comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fȩnus augebant: quibꝰ tam̃ baptiran¬
tibus fiebat remissio peccatoꝵ: An
qr eos unitas ȩccłȩ tenebat: Quid
ergo: Ioħs ñ erat inunitate amicꝰ
ille sponsi: uiȩ dñicȩ p̃parator. et
ipsius dni baptitator: Quis hec de-¬
m̃tissimus dixerit: Qua ꝓpter quã¬
quã ita credã baptitasse ioħem in¬
aqua penitentiȩ in remissionẽ pec¬
catoꝵ. ut ab eo baptiratis inspe re¬
mitterent᷑ peccata. re ipsa uͦ in dñi
baptismo id fieret: sicut resurrec¬
tio quȩ expectat᷑ infinẽ spe in nobis
facta ẽ sieut dicit apłs. quia simul
nos ereitauit. et simul sedere fecit
incȩlestibus. et idem dicit. spe enĩ
salui facti sumꝰ: nã et iobes ipse cũ
dicat. ego quidem baptito uos in
aqua inpenitentiam in remissionẽ
peccatoꝵ. dnm uidens ait. ecce agn̾
dei. ecce qui tollit peecata mundi:
tam̃ nequisq contendat etiã inbap¬
tismo ioħis dimissa ee peccata. s ã
pliorem aliquã scĩficationẽ eis qͦs

Expanded text:
faenus augebant, quibus tamen baptizanfaenus augebant, quibus tamen baptizantibus fiebat remissio peccatorum P an quia eos unitas ecclesiae tenebat? quid ergo? Iohannes non erat in unitate, amicus ille sponsi, uiae dominicae praeparator et ipsius domini baptizator? quis hoc dementissimus dixerit? quapropter quamquam ita credam baptizasse Ioaqua poenitentiae in remissionem peccatorum, ut ab eo baptizatis in spe remitterentur peccata, reipsa vero in Domini Baptismo id fieret: sicut resurrectio quae exspectatur in finem spe in nobis facta est, sicut dicit Apostolus, Quia simul nos excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus ; et idem dicit, Spe enim salvi facti sumus : nam et ipse Joannes cum dicat, Ego quidem baptizo vos in aqua in poenitentiam, in remissionem peccatorum ; Dominum videns ait, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi : tamen ne quisque contendat etiam in baptismo Joannis dimissa esse peccata, sed aliquam ampliorem sanctificationem eis quos
Abbreviated transcription (Latin):
putaretur quo ipse xp̃c solus tinctꝰ
Et rursus si om̃s prius baptismo
iob̃is. et deinde. xp̃i baptitari opor¬
teret: minus plenus. minusq ꝑfec¬
tus xp̃i baptismus merito uidere¬
tͣ: qui non sufficeret adsalutẽ. Quo¬
cirea et baptismo ioħ̃is baptizatus
ẽ dñs. ut suꝑbias hominũ ceruices
ad salutar em suũ baptismũ flecte¬
ret: et non solus illo baptismate tin¬
ctus ẽ: ne hoc ipse suꝑius illud osten¬
deret. qđ eo solus ipse baptizari me¬
ruisset. Et ultra illud ꝑseuerare ñ
siuit: ne hoc unũ quo ipse baptirat.
indigere p̃cedente altero uideretur.
Quero itaq. Si baptismo iobis dimit¬
ri ꝓbaptismũ xp̃i eis quos apłs
paulus post ioħis baptismum xp̃i bap¬
tismo uoluit baptizari : Si aut̃ ioħis
baptismo ñ dimittebant᷑ peccata: u¬
trũ nam meliores erant iohanne cy¬
pͥani tẽporibꝰ de quibꝰ ipse dicit. qđ
fundos insidiosis fraudibus rapie¬
bant. et usuris multiplicantibus

Expanded text:
putaretur quo ipse Christus solus tinctus putaretur quo ipse Christus solus tinctus et rursus si omnes prius baptismo Iohannis et deinde Christi baptizari oporteret, minus plenus minusque perfectus Christi baptismus merito uideretur, qui non sufficeret ad salutem. quocirca et baptismo Iohannis baptizatus est dominus, ut superbas hominum ceruices ad salutare suum baptismum flecteret, et non solus illo baptismate tinctus est, ne hoc ipso superius illud ostenderet quod eo solus ipse baptizari meruisset, et ultra illud perseuerare non siuit, ne hoc unum quo ipse baptizat indigere praecedente altero uideretur. Quaero itaque, si baptismo Iohannir baptismum Christi eis, quos apostolus Paulus post Iohannis baptismum Christi baptismo uoluit baptizari? si autem Iohannis baptismo non dimittebantur peccata, utrumnam meliores erant Iohanne Cypriani temporibus, de quibus ipse dicit quod fundos insidiosis fraudibus rapiebant et usuris multiplicantibus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis legimus ee concessum. bapti¬
zare in aqua penitentiȩ in remissi¬
onẽ peccatoꝵ. qđ ioħi concessum est:
qua mirabili gr̃a suspendens inse cor¬
da popłoꝵ. uiam p̃pararet in eis illi
eccłam. quo accepto nullũ alterum
requirat᷑. ioħes aut̃ tali baptismo
p̃tinguebat. quo accepto eẽt baptis¬
ma etiã dñicũ necessariũsonut
illud repetat᷑: s ut eis qui ioħis bap¬
tismũ acceꝑant. etiã xp̃i baptisinus
cui uiã p̃parabat ille. tradẽtur. Si
enĩ xp̃i humilitas cõmendanda ñ
eẽt: nec baptismo ioħis opus ee̾t.
Rursus siin ioħe finis eẽt: pꝰ ioħis bap¬
tisma. xp̃i baptismate opus ñ ee̾t.
S quia finis legis xp̃c ad iusticiam
omĩ credenti: ab illo demonstratũ¬
tũ ẽ. adquẽ ꝑgeret᷑: ad hunc cũ ꝑuen¬
tũ fuerit. ꝑmanet᷑. Idem igit᷑ ioħes
et celsitudinẽ diĩ p̃dicauit. eũ eum
sibi longe p̃posuit: et humilitatem.
ris baptismi dispensator fuisse ioħes

Expanded text:
diuinis legimus esse concessum baptidiuinis legimus esse concessum baptizare in aqua paenitentiae in remissionem peccatorum, quod Iohanni concessum est, qua mirabili gratia suspendens in se corda populorum uiam praepararet in eis illi,ecclesiam, quo accepto nullum alterum requiratur, Iohannes autem tali baptismo praetinguebat, quo accepto esset baptisma etiam dominicum necessarium, non ut illud repetatur, sed ut eis qui Iohannis baptismum acceperant etiam Christi baptismus, cui uiam praeparabat ille, traderetur. si enim Christi humilitas conmendanda non esset, nec baptismo Iohannis opus esset; rursus si in Iohanne finis esset, post Iohannis baptisma Christi baptismate opus non esset. sed quia finis legis Christus ad iustitiam omni credenti, ab illo demonstratum est ad quem pergeretur, ad hunc cum peruentum fuerit permanetur. idem igitur Iohannes et celsitudinem domini praedicauit, cum eum sibi longe praeposuit, et humilitatem, ris baptismi dispensator Iohannes fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
deplenitudine eiꝰ accepimꝰ. Accep̃
aut̃ hoc iob̃ es certȩ dispensatioĩs
grã. ñ dii mansurũ. s quantũ
satis ee̾t ad parandam uiam dñoleuiꝰ eñ
quentes ad excellentiam deductur:
sicut seruis pedes lauit: ita serui ba¬
ptismo tingui uoluit. Sicut enĩ se
subiecit pedibus eoꝵ quos dirige¬
bat. sic ioħis muneri qđ ipse dona¬
uerat. Ut intelligerent om̃s. quan¬
to suꝑbiȩ sacrilegio quisq contẽp¬
neret baptisma qđ ad nõ deberet
acciꝑe: quando ipse dñs accepisset:
qđ seruo ut ꝓpriũ dare posset. ipse
p̃stiterat. Et cũ ioħis quo nemo ex¬
surrerit maior innatis mulierũ
tantũ testimonium. xp̃o ꝑhiberet.
ut soluendȩ corrigiȩ calciam̃ti eiꝰ se
fateretur indignũ: xp̃c et baptis¬
mum eiꝰ accipiendo humillimus
int̾ homines inueniret᷑: et baptis¬
mo eiꝰ locũ auferendo cls̃ altissimꝰ
crederetur: idẽ humilitatis doᷤtor
et celsitudinis dator. Hulli enĩ ꝓpħa¬
rũ. nulli ꝓrsus hominũ. in scriptis

Expanded text:
 accepimus. accepit autem hoc Iohannes certae dispensationis gratia non diu mansurum, sed quantum satis esset ad parandam uiam domino, cuius quentes ad excellentiam deducturus, sicut seruis pedes lauit, ita serui baptismo tingui uoluit. sicut enim se subiecit pedibus eorum quos ipse dirigebat, sic Iohannis muneri quod ipse donauerat, ut intellegerent omnes, quanto superbiae sacrilegio quisque contemneret baptisma quod a domino deberet accipere, quando ipse dominus accepisset, quod seruo ut proprium dare posset ipse praestiterat, et cum Iohannes, quo nemo exsurrexit maior in natis mulierum, tantum testimonium Christo perhiberet, ut soluendae corrigiae calciamenti eius se fateretur indignum, Christus et baptismum eius accipiendo humillimus inter homines inueniretur et baptismo eius locum auferendo deus altissimus crederetur, idem humilitatis doctor et celsitudinis dator. Nulli enim prophetarum, nulli prorsus hominum in scripturis
Abbreviated transcription (Latin):
ma iustũ et legitimũ compudet᷑.
quo illic baptizant᷑: putabunt se
ȩcclam quoq et cȩtera eccłȩ mune¬
ra. iuste et legitime possidere. Non
ait. putabt̃ se eccłẽ munera possidẽ:
s iustȩ et legitime possidẽ. Nos aut̃
baptismũ eos ñ iustȩ et legitime pos¬
sidẽ concedimꝰ : ñ possicde aũt ñ pos¬
sumꝰ dicere: cũ sacram̃tũ dñi eũ eͥu̾

Expanded text:
ma iustum et legitimum conputetur ma iustum et legitimum conputetur quo illic baptizantur, putabunt se ecclesiam quoque et cetera eccra iuste et legitime possidere. non ait: \'putabunt se ecclesiae munera possidere\', sed: \'iuste et legitime possidere.\' nos autem baptismum eos non iuste et legitime possidere concedimus, non possidere autem non possumus dicere, cum sacramentum dominicum
Abbreviated transcription (Latin):
marimiani iã baptitauerant:
receptus ẽ baptismus illoꝵ.: et int̾¬
ceptus typus istoꝵ. Qđ nullomͦ eli¬
gerent fieri: nͥ ampliꝰ sibi adu̾sari
arbitrarent᷑ horrorem hominũ de
iterata tinctione: quã considerati¬
onẽ deꝑdta defensione. Qđ ñ idõ
dixerim: quia humano sensu det̾¬
reri debuimꝰ: si abhereticis uenientes
denuo baptizari ueritas cogeret.
:quia sc̃s̃ cypͥanus ait. hoc ipso ma¬
gis hereticos ad necessitatem adigi
potuisse. si rursus incatholica bap¬
titarent᷑. ꝓꝓterea cõmemorare uo¬
lui: quantus pene in omĩum m̃ti¬
bꝰ huius facti horror insidat. Quẽ
diuinitꝰ infusũ crediderim: ut ad¬
u̾sus quaslibet disputationes quas
infirmi discutere nequeunt. horro¬
re ipso eccła muniret᷑. Sane u̾ba ipsa
cypͥani cũ intueor: admoneor que¬
dã multũ necessaria dicere diri¬
mĩde huiꝰ modi questioni. Nã si ui¬
derint inquit iudicio et sententia
nr̃a. id decerni et statui. uti baptis

Expanded text:
Maximiani iam baptizauerant, Maximiani iam baptizauerant, receptus est baptismus illorum et interceptus tyfus istorum. quod nullo modo eligerent fieri, nisi amplius sibi aduersari arbitrarentur horrorem hominum de iterata tinctione quam considerationem de perdita defensione. quod non ideo dixerim, quia humano sensu deterreri debuimus, si ab haereticis uenientes denuo baptizari ueritas cogeret, sed quia sanctus Cyprianus ait hoc ipso magis haereticos ad necessitatem ueniendi adigi potuisse, si rursus in catholica baptizarentur, propterea commemorare uolui, quantus paene in omnium mentibus huius facti horror insidat, quem diuinitus infusum esse crediderim, ut aduersus quaslibet disputationes quas infirmi discutere nequeunt horrore ipso ecclesia muniretur. Sane uerba ipsa Cypriani cum intueor, ammoneor quaedam multum necessaria dicere dirimendae huiusmodi quaestioni. nam si uiderint, inquit, iudicio et sententia n
Abbreviated transcription (Latin):
titane. et asuritanȩ. et aliarũ plebi¬
ũ. quas cũ feliciano et p̃textato et
cȩteris ase dãpnatis et ad se redeun¬
tibꝰ exceꝑunt. Cũ enĩ fit hoc raro
in singłis. int̾ multa spatia locoꝵ
et tẽpoꝵ: horror facti ñ ita sentit᷑.
Si aut̃ repente conuenirent᷑ quos
ꝑtam longũ tẽpus siue urgentibꝰ
ꝑicłls mortis. siue ꝑsollempnitates
paschales memorati maximiani¬
stȩ baptitauerant. et eis diceret᷑.
ut iterũ baptizarent᷑. qm̃ id qđ
insacrilegio scismatis acceꝑant.
nichil e̾ẽt: id quidẽ diceret᷑ qd eos
ꝑtinatia sui erroris dicere coge¬
ret: ut possent qualicũq falsa ũ¬
bra constantiȩ. contra calorẽ ueri¬
tatis. suȩ duriciȩ rigorem glaciẽq
contegere. S quia hoc illi ferre
ñ possent: et qd̃ intam multis
hominibus fieret nec ipsi possent
tolerare qui facerent. p̃sertĩ quia
idẽ ipsi eos in parte pͥmiani re¬
baptitarent. qui eos in parte

Expanded text:
titanae et Assuritanae et aliarum plebititanae et Assuritanae et aliarum plebium, quas cum Feliciano et Praetextato et ceteris a se damnatis et ad se redeuntibus susceperunt. Cum enim fit hoc raro in singulis, inter multa spatia locorum et temporum horror facti non ita sentitur. si autem repente conuenirentur, quos per tam longum tempus siue urgentibus periculis mortis siue per sollemnitates paschales memorati Maximianistae baptizauerant, et eis diceretur ut iterum baptizarentur, quoniam id quod in sacrilegio schismatis acceperant nihil esset, id quidem diceretur quod eos pertinacia sui erroris dicere cogeret, ut possent qualicumque falsa umbra constantiae contra calorem ueritatis suae duritiae rigorem glaciemque contegere. sed quia hoc illi ferre non possent et quod in tam multis hominibus fieret nec ipsi possent tolerare qui facerent, praesertim quia idem ipsi eos in parte Primiani rebaptizarent qui eos in parte
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. siquis iterũ baptismũ acei¬
piat quẽ ubicũq iam acceꝑat.
ut idẽ ipsi heretici inde disputent.
frontẽ confricent: et ꝓp e omnes
eoꝵ laici qui apud eos inueteraue¬
runt. et animosam ꝑtinatiã adũ¬
sus catholicã conceꝑunt. hoc solũ
sibi illic displicere fateant᷑: et mul¬
ti qui ꝓꝑter ad ipiscendam aliqua
cõmocda scłaria uł incõmoda de¬
uitanda transire ad eos uolunt.
occultis conatibus ambiant. ut
hoc eis quasi peculiari et domes¬
tico beneficio p̃stetur nec rebapti¬
zent᷑: et ñ nulli cȩteris eoꝵ uanis
erroubus et falsis criminationtos
hoc uno reuocent᷑ ut eis sociari no¬
lint: ne rebaptizari cogant᷑. Quẽ
sensum hominũ omiã penitus cor¬
cda occupantẽ. isti donatistȩ metu¬
entes: maluerunt reciꝑe baptismũ
qui apud maximianistas quos dã¬
pnauerant datus ẽ. et eo mͦ sibi lin¬
guas p̃cidere et ora oppilare: quã
denuo baptizare tot homines. mus¬

Expanded text:
tantur, si quis iterum Baptismum accitantur, si quis iterum Baptismum accipiat quem ubicumque iam acceperat, ut idem ipsi haeretici cum inde disputant frontem confricent et prope omnes eorum laici, qui aput eos inueterauerunt et animosam pertinaciam aduersus catholicam conceperunt, hoc solum illic sibi displicere fateantur et multi, qui propter adipiscenda aliqua commoda saecularia uel incommoda deuitanda transire ad eos uolunt, occultis conatibus ambiant, ut hoc eis quasi peculiari et domestico beneficio praestetur, ne rebaptizentur, et nonnulli ceteris eorum uanis erroribus et falsis criminationibus hoc uno reuocentur ut eis sociari nolint, ne rebaptizari cogantur. quem sensum hominum omnia penitus corda occupantem isti Donatistae metuentes maluerunt recipere baptismum, qui aput Maximianistas quos damnauerunt datus est, et eo modo sibi linguas praecidere et ora oppilare quam denuo baptizare tot homines Mus
Abbreviated transcription (Latin):
scismatis saluos eẽ ñ posse: et omĩa
quȩ habent de diuinis sacram̃tis
et de liberalitate uruus legitimi ui¬
ri. quã dui tales sunt. ad eoꝵ con
lent heretici correcto errore ueni¬
re ad eccłam. qr putarent se bapͥ¬
tismũ ñ habere nisi incatbolica acci¬
pent. nec siͤeis deberemꝰ aditeratio¬
nẽ baptismi consentire: s potius
docendi eẽnt. nec integritatẽ baptis¬
mi ꝓdesse ꝑu̾sitati eoꝵ si corrigi nol¬
lent. nec eoꝵ pu̾sitate uiolatũ fuisse
integrũ baptisma quã diu corrigi
noluerunt: nec quia corrigi uolt̃
melius in eis baptisma fieri: s ipsos
amalignitate discedere: illud aut̃
inciꝑe iã ꝓdesse ad salutẽ: qđ priꝰ
merat ad ꝑniciem. Hoc enĩ disceden¬
tes: et salutẽ in catbolica unitate
ñ existimabunt: et ueritatis sa¬
eramentũ quãuis inse positũ. cũ
errore ꝓprio ñ miscebunt. Huc ac¬
cedit: quia sic homines occulta
nescio qua inspiratione dei detes¬

Expanded text:
schismatis salvos esse non posse, et omnia schismatis salvos esse non posse, et omnia quae habent de divinis Sacramentis et liberalitate unius legitimi viri, quamdiu tales sunt, ad eorum colent haeretici correcto errore venire ad Ecclesiam, quia putarent se Baptismum non habere nisi in Catholica acciperent; nec sic eis deberemus ad iterationem Baptismi consentire, sed potius docendi essent, nec integritatem Baptismi prodesse perversitati eorum, si corrigi nollent; nec eorum perversitate violatum fuisse integrum Baptisma, quamdiu corrigi noluerunt; nec quia corrigi volunt, melius in eis Baptisma fieri: sed ipsos a malignitate discedere, illud autem incipere jam prodesse ad salutem, quod prius inerat ad perniciem. Haec enim discentes, et salutem in catholica unitate ti est non existimabunt, et veritatis Sacramentum, quamvis in se positum, cum errore proprio non miscebunt. 6. Huc accedit, quia sic homines occulta nescio qua inspiratione Dei detes
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptitatos in heresi solo ꝓprio
errore correcto simplicit̾ ad misert̃:
et cũ eis ꝑunitatis uincłm salui eẽ
potuer̃t. Quisquis aut̃ et de p̃terita
eccłȩ consuetudine. et de posteriore ro-
bore plenarii concilii. et tot tantisq
scãrũ scripturarũ testimoniis. et iꝑ¬
sius cypͥani multis docum̃tis. et ꝑ¬
spicuis rationibꝰ ueritatis. intelligit
ixp̃i baptismũ u̾bis eu̾głicis consecra¬
tũ. ñ fieri cuiꝰ libet hominis ꝑu̾sitate
ꝑu̾sum: eodem unitatis uincło in¬
telligat saluos eẽ potuisse. quibꝰ ali¬
ud salua caritate tẽ uisũ ẽ. Ae ꝑhoe
simul oportet intelligat. eos quos
nulla Atania. nulla palea. sipsi
frum̃ta eẽ uoluissent in societate
ȩccłȩ toto orbȩ diffusȩ poterant ma¬
cłare. et ideo nulla existente causa
diuorcii se ab eodem unitatis uincło
qd̃ catbolicȩ uniu̾sita⁊ unde ille
ñ recessit obtinuit. foris aꝑtissime
constitutos in manifesto sacrilegio

Expanded text:
qui baptizatos in haeresi solo proprio qui baptizatos in haeresi solo proprio errore correcto simpliciter admiserunt et cum eis per unitatis uinculum salui esse potuerunt. quisquis autem et praeterita ecclebore plenarii concilii, et tot tantisque sanctarum Scripturarum testimoniis, et ipsius Cypriani multis documentis, et perspicuis rationibus veritatis, intelligit Christi Baptismum verbis evangelicis consecratum non fieri cujuslibet hominis perversitate perversum; eodem unitatis vinculo intelligat salvos esse potuisse, quibus aliud salva charitate tunc visum est: ac per hoc simul oportet intelligat, eos quos nulla zizania, nulla palea, si ipsi frumenta esse voluissent, in societate Ecclesiae toto orbe diffusae poterant maculare, et ideo nulla existente causa divortii se ab eodem unitatis vinculoquod Catholicae universitas unde ille non recessit obtinuit; foris apertissime constitutos in manifesto sacrilegio
Abbreviated transcription (Latin):
licã ñ rebaptizarent: quanto sup
plicio digni sunt. qui uł qd eos ñ
habere cypͥanꝰ affirmat habentibus¬
a catholicis dare conantur. uł sicut
res ipsa manifestat. qđ et ipsi ha¬
bent non habere catholicã crimi
cũ cypriani litteris sermocinari
instituimꝰ: ñ ut arbitror etiã illi si
ad eẽt uiderer ꝑtinacit̾ atq obstina¬
te contra fr̃s et consacerdotes ꝓ
bereticis reluctari. cũ acciꝑet tan¬
ta ista quȩ nos mouent:cur etiã
apud hereticos in suo maligno er¬
rore ꝑ u̾sos. baptismũ tam̃ xp̃i ꝑ
se ipsum reuerentissimũ atq scĩs¬
simũ ee̾ posse credamꝰ. Cũq et ipse
testet᷑ cuiꝰ nobis testimoniũ pondis
magni ẽ. sic eos ad mitti inp̃teritũ
solitos: quisquis eiꝰ sermone cõmo¬
tꝰ. hereticos denuo baptizandos eẽ
ñ dubitat. eos quibꝰ boc ꝓpt̃ tanta
q̃ contradicunt᷑ nondũ ꝑsuasũ ẽ. tales
cẽ deputet. quales in p̃teritũ fuerint.

Expanded text:
licam non rebaptlicam non rebaptplicio digni sunt, qui vel quod eos non habere Cyprianus affirmat, habentibus catholicis dare conantur, vel, sicut ipsa res manifestat, quod et ipsi habent, non habere Catholicam crimincum Cypriani litteris sermocinari instituimus; non, ut arbitror, etiam illi, si adesset, uiderer pertinaciter adque obstinate contra fratres et consacerdotes pro haereticis reluctari, cum acciperet tanta ista quae nos mouent, cur etiam aput haereticos in suo maligno errore peruersos baptismum tamen Christi per se ipsum reuerentissimum adque sanctissimum esse posse credamus. cumque et ipse testetur, cuius nobis testimonium ponderis magni est, sic eos admitti in praeteritum solitos, quisquis eius sermone commotus haereticos denuo baptizandos esse non dubitat, eos, quibus hoc propter tanta quae contradicuntur nondum persuasum est, tales esse deputet, quales in praeteritum fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ simplicitate suscipimꝰ ab here¬
ticis baptiratos: qua suscipiebant
illi quos ꝓꝓter unitatẽ eypͥanus
adueniã ꝑtinere p̃sumpsit. Si aũt
baptismꝰ. xp̃i sicut ea quȩ iam mul¬
ta dicta sunt indicant. et in ñ inte¬
gra uł uita uł fide siue eoꝵ qui ui¬
dent᷑ eẽ intus. nec tam̃ asunicȩ il¬
lius colũbȩ mẽbra ꝑtinent. siue eoꝵ
qui sic ad eã ñ ꝑtinent ut etiã aꝑte¬
foris sint. potest ee̾ integer: qui eũ il¬
lis temporibꝰ repetebant. eandem
ueniam ꝓpter unitatis caritatẽ me¬
rebant᷑: quã meruisse ꝓpt̃ huiꝰ mo¬
di caritatẽ credidit cypͥanus eos.
quos sine baptismo ad missos ẽẽ ar¬
bitratꝰ ẽ. Isti ergo qui nulla existente
causa. quandoquidẽ sicut eypͥanus
ostendit mali bonis inunitate ob¬
ee̾ ñ possunt. se ab eiusdẽ unitatis
caritate p̃ciderunt: locũ omĩs ueniȩ
ꝑdiderunt. Et qui ipso scelere scis¬
matis interirent. etiã si post catho¬

Expanded text:
eadem simplicitate suscipimus ab haereeadem simplicitate suscipimus ab haereticis baptizatos, qua suscipiebant illi quos propter unitatem Cyprianus ad ueniam pertinere praesumpsit. si autem baptismus Christi, sicut ea quae iam multa dicta sunt indicant, et in non integra uel uita uel fide, siue eorum qui uidentur esse intus nec tamen ad unicae illius columbae membra pertinent, siue eorum qui sic ad eam non pertinent, ut etiam apeforis sint, potest esse integer, qui eum illis temporibus repetebant eandem ueniam propter unitatis caritatem merebantur, quam meruisse propter eiusmodi caritatem credidit Cyprianus eos, quos sine baptismo admissos esse arbitratus est. isti ergo, qui nulla existente -causa — quandoquidem, sicut idem Cyprianus ostendit, mali bonis in unitate obesse non possunt — se ab eiusdem unitatis caritate praeciderunt, locum omnis ueniae perdiderunt, et qui ipso scelere schismatis interirent, etiam si post catho
Abbreviated transcription (Latin):
accedere: Qd̃ aũt adiungit cypͥanꝰ
et dicit. ñ tam̃ quia aliquando erra¬
tũ ẽ. ideo semꝑ errandũ ẽ. cũ magis
sapientibus et dm̃ timentibꝰ congru¬
at patefactȩ et ꝑ spectȩ ueritati li¬
benter atq incunctant̃ obsequi:
quã ꝑtinacit̾ atq obstinate contͣ
fr̃s et consacerdotes ꝓ heretieis
reluctari: uerissime dicit. Nec altĩ
ta iã diximus. quantũ arbitror li¬
quido apparet et certũ ẽ. baptis¬
mũ xp̃i nec hereticoꝵ ꝑu̾sitate cũ
apud eos dat᷑ et sumit᷑ posse uiola¬
ri. S ut certũ ñ sit: saltẽ adhuc eẽ
dubiũ quisquis ea quȩ dicta st̃
etiã renitens cogitauerit. confite¬
t᷑. Non gͦ aꝑtissimȩ resistimꝰ uerita¬
ti.s aut ꝓmanifesta ueritate certa¬
mꝰ sicut ego existimo: aut certe si¬
eut possunt putare qui nondum
istã questionẽ solutam eẽ arbitͣn¬
t᷑. adhuc querimꝰ ueritatẽ. Et ideo
si alit̾ se res habet quã nos dicimꝰ:

Expanded text:
accedere? Quod autem adiungit Cyprianus accedere? Quod autem adiungit Cyprianus et dicit: non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et deum timentibus congruat patefactae et perspectae ueritati libenter adque incunctanter obsequi quam pertinaciter adque obstinate contra fratres et consacerdotes\' pro haereticis reluctari, uerissime dicit, nec alterita iam diximus, quantum arbitror, liquido apparet et certum est baptismum Christi nec haereticorum peruersitate, cum aput eos datur et sumitur, posse uiolari. sed ut certum nondum sit, saltem adhuc esse dubium quisquis ea quae dicta sunt etiam retinens cogitauerit confitetur. non ergo apertissimae resistimus ueritati, sed aut pro manifesta ueritate certamus, sicut ego existimo, aut certe, sicut possunt putare qui nondum istam quaestionem solutam esse arbitrantur, adhuc quaerimus ueritatem. et ideo, si aliter se res habet quam nos dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ cypͥanus ꝓpter unitatis custo¬
diam. ignosci posse p̃sumpsit. Si
aut̃ sicut iã ut arbitror ex his quȩ
insuꝑioribꝰ libris diximus mani¬
festatum ẽ. etiã in hereticoꝵ ꝑu̾sita¬
te potest eẽ xp̃iani baptismi inte¬
gritas: si qui tẽporibꝰ illis rebapti¬
tauerunt. nec tam̃ ab unitatis cõ¬
pagine recesserunt: eadem dilecti¬
one pacis potuerunt adueniã ꝑ¬
tinere: qua cypͥanus etiam sine
baptismo admissos ab ȩccłȩ mune¬
ribus ñ separari potiuisse testatur.
orro siuerum ẽ. apud hereticos et
scismaticos ñ eẽ baptismũ xp̃i: quan¬
tominus obeent in unitate positis
aliena peccata. si ad unitatẽ uenien¬
tibꝰ et sine baptismo ad mussis sol¬
uerent᷑ et ꝓpria: Esam si teste cypͥa¬
no unitatis uincłm tantũ ualet:
quomͦ possent ledi alienis peccatis.
qui nollent abunitate recedere. si
etiã ñ baptizati peccatis ꝓpriis ñ
pirent. qui ad eam uellent ex heresi¬

Expanded text:
quibus Cyprianus propter unitatis custoquibus Cyprianus propter unitatis custodiam ignosci posse praesumpsit. si autem — sicut iam, ut arbitror, ex his quae in superioribus libris diximus manifestum est — etiam in haereticorum peruersitate potest esse christiani baptismi integritas, si qui temporibus illis rebaptzauerunt nec tamen ab unitatis conpagine recesserunt, eadem dilectione pacis potuerunt ad ueniam pertinere, qua Cyprianus etiam sine baptismo admissos ab ecclesiae muneribus non separari potuisse testatur. porro si uerum est aput haereticos et schismaticos non esse baptismum Christi, quanto minus obessent in unitate positis aliena peccata, si ad unitatem uenientibus et sine baptismo admissis soluerentur et propria! nam si teste Cypriano unitatis uinculum tantum ualet, quomodo possent laedi peccatis alienis qui nollent ab unitate recedere, si etiam non baptizati peccatis propriis non perirent, qui ad eam uellent ex haeres
Abbreviated transcription (Latin):
missi sunt: potens ẽ inquit dñs
misccłia sua indulgentiã dare: et
eos qui ad eccłam simplicit̃ admis¬
si inȩccła dormierunt: ab ȩccłȩ suȩ
muneribꝰ ñ separare. Bene quidẽ
p̃sumpsit: qđ caritas unitatis coo¬
ꝑire possit multitudinẽ peccatoꝵ.
Qd si habebant baptismũ. et ab his
ñ recte sentiebat᷑ qui eos denuo
baptizandos eẽ censebant: id erra¬
tũ cooꝑiebat unitas caritatis: quã¬
diu in erat ista ñ diabolica dissen¬
sio. s humana tẽptatio:donec eis
sicut apłs dicit. si quid alit̾ sapiebant
dñs reuelaret. Et ideoue istis qͥ per sa¬
crilegam p̃cisionẽ ab unitate dirup¬
ti. siet apud nos et apud illos ẽ bap¬
tismus rebaptizant: si aut̃ in catho¬
lica sola ẽ. nec baptizant. Siue gͦ
rebaptizent. siue ñ baptirent: non
sunt in uincło pacis: unde cuilibet
istoꝵ uulneri adbibeant medicinã.
Nos aũt si ad eccłam sine baptismo
admitimus: in eoꝵ numero sumus:

Expanded text:
mimimisericordia sua indulgentiam dare et eos qui ad Ecclesiam simpliciter admissi, in Ecclesia dormierunt, ab Ecclesiae suae muneribus non separare. bene quidem praesumpsit, quod caritas unitatis cooperire posset multitudinem peccatorum. quodsi habebant baptismum et ab his non recte sentiebatur qui eos denuo baptizandos esse censebant, id erratum cooperiebat caritas unitatis, quamdiu inerat ista non diabolica discessio, sed humana temptatio, donec eis, sicut apostolus dicit, si quid aliter sapiebant dominus reuelaret. et ideo uae istis, qui per sacrilegam praecisionem ab unitate dirrupti, si et aput nos et aput illos est baptismus, rebaptizant, si autem in catholica sola est, nec baptizant. siue ergo rebaptizent sine non baptizent, non sunt in uinculo pacis, unde cuilibet istorum uulneri adhibeant medicinam. nos autem si ad ecclesiam sine baptismo admittimus; in eo numero sumus
Abbreviated transcription (Latin):
unitate mansissent. separando se
ab eis et rumpendo uincłin pacis.
utiq inscismate ꝑierunt. Aꝑtissimũ
enĩ sacrilegiũ eminet scismatis: si
nulla fuit causa separationis. Nul¬
lam uero fuisse causam separationis
apparet: si mali etiã cogniti bonos
inunitate ñ macłant. Non aut̃ ma¬
culari inunitate bonos etiã a cog¬
nitis malis docemus teste cypͥano:
qui dicit in p̃teritũ de heresi ad ec¬
cłam uenientes sine baptismo ad
ñ poterant ȩcclȩ̃ scĩtatẽ: nulla maloꝵ
contagione potest ꝑire. Qua ꝓpter
sicypͥanũ uerũ dixisse consentiunt:
eo teste uincunt᷑ inscelere scismatis.
Sicẏpͥanũ falsum dixisse contendt̃:
eo teste ñ utant᷑ in questione baptis¬
matis. S nunc qd cũbeato cypͥano
homine pacifico sermocinari institui¬
mꝰ. ꝑ agamus. Qui cũ sibi opposuisset
qđ dici afrĩbus nouerat. quid gͦ
fiet de his qui inp̃teritũ de heresi ad
eccłam uenientes sine baptismo ad¬

Expanded text:
unitate mansissent, separando se unitate mansissent, separando se ab eis et rumpendo uinculum pacis utique in schismate perierunt. apertissimum enim sacrilegium eminet schismatis, si nulla fuit causa separationis. nullam uero fuisse causam separationis apparet, si mali etiam cogniti bonos in unitate non maculant.non autem maculari in unitate bonos etiam a cognitis malis docemus teste Cypriano, qui dicit in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admnon potuerunt ecclesiae sanctitatem, nulla malorum contagione potest perire. quapropter si Cyprianum uerum dixisse consentiunt, eo teste conuincuntur in crimine schismatis, si Cyprianum falsum dixisse contendunt, eo teste non utantur in quaestione baptismatis. Sed nunc quod cum beato Cypriano homine pacifico sermocinari instituimus peragamus. qui cum sibi opposuisset quod dici a fratribus nouerat: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo ad
Abbreviated transcription (Latin):
duobus: Aut ꝑisse iam tunc ȩccłam
taliũ cõmunione macłatam: aut ñ
ob eẽ euiquam inunitate ꝑmanen¬
tialiena etiã nota peccata. Illud aut̃
qr dicere ñ possunt. ꝑisse tunc ȩccłam.
contagione cõmunionis eoꝵ qui
sine baptismo ad eam sicut cypͥanus
ait admissi sunt: alioquin nec origi¬
nẽ suã poterunt asserere situnie ꝑi
ni st̃ int̾ cypͥani passionẽ et diuinoꝵ
codicũ erustionẽ. unde isti calũpni¬
arũ suarũ fumos iactantes occasi¬
onẽ faciendi scismatis inuenerunt.
sicut consulũ ordo declarat: restat
ut fateant᷑. nulla maloꝵ etiã cog¬
nitoꝵ tali cõmunione contamina¬
ri unitatẽ xp̃i. Qđ cũ fassi fuerint:
ñ inuenient causã cur se ab eccłiis
orbis t̾rarũ quas ꝑ apłos institu¬
tas pariter legimꝰ. separare debuis¬
se contendant: Quia neq ille quoꝵ¬
libet maloꝵ cõmixtione ꝑire potu¬
erunt: et isti qͥ ñ ꝑirent sicũ illis in

Expanded text:
duobus, aut perisse iam tunc ecclesiam duobus, aut perisse iam tunc ecclesiam talium communione maculatam aut non obesse cuiquam in unitate permanenti aliena etiam nota peccata. illud autem quia dicere non possunt, perisse tunc ecclesiam contagione communionis eorum qui sine baptismo ad eam, sicut Cyprianus dicit, admissi sunt — alioquin nec originem suam poterunt adserere, si tunc peni sunt inter Cypriani passionem et diuinorum codicum exustionem, unde isti calumniarum suarum fumos iactantes occasionem faciendi schismatis inuenerunt, sicut consulum ordo declarat —,restat ut fateantur nulla malorum etiam cognitorum tali communione contaminari unitatem Christi. quod cum fassi fuerint, non inuenient causam, cur se ab ecclesiis orbis terrarum, quas per apostolos institutas pariter legimus. separare debuisse contendant, quia neque illae quorumlibet malorum commixtione perire potuerunt et isti, qui non perirent si cum illis in
Abbreviated transcription (Latin):
pristinam nunc teneri. cũ
ab hereticis uł scismatieis ue¬
nientes si ȩu̾głicis u̾bis consecratũ
baptismũ ꝑceꝑunt. denuo ñbapti¬
tant᷑. beato cypriano teste utimur.
pse quippe sibi questionẽ ꝓposuit: ex
ore utiq fr̃m siue querentiũ uerita¬
tẽ: siue ꝓ ueritate certantiũ. Int̾ dis¬
putationes enĩ suas quibꝰ uolebat
ostendere. denuo baptizandos here¬
ticos. de quibꝰ satis ꝓ tẽpore libris
suꝑioribꝰ disseruimꝰ: ait. S diẽ aliqͥs.
Quid gͦ fiet de his qui inp̃teritũ de
heresi ad ȩccłam uenientes. sine bap¬
tismo ad missist̃. Hic tota causa do¬
natistarũ cũ quibꝰ nobis de hac quȩ¬
stione conflictus ẽ. penitus naufra¬
gauit. Si enĩ uere baptismũ ñ habe¬
bant qui uenientes abhereticis ita
suscipiebant᷑. et suꝑ eos erant pecca¬
ta eoꝵ. cũ cõmunicatũ ẽ talibꝰ siue ab
eis quierant ante cypͥanum siue ab
ipso cypͥano: necesse ẽ unũ dicat᷑ ex

Expanded text:
pristinam nunc teneri, cum pristinam nunc teneri, cum ab haereticis uel schismaticis uenientes, si euangelicis uerbis consecratum baptismum perceperunt, denuo non baptizantur, beato Cypriano teste utimur. ipse quippe sibi quaestionem proposuit ex ore utique fratrum siue quaerentium ueritatem siue pro ueritate certantium. inter disputationes enim suas, quibus uolebat ostendere denuo baptizandos haereticos, de quibus satis pro tempore libris superioribus disseruimus, ait: sed dicit aliquis: quid ergo fiet de his qui in praeteritum de haeresi ad ecclesiam uenientes sine baptismo admissi sunt? hic tota causa Donatistarum, cum quibus nobis de hac quaestione conflictus est, penitus naufragauit. si enim uere baptismum non habebant, qui uenientes ab haereticis ita suscipiebantur, et super eos erant peccata eorum, cum communicatum est talibus siue ab eis qui erant ante Cyprianum siue ab ipso Cypriano, necesse est ut unum dicatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
minam᷑ ꝑu̾sitatem cordis hereticoꝵ.
acram̃tũ tam̃ eu̾głicũ ñ ideo ñ ba¬
bent: quia ꝑ qđ utile ẽ ñ babent.
Qua ꝓpter eũ ad fidem et ueritatem
ueniunt. et agentes penitentiam
remitti sibi peccata deposcunt: ñ
eos decipimꝰ neq fallim. cũ correc¬
tos a nobis ac reformatos in eo qđ
deprauati atq ꝑu̾si sunt. ad regnũ
cȩloꝵ sic disciplinis cȩlestibꝰ erudimꝰ:
ut qđ ineis integrũ ẽ. nullomͦ uio¬
lemus: nec ꝓpter hominis uiciũ. si
quid in homine dei ẽ. uł nullũ uel
uiciosũ eẽ dicamꝰ. NIam pauca res¬
tant exempla ad iubaianũ. S qr in
eis et dep̃terita ȩccłȩ consuetudine
dicitur. et de baptismo ioħis. qđd solet
bꝰ rem manifestam parũ attenden¬
tibus. quia iussi sunt ab apło in xp̃o
baptitari qͥ baptismũ ioħis acceꝑat. ñ
negligent̃ tractanda st̃: et inuolu¬
men aliud differenda: ne huiꝰ modꝰ
immoderatus sit. Explicit liber
ccłȩ catholicȩ consuetudinẽ

Expanded text:
ereticorum, sacramentum tamen euangelicum non ideo non habent, quia per quod utile est non habent. quapropter, cum ad fidem et ueritatem ueniunt et agentes paenitentiam remitti sibi peccata deposcunt, non eos decipimus neque fallimus, cum correctos a nobis ac reformatos in eo quo deprauati adque peruersi sunt ad regnum caelorum sic disciplinis caelestibus erudimus, ut, quod in eis integrum est, nullo modo uiolemus nec propter hominis uitium, si quid in homine dei est, uel nullum uel uitiosum esse dicamus. Iam pauca restant ex epistula ad Iubaianum. sed quia in eis et de praeterita ecclesiae consuetudine dicitur et de baptismo Iohannis, quod solet bus rem manifestam parum adtendentibus, quia iussi sunt ab apostolo in Christo baptizari qui baptismum Iohannis acceperant, non neglegenter tractanda sunt et in uolumen aliud differenda, ne huius modus inmoderatus sit. LIBER Ecclesiae catholicae consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis habere quis dicat: nͥ qͥ nichħ
pacifica cypͥam hoc ẽ ad epłȩ finem.
omibꝰ consideratis ꝑ tractatisq ꝑ¬
uentũ ẽ: quȩ me legentẽ et seꝑe re¬
petentẽ ñ saciant. Tanta ex eis io¬
cunditas frat̃ni amoris ex alat: tan¬
ta dulcedo caritatis exuberat. Hȩc
critate rescripsimꝰ fr̃ karissimȩ:
nemini p̃scribentes aut p̃ iudican¬
tes. quominꝰ unꝰ quisq ep̃oꝵ quod
putat faciat: habens arbitrii sui li¬
berã potestatẽ. Hos quantũ in no¬
bis ẽ ꝓpt̾ hereticos cũ collegis et co¬
epĩs nrĩs ñ contendimꝰ: cũ quibꝰ¬

Expanded text:
divinis habere quis dicat, nisi qui nihdivinis habere quis dicat, nisi qui nihpacifica Cypriani, hoc est ad Epistolae finem omnibus consideratis pertractatisque perventum est, quae me legentem et saepe repetentem non satiant: tanta ex eis jucunditas fraterni amoris exhalat, tanta dulcedo charitatis exuberat. Haec critate scripsimus, frater charissime, nemini praescribentes, aut praejudicantes, quominus unusquisque episcoporum quod putat, faciat, habens arbitrii sui liberam potestatem. Nos, quantum in nobis est, propter haereticos cum collegis et coepiscopis nostris non contendimus, cum quib
Abbreviated transcription (Latin):
cit secũ abstulisse qđ ñ legitime
daret. s tam̃ legitimũ daret: nec
iam legitime haberet s legitimũ
haberet. Primatꝰ aut̃ ñ ẽ nisi in
scã conu̾satione et uita bona: quo
ꝑtinent omnes ex quibus tãquã m̃¬
briz constat illa sponsa ñ habens
macłam neq rugam: et illa colũ¬
ba int̾ multoꝵ coruoꝵ imꝓbitatẽ
gemens. Bsisi forte cũ esau ꝓpt̃ len¬
ticulȩ concupiscentiã pͥmatũ ꝑdi
derit: tenere primatũ arbitrandi
sunt fraudatores. raptores. fenera¬
tores. inuidi. ebriosi. et cȩtera huiꝰ¬
modi: quales in ȩccła sui tẽporis
etiã ꝑ litteras cypͥanus ingemuit.
Qua ꝓpt̃. aut qđ ẽ tenere ȩccłam. ñ
hoc ẽ in diuinis tenere pͥmatũ: aut
si omĩs qui tenet ȩccłam etiã pͥma¬
tũ tenet: om̃s illi iniqui ȩccłam ñ
tenent. qui tam̃ intꝰ uident᷑. et
baptismũ dare: et habere anullo
nrm negant᷑. Nã eos primatũ in

Expanded text:
cit secum abstulisse quod non legitime cit secum abstulisse quod non legitime daret sed tamen legitimum daret, nec iam legitime haberet sed legitimum haberet. primatus autem non est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa sponsa non habens maculam neque rugam et illa columba inter multorum coruorum inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae concupiscentiam pderit , tenere primatum arbitrandi sunt fraudatores, raptores, feneratores, invidi, ebriosi, et caeteri hujusmodi, quales in Ecclesia sui temporis etiam per litteras Cyprianus ingemuit. Quapropter aut quod est tenere Ecclesiam, non hoc est in divinis tenere primatum; aut si omnis qui tenet Ecclesiam etiam primatum tenet, omnes illi iniqui Ecclesiam non tenent, qui tamen intus videntur et Baptismum dare, et habere a nullo nostrum negantur. Nam eos primatum in
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã redeunti ñ reddit᷑: quta eo
ñ potuisse carere iudicat᷑. Baptitatũ
aut̃ posse separari ab ȩccła. quis
dubitauerit: Inde quippe omnes
bereses exierunt: quȩ uocabulo xp̃i¬
ano decipiunt. Quam obrem ma
nifestũ ẽ inbaptitato ẽẽ baptismũ:
cũ baptitatus ab ȩccła separatur:
baptismus qui in illo ẽ. cũ illo utiq
separat᷑. Et ideo ñ om̃s qͥ tenent
baptisiũ tenent ȩcclam: sic̃ ñ om̃s
qui tenent eccłam: tenent et uitã¬
ȩternã. Aut si eccłam tenere ñ dici¬
mus. nisi eos qui diuina manda¬
sse ta custodiunt: multoᷤᷤ iã concedi¬
miꝰ baptismũ tenentes: et ȩccłam
ñ tenentes. Quã obrẽ ñ p̃occupa¬
uit hereticus baptismũ cũ eũ ab
ȩccła sũpserit. nec potuit amittere
cũ recederet: quẽ iã ñ habere ȩccłã
dicimꝰ: et baptismũ habere conce¬
dimꝰ. ħec pͥmatũ quisq sibi dero¬
gat. et heretico tribuit. quia eũ di¬

Expanded text:
tentiam redeunti non redditur, quia eo tentiam redeunti non redditur, quia eo non potuisse carere iudicatur. baptizatum autem posse separari ab ecclesia quis dubitauerit? inde quippe omnes haereses exierunt quae uocabulo christiano decipiunt. Quamobrem quia manifestum est in baptizato esse baptismum, cum baptizatus de ecclesia separatur, bapseparatur. Et ideo non omnes qui tenent Baptismum, tenent Ecclesiam; sicut non omnes qui tenent Eccaeternam. aut si ecclesiam tenere non dicimus nisi eos, qui diuina mandata custodiunt, multos iam esse concedimus baptismum tenentes et ecclesiam non tenentes. Quamobrem non praeoccupat haereticus baptismum, cum eum ab ecclesia sumpserit, nec potuit amittere cum recederet, quem iam non habere ecclesiam dicimus et tamen baptismum habere concedimus. nec primatum quisque sibi derogat et haeretico tribuit, quia eum di
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. ut ñ sit in eis baptismꝰ xp̃i.
tismi obtinere potuit. qr prior
baptizauit: s qr ñ suo baptismo
baptitauit. Et si ius baptitandi ñ
xp̃iẽ qd̃ accepit. Multa enĩ contͣ
uis dant᷑: nec tam̃ ideo uł nulla
uł ñ clata dicunt᷑. Neq enĩ et ille
qui scło u̾bis solis et ñ factis renun¬
ciat iure accipit baptismũ: et tam̃
accipit. Hã tales in ȩccła et cypͥa¬
nus suis temporibꝰ fuisse cõmemo¬
rat: et nos exꝑimͣ et gemimꝰ. Mi¬
rũ ẽ aut̃ quomꝰ dicat᷑ separari a
se. et diuidi omĩno ñ posse: baptis¬
mũ et eccłam. Si enĩ baptisma
in baptizato inseparabilit̃ ma-¬
net: quomͦ baptitatꝰ separi ab ec¬
cła potest. et baptismꝰ ñ potest. In
baptizato aut̃ in separabilit̾ baptis¬
mũ ꝑ manere manifestũ ẽ: quia in qd̃¬
libr ꝓfundũ maloꝵ et inquã libet hor¬
ribilem uoraginẽ peccatoꝵ. irruat
baptizatus. usq ad apostaticã rui¬
nã. ñ caret baptismo. Et ideo ꝑpeni¬

Expanded text:
fieri ut non sit in eis Baptismus Christismi obtinere potuit, quia prior baptizavit; sed quia non suo baptismo baptizavit: et si jus baptizandi non hChristi est qui accepit. Multa enim contra jus dantur, nec tamen ideo vel nulla uel non data dicuntur. neque enim et ille, qui saeculo uerbis solis et non factis renuntiat, iure accipit baptismum et tamen accipit. nam tales in ecclesia et Cyprianus suis temporibus fuisse commemorat et nos experimur et gemimus. Mirum est autem, quomodo dicatur separari a se et diuidi omnino non posse baptismum et ecclesiam. si enim baptisma in baptizato inseparabiliter manet, quomodo baptizatus separari ab ecclesia potest et baptisma non potest? in baptizato autem inseparabiliter baptisma permanere manifestum est, quia, in quemlibet profundum malorum et in quamlibet horribilem uoraginem peccatorum inruat baptizatus usque ad apostaticam ruinam, non caret baptismo et ideo per paeni
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis qđ asemet ipsis dãpna¬
ti sunt: quibꝰ dictũ ẽ In quo enĩ
alterũ iudicas. temet ipsũ con¬
dep̃nas: his aut̃ dicit apłs. Qui
p̃dicas ñ furandũ furaris: Et
cȩtera. Et tales ꝓfecto erant illi qui
te catholica constituti. fundos in¬
sidiosis fraudibus rapiebant: p̃di
ad pͥompeiũ scripta ẽ cȩteras sen¬
tentias. ex eisdẽ regłis. breuiter
ꝑcurrere ñ morabor. Contra
mandatũ dĩ eẽ. qđ uenientes ab
hereticis si iam illic baptisinũ xp̃i
acceꝑunt ñ baptitant᷑: ꝗͣ script᷑a¬
rũ sc̃arũ ostendit᷑: S plane osten¬
dit᷑ multos pscudo xp̃ianos. quã¬
uis ñ habeant eandẽ caritatem
cũ scĩs. sine qua nichil ꝓsunt
quecũq scã baberi potuerint:
sinũ dixit ab inui
se sepa rari. Et ido¬
spũ seõtet a baptismo ͤ uult intel¬
ligi sẽparatos. Qđ si ita ẽ: cũ quis¬
q in ȩccła catho lica baptisiũ
in eo manet.
quã diu et ipse mȩccła ma¬
net. Si aut̃ inde discesserit: dis¬

Expanded text:
et illi non a semet ipsis damnati sunt quibus dictum est: in quo enim alterum iudicas temet ipsum condemnas? his autem dicit apostolus: qui praedicas non furandum furaris et cetera. et tales profecto erant illi, quite catholica constituti, fundos insidiosis fraudibus rapiebant, praedad Pompeium scripta est ceteras sententias ex eisdem regulis breuiter percurrere non morabor. contra mandatum dei esse, quod uenientes ab haereticis, si iam illic baptismum Christi acceperunt, non baptizantur, qua scripturarum sanctarum ostenditur? sed plane ostenditur multos psuis non habeant eandem caritatem cum sanctis, sine qua nihil prosunt quaecumque sancta haberi potuerint, ismum dixit ab inuicem se separari et idspiritu, etiam a baptismo uult intellegi separatos. quod si ita est, cum quisque in ecclesia catholica baptismum in eo manet, quamdiu et ipse in ecclesia manet, si autem inde discesserit, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt homines. et pꝰ inuidos ñ
baptitant᷑. cũ ex parte diaboli eẽ
mudos ipse cyprianus in epła de
zelo et liuore testetur: et inȩccła
xp̃i fuisse inuidos xp̃i annunti¬
atores ipsis apłicis tẽporibꝰ. iꝑse
cypͥanꝰ ex apło paulo sicut iã do¬
cuimꝰ manifestet : Quia gͦ bapti
siꝰ ioħis ñ erat idẽ qͥ baptismꝰ
xp̃i: satis arbitror eẽ declaratũ.
t ꝓpterea nichil ex illo docum̃ti
afferri potest. cur ꝓꝓterea post
hereticos baptizandũ sit. quia
hereticus ñ fuerit: et potuerit
habere baptismũ quã uis a xp̃o
concessum. ñ tam̃ xp̃i ꝓprium. cum
xp̃i habuerit caritatẽ: et possit he¬
reticus habere baptismũ xp̃i et ꝑ¬
uersitatẽ diaboli: sicut intꝰ aliꝰ po¬
test habere baptismũ xp̃i. et inui¬
diã diaboli. At enĩ multomagis pꝰ
hereticũ baptitandũ ẽ: qr ioħes he¬
reticus ñ erat: et tam̃ post eũ bapti¬
zatũ ẽ. Sic dicit aliquis. Multoma¬
gis pꝰ ebriosũ baptizandũ ẽ: quia

Expanded text:
ti sunt homines et post inuidos non baptizantur,\' cum ex parte diaboli esse inuidos ipse Cyprianus in epistula de zelo et liuore testetur et in ecclesia Christi fuisse inuidos Christi adnuntiatores ipsis apostolicis temporibus ipse Cyprianus ex apostolo Paulo, sicut iam docuimus, manifestet? Quia ergo Iohannis baptismus non erat idem qui baptismus Christi, satis arbitror esse declaratum. et propterea nihil ex illo documenti adferri potest, cur propterea post haereticos baptizandum sit, quia haereticus non fuerit et potuerit habere baptismum quamuis a Christo concessum non tamen Christi proprium, cum Christi habuerit caritatem, et possit haereticus habere baptismum Christi et peruersitatem diaboli, sicut intus alius potest habere baptismum Christi et inuidiam diaboli. \'At enim multo magis post haereticum baptizandum est, quia Iohannes haereticus non erat et tamen post eum baptizatum est\'. \'sic\', dicit aliquis, \'multo magis post ebriosum baptizandum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
baberi possunt ꝓdesse ñ possunt.
mis aut̃ p̃cepti ẽ caritas. de corde
puro et conscientia bona: et fide
ñ ficta. Lauachri uͦ sacram̃tum.
ñ ut habeant. si iã eodem ipso quã¬
uis in heresi tincti sunt. s ut salu¬
briter habeant: ad catholicȩ uni¬
tatẽ ueritatẽq festinent. Iã nunc
de ioħis baptismo uidendũ ẽ quid
dicat᷑. Baptizatos enĩ apaulo. eos
qui iã baptismo ioħis baptitati
fuissent. legimꝰ in actibꝰ apłoꝵ
Non ob aliud: nisi quia ioħis bap
ceret᷑: sicut idẽ ioħes dicit. Non
potest homo acciꝑe quicquã: nisi
datũ fuerit de relo. Et ne forsitan

Expanded text:
haberi possunt, sed prodesse non possunt. haberi possunt, sed prodesse non possunt. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. lauacri uero sacramentum non ut habeant, si iam eodem ipso quamuis in haeresi tincti sunt, sed ut salubriter habeant, ad catholicae unitatem ueritatemque festinent. Iam nunc de Iohannis baptismo uidendum est quid dicatur. baptizatos enim a Paulo eos qui iam baptismo Iohannis baptizati fuissent legimus in Actibus apostolorum non ob aliud, nisi quia Iohannis bceretur, sicut idem Iohannes dicit: non potest homo accipere quicquam, nisi datum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ catholicã uł aduitã tanto sacram̃¬
to dignã conu̾tit᷑ ⁊ñ aliud baptisma
incipit habere legitimũ: s illuꝰ ipsũ
incip̃ hab̾e legitime. Nec remissio ir¬
reuorabiliũ peccatoꝵ conseqͥt᷑ bap¬
tisma: nͥ ñ solũ legitimũ. s etiã legi¬
time habeat᷑. Nec tam̃ si legitime ñ
habebit᷑. et peccata ñ remittent᷑. uł
remissa replicabunt᷑: ꝓpterea uł ma¬
lũ uł nullũ erit inbaptitato baptis¬
tismi sacram̃tum. Sicut enĩ iudas
cui bucellã tradidit dñs. ñ malũ
accipiendo. s male accipiendo.
locũ inse diabolo p̃buit: sic indigne
quisq sumens dnĩcũ sacram̃tũ. ñ
efficit ut quia ipse malus ẽ. malum
sit: aut quia ñ ad salutẽ accipit. ma¬
lũ acceꝑit. Corpus enĩ dni et sanguis
ne: uidiciũ sibi manducat et bibit.
Nongͦ querant incatbolica beretici.
qd habent. s quod ñ habent: id
ẽ finẽ p̃cepti. sine quo multa scã¬

Expanded text:
tem catholicam uel ad uitam tanto sacrametem catholicam uel ad uitam tanto sacramento dignam conuertitur, non aliud baptisma incipit habere legitimum, sed illud ipsum incipit habere legitime. nec remissio inreuocabilium peccatorum consequitur baptisma, nisi non solum legitimum, sed etiam legitime habeatur. nec tamen, si legitime non habebitur et peccata uel non remittentur uel remissa replicabuntur, propterea uel malum uel nullum erit in baptizato baptismi sacramentum. sicut enim ludas, cui buccellam tradidit dominus, non malum accipiendo sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens dominicum sacramentum non efficit, ut quia ipse malus est malum sit aut quia non ad salutem accipit nihil acceperit. corpus enim domini et sanguis ne, iudicium sibi manducat et bibit. non ergo quaerant in catholica haeretici quod habent sed quod non habent, id est finem praecepti, sine quo multa san