comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qd rogauerat accepisse. Quid
sum ubi ait. q cumq petieritis hoc fa-
tum : & cui tandem q̃ ꝓmittit impleuit
si apłos suos in sua ꝓmissione frauda¬
uit: E uigila gͥ homo fidelis. & euigi¬
lant̾ audi quod positum ẽ. in nomine meo:
Ipsum enim qcumq ñ ait petieritis
ut cumq: s in nomine meo. Qͥ ꝓmisit gͥ
tanqͣm magnum beneficium quid uocatur:
iħc saluatorem. Non itaq nos saluos facie
quicumq rex. s rex saluator. ac ꝑ hoc qͣ¬
cumq petimus aduersus utilitatẽ salutis.
ñ petimus in nomine saluatoris. & tamen
ñ uidet peti contra salutem. ñ faciendo
potuisse exhibet saluatorem. Nouit enĩ
medicus quid ꝓ sua. quid contra suam
salutem poscat᷑ egrotus: & ido contraria
poscentis ñ facit uoluntatẽ. ut faciat
sanitatẽ. Qua ꝓpter quando uolumus¬
saluatoris petamus. Ñ gͦ cont᷑ salutem
nr̃am petamu s. Qͦd si fec erit. ñ ut sal¬
uator facit. qd ẽ nomen eiꝰ fidelib eiꝰ:

Expanded text:
tamen quod rogaverat accepisse . Quidtamen quod rogaverat accepisse . Quidsum ubi ait, Quodcumque petieritis, hoc facim? Et cui tandem quod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod illic positum est, in nomine meo: ipsum enim quodcumque, non ait, petieritis utcumque; sed, in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quid vocatur? Salvatorem. Non itaque salvos nos faciet quicunque rex, sed rex Salvator. Ac per hoc quodcunque petimus adversus utilitatem salutis, non petimus in nomine Salvatoris: et tamen t: quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo, potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus: et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quasalvatoris petamus. Non ergo contra salutem m petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit᷑. Quomodo gͦ intelligendum ẽ.
quodeumq petieritis hoc faciam. si ds̃
aliqua petentib fidelib etiam consulen
do ñ facit: an forte solis apłis ħ dictum
debemus acciꝑe: absit. Unde enim adl
uenit ut diceret : suꝑius dixerat. qui
credit in me oꝑa quȩ ego facio & ipse¬
faciet. & maiora horum faciet. De qua
re iam pristino sermone tractauimus:
&̾ ne quisqͣm hoc sibi tribueret. ut
etiam illa oꝑa maiora seipsum facere
ostenderet: adiecit atq ait. Qͥa ego
ad patrem uado. & quocumq pecieri¬
tis in nomine meo: hoc faciam. Ñ quid
in eum soli apłi crediderunt: ad eos
utiq loquebatur dicendo. qui credit
inme. inquib eo donante etiam nos
sumus. qui utiq ñ qcumq petierimus
accipimus. Ipsos quoq beatissimos si
cogitemus apłos. inueniemus eum qͥ
plus omnib laborauit. ñ aut̃ ipse s
gr̃ã d̃i cum illo. ter dñm rogasse ut
ab eo discederet angłs sathanȩ. nec

Expanded text:
perdidit . 2. Quomodo ergo intelligendum est, perdidit . 2. Quomodo ergo intelligendum est, Quodcumque petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui credit in me, opera quae ego facio, faciet, et majora horum faciet: de qua re pristino sermone tractavimus. Et ne quisquam hoc sibi tribueret, ut etiam illa opera majora seipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse ut ab eo discederet angelus satanae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio p̾staretur. s ut ille qͥ aderat
sanato fastidio sumeret᷑. Quando enĩ
nos delectant mala & ñ delectant bona:
rogare potius debemus dm̃ ut delec¬
tent bona qͣm ut concedantur mala:
ñ quia malum ẽ carne uesci. cum de
hac re loquens apłs dicat. omnis
creatura di bonam ẽ. & nichil abicien¬
dum q cum gr̃arum actione accipit᷑.
s quia sicut ipse item ait. malum ẽ
homuni qui ꝑ offensionẽ manducat:
& si ꝑ hominĩs offensionẽ. qͣntomagis dĩ:
Cuius in isrłitis ñ parua erat offensio re¬
pudiar e quod dabat sapientia. & petere
id quo inhiabat concupiscentia: nec illi
quamuis peterent.s quia deerat mur-¬
murarent. S ut sciremus ñ d̃i creaturã
ẽẽ culpabilem. s in obedientiam contu¬
macem & inordinatam cupiditatem:
ñ ꝓpt̾ portum. s ꝓpter ponum mortẽ¬
homo primus inuenit. & esau pͥmatus
suos ñ ꝓpt̾ gallinam. s ꝓpt̾ lenticulam

Expanded text:
desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non propter porcum, sed propter pomum mortem primus homo invenit , et Esau primatus suos non propter gallinam, sed propter lenticulam
Abbreviated transcription (Latin):
aGNaoꝯ spem dominus¬
discipłis suis promisit
orantib dicens. Quia ego
ad patrem uado. & quocumq petieritis
innomine meo. hoc faciam. Sic gͦ ꝑrexit
ad patrem ut nͨ relinqueret indigentes:
s exaudiret petentes. S quid ẽ qͥcumq
petieritis. cum uideamus plerumq fide¬
les eiꝰ petere & ñ acciꝑe: An forte ꝓpt̾ea.
quia male petunt: Nam hoc exꝓbrauit
apłs iacob dicens. Petitis & ñ accipitis.
eoquod male petatis. ut in concupiscen¬
tis ur̃is insumatis. Male g usurus eo
quod uult acciꝑe. do potius miserante
ñ accipit. ꝓinde si hoc ab illo petitur
unde homo leditur exauditus: magis
metuendum ẽ. nec q pofset ñ dare
ꝓpitius. det iratus. An non uidemus
i sraelitas malo suo impetrasse. quod
culpabili concupiscentia petierunt:
concupierunt enim carnib uesci. qͥb
pluebatur manna de celo. fastidibant
quippe q habebant. & qd ñ habebant
impudent᷑ petebant. quasi ñ melius
peterent ñ ut cib qui deerat indecẽti

Expanded text:
agnam spem Dominus suis promisit sperantibus, dicens: Quia ego ad Patrem vado, et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Sed quid est, quodcumque petieritis, cum videamus plerumque fideles ejus petere, et non accipere? An forte propterea quia male petunt? Nam hoc exprobravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos suos palmites. &
agricolam patrem. Unde iã¬
pridem sicut potuimus dispu¬
tatum est. In hac aut̃ lectione cũ ad huc
de seipso qui ẽ tutis & de suis palmitib
hoc ẽ discipulis loqueretur: manete
inquit inme & ego in uobis. Ñ eomͦ
illi inipso: sicut ipse in illis. Utrũq
enim ꝓdest. ñ ipsi s illis. Ita sunt qͥppe
in uite palmites. ut uiti ñ conferant.
s inde accipiant unde uiuant. Ita uͦ¬

Expanded text:
discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sienim prodest non ipsi, sed illis. Ita sunt quippe in vite palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant et fr
Abbreviated transcription (Latin):
ex forma serui eum dixisse ñ ex forma
đi in qua equalis ẽ patri. nouit fides
quȩ religiosis ẽ mentib fix a ñ calumnio¬
sis & de mentib ficta. Deinde subumxit
Q̾ nunc dixi uobis priusqͣm fiat: ut
cum factum fuerit credatis. Quid ẽ ħ.
cum magis credere homo debeat. añ¬
qͣm fiat. id qd credendum ẽ: Hec est
enim laus fidei. si quod creditur ñ
uidetur. Nam quid magnum ẽ. si id cre¬
ditur qd uidetur. scđ̃m illam eiꝰdem¬
dñi sententiam qͦndo discipłm argue¬
bat dicens. qr uidisti me credidisti bĩ
qui ñ uiderunt & crediderunt: Q̾
nescio utrum credere dicendus est
quisq q uidet. Nam ipsa fides in
epła quȩ scribitur ad hebreos. ita ẽ
definita. Est aut̃ fides sꝑantiũ substãna¬

Expanded text:
i eum dixisse, non ex forma Dei in qua aequalis est Patri, novit fides quae religiosis est mentibus fixa, non calumniosis et dementibus ficta. Deinde subjunxit: Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis. Quid est cum magis credere homo habeat antequam fiat id quod credendum est? Haec est enim laus fidei, si quod creditur non uidetur. Nam quid magnum est, si id creditur quod uidetur, secundum illam domini sententiam quando discipulum arguit dicens: Quia vidisti, credidisti, beati qui non vident et credunt ? Et nescio utrum credere dicendus est quisque quod videt; nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est definita: Est autem fides sperantium substan
Abbreviated transcription (Latin):
bant nisi in sp̃u sc̃o: Q tamen eis prius
imperat᷑ ut diligant eum. & eiꝰ mandata
seruent: & deinde accipiant sp̃m sc̃m.
quem nisi haberent ꝓfecto diligere &¬
eius mandata seruare ñ possent. Restat
g ut intelligamus sp̃m scm̃ habere qͥ
diligit. & habendo mereri ut plus ha¬
beat. & plus habendo plus diligat. Iã
bant: nec tamen eum adhuc sic habe¬
bant. sicut eum dñs ꝓmittebat. Ꝙ ha¬
bebant gͦ & ñ habebant. qr qͣntum ha¬
bendus fuerat ñdum habebant. Habe¬
bant itaq minus. dandus eis ampliꝰ¬
erat. ħ abebant occulte. accepturi fue
ceret qd habebant. De qͦ munere apłs
loquens ait. Nos aut̃ ñ sp̃m hꝰ mundi

Expanded text:
bant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius bant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent, profecto diligere et mandata servare non possent. 2. Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam bant: nec tamen eum adhuc sic habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi eranceret quod habebant. De quo munere Apostolus loquens ait: Nos autem non spiritum hujus
Abbreviated transcription (Latin):
seruate. & ego rogabo patrem & alium
paraclitum dabit uobis. cum hoo dicat
de sp̃u sc̃o. qͦm nisi habeatnus nec di¬
ligere dm̃ possumus. nec eiꝰ mandata
seruare: Quomodo diligimus ut eum
accipiamis. quem nisi habeamus dilig̾e
ñ ualemus : Quomodo mandata serua¬
bimus ut eum accipiamus. qͣm nisi ha¬
beamus mandatã seruare ñ possumus:
an forte p̾cedit in nobis caritas qua
ꝑuersa est ista sententia. Qui enim se filiũ
diligere credit & patrem ñ diligit. ꝓfecto
nec filium diligit. s quod sibi ipse con¬
enim uoce dicunt. corde aut̃ & factis
negant: sicut de talib ait. confitentur
se nosse dm̃. factis aut̃ negant. Sinegat᷑
factis. ꝓculdubio etiam dr factis. Nemo
itaq dicit dñs iħc. animo. uerbo. facto.
corde. ore. oꝑe: nemo dicit dñs tħc nisi
rentꝰ ore confitentes. corde & factis ne¬
gantes. A rsus si ueracit̾ hoc dicebant
ꝓcultubio diligebant. Quomͦ g dilige¬

Expanded text:
te: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua obis? Perversa est ista sententia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse con Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi rent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur dilige
Abbreviated transcription (Latin):
Unius quippe nature sunt uitis &
Epalmites. Propt̾ ꝗͣ eum eẽt ds cuiꝰ
naturȩ ñ sumus: factus ẽ homo. ut
in illo eẽt uitis humana natura. cuiꝰ
& nos homines palmites eẽ possemꝰ.
Quid gͦ ẽ ego sum uitis uera: Ñ quia
ut adderet uera hoc ad eam uitem
retulit. unde ista similitudo translata
agnus. leo. petra. lapis angularis. &
cẽtera huiusmodi. quȩ magis ipsa st̃
uera ex auib ducunt᷑ iste similitudines.
ñ ꝓprietates. S cum dicit ego sum utis
uera. ab illa utiq se discernit cui dicit᷑:
Quomodo conuersa es in amaritudmnem
uitis aliena: Nam quo pacto ẽ uitis uera
quȩ expectata ẽ ut faceretuuam. fecit
aut᷑ spinas: Ego sum inquit uitis uera
& pater meus agricola ẽ. Omnẽ palmiteᷤ
inme non ferentẽ fructum toll& eum

Expanded text:
Unius quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illQuomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum ẽ subditus erat. Qͥa gͣ¬
ut homo. & calumpniaris do : ille inse
naturam commendat humanam. tu ĩ
illo audes deformare diumam: infidelis.
ingrate. ideo ne minus eum qͥ fecit te.
qr dicit ille quid factus sit ꝓpter te:
equalis enim ẽ patri filius ꝑ quem fac̃¬
tus ẽ homo. Ut minor eẽt patre factus ẽ
homo. Qͦd nisi fieret quid eẽt homo:
Dicat plane dominꝰ & magister nr̃. S.
diligeretis me gauderetis utiq qr uado
ad patrem. quia pater maior me est.
Cum discipłis audiamus uerba doctoris.
ñ cum alienis sequamur astutiam decep¬
toris. Agnoscamus geminam substantiã
xp̃i. diuinam scilicet qua equalis est
quaternitas ñ trinitas ds̾. Sicut onim
unus ẽ homo anima rationalis ⁊ caro.

Expanded text:
sicut scriptum est, subditus erat . Quid igisicut scriptum est, subditus erat . Quid igiut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus geminam substantiam Christi; divinam scilicet qua aequalis est quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro,
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc est enim forma serui. inqua dei
filius minor ẽ. ñ patre solo. s etiam
sp̃u scõ: neq id tantum. s etiam seipso:
quia idem ipse informa dĩ maior est
ruit appellari. Nam quid aliud con-¬
ficemur cum dicimus credere nos in
Ac ꝑ hoc cum credimus indi filium qͥ
sepultus ẽ. ꝓfecto filium di dicimus &
carnem. quȩ sola sepulta ẽ. Ipse gͦ xp̃e
filius di equalis ẽ patri in forma dei.
qr semetipsum exinaniuit ñ formam
di amittens. s formani serui accipiens:
Maior ẽ & se ipso. qr maior ẽ forma di
quȩ amissa ñ ẽ. qͣm serui quȩ accepta ẽ:
Quid itaq mirum uł quid indignum.
si scdm hanc serui formam loquens ait
di filius. pater maior me ẽ. & scđm d̃i
formam loquens ait ipse dĩ filuis. ego
& pat̾ unum sumus: unum sunt enĩ
scd̃m id q ds erat u̾bum. & maior ẽ
pat᷑. scd̃m id q ũbum caro factum ẽ:
Dicam eciam qđ arriani ⁊ eu nomiani
minor erat. quando paruus maiorib

Expanded text:
Haec est enim forma servi, in qua Dei Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est ruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in nima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amiseipso; quia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani minor erat, quando parvus majoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
filius ñ ẽ equalis patri. ꝑ hoc erat iturꝰ
ad patrem: aquo & uenturus ẽ iudica¬
turus uiuos & mortuos. ꝑillud autẽ ꝑ
q̃ ẽ equalis gignenti unigenitꝰ. ñ quam
recedit apatre: s cum illo ẽ ubiq totꝰ
pari diuinitate. qͣm nullus contin&e locꝰ:
Cum enim informa di ẽẽt sicut apłs
loquitur ñ rapinam arbitratꝰ ẽ esse se¬
equalem đo. Quomodo enim rapina
posset ẽẽ natura. quȩ ñ erat usur¬
pata s nata: semetipsum aut̃ exma¬
niuit formam serui accipiens. Ñ gͦ
amittens illam s accipiens istam̃.
eo modo se exinaniens. q hic minor
apparebat. qͣm ap̃ patrem manebat:
Forma quippe serui accessit. ñ forma
di recessit. Hȩc ẽ assumpta. non illa
consumpta. Propter hanc dicit. pater
maior me ẽ: ꝓpter illam uͦ ego & pat̾
unum sumus. Hoc attendat arrianus.¬
& hac attentione sit sanus: ne conten¬
tione sit uanus. aut q̃ ẽ peius insanꝰ:

Expanded text:
Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat Filius non est aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos suos. Non turbetur cor
Qur̃m. neq formidet. Audistis
quia ego dixi uobis. uado & uenio
u uos. Si diligeretis me gauderetis utiq
quia uado ad patrem. q pat̾ maior me ẽ:
hinc gͦ turbari & formidare poterat cor
illorum qd ibat ab eis. qͣmuis uenturus
ad eos: nẽ forsitan gregem lupus hoc
inter uallo inuaderet pastoris absentia:
s a quib homo abscedebat. ds ñ relin
manebat ꝑ id qd ubiq erat. Cur itaq
turbaretur & formidaret cor quando
sic deserebat ocłos. ut ñ deseret cor:
Qmuis etiam ds qui nullo continetur
loco discedat ab eorum cordib qͥ eum
relinquunt morib ñ pedib: & ueniat
ad illos qui conuertunt᷑ ad eum ñ facie
s fide. & accedunt ad eum mente ñ
carne. Ut aut̃ intelligerent scđm id q
homo erat eum dixisse uado ⁊ uenio
aduos adiecit atq ait. Si diligeretis
me gauderetis utiq quia uado ad pa¬
trem. qr pater maior me ẽ. Per quod gͦ

Expanded text:
discipulos suos: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. Audistis quia ego dixi vobis, Vado, et venio ad vos: si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non dermanebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod dixerat pacem. Ihoc repetiue¬
rit dicens pacem meam. & quod dixerat
relinquo uobis. hoc repeciuerit dicens
do uobis. Ut uolet quisq accipiat. me
tamen delectat. Credo quod & uos fr̃s
mei delectet. sic tenere istam pacem ubi
ad uersarium concorditer mncimus: ut
desideremus pacem ubi adũsarium ñ
habebimus. Qđ uero dñs adiunxit acq
ait. ñ quomodo mundus dat ego do
uobis. quid ẽ aliud nisi ñ qͦmͣ homines
dant qui diligunt mundum ita do uob̾.
qui ꝓꝓterea sibi dant pacem. ut sine
molestia litium atq belloꝵ ñ do sed
amico suo mundo ꝑfruantur. & qͣndo
iustis dant pacem ut ñ eos ⁊ ꝑseqͣnt᷑.
Pax ẽẽ ñ pot̾ uera. ubi ñ ẽ uera concordia.
quia disiuncta sunt corda. Quomodo
enĩ. consors dicitur qui sortem iungit.
ita ille consors dicendus ẽ qͥ cor iungit
& pacem suam nobis dat ñ sic̾ mundus.
s sicut ille ꝑ quen fac̾tus ẽ mundus.
ut concordes simus iungamus in uicem

Expanded text:
ut quod dixerat, pacem, hoc repetieut quod dixerat, pacem, hoc repetierit dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit dicens, do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat, credo et vos, ratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. 5. Quod vero Dominus adjunxit, atque ait, Non quomodo mundus dat, ego do vobis; quid edant, qui diligunt mundum, ita do vobis? qui propterea sibi dant pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justi dant pacem, ut non eos persequantur, pax esse non potest vera, ubi non est vera concordia, quia disjuncta sunt corda. Quomodo enim consors dicitur qui sortem jungit, ita ille concors dicendus est qui cor jungi pacem suam non nobis dat sicut mundus, sed sicut ille per quem factus est mundus; ut concordes simus, jungamus invicem
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aut̃ talem pacem nunc habemus.
inqua ad huc dicamus. dimitte nobis
debita nr̃a. Est gͦ nobis pax aliqua.
qm̃ condelectamur legi dĩ scdm inte¬
riorem hominẽ s ñ ẽ plena: qr uidemꝰ
aliam legem in membris nr̃is repug¬
nantem legi mentis nr̃ȩ. Itemq inter
nos ipsos ẽ. nobis pax. qr in uicem nob̾
credimus qd inuicem diligamus. s nec
ipsa plena ẽ qr cogitationes cordis nr̃i
inuicem ñ uidemus. & quedã de nobis
quȩ ñ sunt innobis. uł in melius in¬
uicem uł indeterius opinamua:
Itaq ista etiam si abillo nobis relicta ẽ.
pax nr̃a ẽ. Nisi enim ab illo ñ haberentꝰ
& talem. s ipse ñ ht̃ talem. Si tenueri¬
mus usq infinem qͣlem accepimꝰ qͣtẽ
he habebimus: ubi nichil nobis repus¬
net ex nob̾. & nichil uos inuicem ladet
incordib nr̃is. Nec ignoro ista domini
ũba eciam sic accipi posse. ut eidem
sententiȩ repeticio uideatur. pacem
relinquo uobis pacem meam do uobis.

Expanded text:
Nos autem talem pacem nunc habemus, Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus et talem; sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur, Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
dens anobis. nisi seipsum dum ñ recedit
anobis: Ipse ẽ enim pax nr̃a. qui fecit
utraq unum. Pax gͦ ipse nobis ẽ ⁊ cum
credimus. q ẽ & cum uidebimus eum
sicuti ẽ. Si enim qͣmdiu sumus in cor¬
pore corruptibili qd aggrauat animam.
cum ꝑ fidem ambulamus ñ ꝑ spociem
ñ deserit ꝑegrinantes a se: qͣntomagis
cum ad ipiam speciem uenerimus nos
implebit ex se: s quid ẽ qd ubi ait pa
cem relinquo uobis ñ ait meam. ubi
uͦ ait do uobis. ibi dixit meam : Utrũ
subaudiendum ẽ meã. & ubi dictum
ñ ẽ quia postea dictum ẽ. & potest re¬
ferri adutrumq etiam q semeł dictũ ẽ:
Anforte & hic aliquid latec ꝗͣ pecendũ ẽ
& querendum. & ad quod pussantib
aꝑiendum: Quid si enim pacem suam
eam uoluit intelligi. qualem ht ipse:
pax uͦ ista qͣm nobis reliquit in ħ scło.
nr̃a potius ẽ dicenda qͣm ipsius. Illi
quippe nichil repugnat inseipso. qr
nullum habet omnino peccatum:

Expanded text:
dens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit dens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum . Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est qcem relinquo vobis, non addit meam: ubi vero ait, do vobis, ibi dicit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia postea dictum est, et potest referri ad utrumque, etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obliuisci saluberrimos monitus ad
gr̃am ꝑtinere. qua nos cõmemorat sp̃c:
Dacem inquit relinquo uobis. pacem
meam do uobis hoc ẽ q̃ legimus ap̃
ꝓpħam pacem suꝑ pacem. Pacẽ nob̾
reliquit iturus. pacem suam nob̾ da¬
bit infine uenturus. Pacem nobis
reliquit in hoc scło. pacem suã nobis
dabit infuturo scło. Lacem nob̾ reliqͥt
inqua manentes hostem deuincimꝰ.
pacem suam nobis dabit quando sine
hoste regnabimus. Pacem relinquit
nobis ut etiam hic inuicem diligamꝰ.
pacem suam nobis dabit. ubi nunqͣm
dissentire possimus. Pacem relinqͥt
nobis ne de ocoultis nr̃is inuicem
iudicemus cum in hoc mundo sumꝰ.
pacẽ suã dabit nobiscum manifesta¬
bit cogitationes cordis. & tunc laus
erit unicuiq ado. In illo tam̃ atq
ab illo nobis ẽ pax. siue qͣm nob̾
relinquit iturus ad patrem. siue
qͣm nobis dabit nos ꝑducturus ad pa¬
trem. Quid aut̃ nobis relinquit ascen¬

Expanded text:
non oblivisci, saluberrimos monitus ad non oblivisci, saluberrimos monitus ad gratiam pertinere, qua nos commemorat Christus. Pacem, inquit, relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hoc est quod legimus apud prophetam, Pacem super pacem: pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus. Pacem nobis relinquit in hoc saeculo, pacem suam nobis dabit in futuro saeculo. Pacem suam nobis relinquit, in qua manentes hostem vincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine hoste regnabimus. Pacem relinquit nobis, ut etiam hic invicem diligamus: pacem suam nobis dabit, ubi nunquam dissentire possimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis nostris invicem judicemus, cum in hoc sumus mundo: pacem suam dabit nobis, cum manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo . In illo tamen atque ab illo nobis est pax, sive quam nobis relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascen
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ. ut dicente filio uerba capiamus
docente ant̃ sp̃u scõ eadem uerba in¬
telligamus. quasi dicat filius sine spu
ipsa dicat & doceat : S qm trinitas ẽ.
oportebat eius singulas insinuare ꝑ¬
sonas. eamq: nos distincte audire. in¬
seꝑabiliter intelligere. Audi patrem
dicentem ubi legis. Dominus dixit
ad me. filius meus es tũ. Audi & do¬
centem ubi legis. omnis qͥ audunit
apatre & dididit. uenit ad me:
Fĩlium uͦ dicentẽ modo audisti:
De se quippe ait. quecumq dixero
uobis. Quem & si docentem uis nosse:
magistrum recole. Unus ẽ inquit ma
uos docebit omnia: audi etiam dicentẽ
ubi legis inacꝰtib apłorum beato petro
dixisse sp̃m scm̃. ua de cum illis qͥuia
ego misi eos. Omnis gͥ & dicit & docet
trimtas. S nisi eciam singillatim cõ¬
mendaret᷑ eam nullo mͦ humana caꝑe¬
uł utiq ut cumq posset infirmitas:
Cum gͦ sit omnino inseꝑabilis. ñqͣm
simul. Qͦd uͦ addidit cõmemorabit uos.
intelligere debemus etiam qd iubemur

Expanded text:
s, ut dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? quasi dicat Filius sine Spiripsa dicat et doceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eademque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit, vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato dixisse Spiritum sanctum: Vade cum illis, quia ego misi eos . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas. Sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utcunque posset infirmitas. Cum ergo sit omnino inseparabilis, nunquam simul. Quod vero addidit: Commemorabit vobis, intelligere debemus etiam quod jubemur
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. apud i uos manens. Illa itaq:
mansio alia ẽ qͣm ꝓmisit futuram. ħ
uero alia qͣm p̾sentem ẽẽ testat᷑. Illa
sp̃itał ẽ atq intrinsecꝰ mentib reddit᷑:
hec corꝑalis forinsecꝰ oculis atq aurib
exhibetur. Illa in ȩt̾num beatificat libe¬
ratos: ħ intemꝑe uisitat liberandos:
Scđm illam dñs ã suis dilectorib ñ recedit.
scdm hanc it & redit. hȩc inquit locutꝰ
sum uobis apud uos manens. utiq p̃sen¬
tia corporali. qua cum illis uisibilis loqͤ¬
batur. P araclitus aut᷑ inquit sp̃c sc̃s

Expanded text:
vobis apud vos manens. Illa itaque vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it et recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique praesentia corporali, qua cum illis visibilis loquebatur. 2. Paracletus autem, inquit, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
meus: & fortasse ꝓpt̾ aliqͣm distinctio¬
nem ubi suos dixit pluralit̾ dixit.
sum intelligi uoluit. In principio enĩ
ñ utiq suum s patris ẽ u̾bum. qͦmͦ
nec sua imago s patris. nec suus filiꝰ
idem ipse. s patris. Recte gͥ auctori
tribuit quicquid facit equalis. a qͦ
habet hoc ipsum quod illi ẽ indif¬
ferenter equalis:. Seroio lxxiiii.
De eo quod sequitur. Hec loquutus sum
uobis ap̾ uos manens. Usq ad id. Pacẽ
in eam do uobis. Non quomodo mundꝰ
dat ego do uobis
Np̃cedenti lectione sc̃ĩ eugłii qͣm seqͥt᷑
ista quȩ mͦ recitata ẽ dominꝰ iħc dix̾at
se & patrem ad dilectores suos eẽ uen¬
curos. & ap̃ eos mansionem ẽẽ factu¬
ros. Iam uero & suꝑius dixerat de
sp̃u sc̃o. Uos aut̃ cognoscetis eum. qr¬
Iap̃ uos manebit. & inuobis erit:
Unde intelleximus in scĩs tanqͣm in
templo suo. simul manere trinitatẽ
dm̃. Nunc aut̃ dicit. Hȩc loquutꝰ sum

Expanded text:
meus? Et fortasse propter aliquam distinctiomeus? Et fortasse propter aliquam distinctionem ubi suos dixit, pluraliter dixit sum intelligi voluit. In principio erat n utique suum, sed Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris; nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalis. TRACTATUS LXXVII. De eo quod sequitur, Haec locutus sum vobis apud vos manens; usque ad id, Pacem meam do vobis; non quomodo mundus dat, ego do vobiscedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos. Ueniunt subueniendo. ue¬
nimus obediendo. Ueniunt illumi¬
uando. uenimus intuendo. Ueniunt
implendo. uenimus capiendo: ut sit
innobis eors ñ extraria uisio s int̾ra.
& in nobis ñ transitoria mansio s et̾na.
Sic mundo ñ se filius manifestat. Mund
enimẽ dictus hoc loco de quib ꝯtinuo
subiunxit atq ait. Qui ñ diligit me.
sermones meos ñ seruat. hi sunt qui
ad modicum uident. nec ipsum in forma
di ubiẽ cum patre & spũ scõ pariter
inui sibilis. s in forma hominis ubi eẽ
in mundo uoluit paciendo contemp
tibilis. uidet᷑ iudicando terribilis:
Qͦd uͦ adiunxit. & sermo qͥm audistis
ñ ẽ m̃s. s eiꝰ qui misit me patris: non
miremur. ñ paueamus. Non ẽ minor
patre. s ñ ẽ nisi a patre. Non ẽ impar
ipso : s ñ ẽ a seipso. Neq enim mentitꝰ ẽ
dicendo. qui ñ diligit me sermones meoᷤᷤ
ñ seruat. Ecce suos dixit eẽ sermones.
Numquid sibi ẽ ipse contrarius ubi
rursus dixit. & sermo qͦm audistis nẽ

Expanded text:
ad eos. Veniunt subveniendo, venimus obediendo. Veniunt illuminando, venimus intuendo. Veniunt implendo, venimus capiendo: ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis non transitoria mansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat. Mundus enim est dictus hoc loco, de quibus continuo subjunxit atque ait: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Hi sunt qui ad modicum vident: nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto invisibilis, sed in forma hominis, ubi esse in mundo voluitbilis, judicando terribilis. Quod vero adjunxit: Et sermo quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est
Abbreviated transcription (Latin):
tem incȩlum. nec aliud credimus qͣm
illum in eodem corꝑe ad iudicium ui¬
uor & mortuor ẽẽ uenturum: ꝑ¬
culdubio tunc eum uidebit mundus:
quo nomine significati sunt a regno
eiꝰ alioni. Ac ꝑ hoc longe melus in¬
telligitur illud iam tempꝰ significare
uoluisse in eo qͥ ait. adhuc modicum
& mundus me iam ñ uidet. qͣndo in
fine scłi auferetur ab ocłis damnators
ut illi eum de cetero uideant ap̃ qͦs
diligentes eum facit pat̾ atq ipse
mansionem. Modicum aut̃ dixit. qr
& id qd ꝓlixum uidetur hominib bre¬
uissimum ẽ ante ocłos di. De ħ qͥppe
modico. iste ipse ioħs eugłista filioli
inquit. nouissima hora ẽ. Nequis por¬
ro existimet patrem tantummodo &
filium sine sp̃u sc̃õ ap̃ dilectores suos
facere mansionem. recolat qd suꝑius
de sp̃u scõ dictum ẽ qͦm mundus ñ pot̃
acciꝑe. qr ñ uid et eum neq scit eum:
Uos aut̃ cognoscetis eum. q ap̃ uos

Expanded text:
tem in coelum : nec aliud credimus quam tem in coelum : nec aliud credimus quam illum in eodem corpore ad judicium vivorum et mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi eum de caetero videant apud quos diligentes eum facit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quia et id quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de Spiritu sancto dictum est, Quem mundus non potest accipere, quia non videt eum, nec scit eum: vos au
Abbreviated transcription (Latin):
manifestationẽ.De qua discipłs inter¬
rogauit magistrum. ut ñ solum illi
Quesierat enim de xͥ manifestatiõe.
& audiuit de dilectione atq ma¬
nifestatione. Est gͦ quedam dĩ mani¬
festacio interior. quam ꝓrsus impis
ñ nouerunt. Quib di patris & sp̾c
sc̃i manifestatio nulla ẽ. filii uero ẽẽ
potuit. s in carne. Quȩ nec talis est
qualis illa. nec semꝑ illis ad ẽẽ pot̾
qualiscumq sit: s admodicũ tempꝰ. & ħ
ad iudicium ñ ad gaudium. ad sup¬
plicium ñ ad p̾mium. Nunc ẽ gͦ ut
intelligamus qͣntum aꝑire ipse dignatur.
quomodo dictum sit. Ad huc modicum
& mundus me iam ñ uidet. uos aut̾ ui¬
detis me. Uerum e̾ quidem quod post
pariluͣm etiam corpꝰ suum in quo eum
poterant & impii uidere. ocłis eorum
fuerat subtracꝰturus. qͣndoquidem post
resurrectionẽ nemo eum uidit illorum:
S qm̃ dictum ẽ testantib angłis. sic
ueniet qͦmadmodum uidistis eũ eun¬

Expanded text:
manifestationem; de qua discipulus intermanifestationem; de qua discipulus interrogavit magistrum, ut non solum illi Quaesiverat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione et mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est, Filii vero esse potuit, sed in carne: quae nec talis est qualis illa; nec semper illis adesse potest, qualiscunque sit, sed ad modicum tempus, et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse dignatur, quo modo dictum sit: Adhuc modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed quoniam dictum est, testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis eun
Abbreviated transcription (Latin):
meus diliget eum. & ad eum ueniemus.
& mansionem apͣ eum faciemus. Qͥ ñ
diligit me. sermones meos ñ seruat.
Ecce exposita ẽ causa. quare suis se ma¬
nnfestaruis ẽ ñ alienis quos mundi no¬
mine appellat. & ipsa causa ẽ quod hi
diligant. illi ñ diligant. Ipsa causa ẽ:
de qua sacer insonat ꝑsalmus. Iudica
me d̾s &̃ discerne causam  de gente ñ sc̃ã:
Qui enim diligunt᷑. qr diligunt eligunt᷑:
Qͥ uͦ ñ diligunt silinguis hominum lo¬
quantur & angłorg. fiunt eramentũ
sonans & cymbalum tinniens. Q si
habuerint ꝑphetiam & scieruit om̃ia
sacramenta & ominem scientiam. &¬
si habuerint omnẽ fidem ita ut mon¬
tes transferant: nichil sunt. Q si
distribuerint omnem subftantiam
suam. & tradiderint corpꝰ suum ut
ardeant: nichil eis ꝑdest. D ilectio
scõs discernit a mundo. quȩ facit
unanimes habitare in domo. In qͦ
domo facit pater & filius mansionẽ
qui donant & ipsam dilectionẽ. qͥb
donent in fine etiam ipsam suam

Expanded text:
iliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce exposita est causa quare se suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt, eliguntur: qui vero non diligunt, si linguis hominum loquantur et Angelorum, fiunt aeramentum sonans et cymbalum tinniens; et si habuerint prophetiamsacramenta, et omnem scientiam, et habuerint omnem fidem, ut montes transferant, nihil sunt: et si distribuerint omnem substantiam suam, et tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fide etiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
sero me accipit. ut unius naturȩ sint
filius & apls. Posset quidem exͣ hoc ñ
inconuenienter intelligi. qm geminȩ ẽ
gigas ille substantiȩ. qui exultauit ad
currendam uiam Uerbum enim caro
factum ẽ. hoc ẽ ds homo factus. ẽ. ꝓinde
ita dixisse posset uideri. qͥ accipit
eum qui me misit. S cum ista dicebat
ñ abillo nature unitas. s in eo qui mit¬
titur mittentis cõmendabat᷑ auctoritas:
Sic itaq unusquisq eum qui ẽ missus
accipiat. ut in illo eum qui msit attendat:
Si gͦ attendas xp̃m in petro. iuenies dis¬
cipuli p̃ceptorem. Si aut̃ attendas patrẽ
in filio. inuenies unigeniti genitorem
ac sic in eo qui missus ẽ. sine ullo acci¬
pis errore mittentem. Ea quȩ sequunt᷑¬

Expanded text:
sero, me accipit, ut unius naturae sit sero, me accipit, ut unius naturae sit Filius et apostolus. Possit quidem et hoc non inconvenienter intelligi, quoniam geminae est gigas ilcurrendam viam : Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse posset videri, Qui accipiteum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas; stitur mittentis commendabatur auctoritas. Sic itaque unusquisque eum qui est missus accipiat, ut in illo eum qui misit attendat. Si ergo attendas Christum in Petro, invenies discipuli praeceptorem. Si autem attendas Patrem in Filio, invenies unigeniti Genitorem. Ac sic in eo qui missus est sine ullo accipis errore mittentem. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
uallis ista distinctio. equalis erit sc̃s spc̃
filio: S nec hoc uultis. Ubi gͦ eum po¬
situri estis. si quanta filium patri. tanta
apłm filio discretione subponitis : cohi¬
bete itaq ur̃ȩ p̃sumptionis audaciam.
& in his u̾bis nolite querere qͣntam
filii & apłi. tantam patris filiiq dis¬
tantiam. Ipsum filium potius audite
dicentem. ego & pater unum sumus:
Ubi ueritas uobis inter genitorẽ & uni¬
genitum nullam distantiȩ suspitionẽ
reliquit ubi gradus ur̃os xp̃e elisit.
ubi scalas ur̃as petra confregit. Sed
hereticorum calumpͣia refutata. quo nã
modo nos accepturi sumus. ħ uerba
dominica. qui accipit si qͦm misero me
accipit. qui aut̃ me accipit. accipit eũ
qui me misit: si enira uoluerimus in¬
telligere ido dictum qui mẽ accipit
accipit eum qui me misit. qd unius na¬
ture sint pater & filius: consequens
uidebit᷑ ex eorundem uerboꝵ regula
qua dictum ẽ qui accipit siquem mi¬

Expanded text:
vallis ista distinctio, aequalis erit Spiritus sanctus vallis ista distinctio, aequalis erit Spiritus sanctus Filio? Sed nec hoc vultis. Ubi ergo eum posituri estis, si quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque vestrae praesumptionis audaciam; et in his verbis nolite quaerere quantam Filii et apostoli, tantam Patris Filiique distantiam. Ipsum Filium audite potius dicentem, Ego et Pater unum sumus . Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum nullam distantiae suspicionem reliquit, ubi gradus vestros Christus elisit, ubi scalas vestras petra confregit. 3. Sed haereticorum calumnia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominica verba, Qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accipit, accipit euqui me misit. Si enim voluerimus intelligere hoc ideo dictum: Qui me accipit, accipit eum qui me misit, quod unius naturae sint Pater, Filius, consequens videbitur ex eorumdem verborum regula, qua dictum est: Qui accipit, si quem mi
Abbreviated transcription (Latin):
patrem dm̃: Hoc si isto modo acceꝑimꝰ.
nescio quos gradus qd absit arrianor
more faciemus. Illi quippe cum audi¬
unt hec euangłica ũba seu legunt. sta¬
tim ad illos. gradus sui dogmatis cur¬
runt. quib non ascendunt ad uitam.
s p̾cipitantur in mortem. Continuo qͥppe
dicunt. Qnͣtum apłs filii distat a filio
qͣmuis dixerit qui accipit si quem
nusero me accipit. tantum & filus dis¬
tat a patre qͣmuis dixerit. qui aut̃ me
accipit. accipit eum qui memisit. S
si hoc dicis. oblitus es heretice gradus
tuos. Si enim tanto interuallo ꝓpt̃ ħ
domini uerba filium a patre. quanto
apłm distinguis afilio: ubi positurus e̾
sp̃m scm̃: excidit ne tibi eum uos po¬
nere solere pꝰ filium: erit gͦ ipse int̾
apłm & filium. & multo amplius dista¬
bit filius ab apło. qͣm pater afilio. An
forte ut int̾ filium & apłm. atq inter
patrem & filium maneat parib inter¬

Expanded text:
Patrem Deum? Hoc si isto modo acceperimus, Patrem Deum? Hoc si isto modo acceperimus, nescio quos gradus, quod absit, Arianorum more faciemus. Illi quippe cum audiunt haec evangelica verba, seu legunt, statim ad illos gradus sui dogmatis currunt, quibus non ascendunt ad vitam, sed praecipitantur in mortem. Continuo quippe dicunt: Quantum apostolus Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc dicis, oblitus es, haeretice, gradus tuos. Si enim tanto intervallo propter haec Domini verba Filium a Patre, quantum apostolum distinguis a Filio, ubi positurus es Spiritum sanctum? Exciditne tibi, eum vos ponere solere post Filium? Erit ergo ipse inter apostolum et Filium; et multo amplius distabit Filius ab apostolo quam Pater a Filio. An forte, ut inter Filium et apostolum, atque inter Patrem et Filium maneat paribus inter