comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de crib patrib abralam isaac & lacob. quorũ
se dm̃ appellari uoluit ds̃. quem catholica
eccła colit. ad uersus fiusti calumnias dicta
suffecerint. De quonum trium hominum
meritis. atq pictate. et longe remota aiudi¬
cio carnaliũ altitudine prophetiae non est
nunc disserendi locus: Tantũ abhis erimi¬
nib quib eos maledica et uenitatis inimica
lingia pulsauit. defendendi fuerint in hoc
p̃senti opere nr̃o. ne contra scripturas
scãs et salubres aliquid sibi dicere uident᷑
qui eas ꝑuersa ee al uersa mente legerer̃¬
etuł dum petulantibus. conuicus insectantur
eos. qui illic cum tanto. p̃dicantur .
Ceterum loth frater id est consanguineus abrahȩ
nequaquam. istis comparandus est dequib
ds̃ dicit. ego sum ds abralam et dsisa ac
& ds̃ iacob Nec in eorũ numero depitan¬
clus. quibus illa scriptura usque insinem
ꝑ hibet. iustitię testimonium quamuis int̃

Expanded text:
de tribus patribus, Abraham, Isaac et Iacob, quorum de tribus patribus, Abraham, Isaac et Iacob, quorum se deum appellari uoluit deus, quem catholica ecclesia colit, aduersus Fausti calumnias dicta suffecerint. de quorum trium hominum meritis atque pietate et longe remota a iudicio carnalium altitudine prophetiae non est nunc disserendi locus: tantum ab his criminibus, quibus eos maledica et ueritatis inimica lingua pulsauit, defendendi fuerint in hoc praesenti opere nostro, ne contra scripturas sanctas et salubres aliquid sibi dicere uiderentur, qui eas peruersa et aduersa mente legerunt, dum petulantibus conuiciis insectantur eos, qui illic cum tanto honore praedicantur. Ceterum Loth frater, id est consanguineus Abrahae, nequaquam istis conparandus est, de quibus deus dicit: ego sum deus Abraham et deus Isaac et deus Iacob, nec in eorum numero deputandus, quibus illa scriptura usque in finem perhibet iustitiae testimonium. quamuis inter
Abbreviated transcription (Latin):
transũ trans uerso ecclesiastica necessitate atq
ordinari in labore. tanquã lia dicente
ad me intrabis: Quibus caste mẏsterium
dĩ dispaensantib ut in nocte huius scłi
filios generent diei fidei. laudatur apopulis
etiam illa uita cuius amore conuersi spem
scłi reliquer̃. et excuius prosessione ad
miseri cordiam regendȩ plebis assumpti s.
Id enim agunt in om̃ib laborib suis ut illa
professio quose uerterent. quia tales
rectores populis dedit. latius et clarius
glorificet᷑. tanquã iacob non recus ante¬
A noctem lice. ut rachel pomis suaue¬
olentib & clare nitentib pociatur
Quȩ aliquando et ipsa. praestante misericor¬
clia dĩ perseipsam parit. uix tandẽ quidem
qua ꝑrarũ est ut in principio erat uerbum
et uerbum erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbum.
& quie quid debac re pie sapienterque dicitur
sine phantas mate carnalis cogitationis
& salubriter uł exparte capiatur: Hlaec

Expanded text:
 trauerso ecclesiastica necessitate atque  trauerso ecclesiastica necessitate atque ordinari in laborem tamquam Lia dicente: ad me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte huius saeculi filios generent fidei, laudatur a populis etiam illa uita. cuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsumpti sunt. id enim agunt in omnibus laboribus suis, ut illa professio, quo se conuerterant, quia tales rectores populis dedit, latius et clarius glorificetur, tamquam Iacob non recusante noctem Liae, ut Rachel pomis suaueolentibus et clare nitentibus potiatur: quae aliquando et ipsa praestante misericordia dei per se ipsam parit, uix tandem quidem, quia perrarum est, ut "in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum" et quicquid de hac re pie sapienterque dicitur, sine phantasmate carnalis cogitationis et salubriter uel ex parte capiatur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
si scientiae uacare delegerant. suscipiant
experientiã temptationũ curarumq
sarcinam pro utilitate cõmuni. ne ipsa
doctrina sa pientiae cui uacane statuer̃
blas phemetur. neq: ad ipis catur ab imperi¬
tiorib populis existimationẽ bonam. quod
illa poma significant. et quod necessarium est
ad exhortationẽ discentiũ. Sed plane
ut hanc curã suscipiant : ui coguntur :
Sitis & hoc signisi catumest quod cum ueniret
de agno iacob occurrit ei lia. eumque detinens.
ait. ad me intrabis. conduxi enim te pro
mandragoris filui mei. Tanquã diceret :
Doctrinȩ quã diligis. uis conferri bonam opi¬
nionem Noli diffugene officio sum liborem.
łlaec in eccła geri. qͥs quis aduercerit. cernit
Experim᷑ in exemplis. quod intellegamꝰ in libris.
Quis non uideat hoc geri toto orbe terrarũ
uenire ł homines om̃s ab operib scłi. et ire
in ctiũ cognoscenlȩ & contemplande ueritatis
tanquã in amplexam rachel. et excipi de¬

Expanded text:
si scientiae uacare delegerant, suscsi scientiae uacare delegerant, suscexperientiam tentationum curarumque sarcinam pro utilitate communi: ne ipsa doctrina sapientiae, cui vacare statuerunt, blasphemetur, neque adipiscatur ab imperitioribus populis existimationem bonam, quod illa poma significant, et quod necessarium est ad exhortationem discentium. Sed plane ut hanc curam suscipiant, vi coguntur. Satis et hoc significatum est, quod cum veniret de agro Jacob, occurrit ei Lia, eumque detinens ait: Ad me intrabis; conduxi enim te pro mandragoris filii mei . Tanquam diceret: Doctrinae quam diligis vis conferri bonam opinionem? noli defugere officiosum laborem. Haec in Ecclesia geri, quisquis adverterit, cernit. Experimur in exemplis, quod intelligamus in libris. Quis non videat hoc geri toto orbe terrarum, venire homines ex operibus saeculi et ire in otium cognoscendae et contemplandae ueritatis tamquam in amplexum Rachel; et excipi de
Abbreviated transcription (Latin):
gubernationi cõmunis utilitatis in ꝑtit. ꝓpt̃ ea
lia sorori suae dicit: Parum est tibi quod uirũ
meum accepisti. in suꝑ & mandragorica filu mei
uis accipore. ꝑ unũ uirum significans eos om̃s.
qui cum sint agendi uirtutes habiles. & cligni
quibus regimen ecđȩ cõmittatur addis pansandũ
fidei sacramentũ. illi accensi studio doctrinȩ
atq: inclaganle & contemplandȩ sapientiae.
se abom̃ib actionũ molestus remouere atq inctio
discendi a do cencdi cõdere uolunt. Ita ergo
dictum est. parũ est tibi quod accopisti uirũ¬
meũ in suꝑ & mandragora filu mei iuis accipere:
ac si diceretur. Parũ est quod homines ad
laborẽ rerum gerendarum necessarios. inotio
detinet uita studiorum. in suꝑ & popularem
gloriam nequirit: Pno inde ut eam iuste
cõparet. in ꝑcit rachel uirũ soromi suae
illa nocte: Ut scilicet qui uirtute laboriosa
regimini populorum accomodati sunt. etiam¬

Expanded text:
gubernationi communis utilitatis impertit, propterea gubernationi communis utilitatis impertit, propterea Lia sorori suae dicit. Parum est tibi quod virum meum accepisti, insuper et mandragoras filii mei vis accipere? 24. Per unum virum significans eos omnes qui, cum sint agendi virtute habiles, et digni quibus regimen Ecclesiae committatur ad dispensandum fidei sacramentum, illi, accensi studio doctrinae atque indagandae et contemplandae sapientiae, se ab omnibus actionum molestiis removere atque in otio discendi atque docendi volunt considere. Ita ergo dictum est: Parum est tibi quod accmeum, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? ac si diceretur: parum est, quod homines ad laborem rerum gerendarum necessarios in otio detinet uita studiorum, insuper et popularem gloriam requirit? Proinde ut eam iuste conparet, inpertit Rachel uirum sorori suae illa nocte, ut scilicet qui uirtute laboriosa regimini populorum adcommodati sunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
agendo ac suadendo populis prȩsunt. non ut
p̃sint sed ut prosint. qruia dum isti actuosi
& negociosi homines ꝑ quos multitudins al¬
minis tratur utilitas. et quorum auctoritas
populis cara ẽ.: testimonium perhibent
etiam uitȩ. pnopter studium conquirendȩ
& contemplandȩ ueritatis otiosae. quo lam
moclo mandragorica ꝑliam ꝑueniant ad
rachel Adipsam uero liam ꝑsilium primo¬
genitum. iel est ꝑ honorem fecunditatis eius.
inqua est omnis fructus laboriosae atque
inter incerta temptationum periclitantis
actionis. Quam plerique bono ingenio p̃diti
studioq flagrantes. quamuis iclonei regenads
populis esse possint. tamen euitant propter
turbulentas oocupationes. et in doctrinae otium
toto pectore. tanquã spetiosae rachel ferunt᷑
amplexum: Seel quia bonum est. ut etiam
haec uita latius in notescens. populanem głam¬
mereatus. in iustum est aut̃ ut eã consequat᷑.
si amatorem suum ad minis trandis ecclesiasticis
curis aptum &idoneum. in otio cletinet nec

Expanded text:
agendo ac suadendo populis praesunt, non ut praesint, sed ut prosint, quia, dum isti actuosi et negotiosi homines, per quos multitudinis administratur utilitas, et quorum auctoritas populis cara est. testimonium perhibent etiam uitae propter studium conquirendae et contemplandae ueritatis otiosae, quodam modo mala mandragorica per Liam perueniunt ad Rachel; ad ipsam uero Liam per filium primogenitum, id est per honorem fecunditatis eius, in qua est omnis fructus laboriosae atque inter incerta temptationum periclitantis actistudioque flagrantes, quamvis idonei regendis populis esse possint, tamen evitant propter turbulentas occupationes, et in doctrinae otium toto pectore, tanquam in speciosae Rachel feruntur amplexus. Et quia bonum est ut etiam haec vita latius inmereatur, injustum est autem ut eam consequatur, si amatorem suum administrandis ecclesiasticis curis aptum et idoneum in otio detinet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cunq isũ xpexhis & aliist estimoniis sine dubita¬
tione cõm̃dat : non ẽ. conatꝰ illũ popłm aũtere
gentes uocatas ex toto orbe trarũ recubituras
tat abraȩ dicens. in semine tuo benedicet᷑ om̃s gentes :
ut illi scilic& in somine habraȩ benedicerent᷑ qͥh abraȩ
fidẽ imitarent᷑. Nonigit᷑ x̾i israelitas adõ suo uo¬
lebat aũtere : sed eos pociꝰ qđ ab illo aũterent᷑ arguebat
Mandatoꝵ aut̃ aliqđ eorũ quȩ ꝑ moysenditas in¬
fregis se dnm̃ qͥ arbitrat᷑: non mirũ sihoc putat
qđ nis uidei sed idõ errat : ql in hoc errauer̃ &
udo Vb. aut̃ faustꝰ cõmemorat i sũ mandatũ
qđ aͥnim̃ infregissẽ uult cred ibi opꝰẽ ut ostordamꝰ
quomͦ fallat᷑ : si c̃iã supͣibi oportebat ostendimꝰ
Nunc illud dico qr si aliqđ illoꝵ mandatorũ dns
seniorũ ait ilł. Vt qͥd & uos egredimini mandatũ

Expanded text:
Christus ex his et aliis testimoniis sine dubitatione conmendat. non est conatus illum populum auertere gentes uocatas ex toto orbe terrarum recubituras tiavit Abrahae dicens, In semine tuo benedicentur omnes gentes ; ut illi scilicet in semine Abrahae benedicerentur, qui Abrahae fidem imitarentur. Non igitur Christus Israelitas alebat auertere, sed eos potius, quod ab illo auerterentur, arguebat. mandatorum autem aliquod eorum, quae per Moysen data sunt. infregisse dominum qui arbitratur, non mirum, si hoc putat, quod Iudaei; sed ideo errat, quia in hoc errauerunt et Iudaei. ubi autem Faustus conmemorat ipsum mandatum, quod dominum infregisse uult credi. ibi opus est. ut ostendamus, quomodo fallatur, sicut iam supra, ubi oportebat, ostendimus. nunc illud dico, quia, si aliquod illorum mandatorum dominus seniorum, ait illis: utquid et uos egredimini mandatu
Abbreviated transcription (Latin):
& ex hisquȩ iã multa egimꝰ satis clarũ ẽ. & mags
magisq conisiđinti dicta & facta dnĩ iħu xp̃ĩ magis
magisq cdarebit qr nec adõ suo uoluit quenqũa
refellit errorẽ resurrectionẽ negantiũ ubiait.
Deresurrectione aut̃ mortuoꝵ non legistis qͥd ds̃ lo¬
conuincunt᷑ manichei quatunc conuictis saducȩi.
Nã & idã resuirrectionẽ alio qͥdẽ mͦ ged tam̃ etiã
isti negant. Itẽ cũ fidẽ ceneorturionis laudans
dicer& am̃ dico uob̵ non inueni tantã fidẽ in isrł :
adieẽ & ait. Dico aut̃ uob̵ : qm̃ multi aboriente r¬
& occidente uenient & recũbent cũ habrahams
&isa ac & ia cob in regno cęloꝵ. Filii aut̃ regni eici

Expanded text:
um est et magis magisque consideranti dicta et facta domini Iesu Christi magis magisque clarebit, quia nec a suo deo uoluit quemquam refellit errorem resurrectionem negantium, ubi ait: de resurrectione autem m ortuorum non legistis, quid deus loconuincuntur Manichaei, qua tunc conuicti sunt Sadducaei; nam et ipsam resurrectionem alio quidem modo. sed tamen etiam isti negant. item cum fidem centurionis laudans diceret: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel, adiecit et ait: dico autem uobis, quoniam multi ab oriente et occidente uenient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filii aut
Abbreviated transcription (Latin):
beant intellectũ nisi ad xp̃ głam qua generi
huma no consulit᷑ ꝓphetata referant᷑. Q uanto
magis hoc & qđ& sitał fuiss& moysesut aliud
corde intuens id ore fund&. Faciliꝰ eũ dicerẽ
ꝓ pħasse nescientẽ: quã cũ audirẽ popło uideoꝵ
dictũ iundeb intã tuã pendentẽ & nor credes
intuebarꝰ animo cuipħas qđ exũb eiꝰ intellectũ
ẽ. cũ xpm ut inimicũ ꝑ seꝗs ait. expedire
ut urꝰ h moreret᷑: neperir& cotagens Vbi euan¬
glista subiec̃ hoc eũ non aso dixisse sedeũ eẽt
poreti fex ꝓpħuse: sed mos ses nen erat ca plus
Quare illudsepopł hebreodix iuidebiutãtaulã peti¬

Expanded text:
beant intellectum, nisi ad Christi gloriam, qua generi beant intellectum, nisi ad Christi gloriam, qua generi humano consulitur, prophetata referantur: quanto magis hoc? Quod et si talis fuisset Moyses, ut aliud corde intuens, id ore funderet; facilius eum dicerem prophetasse nescientem, quam cum audirem populo Judaeorum dictum, Videbis vitam tuam pendentem, et non credes intuebatur animo Caiphas, quod ex uerbis eius intellectum est, cum Christum ut inimicum persequens ait expedire. ut unus homo moreretur. ne periret tota gens. ubi euangelista subiecit hoc eum non a se dixisse, sed cum esset pontifex prophetasse. sed Moyses non erat Caiphas. quare illud
Abbreviated transcription (Latin):
a mis qsq ũbis faustus sapuiss&: si piũ palatũ
adescas dominicas attiliss&. Sic eni sonut for¬
aa se uides qđ dictũ ẽ. ideb uitã tuã penddenteõ
seots mon cre dent.: Sed filꝰ euanglĩcũ andt. ille
enĩ deme scripsit: in hac isͥa ab iguitate sententiȩ
qͥd pores uid& qͥd ꝓpħȩ porcis piciant. qͥd hominib: innu ant
statĩq illi occurrit iuita hominũ x̾s̾pendens eiq
non credentes uidei obhoc isũ qr pendentẽ uident
& aliꝰ qͥdẽ aliqͥs cito dicer& int̃ cȩtera maledicta¬
refequȩ inilla lectione ad aliqͥd dexpõ intelligendũ
quȩ in pio popło ꝓpheticc p̃nuntiabant᷑: hocoꝰͦq
poneret᷑. Sedego & qͥ mecũ aliqͥnto attenti co¬
gitant euangelicã illã dnicãq: sententiã qua
Deme enĩ ille scripsit: ut omem̃ scriptureilliꝰ
intentionẽ non nisi ad intelligendã xp̃ĩ grãm
ꝑscrutando consuleremꝰ: etiã cȩtera in illa
ledicta positũ ẽ ut nec ia cȩtera rectũ ha¬

Expanded text:
 his quoque uerbis Faustus sapuisset, si pium palatum ad escas dominicas attulisset. sic enim sonuit fortasse Iudaeis quod dictum est: uidebis uitam tuam pendentem esse non crederent. Sed filius Evangelii cum audit, Ille enim de me scripsit, in hac ipsa ambiguitate sententiae videt quid prophetae porcis projiciant, quid hominibus innuant, statimque illi occurrit vita hominum Christus pendens, eique non credentes Judaei ob hoc ipsum quia pendentem vident. Et alius quidem aliquis cito diceret inter caetera maledicta, quae in lectione ad aliquid de Christo intelligendum quae inpio populo prophetice praenuntiabantur, hoc quoque poneretur. sed ego et qui mecum aliquanto adtentius cogitant euangelicam illam dominicamque sententiam, qua de me enim ille scripsit, ut omnem scripturae illius intentionem nonnisi ad intellegendam Christi gratiam perscrutando consuleremus, etiam cetera in illa ledicta positum est; ut nec ipsa caetera rectum ha
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto uxor: Occulte quippe atq intus
in abscondito secreto spinitali anima humana
inher& uerbo dĩ. ut sint duo in carne una.
qđ magnũ coniugii sacramentũ in xp̃o & in
eccła comm̃dat apłs Pinde negnũ terrenũ

Expanded text:
esu Christo in occulto uxor. occulte quippe atque intus esu Christo in occulto uxor. occulte quippe atque intus in abscondito secreto spiritali anima humana inhaeret uerbo dei, ut sint duo in carne una: quod magnum coniugii sacramentum in Christo et in ecclesia commendat apostolus. proinde regnum terrenu
Abbreviated transcription (Latin):
illud accipimiꝰ qł pat̃ abrabam nec dm̃ tẽptauit
quanelo uitȩ suȩ quantũ pͥotiut homo con¬
suluit. &sperauit in dm̃ cui pudicitia con¬
uigis cõniendauit: Iam ueno in hacri gsta
atq indiuinis libris posita fideliterq: narrata
que non delect& etiã fa stum ꝓphecticum
ꝑscrutari. & sacram̃ti ostium pia fide studioq
pulsare ut aperiat dñs & ostendat quis tunc
in illo figurabatur uiro. & cuius sit uxor quȩ
in hac peregrinatione atq inter alienagnas
pollui maculariq: nonsinitur . ut sit uiro
suo sine macula & ruga. ingła quippe xp̃i
recte uiuit aeccła. & pulchritudo eius honori
fit iuro eius sicut abraham propt̃ sanȩ
pulcritudinẽ inter alienigenas honoratur:
Eiq ipsi cui dicitur in canticis canticorr.
Opulcra inter mulieres ipsius pulchritudins
merito neges offerunt munera. sicut sare
obtubt nex abimeleth plus in ea mirans
formȩ decus quod amare potuit. & iuolare

Expanded text:
illud accipimus, quod pater Abraham nec temptauit illud accipimus, quod pater Abraham nec temptauit deum, quando uitae suae quantum potuit homo consuluit et sperauit in deum, cui pudicitiam coniugis commendauit. Iam uero in hac re gesta atque in diuinis libris posita fideliterque narrata quem non delectet etiam factum propheticum perscrutari et sacramenti ostium pia fide studioque pulsare, ut aperiat dominus et ostendat, quis tunc in illo figurabatur uiro et cuius sit uxor, quae in hac peregrinatione atque inter alienigenas pollui macularique non sinitur, ut sit uiro suo sine macula et ruga ? in gloria quippe Christi recte uiuit ecclesia, ut pulchritudo eius honori sit uiro eius, sicut Abraham propter Sarae pulchritudinem inter alienigenas honorabatur; eique ipsi, cui dicitur in Canticis canticorum: o pulchra inter mulieres, ipsius pulchritudinis merito reges offerunt munera, sicut Sarae obtulit rex Abimelech plus in ea mirans formae decus, quod amare potuit et uiolare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ excellentissimã puleritudinẽ sanȩ. & eiꝰ
pudicitia & mariti uita essce inclubio. nec
utrũq ꝓ tueri poss& abrabam. uerũ tam̃ unũ
horũ poss& id ẽ uitam. ne dm̃ suũ tẽptan&
fecit qđ potuit: qđ autẽ ñ potuit. illi cõmisit
Iuiergo se hominẽ occultare non ualuit. maritũ
se occultauit ne occideretur.: uxorẽ clõ credidit
ne polluenetur. quã quã scrupulosius disputari
possit utrũ illius mulieris pudicitia uiolaret᷑:
etiã siquiscarni eius cõmixtus fon& cũ id inse
sieri ꝓmariti uita. nec illo nesciente sed iubente
ꝓmitter& nequaquã fidem desenens coniugalẽ
& potestatẽ non abnuens manitalẽ. sicut ille
adult̃ suit quando uxoris obtẽperans potestati
de ancilla prolẽ generare consensit. sed ꝓpt̃
uĩ principioꝵ quia nonita duob: uiris uiuis
ael concunbendũ femina subditur. sicut eluȩ¬
feminȩ uni uiro multo uerius & honestius

Expanded text:
propter excellentissimam pulchritudinem Sarae et eius propter excellentissimam pulchritudinem Sarae et eius pudicitia et mariti uita esset in dubio nec utrumque tueri posset Abraham, uerumtamen unum horum posset. id est uitam, ne deum suum temptaret, fecit quod potuit; quod autem non potuit, illi commisit. qui ergo se hominem occultare non ualuit, maritum se occultauit, ne occideretur; uxorem deo credidit, ne pollueretur. Quamquam scrupulosius disputari possit, utrum illius mulieris pudicitia uiolaretur, etiam si quisquam carni eius conmixtus foret, cum id in se fieri pro mariti uita nec illo nesciente, sed iubente permitteret, nequaquam fidem deserens coniugalem et potestatem non abnuens maritalem, sicut ille adulter non fuit, quando uxoris obtemperans potestati de ancilla prolem generare consensit . sed propter uim principiorum, quia non ita duobus uiris uiuis ad concumbendum femina subditur, sicut dufeminae uni uiro, multo uerius et honestius
Abbreviated transcription (Latin):
in fans portantib: parentib: fugit. & ad diem festũ
non euidenter sed latent̃ ascendit. cum alias
palam loqueretur iudeis iras centib &inimicis¬
simo animo audientib nec ualentib in eum
mitt manus. quia non clũ uenerat hora
eius. Non cuius horȩ necessitate cogeret᷑ mori.
secd cuius honȩ oportunitate dignaret᷑ occidi.
qui ergo palã docenclo & arguendo. & tam̃
inimicoꝵ nabiem ualere inse aliquid non
siendo. di demonstrabat potestatẽ : Idẽ
cam̃ fugienclo & latenelo hominis instruebat
in sirmitatẽ. ne dm̃ tẽptare audeat. quando
hab& quod faciat. ut qđ cauere oport& euadat
neq: enĩ && apłs paulus despauerat adiutorium
ꝓtectionẽq diuinã. sidẽq ꝑdiderat quando
ꝑmurũ insporta summissus est . ut in imicoꝵ
manus effuger& non ergo indm̃ non credendo
sic fugit. setd elm̃ tẽptando sic fugere noluiss&.
cũ sic fugere potuiss&: Pnoinde cũ inter ignotos

Expanded text:
infans portantibus parentibus fugit. et ad diem festum infans portantibus parentibus fugit. et ad diem festum non euidenter, sed latenter ascendit, cum alias palam loqueretur Iudaeis irascentibus et inimicissimo animo audientibus nec tamen ualentibus in eum mittere manus, quia nondum uenerat hora eius: non cuius horae necessitate cogeretur mori, sed cuius horae oportunitate dignaretur occidi. qui ergo palam docendo et arguendo et tamen inimicorum rabiem ualere in se aliquid non sinendo dei demonstrabat potestatem, idem tamen fugiendo et latendo hominis instruebat infirmitatem, ne deum temptare audeat. quando habet, quod faciat, ut quod cauere oportet euadat. neque enim et apostolus Paulus desperauerat adiutorium protectionemque diuinam fidemque perdiderat, quando per murum in sporta submissus est, ut inimicorum manus effugeret. non ergo in deum non credendo sic fugit, sed deum temptando sic fugere noluisset, cum sic fugere potuisset. proinde cum inter ignotos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝓpinciui dic& aliquis : uur non potius cle clõ suo
p̃sumpsit abraham ut fateri nontimer & uxor ẽ
neq enĩ ds̃ abillo mortẽ non poterat repellere
quã timebat. eumq: cum coniuge sua ab om̃i
pnitiȩ in illa peregrinatione tutari: ut nec
uxor eius quã uis eẽt pul cherrima appeteretur
ab aliquo. nec ꝓpt̃ illã ipse necaretur : Poterat
sane hoc efficene dĩ: Quis ita sit demens ut hoc
neg& : sedsi interrogatus abrabã illã feminam
indibassae uxorẽ duas res tuendis cõmicter & dõ. r¬
& suã uitã. & congͣis pudit̾itiã. ꝑtinoł aut̃e ad ntĩpt̃¬
sanã cloctrinã. quando hab&& qđ faciat homo
non tẽptare dñm dm̃ suum. Neq enim & ipse
saluator non poterat tueri discipulos suos. quib:
tam̃ ait: siuos ꝑsecuti fuerint in una ciuitate
sugite in aliã N: Cuius nei prior exẽplũ prebuit
nã cũ potestatẽ haben& ponendi animã suam.
nec eam poner& nisi cum uellos: Inaegiptũ tam̃

Expanded text:
opinqui. Dicet aliquis: "cur non potius ita de deo suo praesumpsit Abraham, ut fateri non timeret uxorem ? neque enim deus ab illo mortem non poterat repellere. quam timebat, eumque cum coniuge sua ab omni pernicie in illa peregrinatione tutari, ut nec uxor eius, quamuis esset pulcherrima, adpeteretur ab aliquo nec propter illam ipse necaretur." poterat sane hoc efficere deus; quis ita sit demens, ut hoc neget? sed si interindicasset uxorem suam esse, duas res tuendas committeret Deo, e suam uitam et coniugis pudicitiam. pertinet autem ad sanam doctrinam: quando habet, quod faciat homo, non temptare dominum deum suum. neque enim et ipse saluator non poterat tueri discipulos suos, quibus tamen ait: si uos persecuti fuerint in una ciuitate. fugite in aliam. cuius rei prior exemplum praebuit. nam cum potestatem haberet ponendi animam suam nec eam poneret, nisi cum uellet, in Aegyptum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uł confirin& inde qđ itabenedicunt᷑ duo illi qui nudi¬
tatẽ patris honorauer̃ ꝗuis a ũ siueluđ qͥb factũ scr¬
leratȩ uineg displicuarit . benedictus in qͥđ dñs ds̃
sem Quãquã . sit ds̃ om̃iũ gentiũ quodĩ modo tam̃

Expanded text:
uel confirmet in fide, quod ita benedicuntur duo illi qui nudiuel confirmet in fide, quod ita benedicuntur duo illi qui nuditatem patris honorauerunt quamuis auersi, uelut quibus factum sceleratae uineae displicuerit ? benedictus, inquit, dominus deus Sem. qu
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ qđ stultũ .ẽ. dĩ sapientius ẽ. quã homines & qđ
infirmũ ẽ dĩ fortius ẽ. quã homines. ꝓinde indu¬
ob: filiis maximo & minimo duo popłi figurati unã
uestẽ at̃go portantes. sacram̃tũ scilic& iã p̃terita
atq trans acte dnicȩ passĩonis: nuditatẽ patris neq
intuent᷑ qr in xpĩ necẽ non consentiunt. & tam̃
honorant uela m̃to. tanquã scientes unde sint nati.
Medius aut̃ filius idẽ. popłs uideoꝵ. idõ medius
qr̾ nec primatũ apłoꝵ tenuit. nec ultimꝰ ingentib
credidit uidit nuditatẽ patris : qr consensit in
necẽ xpĩ. & nuntiauit foras frĩb ꝑ eũ qͥppe ma¬
nfestatũ ẽ. & quodã modo publicatũ qđ erat
in ꝓphetia sccretũ. Idõq fit seruiis frm̃ suoꝵ : Quidẽ.
enĩ aliud hodieq: isa gens. nisi quȩdã scriniaria
tionis excłȩ. ut nos honoremꝰ ꝑsacram̃tũ qđ nunt̾i at
illa plicterã. quẽ non aut̃ excit&: ułquẽ non informi&

Expanded text:
uia quod stultum est dei, sapientius est quam homines, et quod infirmum est dei, fortius est quam homines. proinde in duobus filiis, maximo et minimo, duo populi figurati unam uestem a tergo portantes — sacramentum scilicet iam praeteritae atque transactae dominicae passionis — nuditatem patris neque intuentur, quia in Christi necem non consentiunt; et tamen honorant uelamento tamquam scientes unde sint nati. medius autem filius, id est populus Iudaeorum — ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit nec ultimus in gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consensit in necem Christi et nuntiauit foras fratribus. per eum quippe manifestatum est et quodam modo publicatum quod erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodieque gens ipsa nisi quaedam scriniaria tionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum quod nuntiat illa per litteram? Quem non autem excitet, quem non uel informet
Abbreviated transcription (Latin):
unde hoc factũ ẽ. uisi exbenedictione iafech. o¬
In popło enĩ gentiũ. totũ orbẽ t̾rarũ
occu pauit ȩccłi. Hoc pror sꝰ hoc p̃nuntia bat᷑
cũ diceret᷑: latific& ds̃ iafeth. & habit& in domi¬
b sem. Uidete manicher. uidete. Ecce incspec¬
tu urõ ẽ . orbẽ trarũ. Hoc stupetis hoc doletis
in popłis pris qr latificat ds̃ ia feth. Gidete siñ
habitat in domib: se. id ẽ. in ecclesis quas ꝓpharũ filii

Expanded text:
unde hoc factum est nisi ex benedictione Iafeth? in populo enim gentium totum orbem terrarum occupauit ecclesia. hoc, prorsus hoc pronuntiabatur, cum diceretur: latificet deus Iapheth et habitet in domibus Sem. uidete, Manichaei, uidete; ecce in conspectu uestro est orbis terrarum: hoc stupetis, hoc doletis in populis nostris, quia latificat deus Iapheth. uidete, si non habitat in domibus Sem, id est in ecclesiis, quas filii
Abbreviated transcription (Latin):
non pereunt diluuo separatiabȩccłi. qui in ꝓphetis & om̃ib
tumescant : sciant ita significari xpm̃ aliquando ꝓso¬
lẽ sic̃ ꝑleonẽ ꝑ agnũ. ꝑ lapidẽ cuiꝰdã similitudi¬
nis causa. non ꝓpͥetatis substantia . lĩ uõ illud
qđ deunea quã plintauit in ebriatꝰ noe nudatꝰ ẽ.
indomosua. cui ñ appareat xp̾cpass ingente sua
Tunc enĩ nudita ẽ. mortalitas carnis cius. uidȩis
scandalũ. gentib stultitia. isͦis aut̃ uocatis uidȩis¬

Expanded text:
non pereunt diluvio separati ab Ecclesia, qui in Prophetis et omnibus non pereunt diluvio separati ab Ecclesia, qui in Prophetis et omnibus intumescant, sciant ita significari Christum aliquando er leonem, per agnum, per lapidem cuiusdam similitudinis causa, non proprietatis substantia. Iam uero illud quod de uinea, quam plantauit inebriatus Noe, nudatus est in domo sua, cui non appareat Christus passus in gente sua? tunc enim nudata est mortalitas carnis eius, Iudaeis scandalum, gentibus stultitia, ipsis autem uocatis Iud
Abbreviated transcription (Latin):
lioꝵ eiꝰ. uunc conuiote cõmemora᷑ masculi &
fiminȩ : qr infine scłi atq: in resurrectione iꝰtoꝵ
omĩmoda & ꝑfecta pace spĩu corpꝰ adhȩrebit.
nulla mortalitatis indigentia uł concupiscen¬
tia resistente. Cur animalia quã uis &umun-
da &immunda in archa fuerint. tam̃ post
egressum de archa non offeruntur dõ insa¬
crificio nisi munda : Quid deinde sibi ue.¬
lit dõ loquente ad noe. & tanquã rurs ab
ex ordio quia multis modis eadẽ significari
oportebat figurã ȩclesiȩ cõm̃date. qđ ꝓge¬
nies eiꝰ benedicit᷑ adimplendã t̃rã. Quod
dint᷑ eis inescĩ cuncta animalia. sic̃ in illo disco.
bent᷑ manducare: ne uita pristina quasi suffocata: in
conscientia teneatur. sed habeat tanquã effusionẽ. per
confessionẽ. Qđ testam̃tum posuit ds̃ int̃se & homines
atq omẽm animã uiuã. neꝑdat eã diluuio: arcũ qui
appar& in nubib qͥ nũꝗ nisidesole resplond&. Iilȩ enĩ

Expanded text:
unc coniuncte commemorati masculi et feminae, quia in fine saeculi atque in resurrectione iustorum omnimoda et perfecta pace spiritui corpus adhaerebit nulla mortalitatis indigentia uel concupiscentia resistente. cur animalia, quamuis et munda et inmunda in arca fuerint, tamen post egressum de arca non offeruntur deo in sacrificio nisi munda? Quid deinde sibi uelit deo loquente ad Noe et tamquam rursus ab exordio - quia multis modis eadem significari opor- . tebat — figuram ecclesiae commendante, quod progenies eius benedicitur ad inplendam terram, quod dantur eis in escam cunctabentur manducare: ne uita pristina quasi suffocata in conscientia teneatur, sed habeat tamquam effusionem per confessionem. quod testamentum posuit deus inter se et hominem atque omnem animam uiuam, ne perdat eam diluuio, arcum, qui apparet in nubibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
anno uitȩ noe. dẽ. ꝑ aetis sexcentis annis aꝑit᷑ ar¬
chȩ tectũ. & tan quã reuelat᷑ qđ erat absconditũ
sacram̃tis. Cur uicesima septima die scđi mensis
dr̃ siccisse t̾ra. tanquã finita cet̃ iã bapti zandi
necessitas. in numero dierũ qͥn qua gesimo & septimo
Ipse .e. enĩ dies secundi mensis uicesimꝰ septimꝰ.
Qui numerꝰ ex illa coniunctione sp̃s̃ & corporis
septies octonos hab&. uno ad dito ꝓpt̃ unitatis
uinculũ. Cur dear ca coniuneti exeant: q̃ui dis¬
uineti intrauerant. Sic enĩ dictũ erat qđ intra¬
uerit in archã noe & filii eiꝰ. & uxor eius &uxores
filioꝵ euis. Seorsũ uiri. seorsũ feminȩ cõmemo

Expanded text:
anno vitae Noe, id est, peractis sexcentis annis, aperitur aranno vitae Noe, id est, peractis sexcentis annis, aperitur arcae tectum et tamquam reuelatur, quod erat absconditum sacramentum? cur uicesima septima die secundi mensis dicitur siccasse terra: tamquam finita esset iam baptizandi necessitas in numero dierum quinquagesimo et septimo. ipse est enim dies secundi mensis uicesimus septimus, qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim dictum erat. quod intrauerit in arcam Noe et filii eius et uxor eius et uxores filiorum eius: seorsu
Abbreviated transcription (Latin):
Post xl enim dies emissa ẽ. qui nu merꝰ uitã
quȩ in hoc mundo agit᷑ significat. Deniq pꝰ
septẽ dies dimissa. ꝓpt̃ illã septenariã oꝑationẽ
spiritualẽ oliuȩ fructuosũ surculũ retulit.
quo significar & non nullos &iã exertȩcđłam
baptizatos. si eis pinguedo non defuerit cari¬
tatis posteriore tẽpore quasi uespere in ore
colũbȩ tanquã in osculo pacis. ad unitatis soci¬
ȩtatem posse ꝑduci. Qđ post alios dies septẽ
dimissa. reuersa non ẽ: significat finẽ scłi
quando erit scõrum requies. non ad huc
insacramento spei. quo in hoc tpr̃ conso¬
ciatur ȩc cła. quã diu bibit᷑ qđ de xp̃i latere
manauit. secliam in ipsa
ꝑ fectione alutis ȩternȩ. cũ ta dit᷑ regnum
dõ & patri. ut in illa ꝑspicua contẽplatione in cõ¬
mutabił ueritatis. nullis issteriis corporalib: ege¬
amꝰ: Nimus longũ ẽ. ut ułtã breuit̃ quã hȩc cu¬
curri cuncta c̃tingã. cur sexcentesimo & uno

Expanded text:
ta enim dies emissa est; qui numerus vitam, quae in hoc mundo agitur significat. Denique post septem dies dimissa propter illam septenariam operationem spiritalem, olivae fructuosum surculum retulit: quo significaret nonnullos etiam extra Ecclesiam baptizatos, si in eis pinguedo non defuerit charitatis, posteriore tempore quasi uespere in ore columbae tamquam in osculo pacis ad unitatis societatem posse perduci. quod post alios septem dies dimissa reuersa non est, significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur, quod de Christi latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut in illa mutabilis veritatis nullis mysteriis corporalibus egeamus. Nimis longum est ut vel tam breviter quam haec cucurri, cuncta contingamus, cur sexcentesimo primo
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ conscriptã intabuł lapideis: quã suũ
thes aurũ inpellib: morticinis. Anforte
q in fabella sua etiã lapides dicunt ossa
eẽ. pͥncipũ ñ eis dubitant coria p̃ponere
agnorũ. Hẽpe ergo illa testamenti Namio¬
arca mundius tegebant lapides tabulas.
quã capͥna pellis codicẽ istoꝵ. Hec miseri¬
cordit̃ irride ut cis in ridenda & fugienda
cõmendes. Nã millo dipti ceolapides. iã
tu non corde. lapideo intelligis qͥd duro
illo popło congruebat. Et in eo gam̃ agnos.¬
cis petrã isũ sponsũ tͥuũ : illũ quẽ petruis
Loqͥtur lapidẽ uiuum. ab hominib: reꝑ¬
batũ. adõ aut̃ elec tĩ & honorificatũ. Illis¬

Expanded text:
legem conscriptam in tabulis lapideis quam suum legem conscriptam in tabulis lapideis quam suum thesaurum in pellibus morticinis. an forte quia in fabella sua etiam lapides dicunt ossa esse principum, non eis dubitant coria praeponere agnorum? nempe ergo illa testamenti arca mundius tegebat lapideas tabulas quam caprina pellis codicem istorum. haec tu misericorditer inride, ut eis inridenda et fugienda commendes; nam in illo diptychio lapideo, iam tu non corde lapideo intellegis, quid duro illi populo congruebat? et in eo tamen agnoscis petram, ipsum sponsum tuum, illum, quem Petrus loquitur: lapidem uiuum ab hominibus reprobatum. a deo aut
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent putantes apłm rep̃hendisse dispensitionẽ
illi tpri congruã ueteris testam̃ti : non intelligen¬
tes hoc eũ ex ꝓpħa dixisse. Hȩc enĩ uerba quȩ
imperite ãplectunt᷑ : longe antequã ꝑ apłos
dicerentur & implerent᷑. aꝓpħis quos respuunt
p̃nuntiata s̃. ꝓ pheca enĩ dixerat. auferã eis
cor lapideũ : & dabo eiscor carneũ. Vdeant
si non hoc ẽ non in tabuł lap̃ideis sed intabulis
cordis carnalib: Nã neq ibi qđ dictũ ẽ. car
ne ũ neq hic tabule carnales. hoc uolunt ut
carnalit̾ sapramꝰ. Sed quia in cõparatione la¬
pidis qui sine sensu ẽ. caro sentit: ꝑ lapidis
in sensu alitatẽ si gnificatũ ẽ. cor non intel¬
ligens: & ꝑ carnis sensualitatẽ significatũ
ẽ. cor intelligens. In potius istos irride
qͥ dicunt & trã & ligna & lapides habere sensũ.
& intelligentiore uita uiuere : carnes aut̃
stolidiore & obtunsiore. Vnde non aueritate
sed asua uanitate cogunt᷑ fateri. mundiꝰ eẽ

Expanded text:
gaudent, putantes Apostolum reprehendisse dispensationem illi tempori congruam Veteris Testamenti, non intelligentes hoc eum ex Propheta dixisse. Haec enim verba, quae imperite amplectuntur, longe antequam per Apostolos dicerentur et implerentur, a Prophetis, quos respuunt, praenuntiata sunt. Propheta enim dixerat: Auferam eis cor lapideum, et dabo eis cor carneum . Videant si non hoc est, Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. nam neque ibi quod dictum est cor carneum, neque hic tabulae carnales hoc uolunt, ut carnaliter sapiamus. sed quia in conparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, per lapidis insensualitatem significatum est cor non intellegens et per carnis sensualitatem significatum est cor intellegens. tu potius istos inride, qui dicunt et terram et ligna et lapides habere sensum et intellegentiore uita uiuere, carnes autem stolidiore et obtunsiore. unde non a ueritate, sed a sua uanitate coguntur fateri mundius esse
Abbreviated transcription (Latin):
postea uenturũ: ꝑ quẽ cuncta manifes¬
tarent᷑. Aste autẽ qͥscir& post se ne minẽ
ad futurũ sententias suas nulł alle go¬
ricis amba gib texer&. Quid ergͦ fac̃
affectꝰ tuus desiderus carnalib: sordidus
in cãpis & montib: ne morosis & coronis
floreis & scatentib: aromatis. & si nons
cnigmata rationis. fantas mata scogiti¬
onis : aut uecordia furoris. Siuero
enigmata eẽ dicunt᷑: cur ñ fugis ad¬
ulterũ aꝑtã ueritatẽ ut inliceat ꝓ¬
mittentẽ. & fabulosa fallacia quos
inlexerit illudente nonne ministri
eiꝰ. & qͥi miseritalib uanitatib uenenati
in hamo suo solent hanc ȩscã de paulo apło
ponere hubi ait. exparte enĩ scimꝰ & ex
parte ꝓpħamꝰ : cũ aut̃ uenerit qđ ꝑ fectũ
ẽ qđ exparte e. auferet᷑ & uidemꝰ nunc¬
ꝑ spcculũ menigmate. tunc aut̃ facie ad
faciẽ: ut scilic & paulus apłs ex parte sci¬
erit & ex parte ꝓpħauerit ꝑ speculũ & in

Expanded text:
postea uenturum, per quem cuncta manifespostea uenturum, per quem cuncta manifestarentur, iste autem, qui sciret post se neminem adfuturum, sententias suas nullis allegoricis ambagibus texeret. quid ergo facit adfectus tuus desideriis carnalibus sordidus in campis et montibus nemorosis et coronis floreis et scatentibus aromatis? si non sunt aenigmata rationis, phantasmata sunt cogitationis aut uecordia furoris; si uero aenigmata esse dicuntur, cur non fugis adulterum apertam ueritatem, ut inliciat. promittentem et fabulosa fallacia, quos inlexerit, inludentem? nonne ministri eius et ipsi miseri talibus uanitatibus uenenati in hamo suo solent hanc escam de Paulo apostolo ponere, ubi ait: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est, auferetur et: uidemper speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem ? Ut scilicet apostolus Paulus ex parte scierit, et ex parte prophetaverit, per speculum et in
Abbreviated transcription (Latin):
tis eiꝰ. & frondes multitudinis p̃cedentis
& consequentis a sellũ eiꝰ. siue in spũ
ꝑ imagines corporũ. uł in somno. uł¬
ꝑextiusi in extasi figuratȩ ostendant᷑ si c̃ iacob scalȩ¬
& danieli lapis p̃ciss sine manib & auctꝰ
inmontẽ. & petro ille discus & iohanni
ꝑlocuto tã multa : siue sola locutione ad eundẽ
modũ figurent᷑ sic̃ cantica canticoꝵ. &
cũ in eugłio fec̃ pat̃ familias nuptias filio
suo. & homo quidã duos filios habuit
frugi & luxuriosũ. & homo quidã no¬
uellauit uineã. & locauit agricoł. Tu uero
p̃cipue manicheũ obhoc p̃dicas : qđ non
ad talia dicenda sed pociꝰ ad soluenda ultimꝰ
ueneritꝰ ut & figuris antiquoꝵ aꝑtis. & sins
narrationib: ac disputationib: eudenti
luce ꝓlatis nullo se occultar& emgmate.
A ddis eã p̃ sũptionis huiꝰ causã. qđ indelic &
antiqͥ ue figuras huiꝰ modi uł uiderent
uł agerent uł dicerent. sciebant istũ

Expanded text:
tis eius et frondes multitudinis praecedentis tis eius et frondes multitudinis praecedentis et consequentis asellum eius: siue in spiritu per imagines corporum uel in somnio uel in extasi figurate ostendantet Danieli lapis praecisus sine manibus et auctus in montem , et Petro ille discus , et  tam multa: siue sola locutione ad eundem modum figurentur, sicut cantica canticorum et quod in euangelio fecit pater familias nuptias filio suo et homo quidam duos filios habuit, frugi et luxuriosum, et homo quidam nouellauit uineam et locauit agricolis. tu uero praecipue Manichaeum ob hoc praedicas, quod non ad talia dicenda, sed potius ad soluenda ultimus uenerit, ut et figuris antiquorum apertis et suis narrationibus ac disputationibus euidenti luce prolatis nullo se occultaret aenigmate. addis eam praesumptionis huius causam, quod uidelicet antiqui, ut figuras huiusmodi uel uiderent uel agerent uel dicerent, sciebant istum
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã. Percreaturĩ uero corporalẽ. etiã de¬
monstratio singuloꝵ. Hȩctu non intelligis non
capis. Noui plana es: in ebriata es ingurgi¬
tata es fabuloso sacrilegio. Digeras aliꝗdo
qđ exalas & teiã obruere talib: desinas
Interĩ canta qđ cantas: & in spice sĩ potes
dedecꝰ fornicationis tuȩ. Inintauit enĩ
te doctrina demonioꝵ m̃dacilocoꝵ ad
fictas domos angłoꝵ. ubi flat aura salubris:
& ad cãpos ubiscatent aromata cuiꝰ ar¬
bores & montes. maria & flumina dulce
nectar fluunt ꝑ cuncta scła. & credi¬
disti & finxisti hȩc incorde tuo. ubiuanis
recordationib:  luxuriata & dissoluta
iacteris. Cũ enĩ quedã talia dicunt᷑ de in¬
effabili effluentia spitualiũ deliciarũ.
utiq in enigmate dicunt᷑ . ita ut nouerit
corporeis sensibIniueritate corporali
tale qͥd de monstret᷑ : si c̃ ignis inrubo &de
uirga serpens & de serpente uirga:
Et tunica dnĩ aꝑsecutorib non dunsa. &¬
obseqͥo mulieris unctio pedũ. aut capi¬

Expanded text:
substantiam, per creaturam uero corporalem etiam demonstratio singulorum. haec tu non intellegis, non capis: noui, plena es, inebriata es, ingurgitata es fabuloso sacrilegio. digeras aliquando quod exhalas, et te iam obruere talibus desinas; interim canta, quod cantas, et inspice, si potes, dedecus fornicationis tuae. inuitauit enim te doctrina daemoniorum mendaciloquorum ad fictas domos angelorum, ubi flat aura salubris, et ad campos. ubi scatent aromata, cuius arbores et montes, maria et flumina. dulce nectar fluunt per cuncta saecula. et credidisti et finxisti haec in corde tuo, ubi uanis recordationibus luxuriata et dissoluta iacteris. cum enim quaedam talia dicuntur de ineffabili adfluentia spiritalium deliciarum, utique in aenigmate dicuntur. ita ut nouerit corporeis sensibus in ueritate corporali tale quid demonstretur, sicut ignis in rubo et de uirga serpens. de serpente uirga et tunica domini a persecutoribus non diuisa obsequio mulieris unctio pedum aut capi
Abbreviated transcription (Latin):
iactantia. Ubi & ipsos duo decĩ magnos qͦsdã
deos ꝓfiteris t̃nos ꝑ quat tuor tractꝰ qͥb:
ille unꝰ circũ cingit᷑. Quẽ qͦmͦ in mensũ
faciatis quẽ sic circundatũ dicitis: nũ quã

Expanded text:
iactantia. ubi et ipsos duodecim magnos quosdam iactantia. ubi et ipsos duodecim magnos quosdam deos profiteris, ternos per quattuor tractus, quibus ille unus circumcingitur. quem quomodo inmensum faciatis, quem sic circumdatum dicitis, numqua
Abbreviated transcription (Latin):
dñsunꝰ ẽ . cũ tot deoꝵ nominib: deleccata tur¬
pissimi cordis fornicatione uoluteris.  annon¬
pħ recordaris amatoriũ canticũ tuũ ubi de scrib
maximũ regnantiũ regẽ sceptrigerũ per¬
hennẽ floreis coronis cinctũ. & faciȩ ruti
lantẽ. c quẽ si solũ talẽ amares: crubescendũ
tͥ eẽt. Nã etiã uir unꝰ floreis coronis cinctus.
pudicȩ coniuigi displicer&. Neq enĩ potes¬
pln dicere hoc aliqua mistica significationẽ dictũ
iteeuł ita de monstratũ: cũ tͥ p̃cipue laudari
manicheus non ob aliut soleat : nisi qđ remotis
figurarũ integim̃tis ipsẽ tͥ ueritatẽ nudã
sceptrigerũ florib: coronatũ. Panat saltem
sceptrũ quando coronis floreis cingit᷑:
Nondec& regiȩ uirgȩ se ueritatẽ illa luxuriȩ
mollitudo. Huc accedit quia non antesolus
ad amatus ẽ. Sequeris enĩ cantando & ad¬
uingis duo decĩ secla florib conuestita &
canorib: plena & in faciẽ pat̾is flores suos

Expanded text:
deus unus est. cum tota deorum nominibus delectata turpissimi cordis fornicatione uoluteris? annon recordaris amatorium canticum tuum, ubi describis maximum regnantem regem, sceptrigerum perennem, floreis coronis cinctlantem? Quem si solum talem amares, erubescendum tibi esset: nam etiam vir unus floreis coronis cinctus pudicae conjugi displiceret. Neque enim potes dicere hoc aliqua mystica significatione ita vel ita demonstratum, cum tibi praecipue laudari Manichaeus non ob aliud soleat, nisi quod remotis figurarum integumentis, ipse tibi veritatem nudam sceptrigerum, floribus coronatum. ponat saltem sceptrum, quando coronis floreis cingitur; non decet regiae uirgae seueritatem illa luxuriae mollitudo. huc accedit, quia non a te solus adamatus est; sequeris enim cantando et adiungis duodecim saecula floribus conuestita et canoribus plena et in faciem patris flores suos
Abbreviated transcription (Latin):
molẽ.: utiq ne ille deficiat. Vbis isti : qͥsi
uere eẽnt qͣido ad te uenirent occupati
tanto negocio : qͣndo ad te intrarent ut
blanda manu tua & ociosa plena delicata
post tantũ laborẽ alteri digitos
alteri humeros confricares o sed fallunt
te male demonia quȩ tecũ scortant᷑ ut
concipias m̃datia : & parias phanta smata.
Cur ergͦ non ressuas dipticeũ ueri dĩtuis
m̃branis inimicũ qͥb: tot falsos deos ada¬
gra uiora & honestiora reperient᷑ uł hoc
certe qđ aput poctas nominẽ decipit ipa ꝙ¬
fessio falsitatis. In libris aut̃ tuis tanta fallaciarũ
turba pueriles & insenib animas nomine ue¬
ritatis in lectas miserabilib: corrũpit erro¬
rib: cũ prurientes aurib: sic̃ apłs dic̃. & a¬

Expanded text:
molem, utique ne ille deficiat. ubi sunt isti? qui si molem, utique ne ille deficiat. ubi sunt isti? qui si uere essent. quando ad te uenirent occupati tanto negotio ? quando ad te intrarent, ut blanda manu tua et otioso pane delicata post tantum laborem alteri digitos, alteri humeros confricares? sed fallunt te mala daemonia, quae tecum scortantur, ut concipias mendacia et parias phantasmata. cur ergo non respuas diptychium ueri dei, tuis membranis inimicum, quibus tot falsos deos adagrauiora et honestiora reperientur, uel hoc certe, quod apud poetas neminem decipit, ipsa professio falsitatis, in libris autem tuis tanta fallaciarum turba pueriles et in senibus animas nomine ueritatis inlectas miserabilibus corrumpit erroribus, cum prurientes auribus, sicut apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatẽ : isto congregas societatẽ. Quȩ
duo p̃cepta. n̾a s̃ decẽ . Ria ꝑtinent ad
dm̃. & septẽ ad ꝓximũ. Opudicũ dipticeũ.
in quo uetere figura ille dilector & dilectꝰ
tuus p̃nuntiabat tͥ canticũ nouũ mcacor¬
do salterio. tanquã ꝓte etiã ner uuos suos
ex tensurꝰ inligno ut de peccato dãpnar&
peccatũ in carne : & iustitia legis ĩpleret᷑
inte. Odipticeũ conuigale : qđ non sine
causa odit adultera. lã enĩ mͥ adte ẽ. sermo
manichea congregatio fallax: & fallaciis
inuoluta. Ita ne multi nuba tot elem̃tis
uł potiꝰ meretrix ꝓstituta demomis &
sacrilegis uanitatib in p̃gnata audesma-¬
trimoniũ catholicũ dñi tui crimine inpu¬
diciciȩ lacerare : Ostende nob mechostuos:
splendi tenentẽ ponderatorẽ & athlantẽ
laturariũ Illũ enĩ dicis capita elementoꝵ lat᷑anũ
tenere. mundũq suspendẽ: istũ aut̃
genu fixo scapuł ualidis subbaui lare tantã

Expanded text:
tatem. quae duo praecepta ipsa sunt decem: tria pertinent ad deum et septem ad proximum. o pudicum diptychium, in quo uetere figura ille dilector et dilectus tuus praenuntiabat tibi canticum nouum, in decachordo psalterio tamquam pro te etiam neruos suos extensurus in ligno, ut de peccato damnaret peccatum in carne et iustitia legis inpleretur in te. o diptychium coniugale, quod non sine causa odit adultera! Iam enim mihi ad te est sermo, Manichaea congregatio fallax, et fallaciis inuoluta. itane multinuba tot elementis uel potius meretrix prostituta daemoniis et sacrilegis uanitatibus inpraegnata audes matrimonium catholicum domini tui crimine inpudicitiae lacerare? ostende nobis moechos tuos, splenditenentem ponderatorem et Atlantem laturarium. -illum enim dicis capita elementorum tenere mundumque suspendere; istum autem genu fixo scapulis ualidis subbaiulare tantam
Abbreviated transcription (Latin):
cohortes quȩ om̃ia non condidisse dicis dm̃. sed ARextasĩ in¬
de sua substantia genuissẽ. Ita cenuinceris in¬
numerabiles deos colere. non ferendo sanam
doctrinã qua docet᷑ unꝰ de uno dõ natꝰ filuis.
& utriusq sp̃s sc̃ s̃. Quos tam̃ non solũ innume¬

Expanded text:
cohortes: quae omnia non condidisse dicis deum, sed de sua substantia genuisse. Ita conuinceris innumerabiles deos colere, non ferendo sanam doctrinam, qua docetur unus de uno deo natus filius et utriusque spiritus sanctus. quos tamen non solu