comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. ab exploratorib qͥmala
retulerunt nõ crediderunt. Egͣs¬
lasset̃. et multa iudicia uirtutis. dĩ accepiss in egyp¬
to in mari rubro. in Bemoꝯ siliũ fecerunt mandare:
speculatores. quideberent inspice̾ natura terre. Illi
uõcũ spexiss reuersisũt ꝓuinciã:. quidẽ magnorũ
fructuũ. ⁊ iuroꝵ ĩ expugnabiliũ. ⁊ fortiũ ꝓcreatioẽ¬

Expanded text:
erunt ab exploratoribus, retulerunt non crediderunt. Eglassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
de incredulis ꝑꝙ. patet q quierdunt intrabt᷑
quid dixit hoc .s. si introibunt inrequiem me
bimus inueram requiem:¬
Et quidẽ quia dixert nũti¬
atũ ẽe derequie: dicit qñ¬

Expanded text:
de incredulis per quod patet quod qui credunt intrabunt. Quid dixit? hoc scilicet: Si introibunt in requiem dunt intrabunt. bimus in veram requiemEt quidem. Quia dixerat nuntiatum esse de requie, dicit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam siquis aliter fecerit.
ꝑͣtiõe peccãtis. cũ tñ .ni. sit.
ex se. uel nichilsit. cõꝑanõe
spuał quitotũ dat gr̃e. ip̃se
se duc̃ .i. sediuidit aueritate.
nõ eũ sediicunt laudatores
sibi p̃sentior qu̾a illima uult se in eis credere.
quam inse ip̃o. iõ subdit:

Expanded text:
nam si quis aliter fecerit, ratione peccantis, cum tamen nihil sit ex se, vel s qui totum dat gratiae, ipse se seducit, id est dividit a veritate; non eum seducunt laudatores sit praesentior quam illi, mavult se in illis quaerere quam in seipso. Ideo subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
rent rõe nõtñ confundit .i. ñ fac̃ erubescere. qui
implet᷑. Cõnfundit᷑ enĩ qui ꝗsꝑabat. ñ inuenit.
sic̃ c̃tigit illi quisꝑat in hoĩe. hec aũ spes non con¬
fundit quia est indõ qui non fallit. nec fallere
potẽ nõmnhoĩe mendace. M

Expanded text:
 confundit, id est non facit erubescere, quia impletur. Confunditur enim qui quod sperabat non invenit, sicut contingit illi qui sperat in homine. Haec autem spes ideo non confundit, quia est in Deo, qui non fallit, nec fallere potest, non in homine mendace; m
Abbreviated transcription (Latin):
quia õe ꝙ ꝓmisit. ip̃fecit ⁊ si enĩ faciunt hoĩes bõa
que ꝓmisit. ip̃tm̃ facit quia facitut illi faciant.
non illi faciunt ut ip̃ faciat ꝙ ꝓmisit. alio quin
ut dĩꝓmissa cõpleant᷑. nõindĩ s in hõis ẽ potestate.
ꝓmisit gͦ ꝙ ip̃facturus fuerat. nõ ꝙ hoĩes. ñ enĩ
uenrẽ uoluntatis potestate s desua p̃destinatiõe
ꝓmisit ꝯCongrue ergo ñ ait p̃dixit uel p̃sciuit.
nã ⁊aliena facta potens ẽ p̃dicere atq p̃sciuit .s.
ꝓmisit ut hoc intelligeret᷑ ꝓmittẽ ꝙ ip̃facit Nõ¬

Expanded text:
quod promisit ipse facit; et si enim faciunt homines bona quae promisit, ipse tamen facit, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione promisit. Congrue ergo non ait praedixit, vel praescivit. Nam et aliena facta potest praedicere atque praescire; sed promisit, ut hoc intelligeretur promittere quod i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iudĩ quidem deantiq legis¬
uocatione p̃sũptiue głabant᷑¬
⁊ miͣta iactabant idoq utrũ¬
q iactantiã repͥmẽs ad pacem
monet.⁊ ne indignent᷑ se ei
dẽ pacẽ. ad dm̃ quam ñ habe¬
tis uos romani dũ iniucem
arrogatis. attende q. aithic
iusti. exfide. q̾ui supradixit
idõdixit ne ipsa fides suꝑba
sit ꝑ grãm nedicat sibi si ex¬
fide quõ gͣtis quid enĩfides
merctur.cur nõ potius red¬
dit᷑. quã donat᷑. Non dicat
istahõfidelis. quia cũ dixit¬
ut merear iustificationem
habeo fidẽ. Rdetur.ei quid
hs̃ ꝗ non accepisti. cũ ergo
fides inpetrat. iustificatiõe¬
sic̃ unicuiq ds̃ partitus ẽ

Expanded text:
legisvocatione, praesumptive gloriabanterita jactabant; ideoque utrorumque jactantiam reprimens, ad pacem et ne indignentur se eis beamus ad Deum, quam non habtis, vos Romani, dum invicem arrogatis. Attende quod hic icati ex fide. Qui supradixit ideo dixit ne ipsa fides superba sit: nec dicat sibi, si exfide, quo modo gratis? quod enim fides meretur, cur non potius redditur, quam donatur?\' non dicat ista homo fidelis. quia, cum dixUt merear iustificationem, habeo fidem, respondetur ei: Quid quod non accepisti? cum ergo fides impetrat iustificationsicut unicuique deus partitus est
Abbreviated transcription (Latin):
latio augm̃tũ fac̃ p̃mii.Indexq ẽ fixe spei tribula
ꝑ ex̾citiũ tribulationis docetur
aliquid strenuus dũ fortiter
oꝑatur. Pa augendo. uł potiostendendo.
ꝙ aũt tribulatio non tollit pa¬
aentia aut tentiã .s. auget. hoc fac̃ caritas

Expanded text:
latio augmentum facit praemii, indexque est fixae spei tribulatper exercitium tribulationis docetur aliquis strenuus, dum fortiter augendo, vel potius ostendendo. Quod autem tribulatio non tollit paentiam, sed auget, hoc facit charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
tio nocet. nãlatratu canũ ⁊
baculo lupi arcendisunt.
Uñ maledictus canis ñualetiᷤ¬
frequent̃ agat. Quiaunt e¬
bene prepo stuãs mero citodespumit
inlibidinẽ. Noe ebrietate
OSnudaũ femora sua. loth ꝙ̃
batisensus. ut ꝑcutiat ꝗdebet
castitate em̃ ĩpudentiusẽ. arrogantia.
rusticorũ. quigarrulitatẽ auctoritatempu¬
tant. ⁊ ꝑatiadilites insubiectos tumide intonãt.
nõ ut opus augeat. uel hꝰmõi alia faceret. s ut
ꝙ pptis p̃cepturus ẽ: pͥus adomesticis exigat. sic
os hely. quu inuestibulo tẽpli cũ mulierib dor¬
micłũt. ⁊ religionẽ predam putantes. quihos¬
tiis erat in suas delitias conuertebant:

Expanded text:
tio nocet; nam latratu canum et baculo, lupi arcendi sunt. Unde: Maledictus canis non valenfrequenter agat, quia venter aestuans mero cito despumat in libidinem. Noe ebrietate nudavit femora sua, Lot quembati sensus, ut percutiat qui hil enim impudentius est arrogantia rusticorum, qui garrulitatem auctoritatem putant, et parati ad lites in subjectos tumide intonant. non ut opes augeat, vel hujusmodi alia faciat, sed ut quod populis praecepturus est: prius autem domesticis exigat sic, os Heli qui in vestibulo templi cum mulieribus dormiebant, et religionem praedam putantes quod in hostiis erat, in suas delicias convertebant.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ eũ oportet ñ solũ adomesti¬
cis. s etiã ab alienis.s. uideis.¬
gentilib hereticis ut quire¬
ligiomi detraiunt: eius uite¬
dctrahere non audeant. Qua¬
lis gͦ descriptus ẽ oportet e¬
piscopũẽe. ut non incidat.
apud infideles uel fideles. et
sic incidat in laqueum.i. in¬
odium ⁊ inalios diabolilaq̃ᷤ.
Uacones ⁊ c̃ hic describit qͣ¬
les debeant ẽẽ diacones.
descendens addiaconesde
quib ait. Diacones oport
eẽ pudicos. non .bi. ut quise

Expanded text:
esse oportet, non solum a domesticis, sed etiam ab alienis, scilicgentilibus, haereticis, ut qui religioni detrahunt, ejus vitdetrahere non audeant. Qualis ergo descriptus est oportet piscopum esse, ut non incidat apud infideles vel fideles, et, sic incidat in laqueum diobolodium, et in alios diaboli laqueos. Diacones, etc. Hic describit qles debeant esse diacones. descendens ad diacones, quibus ait: Diacones oportet esse pudicos, non bilingues,
Abbreviated transcription (Latin):
cuminus. hodie pontifexẽ.
herintheatro. hodie ĩ eccła¬
uesꝑe incito hodie mal¬
tari. dudũ faustor instrionũ.¬
nunc c̃õsecrator uirginũ. Qr̃¬

Expanded text:
chumenus, hodie pontifex est; heri in theatro, hodie in Eccvespere in circo, hodie in altari; dudum fautor histrionununc co
Abbreviated transcription (Latin):
i turãut aliquis sit sine pecc̃o.
s hoc itauult intelligi. in re¬
Ut talis eligatur cuius ꝯꝑati¬
oẽ cetͣi grexdicantur. unius
que obierit: nõ eimputatur
cuprsus nouo. nec stup̃. nc̃ q̃¬
ante fuer̃ obsũt. sob̾ũ. Nã ⁊ m̃i¬
stri tẽpliphibent᷑ iunm̃ ⁊ si ce¬
rãbibe. ne ebrietate gͣuent᷑ cor¬
tenuis sit. Prudentẽ in oĩb a¬
gendis. hoc dicit c̃c eos. qui sub
nomine simplicitatis: ex cu¬
sant stultitiã sacerdotũ orna

Expanded text:
naturam est, ut aliquis sit sine peccato; sed hoc ita vult intelligi, irreut talis eligatur cujus one caeteri grex dicantur. Unius  habuit quae obierit, non ei imputatur prorsus novo nec stupra, nec ante fuerunt obsunt. Sobrium. Nam et mistri templi prohibentur vinum et siceram bibere, ne ebrietate graventur cortenuis sit. Prudentem in omgendis. Hoc dicit contra eos qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. Orna
Abbreviated transcription (Latin):
nendũ. Unus quisq ã.
eoꝵ insuo sen.i.ẜ suã cõ¬
scientiã habund mine¬
lius ut qui edit. cũ gr̃aꝵ
actioẽ edat.⁊ qui abstĩ¬
net prodeo faciat uł in
suo sẽsu .i. insuo cõsilio
dimutat᷑ nescandalũ
passus acaritate que est
mat̃ oiuĩ uirtutũ recedat
dico q in suo sensu . sit.
habundans. ⁊ ita faciet

Expanded text:
nendum. Unusquisque autem eorum in suo sensu, in sua conscientia, abundet, in melius, ut qui edit cum gratiarum actione edat, et qui abstinet pro Deo faciat. Vel, in suo sensu, id est in suo consilio dimittatur ne scandalum passus, a charitate quae est mater omnium virtutum recedat. Dico quod in suo sensu sit abundans. Et ita faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
insuo sensuha¬
bundet qui sa¬
pit diẽ. dño sa¬
pit et quiman¬
ducat. dño mã¬
ducat gr̃as enĩ
et nemo sibi
morit᷑. siue enĩ
uuimus.
dño uiuimus

Expanded text:
in suo sensu abundet. qui sapit diem, domino sapit : et qui manducat, domino manducat: gratias enim et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus
Abbreviated transcription (Latin):
antequã intres in portũ fuictu
et siadtp̃s fluictuet. ãchoragͦ aĩe
ne que tͥbulationũ inpulsu.
entẽ. quia introduc̃ no̾ĩrẽ. saiq¬
introoucendis. ⁊ta putet ũpos.

Expanded text:
antequam intres in portum. Fluctuetsi ad tempus fluctuet. Anchora ergo animae  quae tribulationum impulsu non entem, quia introducit nos in rem, iintroducendis: et ita patet nos posse
Abbreviated transcription (Latin):
.o.de. ut sic laudet᷑ di sciplina euãgłica. hoc modo¬
reddite. cui debetis tributũ reddite tributũ. Ti¬
butũ dicit ꝙ soluunt regiones. cuidebetis uec¬
tigal. reddite uectigal. Sectigaldicit᷑ stipendiũ
dñi uehitur. Cui debetis timorẽ. reddite timo
emini ꝗc¬
te. ut nõ debeatis aliquid.¬
Caritatẽ utroita soluite ut
sẽꝑ debeatis. Sola cñ caritã
ẽ que ctiã reddita. sẽp deti¬
net debitorẽ redditur crũ¬
cũ impeditur. debet̾ autẽ
etiã si reodita fuit. quia¬
nullũ ẽ tp̃s quo impenden
reddendo multiplicat᷑¬
hñdo enĩ redditur. nõ
carendo ut pecuma quã¬
reddi nõ põt ñ habeatur
nec haberi nisi reddat᷑.¬
Immo cũ redditur ab
hoĩe.crescit inhoĩe.⁊ tã
to maior acquiritur.¬
quanto płib redditur.
hic etiã sit mentio deca¬
ritate quia ualet adhu¬
ꝙ pacẽ. supͣnos monuit
haiẽ adõs hic aũt dicit
dilectionẽ ẽẽ hñdã int̃

Expanded text:
o ut sic laudetur disciplina evangelica, hoc modo, cui debetis tributum reddite tributum. Tributum dicit quod regiones solvunt; cui debetis vectigal, reddite vectigal. Vectigal dicitur stipendium, domini vehitur. Cui debetis timorem reddite timoremini qte ut non debeatis aliquid.haritatem vero ita solvite ut semper debeatis. Sola enim charitas e etiam reddita semper detinet debitorem. Redditur cum impenditur, debetur autem etiam si reddita fuerit, quianullum est tempus quo impendendreddendo multiplicatndo enim redditur, non carendo, ut pecunia quareddi non potest, nisi habeatur; nec haberi, nisi reddatimo cum rhomine, crescit in homine, et to major acquiritquanto pluribus redditur. Hic autem fit mentio deritate, quia valet ad hud pacem nos supra monuit habere ad omnes. Hic autem dilec
Abbreviated transcription (Latin):
iudĩ sint: tales. oiudee cͥcũ ci¬
custodias. ut cͣdas xp̃o quem
lex ꝓmisit. ut deponas oĩa t᷑pĩa
ut cor circũ cidas. ꝓdẽ ergo
ao uitã sp̃ualit̃. hoc ⁊ alia sacram̃ta legis intel ᷤᷤ¬
ligenti. quia obediendo deo. fic̃ ei signũ uei̾¬

Expanded text:
sint tales, o Judaee, circumcicustodias, ut Christo credas, quem lex promisit, ut deponas omnia ut cor circumcidas. Prodest ergo ad vitam spiritualiter; et hoc et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facit ei signum veri
Abbreviated transcription (Latin):
hic facerent humilitatẽ seruarent et possẽt
pingan atq illibeatissime contẽplitioni co¬
herete. quia uõsuꝑbia erat meis. obumbrauit.
eos ceitas quod enĩ curiositate inuenerunt:
ꝑsuꝑliã perdiderũt. quod enĩ ds dederat
gratis. ulit ing̃tis. ⁊ conuersi sunt. aueritate:
adydola ⁊ simulaera ⁊ adculturas demoni
oꝵ adorauerũt ereaturã contẽpto creatoẽ¬

Expanded text:
hoc facerent, humilitatem servarent, et possent purgari, atque illi beatissimae contemplationi cohaerere. Quia vero superbia erat in eis, obumbravit eos caecitas. Quod enim curiositate invenerunt, per superbiam perdiderunt. Quod enim Deus dederat gratis, tulit ingratis. Et conversi sunt a veritate, ad idola et simulacra, et ad culturas daemoniorum: et adoraveru
Abbreviated transcription (Latin):
bilis dĩquẽ excreaturis
cognouerant. nõ in hõies.¬
s quod peiꝰ ẽ.⁊ in excusabile
criminsimilitudinẽ ho¬
minũ mutauer᷑ ut forma
corruptibilis ds uocet᷑ ab
eis hocẽ simulacrũ hoĩs.
ut quos uiuos hoc noiẽ¬
donare ñ audeãt mortu¬
cipert̃. quanta habitudo
quanta est stultitia eoꝵ ap̃¬
quos plus põt imago quã¬
ueritas: ÷ poriores st mortui
dentes dõ mortuis fauẽt

Expanded text:
bilis Dei, quem ex creaturis cognoverant, non in homines,quod pejus est et inexcusabile crimen, in similitudinem hommutarent, ut forma corruptibilis, Deus ab tur, hoc est simulacrum hominis, ut quos vivos hoc nodonare non audeant, mortuciperent. Quanta hebetudo! quanta est stultitia eorquos plus potest imago quaveritas! et potiores sunt mortui dentes, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o subditi. uẽ liberi sunt. Sicut eñi duo sunt u¬
mores qui faciunt duo genera timentiũ. sic due
seruitutes. que faciunt duo genera seruoꝵ. Est
enĩtimor quẽ ꝑfecta caritas foras mittit. Est ⁊̃
timor castus ꝑmanens in scłm scłi. cui ad iunc¬
timore casto. ad quẽ ꝑtiner ẜuitus intransinga¬
udiũ dñi sui: non ẜuitimore foras mittendo.
ad quẽ ꝑtinet ẜuitus non manens ineterrãũ
domo. Seruos igitur dixit: ut et ip̃i quib scͥbit

Expanded text:
o subditi vere liberi sunt. Sicut enim duo sunt timores qui faciunt duo genera timentium, sic duae servitutes quae faciunt duo genera servorum. Est enim timor quem perfecta charitas foras mittit. Est etiam timor castus permanens in saeculum saeculi: cui adjunctimore casto, ad quem pertinet servitus intrans in gaudium Domini sui, non servi, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servitus, non manens in aeternum in domo. Servos igitur dixit, ut et ipsi quibus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
grã. quã sibi romã ꝑepafroditũ miserant gau¬
dere sedicit. Premittens gͦ salutationẽ ait :
aulus. et ti.¬
timotheum
apponit. quia¬
hunc erat adeoᷤ
missurus ꝑhoc.
conmendans¬
ut eadẽ quescri

Expanded text:
gratia quam sibi Romam per Epaphroditum miserant gaudere se dicit. Praemittens ergo salutationem ait: Paulus et TimTimotheum apponit, quiahunc erat ad eos missurus, per hoc commendansut eadem quae scr
Abbreviated transcription (Latin):
cxiiii.⁊ ue. ĩ.hi. Paulus uõĩtro¬
tus et introitus apellatur. Recte utiq fonis erũeramuᷤ
adõ sicut illi. qui sunt extia regiles aulaᷤᷤ inunculis
colligati et qui hñt aput regẽ ꝓculpis aliquib offen¬
sã. Qui aut̃ nolurrit istis ueniã inpetiare: ñ pͥm̃ ipõs
in aulã reg̃ inorc̃ .s. ip̃foris egreditur ubiq cũeis loq̃r¬

Expanded text:
o introitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
aduos .i. carnẽ sumẽs. ⁊ collocutus nbcũ p̃cepta reg̃
intonuit. et sic nos apeccatis emundans et ad dm̃ cõ¬
uertõs inaulã regalẽ uelud mediatoroptimus in tͦ¬
duc̃. Iõ exitus et ĩtroitꝰ uocatur carns sue aduẽtus
dequodicit. Et iterũintus. scͥptuta.s.i. iterũuntͦori

Expanded text:
ad nos, id est carnem sumens, et collocutus nobis, cum praecepta regis innotuit. Et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut Mediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet i
Abbreviated transcription (Latin):
pater uterũ . in.pͥ or.i. uisibilit᷑ carne assũptafecit
apparẽs inmũdo. qui añ inui sibilis erat in mãdo
et idõ ait iterũ que assũptiocarnis dicitur exitus a
patre et introductio in heditatẽ ubi iubeturado¬
iari. Uñ ad dni. et rũ intidoucit dicit:
Et adoreneũ

Expanded text:
orbem terrae, id est visibilem carne assumpta fecit apparere in mundo, qui ante invisibilis erat in mundo, et ideo ait iterum, quae assumptio carnis dicitur exitus a Patre, et introductio in haereditatem ubi videtur adorari. Unde addit, et cum introducit, dicit: Et adoren
Abbreviated transcription (Latin):
minifestat. nͥ quia exip̃a cẽntia patͥs genitus est:
Et rursũ deeodẽ ysaias ait ex¬
ꝑsona patris. Ego eroilli in
i. adhonorẽ illius. inpatrẽ et¬
patrẽ et ipse eiͣt ip̃e .e. m .ĩ. iͭ adhonore meũ.¬

Expanded text:
ipsa essentia Patris genitus est. Et rursus, de eodem Isaias ait exsona Patris: Ego ero illi, id est ad honorem illius, in patrem, et ipse erit mihi, id est ad honorem meu
Abbreviated transcription (Latin):
more corꝑis.i. cũ magno
et manifestotremore. nõ
p̃sũpiose. uel cũ metu.
idest humilitate.i. nõsu¬
ꝑbe. quia quitimet sẽꝑ÷

Expanded text:
more corporis, id est magno et manifesto timore, non praesumptione. Vel cum metu, id est cum humilitate non superbe, quia qui timet semper
Abbreviated transcription (Latin):
obono aM illũ ⁊ nõ aliũ. uolo mittere.
enĩ .i. quia neminẽ habeo
nc̃ tã unanimẽ .i. quiita
ꝯcord mee uoluntati iħ¬
arca uõ negotio. qui ita sincera affe.
riierant. filii uero uł pasto¬
habeo tam res nullus nisitimotheus
inuobis. quesua sunt nõ
que ihuxͥ. Negligentes enĩ
erant dedisciplina ⁊ ꝯuer¬
satione fratrum. Nonenĩ
sunt mercennarii. quisũt
tollerandi qui eadem ha¬
bent moreque ⁊ pastores
qui utiq sunt diligendi
occidunt sunt cauendi.
mittam ad uos. uos autẽ
cognoscite in uita ⁊ doctna
exꝑimentum eiꝰ .i. ipsum¬
t quem nos expertisumus.
⁊ bonũ cognouimus. q̃m
ipse obediens michi.sicut
filius patri mecũseruiuit.
do meuangłio inquo po¬
tui exꝑiri. emĩ .i. quia ex¬
pertussum.

Expanded text:
mittere. Etenim, id est quia neminem habeo nunc tam unanimem, id est qui ita concordet meae voluntati in hoc negotio, qui, ita sincera affectrii erant; filii vero vel pastores nulli, nisi Timotheus. in vobis quae sua suius Negligentes enim erant de disciplina et conversatione fratrum. Non enimsunt mercentolerandi, quia eadem habent in ore, quae et pastores, qui utique sunt diligendi.occidunt, sunt cavendi.mittam ad vos, vos autem cognoscite in vita et doctrina, experimentum ejus, id est ipsum quem nos experti sumus et bonum cognovimus, quoniam, ipse obediens mihi sicut filius patri mecum servivit Deo in Evangelio, in quo potui experiri eum. Et quia expertus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ et c̃gratulor et uere xgłamhabebo. quia
non inuanu .i. non siñ fructu.¬
om̃ib uob̃ id cucurri in facile conuersis. neq
m aũt et uo̾ sis et non solũ tune habeboglo¬
riã s etiã modogaudeo. intus¬
Oinmente quia certamẽ mer¬

Expanded text:
tus. Et vere gloriam habeo, quia non in vanum, id est sine fructu, cucurri, in facile conversis; nequele conversis. Et non solum tunc habebo gloriam, sed etiam modo gaudebo intusmente, quia certa me
Abbreviated transcription (Latin):
nedionatl lunt. Contra ꝙ dictuẽ. nõ
potestis dõ ẜuire et mãmo¬
debent incede ⁊ etiã quantũ ad exteros: estote
sine rep̃hensiõe ut nõsit inuob̾. ꝙ pateat rep̾hẽ¬
siomi. et hoc ido ortor. quia eflis in medio natioĩs¬

Expanded text:
e volunt. Contra quod dictum est: Non potestis Deo servire et mamdebent incedere; et etiam quantum ad exteros estote sine reprehensione, ut non sit in vobis quod pateat reprehensioni. Et hoc ideo hortor, quia estis in medio
Abbreviated transcription (Latin):
obedistis non
inpresentia
mea.tantum
sed multoma¬
gis nuncinab¬
sentia mea cũ
metu et tre¬
more ur̃am sa¬
lutẽ oꝑamini.

Expanded text:
obedistis: non in presentia mea tantum: sed multo magis nunc in absentia mea: cum metu et tremore vestram salutem operamini.
Abbreviated transcription (Latin):
qui rectũ ordinẽ de prauant et ꝑuertunt quidicũ¬
betis doctrina et uita .i. ad hoc
estis constituti.ut luceatis. ⁊ iõ¬
decet uos c̃e sine rep̃hensiõe lu¬
cetis dico. sicut luminaria fixa
incelo lucent inmundo sic et
uos solmundiestis. quos illu¬
estis continentes uerbumuite¬
bum continẽ .. quia estis uasa euangłisicut
illadicuntur continere ratio¬
sic mentes ficeliũ adherentes¬
rat mundana iniquitas. et sic̃
ibora suos tñ incelo cursus non obu¬
quat nec tardant. ita sc̃ĩquoꝵ¬
i sacͥfi. si que confingant in ip̃os. lu¬
modo interpodant. Ita facite
ut dixi. quod utiq erit ad głã¬
meã ne̾dũ ur̃am futurã. indie

Expanded text:
qui rectum ordinem depravant et pervertunt: qui dicunbetis doctrina et vita, id est ad hoc estis constituti ut luceatis. Edecet vos esse sine reprehensione. Lucetis, dico. Sicut luminaria fixa coelo lucent in mundo, sic et vos sol mundi estis quos illuestis continentes verbum vitae, id est quia estis vasa Evangelii, sicut illa dicuntur continere ratiosic mentes fidelium adhaerentesrat mundana iniquitas, Et sicutis, suos tamen in coelo cursus non obliquant nec tardant: ita sancti, quor falsa quae confingantur in ipsos, lumodo interpolant. Ita facite ut dixi, quod utique erit ad gm, nedum vestram futuram, in die
Abbreviated transcription (Latin):
uel habeã caritate dico ostẽ¬
sam in uobis habundantiꝰ.¬
t quam putauistis. quod õs
ut se ipsum diligebut apłs.
etim quos corripiebat.
ad hoc em̃i corripiebat. ut
ostenderet quo amore eõ
non hoc affectu corripit
quia correcnus erat. q̃i ꝑlacͥ
fecit ille fornicator. ñ me
tantũ contristauit. s ⁊̃
ros exparte.i. nõ om̃s. hoc
aũt dico. ut ñ honerẽ uos.
om̃s .i. ut hoc honus õib
non inponã quod repenso¬
rie dicitur om̃s em̃triste̾
ẽẽ deberent. uel ioeo dico
Illosem̃ tantũ honerat. ꝗñ
doluerunt depeccato. nõ
illos quidoluerunt. quod
significat dicendo ex parte.
et quamuis me ⁊ uos con¬
tristauit. sufficit tamen
desꝑaret sim mis aspere
in eum aĩa uerteretur q̃

Expanded text:
vel, habeam. Charitatem dico ostensam in vobis abundantius, quam putaveritis, quia omnes ut seipsum diligebat Apostolus, et quos corripiebat. Ad hoc enim corripiebat ut ostenderet quo amore eos non hoc affectu corripit quia correctus erat. Quasi dicafecit ille fornicator, non me tantum contristavit, sed etiam vos ex parte, id est non omnes. Hoc autem dico ut non onerem vos omnes, id est ut hoc onus omnibus non imponam: quod reprehensorie dicitur. Omnes enim tristes esse deberent. Vel ideo, dico, illos tantum onerat qui non doluerunt de peccato, non illos qui doluerunt: quos significat dicendo, ex parte, et quamvis me et vos contristaverit. Sufficit tamen desperaret, si nimis aspere in eum animadverteretur quam
Abbreviated transcription (Latin):
dicentis. Nolo mortẽ peccatoris. s ut conuertatur
et uiuat. et itẽ quacũq hora ingemuerit pecca.¬
torom̃iũ iniquitatũ suarũ non recordabor
Et recte homini ꝓpeccato affucto ignosc̾e ⁊ subue¬
rectus statĩ inaĩo dolet. moxht̃ fructum. hec enĩ
uera penitentia ẽ cessare apeccato iõ ꝯdonetis. ⁊ ꝯso¬
lemini. ne forte qui eiusmodiẽ. habin. tristi .i.
bolo ut uelit inscło. hõc ẽ enĩ absorberi.s. desꝑantẽ¬

Expanded text:
 convertatur et vivat . Et item: Quacunque hora ingemuerit peccator, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Et recte, homini pro peccato afflicto ignoscere et subverectus statim in animo dolet, mox habet fructum. Haec enim vera poenitentia est cessare a peccato. Ideo condonetis et consolemini, ne forte qui ejusmodi est abundantiore trisdiabolo, ut velit uti saeculo; hoc est enim absorberi, scil
Abbreviated transcription (Latin):
qua habeo depeccatis de
quib s. uobis. oportue.¬
rat me.gau. nõ solũ nunc
s olim cũ ꝯtrauistis et sic
grauiter peccauistis. Ga¬
udium autem apłi puri¬
ficatio est populi scripsi
onfidens in om̃ib uobis
quod ultra nõ habeo tristi¬
tiã deuobis quodemenda¬
bimini. Ui deregͦ nefrustra
cõfidam quod meũ gaudi¬
um erit. et uos debetis face
quod adgaudiũ meũ spec¬

Expanded text:
quam habeo de peccatis, de quibus, scilicet vobis, oportuerat me gaudere, non solum nunc, sed et olim cum contristavistis, et sic graviter peccavistis. Gaudium autem Apostoli purificatio est populi. Scripsi dico, confidens in omnibus vobis, quod ultra non habebo tristitiam de vobis, quia emendabimini. Videte ergo ne frustra confidam, quod non mecum gaudium erit, et vos debetis facere quod ad gaudium meum spec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ scripsi ut
non cũ uene¬
ro tristitiam.
suꝑ tristitiã.
habeam. de
quib opor¬
tebat me ga¬
udere:
on fidens
in omnibus
uobis quia
meũ gaudi¬
um om̃num
ur̃m est. Nã
ex multa tri¬
bulatione
et angustia
cordis mei¬

Expanded text:
ipsum scripsi ut non cum venero tristitiam super tristitiam habeam de quibus oportuerat me gaudere confidens in omnibus vobis quia meum gaudium omnium vestrum est nam ex multa tribulatione et angustia cordis
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ patitur. quoddelictũ su¬
um plures uidet orrere.
ita suffic̃ qui obiurgatus
ẽ aplurib. ut ecõtrario
mag̃ donetis. quia quanto apłib¬
obuirgatur. tantomagis donan¬
dum ẽ. ei. et consoiemmi eũ. ut¬

Expanded text:
rem patiatur, si delictum suum plures videt horrere, ita sufficit quod objurgatus est a pluribus, ut econtrario magis donetis, quia quanto a pluriobjurgatur, tanto magis donandum est ei; et consolemini eum,
Abbreviated transcription (Latin):
e. ag̃ꝯ̃ dicit hisuerb̃. accntius intelligunt. qui
nee eũ quicatecuminus. uel paganus hunͣt alte¬
r̃ordinandũ ẽẽ cõsuerunt. quia de sacram̃to a¬
et quidixent sinpserit. uͥgo ñpeccat. satis de
sũẽ bignũ nõ peccasse s normã quatũ sac̃m̃ti.
ampsisse ñ at: ute bone meritũ s adordinatiõis
ec clastice signaculũ necessaria. Et sic̃ plures ani¬
spes ꝯtirentie ẽ sacram̃tũ. seqr̃ filios. h. fii. sane
satosuel sibi nõ subditos. alioquin nec spes ẽ in
eo corrigendi. alios. nec frontẽ ht̃ ad alios tali¬
um cohabitator: Oportet enĩ.q. talis ꝯstitiu¬

Expanded text:
Acutius intelligunt, qui nec eum, qui catechumenus vel paganus habuit alteram, ordinandum censuerunt, quia de sacramento aet qui dixit: Si nupserit virgo, non peccat, satis decsum est bigamum non peccasse, sed normam sacramenti amisisse non ad vitae merituecclesiastici signaculum necessarium. Et sicut plures anspes continentiae est et sacramentum. Filios habesatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet enim. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
peccato nullus in eccła recte
poss ordinari mĩster mul¬
tibupti z ati fideles sunt sine
crimine. sine peccato uero ĩ¬
hac uita neminẽ dixerim. ñ
quia peccati aliquio remane
at quod inbuptismate nondi¬
mittatur: s quia ĩnb. inhinᷤ
uite in firmitate manentib
cotidie fieriñquiescunt que
fidelit̾ orantib cotidie remit¬
tantur quẽlib⁊ ualde iustũ
uis ĩ sit dignus iusti uocabr¬

Expanded text:
peccato, nullus in Ecclesia recte posset ordinari minister. Mulbaptizati fideles sunt sine crimine, sine peccato vero hac vita neminem dixerim; non quia peccati aliquid remaneat quod in baptismate non dimittatur, sed quia in nobis vitae infirmitate manentibus quotidie fieri non quiescunt, fideliter orantibus quotidie remittantur. Quamlibet valde justum vis jam sit dignus justi vocab
Abbreviated transcription (Latin):
ostendi te uñ sit meduis internos et illam. Uñ
enĩ mͣedius siutr̃ãq non habuerit: quianͥ talem
dederis int̃dm̃ et hoĩes. quiitasit medius. ud̃s
qũohumana reconcilientur diuinis. nõ ostendĩ.
Nam ip̃e ueniens. prus in se ip̃o. humana diui¬
nis sociauit. ꝑutriusq nature comdm onẽ.
inuna eadẽq ꝑsona. De inde om̃ps fideles patͥ.
reconciliauit d̃o. dũ smatisunt ab inpietate suꝑ¬
bie.quicũq humilitatẽ x credendo dilexert᷑

Expanded text:
ostendite unde sit medius inter nos et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius ut Deuitatis naturam, quomodo humana reconcilientur divinis, non ostendis. Nam ipse veniens, prius in seipso humana divinis sociavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ lex quã ht̃ mediator ẽ¬
unius ppłi. s ip̃e non ẽ me¬
diator umus.i. non ẽ ar¬
biter unius ppłi. s duorũ
interse.quiaduosppłos dis¬
cordes pacificauit. insela¬
pide angulari. hinc nume¬
rũ ditoꝵ ⁊ famulatũ elem̃¬
toꝵ. inde ritus leg̃ auferẽs
ꝑque discordabant a sic fac¬
tisunt pacisici. Ip̃e ẽ eñi pax
nr̃a qui fecit utraq unum
gẽ deduob unũ fecerunt:¬

Expanded text:
 Lex quam habet Mediator unius populi est, sed ipse non est Mediator. Unius, id est non est arbiter unius populi, sed duorum inter se: quia duos populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum gem de duobus fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
multa aꝑtasunt que prius obscura erant. qui a oc¬
culta fuit fides in antiquis. quẽ fides donũ diẽsic̃
et gr̃a. In quo eñi nr̃mprius era fides. ꝗͣueniret gra
Nemo peratus głietur se fiõe expͥo sensugeniusse. ꝑꝗͣi¬

Expanded text:
multa aperta sunt quae prius obscura erant, quia ocmulta aperta sunt quae prius obscura erant, quia occulta fuit fides in antiquis, quae fides donum est Dei, sicut et gratia. In quo enim nostrum prius erat fides, quam veniret gratia? Nemo penitus glorietur se fide
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ laudemus. et pp̃unũ quod nobis inflictũ
litate. ut om̃iũ misereatur. Notis em̃ peccatis ꝑlegẽ
ꝯclusi sũt ut se excusarmonpossint. s querant
mĩã.⁊ qĩquis quereret. refricans suꝑiorẽ questi¬
nota sua ⁊ leg̾ infirmitate accelerarent ad grãm.
et credendo. ꝓmissa cõsequerentur. lex gͦ dataẽ
ut gr̃a quereretur. Gr̃ãdataẽ. ut lex ĩpleretur. Nec¬
enĩ suo utio non ĩplebatur lex.s uino prudẽtie
carnis. quod uitiũ ꝑlegẽ fuit de monstrandum
quia priusqu̾a ueniret fides. qĩ spontanea quenul¬
lũ meritũ aduocauit. custodiebamur nonliberi
mur sublege qũnuiti. custodiebamur dico. cõ¬
clusi qĩ mergastulis seruire coacti. Conclusio eoꝵ
ad ꝑnitiem s adiilitatẽ ualuit eis quicredider̃.
Cognitio enĩ. maioris egritudinis et desiderari
medicũ uehementius sint.⁊ diligi ardentius. Cus¬
stodiebamur dico: ut sic assueti: duceremr in eã

Expanded text:
Creatorem laudemus; et propter vitium quod nobis inflictum Creatorem laudemus; et propter vitium quod nobis inflictum titia, ut omnium misereatur. Notis peccatis per legem conclusi sunt, ut se excusare non possint, sed quaerantsi quis quaereret, replicans superiorem quaestivota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Necenim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum,quia priusquam fides veniret, quasi spontanea, quam nullum meritum advocavit, custodiebamur, non liberimur sub lege, quasi inviti. Custodiebamur dico, conclusi, quasi in ergastulis servire coacti. Conclusio eoruad perniciem, sed ad utilitatem valuit eis qui crediderunt. Cognitio enim majoris aegritudinis et desiderari medicum vehementius fecit, et diligi ardentius. Custodiebamur, dico, ut sic assueti duceremur in eam,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Non ẽ inimica ꝓmissiomi. s ꝯfirmat cã. Sieni
lex poss prestare uitã. ⁊ id quod repmissio spopon¬
tia quia potius condẽpnat. et sub peccato ꝯ cludit.
et hoc ẽ quod dicit. s cõclusit scͥptura .i. lex ip̃a. oĩa
subpeccato. lex dicitur: scͥptiura qui a manes ẽ ⁊
scriptura. el tõo.quia nondat sp̃muuifican¬
tẽ. s tantũ ẽ. scriptura. ⁊ hec ꝯclusit omĩa su. ꝓcc.¬
.i. iideos oĩo clausit subpeccati dñio. Uictienĩ ꝯcu¬
piscentia.⁊̃ ip̃ius mandati trans gressiõe rei factisũt
Uel. ꝯclusit om̃ia subpeccato .i. ostendit õs hoĩes
clausos eẽ subpeccato. Nonẽ em̃ilexdataut peccatũ A¬
auferret: s ut subpeccato om̃ia ꝯclusa ostenderet.
nu suidebatur. ut peccata de monstrarentur. ⁊ au
ferentur. Dataẽ ut inueniret se hõ nõ ut morbus
sanare. tur. s ut p̃uaricatiõe morbo crescente me¬
dicus quereretur. Qui ergo negat egritudiñe suã
suꝑ fluũ iudicat saluatorem. ergo et innatura nr̃a

Expanded text:
 non est inimica promissionis, sed confirmat eam. Si enim lex posset praestare vitam, et id quod repromissio spopontia, quia potius condemnat, et sub peccato concludit. Et hoc est quod dicit: Sed conclusit Scriptura, id est lex ipsa, omnia sub peccato. Lex dicitur Scriptura, qui manens est, scripta, vel ideo quia non dat spiritum vivificantem, sed tantum est Scriptura. Et hoc conclusit omnia sub pec Judaeos omnino clausit sub peccati dominio. Victi enim concupiscentia, et ipsius mandati transgressione rei facti sunt. Vel, conclusit omnia sub peccato, id est ostendit omnes homines clausos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed ut peccato omnia conclusa ostenderet. nus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Data est ut inveniret se homo, non ut morbus sanaretur, sed ut praevaricatione morbo crescente, medicus quaereretur. Qui ergo negat aegritudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra
Abbreviated transcription (Latin):
o extrema. S mediator ẽ in
quantũ hõ. non inquantum
hoc id̃e quod pater cũpatre u¬
nus d̃s. Ds̃ eñi suꝑnos ẽ. ⁊ nos
infra illum.⁊ multa int̾iacẽt.
spatia. maxẽ peccati inter ual¬
lum longe nos distinguit atq
abicit. In hactanta distantia ut¬
cla eiat. eẽt nobuia quaueniremus adde¬
um. accedit hõ addm̃. ⁊ fit una ꝑsona. ut nonsit
semid̃s. qĩ parte did̃s. ⁊ exparte hoĩs hõ. s totus
d̃s.⁊ totus hõ.⁊ quia mediator ẽ. inter duo extre
dii eeñt. ad quod respondet. ⁊ simediator non est
unnus. s duaꝵ extremitatu. tamenẽ ds̃. ⁊ unas

Expanded text:
extrema. Sed Mediator est in quantum homo. Nam in quantum hoc idem quod Pater, cum Patre unus Deus. Deus enim supra nos est, et nos infra illum, et multa interjacent spatia, maxime peccati intervalum longe nos distinguit atque abjicit. In hac tanta distantia ut esset nobis via qua veniremus ad Deum, accedit homo ad Deum, et fit una persona, ut non sit semideus, quasi parte Dei Deus; et parte hominis homo, sed totus destruxit. Mediator est inter duo extremdii essent. Ad quod respondet, etsi mediator non est unius sed duarum extremitatum, tamen est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sublege. nõdi spensatiue s ue
ut tuintelligis. Magͣmͥ. uidet᷑
ad modũ apłs culpat hosdãpna¬
autẽ funt biliter. dicit ẽẽ sublege. quos
lex ficit reos. nõ implente̾ legẽ¬
õe dese p̃sumunt. Sublege enĩ ẽ. qui¬
re iustitie amalo oꝑe abstinet reusuoluntate r̃¬
dũlib̾ nec alienus auoluntate peccandi. qui
uellet sifieriposs nõ eẽ quodumeat ut libere
feaceret: quod occulte desiderat ⁊ ẽ sensu̾. si
lege. que timorẽ incutit nõ amorẽ tͥbuit. et
ĩo: hõc parsiã eligenda ẽ. qualib̾amur alege.
si adoꝑandũ ista desideriis carnis ꝯsenserũt

Expanded text:
sub lege est non dispensative, sed vere, ut tu intelligis. Magna mihi videadmodum Apostolus culpat: hos damnabiliter dicit esse sub lege quos lex facit reos, non implentes legone de se praesumunt. Subre justitiae, a malo opere cessat, reus voluntate, nondum liber nec alienus a voluntate peccandi; quia vellet, si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere faceret quod occulte desiderat. Et est sensus: lege, quae timorem incutit, non amorem tribuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege.si ad operandum ista desideriis carnis consenserint,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a hec agit aĩa. sicut auriᷤᷤ dr̃ audire: ⁊ oculus
delectacionem: qͣm solus ħt. Ip̃ius ã carnał cõcupiscencre
cã: non est inanima sola: uec in carne sola: exutroq
enĩ fit. quia sine utroꝵ: delectatio nlła sentitur:
piscunt quia usq a dõ. hec sibi.
inincẽ ad¬

Expanded text:
ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire, et oculus delectationem quam solus habet. Ipsius autem carnalis concupiscentiae causa non est in anima sola, nec in carne sola. Ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio nulla sentitur. piscunt, quia usque adeo, haec sibi invicem ad
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾̃. s iũ generandi ꝑdant ut in
uob̃. uel in aliis ichil ꝓficiant.
nonsolũ cirt̾ucidi: s ⁊̃ abscisi. uͥ
dihabeant.⁊ merito hoc opto ne¬
uosredigant inseruititẽ legis.¬
car timore.s amore seruiatiᷤ. ⁊ qͥpͥũ
peccatis obnoxii erati̾dĩ grãm¬
accipientes liberisitis. ⁊ cũħ sit
tamini. ut quia liben estĩ.⁊ me¬
ria carnis scͥquamini. quia tc̃ eritiᷤᷤẜui. ⁊ c̃ sensus.
Cauete ne auditonoie libertati. inpune uobpec¬
canduẽe arbitremini.s ꝑcaritatẽ sp̃s .i. quȩꝓce¬

Expanded text:
liter, sed vim generandi perdant in vel in aliis nihil proficiant non solum circumcisi sed abscissi, ut habeant, et merito hoc opto nos redigant in servitutem legisnon timore, sed amore serviatis, et qui prius peccatis obnoxii eratis, grataccipientes liberi sitis. Augusttamini, ut quia liberi estis eria carnis sequamini, quia tunc eritis servi. Et est sensus: Cavete ne audito nomine libertatis, impune vobis peccandum esse arbitremini. Sed per charitatem spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
quõpõt diligere. Itẽ diligere
Cuius p̾cepto ⁊ dono dilecti¬
se non põt xp̃moiligere : qui non diligit se. se aũt
nondiligit. quidiligit iniquitatẽ.q. eñ .di. ii.¬
ad bonosꝑtinẽt mores ⁊ illa que in sacramentis
sunt. cũ bene aliberiᷤᷤ intelliguntur. nec carna¬
liten obseruantur a seruis ãcaritatẽ referantur.
necesse ẽ. Quodsi. qĩ in dilectiõe ꝓximilex ĩpletur¬

Expanded text:
diligere cujus praecepto et dono dilectim diligere, qui non diligit se. Se autem non diligit qui diligit iniquitatem. Qui enim dil pertinent, et illa quae in sacramentis sunt, cum bene a liberis intelliguntur, nec carnaliter observantur a servis, ad charitatem referantur necesse est. Quod si. Quasi dicat: In dile
Abbreviated transcription (Latin):
hõis ꝑse. et tunc desideria carnis .i. dilectiones
quas caro suggerit nõ ꝑficietis non ait non fe¬
ceritis. uel non habueritis. quia eã nõ habere ñ
poterant. s. nõ ꝑficietis .i. non opera eorũ sensu
uoluntatis. implelutis.

Expanded text:
 se. Et tunc desideria carnis, id est delectationes, quas caro suggerit, non perficietis. Non ait: Non feceritis, vel non habueritis, quia ea non habere non poterant; sed non perficietis, id est non opera eorum consensu voluntatis implebitis.
Abbreviated transcription (Latin):
religioĩs ꝑuanã głiã. uanãq uictoriã unitate.
dccasiõe caritatis. hoc untiũ eoꝵ tetigit. quia
dissensio. inmica ẽ dilectionis. hoc enĩ maxi¬
me. uitio ꝯtẽptioĩs ⁊ ĩiudia ꝑnitiosa inter eos
iurgia nutriebantur qͥb ꝯsumit᷑ societã uata.
Dico aũt. pꝰquã alege fac¬
toꝵ eosꝓhibuit inquas
p̃cepta caͭ. nalia. nc̃ uta
uitiis carnis se ꝯtineant¬
p̃cipit. et ostendit. quã¬
lege quia ꝑ eãuincunt
carnẽ : ⁊ eius oꝑa. ⁊ secun¬

Expanded text:
religionis per vanam gloriam vanamque victoriam unitate. Occasione charitatis hoc vitium eorum tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. Hoc enim maxime vitio contentionis et invidiae, perniciosa inter eos jurgia nutriebantur, quibus consumitur societas et Dico autem. Postquam a lege factorum eos prohibuit, in qua aecepta carnalia, nunc ut vitiis carnis se contineantecipit, et ostendit qulege, quia per eam vincunt carnem et ejus opera, et sequ
Abbreviated transcription (Latin):
cedendũẽ.i. spirtui quouo¬
liuimus bona. ⁊ sioĩa nõ ꝑfici¬
liumus eñĩ ut nulle sint con¬
cupiscentie. s hoc nõꝑficimus.
Quod si spũscõ gubernatore ⁊
ne desides sint inpugña. sũꝗͣ¬

Expanded text:
 spiritui, quo volumus bona, etsi omnia non perficilumus enim ut nullae sint concupiscentiae, sed hoc non perficimus. Quod si Spiritu sancto gubernatore, rne desides sint in pugna.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. deponas. cũ adõ sublimiᷤ.¬
quidã dico attendentes
qĩ cupide. sꝑitib erroris
quia in illis maligni sp̃s
locuntur. et doctrinis non¬
quidẽ hõiũ. s demoniorũ
.i. hõiũ demonia hñtium.
gione. ut mag̾̃ decipiant¬
habentium¬

Expanded text:
ne deponas, cum adeo sit sublimquidam, dico, attendentes, quasi cupide, spiritibus erroris, quia in illis maligni spiritus loquuntur, et doctrinis, nonquidem hominum, sed daemoniorum, id est hominum daemonia habentium. religione ut magis decipianthabentium
Abbreviated transcription (Latin):
et actione gr̃arũ. Testam̃to
ueteri. ubi cibi quida car¬
riũsta sententia. ibi enĩ
quetũ aĩalia dicta fuert̃
inmuntunõ natura s sigͥcatione¬
cipitur: Ut uerbigr̃a. sideporco ⁊agnore¬
suobonasunt quatũ tñ significatone agnus
mundus. ⁊ porcus inmundus dicitur. et᷑ uere
nichil reiciendum est: Sc̃ificatur erĩcib¬

Expanded text:
cum actione gratiarum. Testamento Veteri ubi cibi quidam carria ista sententia. Ibi enim animalia dicta fuerunt immunda, non natura, sed significatione, ut verbi gratia, si de porco et agno resuo bona sunt; quadam tamen significatione agnus mundus, et porcus immundus dicitur. Et vere nihil rejiciendum est. Sanctificatur enim cib
Abbreviated transcription (Latin):
be .i. nuptias celebrariquaᷤᷤ
dicent eẽ instituta. amalo
auctore. ⁊ p̃cipientiũ absti¬
ne acib̾ qĩ inmundis. non
cã castigationis corꝑmsũ¬
uideantur abstinentes abo¬
ni.Quos cibos ñut illi m̃ti

Expanded text:
est nuptias celebrare, quas dicunt esse institutas a malo auctore, et praecipientium abstia cibis, quasi immundis: non causa castigationis corpovideantur abstinentes et boni. Quos cibos, non ut illi menti
Abbreviated transcription (Latin):
quos iudicent: cessante auctoritate. qĩ repbi ui¬
siue uolendo et.amindosiue agendo faciunt
bonũ non solũ u̾t monstrante ip̃a quid faciẽõu
sit sciuant. uerũ etiã ut p̃stante ip̃afaciant cum
quiahinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo il¬
lata aꝑfidis uita ẽ erga credentes. quia uirtute dei
ip̃m consideret. considerate
inquã siestis infide. et siestis
infide. ip̃i.ꝓ. uos. ansitisinoꝑib boniꝰ. in

Expanded text:
quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi visive volendo et amando, sive agendo faciunt bonum, non solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum quia hinc potentiores fiunt fideles. Mors ergo illata a perfidis, vita est erga credentes, quia virtute Dei ipsum consideret; considerate, inquam, si estis in fide, et si estis in fide, ipsi probate vos, an sitis in operibus bonis in
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. Moris ẽ duune scͥp¬
ture. ꝑsone dĩ. attͥbuere quodĩ
nobis facit. Sicut apłs locutiõẽ
loquelutur .i. xp̃o de quo subdit
firmus.s potens apparuit ex
quia uidetur in noie eius mortuos suscitatos.
demones. effugatos. et surdis auditũ. mutis

Expanded text:
osius Moris est divinae Scripturae personae Dei tribuere quod in nobis facit, sicut Apostolus ipsam loquebatur in Christo, de quo subdit: firmus, sed potens apparuit ex in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones fugatos, surdis auditum, mutis
Abbreviated transcription (Latin):
dicis onoue ħetice: dicis. quia nrmn peccare in po¬
testate sic habemus. ut hoc sine ad iutorio duune
gre implere possimus: plane in quidlib̾m arbi¬
triũ ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit apls
oramus : poterat d pre monemus. docemus. ud
tas nr̃a agit aliquid. non eñi uoluntas nr̃a nichil
agit. s sola non sufficit. Maluit tñ daͣre oramus
ut ipãm grãm conmendaret ut intelligerent
illi qñ non faciũt aliquid mali. non sola suauo¬
tatis arbitriũ. quando orat᷑ ꝙ p̃cipitur. agnoscite
gre beneficiũ utrũq eñĩ inscͥpturis habetur.:

Expanded text:
dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in podicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, vel tas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uotatis arbitrium, quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. utrumque enim in scripturis habe
Abbreviated transcription (Latin):
s potius oramus. ut .i.
fi. quodbo. ẽ. Nosautem
sumus .i. appareamus. ut
mus. hõc orat apłs uthis
bene agentib. inciscorri¬
piendea non inueniat
et sic reꝓbi appareant. ꝓbati
tñ uidentur. dũ iudicant
peccatores. Siergo ñ sĩt
dilectiõe quodsciunt. hanc quippe in spitatiõẽ
dicebat. Oramus nequid mali faciatis. ⁊ ẽ. quis hoc
audiat et non fateatur ad nõdo. nobis eẽ ut de¬
clinamus amalo et faciamus bonũ: non eñĩait
apłs. monemus docemus. s oramus. quia scielut
hec om̃ia nonualẽ. que plantando et rigando
faciebat in aꝑto. nisi ꝓillis exaudiret orantẽ
quidat incrementũ in occulto. Quitã uõ dñt.
nos non debere petere a sempiterna maiestate.
ut det nobis ambulare inuiarecta. et ꝑscuera¬
re inmandatis. et placere illi in om̃i opere
bono et huiuus modi. qui in quiunt hoc totũ
nr̃as quas suꝑuos facimus. fr̃s mei euacuant. ex¬
in aniunt: clidunt. ⁊ sub scriptionẽ nr̃am q̃ est¬

Expanded text:
 potius oramus, ut vos faciatis quod bonum est. Nos autem simus, id est pareamus, ut mus. Hoc orat Apostolus, ut his bene agentibus, in eis corripienda non inveniat, et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sintdilectione quod sciunt. Hanc quippe inspirationem dicebat: Oramus ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non fateatur a Domino Deo nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Non enim, ait Apostolus, monemus, docemus, sed oramus: quia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui dat incrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illi in omni opere bono, et hujusmodi, quia, inquiunt, hoc totumnostras quas super nos facimus fratres mei evacuant, exinaniunt, elidunt, et subscriptionem nost
Abbreviated transcription (Latin):
que dixi et de reuelatione
et tribulatione ꝓpter ur̃im
edificationem . dixi. ut pseu
Ti meo eram ne forte cum
uenero aduos inueniam
uos tales. quales non uultis
.i. incorreptos. et idco prepa¬
rate uosut tales inueniamini.
quales uolo et timeo ne ego
et puniens. s. timeo.:
Ne forte sint inter uos ꝯde.
his quiminus habent. Aĩosi
latenter seminant. discor¬
dias. detra. detrahit quis
ei quẽ odit. In flaut in flabã¬
tur illiquimaiora donahi¬
bebunt seditio. s. tumultus
timeone tales uos inueniã.
quod et lugeam . m. exeis. ꝗ
post baptisinũ ante primã
epłam peccauerunt. et ñ ege.¬

Expanded text:
quae dixi, et de revelatione, et de tribulatione, propter vestram aedificationem dixi: ut pseudTimeo enim ne forte, cum venero ad vos, inveniam vos, tales quales non volo, id est incorrectos. Ideo praeparate vos ut tales inveniamini quales volo. Et timeo ne ego et puniens; sed timeo ne forte sint inter vos contehis qui minus habent, animosilatenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus imeo ne tales vos inveniam, quod et lugeam multos ex his qui post baptismum ante epistolam primam peccaverunt, et non ege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeũ habebimꝰ potestatẽ adõ.
inuob̾. iudicandis et hic ⁊
infunro. Uel ita. infirmi¬
sumus. in illo. hoc non mu¬
tatur. s uiuit cũco .i. insi
mili beatitudine cũco. et
hoc exuirtute d̃i. quital᷑ a.¬
nr̃is. huic sensui concõdat
alia lit̃. que ẽ. ergauos .d.
ubi habetur inuob̾ q̃i in

Expanded text:
eum habebimus potestatem a Deo vobis judicandis, et hic, et in futuro. Vel ita infirmmus in illo. Hoc non mutatur. Sed vivit cum eo, id mili beatitudine cum eo. Et hoc ex virtute Dei, quod tale vestris. Huic sensui concordat alia littera quae est erga vos, ubi habetur in vobis. Quasi