lia ab italo rege uocata ẽ: terra om¬
nib in reb pulcherrima. soli fercilita¬
te. soli ubertate gratissima. Gignit
geminas. sertitem. ligurium. corau¬
lium. boam serpentem. liacem ferã.
diomedias aues. Int̾ alpes cocias et
montem apenninũ est longobardia.
ualeria. Int̾ tirrenum sinum ⁊ mon¬
tes pyrencos ẽ ꝓuincia. de montib
ratadaquilonem samara. In scitia un¬
manꝰ caucasus. parapamsades. taurus.
oscobates partau. memarmoli. ariobar¬
canes. acroceraunꝰ caucasus. In armenia:

Expanded text:
habet albestum lapidem, qui semel habet albestum lapidem, qui semel accensus nunquam exstinguitur, habet et candidas merulas. Hellada ab Hellene rege dicta est. In ipsa fuerunt Athenae civitas, philosophorum nutrix. Thessalia a Thessalo rege dicta est. In hac inventus est usus domandorum equorum. Achaia ab Corinthus. Post transmisso sinu Dalmatico inter Alpes et mare Mediterraneum, sunt Campania, Apulia, Tuscia, Calabria, Liguria, Italia quae et Latium, Umbria. Porro Italia ab Italo rege vocata est, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate seu ubertate gratissima, gignit gemmas, sertitem, ligurium, corallium, boam serpentem, lyncem feram, diomedias aves. Inter Alpes coccias et montem Apenninum est Longobardia, Valeria. Inter Thyrrenum sinum et montes Pyrenaeos est provincia. CAP. ra, ad aquilonem Samara. In Scythia Imaus, Caucasus, Parapamsades, Taurus, Oscabares, Parcan, Memarmoli, Ariobarzanes, Acroceraunus, Caucasus. In Armenia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ fecunditatem gignendoꝵ po¬
płoꝵ. Gignit aues ercinias. quaꝵ
penne nocte lucent: uisuntes feraᷤ
cristallum lapidem. Alemannia.
gleba uberi: ad usum animaliũ ẽ
apta. Gallia a candore ppłi mincu¬
pata est. Hanc ab oriente iuga al¬
pium cuentur: ab occidente occea¬
nus includit: a meridie p̃rupta py
ta atq germania.Aquitania ab
obliquis aquis ligeris nom̃ habet.
Hyspania ab hybero flumine pͥus
hyberia. deinde ab hyspalo rege
hyspania dicta ẽ: terra omnũ fru¬
gum generib ditissima geminarũ
metalloꝵ copus plena. Int̾ danubi¬
um & mare mediterraneum sub
eusino & hellesponto sunt mesia.
histria. tracia. macedonia. et sub
macedonia ab aquilone ad austrũ
archadia. hellada. thessalia. achaia.
Mesia dicitur a messium ꝓuentu
hystria ab hystro: idest damibio.
Tracie. tiras filius iaphet nom̃ dedis¬
se ꝑhibetar. Macedonia a macedone
dicta est: patria alexandri magni.
Archadia. olim sycionia uocabatur.

Expanded text:
propter fecunditatem gignendorum popropter fecunditatem gignendorum populorum. Gignit etiam aves hercinias, quarum pennae nocte lucent, bisontes feras, crystallum lapidem. Alemania gleba uberi, ad usum animalium est apta. Gallia a candore populi nuncupata est. Hanc ab oriente juga Alpium tuentur, ab occidente Oceanus includit. A meridie praerupta mta, atque Germaniam. Aquitania ab obliquis aquis Ligeris nomen habet. Hispania, ab Hibero flumine prius Hiberia, deinde ab Hispalo rege Hispania dicta est, terra omnium frugum generibus ditissima, gemmarum, metallorumque copiis plena. Inter Danubium et mare Mediterraneum sub Euxino et Hellesponto sunt Mesia, Histria, Macedonia, et sub Macedonia ab aquilone ad austrum, Arcadia, Hellada, Thessalia, Achaia. Mesia dicitur a messium perventu. Histria ab Histro, id est, Danubio. Thraciae Thyras filius Japhet nomen dedisse perhibetur. Macedonia a Macedone dicta est, patria Alexandri Magni. Arcadia olim Syciona vocabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ab oriente ad occidentem por¬
riguntur sic. Ethiopes. nadabares. ga¬
ramantes. libia cirenensis. tripolita¬
na. futensis ⁊ eugis. getulia. numi¬
dia. tingitania. mauritania. Syrces
autem a mari medit̾raneo exeun¬
tes usq ad occeanum athalanticũ
in obliquũ ductumporrecte: diuidt̃
⁊eugim. numidiam: ⁊ mauritaniã.
uocantur. Garamantes quoq: a
garama opido nommnantur. Libia
cirenensis: a cirene ciuitate dicta ẽ.
Tripolitana quoq a trib ciuitatib
suis. Fuchensis quoq: a futh putat᷑
cognominata. Porro in ⁊eugi ẽ car¬
thago. Getulia ut fertur piscatores
ñ habet. Numidia. ab incolis passi
uagantib nom̃ trahit. Nam lingua
eoꝵ: numide incerte sedes uocant᷑.
T̃ingitania. a tingi metropoli nom̃
habet. Mauritania: a mauron qd̾
porrecte. Scite inferiores. daci. go¬
thi. alani. gepidi. rugi. burgari. hu¬
ni uel hungari. nores. sclaui. ger¬
mania. alemannia. gallia. aquita¬
nia. hispania. Germama dicta est.

Expanded text:
Oriente ad Occidentem porriguntur sic: Aethiopes, Nadaberes, Garamantes, Lybia Cyrenensis, Tripolitana, Futhensis, Zeugis, Getulia, Numidia, Tingitania, Mauritania. Syrtes autem a mari Mediterraneo exeuntes usque ad oceanum Atlanticum in obliquum ductum porrectae dividunt Zeugin, Numidiam, et Mauritaniam vocantur. Garamantes quoque a Garamo oppido nominantur. Lybia Cyrenensis a Cyrene civitate dicta est. Tripolitana a tribus civitatibus suis. Futhensis autem a Futla putatur cognominata. Porro in Zeugi est Carthago, Getulia, ut fertur, piscatores non habet: Numidia ab incolis per pascua vagantibus nemen trahit. Nam lingua eorum Numidae incertae sedes vocantur. Tingitania a Tingi metropoli nomen habet. Mauritania a mauro, quod porrectae. Scythae inferiores, Daci, Gothi, Alani, Gepidae, Rugi, Bulgari, Unni, vel Hungari, Nores, Sclavi, Germania, Alemania, Gallia, Aquitania, Hispania. Germania dicta est
Abbreviated transcription (Latin):
morib ꝓb imꝑator creatus: go¬
thos iam ꝑ annos .xu. illiricum mace¬
doniã ꝙ uastantes magna strage cohereust
Unde illi in curia clipeus aureus. &
statua simul equestris ererta est. his
dieb paulus quidam hereticus indig¬
na de xp̃o sentiens p̃dicabat eũ homi¬
nem cõmunis nature fuisse: & de t̾ra
inicium sumpsisse. Uerum claudio im¬
ꝑatore defuncto. qͥntillius fr̃ eius ab
exercitu ẽ electus. ⁊ in solio sublimatꝰ.
sed septimo die imꝑii sui int̾fectus oc¬
cubuit. De aurelio. xx.

Expanded text:
obus, imperator creatus, Gothos, jam per annos quindecim Illyricum Macedoniamque vastantes, magna strage coercuit. Unde illi in curia clypeus aureus, et statua simul equestris erecta est. His diebus Paulus quidam haereticus indigna de Christo sentiens praedicabat eum hominem communis naturae fuisse, et de terra initium sumpsisse. Verum Claudio imperatore defuncto, Quintilius frater ejus ab exercitu est electus, et in solio sublimatus, sed septimo die imperii sui interfectus occubuit. CAP. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus. & de placido turbulentꝰ fac¬
uenit ad ꝓpħam. a quo unctꝰ ẽ. sigc̾at
qd̾ iudei stulticiã carnalis sensꝰ seq̃n¬
tes ꝑ errores deuios luxum mundi ꝑqͥ¬
rt̃. Asinꝰ enĩ brutũ & luxuriosũ animal
gni gubernacłm ꝓmittit᷑. in qͥb ad cẽpꝰ.
sr̃s suos de manu hostiũ eripent. Qd̃¬
samuel saulem in excelsũ ducit. & refe
scientia sp̃uali refectꝰ in culmine iurtu¬
tũ consistat. nec relabaturad uicia. Tu¬
lit samuel lenticulam olei. Lenticula
uas fictile qͣdrangulũ: in lat̾e habens
foramina. ꝑ qd̾ fragilitas regni designat᷑.

Expanded text:
parvulus, et de placido turbulentus effecvenit ad prophetam a quo unctus est, significat quod Judaei stultitiam carnalis sensus sequentes, per errores devios luxum mundi perquirunt; asinus enim brutum et luxuriosum animal gni gubernaculum promittitur, in quibus ad tempus fratres suos de manu hostium eriperent. Samuel Saulem in excelsum duxit, refectiscientia spirituali refectus, in culmine virtutum consistat, nec relabatur ad vilit Samuel lenticulam olei. Lenticula, vas fictile quadrangulum habens foramen, per quod fragilitas regni designat
Abbreviated transcription (Latin):
elem in ramata. dixert̃q ei. Eoce tu semui¬
isti ⁊ filii tui ñ ambulant inuns tuis.
Consticue nob̾ regem ut uidicet nos:
sicut & uniu̾se habent nationes. Ex e
a filii uirigemini. fortis robore. & erat
ei filiꝰ uocabulo saul. Pierant asinecis
patͥs saul. & dix̃ cis ad saul filiũ suum.
Colle tecũ unũ de pueris. & consurgens ua¬
lem. &e introduxit eũ samuel in criclini¬
um. & dedit ei locũ. int̾ eos qui fuerant¬
& recederet. tulit samuel lenticulã olei.
et unxit cũ in regem. Saul qui offenso
do factꝰ ẽ rex suꝑ isrł. udeos significat.
Sicut enĩ ipsedurus & suꝑb. & rigidus

Expanded text:
elem in Ramatha, dixeruntque ei: Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis: constitue nobis regem, ut judicet nos, sicut et universae habent nationes . Et ea, filii vir Jemini, fortis robore. Et erat ei filius vocabulo Saul. Perierant asinae Cis, patris Saul; et dixit Cis ad Saul filium suum: Tolle tecum unum de pueris; et consurgens valem, et introduxit eum Samuel in triclinium et dedit ei locum inter eos, qui fuerant Et tulit Samuel lenticulam olei; et unxit eum in regem . Saul, qui offenso Deo factus est rex super Israel, Judaeos significat. Sicut enim ipse durus, et superbus, et rigidus
Abbreviated transcription (Latin):
samariã. & obsedit eam. Et ecce ꝓpħa u¬
nus dixit ad achab. Multitudinẽ hanc
tradam in manũ tuã. Et ait achab. ꝑquẽ.
Dix̃q ei. ꝑpedisse quos pͥncipũ ꝓura¬
ciarũ. Benadabsigc̾at diabolũ quidi¬
u̾sos ex̾citꝰ malignoꝵ spĩum ad subu̾¬
tendũ ppłm dei contͣhit. s pͥueros pͥn¬
cipũ isrł iuncit᷑ .i. ꝑbonos auditores
doctoꝵ. quia cũ quodaure audiunt. fac¬
tis complent: antiquus hostis in fugã
u̾titur. omnisq suus ex̾citꝰ a militib
gemina caritate conseruant. hi apti
militie sũmi regis ẽẽ cõꝓbant᷑. fugit
benadab rex syrie in equo cũ eqͥtibus.
Benadab .i. diabolꝰ pͥnceps iniquoꝵ qͦꝵ
ocłi sublimes st̃. in equosue suꝑbie ꝯfi
ẽ caput suꝑ om̃s filios suꝑbie. ab ex̾ci¬
nequicias spũales obruit. humani gñi

Expanded text:
Samariam, et obsedit eam. Et ecce propheta unus dixit ad Achab: Multitudinem hanc tradam in manum tuam. Et ait Achab: Per quem? dixitque ei-Per pedissequos principum provinciarum . Benadab significat diabolum, qui diversos exercitus malignorum spirituum, ad subvertendum populum Dei contrahit, sed per pcitur, id est, per bonos auditores doctorum, quia quod auribus audiunt, factis implent. Antiquus hostis in fugam vertitur, omnisque suus exercitus a militibus gemina charitate conservant, hi apti militiae summi regis esse comprobantur. Benadab rex Syriae cum equitibus. Benadab, id est diabolus, princeps iniquorum quorum oculi sublimes sunt: in equo superbiest caput super omnes filios superbiae, ab exercinequitias spirituales obruit humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
uixert̃ ei. Dii montiũ st̃ dii isrł id̾o
suꝑauert̃ nos. s melius ẽ ut pugnemꝰ
contͣ eos in campestrib ⁊ obtinebimꝰ
uno modo uincitur. alio statimum¬
siin sp̃ualib uincunt᷑. in corporalibus
bellũ parant. satagentes ut animaᷤ de
suꝑnis ad uma p̃cipitent. quo facilius
uincant.Si uidi̾nt celestia desid̾are.
t̾rena ad amandũ ingerunt. Si ꝓsꝑita¬
te concessa deo gr̃e agant᷑. student ut
ꝑ adu̾sa frangant᷑. S sic̃ syri ita de¬
mones ubise suꝑare ⁊ fidebant. ibi suꝑa¬

Expanded text:
ixerunt ei: Dii montium sunt dii Israel; ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus, et obtinebimus uno modo vincitur, alio statim vin spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum parant, satagentes ut animas de supernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum ingerunt. Si prosperitate concessa Deo gratiae agentur, student ut per adversa frangantur. Sed sicut Syri, ita daemones ubi se superare confidebant, ibi supera
Abbreviated transcription (Latin):
sauciati ilico & uuln̾ati in medio p̃lio
corruert̃. Sic & xp̃iani deflent eos qͥ re¬
pugnantes demonib in lubrico scłi
labunt᷑. Gelboe namq montes lubri¬
ci int̾p̃tant᷑. spem recuꝑationis omit¬
tentes ꝓpͥo mucrone desꝑationis seip

Expanded text:
sauciati illico et vulnerati in medio praelio corruerunt. Sic et Christiani deflent eos qui, repugnantes daemonibus, in lubrico saeculi labuntur. Gelboe namque montes lubrici interpretantur. Et spem recuperationis omittentes, proprio mucrone desperationis seip
Abbreviated transcription (Latin):
liniam̃tarem dim̃sionem animo im¬
pressa. Omnis autem forma uisibi
ut grex. popłs: alia continua q̃ magi¬
nitudo appellatur. ut arbor. lapis.
Rursum multitudo. alia discreta ꝑ
se ut duo. tria. qͣtuor: alia discreta
ad aliquid ut sesqualterũ. sesquiter¬
cium. Magnitudo aliaim mobilis.
ut spera t̾re: alia mobilis. ut sperafir¬
mam̃ti. Multitudo discreta ꝑ se ma¬
teria ẽ arithietice: multitudo dis¬
creta ad aliquid. mat̾ia ẽ musice. Ma¬
gnitudo ĩmobilis. mat̾ia ẽ geometͥe:
mathematice. Arithinetica.
musica. geometria. astronomia. A¬
astronomia de motu. Elem̃tum a¬
rithinetice ẽ unitas: elem̃tum mu¬
sice ẽ unisonum: elem̃tum geome¬
trie ẽ punctum: elem̃tum astrono¬
mie ẽ instans. Arichinetica ẽ nuõꝵ
scientia÷ musica ẽ plurium dissimi¬
lium in unum redactoꝵ concordia.
Geꝯmetria ẽ. disciplina magnitudi¬
nis immobilis. Formarumq descͥptio
contemplatiua. ꝑ qũa umuscuiusꝙ

Expanded text:
lineamentarem dimensionem animo imlineamentarem dimensionem animo impressa. Omnis autem forma visibilut grex, populus; aut contigua, quae magnitudo dicitur, ut arbor, lapis. Rursum multitudinis, alia est discreta per se, ut duo, tria, quatuor; alia distracta ad aliquid, ut sesquialterum, sesquitertium. Magnitudinis alia est immobilis, ut sphaera terrae; alia mobilis, ut sphaera firmamenti. Multitudo discreta per se materia est arithmeticae. Multitudo discreta ad aliquid materia est musicae. Magnitudo immobilis materia est geometriae. mathematicae: arithmetica, musica, geometria, astronomia. Aastronomia de astrorum motu. Elementum arithmeticae est unitas. Elementum musicae est unisonum. Elementum geometriae est punctum. Elementum astronomiae est instans. Arithmetica est numerorum scientia. Musica est plurium sonorum dissimilium in unum redactorum concordia. Geometria est disciplina magnitudinis immobilis, formarumque descriptio contemplativa, per quam uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
intheologiam. phisicam. mathe¬
maticam. Alit̾. Theorica diuidit᷑ in in¬
tellectibilem. phisiologiam. intelligi¬
bilem. Alit̃. Theorica diuiditur in di¬
uinalem. naturalem. doctrinalem.
Eadem namq ẽ theologia. intellec¬
tibilis. diuinalis. Eadem ẽ phisica.
phisiologia. naturalis. Eadem ẽ ma¬
thematica. intelligibilis doctrinalis.
Theologia tractat de inuisibilib in¬
uisibilium essentus ⁊ phisicatractat
de inuisibilib uisibilium causis: ma¬
thematica tractat de uisibilib uisibi¬
lum formis. Theologia ẽ quando
aut ineffabilem dei nat᷑am. aut spi¬
rituales creaturas ex aliqua parte.
ꝓfundissima qͣlitate disserimꝰ. Phi¬
sica ẽ q̃ causas rerũ ex suis effectib et
effectus ex causis dep̃hendit: unde
tremor t̾ris. qua ui maria alta cu¬
mescunt: herbarum uires animos
irasq ferarum: omne genꝰ fruticũ.
matica est: que abstractã: conside¬
rat qͣntitatẽ. Abstracta autẽ qͣntitas ni¬
chilẽ aliud qm forma inisibilis. scd̃m

Expanded text:
theologiam, physicam et mathematicam. Aliter theorica dividitur in intellectibilem, physiologiam, intelligibilem. Aliter theorica dividitur in divinalem, naturalem, doctrinalem. Eadem namque est theologia, intellectibilis et divinalis. Eadem est physica, physiologia naturalis. Eadem est mathematica, intelligibilis, doctrinalis. Theologia tractat de invisibilibus invisibilium essentiis. Physica tractat de invisibilibus visibilium causis. Mathematica tractat de visibilibus visibilium formis. Theologia est, quando aut ineffabilem Dei naturam, aut spirituales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate disserimus. Physica est, quae causas rerum ex suis effectibus, et effectus ex causis deprehendit. Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescunt. Herbarum ac lapidum vires, irasque ferarum. Omne genus nantum, matica est, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta autem quantitas nihil est aliud quam forma visibilis secundum
Abbreviated transcription (Latin):
elati. squamis uet̾is hoĩs hispidi. ceno car¬
nalis delectationis polluti. a luce ueriso¬
lis alieni. reti beati petri. uł eius uicẽ agñ¬
tium de fluctib mundanis educti in sc̃am¬
irłm .i. eccłiam squamis peccõꝵ detracoᷤ
inducti. St̃ tam̃ quidam qui ad similitudi¬
nem anguillarũ pelle uet̾is hoĩs se stͥngen¬
tes. luto uicioꝵ inh̾entes. uł sepe. uł semꝑ
rete dñicũ effugiunt. ⁊ sursum ad lucem
ueritatis ñ ueniunt. ut ibi mortificent᷑.
sibi uiuficent᷑. ⁊ uiuant dõ. Porta uetꝰ ca¬
abincio. ꝑ hanc portã intͣnt qui sede a¬
more scłi tͣnsferunt ad amorem dei. ꝑ
hanc intrauit beata maria magdalene.
que pꝰ tot & canta carnis scandala. facta
ẽ ex lebete fiala. de uase contumelie in uaᷤ
tͣnslata głe. Porta uallis que erat contra
uallem iosaphat. sig̾cat humilitatẽ. ꝑ
hanc intͣnt illi qui de suꝑbia diaboli re¬
deunt ad humilitatẽ xp̃i. Foris sublimeᷤ.

Expanded text:
elati, squammis veteris hominis hispidi, coeno carelati, squammis veteris hominis hispidi, coeno carnalis delectationis polluti, a luce veri Solis alieni, rete beati Petri vel ejus vicem agentium de fluctibus mundanis educti, et in said est Ecclesiam, squammis peccatorum detractis, inducti. Sunt tamen quidam, qui, ad similitudinem anguillarum, pelle veteris hominis se stringentes, luto vitiorum inhaerentes, vel saepe vel semper rete Dominicum effugiunt, et sursum ad lucem veritatis non veniunt, ut ibi mortificentur sibi, vivificenturque et vivant Deo. Porta vetus chaio . Per hanc portam intrant, qui se de amore saeculi transferunt ad amorem Dei. Per hanc intravit beata Maria Magdalene, quae post tot et tanta carnis scandala facta est ex lebete phiala, de vase contumeliae in vas translata gloriae. Porta vallis, quae erat contra vallem Josaphat, significat humilitatem. Per hanc intrant illi, qui de superbia diaboli redeunt ad humilitatem Christi. Foris sublimes,
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝓut dñs dedĩt ad notabo. Porta gregiᷤᷤ
erat illa uͥ erat ꝓbatica piscinaricouili̾ pi¬
scina. quia ibi abluebant carnes ouiũ q̃
insacͥficio ponebant᷑. Porta uͦ gregis eo qd̃
ouis innocens animalẽ sig̾cat innocenti¬
am. ꝑhanc itaq portam inducunt᷑ no¬
centes. ⁊ fiunt in nocentes. Nocentes ꝑ
culpam. innocentes ꝑ iusticiã. ꝑculpã forisᷤ
ꝑ iusticiam intꝰ. foris lupi. intꝰ oues. Lupi
ꝑ rapacitatem. oues ꝑsimplicitatẽ. O qͣm
bona porta in qua talia facit dext̾a excel¬
si. Porta pisciũ uocabat᷑ porta illa ꝑ quã
pisces de mari uenientes infe̾bantur.
Porta ista sig̾rat penitentiã. q̃ quasi unã
colũnam ht̃ hinic ꝑ cõpunctionẽ cordi ᷤ
aliam uide ꝑ confessionẽ oris. tectũ uͦ de¬
suꝑ ꝑ satisfactionẽ oꝑis. ꝑ istam inuehũ¬
cur inqͥetudine scłi p̃sentis agitati. salo
a maricati. fetore corrupti. undositate

Expanded text:
ter, prout Dominus dedit, adnotabo. Porta gregis ter, prout Dominus dedit, adnotabo. Porta gregis erat illa, ubi erat Probatica piscina, id est ovilis piscina, quia ibi abluebantur carnes ovium, quae in sacrificio ponebantur. Porta vero gregis, eo quod ovis innocens animal est, significat innocentiam. Per hanc itaque portam inducuntur nocentes et fiunt innocentes: nocentes per culpam, innocentes per justitiam. Per culpam foris, per justitiam intus. Foris lupi, intus oves. Lupi per rapacitatem, oves per simplicitatem. O quam bona porta, in qua talia fecit dextera Excelsi! Porta piscium vocabatur porta illa, per quam pisces de mari veniente inferebantur. Porta ista significat poenitentiam, quae quasi unam columnam habet hinc per compunctionem cordis, alteram inde per confessionem oris; tectum vero desuper satisfactionem operis. Per istam vero invehuntur inquietudine saeculi praesentis agitati, sale scilicet amaricati, fetore corrupti, undositate
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiũ. maxima. ꝑ uitã uirginũ.
uita namq comugatoꝵ ꝑ t̾renoꝵ ac-¬
tionẽ. ⁊ gen̾andi uoluptatẽ. circaima
subsistit. uita uͦ continentiũ ꝑ uir¬
tutũ ex̾citationẽ ⁊ bonoꝵ oꝑum ex¬
hibitionẽ. ad altiora se subrigit. Uita
uͦ uirginũ ꝑ cordis puritatẽ. ⁊ carniᷤs
integritatẽ. ad celestia se excollit.
ht̃ edificia lapidea. habet eburnea.
Lapidea ht̃ ꝑ illos quist̃ in fide firmi.
eburnea ꝑ illos qui sunt in castitate niti¬
di. Lapis namq ꝑfirmitatẽ sig̃rat fidẽ.
ebur uͦ ꝑ nat᷑e frigiditatẽ. sigcat castitatẽ
ht̃ partes diu̾sas ꝑ quas diu̾se nationis
⁊ conu̾sationis homines a se dudũ remo¬
tos inducit. ⁊ ciuessuos ⁊ domesticos facit. ht̃
portas portã gregis. portã pisciũ. portã ue¬
tẽm. portã uallis. portã st̾coris. portã fontis.
portã aquarũ portã equoꝵ. portã iudicia¬
lem. Quaꝵ misticam sigc̃oem. nob̃ breui¬

Expanded text:
entium, maxima per vitam virginum. Vita namque conjugatorum per terrenorum actionem et generandi voluptatem circa ima subsistit. Vita vero continentium per virtutum exercitationem, et bonorum operum exhibitionem ad altiora se subrigit. Vita vero virginum per cordis puritatem, et carnis integritatem ad coelestia se extollit. Habet aedificia lapidea, habet eburnea. Lapidea habet per illos qui sunt in fide firmi, eburnea per illos qui sunt castitate nitidi. Lapis namque per firmitatem significat fidem. Ebur vero per naturae frigiditatem significat castitatem. Habet portas diversas, per quas diversae nationis et conversationis homines a se dudum remotos inducit, et cives suos et domesticos facit. Habet portas, portam gregis, portam piscium, portam veterem, portam vallis, portam stercoris, portam fontis, portam aquarum, portam equorum, portam judicialem. Quarum mysticam significationem vobis brevi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ciuitas scĩ. scã eccłia ẽ. que sic̃ ciuitas e¬
dificat᷑. ⁊ edificata diu̾sis ornam̃tis ador¬
des suos. murũ suũ turres suas. edificia
sua. portas suas. Ht̃ lapides. scł fide¬
les. quisic̃ ꝑ cem̃tũ lapis ungit᷑ lapi¬
di. sic ꝑ caritatẽ uingunt᷑ sͥ. Ht̃ mu¬
rum ꝑ munim̃ uirtutũ: quib ipsa cõ

Expanded text:
civitas aedificatur, et aedificata diversis ornamentis ordes suos, murum suum, turres suas, aedificia sua, portas suas. Habet lapides, scilicet fideles, qui sicut per caementum lapis jungitur lapidi, sic per charitatem junguntur sibi. Habet murum per munimen virtutum, quib
Abbreviated transcription (Latin):
dei similitudinẽ. nauẽ ꝑsensualitatẽ. atͥ¬
um ꝑ carnem. altare ꝑ cor contͥtũ. Ht̃ &
uitreas fenestras ꝑ sensus sp̃uales. turrĩ
ꝑ nom̃ dñi. signa ꝑ p̃dicationẽ. int̾iorem
dealbaturã ꝑ munditiã cordis. ext̾iorẽ ꝑ mũ¬
ditiã corꝑis .xii. cẽos.ꝑ .xii. apłoꝵ doctͥnam.
tab̾nacłm deifiat. ut in ipso dignet᷑ o̾s
habitare. Maguꝰ ẽ enim honor. magua
habitatorẽ. Puidendũ itaq nobis sũmo¬
ꝑeẽ. ut tales simꝰ intꝰ &e foris. int̾ ꝑfidem.
foris ꝑ bonam oꝑationẽ. ut dñs maiesta¬
tis ad nosuenire: ⁊ apd̃ nos dignet᷑ facere
mansionẽ. S qͥatales sine eiꝰ grã eẽ ñ pos¬
sigłam. Grãm in uia. głam in patria.
grãm inmundo. głam incelo. grãm in
p̃senti. głam in fut᷑o. Grãm in itinere.
głam in ꝑuentione. Grãm in tempore.
głam inet̾nitate. Grãm iniustificatioẽ
glam in beatitudine. Grãm in m̾ito. głã

Expanded text:
Dei similitudinem, navem per sensualitatem, atrium per carnem, altare per cor contritum. Habet et vitreas fenestras per sensus spirituales, turrim per nomen, signa per praedicationem, interiorem dealbaturam per munditiam cordis, exteriorem per mundittabernaculum Dei fiat, ut in ipso dignetur Deus habitare. Magnus est enim honor, magna habitatorem. Providendum itaque nobis summopere est, ut tales simus intus et foris, intus per fidem, foris per bonam operationem, ut Dominus majestatis ad nos venire, et apud nos dignetur facere mansionem. Sed quia tales sine ejus gratia esse non posciam in via, gloriam in patria; graciam in mundo, gloriam in celo; graciam in presenti, gloriam in futuro; graciam in itinere, gloriam in pervencione; graciam in tempore, gloriam in eternitate; graciam in iustificacione, gloriam in beatitudine; graciam in merito, gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
cor contritũ ⁊ hũiliatũ ds̃ ñ despicies. ht̃
uitreas fenestras. sensus spũales ꝑ quos
radio ueri solis illustrat᷑. ⁊ a cecitate sue ig¬
uorantie lib̾atur. ht̃ turrim nom̃ dñi
de qua scͥptũ ẽ. turris fortissima nom̃ dñi
ad eam confugiet iustus & saluabit̃. ht̃
signa ꝑ p̃dicationẽ: ꝑ quã ad cultũ
dei conuocat elongatos. ht̃ int̾iorem
nitatem. Circuit eam pat̾ ꝑ potentiã.
sapĩam confert cognitionẽ. spc sc̃s ꝑ
cer dicit. Egofeci celum & t̾ram. mare
& omnia que ineiost̃. Ego angłis pec¬
cantib ñ peꝑci. Ego adam de paradiso
ꝓieci. ego słm pͥmordiale diluuio ꝑdidi.
ego sodomã ⁊ gomorrã subu̾ti. Ego phara¬
onẽ cũ ex̾citu suo submersi. Ego ppłmis¬
raeliticũ peccantẽ puniui. mͥ aꝑi ne sic
faciã tibi. filius dicit. Egosum sapĩa dei.
dicit. Ego a patre ⁊ filio ꝓcedo. amor utͥ¬
usq. lapsoꝵ subleuator. dolentiũ conso

Expanded text:
Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Habet Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Habet vitreas fenestras sensus spirituales, per quos radio veri Solis illustratur, et a caecitate ignorantiae suae liberatur. Habet turrim nomen Domini de qua scriptum: Turris fortissima nomen Domini, ad eam confugiet justus et salvabitur . Habet signa per praedicationem, per quam ad cultum Dei convocat elongatos. Habet interiornitatem. Circuit eam Pater per potentiasapientiam confert cognitionem, Spiritus sater dicit: Ego feci coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Ego angelis peccantibus non peperci. Ego Adam de paradiso projeci. Ego primordiale genus diluvio perdidi. Ego Sodomam et Gomorrham subverti. Ego Pharaonem cum exercitu suo submersi. Ego populum Israeliticum peccantem punivi: Mihi aperi ne sic faciam tibi. Filius dicit: Ego sum sapientia Ddicit: Ego a Patre et Filio procedo, amor utriusque, lapsorum sublevator, dolentium consol
Abbreviated transcription (Latin):
spũalia. ht̃ latitudinẽ ꝑ caritatẽ. ꝑ quã
dilatat᷑ dextrorsũ ce sinistrorsũ. Dextrorsũ¬
ẽ adimaginẽ dei. Sic̃ enĩ in edificio eccłie
sacrario nichil ẽ digniꝰ. sic in anima duii¬
na imagine nichil ẽ sc̃ĩus. nicħ nobiliuᷤant
excellentius. Ht̾ choꝵ ꝑ hoc qd̃ facta ẽ ad
similitudinẽ dei. Sic̃ namq in eccłia pꝰ
sacrariũ chorꝰ pͥmꝰ inuenit᷑. sic in anuna
post diuinã imaginẽ. diuinasimilitudo
sublimior intelligit᷑. ht nauẽ suã ꝑ sen¬
sualitatẽ. Sic̃ enĩ in naui eccłie consistunt
conuigati. sic in sensualitate continent᷑
qͥnq sensus corporis nr̃i. Qui bene dicunt᷑
coniugati. qͥa int̾renis rel habent iꝑeñ
citationẽ cognitionis ꝓpagationẽ. & ꝑ ex¬
ꝑim̃tũ nat᷑ale. delectationis uoluptatem.
ht̃ atͥum ꝑcarnem in qua sunt qͣsi cada¬
u̾a mortuoꝵ. originales fomites uicioꝵ.
ht̃ altare cor suum. de quo scriptũ est.

Expanded text:
itatem, per quam dilatatur dextrorsum et sinistrorsum, dextrorsuest ad imaginem Dei. Sicut enim in aedificio Ecclesiae, sacrario nihil est dignius: sic in anima, divina imagine nihil est sanctius, nihil nobilius, aut excellentius. Habet chorum, per hoc quod facta est ad similitudinem Dei. sacrarium chorus primus invenitur, sic in anima post divinam imaginem divina similitudo sublimior intelligitur. Habet navem suam per sensualitatem; sicut enim in navi Ecclesiae consistunt conjugati, sic in sensualitate continentur quinque sensus corporis nostri, qui bene dicuntur conjugati, quia in terrenis rebus habent, et per exercitationem cognitionis propagationem, et per experimentum naturale delectationis voluptatem. Habet atrium per carnem, in qua sunt quasi cadavera mortuorum originales fomites vitiorum. Habet altare cor suum, de quo scriptum est: