comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullius iam pene timore. nulla iundi¬
ctȩ seu̾itate.: a siuis excessib coherceri
potest: qui eiusdem modi ẽ. Et ut aꝑ¬
tis utamur exemplis. sciunt flagiciosi
qualem dampnationẽ in suis flagiciis
dep̃hensi sustineant. uel sustinere de¬
beant. et tamen a flagitioꝵ ꝑpetratio¬
ne. nec se cohibere ualent. Aliud ẽ de¬
sid̃ium suum cohibere non posse. cũ
impunitas blanditur. atq aliud ẽ. il¬
lud etiam cauere non posse. qͦd sine
summo ꝑiculo non commititur. In su¬
ꝑiori igitur gradii animus insolubili¬
ter ligatur ad culpam. in isto uelud
insensibilit᷑ obdurat᷑ ad penam. In illo
pudor. in isto calcatur et timor. Audi
quid de his dicatur. qui in hoc gra¬
du ad penam obdurant᷑. Pcussi inqͥt
eos et non doluerunt. Mentis effre¬
natio ẽ. quando absq ulla hesitatioẽ
uel retractatione animus se ad omnẽ
p̃uaricationem exponit. et pudoris ca¬
mo frenoq timoris excusso preceps

Expanded text:
nullius jam poenae timore, nulla vindinullius jam poenae timore, nulla vindictae severitate a suis excessibus coerceri potest, qui ejusmodi est. Et, ut apertis utamur exemplis, sciunt flagitiosi qualem damnationem in suis flagitiis deprehensi sustineant vel sustinere debeant, et tamen a flagitiorum perpetratione nec se cohibere valent. Aliud est desidorium suum cohibere non posse, cum impunitas blanditur, atque aliud est illud etiam cavere non posse, quod sine summo periculo non committitur. In superiori igitur gradu animus insolubiliter ligatur ad culpam, in isto velut insensibiliter obduratur ad poenam. In illo pudor, in isto calcatur et timor. Audi quid de his dicatur, qui in hoc gradu ad poenam obdurantur: Percussi, inquit, eos, et non doluerunt . Mentis effrenatio est, quando absque ulla haesitatione, vel retractatione animus se ad omnem praevaricationem exponit, et pudoris chamo, frenoque timoris excusso, praeceps
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcontumatiam p̃sumit. Qmͦ ꝑ ĩpu
dentie uiciũ mens obdurescit a¬
ud se met ipsam.
Rib nichilominiis p̃cipita¬
tionis gradib solet animꝰ
humanus apiro semetipsum obriges¬
cere: mentis obligatione. mentis ob¬
ouratione. mentis effrenatione. Men¬
tis obligatio ẽ. quando assueta eam
uelectatio ita insolubiliter implicat.
ut se a peccati consuetudine explica¬
re etiam cum uelit non ualeat. cum
iam omnino peccare non desistit. in
quantum eam impunitas sinit. Ecce
quia quem arrogantia spoliat. extol¬
lentia eneruat. et quem extollentia
eneruat. contumacia precipitat. et
quem contumacia ad peccandum p̃¬
cipitat: peccandi consuetitoo pꝰmodũ
paulatim ligat. Tali anime taltt̃q
ligate. clamat uor illa ꝓpħie. Solue
iuncla colli tui captuia filia syon. Ta¬
lib unculis soluta et libera canere
potest cum psalmistã. Dirupisti uin¬
cula mea: tibi sacrificabo hostiam la¬
dis. Cordis autẽ obduratio ẽ: quando

Expanded text:
per contumaciam praesumit. CAPUper contumaciam praesumit. CAPUdentiae vitium, mens obdurescit apud semetipsam. Tribus nihilominus praecipitationis gradibus, solet animus humanus apud semetipsum obrigescere, mentis obligatione, mentis obduratione, mentis effrenatione. Mentis obligatio est, quando assueta eam delectatio ita insolubiliter implicat, ut se a peccati consuetudine implicare, etiam cum velit, non valeat; cum jam omnino peccare non desistit, in quantum eam impunitas sinit. Ecce quia quem arrogantia spoliat, extollentia enervat; et quem extollentia enervat, contumacia praecipitat; et quem contumacia ad peccandum praecipitat, peccandi consuetudo postmodum paulatim ligat. Tali animae, taliterque ligatae, clamat vox illa prophetae: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion . Talibus vinculis soluta et libera canere potest cum Psalmista: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Cordis autem obduratio est quando
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam agitur. ut grã diuina m̾ito
subtrahatur. et ad contumatiam ob¬
ouretur. desertus autẽ preuaricator
efficitur. Numqũa autẽ ẽ spontanca
p̃uaricatio precepti: sine contempt
dei. Contumatia itaq ẽ. quando dm̃
et precipientẽ despicit. et minantẽ
contempnit. Parrogantiam impu¬
gnatur bonitas dĩ: ꝑ extollentiam
ueritas dei. ꝑ contumatiam potestas
dei. Pro certo scimus et absq ulla
hesitatione. quia d̃s ẽ qui oꝑatur oĩa¬
in omnib pro bona uoluntate. Ex so¬
la itaq bonuitate di ẽ. quicquio in
nobis boni ẽ uel cẽ potest. Qui igit
sibi arrogat. unde dm̃ głificare de¬
buerat. quid aliud quam dei boni¬
tatem sua gloria spoliat: Qui se attol¬
lit supra io quod ẽ. uult falsum credi
quod uerum ẽ: et uerum quod fal¬
sum ẽ. Iui uero falsitati innititur.
ueritati dei reniti conuincit᷑. Ao di¬
uinȩ autem potentiȩ contumeliam
maxime spectat. quicqͥd improba m̃s

Expanded text:
lentiam agitur, ut gratia divina merito lentiam agitur, ut gratia divina merito subtrahatur, et ad contumaciam obduretur, desertus autem praevaricator efficitur. Nunquam autem est spontanea praevaricatio praecepti sine contemptu Dei. Contumacia itaque est, quando Deum et praecipientem despicit et minantem contemnit. Per arrogantiam impugnatur bonitas Dei, per extollentiam veritas Dei, per contumaciam potestas Dei. Pro certo scimus, et absque ulla haesitatione, quia Deus est qui operatur omnia pro bona voluntate . Ex sola itaque Dei bonitate est, quidquid in nobis boni est, vel esse potest. Qui igitur sibi arrogat unde Deum glorificare debuerat, quid aliud quam Dei bonitatem sua gloria spoliat? Qui se attollit supra id quod est, vult falsum credi quod verum est, et verum quod falsum est. Qui vero falsitati innititur, veritati Dei reniti convincitur. Ad divinae autem potentiae contumeliam maxime spectat, quidquid improba mens
Abbreviated transcription (Latin):
cornib oppugnat suꝑiores. Utinam
de huiusmodi cornib implea¬
tur. quod ittilit̾ minatur qui in psal¬
mo loquit᷑. Et omnia cornua peccatoꝵ
confringam: et exaltabuntur cornua
iusti. Queramus gͦ diligentius. qualia
cornua impudentia habeat: in quib
repugnare uel impugnare soleat. luld̃
autem nouimus quia cornua a carne
ercrescunt. et supra carnis sensibilita¬
tem obdurescunt. Decem autẽ modis
ut michi uidetur anima impudens
obdurescit. et illam quam habere de¬
cet cordis sensibilitatem amitit. Trib
namq modis mens obdurescit eiga
dm̃. tribus apiro semetipsam: quatu¬
& autem modis contra proximum.
Erga dm̃ ꝑ arrogantiam. ꝑ extollenti¬
am. ꝑ contumatiam. arrogantia ẽ
quando quod diuinitus accepit. sibi
ascribit. Extollentia ẽ. quando semet¬
ipsum supra id quod accepit attollit.
P arrogantiam in se gloriatur de eo
quod habet. ꝑ extollentiam de eo qͦd
non habet. ꝑ arrogantiam et extol¬

Expanded text:
cornibus oppugnat superiores! Utinam cornibus oppugnat superiores! Utinam de hujusmodi cornibus impleatur, quod utiliter minatur qui in psalmo loquitur: Et omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabo cornua justi . Quaeramus ergo diligentius qualia cornua impudentia habeat in quibus repugnare vel impugnare soleat. Illud autem novimus, quia cornua a carne excrescunt, et supra carnis sensibilitate obdurescunt. Decem autem modis, ut mihi videtur, anima impudens obdurescit, et illam quam habere decet cordis sensibilitatem amittit. Tribus namque modis mens obdurescit erga Deum, tribus apud semetipsum, quatuor autem modis contra proximum. Erga Deum per arrogantiam, per extollentiam, per contumaciam. Arrogantia est, quando quod divinitus accepit, sibi ascribit. Extollentia est, quando semetipsum supra id quod accepit attollit: per arrogantiam in se gloriatur de eo quod habet, per extollentiam de eo etiam quod non habet. Per arrogantiam et extol
Abbreviated transcription (Latin):
tis ninis. Numgͥo non ẽ fortis. et.
fortis nimis. que ob mala prgximis infe¬
renda. tam patiens ẽ ad mala toleran¬
da: Bentes autẽ et ungues ferreos ha¬
bere dicitur: quia ad omne crudelita¬
tem effrenatur. ferrum autẽ quod
cetera omnia metalla domat. recte
satis crudelitatẽ designat. Ferreos igit᷑
uentes et ungues accipit. qui uerbis:
oꝑib in proximos seuit. De alia bestia
dictum ẽ. quod carnes płimas comedat.¬
de hac autem dicitur quod omnias
comminuat. Que ergo omnia cõmi-¬
nuit. non solum aliorum infirma. s
et forcia carpit. dampnat adnichilat.
Ominia itaq ꝑ diffamationẽ lacerat.
et quod infamare non potest. ꝑ des¬
pectum calcat. Ut aũt cetera taceam
in hoc marime urdetur hec bestia
cet̾is dissimilis ẽẽ. quod in hoc nouis¬
simo statu nescit mens improba eru¬
obdurat᷑ ꝑ inpudentie uiciũ
et pri mo con tra
que et ꝑ despectum con¬
culcat quosq inferiores. et rebellionis

Expanded text:
tis nimis. Nunquid non est fortis et tis nimis. Nunquid non est fortis et fortis nimis, quae ob mala proximis inferenda, tam patiens est ad mala toleranda? Dentes autem et ungues ferreos habere dicitur, qui ad omnem crudelitatem effrenatur. Ferrum enim quod caetera omnia metalla domat, recte satis crudelitatem designat. Ferreos ergo dentes et ungues accipit, qui verbis et operibus in proximos saevit, De alia bestia dictum est, quod carnes plurimas comedat.De hac autem dicitur, quod omnia comminuat. Quae ergo omnia comminuit, non solum aliorum infirma, sed et fortia capit, damnat, annihilat. Omnia itaque per diffamationem lacerat, et quod infamare non potest, per despectum calcat. Ut autem caetera taceam, in hoc maxime videtur haec bestia caeteris dissimilis esse, quod in hoc novissimo statu nescit mens improba eruobduratur per impudentiae vitium, et primo contra Deum. O quae et per despectum conculcat quosque inferiores, et rebellionis
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is bestiis quas uideram ante eam.
et habebat cornua decem. Ecce bestiã
dicit. et tamen que bestia sit: uel
cui bestie similis sicut in suꝑiorib ñ
dicit. Uioe gͦ quod genus monstri in
uiciis sit. quod modo mistice descri¬
bitur: cui nulla in tot bestiarum mõ¬
stris comꝑabilis inuenit᷑. Scimus aut̃
quia mens que inuidia et impuden¬
tia corrupta fu̾it. de cetero nulli om¬
nino.quia nec sibi nec aliis parcit.
Nam iniudia quidem tollit homini
amorem et compassionem proximi.
impudentia uero moderantiam et
cicumspectionem sui. Et sepe qui eiꝰ¬
modi sunt. multos labores multos do¬
lores. pacienter immo et libenter to¬
lerant. ut alios affligant. et malunt
ipsi miseriam sustinere. quam aliis
non inferre. Uroe gͦ quam sit mira¬
bile. quam ue horribile hominem
humanitatis oblitum. hominẽ exuere.
et cor beluinum immo plusquam be¬
luinum urouere. Ecce inquit bestia
quarta. terribilis atq mirabilis et for¬

Expanded text:
caeteris bestiis quas videram ante eam, caeteris bestiis quas videram ante eam, et habebat cornua decem . Ecce bestiam dicit et tamen quae bestia sit, vel cui bestiae similis sicut in superioribus non dicit. Vide ergo quod genus monstri in vitiis sit, quod modo mystice describitur cui nulla in tot bestiarum monstris comparabilis invenitur. Scimus autem quia mens, quae invidia et impudentia corrupta fuerit, de caetero nulli omnino quia nec sibi, nec aliis parcit. Nam invidia quidem tollit homini amorem et compassionem proximi; impudentia vero moderantiam et circumspectionem sui. Et saepe qui ejusmodi sunt, multos labores, multos dolores patienter imo et libenter tolerant, ut alios affligant, et malunt ipsi miseriam sustinere, quam aliis non inferre. Vide ergo quam sit mirabile, quamve horribile, hominem humanitatis oblitum, hominem exuere, et cor belluinum, imo plus quam belluinum induere. Et ecce, inquit, bestia quarta terribilis atque mirabilis et for
Abbreviated transcription (Latin):
tua: et uidebitur obprobrium tuũ.
frauoulentiȩ statu dep̃hensi fuerint.
adhuc indeteriora ruunt. nam cum
ultius in suis prauitatib posse lat̃e
diffidunt. cum unicum illiro gloria¬
tionis suȩ gaudium sine ulla spe re¬
cuꝑandi amititunt. statim ad aꝑtã
impudentiam erumpunt. Eece qͦmͦ
ꝑ fraudulentiam p̾cipitatur homo
in impudentiam. De uicio in
alis. et plusquam bestialis ui¬
ta. reiecto humano pudore ad omnia
se precipitem dare. et conspectum di¬
uinum uel uultus hominum nec
in erubescendis erubescere. et tandẽ
aliquando ad omnem se maliciam ef¬
frenare: Quid enim aluid ẽ impuden¬
tia: quam preceps et effrenata mali¬
cia: Audiamus nunc itaq quio de
hac ultima bestia dicatur. Post hec
aspiciebam inquit in uisione noctis.
et ecce bestia quarta terribilis atq
mirabilis et fortis nimis. Dentes fer¬
reos habebat magnos. comedens
atq comminuens. et reliqua pedib
suis conculcans. Dissimilis autẽ erat

Expanded text:
tua, et videbitur opprobrium tuum: tua, et videbitur opprobrium tuum: fraudulentiae statu deprehensi fuerint, adhuc in deteriora ruunt: nam, cum ulterius in suis pravitatibus posse latere diffidunt, cum unicum illud gloriationis suae gaudium sine ulla spe recuperandi amittunt, statim ad apertam impudentiam erumpunt. Ecce quomodo per fraudulentiam praecipitatur homo in impudentiam. CAPUT XV. Dealis, et plus quam bestialis vita, rejecto humano pudore, ad omnia se praecipitem dare, et conspectum divinum vel vultus hominum, nec in erubescendis erubescere, et tandem aliquando ad omnem se malitiam effrenare. Quid enim aliud est impudentia quam praeceps, et effrenata malitia? Audiamus nunc itaque quid de hac ultima bestia dicatur: Post haec aspiciebam, inquit, in visione noctis, et ecce bestia quarta terribilis atque mirabilis et fortis nimis. Dentes ferreos habebat magnos, comedens asuis conculcans. Dissimilis autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
quid ualeat ambitio potestatis.
bestia dicitur. quia potestas
data ẽ ei. Et absq dubio miro dei oc¬
cultoq uiditio maiora sunt penȩ
que ypocrite facere possunt et faci¬
unt. et districtioris uite obseruanti¬
as custodiunt. quam hi qui se ꝓpter
dm̃ affligunt. Et cum constet quia
omnis caro fȩnum et omnis gloria
eius quasi fios feni. plus tam̃ labo¬
rant sepe sectatores uanitatis ꝓ gloria
uana et transitoria quam ueri emu¬
latores pro uara gloria et et̃na. S ual¬
De ẽ difficile inmo pene impossibi¬
le euismodi homines dui posse lat̾e.
Audi quid hinc salomon sentiat. cũ
dicat. Qui ambulat simpliciter am¬
bulat confidenter: qui autẽ depͣuat
uias suas manifestus erit. Dportet gͦ
oupliciter et fraudulenter ambulã¬
tes. et iuarum suaꝵ depͣuatores ma¬
nifestos fieri: et illud in eis ꝓpħicum
impleri. Denuda turpitudinẽ tuam
discooꝑi humerum. reuela crura tͣn¬
si flumina. Reuelabitur ignominia

Expanded text:
quid valet ambitio potestatis. quid valet ambitio potestatis. bestia dicitur: Quia potestas data est ei, et absque dubio miro Dei occultoque judicio majora sunt pene quae hypocritae facere possunt, et faciunt et districtioris vitae observantias custodiunt, quam hi qui se propter Deum affligunt, et cum constet quia omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni, plus tamen laborant saepe sectatores vanitatis pro gloria vana et transitoria, quam veri aemulatores pro gloria vera et aeterna. Sed valde est difficile, imo pene impossibile ejusmodi homines diu posse latere. Audi quid hic Salomon sentiat cum dicat: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter, qui autem depravat vias suas manifestus erit . Oportet ergo dupliciter et fraudulenter ambulantes, et viarum suarum depravatores manifestos fieri et illud in eis propheticum impleri: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina. Revelabitur ignominia
Abbreviated transcription (Latin):
Ua queq uel diffinienda ad eius cõ¬
silium uel arbitrium pendere. Pote¬
statis affectatio ẽ: cum iam ambit
aliis prec̃e. Hidemus sepe illos etiã
qui uoluntariam obedientiam ꝓfes¬
si sunt. quam libenter quam desi¬
deranter molestas satis et onerosas
occupationes suscipiunt. ut exe undi.
loquendi. agendi. maiusculam lib̾ta¬
tem ex administrationis sue occasiõe
obtineant. Quid agit hec queso. nisi
lib̃tatis ambitio: Uroemus alios niti
semꝑ de gradu in gradum. et qui in¬
ferioris gradus sunt aspirare ad sub¬
diaconatum. subdiaconos ad diacona¬
tum. diaconos ad presbiteratũ. et cum
nichil ex eo fortassis maioris lib̾tatis
uel potestatis adquisierunt non ni¬
chil tam̃ arbitrant᷑. tenere preceteris
saltem suꝑiorem locum. S unde hoc
in eis. nisi ex ambitione dignitatis:
Docet nos ille illiꝰ achitofel laqueus qͥd
in quibꝰdam possit ambitio auctoritatiꝰ.
Docet nos ꝓditor et parricida absalon.

Expanded text:
da quaeque, vel diffinienda ab ejus conda quaeque, vel diffinienda ab ejus consilio vel arbitrio pendere. Potestatis affectatio est, cum jam ambit aliis praeesse. Videmus saepe illos etiam qui voluntariam obedientiam professi sunt, quam libenter, quam desideranter molestas satis et onerosas occupationes suscipiunt, ut exeundi, loquendi, agendi majusculam libertatem ex administrationis suae occasione obtineant. Quid agit hoc, quaeso, nisi libertatis ambitio? Videmus alios niti semper de gradu in gradum, et qui inferioris gradus sunt aspirare ab subdiaconatum, subdiaconos ad diaconatum, diaconos ad presbyteratum; et cum nihil ex eo fortassis majoris libertatis vel potestatis acquisierint, nonnihil tamen arbitrantur tenere prae caeteris saltem superiorem locum. Sed unde hoc in eis nisi ex ambitione dignitatis? Docet nos ille illius Achitopel loquens quid in quibusdam possit ambitio auctoritatis, docet nos proditor et parricida Absalon
Abbreviated transcription (Latin):
lant. Nam absq dubio simulatores
et ypocrite solent hinc inde sub excu¬
sationis et dissimulationis obductio¬
de numero alarum uideamꝰ.
et de pluralitate capitum. Scimus
autem quia ypocritaꝵ fraudulentia
in omni eo quo actitat: ad honoris
sui ꝓmotionem anelat. Omne enim
quod agit uel agendo intendit: am¬
bitioni deseruit. Nichil autẽ aluro
ẽ ambitio: quam honoris affectatio.
Prima autẽ species huius mali ẽ af¬
fectatio lib̾tatis: scda affectatio dig¬
nitatis tercia affectatio auctoritatr.
quarta affectatio potestatis. Ecce qͦmͦ
ambitio in quatuor se capita diuidit.
cui om̃is ut dictum ẽ. ypocritaꝵ actio
subseruit. Lib̾tatis affectatio ẽ. quan¬
do iam quis subt̃ fugitat. aliis subeẽ.
Dignitatis affectatio ẽ. suꝑiora ambiẽ¬
do semꝑ de gradu in grãdum hane¬
lare. Auctoritatis affectatio ẽ. cum
iam ambit quis uir magni consilii
et scĩtatis omnib apparere: et statuẽ¬

Expanded text:
lant. Nam absque dubio simulatores lant. Nam absque dubio simulatores et hypocritae solent hinc inde sub excusationis et dissimulationis obductiode numero alarum videamus et de pluralitate capitum. Scimus autem quia hypocritarum fraudulentia in omni eo quod actitat ad honoris sui promotionem anhelat. Omne enim quod agit, vel agendo intendit, ambitioni deservit. Nihil autem aliud est ambitio quam honoris affectatio. Prima autem species hujus mali est affectatio libertatis, secunda affectatio dignitatis, tertia affectatio auctoritatis, quarta affectatio potestatis. Ecce quomodo ambitio in quatuor se capita dividit, cui omnis, ut dictum est, hypocritarum actio subservit. Libertatis affectatio est, quando jam quis subterfugitat aliis subesse. Dignitatis affectatio est superiora ambiendo semper de gradu in gradum anhelare. Auctoritatis affectatio est, cum jam ambit quis vir magni consilii et sanctitatis omnibus apparere et statuen
Abbreviated transcription (Latin):
rarius ꝓfertur: et eo ipso rarius ui¬
detur. Recte igitur ꝑ sinistram occul¬
tiora: et recte ꝑ dexteram intelligimꝰ
manifestiora. Nidentur itaq ale simu¬
lationis et dissimulationis ꝑtinere
ad sinistram: quemadinodum ⁊ ale
ostentationis et excusationis ad derte¬
ram. habes ergo in ostentatione et si¬
mulatione par alarum pͥmum. ha¬
bes et eque in excusatione et simula¬
tione par alarum scđm. Nam osten¬
tatio et simulatio ẽ de solis bonis. s
illa de ueris et manifestis. quasi ala a
dextris. ista de fictis quasi ala de sini¬
stris. In his duabz alis uolant. et se ꝓri¬
mis commendantes. opinionemq su¬
am ꝓpalantes. glam suam circumq̃q
uilatant. Eicusatio autẽ et dissimu¬
latio ẽ de solis malis. s illa de manife.¬
stis. quasi ala una a dextris: ista de oc¬
cultis quasi ala alia a sinistris. Sicut
in suꝑiorib duob ut dictũ ẽ uolant.
sic in istis postiorib corpus suum ue¬

Expanded text:
rarius profertur, et eo ipso rarius virarius profertur, et eo ipso rarius videtur. Recte igitur per sinistram occultiora, et recte per dexteram intelligimus manifestiora. Videntur itaque alae simulationis et dissimulationis pertinere ad sinistram, quemadmodum et alae ostentationis et excusationis ad dexteram. Habes ergo in ostentatione et simulatione par alarum primum. Habes et aeque in excusatione et dissimulatione par alarum secundum. Nam ostentatio et simulatio est de solis bonis. Sed illa de veris et manifestis, quasi ala a dextris. Ista de fictis, quasi ala a sinistris. In his duabus alis volant, et se proximis commendantes, opinionemque suam propalantes, gloriam suam circumquaque dilatant. Excusatio autem et dissimulatio est de solis malis, sed illa de manifestis quasi ala una a dextris. Ista de occultis, quasi ala alia a sinistris. Sicut in superioribus duobus, ut dictum est, volant, sic in istis posterioribus corpus suum ve
Abbreviated transcription (Latin):
actio subseruit. De malo fraudulen¬
tiȩ quam sit multiforme in o
ultis pe¬
aohuc plenuis nosse qua¬
les alas soleat fraudulentia hab̾e:
UIt igitur breuiter exprimam qͥd
sentiam: una dicat᷑ simulationis.
alia dissimulationis. tercia ostenta¬
tionis. quarta excusationis. Solent
namq simulatrices mentes. et ypo¬
crisi deseruientes. solent inquam
non solum iactitare que habent.
uerum etiam simulare. se habere
bona que omnino non hñt. Solent
econtrario manisesta mala callide
ȩrcusare: occulta autẽ mala ac si
omnino non hant. astute dissimula¬
re. Simulatio et dissimulatio ẽ de
occultis: s simulatio de occultis bo¬
nis. dissimulatio uero de occultis ma¬
lis. Econtra autẽ ostentatio et excu¬
satio solet ẽẽ de manifestis. s illa de
manifestis bonis. ista de manifestis
malis. Nam in his bonis que manife¬
sta sunt et negari non possunt. locũ
habet ostentatio. sicut et in solis ma¬
nifestis malis queritur excusatio. Si¬
nistra nr̃a quam dextra in medium

Expanded text:
t. CAPUT XII. De malo fraudulentiae, quam sit multiforme in opere. Vultis adhuc plenius nosse quales alas soleat fraudulentia habere? Ut igitur breviter exprimam quid sentiam: Una dicatur simulationis, alia dissimulationis, tertia ostentationis, quarta excusationis. Solent namque simulatrices mentes et hypocrisi deservientes; solent, inquam, non solum jactitare quae habent, verum etiam simulare se habere bona, quae omnino non habent. Solent econtrario manifesta mala callide excusare, occulta autem mala ac si omnino non habeant astute dissimulare. Simulatio et dissimulatio est de occultis. Sed simulatio de occultis bonis, dissimulatio vero de occultis malis. Econtra autem ostentatio et excusatio solent esse de manifestis, sed illa de manifestis bonis, ista de manifestis malis. Nam in his bonis quae manifesta sunt, et negari non possunt, locum habet ostentatio, sicut et in solis manifestis malis quaeritur excusatio. Sinistra nostra quam dextera in medium
Abbreviated transcription (Latin):
nubes. fit aliqnͣdo claritas
letitiȩ. aliqnͣdo obscuritas tri¬
sticiȩ. insurgunt inibi uen¬
ti temptationũ: qͥ conturbãt
animũ. diuiso aere. fiunt cho¬
ruscationes irȩ. Sequit᷑ odii
ignis. id ẽ. combustio animi.
qui quotiens excussus ab alto
uidelicet a p̃lato descendit: to¬
tiens subiectos ledit. Has siqͥdẽ
tempestates aliqnͣdo cõpescũt
pluuiȩ: aliqnͣdo nues. aliqñ

Expanded text:
nubes, fit aliquando claritas nubes, fit aliquando claritas laetitiae, aliquando obscuritas tristitiae, insurgunt illic venti tentationum, qui conturbant animum, diviso aere fiunt coruscationes irae, sequitur ignis odii, id est combustio animi, qui quoties extensus ab alto, videlicet a praelato descendit, toties subjectos laedit. Has autem tempestates aliquando compescunt pluviae, aliquando nives,
Abbreviated transcription (Latin):
terpon̾e lectioni. Restat gͥ ut
pecitioni tuȩ satisfaciam et qd̵
diu distuli debitũ petitori red¬
solet: quia ꝑ similitudi¬
nem maioris mundi fi¬
guram tenet. Potest autẽ
assignari magna conuenien¬
ga in compositione corpis
humani. et constitutione mũ¬
di. Unde cęlũ capiti. aer pectori.
mare uentri: terra extremȩ cor¬
poris parti assimilat᷑. In cęlo d̾s
residet: & in capite hominis
mens pͥncipatum tenet. Indo
sunt tres ꝑsonȩ. pat̃. filius. sp̃s
sẽs: & in capite tres potentiȩ. in¬
tellectꝰ. ratio. & memoria. Sũt
& in cȩlo duo luminaria. sol
& luna: & in capite. duo ocłi.
qui illuminant firmam̃tũ
faciei. Sol & luna diẽ & noctẽ
illuminant: & de reb lucem
cognitionis hominib sua cla¬
ritate p̾stant. Ocłi uͦ rerũ ima¬
gines sua subtilitate in se sus¬
cipiunt: & sicde his quȩ uide¬
mꝰ ꝑ intellectũ ratiomi nun¬
tiantes nos certos reddunt. Si¬
milit̃ in peccore. sic̃ in aere.
uolant cogitationes. quasi

Expanded text:
terponere lectioni. Restat igitur ut petitioni tuae satisfaciam, et quod diu distuli, debitum petitori redsolet, quia per similitudinem majoris mundi figuram tenet. Potest autem assignari magna convenientia in compositione corporis humani et constitutione mundi. Unde coelum capiti, aer pectori, mare ventri, terra extremae corporis parti assimilatur. In coelo Deus residet, et in capite hominis mens principatum tenet. In Deo sunt tres personae, Pater, Filius et Set in capite humano tres potentiae, intellectus, ratio et memoria. Sunt et in coelo duo luminaria magna, sol et luna; et in capite duo oculi, qui illuminant firmamentum faciei. Sol et luna diem et noctem illuminant, de rebus lucem cognitionis hominibus sua claritate praestant: oculi vero rerum imagines sua subtilitate in se suscipiunt, et sic de iis quae videmus, per intellectum rationi nuntiantes nos certos reddunt. Similiter in pectore sicut in aere volant cogitationes quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sermo sc̃e exhortationis. quõdã
lene blandim̃tum consolatio¬
nis: qͦsdam uͦ asꝑitas increpa¬
tionis. S et sicut aquȩ inmari:
sic collectio humoꝵ inuentre so¬
let congregari. Ibi ab epate fit in¬
undatio sanguinis. fit effusio
fellis. fit etiam more caribdis
in pulmone emissio. & atccͣtio
flegiatis. fit uelud sirchessple¬
nis induratio: fit in stomacho¬
id ẽ. ebullitione uentris. fi
sic uenter cotidie cybo indi
gat. Similit hominis extre¬
mȩ partes. id ẽ. pedes. assimi
anñtiant: qͥa t̃rȩ cuiꝰ naturam
suscipiunt appropinquant.

Expanded text:
tationis, quosdam leve blandimentum consolationis, quosdam vero asperitas increpationis. Sed et sicut aquae in mari, sic collectio humorum in ventre solet congregari. Ibi ab hepate fit inundatio sanguinis, fit effusio fellis, fit etiam more Charybdis in pulmone emissio et attractio phlegmatis. Fit velut Circes splenis induratio. In taid est ebullitione ventris, fiusic venter quotidie cibo indiggat. Similiter hominis extremae partes, id est pedes, assimilannuntiant, quia terrae, cujus naturam suscipiunt, appropinquant.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentes tribulationes animi forti¬
tiroine paruipendere. in terra p̃p̃
rum constituere. pro omni bono actu
mercedem in celestiby a deo sꝑare: su¬
dicitia ornamentum nobilium ẽ
exaltatio humilium. nobilitas ig¬
nobilium. pulcrituroo uilium. ꝓs¬
pitas laborantium: solamen mer̃e¬
tium. augmentum omnis puleritu

Expanded text:
sentes tribulationes animi fortisentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praetrum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritu
Abbreviated transcription (Latin):
rem coram deo ꝓuidentiꝰ oꝑa bona.
Pudicitia namq ẽ corporis. alienas
res non appetere. omnem immundi¬
ciam deuitare: ante horam non gu¬
stare uelle. risum non excitare. u̾ba
uana et falsa non loqui. habitum
ꝑ omnia ordinatum. ꝓpositoq con¬
uenientẽ. tam capilloꝵ quam uesti¬
so intuta neminẽ aspicere. uagari
oculos non ꝑmitere. pompatico et il¬
contumeliam aut ruborem incut̾e.
irridere: meliori non controusari.
de hiis que ignoras non tractare et
que scis non omnia proferre. hec
redount: et deo acceptabilem faci¬
unt. Pudicitia uero animi ẽ. plus
ꝓpter dei oculos quam hominis om̃ta
bona facere: appeticiones turpium
cogitationum compescere. omnes
meliores se estimare. nemini inui¬
dere. de semetipso non confioere:dĩ
semꝑ auxilio res omnes commitere.
ante dei oculos semetipsum consti¬
tuere. heretica prauitate sensum ñ
maculare: catholicis ꝑ omnia consẽ¬
tire: deo soli adherere. castitatem in¬

Expanded text:
modum coram Deo providemus opera bona. modum coram Deo providemus opera bona. Pudicitia namque corporis est, alienas res non appetere, et omnem immunditiam devitare, ante horam congruam non gustare velle, risum non excitare, verba vana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum, compositionemque convenientem tam capillorum quam vestiso intuitu neminem aspicere, vagari oculos non permitttere, pompatico et ilcontumeliam aut ruborem incutere, irridere, meliori non controversari, de his quae ignoras non tractare, et ea quae scis non omnia proferre: haec reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. Pudicitia vero animae est, plus propter Dei oculos quam hominum omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores se esse aestimare, nemini invidere, de semetipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semetipsum constituere, haeretica pravitate sensum maculare, catholicis per omnia consentire, deo soli adherere, castitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
nestos actus nutrit. et fouet. et cu¬
stodit pirdicitia. Pitoicitia namq
castitatem habet. auariciam refre¬
nat. lites deuitat. iras mitigat. ebͥ¬
le concupiscentias oppugnat. fur¬
tum omnino dampnat. Quro plura:
Omnia uicia restringit. et omnes
bonis lairdabiles nutrit. Impudica
utta nec laudem ab hominil in pre¬
senti scło: nec remunerationẽ a deo
expectet in futuro. Pudica uero ui¬
ta famam bonam inter homines poᷤ¬
sidet: et de sye future beatitudinis
gaudet. ẜ resentib semetipsam imu¬
tabilem facit: posteris memoriam
amabilem relinquit. Bonis semꝑ
morib delectant᷑ et consentit. et as¬
sidius scripturaꝵ meditationib
et eloquiis animam uegetat. Bonoꝵ
precedentium erempla custooit.
et inseꝑabilia ꝑfectis conturb̾nia
nectit. Duob gͦ modis constat uere
pudicie exercitatio .i. corporis habitu
et suꝑficie: et animi affectu int̾no.
Pexteriorem modum iuxta apłm
coram hominib exempla. ꝑ interio

Expanded text:
nestos actus nutrit et fouet et nestos actus nutrit et fouet et habet pudicitia. pudicitia namque castitatem custodit, auaritiam refrenat, lites deuitat, iras mitigat, liblae concupiscentias oppugnat, furtum omnino damnat. Quid plura? Omnia vitia restringit; et omnes bonis laudabile est, nutrit. Impudica vita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo, nec remunerationem a Deo exspectat in futuro. Pudica vero vita famam bonam inter homines possidet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praesentibus semetipsam imitabilem facit, posteris memoriam amabilem relinquit. Bonis semper moribus delectatur et consentit, et assiduis Scripturarum meditationibus et eloquiis animam vegetat. Bonorum praecedentium exempla custodit, et inseparabilia perfectis contubernia nectit. Duobus ergo modis constat verae pudicitiae exercitatio, id est, corporis habitu et superficie, et animi affectu interno. Per exteriorem modum, juxta Apostolum, coram hominibus exempla, per interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
gere illum. qui tue ditioni cum
dilectione. omnia prebet: Propt̃
hoc non diligi mundus: et diligi ꝓ¬
.ximus a deo iubetur: quia proximꝰ
uicem sui amoris potest rependere:
quod mundus minime posse non
dubitatur. Licet enim inimicum
ẽẽ diligendum dñs n imperet.¬
cum illum ex inimico efficiat. Qsͥq
ergo diues cupidus ẽ. si uult et̾nas
habere diuicias. distribuendo ege¬
nis ꝑdat int̾im non mansuras. Si
enim quod diligit non uendit. nemo
cmere poterit quod cupit. Auari
namq in iudicio toeo a rectissimo
urdice nuncupant᷑ maledicti. quia
qui preteribant eoꝵ habitacula. ñ
dicebant benedictio dñi suꝑ uos.
beneoirimus uobis in nomine dñi.
Infelices gͦ sunt auari diuites. qui
ꝓpter res transitorias in et̾nam
dampnationem dabuntur. et econ¬
sericors. dum eius in hac uirtute
non substantiam s affectum deus
sine pudicitia. Sicut enim bonos
mores ꝓturat et custodit in uiris
prirdentia: sic in feminis custos ho¬

Expanded text:
gere illum qui tuae dictioni cum gere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia praebet? propter hoc igitur non diligi mundus sed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat,cum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e consericors, dum in hac uirtute non substantiam sed affectum Deus na sine pudicitia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in uiris prudentia, sic in feminis cunctos ho
Abbreviated transcription (Latin):
stodia in posterum recondit: et in¬
digentib nichilq hãbentib non
distribuit. ꝑquod efficitur ut dũ
in terra quesita diligenti cura cu¬
stodit. cȩlestis patriȩ ꝑhennem the-¬
saurum amitit. Quem thesaurũ¬
nullus umquam hominum habe¬
re potest. nisi qui pauꝑib solacia p̃¬
stat. aut ꝑ se ipsum  pauper ẽ.
Non ergo dormiat in ci thesauris
tius: quod pauꝑib prodesse potest.
slam diues qui congregauerit. hus
frui solus nequaquam poterit. s̃o
minis uictum et uestitum totam
eteruos inferni cruciatus. absq con¬
solationis p̃stolatione subire. Quod
ratione sponte distribuendum ẽ
Omnia enim que uroentur temꝑa¬
lia sunt. que autem non uroent᷑
eterna. Quamdui namq tempora¬
les sumus: temporalib temporalia
deseruunt. & cum hinc transieri¬
mus: et̾nis et̾na solacia p̃stabunt᷑.
ideo diligere non debemus. ea que
non semꝑ habebimus. Quro enim¬
a ratione longuis ẽ. quam diligere
quod te amare non ualet. et negli¬

Expanded text:
stodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurunullus umquam. hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pauperi prodesse potest. nam dines quae congregauerit, his frui solus nequaquam poterit quiaminis uictum et uestitum totam erdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quoduneratione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna. quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solacia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praea ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et negle
Abbreviated transcription (Latin):
bilum ꝓculdubio dicitur. quando
ineffabile gaudium mente concipi¬
tur. quod nec possit abscondi. nec ser¬
monib aꝑiri. et tamen quibꝰdam mo¬
tib proditur: quam nullis ꝓprieta¬
tibus expͥmatur. Hinc ẽ quod sepe¬

Expanded text:
bilus namque dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri; et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Hinc s
Abbreviated transcription (Latin):
fouet fracte mentis. Unguento siqui¬
dem confessionis: ab intimis ius tra¬
itur inueterati doloris. S tune citius
oꝑatur: quando assidue exortatioĩs
manu fricatur. Tenet et quandoq
medicinalis potionis similitudinem.
confessio. Sicuit ꝑ potionem curant᷑
interiora uentris: sic ꝑ confessionẽ
mentis. Curant᷑ itaq contraria con¬
trarus: subintrant enim uirtutes re¬
cedentib uiciis. hic ẽ aut̃ adolescen¬
tularum cursus: uirtutum scilicet
profectus. Currant gͦ uiueneset uir¬
gines senes cum iuniorib: s qui plꝰ
diligit: uelotius currit. Precurrit

Expanded text:
fovet fractae mentis. Unguento aufovet fractae mentis. Unguento autem confessionis ab intimis vis extrahitur inveterati doloris. Sed tunc operatur citius quando assiduae exhortationis manu fricatur. Tenet etiam quandoque medicinalis potionis similitudinem confessio, sicut enim per potionem curantur interiora ventris, sic per confessionem mentis. Curantur itaque contraria contrariis, subintrant enim virtutes recedentibus vitiis: hic est autem adolescentularum cursus, virtutum scilicet profectus. Currant ergo juvenes et virgines, senes cum junioribus . Sed qui plus diligit, velocius currit. Praecurrit
Abbreviated transcription (Latin):
currunt. quibꝰdam occurrunt. con¬
fabulantur eis. s dum morantur qͦ
tendebant obliuscunt᷑. Currebat
cornelius. currebat et ⁊ acheus. ut̃q
fide et oꝑe currebat. Currunt ana¬
nias et saphira: currunt et ñ ꝑue¬
claustrales. Illi aut̃e detinentur qͣn¬
doq oblectamentis mundi ne ereant
uocantur carnis. ut redeant ad mun¬
dum. Impediunt gͦ cursum boni oꝑ¬
is: offendicula misere carnis. De hoc
cursu dicit apłs. Currebatis bene.
quis uos impediuit: Infirmi curr̃t
ut sani fiant: qui enim delectant᷑
odore unguentoꝵ. tactu sanabunt᷑
eorum. Odor unguentoꝵ ẽ flagran¬
tia uirtutum: unctio eorum exibi¬
tio ẽ bonoꝵ oꝑum. Unguenti siqui¬
dem sp̃italis tres species ẽẽ dicunt᷑.
prima uidelicet ꝑ quam tumores ex¬
pͥmunt᷑: scdã ꝑ quam confractiones
solidantur: tercia ꝑ quam dolores extͣ¬
huntur. Unguentum et enim humi¬
litatis: tumorem curat elationis. Un¬
guentum consolationis: lesionem re-¬

Expanded text:
currunt quibusdam occurrunt, et concurrunt quibusdam occurrunt, et confabulantur eis, sed dum morantur quo tendebant obliviscuntur. Currebat Cornelius, currebat Zachaeus, uterque fide et opere currebat. Currunt Ananias et Saphira, currunt et non perveclaustrales. Illi enim detinentur quandoque delectamentis mundi, ne exeant tionibus carnis, ut redeant ad mundum. Impediunt ergo cursum boni operis offendicula miserae carnis. De hoc cursu dicit Apostolus: Currebatis bene, quis vos impedivit? Infirmi currunt ut sani fiant, qui enim delectantur odore unguentorum, tactu sanantur eorum. Odor unguentorum, fragrantia virtutum est; unctio eorum, exhibitio est bonorum operum. Unguenti siquidem spiritalis tres species esse dicuntur, prima videlicet per quam tumores comprimuntur, secunda per quam confractiones solidantur, tertia per quam dolores extrahuntur. Unguentum etenim humilitatis tumorem curat elationis. Unguentum consolationis laesionem re
Abbreviated transcription (Latin):
lit aromatum reficitur odore. qui
carnis mundicia delectatur. et pu¬
ritatem cordis obseruat: talis peccati
fetentem nebulam sentit. et contami¬
nantem suꝑfliutatis euitat labem.
Lice igitur uxorem. et sic eicies cum
urore fetorem: id ẽ: de domo mentis.
curam expelle scł̃arem. Non enim sa¬
ne cohabitabunt simul animus la¬
spitalis et cura scł̃aris. s dum seꝑatur
animus a t̾renis. dum celestib inher&.
dum int̾uis diuinȩ contemplationis
et dicat. In odore unguentoꝵ tuorũ
currimus:adholescentule dilexer̃t
te nimis. Curramus igitur: ut iun¬
guamur. Sunt enim quidam qui ñ
currunt: quia nimii fetoris assidiuuta¬
te imbuti. flagrantiam uirtutum ñ
sentiunt. Sunt alii qui lento passu
incedunt: et sic aut iux aut numꝗͣ.
ꝑueniunt. Lento siquidem passu gra¬
diunt᷑: qui minoꝵ uirtutum gradi¬
ly innitunt᷑. Sunt et alii qui currt̃.
quorum due species sunt. scilicet qͥ
currunt et ꝑueniunt: alii uͦ qui dñ

Expanded text:
lut aromatum reficitur odore, qui lut aromatum reficitur odore, qui carnis munditia delectatur, et puritatem cordis observat, talis peccati fetentem nebulam sentit, et contaminantem superfluitatis evitat labem. Ejice igitur uxorem, et sic ejicies cum uxore fetorem, id est, de domo mentis curam expelle saecularem. Non enim sane habitabunt simul animus spiritualis et cura saecularis, sed tum separatur animus a terrenis, dum coelestibus inhaeret, dum interius divinae contemplationis et dicas: In odore unguentorum tuorum currimus: adolescentulae dilexerunt te nimis . Curramus igitur ut ungamur. Sunt enim quidam qui non currunt, quia nimii fetoris assiduitate imbuti fragrantiam virtutum non sentiunt. Sunt alii qui lento passu incedunt, et sic aut vix aut nunquam perveniunt. Lento siquidem passu gradiuntur, quia minorum virtutum gradibus innituntur. Sunt et alii qui currunt, quorum duae species sunt, scilicet qui currunt et perveniunt, alii vero qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
alius concupiscit. S fortasse etiam
ipsa in odium quandoq uentura ẽ¬
ut eam utiliter dimittat. Bene autẽ
dicitur: dimiserit eam. uel certe mor¬
tuus fuerit: quia unusquisq t̾renã
turam aut dimittet. aut morietur.
id. ẽ. aut non ei ex animo succumbit.
aut ꝓpterea funditus in animȩ uita
succumbit. Siue gͥ eam sequens ma¬
ritus dimiserit. siue mortuus fu̾it.
maritus pͥorñ eã in urorem poterit
reciꝑe. quia polluta ẽ: ut idelicet
his qui semel t̾renam curam atq p̃¬
sentis uite intentionem reliquerit.
ad eam ultra nullo modo redeat: qm̃
ipse iam se suo iudicio polluit. qui eã
prius ideo deseruit: quia pollutam
ẽe cognouit. Habes nunc lm̃e causã
seꝑationis idoneam. Causa enim sepa
nec fetorem curȩ scl̃aris discernunt
nares. nisi que stagrantiam consue¬
uerant boni odoris. S qui remotus ẽ
a fetore: qui moratur mt odoriferos
uirtutum flores. et bonoꝵ oꝑum ue¬

Expanded text:
alius concupiscit. Sed fortasse et alius concupiscit. Sed fortasse et ipsi in odium quandoque ventura eut eam utiliter dimittat. » Bene autem dicitur, dimiserit eam, vel certe mortuus fuerit, quia unusquisque terrenam curam aut dimittet, aut morietur, id est, aut non ei ex animo succumbet, aut propter eam funditus in animae vita succumbet. Sive ergo eam sequens maritus dimiserit, sive mortuus fuerit, maritus prior eam in uxorem non poterit recipere, quia polluta est, ut videlicet is, qui semel terrenam curam, atque praesentis vitae intentionem reliquerit, ad eam ultra nullo modo redeat, quoniam ipse jam suo judicio se polluit, qui eam prius ideo deseruit, quia pollutam esse cognovit. Habes nunc, charissime, causam separationis idoneam. Causa enim separnec fetorem curae saecularis discernunt nares, nisi quae fragrantiam consueverint boni odoris; sed qui remotus est a fetore qui moratur inter odoriferos virtutum flores, et bonorum operum ve
Abbreviated transcription (Latin):
duxisti. Si autem duxisti uide si pla¬
ceat: caue ne sit ancilla. ne adulte.¬
ra ne feda. ꝑmoysen et enunscrip¬
tum ẽ. Si acceꝑit homo uxorem et
habuerit eam. et non inuenerit gra¬
ciam ante oculos eius ꝓpter aliquã
feditatem. scribet libellum repudii
et dabit in manum euis. et dimittet
eam de domo sua: cumq egressa al¬
terum maritum duxerit. et ille qͦq
oderit eam. deditq libellum repu¬
dii. et dimiserit eam de domosua.ł
certe mortuus fuit: ñ pot̾it pͥor ma¬
ritꝰ reciꝑe eam urorem. quia poluita
plo beatus gregorius dicat. Homo inqͥt
ne suscipit curam. Cuius cum cogno¬
uerit feditatem. dat libellum repudii
et dimitrit eam de domo sua: quia
sepe ipsa t̾rena actio. que pͥusquam
haberetur fortit amabatur. cum ha¬
bita fu̾it. cuius sit feditatis agnoscit᷑
tit gͦ eam uir de domo sua: ut amo¬
rem eius abitiat de mente sua. Que
egressa alt̾m uirum accipit. quia
trenam actionem quam tu deseris.

Expanded text:
duxisti. Si autem duxisti, vide utrum pladuxisti. Si autem duxisti, vide utrum placeat; cave ne sit ancilla, ne adultera, ne foeda. Per Moysen etenim scriptum est: « Si acceperit homo uxorem, et habuerit eam, et non invenerit gratiam ante oculos ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit in manu ejus, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, vel certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam in uxorem, quia polluta plo beatus Gregorius dicat: « Homo, inquit, nae suscipit curam. Cujus cum cognoverit foeditatem, dat libellum repudii, et dimittit eam de domo sua, quia saepe ipsa terrena actio, quae priusquam haberetur fortitbita fuerit, cujus sit foeditatis agnoscitur, tat ergo vir eam de domo sua, ut amorem ejus abjiciat a mente sua. Quae egressa alterum virum accipiat, quia terrenam actionem quam tu deseris,
Abbreviated transcription (Latin):
si sp̃ualiter intelligatur. eua cotidie
pͥmo parenti offert pomum: quia
caro sp̃ui sugg̾it uoluptatis affectũ.
Pomo enim uoluptas carnis ꝑ simi¬
litudinem comꝑatur. In pomo enĩ
tria sunt. id.ẽ. odor color et sapor: et
in uoluptate tria. id. ẽ. fauor honor
⁊amor.Fauor itaq mundi ẽ. qͦsi odor
pomi: color honor. sapor amor.Sic̃ enĩ
naribꝰ dulcis odor attͣhit᷑: sic totis desi¬
diis aĩ. fame scłaris faud affectat᷑. S
caret pomũ pulcͥtudine coloris: siuo¬
luptas pͥuet᷑ honore mundane po¬
testatis. Odorẽ uͦ sapor seqͥt᷑: q̾n oꝑe
desidiũ uoluptatis implet᷑. Monstrat
diabolus eue pomi colorem ꝑsugge¬
gerit enim diabolus: delectatur caro:
sp̃c consentit. Adhibenda ẽ igitur cu¬
stodia. ne dominetur sensualitas s
succumbat: ne stultitia carnis ani¬
mum pͥuet a uirtute rationis. In
cassum forsitan hortor te kiñe ne
duicas urorem: quia forsitan aliquã

Expanded text:
si spiritualiter intelligatur, Eva quotidie si spiritualiter intelligatur, Eva quotidie primo parenti offert pomum, quia caro spiritui suggerit voluntatis affectum. Pomo enim voluptas carnis per similitudinem comparatur. In pomo enim tria sunt, scilicet odor, color et sapor. Et in voluptate tria scilicet favor, honor et amor. Favor itaque mundi est quasi odor pomi, color honor, sapor amor. Sicut enim naribus dulcis odor attrahitur, sic totis desideriis animi famae saecularis favor affectatur. Sed caret pomum pulchritudine coloris, si voluptas privetur honore mundanae potestatis. Odorem vero sapor sequitur, quando opere desiderium voluptatis impletur. Monstrat diabolus Evae pomi colorem per suggegerit enim diabolus, delectatur caro, spiritus consentit. Adhibenda est igitur custodia, ne dominetur sensualitas, sed succumbat, ne stultitia carnis animum privet virtute rationis. cassum forsitan hortor te, charissime, ne ducas uxorem, quia fortassis aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
os et ferereos. cum quinq reliquis
gentib expugnaret dñs: ait. Non in¬
ibis inquit fedus cum eis. neq soci¬
abis coniuigia. filiam tuam ñ dabis
filio eius. nec filiam illuis accipies
filio tuo: quia seducet filium tuũ.
Patet moralis sensus. De egypto exe¬
unt qui mundo renuntiant: expu¬
gnant illas septem gentes. et possi¬
dent t̾ram carum. qui t̾ram cordis
sui lib̾ant a dominio septem pͥnci¬
palium uitiorũ. fedus uero ẽ cũ eis
non inire. consensum delectationi
ñ prebere: conubia non sociare: oꝑe
delectationẽ non adimplere. filis
autẽ et filie cananeoꝵ. sunt oꝑa
eoꝵ ꝑuersa. et suggestiones: filii et¬
filie hebreorum sunt. oꝑa bona et
pie cogitationes. Coniunguntur si
num suggestioni. aut cogitatio bona
oꝑi nefario consentit: s hebrei fi¬
lium cananei filia seducit. cum bo
parentis mutauit consilium. porre¬
xit uoluptatis pomum: et ad inobe¬
dientie promouit transgressum. Qcͦ

Expanded text:
os, et Pherezaeos cum quinque reliquis os, et Pherezaeos cum quinque reliquis gentibus expugnaret, Dominus ait: Non inibis foedus cum eis, neque sociabis conjugia; filiam tuam non dabis filio ejus, nec filium ejus accipies filio tuo, quia seducet filium tuum . Patet moralis sensus. De Aegypto exeunt, qui mundo renuntiant; expugnant illas septem gentes, et possident terram eorum, qui terram cordis sui liberant a dominio septem principalium vitiorum. Foedus vero cum eis non inire, est consensum delectationi non praebere. Connubia non sociare, opera delectationum non adimplere. Filii autem et filiae Chananaeorum sunt opera eorum perversa, et suggestiones, vel filiae Hebraeorum sunt opera bona, et piae cogitationes. Conjunguntur siqnum suggestioni, aut cogitatio bona operi nefario consentit. Sed Hebraei filium Chananaei filia seducit, cum bonparentis mutavit consilium, porrexit voluptatis pomum, et ad inobedientiae promovit transgressum. Quod