comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ac tristis incedat: iuxta illud quod in
psalmis dicit᷑. afflictꝰ sum et incuruatus
usq in finem totadie contristatꝰ incedebã.
nec ut sacco quis uestiatur et in cinere dor¬
miat quod de dauid et achab legimꝰ. s ut cũ
istis hec faciat que secunt᷑. Alioquin et apłs
frequent̾ ieninare sedicit. et dominꝰ cum spon¬
fus a discipulis suis fuerit ablatus. Doco
eos ieiinaturos: et inpsalmis penitens lo¬
quitur. manducaui sic̃ cmñem panem me¬
um. et potum meum cum fletu miscebam :
et cum michi molesti eẽnt induebar cilicio.
Ex quo discimus hec facienda pͥmum eẽ.
que uult dominus: et alia non p̃teunda.
Dissolue colligationes impietatis: solue fas¬
ciculos depͥmentes. Dimicte eos qui confra¬
ctisunt liberos: et omne onꝰ difrumpe. fran¬
ge esurienti panem tuum. et egenos uagosq
induc in domum. Cum uidis nudum oꝑ
eum: et carnem tuam ne despexeris. Lxx.¬
Non tale ieninium ego elegi dic dominus:

Expanded text:
tat, ac tristis incedat. Juxta illud quod in tat, ac tristis incedat. Juxta illud quod in Psalmis dicitur: Afflictus sum, et incurvatus usque ad finem: tota die contristatus incedebam . Nec ut sacco quis vestiatur, et in cinere dormiat, quod de David et de Achab legimus : sed ut cum istis haec faciat quae sequuntur. Alioquin et Apostolus frequenter jejunare se dicit , et Dominus, cum sponsus a discipulis suis fuerit ablatus, docet eos jejunaturos : et in Psalmis poenitens loquitur: Manducavi sicut cinerem panem meum, et potum meum cum fletu miscebam . Et cum mihi molesti essent, induebar cilicio . Ex quo discimus haec facienda primum esse quae vult Dominus, et non alia praetereunda. issolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes: Dimitte eos, qui confracti sunt, liberos, et omne onus disrumpe. Frange esurienti panem tuum, Et egenos vagosque induc in domum: Cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despexeris. non tale ieiunium ego elegi, dicit dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit: inmo anteqͣm doceat quid se¬
quat᷑ instruit quid debeant decliare.
Ut audiat᷑ inquic inexcelio clamor ur:
ne ad orationem deferatis clamorem oran¬
tes in smagogis et angulis platearum ut
ab hominib uideamini et elcuetis uocem
in excelsum: et cum phariseo qui dñi ui
dicio condemnat᷑. ur̃a ieninia et oꝑa p̃dice¬
tis. Propt̾ que dominus phariseorum irepro¬
bans orationem. docet discipulos quomo¬
do orare debeant clauso pectoris sui cubi¬
culo: ut soli loquatur dõ qui potest silen¬
dium cordis audire. ut clament in cordib
sins abba pat̾. Et non ext̾minent facies su¬
as. s lauent aqua. Et caput ungant oleo
de quo et ioħs euangłista scribit. et uos un¬
guentum habetis asancto. Quo cũ uncti
fuerint: etiam ipsi sancti fiant. Non enĩ
querit ds̃ afflictionem suam et humiba¬
tionem amme ꝑmiuriam corꝑis: ut in¬
star circuli torqueat corpꝰ et colla submit¬

Expanded text:
dum sit: immo antequam doceat quid sedum sit: immo antequam doceat quid sequantur, instruit quid debeant declinare: Ut audiatur, inquit, in excelso clamor vester. Ne ad orationem deferatis clamorem, orantes in synagogis et angulis platearum, ut ab hominibus videamini , et elevetis vocem in excelsum, et cum Pharisaeo, qui Domini judicio condemnatur, vestra jejunia et opera praedicetis . Propter quae Dominus Pharisaeorum reprobans orationem, docet discipulos quomodo orare debeant , clauso pectoris sui cubiculo, ut soli loquantur Deo, qui potest silentium cordis audire; ut clament in cordibus suis, Abba pater ; et non exterminent facies suas, sed lavent aqua, et caput ungant oleo. De quo et Joannes Evangelista scribit: Et vos unguentum habetis a sancto : quo cum uncti fuerint, etiam ipsi sancti fiant. Non enim quaerit Deus afflictionem solam et humiliationem animae per injuriam corporis: ut instar circuli torqueat corpus, et colla submit
Abbreviated transcription (Latin):
litudine ieiunauit: ut nob̃ sollemnes
ieniniorũ dies relinqueret: s quod ñ
ꝓsit uacuum portare uentrem. et alia
facere que dño displicent. Atq ut cetera
pret̾mittam: ext̾minare facies suas. ut ap
tur a regno dĩ: quia receꝑunt mercedem
suam. Unde et apłs. si etiam corpꝰ suum
tradat martirio ut ardeat siue głetur.
dĩ caritate que ẽ. in cordis conscientia:
frustra se dicit sangumem fundere. No¬
lite ierunare sicut usq ad hanc diem ut
audiatur in excelso clamor ũr: Nũquid
tale ẽ. ieninium qd̃ elegi. ꝑ diem afflige
hominem ammam suam: Numquid
contorquere quasi circulum caput su¬
um. et saccum et cinerem sternere: Nũ¬
quid istud uocabis ieiumũ. et diem accep¬
tabilem dño: Lxx. Quid mͥ ieiunatis sic̃
hodie uc audiatur in clamore uox urã:
Non tale ienimũ elegi: et die humiliare
aminam. Neq si mcuruaũis quasi eir¬
culum collum tuum. et cilicrum eccine¬
rem substraũis. nec si uocabis ienimum

Expanded text:
litudine jejunavit, ut nobis solemnes litudine jejunavit, ut nobis solemnes jejuniorum dies relinqueret: sed quo non prosit vacuum portare ventrem, et alia facere quae Deo displicent. Atque ut caetera praetermittam, exterminare facies suas, ut apptur a regno Dei, quia receperunt mercedem suam . Unde et Apostolus, si etiam corpus suum tradat martyrio, ut ardeat, sive glorietur , quae est in cordis conscientia, frustra se dicit sanguinem fundere. Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, ut audiatur in excelso clamor vester. Numquid tale est jejunium, quod elegi, per diem affligere hominem animam suam? Numquid contorquere quasi circulum caput suum, et saccum et cinerem sternere? Numquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem Domino? LXX: Quid mihi jejunatis, sicut hodie ut audiatur in clamore vox vestra? Non tale jejunium elegi, et diem humiliare animam suam. Neque si incurvaveris quasi circulum collum tuum, et cilicium et cinerem substraveris: nec sic vocabitis jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
et peutitis ꝓugnis humilem et alapisuer¬
beratis. Unde ep̃c non debet ẽẽ ꝑcussor.
Quomꝰ enim pot̃ libidinem refrenare. qͥ
necmanum ualet cohibere nec linguam:
huiꝰcemodi ieuinia: et in exordio huiꝰ pro¬
phece dñs arguit dicens. Ieiunium et neo¬
menias et salbata. et alias sollemnitates
ur̃as: odic anima mea. Unde p̃cipitur
ꝑ iohel. Sc̃ificate ieiunium p̃dicate cu¬
rationem: ut auitiis ieiunemus. et bo¬
nis oꝑib curatis peccatis fiant scã ieiu¬
ma. Deniq sequitur. E grediat᷑ sponsus
de cubili suo: et sponsa de thalamo suo.
ut tempore ieiinii uacemꝰ orationi ne m¬
t̃ior homo nr̃ drachonis uescat᷑ carnib
qui datus ẽ. in escam populi ethiopum.
Et hec dicimus non quo ieninia reꝓbe¬
mus. ꝑ que et daneluir desidiorum futã
cognouit. et ninuite nam placcauerins
dĩ. et helyas ac moyses quadraginta die¬
rum esurie dei familiaritate saturati
sunt: et ipse dommꝰ totidem dieb i so¬

Expanded text:
et percutitis pugnis humilem, et alapis veret percutitis pugnis humilem, et alapis verberatis . Unde episcopus non debet esse percussor. Quomodo enim potest libidinem refrenare, qui nec manum valet cohibere, nec linguam? Hujuscemodi jejunia et in exordio hujus prophetae Dominus arguit, dicens: Jejunium et otium, neomenias et sabbata, et alias solemnitates vestras odit anima mea . Unde praecipitur per Joel: Sanctificate jejunium: praedicate curationem ; ut a vitiis jejunemus, et bonis operibus, curatisque peccatis, fiant sancta jejunia. Denique sequitur: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo; ut tempore jejunii vacemus orationi: ne interior homo noster draconis vescatur carnibus, qui datus est in escam popnia reprobemus, per quae et Daniel vir desideriorum futura cognovit , et Ninivitae iram placaverunt Dei , et Elias ac Moyses , quadraginta dierum esurie, Dei familiaritate saturati sunt, et ipse Dominus totidem diebus in so
Abbreviated transcription (Latin):
scutisumus: et om̃s debitores ur̃os repeti¬
ds Ex quo ostendit non eẽ absq ꝑiculo re¬
patere pauꝑem qui in soluendo non idoneꝰ¬
st et pallium quod pignoris loco tuleris
egentinon reddere debiton: ne clamor eiꝰ ꝑ¬
uemat addm̃. Qui enim miseretur pauꝑis
deo fenerat: et ẽcontrario qui repetit non
habentem. dõ facit uiolentiam. Atq ut
sciamus hunc sensum eẽ in p̾senti loco:
etiamin consequentib in hoc eodem capi¬
tulo lecturi sumus. Dissolue colligationes
impias solue fasciculos depͥmentes: haut
dubium quin cyrographa significet. Qͥs
enim ꝓdẽ ieurniis ora pallere et ad lites
nirgia ieuinare: Dicente scriptura. qui
amat peccata: gaudet uirgiis. Seruum
autem domini non oportet litigare. s eẽ
mansuetum. et imicari eum qui dicit
discite a me quia mansuetꝰ sum et hunri¬
lis corde. Ut humilitas non sit affectata
s cordis: nec głam querens hominum.
s amme conscientiam. Ieninatis inquit

Expanded text:
secuti sumus, Et omnes debitores vestros repetisecuti sumus, Et omnes debitores vestros repetitis. Ex quo ostendit, non esse absque periculo repetere pauperem qui solvendo non sit, et pallium quod pignoris loco tuleris, algenti non reddere debitori, ne clamor ejus perveniat ad Deum. Qui enim miseretur pauperis, Deo fenerat . Et econtrario qui repetit non habentem, Deo facit violentiam. Atque ut sciamus hunc sensum esse in praesenti loco, etiam in consequentibus in hoc eodem capitulo lecturi sumus: Dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes. Haud dubium quin chirographa significet: Quid enim prodest jejuniis ora pallere, et ad lites et ad jurgia jejunare, dicente Scriptura, Qui amat peccata, gaudet jurgiis ? Servum autem Domini non oportet litigare, sed esse mansuetum , et imitari eum qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde : ut humilitas non sit affectata, sed cordis, nec gloriam quaerens hominum, sed animae conscientiam. Jejunatis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
non respex̾it obliti uet̾is hystorie. cur
non respex̃it ad munera chaẏm quire¬
cte quidem offerebat s non recce diui¬
debat cum fr̃e. dnĩ non uidens caritat.
dicente seriptura diliges dũn dm̃ tuũ
ex toto corde tuo et ꝓximum tuum sũ
te ipsum. ꝓpt̾ea respondic ds̃. quodũ
uinia reprobet s oꝑa que in ieuinin u¬
unt dicens. In dieb ieumiorum itt̃rum
inueniuntur uoluntates ur̃e. ut nondi
s ur̃as faciatis uoluntates. Quas paulis
scribens ephesus reꝓbat iuxta pͥncipen
potestatis aeris spc qui nunc oꝑatur i
filiis incredulitatis. in quib et nos om̃s
comĩsati sumis aliquando in desidis
carniꝰ nr̃t facientes uoluntatem arib
et cogitationum: et eramus nacura filii
m:. sicut et ceteri. Quodq sequitur iuxta
lxx. ec om̃s subiectos uobis compungitis
suue asfligitis. melius theodocio et sẏm¬
machis transtuler. quos nosm hoc loco

Expanded text:
non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre , Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum : propterea respondit Deus, quod non jejunia reprobet, sed opera quae in jejuniis fiunt, dicens: In diebus jejuniorum vestrorum inveniuntur voluntates vestrae, ut non Dei, sed vestras faciatis voluntates, quas Paulus scribens Ephesiis reprobat: Juxta principem potestatis aeris, spiritus qui nunc operatur in filiis incredulitatis, in quibus et nos omnes conversati sumus aliquando, in desideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et cogitationum. Et eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Quodque sequitur juxta LXX: Et omnes subjectos vobis compungitis, sive affligitis, melius Theodotio et Symmachus transtulerunt, quos nos in hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
Michi autem adherere dõ bonum ẽ.Si
enim omĩpotens ds̃ pat̾ est ueritatis
stus: appropinquare dõ non potest.
De quo scriptum ẽ. Non habitabic nurta
te malignus. neq ꝑmanebunt iniqui
contra oculos tuos. Quare ieinaumꝰ
inqͥunt et non aspexisti. humiliauimꝰ
animam nr̃am. et nescisti: Iiuste argu¬
unt dm̃ quod bona oꝑa non respiciat.
solamq uentris esuriem absq oꝑeur¬
tutum inger̃ deo. Non comedentes eos
cybos quos creauit ds̃ fidelibꝰ et his qui
cognoscunt u̾itatem. et sumant eos cum
tis: et uino miquitatis in ebriant᷑. huiꝰe¬
modi epulis saturatꝰ phariseus. int̾cet̾a
uerba suꝑbie bis insabbato se ieinare
lactabat. qui non biberat uinum de ui¬
nea sorec: s: de uinca sodomorũ euiꝰ uinũ
furor drachonum ẽ. et furor aspidum
insanabilis.et uua eorum uua fellis. Qs
ds̃ arguit ꝑ ꝓpħam: peccata populimei
comedunt. Et rursum. Quare taciusti
rint et humiliaũint animas suas etds̃

Expanded text:
MMenim Omnipotens Deus Pater est veritatis stus, appropinquare Deo non potest, de quo scriptum est: Non habitabit juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Quare jejunavimus, inquiunt, et non aspexisti? humiliavimus animas nostras, et nescisti? Injustitiae arguunt Dominum, quod bona opera non respiciat, solamque ventris esuriem, absque opere virtutum ingerunt Deo: non comedentes eos cibos quos creavit Deus fidelibus et his qui cognoscunt veritatem, ut sumant eos cum tis et vino iniquitatis inebriantur . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat : qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis: quos Deus arguit per Prophetam: Peccata populi mei comedunt . Et rursum: Quare tacuistisrint et humiliaverint animas suas, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ad lices et contentiones ieiuatis. et ꝑcu¬
titis pugno impie. Lxx. Pecunt me nu¬
dienum nunc iustum : et appropinqͣre
dõ eupiunt dicentes. Quare i eiunaui¬
mus et non uidisti. humiliauimus am¬
mas nras et non cognouisti: In diebꝰ enim
ieiuniorum ur̃orum inueniunt᷑ uolun-¬
tates ur̃e: et om̃s subiectos uob̃ affligitis.
Ad iudicia et iurgia ieunantes et ꝑcu¬
tis pugnis humilem. En alia temeritas
iudrorum quasi fiduciam bone consci
ꝓba me dñe et tempta me: ure renes
meos et cormeum. Et in alio loco.Iudi-¬
ca causam meam et redime me. Et aꝑp¬
pinquare dõ desicłant. cum hoc nonin
loco sit s in affectu: nec mentis otiose s
laboriosi oꝑis. Demq quid sit appropin¬
quare dõ. instruit scripta dicens. Querite
dnm̃. Cum autẽ appropinqͣuerit uobis.
derelinquat impiꝰ uias suas. et uir iniquꝰ
cogitationes suas. Appropinquat emm
dñs appropi qͣntib sibi: et his qui iuste
qd̾ iustum ẽ ꝑsecunt᷑. et possunt dicere.

Expanded text:
ad lites et contentiones jejunatis, et percutitis pugno impie. LXX: Petunt me nunc judicium justum, et appropinquare Deo cupiunt, dicentes: Quare jejunavimus, et non vidisti? humiliavimus animas nostras, et non cognovisti? In diebus enim jejuniorum vestrorum inveniuntur voluntates vestrae, et omnes subjectos vobis affligitis, ad judicia et jurgia jejunantes, et percutitis pugnis humilem. Est alia temeritas Judaeorum, quasi fiducia bonae conscieProba me, Domine, et tenta me: ure renes meos et cor meum. Et in alio loco: Judica causam meam, et redime me . Et appropinquare Deo desiderant: cum hoc non in loco sit, sed in affectu, nec mentis otiosae, sed laboriosi operis. Denique quid sit appropinquare Deo, instruit Scriptura, dicens: Quaerite Dominum. Cum autem appropinquaverit vobis, derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas. Appropinquat enim Dominus appropinquantibus sibi, et his qui juste quod justum est persequuntur, et possunt dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occasum: głificatum ẽ. nomen
meum in gentibꝰ. Beatitudinis ille au¬
ctor ẽ. qui ueniet quasi fluuiꝰ uiolenti
quem sp̃c domini cogit: siue ut aquila
transtulit. quasi flum̃ angustum fp̃c
domini signacłm enis: aut ut cheodo¬
tio quasi fluuiꝰ obpugnans sp̃c domim
signatus ẽ. in eo. Ergo testimoni huiꝰ
quod lxx transtuler̃ quasi fnuiꝰ uo¬
lentus ira domini ueniet cum furore.
pars ultima in hebraico ñ habetit. as
enim in reꝓmissionib dĩ ira furorꝙ po¬
nendus ẽ. cum in cet̾is que secunt᷑ beai¬
tudo sic futurorũ: et cõminatio penꝙ
peccancium. Iuxta hunc aquilam E
et theodotionem sp̃c domini qui signa¬
tus ẽ. in xp̃o et illud confirmat exemplũ
quod in iohanne euangelista legitur. hẽ
enim deus signauit pat̾. De quo ante iam
diccum ẽ. exiet uirga de radice iesse et flos

Expanded text:
usque ad occasum, glorificatum est nomen usque ad occasum, glorificatum est nomen meum in gentibus. Hujus beatitudinis ille auctor est, qui veniet quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit. Sive ut Aquila transtulit, quasi flumen angustum, spiritus Domini signaculum ejus. Aut Theodotio, quasi fluvius oppugnans, spiritus Domini signatus est. In eo ergo testimonii hujus, quod LXX transtulerunt, quasi fluvius violentus, ira Domini veniet cum furore, pars ultima in Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae sequuntur, beatitudo sit futurorum, et comminatio poenaque peccantium. Juxta Aquilam autem et Theodotionem, spiritus Domini qui signatus in Christo est, illud confirmat exemplum, quod in Joanne Evangelista legitur: Hunc enim Deus signavit Pater ; de quo ante jam dictum est: Exie
Abbreviated transcription (Latin):
deliq pallio fuerit indutꝰ ad pugnam. e
uen̾it ad c̃tamen atq uindictam ut rtri¬
buat hostib et reddat inimicis suis et in¬
fulas eorum idẽ. urbes uiculosq fubũtat:
tunc alienigene qui de occidente et oren¬
te uenturi sunt ut requiescant insinu
abraham. de quib et fupra dictumẽ e
ce isti delonge uenient alii de occidente
et alii ab aquilone. et alii de t̾ra ꝑsarim
timebunt dominum eotimore qui ẽ m¬
tium sapientie: De quo in multis locis le
bus eum. et timor domini disciplina et
sapientia. et uenite filii ad me timorem
domini docebo uos. et beatus homo qui
timet dum̃: et timor dñi addit dies. Qd̾̃
autẽ repulso ifsrł gentium turba succe¬
dat. malachias ꝓpħa plemꝰ docet in quo
dicitur ad iudeos. Non ẽ. uoluntas mea
in uobis dicit dominꝰ omp̃s: et hostias ñ
fuscipiam de manib itrĩs. Rursumq de
multitudine nationũ. Ab ortu cnĩ solis

Expanded text:
zelique pallio fuerit indutus ad pugnam, et zelique pallio fuerit indutus ad pugnam, et venerit ad certamen atque vindictam, ut retribuat hostibus, et reddat inimicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente venturi sunt, ut requiescant in sinu Abraham , de quibus et supra dictum est: Ecce isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis lega timentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos . Et: Beatus homo qui timet Dominum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba succedat, Malachias propheta plenius docet, in quo dicitur ad Judaeos: Non est voluntas mea in vobis, dicit Dominus Omnipotens. Et hostiam non suscipiam de manibus vestris . Rursumque de multitudine nationum: Ab ortu enim solis
Abbreviated transcription (Latin):
ficat: quas romanꝰ uastauit exercitus.
Nam et supra habitatorib infule idest
ierłm: dominus loquitur ꝑ ꝓpħam. Et
timebunt qui ab occidente nom̃ dñi:
et qui ab ortu solis głam eius. Cum ue¬
nerit quasi fluuiꝰ iuolentus quem sp̃c
domini cogit: et uen̾it syon redemptor
et eis qui redeunt ab inquitate in ia¬
cob dic̃ dñs. Hoc fedꝰ meum eis dicit
dominus: sp̃c meus qui ẽ. in ce. et u̾ba
de ore tuo et deore semitis tui dix̃dñs
amodo et usq in sempit̾num. Lxx.
Et timebunt ab occidence nom̃ dñi. et
qui ab ortu solis nom̃ inclitũ. Nemet
enim quasi fluuiꝰ uiolentꝰ ira domini.
ueniet cum furore et ueniet de syon
qui liberet et conu̾tet impietates ab
iacob. Et hoc erit eis a me testamentũ
dicit dominꝰ. Sp̃c meus qui ẽ. in te et u̾¬
ex ore seminis tui ait dominꝰ: exhoc nẽ
et in et̾num. Postquam dominꝰ loriea
iusticie et galea salutis et uestib ultionis

Expanded text:
ficat, quas Romanus vastavit exercitus. ficat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra habitatoribus insulae, id est, Jerusalem Dominus loquitur per Prophetam. Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, gloriam ejus: cum venerit quasi fluvius violentus, quem spiritus Domini cogit: et venerit Sion redemptor, et eis qui redeunt ab iniquitate in Jacob, dicit Dominus. Hoc foedus meum cum eis, dicit Dominus: Spiritus meus qui est in te, de ore seminis seminis tui, dicit Dominus: Amodo et usque in sempiternum. LXX: Et timebunt qui ab Occidente nomen Domini, et qui ab ortu solis, nomen inclytum. Veniet enim quasi fluvius violentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion qui liberet. Et avertet impietates a Jacob, et hoc erit eis a me testamentum, dicit Dominus. Spiritus meus qui est in te, et veex ore seminis tui, ait Dominus ex nunc et in aeternum. Postquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultionis,
Abbreviated transcription (Latin):
rum qui sibi irato possit occurrere. et
ñ muenit. Qui et supra dixerat. Ueni:
in scełe ꝑmanentibꝰ ne unꝰ quidem ni¬
stus inuentus ẽ. s om̃s declinauerunt
simul mutiles facti sunc. et non ẽ. qui
faciat bonum non ẽ. usq ad unum :
brachio suo atq iusticia siue miscdia
confirmabit eum ⁊ ut qui uoluerint ab
errore conũti. ñ suo merito s dei clem̃tia
conseruent᷑. Deniq inducus ẽ. iusticie lo¬
rica et galea salutis et uestibus ultionis
et zeli pallio circuindatus. sicq armatus
ꝓcessit ad bellum uc redderet ultionẽ im¬
micis suis. hauc dubrum quin iudeos
significet ꝑseuerantes in blasphemiis. &
uicissitudinem hostibꝰ suis: quando eos
romanꝰ cinx̃ exercitus. Quib uincentib
dominus pugnasse monstrat᷑. Hoc testi¬
monio usus ẽ. paulus scribens ad ephe¬
sios: uolens nos indui armatura xp̃i. quo
possimus ignitis diaboli iaculis refistere.
insulis uicem reddet. urbes uidee signi¬

Expanded text:
rum, qui sibi irato possit occurrere, et rum, qui sibi irato possit occurrere, et non invenit; qui et supra dixerat: Veni, in scelere permanentibus, ne unus quidem justus inventus est: sed omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: et non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , brachio suo atque justitia, sive misericordia confirmavit eum, ut qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli jaculis resistere .Insulis vicem reddet, urbes Judaeae signi
Abbreviated transcription (Latin):
malum apparuit in oculis corũ: quia
non ẽ. iudicium. Et iudit ds̃ quia non
ẽ. uir. et aporiatus ẽ. quia non ẽ. qui oc¬
tus ẽ. iusticia ut lorica: et galea salutis
tionis: et oꝑtus ẽ. quasi pallio zeli. Sicut
ad uindinetam quasi ad retributionẽ
indignationis hostib fuis: et uicissitu¬
dinem iimicis suis insulis uicem reddet.
Lxx. Hidit dominꝰ et ñ placuit ei: qm̃ ñ
erat iudicium. Et uidit et non erat uir:
Et considerauit: et non erat qui defen¬
deret. Et ultus ẽ. eos brachio suo: et mise¬
ricordiam sustinebit. Et inducus ẽ iusti¬
cia quasi loricã: et pofuit galeam salutis
incapite. Et cͥcumdatus ẽ. uestimendo
uindicte. et pallio quasi tribuens ul¬
tionem obꝓbrium aduersariis. Huc
tib tudit dominus qđ penicentiam ore
iactarent et corde ñ agerent: et non pla-¬
cuit ei. Quefiuit enĩ in eis iudicii u̾ita¬
tem. qͦd ad gentes tͣnslacum fuerat. et
ũ repꝑit. defidauit aliquem iustũ ui-¬

Expanded text:
malum apparuit in oculis ejus: quia malum apparuit in oculis ejus: quia non est judicium, et vidit quia non est vir, et aporiatus est, quia non est qui octus est justitia ut lorica, et galeam Vulg. tionis, et opertus est quasi pallio zeli. Sicut ad vindictam quasi ad retributionem indignationis hostibus suis, et vicissitudinem inimicis suis, insulis vicem reddet. LXX: Vidit Dominus, et non placuit ei: quoniam non erat judicium. Et vidit, et non erat vir. Et consideravit, et non erat qui defenderet. Et ultus est eos brachio suo, et misericordia sustinuit. Et indutus est justitiam quasi loricam, et posuit galeam salutis in capite. Et circumdatus est vestimento vindictae, et pallio, quasi retribuens ultionem opprobrium adversariis. Hucutibus, vidit Dominus quod poenitentiam ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum vi
Abbreviated transcription (Latin):
nem de qua scriptum ẽ. Uericas de derra
oita ẽ. et iusticia de celo ꝓspexit. In quo
anmaduertendum qͦd crebro ueritas no¬
minatasit. ut xp̃i ꝑsona monstraretur:
quam descrentes secuti funt mendaciũ.
Et qui recessit a malo p̃de pacuit. Quod
quamquã uideatur obscurum: sic edis¬
scripotest. Nobis mendacium de nr̃o
corde desingentib. et deserentib legem
dei: iusticia longe stecit. et ueritas corru¬
it in plateis. et equitas ad nos intrare ñ
potuit. Et filius dĩ qui ẽ. ueritas factus ẽ.
in obliuionem: intantũ ut qͥcumq atͣdi¬
tionib iudeorum eupierit recedere. stacĩ
pateret infidiis et ꝑsecutionibꝰ. lta ut ce¬
eum a natiuitate qui oculos receꝑat ex¬
pulerint desynagogis et post resurrec¬
tionem domini saltiatoris om̃s qui in eo
credebant ꝑsecuti sunt atq nudauerint.
Quib de toto orbe gentium eccłe mini-¬
steria dirigebant. que ꝑmanus apłors
distribuerent Et uidic dominus et

Expanded text:
nem, de qua scriptum est: Veritas de terra nem, de qua scriptum est: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . In quo animadvertendum quod crebro veritas nominata sit, ut Christi persona monstraretur, quam deserentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingentibus et deserentibus legem Dei, justitia longe stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant, quae per manus Apostolorum distribuerent. Et vidit Dominus, et
Abbreviated transcription (Latin):
care et mentiri cont᷑ dm̃: siue uixta heb̃¬
icum ut aquila transtulit negare dm̃i qd̃
ad saluatorem refert᷑. Et reliquimꝰ inqͥunt
dm̃ nr̃m dicentes. Scimus qd̾ moysi locutꝰ
sit deus: hunc autem nescimus unde sit.
Ut loqueremur calumpniam. Hic si ex dõ
eẽt non solueret sabbatum: et in beclrebub
pͥncipe demoniorum eic̃ demonia. Et trais¬
gressionem significantiꝰ que grece dicitur
atioctacic. cum aliquis negat dm̃ et p̃ua¬
ricationis arguitur. Concepimꝰ et locuti
sumus de corde uerba mendacii: contẽ¬
nentes legem dei. et sequentes tracdicio¬
ẽ. retrorsum iudicium : et iusticia longe
stecit. Que enim pars iusticie et iniquitati:
Qui consensus xp̃i et belial: Stetit iusti¬
cia in gentib et recessit a nobis. Quia cor¬
ruit inplatea ueritas. lata enim et fpacio¬
sa uia que ducit ad mortem: quia an-¬
gustam uiam in qua u̾itas cõmorat᷑ intra-¬
re nolebant. Et facta ẽ. ueritas in obliuio¬

Expanded text:
care et mentiri contra Deum: sive ut juxta Hebrcare et mentiri contra Deum: sive ut juxta Hebraicum, Aquila transtulit, negare Deum: quod ad Salvatorem refertur. Et reliquimus, inquiunt, Deum nostrum dicentes: Scimus quod Moysi locutus sit Deus: hunc autem nescimus, unde sit , ut loqueremur calumniam, Hic si ex Deo esset, non solveret sabbatum . Et: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . Et transgressionem, quae significantius Graece dicitur ἀπόστασις, cum aliquis negat Deum et praevaricationis arguitur. Concepimus et locuti sumus de corde verba mendacii, contemnentes legem Dei, et sequentes traditioest retrorsum judicium, et justitia longe stetit. Quae enim pars justitiae et iniquitati? qui consensus Christi et Belial? Stetit justitia in gentibus, et recessit a nobis, quia corruit in platea veritas. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : quia angustam viam, in qua veritas commoratur, intrare nolebant. Et facta est veritas in oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
tates enim nr̃e a nobis funt: et iniusti¬
cias nr̃as cognouimus. Impie egimus
et mentiti sumus: et recessimus a dõnr̃o.
locuti sumꝰ in aqua: et inobedientes
fiumus. Peꝑimus et meditati fumus de
cordib nr̃is uerba iqua: et recessimus
aiudicio. et iusticia longe stecit. Qma
confumpta in uiis eorum ueritatis: t
ꝑ rectum it̃ transire ñ poterant. Et ue¬
ritas fublata ẽ. et craustuler mentẽ. ut
non incelligerent. Reddit causas quare
rugierint quasi ursi. et meditat funt
ut columbe: expectauer̃ iudicium aͥs
non erat salutem que transuut ad gen¬
tes. quia multiplicate sunt dicenꝰ mi
quitates nre in conspectu tuo a quib
multo tempore aũteras faciem. nesas
cerneres ne ferires: et peccata nr̃a rthpos¬
derunt nobis ut reciꝑemus quod n¬
rummus. et scclera nr̃a nobiscum foc
iniquitatesq cognouimis quas multo
tempore ꝑpetrantes putabamus eẽ iusti-¬
ciam. Que funt autem iniquitates: Pec¬

Expanded text:
tates enim nostrae in nobis sunt, et injustitates enim nostrae in nobis sunt, et injustitias nostras cognovimus. Impie egimus, et mentiti sumus, et recessimus a Deo nostro. Locuti sumus iniqua, et inobedientes fuimus. Parturivimus et meditati sumus de cordibus nostris verba iniqua. Et recessimus a judicio, et justitia longe stetit, quia consumpta est in viis eorum veritas, et per rectum iter transire non poterant. Et veritas sublata est: et transtulerunt mentem ut non intelligerent. Reddit causas quare rugierint quasi ursi, et meditati sunt ut columbae; exspectaverint judicium quod non erat, salutem quae transivit ad gentes: quia multiplicatae sunt, dicentes, iniquitates nostrae in conspectu tuo: a quibus multo tempore averteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responderunt nobis, ut reciperemus quod meruimus. Et scelera nostra nobiscum sunt: iniquitatesque cognovimus, quas multo tempore perpetrantes putabamus esse justitiam. Quae sunt autem iniquitates? Pec
Abbreviated transcription (Latin):
absq prudentia que uicina stulticie :
in sola uerborum meditatione mon¬
stratur. Expectabunt iudicitm et ñ:
salucem subauditur expectabunt et ñ
erit: quasi longe migrauit ad gentes.
inquo notandum quod omĩa defuco
dicantur tempore: ut quod nunc in¬
dei fustinent indicetur. Uultiplicate
sunt iniquitates nr̃e: cqram te: et pecca¬
ta nr̃a responderunt nobis. Quia sce¬
lera nr̃a nobiscum: et iniquitates nr̃as
cognouimus. Peccare et mentiri cont̾
dnm̃: et aũsi fumus ne iremꝰ post t̃gum
domini nr̃i. Ut loqueremur calumnũ
et transgressionem. Concepimus et loci¬
ti firmis de corde uerba mendacii: ec
conu̾̃sum ẽ. retrorsum iudicium: ec iu¬
sticia longe stecit. Quia corruit in pla¬
tea u̾itas: et equitas non potuit ingre¬
di. Et facta ẽ. ueritas in obliuionem: et
qui recessit a malo p̃de patuit.Lxx. Mul¬
ta ẽ. enim iniquitas nr̃a in conspectutuo:
et peccata nr̃a resticerunt nobis. Iniqui¬

Expanded text:
absque prudentia, quae vicina stultitiae est, absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstratur. Exspectabunt judicium, et non erit: salutem, subauditur, exspectabunt et non erit, quia longe migravit ad gentes. In quo notandum, quod omnia futuro dicantur tempore, ut quod nunc Judaei sustinent, indicetur. Multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis: quia scelera nostra nobiscum, et iniquitates nostras cognovimus. Peccare et mentiri contra Dominum: et aversi sumus, ne iremus post tergum Domini nostri, ut loqueremur calumniam, et transgressionem concepimus, et locuti sumus de corde verba mendacii. Et conversum est retrorsum judicium, et justitia longe stetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingredi. Et facta est veritas in oblivionem, et qui recessit a malo, praedae patuit. LXX: Multa est enim iniquitas nostra in conspectu tuo, et peccata nostra restiterunt nobis. Iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
tum carum et folia ñ sensum fructũq
querentes qui tenetur in literis. Deniq
mortui. In toto enim orbe sole nisticie
splendore rucilante : illi morantur ui
delicet ut peccato mortui. Rugiemus
ait quasi urfi om̃s. et quasi columbe
medicantes gememnus. ut et crudeles
sint parit̾ et miseri feri et immanes
ad humiles atq fubiectos pauidi atq
trepidantes ad eos qui fortiores funt:
quos quasi accipientes ꝑhorrescunt.
Legimus et in alio loco. quasi ursa rap¬
tis catulis. Et in daniele regnum cru-¬
entum. in quo tres sunt ordines den-¬
tium urse ferocissime comparatum.
Et quasi columbe meditantes geme¬
mus: absq sensu et intelligentia scrip¬
turarum tantum uerba meditantes:
que decantant memorit̃.S: quomodo
columbe de quib scriptum ẽ. ephraĩ
quasi columba non habens sensum. &
quomͦ in euangłio contra serpentis
malitiam simplicitas ponitur colum¬
barum: sic in p̃senti loco simplicitas

Expanded text:
tum in eis et folia, non sensum fructumque tum in eis et folia, non sensum fructumque quaerentes, qui tenetur in litteris. Deniquemortui. In toto enim orbe, sole justitiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt. Legimus et in alio loco: Quasi ursa raptis catulis. Et in Daniele, regnum cruentum in quo sunt tres ordines dentium, ursae ferocissimae comparatum . Et quasi columbae meditantes gememus, absque sensu et intelligentia Scripturarum, tantum verba meditantes, quae decantant memoriter. Sed quomodo columbae, de quibus scriptum est: Ephraim quasi columba non habens sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas
Abbreviated transcription (Latin):
gement. Quasi ursus et quasi columba
parit̃ ambulabunt. Expectauimꝰ iu-¬
dicium et non ẽ: falus longe receffic a
nobis. Post accusationem populi iu-¬
deorum ex ꝑsona eorum ꝓpheta respon-¬
dit. quid loqui debeant penitentes. fi
tamen uelint post uulnera reciꝑe san-¬
de eis loquatur. et non ipsi ad ꝓphece
uerba respondeant. orationem texu¬
erint: cum in consequentib ueritate
fuꝑati. hoc idem fecerint dicentes. Ex¬
pectauimus iudicium et non ẽ. salus
longe receffit a nobis. Multa enim mi-¬
quitas nr̃a in conspectu tuo: et peccca¬
ta nr̃a resticerunt nobis. Et cet̾a. in pre¬
sentigͥ tempore uniũsa complentur
Elongatum ẽ. iudicium a iudeis: qͦd
gentibi nunciatum ẽ. Et non app̃hen-¬
det eos iusticia: que a nationib comp̃¬
hensa ẽ. Expectauerunt lucem dicen
erroris tenebris occupati sunt. Susti¬
nebant splendorem et ambulauert̃
in tenebris: ita scripturas scas quasi
ceci palpantes parientem. uerba tan¬

Expanded text:
gement: quasi ursus, et quasi columba gement: quasi ursus, et quasi columba pariter ambulabunt. Exspectavimus judicium, et non est: salus longe recessit a nobis. Post accusationem populi Judaeorum, ex persona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint post vulnera recipere sanide eis loquatur, et non ipsi ad Prophetae verba respondeant, orationem texuerint, cum in consequentibus veritate superati, hoc idem fecerint, dicentes: Exspectavimus judicium, et non est; salus longe recessit a nobis. Multa enim iniquitas nostra in conspectu tuo; et peccata nostra restiterunt nobis, et caetera. In praesenti igitur tempore universa complentur. Elongatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est. Exspectaverunt lucem, dicenterroris tenebris occupati sunt. Sustinebant splendorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tan
Abbreviated transcription (Latin):
quitur: Hie eorum ꝑũse: non natura
s ꝓpria uoluntate. Quicquid enĩ ꝑuer-¬
titur atq curuatur: de recto torquet᷑
in prauum. Omnis doctrina pharise¬
orum fubũsio ueritatis ẽ: ꝑ quam qui
ambulauerit. non solum non muenit
pacem s nec cognoscit quidem eam: ut
sciat querere debeat Propt̾ hoc elon¬
gatum ẽ. iudiciũ a nõbis: et non app̃hen¬
det nos iusticia. Expectauimꝰ lucem. et
ecce tenebre: splendorem. et in tenebris
ambulauimus. Palpauimus sicut ceci
parietem: et quasi absq oculis actracta¬
emus quasi ursi om̃s: et quasi colum¬
be meditantes genemus. Expectauimꝰ
tudicium et non ẽ. salutem et elonga¬
ta ẽ. a nobis. lxx. Propt̾ea recessit nudi¬
cium ab eis: et non app̃hendet iustici¬
am. Cum expectarent lucem. facte sunt
eis tenebre: prestolantes eam in tene¬
bris ambulabunt. Palpabunt sic̃ ceci
parietem: et quafi non habentes ocu-¬
los attrectabunt. Cadent in meridie
quasi in nocte media: quasi morientes

Expanded text:
quitur: Viae eorum perversae, non natura, sed propria voluntate. Quidquid enim pervertitur atque curvatur, de recto torquetur in pravum. Omnis doctrina Pharisaeorum subversio veritatis est, per quam qui ambulaverit, non solum non invenit pacem; sed nec cognoscit quidem eam, ut sciat quid quaerere debeat. Propter hoc elongatum est judicium a nobis: et non apprehendet nos justitia. Exspectavimus lucem, et ecce tenebrae: splendorem, et in tenebris ambulavimus. Palpavimus sicut caeci parietem: et quasi absque oculis attrectaemus quasi ursi omnes: et quasi columbae meditantes gememus. Exspectavimus judicium, et non eta est a nobis. LXX: Propterea recessit judicium ab eis: et non apprehendit eos justitia. Cum exspectarent lucem, factae sunt eis tenebrae. Praestolantes eam in tenebris ambulabunt: palpabunt sicut caeci parietem: et quasi non habentes oculos attrectabunt. Cadent in meridie, quasi in nocte media: quasi morientes
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dominꝰ omĩum diues in omnib
qui inuocant illum : et qͦd non sic credi¬
derint gentes ut isrł penicus pellcretur:
Nam et ego aut ifrłita fum ex semine
abraham: de tribu beniamin. Non rep¬
pulit deus plebem fuam quã p̾sciuit.
Et post paululum cum helie posuiss
exemplum querentis ad dnm. quod so¬
lus eẽt relictus et audientis ab eo quod
reliquissec s dominus seꝑtem milia
iirorum qui ũ curuassent genua ante
baal: intulit. Sic gͥ et in hoc tempore
reliquie scđm electionem gr̃e salue fac¬
de sunt. Si autem grã iam non ex oꝑib

Expanded text:
ipse Dominus omnium, dives in omnibus ipse Dominus omnium, dives in omnibus qui invocant illum ; et quod non sic crediderint gentes, ut Israel penitus pelleretur. Nam et ego, ait, Israelites sum ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam praescivit . Et post paululum, cum Eliae posuisset exemplum, querentis ad Dominum quod solus esset relictus, et audientis ab eo quod reliquisset sibi Dominus septem millia virorum, qui non curvassent genua ante Baal , intulit: Sic igitur et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, jam non ex
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt ab iniquitate. si uoluerint
agere penitentiam. In quib oratio dñi
compleatur. ꝑat̾ ignosce eis: quod enm
faciunt nesciunt. Eorum gͥ in syon re¬
demptio ẽ. et ꝓpinquus qui eum susce¬
ꝑint ex iacob: et illis pollicetur dicens.
hoc fedus meum cum eis: fiue pactum
ut om̃s alii transtulerunt: aut testam̃
pactum et testamentum : sequens uersꝰ
ostendit. Sp̃c inquit meus qui ẽ. inte
et uerba mea que posui in ore tuo non
recedent de ore tuo et de ore seminis cui
amͦ et usq insempit̾num. Quod uel ad
odor conectitur. Hoc ẽ. pactum euange¬
lii sempit̾num ut sp̃c meus quim te ẽ.
et uerba mea que posiu in ore tuo ꝑque
uentura p̃dices. Nec de tuo ore discedanT
nec de filiorum tuorum ac nepotum:
ut seminis tui omis ꝑseriem generatio
demonstretur. Quod scilicet gratia ꝓphe¬
tarum in apłis ueniat et eos qui de isrł
ꝑ apłos credicuri sunt. Quod autẽ infert
quod ñ fit distinccio tudei et greci sed

Expanded text:
i voluerint agere poenitentiam, in quibus oratio Domini compleatur: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Eorum igitur in Sion redemptio est: et propinquus, qui eum susceperint ex Jacob, et illis pollicetur dicens: Hoc foedus meum cum eis, sive pactum, ut omnes alii transtulerunt, aut testamenpactum, et testamentum, sequens versus ostendit: Spiritus, inquit, meus qui est in te, et verba mea, quae posui in ore tuo, non recedent de ore tuo, et de ore seminis tui, amodo et usque in sempiternum. Quod vel ad ordo connectitur: Hoc est pactum Evangelii sempiternum, ut spiritus meus qui est in te, et verba mea quae posui in ore tuo, per quae ventura praedices, non de tuo ore discedant, nec de filiorum tuorum ac nepotum, et seminis tui, ut omnis per seriem generatio demonstretur: quod scilicet gratia Prophetarum in Apostolis veniat, et per eos qui de Israel per Apostolos credituri sunt. Quod autem infert:quod non sit distinctio Judaei et Graeci, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iudicii inuns eorum. Semite enim oꝵ
ꝑuerse: quas transeunt et nescrunt pacẽ
opera eorum opera miquitatis sunc. Qut
apłs infructuosa cognominat. id: fru¬
ctus non habentia: et pedes corum eur¬
runt ad malum. et festinant ad esfiuii¬
dendum sangumem innoxtum. hanc
enim et in ꝓpħarũ occifionem habus
confuetuinem: ad quos stephs log¬
bacur. Quem enim ꝓpharum non funt.
psecuti patres ur̃i: Et̃ dominus in eĩm¬

Expanded text:
est judicium in viis eorum. Semitae enim eorum est judicium in viis eorum. Semitae enim eorum perversae, quas transeunt, et nesciunt pacem. opera eorum opera iniquitatis sunt, quae Apostolus infructuosa cognominat, id est fructus non habentia . Et pedes eorum currunt ad malum, et festinant ad effundendum sanguinem innoxium . Hanc enim et in Prophetarum occisione habuerunt consuetudinem. Ad quos Stephanus loquebatur: Quem enim Prophetarum non sunt persecuti patres vestri ? Et Dominus in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
strari: intulit neq oꝑientur oꝑib fuis.
Quidam locum istum sic disserunt. Oua
aspidum sciderunt siue ruꝑunt. id est
mordentes ꝓpħarum reliquere sermone
et blanda fibi pseudo ꝓpħxum eloquia
texuerunt.De quib qui comederita ser¬
pente feriatur: et intelliget nichil fibi
uerba ꝓfuisse mendacu Opera eorum
oꝑa mucilia : et opus iniquitatis in ma-¬
nibus corum. Pedes corum ad malum
currunt: et festinant ut effundant san-¬
guinem innocentem. Cogitationes eorũ
cogitationes inutiles: uastitas et contri-¬
tio inuiis eorum. Uiam pacis nescierunt
et non ẽ. iudictum in gressibus eorum.
Semite eorum incuruate funt cis. omĩs
qui calcat ignorat pacem. L.xx.Opera enĩ
eorum oꝑa iniquitatis: et pedes eorum
ad maliciam currunt ueloces ad effun
dendum sangumem innoxium. E to¬
gitationes eorum cogitationes stulcoꝵ.
Contricio et miseria in uiis eorum. et
inam pacis non cognouerunt: et non

Expanded text:
strari, intulit: Neque operientur operibus suis. strari, intulit: Neque operientur operibus suis. Quidam locum istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse mendacii. Opera eorum opera inutilia: et opus iniquitatis in manibus eorum. Pedes eorum ad malum currunt: et festinant ut effundant sanguinem innocentem. Cogitationes eorum, cogitationes inutiles: vastitas et contritio in viis eorum. Viam pacis nescierunt: et non est judicium in gressibus eorum. Semitae eorum incurvatae sunt eis: omnis qui calcat in eis, ignorat pacem. LXX: Opera enim eorum opera iniquitatis: et pedes eorum ad malitidendum sanguinem, et cogitationes eorum cogitationes insipientium. contritio et miseria in uiis eorum, et viam pacis non cognoverunt: et non
Abbreviated transcription (Latin):
rum uoluerit p̃parare. et ꝓmissionum
delicis irretitus manum et ad cybum
extendere: si antequam comedat.hoc ẽ.
uerbis mortiferis adquiescat. uolue-¬
rit prius considerare quod dicitur. et
singulo sermone discutere. eorumq
tractare rationem. statim inipfis reꝑiet
qui comełit de ouis eorum morietur.
luerit et diligentius intueri ac uidere
qͦd laticet repꝑiet fetorem tet̾rimum
et pͥncipem omĩum serpentum diabo¬
lum in eorum latitare traditionibus.
Et quia supra dixerat telas arance texũt:
exponic quo telarum istarum textura
ꝓficiat. Labor inquit eorum omnisq
doctrina non xp̃i efficit uestimentum:
nec pallium quo nuditas anime ꝓtegait
s casso labore desudant dicente hoc eodẽ
ꝓpłia. Populus hic labiis me honorat: en
uero eorum longe ẽ. ame. frustra aut̃ me
colunt. docentes doctrinas et p̃cepta ho¬
minum: que sequentes negligunt legẽ
dei. Et ut sciamus in tela opera demon¬

Expanded text:
rum voluerit praeparare, et repromissionum rum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat, voluerit prius considerare quod dicitur, et singulos sermones discutere, eorumque tractare rationem, statim in ipsis reperiqui comederit de ovis eorum, morietur.luerit, et diligentius intueri ac videre quid latitet, reperiet fetorem teterrimum, et principem omnium serpentem diabolum, in eorum latitare traditionibus. Et quia supra dixerat: Telas araneae texunt, exponit quod telarum istarum textura non proficiat. Labor, inquit, eorum omnisque doctrina non Christi efficit vestimentum, nec pallium quo nuditas animae protegatur, sed casso labore desudant, dicente hoc eodem Propheta: Populus hic labiis me honorat; cor vero eorum longe est a me. Frustra autem me colunt, docentes doctrinas et praecepta hominum : quae sequentes, negligunt legem Dei. Et ut sciamus in tela opera demon
Abbreviated transcription (Latin):
re dicuntur. Et quia non solum malitie
uenena in cordib fuis retinent s in lege
domini die ac nocte medicantur: aniles¬
fabulas musitantes ꝓpt̾ea dicitur:. et
telas aranee texunt. quib muscas et cu¬
lices et parua capiunt anmantia. Ad qͣs
cum forte quid uenerit: quasi ꝑ aerem
uacium transuolat. Qui comedit inqͥt
de ouis eonm morietur. hoc ẽ. qui con¬
filiis eorum ad quieu̾it. quomodo abel
ad quieuit cham dicenti transeamus in
eorum comedere cont̾ens inuemet pu¬
tridum. et inipso regulum. Qui emm
pͥma fronte deceptus oua putauerit gal¬
liuarum et aliarum uolucrum qͣrũ
esus innoxius ẽ. si freg̃it antequam
comedat statim putorem tet̾rimum
fetoremq cognoscet. Et quod confocũ
ẽ.muemet regulum. fiue iuxta simma¬
chum et theodotionem afpidem aqui-¬
la autem urperam posuit: ꝓ qua in he¬
braico legitur ex es. Qui gͥ audiens tra¬
diciones iudaicas ad escas se mille anno¬

Expanded text:
re dicuntur. 705 Et quia non solum malitiae re dicuntur. 705 Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, anilesfabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietur, hoc est, qui consiliis eorum acquieverit, quomodo Abel acquievit Cain dicenti, Transeamus in eorum comedere, conterens inveniet putridum, et in ipso regulum. Qui enim prima fronte deceptus, ova putaverit gallinarum et aliarum volucrum, quarum esus innoxius est: si fregerit antequam comedat, statim putorem teterrimum fetoremque cognoscet, et quod confotum est, inveniet regulum. Sive juxta Symmachum et Theodotionem, aspidem. Aquila autem viperam posuit; pro qua in Hebraico legitur EPHEE . Qui igitur audiens traditiones Judaicas, ad escas se mille anno