comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itamens baratro temptationis obsorbetur
ut nullatenus renitatur: Sed ex delibera¬
tione sequitur. hoc unde ex delectatione
pulsatur: Et facultas exterior suppetat
rerum mox effectib: interiora uota consu¬
mant: Quod uidelic&. si iusta anim aduer¬
sio districto iudicis respicit: non est:
iam cogitationis culpa sed operis: Qua & si
rerum tarditas foras peccatum distulit:
intur hoc consensionis opere: uoluntas
impleuit: In primo autem parente didicimus
quia tribus modis omnis culpae Nequitiam perpe¬
tramus: Sug gersione scilic& delectatione con¬
sensu: Primum itaque perhostem: sec undum
uero percarnem testium persp̃m perpetratur
Nsidiator enim praua suggerit carodel eotatione
subicit: At que ad extremum sp̃ruictus delecta¬
tione consentit: Vnde & illec serpens praua sug¬
gessit: eua autem quasi caro sedelectatione sũo¬
dedit : Adam uero uelut sp̃s suggersione. ac de¬
lectatione superatos. ad sensit: Suggestone

Expanded text:
ita mens baratro tentationis absorbetur, ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rerum mox effectibus interiora vota consummat. Quod videlicet si justa animadversio districti judicis respicit, non est jam cogitationis culpa, sed operis; quia etsi rerum tarditas foras peccatum distulit, intus hoc consensionis opere voluntas implevit. In primo autem parente didicimus quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus, suggestione scilicet, delectatione et consensu. 86 Primum itaque per hostem, secundum vero per carnem, tertium per spiritum perpetratur. Insidiator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et ille serpens prava suggessit, Eva autem quasi caro se delectationi subdidit, Adam vero velut spiritus suggestione ac delectatione superatus assensit. Suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
admissum flere conatur: Corruptor
autem sper ac securitates cuacuas: ante¬
oculos uocat : quatenus ei utilitatẽ tris¬
titiae sub trahat. recte illic adiungitur:
tristem que blandiciis deliniuit: modo enim
aliorum facta grauiora: modo niles se quod
perpetratum est. modo misericordem dm̃
loquitur: modo adhuc tempus subsequens
ad paenitentiam pollicetur: Ut dum perhȩc
deceptam mens ducitur: ab intentione pae¬
nitentiae suspendatur: Quate nos tunc bo¬
na nulla percipiat: quam xunc mala nulla
contristant: Et tunc plenius: obruatur
suppliciis quae nunc &iam gaud& indelictis:
At contra. ammonendi sunt qui peccata cogi¬
tationum deflent: ut sollicite considerent :¬
intramentis archana. ut rum delectatione
tanto modo AN &iam consensu deli querint:
plerumque enim temptaitum cor & carnis
ne qurtia delectatur: & tamen eidem ne qui¬
tiae exratione renitȩtur: Vt insec reto
cogitationis contrist& quod lib& & libe¬
at quod contristat: Nonnumquam uero:

Expanded text:
admissum flere conatur, corruptor admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur; ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur; quatenus tunc bona nulla percipiat, quam nunc mala nulla contristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc etiam gaudet in delictis. At contra admonendi sunt qui peccata cogitationum deflent, ut sollicite considerent intra mentis arcana utrum delectatione tantummodo, an etiam consensu deliquerint. Plerumque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in secreto cogitationis et contristet quod libet, et libeat quod contristat. Nonnunquam vero
Abbreviated transcription (Latin):
habeant : xetamen in cautaȩ securitate torpe¬
cant: Plerumq enim hostis callidus mentẽ
quam peccano supplantat : cum deruina sua
afflictam respic& securitatis pestipere
blandicus seducit: Quod figurate exprae¬
mitur cum pactum dinȩ memoratur: Scrip¬
tum quippe est egressa est dina ut inderit¬
mulieris regiones illius : quam cum uidiss&
sichem filiusiemor. aeuei princeps terrae
cumea ui obprimens uirginem : & conglu
tinata est anima eius cum ea: triste quae
blandiciis diliniuit: Dixa quippe ut mu¬
lieres uideat extraneȩ regiones egreditur
quando una quae mens sua studia negle¬
gens actiones alienas curans ex trahabitũ
atq extra ordinem proprium udcatur:
Quam sichem princeps terrae obprimit
quia uidelic& inuenta in curis exteriorib
diabolus corrumpit: Et ad glutinata est
anima eius cum ea : quia unitam sibi eam¬
per iniquitatem respicit: & quia cum mens
aculpa resipisco ad sereducitur at que

Expanded text:
habeant, ne tamen incauta securitate torpeshabeant, ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur, cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Dina ut videretmulieres regionis illius; quam cum vidisset Sichem filius Hemor Hevaei, princeps terrae vi opprimens virgitinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis dilinivit, etc. Dina quippe ut mulieres videret extraneae regionis egreditur, quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventam curis exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem respicit. Et quia cum mens a culpa resipiscit, afficitur, atque
Abbreviated transcription (Latin):
perhieremiam dicitur. Cum iudae singula
delicta pensarentur: diuisionis aquarum
deduxit oculas mets. diuisas quippe exo¬
culis aquas deducimus. quando peccatis sin¬
gulis dispestitas lacrimas dampnamus :
Neque enim unu eodemque tempore. aque
mens deomnibus dol& Sed dum nunc huius
nunc illius culpae memoria agrius tangitur
simul de omnibus insingulis. commata purga¬
tur: Ammonendi sunt ut demisericordia
quam postulant praȩsũmant: ne ui in mode¬
rat e apflictionis intereant. Neque enim
piae dnr ante delinquentium oculor flenda
peccata oponeret si persem& ipsum ea dis¬
trictȩ ferire uoluiss&: Constat enim quod
a suo iudicio abscondere uoluit. quos mise¬
rando praeueniens. sȩ m& ipsis iudices fe¬
cit: Hinc enim scrip tum est prȩueniamur
faciem eius in confessione. Hinc perpau¬
lum dicatur: sinos m&ipsos deiudicaremus
non utique iudicaremur : Rur sum¬
quae ammonendi sunt : ut sic despefiduciam

Expanded text:
per Jeremiam dicitur, cum Judaeae singula per Jeremiam dicitur, cum Judaeae singula delicta pensarentur: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Divisas quippe ex oculis aquas deducimus, quando peccatis singulis dispertitas lacrymas damus. Neque enim uno eodemque tempore aeque mens de omnibus dolet; sed dum nunc hujus, nunc illius culpae memoria acrius tangitur, simul de omnibus in singulis commota purgatur. 85 Admonendi sunt, ut de misericordia quam postulant, praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem Domini in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam,
Abbreviated transcription (Latin):
Am monendi quippe sunt qui peccata deplorant
operum ut consum mata mala perfecta di
luant lamentacione Neplus astringantur inde¬
bito perp&rati operis & minus soluant infle¬
tibur satis factionis: Scriptum quippe est
potum dedit nobis in lacrimis & mensura.
ut uidelic& unius cuiusque mens tantum pae¬
nitendo conpuntionis suaebibat lacrimas
quan tum se a dõ meminitaruisse perculpas
Ammonendi sunt ut incessanter amissa ante
oculus reducant: at que uiuendo agant:
ita districto iudici : uidere non uideant:
Vnde dauid cum peter& dicens: a ueste oculos
tuos apeccatis meis paula superiur intulit¬
es delictum meum coram me est semper
Ac si diceret peccatum meum non respicias
postulo quia hoc respicere ipse non cesso
unde & perprophetam dñs diciti embeocato¬
rum tuorum memor non erosingula quae¬
amissa considerent & dum per unum quõq
erroris sui inquinationem deflent
simulse ac totos. lacrimis mundent: Vndebere

Expanded text:
Admonendi quippe sunt qui peccata deplorant Admonendi quippe sunt qui peccata deplorant operum, ut coluant lamenta, ne plus adstringantur in debito perpetrati operis et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per culpas. Admonendi sunt ut incessanter admissa ante oculos reducant, atque vivendo agant, ut a districto judice videri non debeant. Unde David cum peteret, dicens: Averte oculos tuos a peccatis meis , paulo superius intulit: Delictum meum coram me est semper . Ac si diceret: Pecpostulo, quia hoc respicere ipse non cesso. Unde et per alium prophetam Dominus dicit: Et peccatorum tuorum memor non ero, tu auteadmissa considerent, et dum per unumquodque erroris sui inquinationem deflent, simul se ac totos lacrymis mundent. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
que nullas spinas habuit. sed tamen exculta
sterilem sege tem gignit: Ammonendi
sunt peccata carnis ignorantis ne superio¬
ris ordines celsi tudine seceteris prcefe¬
rant cum ab inferiorib: quanta se melius
agantur ignorant: In ex amine namq
recti iudices mutat merita ordinum:
qualitas actionum: Quis enim consideratr
ipsis rerum imaginib nesciat quod innatu¬
ragem marum carbunculo profestur
Iachenta sed tamex cerulei coloris Iacbrn¬
tu prae festur pallenti carbunculus. quia &
illi quo dor donaturae subtrahit. species decoris
adiungit: & hunc quem naturalis ordo prae¬
tulerat coloris qualitas foedat: Sic ergo in
humanogenere quidam in meliore ordinede¬
terioris sunt & quidam in deteriore meliores
quia & isti sostem ex tremihabitus. bene ui uendo
transcendunt: & ille superiorer loci meritũ
morib non exsequendo deminuunt: Liii.¬
Qliter ammonen disunt qui peccata deplorant
Noperum : atque aliter qui cogtationum:

Expanded text:
quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem segetem gignit. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt. liter admonendi sunt qui peccata deplorant operum, atque aliter qui cogitationum.
Abbreviated transcription (Latin):
Vndebene perprophetam dicitur erubisce
sidona uoce maris: quasi enim per uocem
maris aduerecundiam sidon. adducitur:
quando perconparationem uitae saec ulariũ
atque in hoc mundo fluentium aheius qui
munitus & quasi stabilis cernitur uita repro¬
batur: Saepe enim non nulli ad dm̃ postcar¬
nis peccata redeuntes tanto se ardentius
in bonis operib exhibent quanto dampnabili¬
oris seesse demalis uident: Et saepe quidam
in carnis integritate perdurantes: cũ minus
serespiciunt habere quod defleant plenisibi
sufficere uitae suae innocentiam putant:
Atque ad feruorem sp̃r: nullis se ardoris sti¬
mulis infamant: et fit plerumque dõgra¬
tior amore ardens uita postculpam quam
securitate torpens innocentia. Vnde & uo¬
ce iudicis dicitur: Remit tuntur ei peccata
tiam: Quod citius ex ipso usu collegimus
si nostrae mentis iudicia pensemus: plus
nam que terram diligimus: qui postspinas
ex arata fructus uberes produxit : quam

Expanded text:
Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Unde bene per prophetam dicitur: Erubesce, Sidon, ait mare . Quasi enim per vocem maris ad verecundiam Sidon adducitur, quando per comparationem vitae saecularium atque in hoc mundo fluctuantium, ejus qui munitus et quasi stabilis cernitur, vita reprobatur. Saepe enim nonnulli ad Dominum post carnis peccata redeuntes, tanto se ardentius in bonis operibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, tia . Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tione gaudere: Quodtamen electi ce teri.
canticum audire possunt: lic& dicere ne¬
que unt : quia percaritatem quidem in illorũ
celsi tudine laeti sunt : quam uis ad eorum
praemia non adsurgunt. Audiant peccator̃
carnis ignari quod persem& ipsam dehac
integritate ueritas dicat: Non omnes capi¬
unt uerbum hoc: Quod eo innotuit sum mum
quod de negauit omnium: et dum praedicit
quia deficile capitur. audientib: innotuit: cep¬
tum cum qua cautela teneatur: Am monen¬
di itaque sunt peccata carnis ignorantes: ut
& praeminere uirginitatem coniugiis sciant:¬
& tamen se super coniuges non extollant:
Quatenus dum & uirginitatem praeferunt :¬
& se post ponunt : & illud non deserant quod
esse meliur aestimant. & se custodiant quos in¬
aniter non ex altant: Am monendi sunt :¬
ut considerent: quod plerum que actioue
saecularium uita confunditur continentiũ
Cum & illi ultra habitum ad sumunt opera & isti
iuxta ordinem proprium. non excitant corda

Expanded text:
tione gaudere; quod tamen electi caeteri tione gaudere; quod tamen electi caeteri canticum audire possunt, licet dicere nequeant; quia per charitatem quidem in illorum celsitudine laeti sunt, quamvis ad eorum praemia non assurgant. Audiant peccatorum carnis ignari, quod per semetipsam de hac integritate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum praedicit quia difficile capitur, audientibus innuit coeptum cum qua cautela teneatur. Admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut et praeeminere virginitatem conjugio sciant, et tamen se super conjuges non extollant; quatenus dum et virginitatem praeferunt, et se postponunt, et illud non deserant quod esse melius aestimant, et se custodiant quo se inaniter non exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod plerumque actione saecularium vita confunditur continentium, cum et illi ultra habitum assumunt opera, et isti juxta ordinem proprium non excitant corda.
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit uinci: Tanto quae intolerabilius
dedignatur uinci: s¬
quanto contra se uidet. per integra infirmȩ
carnis castra pugnare: Ammonendi sunt
ter procul dubio temptationum quas tolle
Leue sit quod transeundo laboratur. Nudĩant
eunucihis qui custo dierunt sabbata mea & e¬
legerint quae uolui & tenuerint foedus
meum dabo eis indomomea & inmuris meis
locum & nomen melius filiis &filiabus
Eunuchi quippe sunt: quicon pres sis
motib: carnis effectum inse praui operis
abscidunt: quo autem apud patrem loco ha¬
beantur ostenditur: qui indomo patris uidelic&
aeternamansione &iam infiliis praeferuntur:
cum mu lierib: non sunt quo inquinati: uirginis
enim sunt : qui secuntur agnum. quocum que
abierit: Et quod canticum cantant quod nemo
possit dicere : nisi illa centum quad raginta
quat tuor milia: Singulari  quippe canticũ
agni canere est: cumeo inperpe tuo prae
cunctis fidelibus : &iam de carnis incorrup¬

Expanded text:
conspicit vinci; tantoque intolerabilius conspicit vinci; tantoque intolerabilius dedignatur vinci, quanto contra se videt per integra infirmae carnis castra pugnari. Admonendi sunt ter procul dubio tentationum quas tolerleve fit quod transeundo laboratur. Audiant peunuchis: Qui custodierint sabbata mea, et elegerint quae volui, et tenuerint foedus meum, dabo eis in domo mea, et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et a filiabus . Eunuchi quippe sunt qui, compressis motibus carnis, affectum in se pravi operis abscidunt. Quo autem apud Patrem loco habeantur ostenditur, quia in domo Patris, videlicet aeterna mansione, etiam filiis praeferuntur. cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim sunt, qui sequuntur Agnum, quocunque ierit , et quod canticum cantant quod nemo possit dicere nisi illa centum quadraginta quatuor millia. Singulariter quippe canticum Agno cantare, est cum eo in perpetuum prae cunctis fidelibus etiam de carnis incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
noscit:Adhuc enim ante eius facie stare
est nec dum cum peccando contempnere :
Cum uero derelicto bono in nocentiae iniquita¬
tem eligens appetit: terga iam in eius faci¬
em mittit: Sed ecce adhuc. & post ergũ
dñs subsequens mon& : qui &iam post culpam
adse redire persua dit: Auersum reuo¬
cat: cõmissa non respicit reuestente sinũ
pi&atis expandit: Vocem ergo postergũ
monentis audimus: si ad inuitante nos dñm
saltim. post peccata reuestimur: Debemus
igitur pi & atem uocantis erubiscere siius¬
titiam nolumus formidare: qua tanto
grauiori in probitate contempnitur quanto
& contemptus adhuc uocare non dedignatr
At contra ammonendi sunt peccata carnis
ignor antes ut tanto sollicius praccipii ruinam
metuant : quanto adhuc erectioris stant.
Ammonendi sunt. ut nouerint : quia quo magis
loco prominente consistunt: eo crebrio sagit¬
tis insidiatoris impe tuntur: Quitanto
ardentius solite regi: quanto se robustius

Expanded text:
noscit. Adhuc enim ante ejus faciem stare, noscit. Adhuc enim ante ejus faciem stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae iniquitatem eligens appetit, terga jam in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet. Qui etiam poad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si ad invitantem nos Dominum saltem post peccata revertimur. Debemus igitur pietatem 83 vocantis erubescere, si justitiam nolumus formidare; quia tanto graviori improbitate contemnitur, quanto et contemptus adhuc vocare non dedignatur. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Admonendi sunt, ut noverint, quiloco prominenti consistunt, eo crebrioribus sagittis insidiatoris impetuntur, qui tanto ardentius solet erigi, quanto se robustius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑprophetam post delictum misericor dia
uocationis ex praemitur : cum auerso ho¬
mine dicitur: Et erunt oculi tui uidentes
praeceptorem tuum & aures tue audient :¬
uerbum postergum montis: Humanum quip¬
pegenus dñr in faciem monuat: quando in
para diso condito homine atque in libero
arbitrio stante quid facere quid uel non fa¬
cere deber& indixit: Sed homo indi faciem
terga dedit : cum superbiens : eius iussa contẽp
sit Nec tamen superbientem dr̃ dis seruit :
qui ad reuocandum hominem legem dedit: ex
hostanter angelos mirsit: in carnȩ nostrae
mostalitatis apparuit: Ergo postergumstans
nos amonuit. qui ad recuperationem nos gra¬
tiae : &iam contemptus uocauit: Quod igitur
generaliter simulpotuit dici decunctis: hunc
necerse est: specia liter sentire desingulis:
Quasi enim coram positus do quisque uerbamo¬
nitionis eius percipit. Cum prius quam pecca¬
ta perpe tr& uoluntatis eius praecepta cor¬

Expanded text:
per prophetam post delictum misericordia per prophetam post delictum misericordia vocationis exprimitur, cum averso homini dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis . Humanum quippe genus Dominus in faciem monuit, quando in paradiso condito homini atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed homo in Dei faciem terga dedit, cum ssit: nec tamen superbientem Deus deseruit, qui ad revocandum hominem legem dedit, et exhortantes angelos misit, in carne nostrae mortalitatis apparuit. Ergo post tergum stans nos admonuit, qui ad reparationem nos gratiae etiam contemptus, vocavit. Quod igitur generaliter simul potuit dici de cunctis, hoc necesse est specialiter sentiri de singulis. Quasi enim coram positus Deo quisque verba monitionis ejus percipit, cum priusquam peccata perpetret, voluntatis ejus praecepta cog
Abbreviated transcription (Latin):
bestatis mammae franguntur: quando
naturalis sensus : ad huc insem& ipsis intigri:pul¬
santis concupiscentiae corruptione uiciantur:
Am monendi sunt peccata carnis expestiut ui¬
gilante cura conspiciant post delicta nobis
ad se redeuntib: dr quanta bene uolentia si¬
num sui pieatis expandat Cumperprophe¬
tam dicat Si dimiserit uir. uxorem suam :¬
& illa recedens duxerit uirum alium: num¬
quid reuestitur ad eam ultra: Num quid non
polluta & contaminata erit mulier illa:
tu autem fornicata es cum a matorib: multis
tamen reuestere ad me dicit dñs: Ecce
defornicante & relicta muliere argumen¬
tum: iustitiae proponitur: & tamen nobis
post lapsum redeuntib : non iustitia sed pi¬
etas exhibetur: Vt hinc utique colligamus
si nobis delinquentib: tanta pi&ate parcitr
a nobis nepost delictum redeuntib: quanta
in probitate peccatur: Aut que ab illo
erit super in probus uenia qui noncessat
uocare post culpam: Quae ne mirum bene

Expanded text:
bertatis mammae franguntur, quando bertatis mammae franguntur, quando naturales sensus adhuc in semetipsis integri, pulsantis concupiscentiae corruptione vitiantur. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quanta benevolentia sinum suae pietatis expandat, cum per prophetam dicat: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulier illa? Tu autem fornicata es cum amatoribus multis, tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce de fornicante et relicta muliere argumentum justitiae proponitur, et tamen nobis post lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delinquentibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur; aut quae ab illo erit super improbos venia, qui non cessat vocare post culpam. Quae nimirum bene
Abbreviated transcription (Latin):
biscere: Ammonendi itaque sunt ut studi¬
ant : quatenus si accepta natur aebona. inte¬
gra seruare noluerut: saltim scissa re¬
sarceant: Qui bne mirum neces se est : ut ꝑ¬
pendant: in tam magno fidelium num mero :¬
quam multi & inlibatus custodiant : & alias
aberrore conuestant: Quidigitur isti dic¬
turisunt: si aliis in integritate stantibus
ipse nec post dampnaresipiscunt: Quid dio¬
turi sunt: si cum multi & alios sicum ad reg¬
ipsos reducant: Ammonendi sunt ut prae
terita amissa considerent: & inminentia di¬
uitent: Vnde subiudȩ specienꝰ prophetam
dñs corruptis in hoc mundum mentib: trans¬
actas culpas ad memoriam reuocat. qua¬
tenus pullui infuturis erubsscant: dicens:
Fornicati sunt in a egypto in adolescentia sua
Fornicati sunt & sub acta sunt ubera eorum
& facti sunt mammae pubestatis earum:
Naegrpto quippe ubera subiguntur : cum tur¬
pe huius mundi desiderio: humanae men¬
tis uoluntas substernitur: Inaegrpto pu¬

Expanded text:
bescere . Admonendi itaque sunt ut studebescere . Admonendi itaque sunt ut studeant quatenus si accepta naturae bona integra servare noluerunt, saltem scissa resarciant. Quibus nimirum necesse est ut perpendant 82 in tam magno fidelium numero quam multi et se illibatos custodiant, et alios ab errore convertant. Quid ergo isti dicturi sunt, si aliis in integritare stantibus, ipsi nec post damna resipiscunt. Quid dicturi sunt, si cum multi et alios secum defertipsos reterita commissa considerent, et imminentia devitent. Unde sub Judaeae specie per prophetam Dominus corruptis in hoc mundo mentibus transactas ad memoriam culpas revocat, quatenus pollui in futuris erubescant, dicens: Fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae sunt; ibi subacta sunt ubera earum, et fractae sunt mammae pubertatis earum . In Aegypto quippe ubera subiguntur, cum turpi hujus mundi desiderio humanae mentis voluntas substernitur. In Aegypto pu
Abbreviated transcription (Latin):
postum p&ant. Scriptum quippe est: melius
est nubere quam uri .s. Neculpa scilic& ad con¬
iugium ueniunt: si tamen nec dumsomeliora
deuouerunt: Nam quisbonum maius subire
proposuit: Bonum minus quod licuit in lici¬
tum fecit,. Scriptum quippe est: pemo
mittens manum suam super aratrum : &
res piciens retro aptur est regnum caelo¬
rum: Quis quis igitur postiore studio pri¬
us intenderat: Retro conspicere conuin¬
citur si relictis bonis am pliorib admi¬
nima retorquetur. ił Lli +¬
Liter ammonendi sunt. peccatum carnis
conscii : atque aliter ignari: Ammonendi
namque sunt peccata car nis ex pesti : ut
mare saltim post naufragium metuant.
& per ditionis suae discrimina: uel cognita
prȩ horres cant: Nequȩ ple pest perpa&rata
mala seruatisunt si haec in pro be repe ten¬
do moriantur: Unde peccanti animȩ: & nũ¬
quam a peccato desinenti dicitur: Fons mu¬
lieris mere tricis facta est tibi: noluistieru¬

Expanded text:
portum petant. Scriptum namque est: Melius portum petant. Scriptum namque est: Melius est nubere, quam uri . Sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus proponunt, bonumque minus, quod licuit, illicitum faciunt. » Unde scriptum est: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno coelorum . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro conspicere convincitur, si, relictis bonis amplioribus, ad minima retorquetur. Fit et liter admonendi sunt peccatorum carnis conscii, atque aliter ignari. Admonendi namque sunt peccata carnis experti, ut mare saltem post naufragium metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant; ne qui pie post perpetrata mala servati sunt, haec improbe repetendo moriantur. Unde peccanti animae et nunquam a peccato desinenti dicitur: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti eru
Abbreviated transcription (Latin):
quod facultatem praebeat : sine in pedimento
dño obsecrandi. Exconiugio quippe terrenae
sollicitudines prodeunt: Et id circo magister
gentium auditor es suos admeliora persuasit:
Nesollicitudine terrena li garentur: Quem igi¬
tur caelebem curarum saecularium in pedimen¬
tum praepedit & coniugio sene quaquam subde¬
dit: & tamen coniugii. onera non euasit .
Ammonendi sunt caelebaes nesine dampnationis
iudicio miscerȩ sefȩminis uacantibus putent
um enim paulus fornicationis uicium tot
criminibus ex secrandis inseruit : cuius sit
reatus indicauit dicens: Neque fornicatorer
neque idolis seruientir: neque ad ulteri : neque
molles neque masculorum concubitores :
neque fures neque auari : neque. ebriosi: ne¬
que maledici: neque rapaces: regnum dĩ
porsiderunt: Et rursum : Fornicatorer
autem & adulteris iudicabit dr̃. Am monen¬
di itaque sunt: ut si temptationum procellas
cum difficultate salutis tollerant coniugu.

Expanded text:
quod facultatem praebeat sine impedimento quod facultatem praebeat sine impedimento Domino observiendi . Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conjugii onera non evasit. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnationis judicio misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Et rursum: Fornicatores autem et adulteros judicabit Deus . Admonendi itaque sunt, ut si tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ecce &iam in hoc suscspe praeces tuas ut
non sub uestam urbem proqua locutur es:
Quia uidelic& cumdõ de praecatio funditur: Ne¬
qua quam talis coniugum uita dampnatur:
Dequa de praecatione quoque paulus ammon&
dicens: Nolite fraudare inuicem: nisi forte
ex consensu: ad tempus ut uacetis orationẽ:
non sunt ut praeceptis cal estib : eo rectius ser¬
uiant : quo eos ad curas mundi nequaquam coniu¬
gum copulae carnalis inclinant: Ut quos. onus
licitum coniugii non grauat: nequaquam pon¬
dus inlicitum terrenȩ solici tudinis praemat :
Sedtanto eos paratiores dies ultimus quanto
expeditiores inueniat: Ne quo meliora a gese
uacantes possunt: Sed tamen neglegunt : eo
supplicia deterioram mereantur: Audiant
quod paulus : dum quos dam ad caelebatus gratiã
instruerit : non coniugium sed curas mundinas¬
centes ex coniugio repellit dicens:
Hoc ad utili tatem uestram dico: non laqueum
uobis initiam: sed adid quodhon estum est &¬

Expanded text:
tur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut tur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis coniugum vita damnatur. De qua deprecatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudari invicem, nisi forte ex consensu, ut vacetis orationi, non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id quod honestum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen mox ad montana non peruenit:
quia iam dampnabilis uita relinquetur. sed
adhuc celsi tudo coniugalis continentiae sub¬
tiliter non tenetur Est uero in medio
segor ciuitas quae fugientem salu& in firmũ
Quia uidelic& cum sibi per in continentiam mis¬
centur coniuges & lapsus scelerum fugiunt :¬
& tamen ueniam saluantur: qua si paruam
qui ppe ciuitatem in ueniunt: inqua ab ignib
defendantur: Quia coniugalis haec uita non
quidem in uistutib: mira est sed tamen suppli¬
cius secura Vnde isdem loth: ad angelum
dicit: est ciuitas haec iuxta ad quam possum
fugere parua & saluabor in ea num quid non
tur dicitur & tamen adsalutem tota perhibe¬
tur: Quia connigalis uita nec amundo longe
diuisa est : nec tamen agaudio salutis aliena.
Sed tunc in actione hac uitam suam coniug&:
quasi in parua ciuitate custodiunt : quando
prose assiduis depraecationib intercedunt
Vude & recte perangelum ad eundem loth dici¬

Expanded text:
sed tamen mox ad montana non pervenit, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, et lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva; et salvabor in ea. Nunquid non rgo dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutiSed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dici
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiam non secundum imperium.
Culpa quippe es se innuitur: quod indulgere
per hibetur: sed quaȩ tanto citius relaxare¬
tur quanto non perhanc in licitum quod agi¬
tur: sed hoc quod est licitum sub moderami¬
ne non tenetur. quod bene loth insem&ipso
expremit : qui ardentem quidem sodomam
fugit: sed tamen segor ueniens nequaquã
mox montana conscendit: Ardentem quip¬
pe sodo mam fugire est: inlicita carnis incen¬
dia declinare: Altitudo uero est montiũ
munditia continendem: uel ceste quasi in
monte sunt: qui&iam carnali copulae in he¬
rent. sed tamen ex tra suscipiendam prolis
amixtionem debi tam. nulla carnis uolup¬
tate soluuntur: In monte quippe stare
quiest fructum propaginis in carnem non quȩ¬
rere: In monte stare est: carne carnaliter
non adherere: Sed quia multi sunt qui scele¬
ra quidem carnis de serant: nec tamex in
coniugio positi usum solum modo debrti iura
conseruent exiit quidem sodomam ut loth¬

Expanded text:
indulgentiam, non secundum imperium . indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam,
Abbreviated transcription (Latin):
causa coniunctos: & cum in moderate admix¬
tione seruientes: propagationis articulum in
usu transferunt uoluptatis perpendant qđ¬
qua lib& extranonextint: in ipso tamen con
ut crebris exorationib: deleant quod pulchrã
copulae specie: amixtis uoluptatib: foedant :¬
inc est enim quod peritus medicinae caelestis
a postolus: non tam sanas instituit : quam in
firmis medicamenta monstrauit dicens:¬
De quibus scripsistis mihi: Bonum est homine
mulierem non tangere propter fornicationẽ
autem unus quisque suam uxorem habeat
& una quaeque suum uirum habeat. Qui enim
fornicationes me tum praemisit : profecto
non stantibus praceptum contulit: sed nefor¬
tas se: in terramruerent  lec tum cadentib
ostendit: unde ad huc infirmantib subdit :
uxori uir debitum reddat: similiter autem
& uxor uiro. Quibus dum in magna onestate
coniugium aliquid deuoluptate largir &ur¬
paulo post addedit: hoc autem dico secundũ

Expanded text:
causa conjunctos, et cum immoderatae admiscausa conjunctos, et cum immoderatae admistioni servientes, propagationis articulum in usum transferunt voluptatis, perpendant quod licet extra non exeant, in ipso tamen conjut crebris exorationibus deleant quod pulchram copulae speciem admistis voluptatibus foedant. Hinc est enim quod peritus medicinae coelestis Apofirmis medicamenta monstravit dicens:De quibus scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere: propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praecepta contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus extendit. Unde adhuc infirmantibus subdit: Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum
Abbreviated transcription (Latin):
post sub didit: prae terit enim figurahuius
mundi: Ac̃ si apeste dicerit: noli te constan¬
ter mundum diligere : quando & ipse non potest
quem diligitis stare: Incassum cõr. quasi
manentes figetis. dum fugit ipse quem ama¬
tis: Ammonendisunt coniuges. ut ea in qui¬
bus sibi aliquando displicent & pacientes in¬
uicem tolerent : & exorantes saluent¬
Scriptum namque est: Inuicem onera uestra
portate : & sic ad implebitis legem xp̃i.
Lex quippe xp̃i caritas est: quia ex illa nobis
& largiter suabona contulit & aequanimiter
mala nostra postauit: Tunc ergo legẽ xp̃i
imitando conplemus. quando & nostrabenig¬
nȩ conferimus: & nostrorum mala piae suste¬
nemus: Am monendi quoque sunt : ut eorũ
quis que non tam quae ab altero talerat: quam
que abipso tolerantur adtendat: Sienim
suaquȩ postantur considerat: eaque ab alte¬
ro sustenet leuius postat: Ammonendisunt
coniuges ut suscipiendi prolis se memi nerent

Expanded text:
post subdit: Praeterit enim figura hujus post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tolerent, et exhortantes inScriptum namque est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est: quia ex illo nobis et largienter sua bona contulit, et aeqmala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint
Abbreviated transcription (Latin):
inusu itineris. sper& quȩ dĩ sunt in fructũ
per uentionis. Nec totum se ad hoc quod agit
conferat : nec ab eo quod robuste sperare de¬
buit : funditus cadat: Quod bene ac̃ breui¬
ter paulus ex praemit dicens qui habent uxo¬
res tam quam non habentes sint: Et quiflent
tamquam nonflentes: & qui gaudent tam quã
non gaudentes: Vxorem quippe quasi non ha¬
bendo hab&: qui sic perillam carnali consola¬
tione utitur ut tamen num quam ad praua
opera melioris intentionis rectitudine eius
amore flectatur: Vxorem quasi non habendo
hab& qui transi turia esse cuncta conspiciens
curam carnis ex necessitate tolerat. sed ae¬
ter nagaudia sp̃s ex desiderio expectat.
Nonflendo autem flere est: sic exteriora aduer¬
sa plangere : ut tamen nouerit ae ternispei :¬
consolatione gaudere: Et rursum nongau¬
dendo gaudere est: sic de infimis animum
adtolere : ut tamen num quam desinat
summa formidare: Ubi apte quoq paulo

Expanded text:
in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo
Abbreviated transcription (Latin):
Liter am monendi sunt coniugiis oblegati: atq
aliter a coniugii nexibus liberi: Am monendi
namque sunt coniugibus obligati ut cum uitis¬
sem quae sunt alterius cogitant: sic eorũ quis¬
que placere studeat coniugi ut non displiceat
conditori: Sic eaque huiur mundi sunt agant:
ut tamen appetere quaedĩ sint non omittant
Sic debonis praesentibus gaudeant: ut tamen
Sic demalis temporalib: geant ut tamen con¬
solatione integra spem in bonis perhennib
figant: Quatenus dum intransitu cognus¬
cunt esse quod agunt: in mansione quod ap¬
petunt ue mala mundi corfrangant᷑ eis ipes
bonorum caelestium robor& pebonapra¬
sentis uitae decipiant : sus pecta sub sequem¬
tis iudicn mala contristanti Itaq: animus
xp̃i a norum coniugum : & infirmus & fidelis
qui & pleni cuncta temporalia dispicere
non ual& & tamen aeternisse coniungere
perdesiderium ual&: quam uis: indelectatio¬
ne carnis interim iac&: supernae spei : refec¬
tione conualescat: Et si hab& quae mundi sunt

Expanded text:
sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione integra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ : turporẽ dampnent : ir acundi ꝑ turba¬
tionem Ammonendi suntmansueti uthabe¬
re &diam ae ũmulationem iustitiae studeant
Ammonendi sunt iracundi : ut aemulatonẽ quam
se habere aestimant mansue tudine subiungant:
lumbae simplicitate mansue tss : & igni zeli ar¬
dentes ex hib&: Nequaquam ergo scõ sp̃u ple¬
nus est : qui aut in tranquillitate mansue tudinis
feruorem aemulationis deserit : Aut rursum
in aemulationis ardore : uistutẽ mansue tudinis
amittit: Quod fostasse melius ostendimus : si

Expanded text:
tudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. lumbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
tores sunt sed perneglegentiã post modũ in¬
tra orbis castra capiuntur :  quib sunt similis
aisi his quos inruens grauis languor: auita non
sub trahit sed leniter ueniens redeuiua fe¬
bris occidit Ammonendi sunt igitur paci¬
entes: utc
post uic toriã maneant
ut hostem publicobellũ superatũ insidiarimo¬
enus mentis intendant: Vt languorẽ plusse
reserentẽ timeant: nehostis calidus: eo inde¬
ceptione post modum maiore exultatione
gaudeat quod illa dudum contrase rigida col¬
la uic torum calcat:¬

Expanded text:
tores sunt, sed per negligentiam postmodum intores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat
Abbreviated transcription (Latin):
ter postat: Vnus ergo uictor quẽ cõmouen¬
do sub iugauit : tota contra alterũ uistutem
se erigit : Cumq: obsistentẽ fostiter & uincen¬
tẽ dola: Quem quia cõmouere in ipsa contu¬
meliarũ iaculatione non potuit: ab apesto cer¬
tamine interim qui escens & sec reta suggestio
tempus inquir&: Quem enim publico bello per¬
didit: ad ex ercendas occulte insidias exardes¬
cet: Qui e tis namq: iam tempore aductoris
animum redit : & uel rerũ dampna uel in iuria¬
rum iacula ad memoriã reduc&: Cunc taquȩq
sibi in lata sunt uehementer ex agerans : intol¬
lerabilia ostendit: tanta quȩ mentẽ memo¬
re conturbat : ut plerumq: uirpaciens illa
seaequa nimiter tolleras se post uictoriã capti¬
uor erubescat: Seque non reddi disse contumo¬
lias doleat : & deteriora rependere : si occan¬
sio prȩbeatur quaerat: Quib: ergo isti sunt
similis : nisihis quiper fostitudinẽ in campo uic¬

Expanded text:
ter portat. Unius ergo victor quem commoventer portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestiontempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo vic
Abbreviated transcription (Latin):
scãm se exterius ꝑ pacientiã de monstranti:
prius ate molem malitiae excute : Et tunc
alics de in pacientiae laeuitate repraehende :
Nedum non studes si mulationẽ uincere : peius
tibi sit aliena praua tollerare: euenire
etiam plerumq: pacientib: sol& : ut eo quidem
tur: Et sic pacientiã exhibeant: ut custodise
Sed cum post paulolũ haec ipsa quȩ pestulerint
ad memoriam reuocant igni sedolores in¬
flammant: Argumenta ultionis inquirunt
& mansue tudinẽ quãto lerantes habuerunt:
re tractantes in malitia uestunt: Quib: citus
ad praedicante succur rItur : sic que sit hu
ius praemutationis causa pandatur: Callidus
namq: aduersarius: bellum contraduos mo¬
uet: unum ui delic& in flamans ut contume¬
lias prior inferat: alterũ prouocans ut con¬
tu melias lesus reddat: Sed plerumq: dũ hu¬
ius iam uictor est qui in iuriã persua sus in ro¬
gat: ab illo uincitur qui in latam sibi aequanimi¬

Expanded text:
sanctam se exterius per patientiam demonstranti: sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes haretractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimi