comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłos bonos siue ꝑ malos. siue quo cũ que
Alio modo operari etiã in cordib malorũ ꝓ
meritis eorũ quorũ maliciã ñ ipse fecit. sed
aut originalit̃ tracta ẽ. ab adã. aut creuit
ꝑ propriã uoluntatẽ quid mirũ ẽ sĩ ꝑ̃ spm¬
scm̃ operat᷑ incordib electorũ suorũ bona
quioperatus ẽ ut ipsa corda essent ex malis
bona: Sed sus picent᷑ homines quȩlibet meri¬
ta bona quae putant p̃cedere ut iustificent᷑
ꝑ dĩ grãm. ñ intelligentes cũ hoc dicurit
nihil aliud quã negare se grãm. Sedutꝰ
dixi qđ uolunt de maiorib suspicent᷑. de
paruulis certe pelagiani quid respondeaNt
ñ inueniunt. quorũ nec uoluntas ulla est
in accipienda gr̃a cuius uoluntatis meritũ
p̃cessise dicant & suꝑ eos etiã cũ fletu reluc¬
cari uidenus quando baptizant᷑ et diuina
sacra m̃ta ꝑcipiunt. qđ es ad magnũ impietatis
peccatũ imputaret᷑ si iã libero uteret᷑ arbi¬

Expanded text:
per angelos bonos siue per malos siue quocumque per angelos bonos siue per malos siue quocumque alio modo operari etiam in cordibus malorum pro meritis eorum quorum malitiam non ipse fecit, sed aut originaliter tracta est ab Adam aut creuit per propriam uoluntatem: quid mirum est, si pm operatur in cordibus electorum suorum bona qui operatus est, ut ipsa corda essent ex malis bona? Sed suspicentur homines quaelibet opera bona, quae putant praecedere, ut iustificentur per dei gratiam, non intellegentes, cum hoc dicunt, nihil aliud quam negare se gratiam; sed, ut dixi, quod uolunt de maioribus suspicentur. de paruulis certe Pelagiani quid respondeant non inueniunt, quorum nec uoluntas ulla est in accipienda gratia, cuius uoluntatis meritum praecessisse dicant, et insuper eos etiam cum fletu reluctari uidemus, quando baptizantur et diuina sacramenta percipiunt, quod eis ad magnum impietatis peccatum imputaretur, si iam libero uterentur arbi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitati. His ic talib testimoniis diuinoꝵ
eloquiorũ quae omĩa cõmemorare nimis
longũ ẽĩ saris quantũ eoxistimo manifestat
operari dm̃ in cordibi homunũ ad indinandas
eorũ uoluntates quo cũq uoluerit siue ad
bona ꝓ sua misđia siue ad mala ꝓmeritis eorũ.
adicio ũtiq suo aliquando a pto. aliquantto
D ulto semꝑ autẽ iusto fixũ enĩ debet et̃.¬
& immobile in corde ur̃o. qr ñ ẽ. imquitas apud
dm̃. Ac ꝑhoc quando legitis in litteris ueritatis
Adõ seduei homines aut obtundi. uel obdurari
corda eorũ. nolite dubitare p̃cessisse mala
merita eorũ. ut iuste ista paterent᷑. ne ire¬
curratis illud ꝓ uerbiũ sa lomonis. Insi pien¬
tia uiri uiolat uias eius: dm̃ autẽ causat᷑ ipe
corde suo. Gratia uero ñ scđm merita homi¬
nũ dat᷑. Alioquin grã. iã nonẽ. grã. quia ideo
grã uocat᷑ qr gratis dat᷑. Sia utẽ potens ẽ. siue

Expanded text:
iniquitati, ait. His et talibus testimoniis diuinorum iniquitati, ait. His et talibus testimoniis diuinorum eloquiorum, quae omnia commemorare nimis longum est, satis, quantum existimo, manifestatur operari deum in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixum enim debet esse et immobile in corde uestro, quia non est iniquitas apud deum. ac per hoc, quando legitis in litteris ueritatis a deo seduci homines aut obtundi uel indurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut iuste ista paterentur, ne incurratis in illud prouerbium Salomonis: insipientia uiri uiolat uiam eius, deum autem causatur in corde suo. gratia. uero non secundum merita hominum datur; alioquin gratia iam non est gratia, quia ideo gratia uocatur, quia gratis datur. si autem potens est siue
Abbreviated transcription (Latin):
MALIS FIAT EXEODEM UDRO DE OŨA
ET UDERO ARBITRIO.
criptũ ẽ in ꝓuerbus salomonis.
Sicut impetus aquȩ sic corregis in manu
dĩ. quo cũq uoluerit dedinabit illud. Et ip
psalmo centesimo quarto legit᷑ dictũ de
aegỹptiis. quid eis fecerit ds̃ . Et conuerat
cor eorũ. ut odissent popłm eius. ut dolũ
facerent inseruos eius. In litteris etiã a posto¬
licis. uidete quȩ seripta sunt in epła pauli
apłi ad romanos. Propt̃ ea tradidit illos ds̃
indesideria cordis eorũ. in immunditiã.
Itẽ paulopost. Propterea tradidit illos ip
passiones ignominiȩ. Itẽ paulo post. Sicut
ñ ꝓbauerunt dm̃ habere innotitiã : tradi¬
dit illos ds̃ in reꝓbã mentẽ. ut faciant quȩ
ñ conueniunt. Et ad thesalonicenses in epła¬
scđa ait. dequibusdã. ꝓeo qđ dilectionem
ueritatis ñ receperunt ut salui fuerent.
ideo łi mitter illis ds̃ operationẽ erroris
ut credant mendatio. ut indicent᷑ om̃s
qui ñ crediderunt ueritati sed consentiunt

Expanded text:
MALIS FIAT. EX EODEM LIBRO DE GRATIA ET LIBERO ARBITRIO. Scriptum est in Prouerbiis Salomonis: sicut impetus aquDei; quocumque voluerit, declinabit illud . Et in psalmo centesimo quarto legitur dictum de Aegyptiis, quid eis fecerit Deus: Et convertit cor eorum ut odissent populum ejus, ut dolum facerent in servos ejus . In Litteris etiam apostolicis videte quae scripta sunt; in Epistola Pauli apostoli ad Romanos: Propterea tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam. Item paulo post: Propter hoc tradidit illos Deus in passiones ignominiae. Item paulo post: Sicut non probaverunt Deum habere in notitiam, tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non consecunda ait de quibusdam: Pro eo quod dilectionem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittit illis Deus operatio, ut iudicentur omnes, qui non crediderunt ueritati, sed consenserunt
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus ꝓmalis bona. Propt̃ qđ scriptũ¬
inpsalmo. Miscđiã & iudiciũ cantabo tibi
dñe. Prius itaq ñ ideo uenit filius hominis
in mundũ ut iudicet mundũ. sed ut saluet᷑
uero ꝓpt̃ iudiciũ uenturus ẽ. iudicare
ui uos & mortuos. Quã uis & in hoc tẽpore
ipsa salutatio ñ fiat sine iudicio. sed occulto.
deo ait. In iudiciũ ueni in hunc mundũ.
ut qui ñuident uideant. & qui uidert
caeci fiant. Ad occulta ergo dĩ iudicia reuo¬
cate. quando uidetis in una causa quã certe
habent om̃s paruuli. hereditariũ malũ tra¬
hentes ex adã. huic subueniri ut baptizet᷑.
illi ñ subueniri. ut in ipsã obligatione mori¬
malitia mutaret intellectũ eius. Et nolite
in istis dare iniusticiã. uel insipientiã dõ.
apud quẽ iusticie fons ẽ & sapientiae. Sed
sicut uos exhortatus sũ ab initio sermonis huiꝰ.
in quo ꝑuenistis in eo ambulate. & hac quoq

Expanded text:
recipimus recipimus est in psalmo: misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine. prius itaque non ideo uenit filius hominis in mundum, ut iudicet mundum, sed ut saluetur uero propter iudicium uenturus est iudicare uiuos et mortuos, quamuis et in hoc tempore ipsa saluatio non fiat sine iudicio, sed occulto; ideo ait: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant et qui uident caeci fiant. Ad occulta ergo dei iudicia reuocate, quando uidetis in una causa, quam certe habent omnes paruuli, hereditarium malum trahentes ex Adam, huic subueniri, ut baptizetur, illi non subueniri, ut in ipsa obligatione morimalitia mutaret intellectum eius, et nolite in istis dare iniustitiam uel insipientiam deo, aput quem iustitiae fons est et sapientiae, sed, sicut uos exhortatus sum ab initio sermonis huius, in quod peruenistis, in eo ambulate, et hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sententie suae certã quidẽ ueritatẽ.
magnã ꝓfunditatẽ quo modo condusit ds̃
om̃s in infidelitate ut om̃iũ misereat᷑ qua si
faciens mala ut uenirent bona: mox ex cla¬
mauit atq ait. O altitudo diuitiarũ sapi¬
entiae & scientiae dĩ. Quã inscrutabilia sunt
iudicia eius: & in uestigabiles uie eius. Haec
enĩ iudicia inscrutabilia & inuestigabiles uia
ꝑuersi homines ñ cogitantes. & ꝓcliues ad
rep̃hendendũ. ñ idonei ad intelligendũ.
putabant & iactitabant apłos dicere. faciamꝰ
mala ut ueniant bona. Qđ ab sit ut apłi dice¬
rent. Sed homines ñ intelligentes hoc puta¬¬
bant dici. quando audiebant qđ diocit apłs
Lex autẽ sub intrauit. ut abundaret delictã.
U̾bi autẽ abunda uit delictũ. suꝑhabundauit
grã. Sed utiq gr̃ã idagit ut iã fiant bona ab
eis qui fecerant mala. ñ ut ꝑseuerent in malis.
& reddi sibi existimentboria. Nonitaque
recipiamus ꝓbonis bona. qui in hoc setulo

Expanded text:
idem ueritatem, sed magnam profunditatem, quomodo conclusit deus omnes in infidelitate, ut omnium misereatur, quasi faciens mala, ut uenirent bona, mox exclamauit atque ait: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! haec enim iudicia inscrutabilia et inuestigabiles uias peruersi homines non cogitantes et procliues ad reprehendendum, non idonei ad intellegendum putabant et iactitabant apostolos dicere: faciamus mala, ut ueniant bona. quod absit ut apostoli dicerent, sed homines non intellegentes hoc putabant dici, quando audiebant quod dixit apostolus: lex autem subintrauit, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit it delic. Utique gratia id, quo, ut jam fiant bona ab eis qui fecerant mala, non ut perseverent in malis, et reddi sibi existiment bona. Non itaque recipiamus pro bonis bona, qui in hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
euident̃ ipsis c̃fitentib. pharaonis magis.
agnoscere ualemus. quo modo appellatus ẽ.
in euangłio sp̃s dĩ. uideamus qđ nom̃ accepit
Dobicientes dño c̃uitiũ. cũ dixissent. hic ñ
eicit demonia nisi inbeelzebub principe
demoniorũ. Respondit ille. Siergo in spũ dĩ
eicio demonia. certe suꝑ uenit in uos regnũ
dĩ. Qđ alius euangłista. sic enarrat. Si ego
indigito dĩ eicio demonia. qđ alius euan¬
głista dixxit. spũ dĩ. Ideo lex data. scripta c̃¬
digito dĩ. quae lea data ẽ. in monte sina.
quinquagesi modie. post occisioni ouis.
Celebrato pascha. apopło iudeorũ. implent᷑
quinquaginta dies. post occisionẽ ouis. &
dat᷑ lex scripta digito dĩ. Implent᷑ quinqua¬
ginta dies post occisionẽ xp̃i. & uenit sp̃s¬
sc̃s. Grãs dño. occultanti ꝓuident̃ : a perienti
sua uit̃. Iã uideit hoc etiã fr̃s. pharaonis
magos euidentissime c̃fiteri deficientes
LỸ. E TRACTATU PE DECEA

Expanded text:
evidenter ipsis confitentibus Pharaonis magis evidenter ipsis confitentibus Pharaonis magis agnoscere valeamus, quomodo appellatus est in Evangelio Spiritus Dei, videamus, quod nomen accepit. Objicientesejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum; respondit ille, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia, certe supervenit in vos regnum Dei : quod alius evangelista sic enarrat, Si ego in digito Dei ejicio daemonia . Quod alius evangelista dixit, Spdigito Dei; quae lex data est in monte Sina quinquagesimo die post occisionem ovis, celebrato Pascha a populo Judaeorum. Implentur quinquaginta dies post occisionem ovis, et datur lex scripta digito Dei; implentur quinquaginta dies post occisionem Christi, et Venit Sps. Gratias Domino, occultanti providenter, aperienti suaviter. Jam videte hoc etiam, fratres, Pharaonis magos evidentissime confiteri; deficienteslum; ex tractatu de Dece
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis istud ẽ. primũ Nonerunt tibidii alii
p̃t̃ me. Cui c̃traria plaga ẽ . aqua conuersa
in sangiunẽ ꝓpt̃ qđ sũ mũ principiũ crea¬
toris. ad similitudinẽ humanȩ carnis ad¬
ductũ. Scđm p̃ceptũ. nec accipies nomen
dnĩ dĩ tui inuanũ ꝑ tinet quantũ arbitror
ad regnũ dĩ. qđ ẽ. filius dĩ. Unus enĩ ẽ ds̃
uerbũ ranae. Uide c̃tra uerbũ ranas. c̃tra
rationẽ strepitũ. contra ueritatẽ uanitatẽ
Teraũ p̃ceptũ de sabbato. ꝑtinens ad sp̃m scm̃
qđ uobis paulo ante uehem̃ t̃ quantũ potu¬
imus cõm̃dauimus. Huic p̃cepto. c̃traria
inquietudo in muscis de corruptione nas¬
centibus. in oculos irruentib. Ideo in hoc t̃cio
signo defecer̃. qui unitatis inimici. spm scm̃¬
ñ habuer̃. Facit enĩ hoc sp̃s sc̃s. pęna. Aliud
enĩ facit grã. aliud poena. Aliud enĩ facit
implendo: aliud deserendo. Deniq ut iã

Expanded text:
ae tria prima? Primum, Non erunt tibi dii alii ae tria prima? Primum, Non erunt tibi dii alii praeter me: cui contraria plaga est, aqua conversa in sanguinem, propter quod summum principium Creatoris ad similationem humanae carnis adductum. Secundum praeceptum, Ne accipias nomen Domini Dei tui in vanum, pertinet, quantum arbitror, ad regnum Dei, quod est Filius Dei. Unus enim Deus tra uerbum ranas, contra rationem strepitum, contra ueritatem uanitatem. tertium praeceptum de sabbato pertinens ad spiritum squod uobis paulo ante uehementer, quantum potuimus, commendauimus. huic praecepto contraria inquietudo in muscis de corruptione nascentibus, in oculos irruentibus. ideo in hoc tertio signo defecerunt qui unitatis , inimici spnon habuerunt: facit enim hoc Spiritus sanctus poena. Aliud enim facit gratia, aliud poena; aliud enim facit implendo, aliud deserendo. Denique ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsos animales sp̃m ñ habentes. Quid
manifestius. quid euidentius: Merito
ueniant & si eadẽ credentes quae nos. tamen
accepturi sp̃m scm̃. quẽ habere ñ possunt.
quã diu sunt hostes unitatis. Hos autẽ cõparat
apłs magis pharaonis. Habentes inquit formã
pietatis sed uirtutẽ eius ab neganto s: qui in
signo t̃ cio defecerunt. Iã uidete quare iN
t̃cio signo defecerunt. Mlem̃ tote eos qui ad¬
uersant᷑ unitati. ñ habere spm̃ scm̃. Tria
uero illa p̃cepta prima indecalogo addĩ
dilectionẽ ꝑ tinere intelligunt᷑. ut septẽ
cetera intelligant᷑ ad dilectionẽ pocimi ꝑti¬
nere. ut duab. tabulis legis & decẽ p̃ceptis.
duo illa tã quã sũ maria p̃cepta teneantur.
Diliges dnm dm̃ tuũ extoto corde tuo. & ex
tota anima tua: & ex uirtute tua. & diliges
ꝓximũ tuũ taquã te ipsũ. In his duobus
p̃ceptis. tota lex pendet & ꝓphetae. Referamꝰ
ergo tria prima p̃cepta addilectionẽ dĩ . quib.¬

Expanded text:
semetipsos, animales, Spiritum non habentes . Quid manifestius? quid evidentius? Merito veniant, etsi eadem credentes quae nos, tamen accepturi Spiritum sanctum, quem habere non possunt, quamdiu sunt hostes unitatis. Hos autem comparat Apostolus magis Pharaonis  Habentes, inquit, formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes  , qui in signo tertio defecerunt. 14. Jam videte quare in tertio signo defecerunt. Mementote eos qui adversantur unitati, non habere Spiritum sanctum. Tria vero illa praecepta prima in Decalogo ad Dei dilectionem pertinere intelliguntur, ut septem caetera intelligantur ad dilectionem proximi pertinere; ut duabus tabulis Legis et decem praeceptis, duo illa tanquam summaria praecepta teneantur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua; et diliges proximum tuum tanquam te ipsum: in his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Referamus ergo tria prima praecepta ad dilectionem Dei. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
habeat concupiscentiã. alterius necessitatẽ.
Concupiscentiã scilicet eẽ. cũ cxp̃o necessitatẽ
manere in carne. Que ambiguitas uno
consequenti uerbo diiudicat᷑. qđ positũ ẽ. enĩ
Quã particulã qui abstuler̃ int̃ p̃tes illa potus
sententia ductisunt. ut ñ solũ cõpelli eoc
duob sed etiã duorũ habere concupiscentiã
uideret᷑. Sic ergo dis tinguendũ ẽ. Et quid
eligã ignoro. Cõpellor autẽ ex duob. Quã
distinctionẽ sequit᷑. concupiscentiã habens
dissolui. & eẽ. cũ xp̃o. Et tã quã quȩreret᷑
quare huius rei potius habeat concupiscen¬
tiã. multo enĩ magis optimũ inquit.
Cur ergo eduob. cõpellitꝰ: qr ẽ. manendi
necessitas. quã ita subiecit. Manere iN
carne netessariũ ꝓpt̃ uos. U̾bi autẽ neq
p̃scripto fidei neq ipsius sermonis textu
ambiguitas explicari potest. nihil ob est
scđm quã libet earũ quae ostendunt. senten¬
tiã distinguere. ueluti ẽ. illa ad chorintios.

Expanded text:
at concupiscentiam, alterius necessitatem: concupiscentiam scilicet esse cum Christo, necessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus sed etiam duorum habere concupiscentiam uiduam distinctionem sequitur: concupiscentiam habens dissolui et esse cum Christo. et tamquam quaereretur, quare huius rei potius habeat concupiscentiam: multo enim magis optimum, inquit. cur ergo e duobus ©ompeUitur? quia est manendi necessitas, quam ita subiecit: manere ia carne necessarium propter uos. ubi autem neque praescripto fidei neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest». nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur sententiam distinguere. ueluti est illa ad Corinthios:
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s. scđm illã sententiã ut sit scã & corpore
& spũ. an mundemus nos ab om̃i inqui na¬
tione carnis. ut aliud sit sensus& sp̃s ꝑfici
Tales igit᷑ distinctionũ ambiguitates in
potestate legentis sunt.

Expanded text:
 secundum illam sententiam, Ut sit sancta et corpore et spiritu ; an, Mundemus nos ab omni coinquinatione carnis, ut alius sit sensus, Et spiritusTales igitur distinctionum ambiguitates in potestate legentis sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
resurgere consitendũ ẽ. Qđ autẽ cũ dixisset
in istis scđa mors ñ habet potestatẽ. ad iunx̃
atq. ait. sederunt sacerdotesd̃ĩ & xp̃i. &
regnabunt cũ illo mille annis. ñ utiq ñ
sacerdotes qm̃ m̃bra sunt unius sacerdotis.
dequib apłs petrus. Plebs inquit scã. regale
formã serui. sicut hominis filius. ita etiã
sacerdos xp̃s effectus sit inaet̾nũ. scđm
ordinẽ mel chisedech. Dequare. in hocoꝑe
ñ semel diximus.
DE GOG ETMAGOS LUOSABPERSE¬
WInbã ECCIESIÃ DĨ SOITUS
PROEEPINẼ SCŨDIABOIUSINCI¬
TABIT. EXEODEMUBRO XX.
ł cũ finiti fuerint mille anni. soluet᷑

Expanded text:
resurgere confitendum est. Quod autem cum dixisset, resurgere confitendum est. Quod autem cum dixisset, in istis secunda mors non habet potestatem, adjunxit atque ait: Sed erunt sacerdotes Dei et Christi, et regnabunt cum eo mille annis: non utique sacerdotes, quoniam membra sunt unius sacerdotis. De quibus apostolus Petrus: Plebs, inquit, sancta regale formam servi sicut hominis Filius, ita etiam sacerdos Christus effectus sit in aeternum secundum ordinem Melchisedech. De qua re in hoc opere non semel diximus. De Gog et Magog quos ad persequendam Ecclesiam Dei solutus prope finem saeculi diabolus incitabit, ex eodem libro XX. Et cum finiti fuerint mille anni solvet
Abbreviated transcription (Latin):
ergo animarũ inquiunt resurrectio potest
eẽ sed corporũ. Sed qui c̃tra apłm dicunt.
qui eã resurrectionẽ appellat. Nã scđm
interiorẽ. ñ scđm ex teriorẽ hominẽ utiq
resurrexerant. quib. ait. Si ẽsurrexistis
cũ xp̃o que sursũ sunt sãpite. Quẽ sensũ
uerbis alus alibi posuit dicens. Ut quẽ
ad modũ xp̃s resurrexit a mortuis ꝑgłam
patris. sic & nos in nouitate uita ãbulemꝰ¬
Hinc ẽ & illud. Surge quidormis. & exurge
Amortuis & illuminabitte xp̃s. Qđ autem
dicunt ñ posse resurgere nisi qui cadunt. & ideo
putant resurrectionẽ ad corpora ñ ad animas
ꝑtinere. qr corporũ ẽ. cadere : cur ñ audiunt
ñ recedatis ab illo necadatis. & suo dño stat
Aut cadit. & quise putat stare caueat necadat :
Puto enĩ qđ in anima ñ in corpore casus iste
cauendus sit. Si igit᷑ cadentiũ ẽ. resurrectio
cadunt autẽ & aninae ꝓfecto & animas

Expanded text:
ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest ergo animarum, inquiunt, resurrectio potest esse, sed corporum. Sed quid contra apostolum dicunt, qui eam resurrectionem appellat? Nam secundum interiorem, non secundum exteriorem hominem utique rosurrexerant, quibus ait: Si resurrexistis cum Christo. quae sursum sunt sapite. Quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: Ut, quem ad modum Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in nouitate uitae ambulemHinc est et illud: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus. Quod autem dicunt non posse resurgere, nisi qui cadunt, et ideo putant resurrectionem ad corpora non ad animas pertinere, quia corporum est cadere, cur non audiunt, Non recedatis ab illo ne cadatis, et, Suo domino stat aut cadit, et, Qui se putat stare caveat ne cadat; puto enim, quod in anima non in corpore casus iste cavendus est. Si igitur cadentium est resurrectio, cadunt autem et animae, profecto et animas
Abbreviated transcription (Latin):
Taec resurrectio primaẽ. Beatus & sc̃s. qui
Ihabet in hac prima resurrectione partẽ.
idẽ. particeps eius ẽ. Ipse ẽ. autẽ paraceps eiꝰ.
qui ñ solũ a morte quae inpeccatis ẽ . reuiuiscit.
uerũ etiã in eo qđ reuixerit ꝑmanebit. In istis
inquit. scđa mors ñ habet potestatẽ. Habet ergo
in reliquis. dequib superius a it. Reliqui eorũ
Nñ uixer̃ donec siniant᷑ mille anni. Am̃ toto
isto tẽporis int̃ uallo. qđ mille an nos uocat.
quantũ cũq in eo quisq eorũ uixit in corpore.
ñ reuixit amorte in qua cũ tenebat impie-¬
tas. ut sic reui uescendo primae resurrectio¬
nis particeps fieret. at̾q in eo potestatẽ scđa
mors ñ haberet. Sutit qui putant resurrec¬
tionẽ dici ñ posse. nisi corporũ. ideoq istam
quoq primã in corporib futurã et̃. c̃tendunł.
uorũ enĩ ẽ. inqui unt cadere. eorũ ẽ resur
gere. Cadunt autẽ corpora moriendo Nã¬
& cadendo. cadauera nuncupantͦ. Non

Expanded text:
aec resurrectio prima est. Beatus et sanctus qui habet partem in hac prima resurrectione. id est particeps eius est. ipse est autem particeps eius, qui non solum a morte, quae in peccatis est, reuiuescit uerum etiam in eo quod reuixerit permanebit. in istis, inquit, secunda mors non habet potestatem. habet ergo in reliquis, de quibus superius ait: reliqui eorum non uixerunt, donec finiantur mille anni, quoniam toto isto temporis interuallo, quod mille annos uocat, quantumcumque in eo quisque eorum uixit in corpore, non reuixit a morte, in qua eum tenebat impietas, ut sic reuiuescendo primae resurrectionis particeps fieret atque in eo potestatem secunda mors non haberet. Sunt qui putant resurrectionem dici non posse nisi corporum ideoque istam quoque primam in corporibus futuram esse contendunt. quorum enim est, inquiunt, cadere, eorum est rgere. Cadunt autem corpora moriendo; nam et a cadendo cadauera nuncupantur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
& flagitiosius que lex ꝓhibet cõmittunt᷑.
quã si nulla lege ꝓhiberent᷑. Tunc itaq
absorta erit mors inuictoriã. cũ ꝑscĩficati¬
onẽ iomĩ homi nis parte ꝑ fecta delecta
tione spiritaliũ. delectatio carnalis
obruetur

Expanded text:
et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. tunc itaque absorpta erit mors in uictoriam, cum per sanctificationem in omni hominis parte tione spiritualium delectatio carnalis obruetur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ita molestet᷑ ut perimat etiã bonã uo-¬
luntatẽ. Hanc autẽ mortẽ. peccato meru¬
imus. qđ peccatũ erat om̃i modo in liberoa
Arbitrio cũ in paradỹ so nullus dolor dene¬
gatȩ delectationis uolunta tibo nȩ hominis
resistebat. sicuti nunc uerbigrã. siquis quã
ex istat quẽ nũ quã uenatio delecta uit.
om̃i modo liber ẽ. utrũ uenari uelitani
molit. nec eũ cruciat quis quis hoc prohibet.
At si ista libertate male usus uenatus fuerit
contra ꝓhibentis impeniũ: paulatĩ suł repes
delectatio mortificat animã. Ut sise absti¬
nere uelit. sine molestia & angore ñ possit.
cũ id ante tota sanitate ñ a geret. Ergo
Aculeus mortis peccatũ ẽ. quia peccato
facta ẽ. delectatio. quae iã possit resistere
uoluntati & cũ dolore cohiberi. Quam
delectationẽ. quia indefectu ẽ. animae
deterioris effectȩ. iure mortẽ uocat. Uirtus
Autẽ peccati. lex ẽ. qr multo sceleratius

Expanded text:
non ita molestetur, ut perimat etiam bonam uonon ita molestetur, ut perimat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc. uerbi gratia, si quisquam exsistat, quem numquam uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. ergo aculeus. mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uoluntati et cum dolore cohiberi. quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, iure mortem uocauit. uirtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Ubiẽ mors contentio tua: Ubiẽ. mors
Aculeus tuus: Aculeus autẽ mortis. peccatũ.
Uirtus autẽ peccati. lex. Mortẽ significari ar¬
bitror hoc loco carnalẽ consuetudinẽ quae
resistit bonȩ uoluntati delectatione tẽpora¬
liũ fruendorũ. Non enĩ diceret᷑ ubiest
contentio tua. si ñ restitisset & ñ repugnas¬
set. Ipsius contentio etiã illo loco describit᷑.
ñ quȩ uultis faciatis. fit ergo ꝑ scĩ ficationẽ
ꝑfectã. ut om̃is carnalis appetitus spĩu nr̃o
illuminato & uiuificato. idẽ. uoluntati
subiciat᷑. & sicut nunc uidemus multis
puerilib: delectationibi nos carere. quae
nos pueros sidenegarent᷑ acerrime crucia¬
bant. Ita credendũ ẽ. de om̃i carna li delecta¬
tione futurũ eẽ. cũ ꝑfecta scĩtas totum.
hominẽ reparauerit. Nunc autẽ quam¬
dui ẽ. in nobis qđ resistat. bonȩ uoluntati
Auxilio dĩ ꝑbonos homines & bonos anglos
indigemus. ut donec sanet᷑ uulnus nr̃m

Expanded text:
. ubi est, mors, contentio tua? ubi eat, mors, aculeus tuus ? aculeus autem mortis peccatum, uirtus autem peccati lex. mortem significari arbitror hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae uoluntati delectatione temporalium fruendorum. non enim diceretur: ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset. ipsius contentio etiam illo loco describitur:non quae uultis faciatis. fit ergo per sanctificationem perfectam, ut omnis carnalis appetitus spiritui nostro inluminato et uiuificato, id est uoluntati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur uulnus nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sua. qui hoc recte faciunt non id¬
agunt ut ñ habrant corpus. sed ut habeant
sub iugatũ & paratũ adopera necessaria.
Libidines enĩ male utentes corpore. idẽ consu¬
etudines & indinationes animae ad fruendũ
interiorib ꝑ ipsius corporis laboriosã quandã
militiã extinguere affectanti Nã non se
in terimunt. & curã suae ualitudinis gerun.
Qui autẽ ꝑ uerse id agunt: quasi naturalit̃
inimico suo corpori bellũ ingerurit. In quo
fallit eos qđ legunt. Caro concupiscit aduer¬

Expanded text:
corpora sua, qui hoc recte faciunt, non idcorpora sua, qui hoc recte faciunt, non idagunt, ut non habeant corpus, sed ut habeant subiugatum et paratum ad opera necessaria. libidines enim male utentes corpore, id est consuetudines inclinationis animae ad fruendum inferioribus, per ipsius corporis laboriosam quandam militiam extinguere affectant. nam non se interimunt, et curam suae ualetudinis gerunt. qui autem peruerse id agunt, quasi naturaliter inimico suo corpori bellum ingerunt. in quo . fallit eos quod legunt: caro concupiscit aduer
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ. enĩ ut illud diligat. & eius corrupti¬
one p̃ grauet᷑. Immortalitas enĩ & incorrup¬
tio corporis. desanitate animi existit.
Sanitas autẽ animi ẽ. firmissime inherere
potiori hoc ẽ. in cõmutabilidõ. Cũ uero etiã
eis qui sibi naturalit̃ p̃sunt. hoc ẽ. hominib
dominari affectat. In tolerabilis omninio
suꝑbia ẽ. Nemo ergo se odit. Et hic quidẽ
nulla cũ aliqua secta quȩstiofiat. Sed neq.
corpus suũ quis quã odit. Uerũ ẽ enĩ. qđ ait
apłs. Nemo umquã carnẽ suã odio habuit.
Et qđ ñ nulli dicunt. malle se eẽ. sine corpore:
omĩno fallunt᷑. Nonenĩ corpussuũ sed
corruptionis eius & pondus oderunt Non
itaq nullũ corpus. sed in corruptũ & celerri¬
mũ corpus uolunt habere. Sed putant
nullũ corpus eẽ. sitale fuerit. qui tale aliqͥd
eẽ. Animã putant. Qđ autẽ continentia
quadã. & laboribus quasi ꝑ sequi uident᷑

Expanded text:
necesse est enim, ut illud diligat et eius corruptinecesse est enim, ut illud diligat et eius corruptione praegrauetur. immortalitas enim et incorruptio corporis de sanitate animi exsistit, sanitas autem animi est firmissime inhaerere potiori, hoc est incommutabili deo. cum uero etiam eis qui sibi naturaliter pares sunt, hoc est hominibus, dominari affectat, intolerabilis omnino superbia est. Nemo ergo se odit. et hinc quidem nulla cum aliqua secta quaestio fuit. sed neque corpus suum quisquam odit. uerum est enim quod ait apostolus: nemo umquam carnem suam odio habuit. et quod nonnulli dicunt malle se esse sine corpore omnino, falluntur; non enim corpus suum, sed corruptiones eius et pondus oderunt. non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celerrimum corpus uolunt habere, sed putant nullum corpus esse, si tale fuerit, quia tale aliquid esse animam putant. quod autem continentia quadam et laboribus quasi persequi uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
Iũergo quatuor sint diligenda. unũ qđ
supra nos ẽ. alterũ qđ nossumus t̃ciũ
quod iuxta nos ẽ. quartũ qđ infranos ẽ:
desecundo & quarto nulla p̃cepta danda
erant. Quantũ libet enĩ homo excidat aueri¬
tate. remanet illi dilectio sua. & dilectio
corporis sui. fugax enĩ animus. ab in cõmu¬
tabili lumine om̃iũ in ea regnatore. id agit
ut ipsi sibi regnet & corpori suo. & ideoNor
potest nisise & corpus suũ diligere. Magnũ
ergo aliquid ad eptũ se putat. sietiã sociis.
idẽ aliis hominib dominari potuerit.
Inest enĩ uitioso animo id magis appetere
& sibi tãquã debitũ uindicare. qđ uni ꝓprie
debet᷑ dõ. Talis autẽ sui dilectio melius odiũ
uocat᷑. Iniquũ ẽ enĩ. quia uult sibi seruire
qđ in frase ẽ. cũ ipsa superiori seruire nolit.
Rectissimeq dictũ ẽ. Qui autẽ diligit iniqui¬
tatẽ : odit animã suã. Et ideo fit infirmus
Animus & demortali corpore cruciatur.

Expanded text:
ergo quattuor sint diligenda, unum quod supra nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod iuxta nos est, quartum quod infra nos est, de secundo et quarto nulla praecepta danda erant. quantumlibet enim homo excidit a ueritate, remanet illi dilectio sua et dilectio corporis sui. fugax enim animus ab incotabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi regnet et corpori suo; et ideo non potest nisi et se et corpus suum diligere. 23. Magnum autem aliquid adeptum se putat, si etiam sociis, id est aliis hominibus, dominari potuerit. Inest enim et sibi tamquam debitum uindicare, quod uni proprie debetur deo. talis autem sui dilectio melius odium uocatur. inimicum est enim, quia uult sibi seruire quod infra se est, cum ipse superiori seruire nolit, rectissimeque dictum est: qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam, et ideo fit infirmus animus et de mortali corpore cruciatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt autẽ medii eẽ angłi mali qui a
immostales sunt cũ illis. miseri cũ istis.
Pis contrarius est mediatorbonus. qui ad¬
uersus eorũ immortalitatẽ & miseriam.
& mostalis eẽ ad tẽpus uoluit. & beatus
in et̃nitate ꝑsistere potuit. Ac sic eos
& mortales suꝑbos. & miseros noios. ne
immostalitatis iactantia seducerent.
ad miseriã & suȩ mostis humilitate. &
suae beatitudinis benignitate. destrux̃
in eis. Quorũ corda ꝑsuã fidẽ mundans.
ab illorũ immundissima dominatione
liberauit. Homo itaq mostalis &e miser
longe seiunctus ab im mortalib & beatis.
quid eligat mediũ ꝑ qđ im mostalitati
& beatitudim copulet᷑. Qđ posset delec¬
tare in demonũ inmortalitate miserũ ẽ.
qđ posset offendere in xp̃i mostalitate
iã non est. Ibiergo cauenda ẽ miseria
int̃ ponit medius immostalis & miser
ut ad immostalitatẽ beatã transire ñ
sinat. qm̃ ꝑsistit qđ impedit. id ẽ ipsa miseria.

Expanded text:
possunt autem medii esse angeli mali, quia possunt autem medii esse angeli mali, quia inmortales sunt cum illis, miseri cum istis. His contrarius est mediator bonus, qui aduersus eorum inmortalitatem et miseriam et mortalis esse ad tempus uoluit, et beatus in aeternitate persistere potuit; ac sic eos et inmortales superbos et miseros noxios, ne inmortalitatis iactantia seducerent ad miseriam, et suae mortis humilitate et suae beatitudinis benignitate destruxit in eis, quorum corda per suam fidem mundans ab illorum inmundissima dominatione liberauit. Homo itaque mortalis et miser longe seiunctus ab inmortalibus et beatis quid eligat medium, per quod inmortalitati et beatitudini copuletur? Quod possit delectare in daemonum in mortalitate , miserum quod posset offendere in Christi mortalitate iam non est. ibi ergo cauenda est miseria interponit medius immortalis et miser ut ad immortalitatem beatam transire non sinat, quoniam persistit quod impedit, id est ipsa miseria.
Abbreviated transcription (Latin):
quae ꝑ ꝓphetas uentura canebatur.
Quae ubi uenit. ab ipsa dĩ sapientia homi¬
ni assũpto & in libertatẽ uocati sumus
Pauca sacram̃ta saluberrima constituta sunt.
quae societatẽ xp̃iani populi. hoc ẽ sub uno
dõ. liberȩ multitudinis continerent.
Multa uero quae populo hebreo. hoc est
sub eodẽ uno dõ. cõ peditȩ multitudini
imposita erant. ab actione remota sunt.
in fide. atq int̃p̃tatione manserunt.
Ita nec seruilit̃ alligant: sed exercent
liberaliter animũ.
A ROUIT UOIUETUOSOS. CURIOSOS.

Expanded text:
quae per prophetas uentura canebatur. quae per prophetas uentura canebatur. quae ubi uenit ab ipsa dei sapientia homine assumto et in libertatem uocati sumus, pauca sacramenta saluberrima constituta sunt, quae societatem christiani populi, hoc est sub uno deo liberae multitudinis continerent. multa uero quae populo Hebraeo, hoc est sub eodem uno deo compeditae multitudini imposita erant, ab actione remota sunt, in fide atque interpretatione manserunt; ita nec seruiliter alligant, sed liberaliter animum. Arguit voluptuosos, curiosos
Abbreviated transcription (Latin):
potest. sed etiã nullo malo afficit᷑. qđ fieri ꝑ
peccatũ & uindictã potuit. Ethaec est
disciplina naturalis xp̃ianis minus intel¬
ligentibus plena fide digna. Intelligentib
autẽ. om̃i errore purgata. Iã uero ipse totius
doctrinae modus partĩ aꝑtissimus. partini
similitudinib: indictis. in factis. in sacram̃¬
tis. ad omnẽ animȩ instructionẽ. exer¬
citationẽq ac comodatus: quid aliud quã
rationalis disciplinȩ regulã impleuit:
Nã & mosteriorũ expositio ad ea dirigit᷑
quae aꝑtissime dic ta sunt. Et si ea tantũ
essent: quae facillime intelligit᷑. nec studi¬
ose quaereret᷑: nec suauit̃ in ueniretur
satis cũ cognitione actio conueniret.
Nunc uero qm̃pietas timore in cͥoͥat᷑. carita¬
te ꝑficit᷑. Populus timore constrictus.
tẽ pore ser uitutis. in uetere lege multis
sacram̃tis onerabatur. Hoc enĩ utile
talibus erat ad desiderandã gratiã dĩ.

Expanded text:
potest, sed etiam nullo malo afficitur, quod fieri per potest, sed etiam nullo malo afficitur, quod fieri per peccatum et uindictam potuit. et haec est disciplina naturalis christianis minus intellegentibus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacramentis ad omnem animae instructionem exercitationemque accommodatus quid aliud quam rationalis disciplinae regulam impleuit? nam et mysteriorum expositio ad ea dirigitur quae apertissime dicta sunt; et si ea tantum essent quae facillime intelleguntur, nec studiose quaereretur nec suauiter inueniretur satis cum cognitione actio conueniret. nunc uero quoniam pietas timore inchoatur, caritate perficitur, populus timore constrictus tempore seruitutis in uetere lege multis sacramentis onerabatur. hoc enim utile talibus erat ad desiderandam gratiam dei,
Abbreviated transcription (Latin):
trabant᷑. Quae maior in iuiria quã iustũ
in nocentẽq dã nari: Dolores corporis
execrabant᷑. flagellatus atq eruciatus ẽ.
ori metuebant: morte multatus est.
gͥnominiosissimũ mortis genus. crucẽ
putabant. crucifixus ẽ. Omĩa quae
habere cupientes ñ recte uiuebamus.
carendo uile fecitsomĩa Quae uitare
endo de iecit. Non enĩullũ peccatum
cõmitti potest. nisidũ appetunt᷑ ea quaȩ
ille contẽpsit. aut fugiunt᷑ quae ille¬
sustinuit. Iota itaq uita eius in t̾ris per
hominẽ quẽ suscipere dignatus ẽ. disciplina
morũ fuit. Resurrectio uero eius a mortu is.
nihilominus perire naturae cũ omi a
salua sunt dõ. satis indicauit. & quẽ ad modũ
cuncta seruiant creatorisuo siue ad uin¬
dictã peccatorũ: siue ad hominis liberati¬
onẽ : quãq facile corpus animȩ seruiat.
cũ ipsa subicit᷑ dõ. Quib ꝑfectis: ñ solũ nul¬
la substantia malũ est qđ fieri nũquam

Expanded text:
trabantur, quae major injuria quam justum trabantur, quae major injuria quam justum innocentemque damnari? Dolores coexecrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare endo deiecit. non enim ullum peccatum committi potest nisi dum appetuntur ea quae ille contesustinuit. 32. Tota itaque vita ejus in terris, per hominem quem suscipere dignatus est, disciplina morum fuit. Resurrectio vero ejus a mortuis, nihil hominis perire naturae, cum omsalua sunt deo, satis indicauit, et quemadmodum cuncta seruiant creatori suo siue ad uindictam peccatorum siue ad hominis liberationem quamque facile corpus animae seruiat, cum ipsa subicitur deo. quibus perfectis non solum nulla substantia malum est, quod fieri numquam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis illuxerat. & oportune iã homi ni
suadebat᷑ atq salubriter. quã libero eãẽ
creatus arbitrio. Miraculis. conciliauit
fidẽ dõ qui erat. passione. homini quẽ gere¬
bat. Itaq loquens ad turlus ut ds̃. nunciatã
sibi matrẽ negauit. & tam̃ ut euangłiũ
loquit᷑. puer parentib subditus erat.
octrina enĩ ds̃ apparebat. aetatib homo.
Itẽ aquã in uinũ conuersurus. ut ds̃ dicit.
R ecede a me mulier. mihi & tibi quid est:
ñdũ uenit hora mea. Cũ autẽ uenisset
hora qua ut hono moreret᷑. decruce
cognitã matrẽ cõ m̃dauit discipulo quẽ
p̃ceteris diligebat. Satellites uoluptatũ.
diuitias ꝑniciose populi appetebant.
pauꝑ eẽ. uoluit. Honorib & imperiis
in hiabant: rex fieri noluit. Carnales filios
magnũ bonũ putabant. tale coniugium
ꝓlẽq contẽpsit. Contumelias suꝑbissimi
horrebant. om̃e genus contumeliarum
sustinuit. In iurias. intolerabiles eẽ. arbi¬

Expanded text:
tatis illuxerat, et opportune jam homini tatis illuxerat, et opportune jam homini suadebatur atque salubriter quam libero esset creatus arbitrio: miraculis conciliavit fidem Deo qui erat, passione homini quem gerebat. Itaque loquens ad turbas ut Deus, nuntiatam sibi matrem negavit; et tamen, ut Evangelium loquitur, Puer parentibus subditus erat. Doctrina enim Deus apparebat, aetatibus homo. Item aquam in vinum conversurus ut Deus, dicit: Recede a me, mulier; mihi et tibi quid est? nondum venit hora mea. Cum autem venisset hora qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem commendavit discipulo quem prae caeteris diligebat. Satellites voluptatum divitias perniciose populi appetebant, pauper esse voluit; honoribus et imperiis inhiabant, rex fieri noluit; carnales filios magnum bonum putabant, tale conjugium prolemque contempsit; contumelias superbissime horrebant, omne genus contumeliarum sustinuit; injurias intolerabiles esse arbi
Abbreviated transcription (Latin):
generi humano quã cũ ipsa dĩ¬
sapientia. id est unicus filius consub¬
stanti alis patri& coaet̃nus. totum
hominẽ suscipere dignatus ẽ. & uerbũ
caro factũ est. & habitauit in nobis.
Ita enĩ demonstrauit carnalibus. & non¬
ualentib in tueri m̃te ueritatẽ. corporeili
sensib dedicis. quã excelsũ locũ int̃ creaturas
habeat humana natura. Qđ ñ solũ uisibilit̃
nã id poterat & in aliquo ȩherio corpore
ad nr̃orũ aspectuũ tolerantiã tẽperato.
sed hominib in uero homine apparuit.
psa enĩ natura suscipienda erat. quae libe¬
randa. Et nequis forte sexus a suo creatore
se concep̃tũ putaret. uirũ suscepit. natus
exfemina ẽ. Nihil egit ui. sed om̃ia sua-
dendo & monendo. licet em̃tes & uer¬
dentes flagellando eiecerit etemplo.
Sed hoc quid aut quantũ ẽ. quã uis & de¬
mones nolentes ab hominib ñser mone
suasionis. sedui potestatis eiecerit: uetere
quippe seruitute trans acta. tẽpus liber¬

Expanded text:
generi humano, quam cum ipsa Sapientia Dei, id est, unicus Filius consubstantialis Patri et coaeternus totum hominem suscipere dignatus est, ut Verbum caro factum est, et habitauit in nobis; Ita enim demonstrauit carnalibus ualentibus intueri mente ueritatem corporeisque sensibus deditis quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum uisibiliter — nam id poterat et in aliquo aetherio corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato — sed hominibus in uero homine apparuit. ipsa enim natura suscipienda erat quae liberanda. et ne quis forte sexus a suo creatore se contemtum putaret, uirum suscepit, natus ex femina est. nihil egit ui, sed omnidendo, monendo, licet vendentes et ementes flagellando ejecerit e templo. Sed hoc quid aut quantum est, quamvis et daemones nolentes ab hominibus non sermone suasionis, sed vi potestatis ejecerit? Vetere quippe servitute transacta, tempus liber
Abbreviated transcription (Latin):
perabiles fiunt scĩ. unde excruciant᷑ in imici.
Sicut enĩ in bono positũ ẽ. zeliis domus tuae comedit
me: ita c̃trario. telus occupauit plebẽ ineruditã
Et tuncignis contririos comedet. & nunc utiq¬
ex cepto scilicet ultimi illius igne iudicui.
ut si eã plagã qua ꝑ cutiendi sunt ecde ꝑ secu¬
tores ueniente iã xp̃o. quos uiuentes inueniet
suꝑ t̾rã. quando int̃ficiet anti christũ spũ¬
oris sui. ignẽ appellauit descendentẽ decaelo.
eosq comedentẽ. neq  hoc ultimũ suppliciũ
erit impiorũ. sed illud qđ facta corporũ resur¬
rectione passuri sunt.
ANTICHRISTI EX EODEO UBRO

Expanded text:
perabiles fiunt sancti, unde excruciantur inimici. Sicut enim in bono positum est: Zelus domus tuae comedit me: ita e contrario: Zelus occupauit plebem ineruditam, et excepto scilicet ultimi illius igne iudicii. aut si eam plagam, qua percutiendi sunt ecclesiae persecutores ueniente iam Christo, quos uiuentes inueniet super terram, quando intoris sui , ignem appellavit descendentem de coelo, eosque comedentem, neque hoc ultimum supplicium erit impiorum, sed illud quod facta corporum resurrectiAntichristi, ex eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi. ñ ignis decęlo ueniet in ipsos. Hic autẽ
bene intelligit᷑ ignis decaelo de ipsa firmi¬
tate scõrũ qua ñ cessuri sunt seuientibus.
ut eorũ fiant uoluntates. firma mentũ ẽ.
enĩ calũ cuius firmitate illi cruciabunt᷑
arden tissimorelo. qm̃ ñ poterunt ad trahere
qui comedet eos. Et hoc adõ. qr dĩ munere insu

Expanded text:
ipsi, non ignis de caelo ueniet in ipsos. Hic autem ipsi, non ignis de caelo ueniet in ipsos. Hic autem bene intellegitur ignis de caelo de ipsa firmitate sanctorum, qua non cessuri sunt saeuientibus, ut eorum faciant uoluntatem. Firmamentum est enim caelum, cuius firmitate illi cruciabuntur ardentissimo zelo, quoniam non poterunt adtrahere qui comedet eos, et hoc a Deo, quia Dei munere insu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ uero ait. & ascenderunt supra t̃rae lati¬
tudinẽ & cinterunt castra scõrũ & dilec¬
tã ciuitatẽ ñ utiq ad unũ locũ uenisse
uel uenturi eẽ significati sunt. quasi uno
Aliquo loco futura sint castra scõrũ & dilecta
ciuitas. cũ hac ñ sit nisi xpĩ ȩccła toto t̃rarũ
orbe diffusa. Ac ꝑ hoc ubi cũq tunc erit quaȩ
in om̃ib gentib erit qđ signi ficatũ ẽ. nomine
latitudinis t̃rae. ubi erunt castra scõrũ. abi
erit dilectadõ ciuitaseius. ibi ab om̃ib ini¬
micissuis qr̃ & ipsi in om̃ib. cũ illa gentibus
erunt. ꝑ sec utionis illius immanitate
cinget᷑ hoc ẽ in angustias tribulationis arta¬
bit᷑. urgebit᷑ c̃ctudet᷑. nec miliciã suam
deseret. que uocabulo ẽ. appellata castrorũ.
Qđ uero aiti & descendit ignis detaelo. & comedit
eos. ñ extremũ putandũ ẽ id eẽ suppliciũ
qđ erit cũ dicet᷑. discedite ame maledicti
in ignẽ aet̃nũ. Tunc quippe in ignẽ mittent᷑

Expanded text:
d uero ait: et ascenderunt supra terrae latitudinem et cinxerunt castra sanctorum et dilectam ciuitatem, non utique ad unum locum uenisse uel uenturi esse significati sunt, quasi uno aliquo loco futura sint castra sanctorum et dilecta ciuitas, cum haec non sit nisi Christi ecclesia toto terrarum orbe diffusa; ac per hoc ubicumque. tunc erit, quae in omnibus gentibus erit, quod significatum est nomine latitudinis terrae, ibi erunt castra sanctorum, ibi erit dilecta deo ciuitas eius, ibi ab omnibus inimicis suis, quia et ipsi in omnibus cum illa gentibus erunt, persecutionis illius immanitate cingetur, hoc est in angustias tribulationis artabitur, urguebitur, concludetur nec militiam suam deseret, quae uocabulo est appellata castrorum. Quod uero ait: et descendit ignis de caelo et comedit eos, non extremum putandum est id esse supplicium, quod erit, cum dicetur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Tunc quippe in ignem mittentur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i anorũ baiulans legẽ & ꝓpħas ad testimo¬
niũ assertionis eccłae. ut nos honore mus per
sacram̃tũ qđ nunciat illa ꝑluterã. Quem
ñ autẽ excitet. quẽ ñ uel in formet uel confir¬
met infide : qđ ita benedicunt᷑ duo illi qui nudi¬
tatẽ patris honora uerunt. quã uis auersi.
uelut quib factũ scelerate uineae displicuerit.
Benedictus inquit dñs ds̃ sem. uãquã enĩ
sit ds̃ om̃iũ gentiũ. quodã modo tamen
ꝓprio uocabulo & in ipsis iã gentibdicitur
ds̃ isrł Et unde hoc factũ ẽ nisi ea benedicti¬
one ia feth: in popło enĩgentiũ. totũ orbem
t̃rarũ occupauit ȩccła. Hoc ꝓrsus. hoc prȩ¬
nunciabat᷑ cũ diceretꝰ. Latificet ds̃ ia feth.
& habitet indomibus sem. lxii. DEABRΑ¬
hã EXEUNTE DE TERRASUA CORPO

Expanded text:
Christianorum. baiulans legem et prophetas ad testimoChristianorum. baiulans legem et prophetas ad testimonium adsertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum, quod nuntiat illa per litteram ?. Quem non autem excitet, quem non uel informet uel confirmet in fide, quod ita benedicuntur duo illi, qui nuditatem patris honorauerunt quamuis auersi, uelut quibus factum sceleratae uineae displicuerit? benedictus, inquit, dominus deus Sem. quamquam enim sit deus omnium gentium, quo- . dam modo tamen proprio uocabulo deus Israhel. et unde hoc factum est nisi ex benedictione Iafeth? in populo enim gentium totum orbem terrarum occupauit ecclesia. hoc, prorsus hoc pronuntiabatur, cum diceretur: latificet deus Iafeth et habitet in domibus Sem. XLVIHL DE ABBAHAM EXEVNTE DE TERRA SVA. EX EO
Abbreviated transcription (Latin):
iudais & gentib tã quã sem & iaphet. dĩ
uirtus & di sapientia. Ruia qđ stultũ ẽ dĩ.
sapientius ẽ quã homines. Et qđ in firmũ
ẽ. dĩ fortius ẽ. quã homines. Ero inde induob
filiis maximo & minimo duo popłi figurati
unã uestẽ a tergo portantes. sa cram̃tũ scilicet
iã preteritȩ atq trans actȩ dominicae
passionis nuditatẽ patris neque intuentur
qr in xp̃i necẽ ñ consentiunt & tam̃ honorafł
uelam̃ totũ quã scientes unde sint nati.
Medius autẽ filius idẽ. popłs iudaorũ. Ideo
medius qr nec primatũ apłorũ tenuit. nec
ultimus ingentib credidit. Uidit nuditatẽ
patris. qr consensit in necẽ xp̃i. & nunciauit
foras fratribus. Per eũ quippe manifestatũ
ẽ. & quodã modo publicatũ qđ erat in ꝓphetia
secretũ. Ideo fit seruus frm̃ suorũ. Quidẽ enĩ
aliud hodicq gens ipsa nisi quaedã scrinaria

Expanded text:
Iudaeis et gentibus, tamquam Sem et Iafeth, dei Iudaeis et gentibus, tamquam Sem et Iafeth, dei uirtus et dei sapientia; quia quod stultum est dsapientius est quam homines, et quod infirmum est dei, fortius est quam homines. proinde in duobus filiis, maximo et minimo, duo populi figurati unam uestem a tergo portantes — sacramentum scilicet iam praeteritae atque transactae dominicae passionis — nuditatem patris neque intuentur, quia in Christi necem non consentiunt; et tamen honorant uelamento tamquam scientes, unde sind nati. medius autem filius, id est populus Iudaeorum — ideo medius, quia nec primatum apostolorum tenuit nec ultimus in gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consensit in necem Christi et nuntiauit foras fratribus. per eum quippe manifestatum est et quodam modo publicatum, quod erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodieque gens ipsa nisi quaedam scriniaria