comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignationis urx suscepi scͥpta deuotꝰ:
et adiniuncta sollicitꝰ fui: et si ꝓfui
uos ꝓbabitis. S de hoc satis. Porro in ea¬
dem caritate audeo quȩ sequunt᷑ Si
cunctos qui uocant᷑ ad ministerium con¬
stat eligi et ad regnum: ꝓ fecto securus
inregno. et uidam in sacerdotio legitur ele¬
gisse non alius quam ipse deus. et non pot̾
solui script᷑a quȩ hoc asserit: tuneat neceͥe
est. et illa sententia hodieq uiget. quia
non multos nobiles. non multos potentes.
non multos sapientes eligit deus: nunqͥd
non triplicẽ quoq ht̃ timendi causam
coloniensis archiep̃s: Curemus etiam in
alto positi non altum sapere: s timere:s.
humilibus consentire. Principem inquit
te constituerunt. esto in illis. tamquam
unus ex illis. Et it̾m: Quanto maior es:
tanto humilia te inom̃ibus. Sapiens
est qui hoc consulit: quippe haut secꝰ
sentiens ab ipsa sapientia que. ait. Qui
maior ẽ urͣm: fiat sicut iunior: Alioqͥn
iudicium durum his qui p̾st̃: timeat

Expanded text:
ignationis vestrae suscepi scripta devotus, et ad injuncta sollicitus fui; et si profui, vos probabitis. Sed de hoc satis. Porro in eadem charitate audeo quae sequuntur. Si cunctos qui vocantur ad ministerium, constat eligi et ad regnum, profecto securus in regno, et Judam in sacerdotio legitur elegisse non alius quam ipse Deus; et non potest solvi Scriptura quae hoc asserit: timeat necesse d verum est et illa sententia hodie quoque viget, quia non multos nobiles, non multos potentes, non multos sapientes elegit Deus , nunquid non triplicem quoque habet timendi causam Coloniensis archiepiscopus? Curemus ergo in alto positi, non altum sapere, sed timere, sed humilibus consentire. Principem, inquit, te constituerunt: esto in illis tanquam unus ex illis : et iterum: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Sapiens est qui hoc consulit, quippe haud secus sentiens ab ipsa Sapientia quae ait: Qui major est vestrum, fiat sicut minor . Alioquin judicium durum his qui praesunt : timeat
Abbreviated transcription (Latin):
rẽm lamb̾tum quẽ in aliqͥb for¬
te fluctuantem suscepimꝰ: oranti¬
bꝰ qͥde uob̃ ꝓ ipso constantẽ remisimꝰ.
e nulla iam ut opinamur scrupulo¬
sitate pͥstina laborantẽ. Causã nẽ pe
aduentus eiꝰ. necñ & discessionis mo¬
dum. & intentionẽ nob̾ sollicite ꝑscru

Expanded text:
rem Lambertum, quem in aliquibus forte fluctuantem suscepimus, orantibus quidem vobis pro ipso constantem remisimus, et nulla jam, ut opinamur, scrupulositate pristina laborantem. Causam quippe adventus ejus, necnon et discessionis modum et intentionem sollicite nobis
Abbreviated transcription (Latin):
i cũ male secura conscientia extra
congregationẽ. contra ꝓfessionẽ. de¬
uitans subiecꝰtionẽ. sui uiris. eẽ. sua
ꝑmittatur uiuere lege:S absci¬
datur ut ouis morbida a grege. ut
putͥdũ menbrũ a corꝑe: qui iam ex¬
inde se ꝓ certo nouerit a te haberi
tangͣ ethuicũ & publicanũ ÷ Et ne
timeas. ẽẽ. contra caritatẽ. si unius
scandalũ multorũ recõpensaueris
pace. qͥppe qui sua forte malicia fr̃m
cohabitantiũ turbare facile pot᷑at u¬
nanimitatẽ: consoletur te illa salo¬
monis sententia: Quẽ d̾s negligit:
beati iohiannis eũgliste de scismatis:
A nob̾ exierunt: s non erant ex nobis:
Ec rursus apd̃ apłm : Infidelis. si dis¬

Expanded text:
a, cum male secura conscientia extra a, cum male secura conscientia extra congregationem, contra professionem, devitans subjectionem, sui juris esse, sua permittatur vivere lege; 107 sed abscindatur, ut ovis morbida a grege, ut putridum membrum a corpore; qui jam exinde se pro certo noverit a te haberi tanquam ethnicum et publicanum. Et ne timeas esse contra charitatem, si unius scandalum multorum recompensaveris pace, quippe qui sua forte malitia, fratrum cohabitantium turbare facile poterat unanimitatem. Consoletur te illa Salomonis sententia: Quem Deus negligit, beati Joannis evangelistae de schismaticis: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; et rursus apud Ap
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ. Di aboli studiũ ẽ circure in
domocłĩ. & querere quẽ deuoret: tuȩ
ẽ contͣ uigilantiȩ in quantũ potes nũ¬
qͣm locum dare diabolo. Quanto gͥille
acͥus insistit. qͦmͦ a grege infirmã se¬
paret ouicłam. quatinꝰ eo licentiꝰ rapi¬
at. quo ñ fuerit qui eripiat : tantõ
enixius tͥ quantũ in te ẽ. resistendũ
ẽ. ne de manu tua possit eam erue¬
re: nequando dicat inmicꝰ pͣualus
adu̾sus eum. Itaq aggredẽ frẽm oĩ
officio caritatis. uidelicet bñficiis. sa¬
lutarib monitis. secretis increpatio¬
nibꝰ. publicis inhortationibus. duris
etiã & uerboeum & uerb̾um correptio¬
nibꝰ: qͦdq efficatiꝰ. eẽ. solet. tuis ad de
silium consligiendum ẽ dicentis. Aufer¬
te malum ex uobis. Auferatur gͦ ma¬
lus: ne malos generet. Neq enĩ pot᷑
arbor mala. fructus nisi malos facere.
Auferatur aũ dico: s non qͦmͦ ip̃e uult.
ut uidelicet & tanquã ex tua licenti¬

Expanded text:
consilium. Diaboli studium est circuire in consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, quatenus eo licentius rapiat, quo jam non fuerit qui eripiat; tanto enixius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne quando dicat inimicus: Praevalui adversus eum. Itaque aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus monitis, secretis increpationibus, publicis inhortationibus, duris etiam et verborum et verberum correptionibus; quodque efficacius esse solet, tuis ad Deuconsilium confugiendum est, dicentis: Auferte malum ex vobis . Auferatur ergo malus, ne malos generet. Neque enim potest arbor mala fructus nisi malos facere. Auferatur autem dico, sed non quomodo ipse vult; ut videlicet tanquam ex tua licenti
Abbreviated transcription (Latin):
inuectionis occasione: increpato ut
oportebat. & confirmato in quibꝰ nu¬
tabat. reditum ei ꝑsuasimꝰ. Et ꝓre¬
deunte rogamꝰ dilectissimi fr̃s. et̃ uoᷤ
uidelicet p̃stabiles suꝑfr̃is p̃sũptioẽ.
s p̃sumptioe ut uidetis satis simpli¬
ci. & non maliciosa. qnquide neq
ad dexteram neq ad sinistram decli¬
nauit. s directo ad nos tͣmite uenit.
quos utiq ꝓ ceito sciebat ur̃e ẽẽ scĩ¬
tatis seruos. ur̃e religionis amato¬
res sincerissimos: & emulatores fide¬
lissimos. Suscipite gͦ eũ uos qui
spiritales estis in spũ lenitatis. con¬
firmecur q in eo caricas : excuset
malũ factũ intentio bona. Immo
recuꝑate cum gaudio quẽ dolebatis
amissum. contractamq de frĩs egͥs¬
sione ac transgressione tͥsticiã effuga.
citissima de regͥssione leticia. Consi¬
modum deliniet emendata conuer¬
satio.
Sꝑ fr̃e turbato
& turbante fr̃es: & contempnen¬
te magistrum: breue tͥ s fidele damꝰ

Expanded text:
invectionis occasione, increpato ut oportebat, et confirmato in quibus nutabat, reditum ei persuasimus. Et pro redeunte rogamus, dilectissimi fratres, esse vos videlicet praestabiles super fratris praesumptione, sed praesumptione, ut videtis, satis simplici, et non malitiosa: quandoquidem neque ad dexteram neque ad sinistram declinavit, sed directo ad nos tramite venit, quos utique pro certo sciebat vestrae esse sanctitatis servos, vestrae religionis amatores sincerissimos, et aemulatores fidelissimos. Suscipite ergo eum vos, qui spirituales estis, in spiritu lenitatis; confirmeturque in eo charitas, et excuset malum factum intentio bona. Imo recuperate cum gaudio, quem dolebatis amissum; contractamque de fratris egressione ac transgressione tristitiam effuget citissima de regressione laetitia. Confimodum deliniet emendata conversatio.re turbato, et turbante fratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus
Abbreviated transcription (Latin):
coegerit eos romana curia curuare
genua ante baal. uideat d̾s & iudicet.
uideat curia illa celestis. inqua nul¬
la pot̾it ambitione subu̾ti uidicium.
In fine om̃ino obsecrat uos puerut᷑
oꝑam. ne tam decestabili facto detur

Expanded text:
coegerit eos Romana curia curvare coegerit eos Romana curia curvare genua ante Baal, videat Deus et judicet: videat curia illa coelestis, in qua nulla poterit ambitione subverti judicium. In fine omnium obsecrat vos puer vesoperam, ne tam detestabili facto detur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾as. Qͥd dicam nob̾ : Siñuos urit
scandalum graue. quo scandalitant᷑
non pusilli. s magni & ꝑfecti uiri.
si ñ cõpatimini pauꝑibꝰ abbatibꝰ. qͥͦs
a finibꝰ t̾re uocatio apłica romam tͣr¬
it. si ñ miseremini magnis & religi¬
osis monast̾iis. quibꝰ om̃ino sub incu¬
batore illo destructio ĩminet. si qͦd pͥ¬
mũ dicere debui ⁊elus domꝰ di non co¬
medit uos. nunqͥd usq ad eo inimici
hominis u̾sutia p̃ualebit. ut ꝓpͥũ qͦq
cõtemptũ. & infamiã hanc pessimã. ec¬
cłie pͥncipes ȩquanimit̾ ferant: Qͥ a
ille recepit: Prosecto longe głosiꝰerit
iam eleuatum deicere symonem: qͣmͣ
phib̾e conantem. Alioqͥn. qͥd facietis
religiosis uiris. qu om̃ino ñ inuemi¬
unt salua conscientia uł ipsa cõmu¬
nia sacͣmenta de leꝑsa manu susciꝑe:
Ante nͥ fallor eligent fugere. qm daro
manꝰ morti: & exulare pͥꝰ qm uesci ido¬
lotitis. Qđ si contͣ conscientias suas.

Expanded text:
teras. Quid dicam vobis? Si non vos urit teras. Quid dicam vobis? Si non vos urit scandalum grave, quo scandalizantur non pusilli, sed magni et perfecti viri; si non compatimini pauperibus abbatibus, quos a finibus terrae vocatio apostolica Romam traxit; si non miseremini magnis et religiosis monasteriis, quibus omnino sub incubatore illo destructio imminet; si quod primum dicere debui zelus domus Dei non comedit vos: numquid usque adeo inimici hominis versutia praevalebit, ut proprium quoque contemptum, et infamiam hanc pessimam Ecclesiae principes aequ recepit? Profecto longo gloriosius erit jam elevatum dejicere Simonem, quam prohibere conantem. Alioquin quid facietis religiosis viris, qui omnino non inveniunt, salva conscientia, vel ipsa communia Sacramenta de leprosa manu suscipere! Ante, ni fallor, eligent fugere, quam dare manus morti; et exsulare prius, quam vesci idolothytis. Quod si contra conscientias suas
Abbreviated transcription (Latin):
stet. & qͦd adu̾sus eam factum ẽ. stare
ñ possit. Qͥd enĩ : Non iurauit ille:
.&. iste in cathedra pestilentie sedet.
Qͥs tͥbuat ut adu̾sus fornicationẽ hanc
finees cum pugione ꝓcedat. aut ii¬
uat in sede sua petrus. qui sp̃u labioꝵ
suoꝵ int̾ficiat impios: Multi cla¬
mant ad uos in toto corde suo. ut sa¬
cͥlegiũ hoc digna ammadu̾sione uin¬
dicare studeatis. Alioqͥn dico uob̾. scan¬
dalum magnnum nimis erit in eccłia
di. & timeo ne romane sedis auctori¬
tas. grauẽ admodũ iacturã. & detͥm̃¬
tum gͣnde suscipiat. nͥ in eum qui ꝑ¬
uertit gn̾alem eiꝰ sentñtiã. uindicta
ꝓcesserit. & talit̾ ut cet̾i metum ha¬
beant. Qͥd enĩ de eo dicam. qđ occul¬
tas & uere tenebrosas litt̾as habuis¬
se se głatur Guillelmus ille. utmnã a
pͥncipibꝰ tenebrarum non apͥncipibꝰ
apłorum : Et ecce audierunt filii in¬
cͥcuncisoꝵ. subsannant romanam
furtim datas eẽ aiunt ꝯtrarias lit¬

Expanded text:
stet, et quod adversus eam factum est, stare stet, et quod adversus eam factum est, stare non possit. Quid enim? Non juravit ille, et iste in cathedra pestilentiae sedet. Quis tribuat ut adversus fornicationem hanc Phinees cum pugione procedat, aut vivat in sede sua Petrus, qui spiritu labiorum suorum interficiat impios? Multi clamant ad vos in toto corde suo, ut sacrilegium hoc digna animadversione vindicare studeatis. Alioquin, dico vobis, scandalum magnum nimis erit in Ecclesia Dei: et timeo ne Romanae Sedis auctoritas gravem admodum jacturam et detrimentum grande suscipiat, nisi in eum qui pervertit generalem ejus sententiam vindicta processerit, et taliter, ut caeteri metum habeant. 2. Quid enim de eo dicam, quod occultas et vere tenebrosas litteras habuisse se gloriatur Willelmus ille? utinam a principibus tenebrarum, non a principibus Apostolorum. Et ecce audierunt filii incircumcisorum: subsannant Romanam furtim datas esse aiunt contrarias lit
Abbreviated transcription (Latin):
dͦ. clareuatł uocatꝰ abbas saluteni. ꝙ.
nr̃as qualescũq or̃ones. O mibꝰ scͥben¬
au fuit. de eo qͦd spectat ad om̃s. Nec
uereor ne forte psũptionis arguar. qͥꝑ¬
pe qui licet om̃iũ minimꝰ. tam̃ roma¬
ne curie inuiriam. a me non uidico
alienam: Srimͣ assidue dico uob̃. uri¬
mur grauit̾ nimis: ita ut tedeat nos¬
etiam uiuere. In domo ci uidemꝰ hor¬
tenda. & qͥa corrigere nos non possumꝰ:
saltẽ suggerimꝰ ad qͦs spectat. Si qͥdẽ
emendau̾int: bene. sin autẽ: nos ani¬
mas nr̃as lib̾auimꝰ. uos excusationẽ
non habebitis de peccato. Non ignora¬
tis ꝓlatam ẽẽ sentñciam a dño papa
bone memorie innocentio. cũ ur̃o &
romane curie g̾nali assensu. irritam
ẽẽ Will̃mi eboracensis electionẽ. tm¬
mo intrusionẽ: nͥ Wilłmꝰ alt̾ tunc de¬
canꝰ. qͦd obiectum ei fuerat. ꝓpͥe manꝰ
qͣm plena esset sentencia ñ udicii. s
mniscdie: nimirũ cum hoc. Willelmus.
ipse quesisset. S utinam uł ipsa

Expanded text:
 Clarae-Vallis vocatus abbas, salutem et nostras qualescunque orationes. 1. Omnibus scribendum fuit de eo quod spectat ad omnes. Nec vereor ne forte praesumptionis arguar, quippe qui, licet omnium minimus, tamen 231 Romanae curiae injuriam a me non judico alienam. Urimur assidue, dico vobis, urimur graviter nimis, ita ut nos taedeat etiam vivere. In domo Dei videmus horrenda. Et, quia corrigere nos non possumus, saltem suggerimus his ad quos spectat. Si quidem emendaverint, bene; sin autem, nos animas nostras liberavimus: vos excusationem non habebitis de peccato. Non ignoratis prolatam esse sententiam a domino papa bonae memoriae Innocentio, cum vestro et Romanae curiae generali assensu, irritam esse Willelmi Eboracensis electionem, imo intrusionem, nisi Willelmus alter, tunc decanus, quod objectum ei fuerat, propriae matuit quam plena esset sententia, non judicii, sed misericordiae: nimirum cum hoc Willelmus ipse quaesisset. Sed utinam vel ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
suum. ꝙ suscepit eum de gregib ouiũ.
de pͥfetantes accepit eum. ita in qͣm ita
a. de nr̃o Eyenio. in bñplacito dñi po¬
tuit contigisse. Non sum securꝰ tam̃:
q̃m filiꝰ delicatus ẽ. & tenera uerecun¬
dia eius assueta potiꝰ otio & quieti. ꝙͣ
tractandis que foris sunt. tunendũq
ne ñ ea auct᷑aritate qua oportuerit.
apłatus sui officia exequat᷑. Qͥd puta¬
tis gerere animi nunc hominẽ illum. qͥ
de secreto int̾ne contemplationis. & a¬
mica solitudine cordis. tanqͣm infans
egremio ꝙ sinu matͥs subito ꝑturbatꝰ.
tractum se ad medium uidet. & quasi
ouem ad uictumam ductum. ad tam in¬
sueta. ꝙ insuauia: Nisi dñs supponat
manum suam. heu necẽẽ ẽ obruatur.
& oppͥmatur onere insueto & nimio. qͦd
& grgantinis ut aiunt. uł ipsis qͦq an¬
głicis hum̾s formidabile uideat᷑. Ue¬
feruentib studiis. fidelibꝰq obsequiis sol¬
licite confoueri. qͦd ur̃is manib constat

Expanded text:
suum, et suscepit eum de gregibus ovium, suum, et suscepit eum de gregibus ovium, de post fetantes accepit eum ? Ita, inquam, ita et de nostro Eugenio in beneplacito Domini potuit contigisse. 3. Non sum securus tamen, quoniam filius delicatus est, et tenera verecundia ejus, assueta potius otio et quieti, quam tractandis quae foris sunt: timendumque ne non ea auctoritate, qua oportuerit, sui apostolatus officia exsequatur. Quid putatis gerere animi nunc hominem illum, qui de secreto internae contemplationis et amica solitudine cordis, tanquam infans e gremio et sinu matris subito perturbatus, tractum se ad medium videt, et quasi ovem ad victimam ductum ad tam insueta et insuavia? Nisi Dominus supponat manum suam, heu! necesse est obruatur et opprimatur onere insueto et nimio, quod et gigantinis, ut aiunt, vel ipsis quoque angelicis humeris formidabile 233 videatur. Veferventibus studiis fidelibusque obsequiis sollicite confoveri, quod vestris manibus constat
Abbreviated transcription (Latin):
ticanum. latenti inicere manus. & ex¬
cussa e manibꝰ securi & ascia uł ligone.
in palatium trahere. leuare in cathe¬
dram. induere purpura ꝙ bysso. acn¬
gere gladio. ad faciendam uindictam
in nationibꝰ. increpationes in popłis.
ad alligandos reges eoꝵs in cõpedibꝰ. &
nobiles eoꝵs in manicis ferreis: Sicĩ
erat it̾ uos sapiens. ꝙ exercitatus cus
potiꝰ ista conuenirent: Nidicłm ꝓfa¬
to uidet᷑. pannosum homuncionem
assumi ad p̃sidendũ pͥncipibꝰ. ad imꝑen¬
dum ep̃is. ad regna & imꝑia dispara¬
da. Nidicłm. an miracłm: Plane unũ
horum. Non nego. non diffido. posse
fuisse hoc etiã opꝰ dĩ. qui facit inrabilia
magna solus. p̃sertim cum audiam us¬
indicioꝵ dĩ antiquoꝵ. &. scͥpture plu¬
rimos recensentis. ex pͥuata seu etiam
rusticana uita olim assumptos. in uo¬
luntate dñi ad regendum popłm eiꝰ.
eniq nonne ut unum e plurib memo¬
rem. tali quodã mͦ elegit dđ seruum

Expanded text:
ticanum, latenti injicere manus, et exticanum, latenti injicere manus, et excussa e manibus securi et ascia vel ligone, in palatium trahere, levare in cathedram, induere purpura et bysso, accingere gladio ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis, ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis? Sic non erat inter vos sapiens et exercitatus, cui potius ista convenirent? Ridiculum profecto videtur, pannosum homuncionem assumi ad praesidendum principibus, ad imperandum episcopis, ad regna et imperia disponenda. Ridiculum, an miraculum? Plane unum horum. Non nego, non diffido posse fuisse hoc etiam opus Dei, qui facit mirabilia magna solus: praesertim cum audiam usjudiciorum Dei antiquorum, et Scripturae plurimos recensentis ex privata seu etiam rusticana vita olim assumptos in voluntate Domini ad regendum populum ejus. Denique nonne ut unum e pluribus memorem tali quodam modo elegit David servum
Abbreviated transcription (Latin):
ominis & patͥbꝰ reu̾endis. car¬
ditialibꝰ & ep̃is om̃ibꝰ qui sunt
de curia. puer sc̃itatis eorum.
Parcat uob̃ ds. qͥd fecistis: Sepultum
hominem reuocastis adhomines. fugi¬
tantem curas & turbas. curis denuo im¬
plicuistis. ꝙ inniscuistis turbis. Fecis¬
tis nouissimum pͥmum. et ecce nous¬
sima hominis illiꝰ ꝑicłosiora prioribꝰ
Crucifixus mundo. ꝑ uos reuixit mun¬
do .&. qui elegerat abiectus eẽ in domo
cł̃i sui. ipsum uos in dñm om̃iũ eleginoꝰ
Cur consiliũ inopis confudistis: Cur p¬
ꝑis hominis & mendici & conpunch
corde. iudicium ꝑturbastis: Currebat
bene. Qͥd uob̾ uisum ẽ sepire uias etꝰ
se tanqͣm uolentis quib̾dã diaboli ma
excusserat. ñ tam̃ ualuit effugere mi¬
nus ur̃as. Num idcͥco pisam deseruit.
ut reciꝑet romam: Num qui in ima
eccłia non sustinut uice dñatũ. dñatĩ
in om̃i eccłia requirebat: Qͥd gͥ rõne¬
sen consilii habuit defuncto sc̃mo pon¬
tifice repente irruere in hominem rꝰ¬

Expanded text:
ominis et patribus reverendis, cardinalibus, et episcopis omnibus qui sunt de curia, puer Sanctitatis eorum. 1. Parcat vobis Deus; quid fecistis? Sepultum hominem revocastis ad homines; fugitantem curas et turbas curis denuo implicuistis, et immiscuistis turbis. Fecistis novissimum primum, et ecce novissima illius periculosiora prioribus. Crucifixus mundo per vos revixit mundo: et qui elegerat abjectus esse in domo Dei sui, ipsum vos in dominum omnium elegistis. Cur consilium inopis confudistis? cur pauperis hominis, et mendici, et compuncti corde judicium perturbastis? Currebat bene: quid vobis visum est saepire vias ejus, se tanquam violentis quibusdam diaboli manexcusserat, non tamen valuit effugere manus vestras. Num idcirco Pisam deseruit, ut reciperet Romam? Num qui in una Ecclesia non sustinuit vicedominatum, dominatum in omni Ecclesia requirebat? 2. seu consilii habuit, defuncto summo Pontifice repente irruere in hominem rus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ parua & ne spe inc̾ti boni tã cͥta bona
mala fieri uelitis. Qđ si omĩno uob̃ in eo
coplacuit ut retineatis eũ. placeat. ob Ec̃
cõm̃datũ hr̃e ipsũ. ac deinceps ad deum
leuare puras manꝰ. ut dignet᷑ idoneum
ꝓ eo uirũ ꝓuide domui illi. De cet̾o siꝑ
his q̃ ꝓ cõmuni utilitate totiꝰ ordinis
& ꝓ aliis qͦ negociis eid̃ẽ ab̃bi dignum
ĩmo & necessariũ iudicauimꝰ ad uos
ꝑferenda cõmitt̾e. festinatũ exposcimus
benignitatis ur̃e responsũ s responsũ

Expanded text:
non parva: et ne spe incerti boni, tam certa interim non parva: et ne spe incerti boni, tam certa interim mala fieri velitis. Quod si omnino vobis in eo complacuit, ut retineatis eum; placeat, obsecro, commendatum habere ipsum, ac deinceps ad Deum levare manus, ut dignetur idoneum pro eo virum providere domui illi. De caetero super his quae pro communi utilitate totius ordinis, et pro aliis quoque negotiis eidem abbati dignum, imo et necessarium judicavimus ad vos perferenda committere, festinatum exposcimus Benignitatis vestrae responsum; sed responsu
Abbreviated transcription (Latin):
umiu̾sitatis portio hi. & quid̃ pusillꝰ grex
siqͥ nifallor meruert patͤm hr̃e dm̃. accep¬
E cronã gliȩ de manu dñi & diadema
regni de manu dĩ sui. Nec enim rapinã arbitͣbãt᷑
audierunt. Noli timere pusillꝰ grex: qr com¬
placuit pri ur̃o dare uob̃ regnũ. De his inte¬
rim satis. Elbas tͥum fontiũ bñ plantatus
erat. ut pote secꝰ decursus aqͣrũ. Ueor ego ne
arbor bona faciens fructũ bonũ: tͣnsplan¬
tata facieit nullum. Uidimꝰ int̾dũ uitem
in pͥma plantatione fecundã. in scd̃a ste¬
rilem. Uidimꝰ lignũ bñ plantatũ uires¬
c̾e tͣnsplantatũ aresce̾. Grauit̾ dem̃ uulne¬
rastis cor meũ si ñ remittitis eũ. qr sumꝰ cor
unũ & anima una. Qdiu diuisũ erit ne¬
cesse erit utͣq pars suo sanguine cruentet᷑
Heu onus qd̃ ambo uix portabamꝰ. qͦmͦ porta¬
bo solus subducto baculo senectutis mee:
Side me par̾ ẽ. moueat uos totiꝰ ordinis plaga

Expanded text:
universitatis portio hi: et quidem pusillus grex, universitatis portio hi: et quidem pusillus grex, sed qui, ni fallor, meruerunt patrem habere Deum, accepturi coronam gloriae de manu Domini, et diadema regni de manu Dei sui. Nec enim rapinam arbitrantur Denique 268 audierunt: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . De his interim satis. 2. Abbas Trium Fontium bene plantatus erat, utpote secus decursus aquarum. Vereor ego, ne arbor bona faciens fructum bonum, explantata faciat nullum. Vidimus interdum vitem in prima plantatione fecundam, in secunda sterilem. Vidimus lignum bene plantatum virescere, transplantatum arescere. Graviter proinde vulnerastis cor meum, si non remittitis eum: quia sumus cor unum et anima una. Quandiu divisum erit, necesse erit ut utraque pars suo sanguine cruentetur. Heu! onus quod ambo vix portabamus, quomodo portabo solus, subducto baculo senectutis meae? Si de me parum est, moveat vos totius Ordinis plaga
Abbreviated transcription (Latin):
spirabat in lit̾is. sp̾s uehemens intonans et in¬
crepans & emulans nos d̃i emulatione. Fateor ñ
facile dixerim qd me ampliꝰ delectarit in illis
ũa benignitas an nĩa utilitas. incliuata maieᷤ¬
tas. an erecta bumilitas. mordens seu̾i̾tas an mul¬
cens pat̾nitas. Qui in nob̃ qͣtulũcq esuriebant
iusticiam refecti sunt. qui minꝰ copuncti sunt
qui minime confusi sunt. Ita qͥso ita iugiter
faciatis. Sollicitudo q̃ om̃ib debet᷑ nullomͦ
his quib specialiꝰ debet᷑ subtͣhenda ẽ s ꝓpensiꝰ
erhibenda. Karitas benigna est. dilatare se
ñ migrare nouit. Colligat sane & alios sed
qui cum apłis loqͥ possunt. ecce nos reliqͥmꝰ
oĩa & sequut sumꝰ te. Nõ sũt relinꝗͣdi qui
ipsi se reliquer̾t. Pusilli dñi sunt. ĩ ipsũ cre¬
dñtes ñ deseret eos fideł seruus & prudens
is p̾sertĩ cui credita uniu̾sitas ẽ. Nempe

Expanded text:
spirabat in litteris, spiritus vehemens, intonans et inspirabat in litteris, spiritus vehemens, intonans et increpans, et aemulans nos Dei aemulatione. Fateor, non facile dixerim quid me amplius delectarit in illis, vestra benignitas, an nostra utilitas; inclinata majestas, an erecta humilitas; mordens severitas, an mulcens paternitas. Qui in nobis quantulumcumque esuriebant justitiam, refecti sunt; qui minus, compuncti sunt; qui minime, confusi sunt. Ita, quaeso, ita jugiter faciatis. Sollicitudo quae omnibus debetur, nullo modo his, quibus specialilius debetur, subtrahenda est, sed propensius exhibenda. Charitas benigna est: dilatare se, non minorare novit. Colligat sane et alios, sed qui cum apostolis loqui possunt: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Non sunt relinquendi, qui ipsi se reliquerunt. Pusilli Domini sunt, in ipsum credentes: non deseret eos fidelis servus et prudens, is praesertim cui credita universitas est. Nempe
Abbreviated transcription (Latin):
statu suo. Inspiret uob̃ ds pat̾ne acciꝑi
ista. et responde̾ bona ad nr̃am ipsorum
consolationẽ qui ualde desolati sumus.
et afflicti suꝑ uires. Dõnus cist̾c̾. deferis
nos. plaga magna iordine. Midn uͦ
duppłex in ꝯbit meroris ratio qui ĩuno
homine et patrem amisi et filium.
Et nunc hm̃s ꝓ eo dõnum Goruimil
fortare cum litt̾is apłicis et qͦd deo
factum est ur̃o roborate fauorł.
Iostis eum: et non est opus ei : apud uos comm̾¬
datoie quem satis commendant uita sua et
sapientia sibi data a deo. Dñs ualentinꝰ cum¬
ualet et ubi ualet oꝑatur bona: Propterea
amatores boni diligunt eum et ipse diligit
bonos. In hoc apparet ꝙ bonus est. Uestrũ
est tales diligere et fouere. Puer ur̾ plꝰ solito
infirmat᷑ guttatim defluit forte minime
dignus qui occidatur semel et cito ing̾diat᷑
or turttiris audita est incapiculo nr̃o:
erultauimus et delectati sumus plane eloquiũ
castum. feruidũ telo. cautũ scientia. Sp̃s uite

Expanded text:
statu suo. Inspiret Deus vobis paterne accipere ista, et respondere bona ad nostram omnium consolationem, qui valde desolati sumus, et afflicti super vires. 3. Domnus Cisterciensis deseruit nos: plaga magna in Ordine. Mihi vero duplex incumbit moeroris ratio, qui in uno homine et patrem amisi, et filium. Et nunc habemus pro eo domnum Gozvinum confortare eum litteris apostolicis, et quod de eo factum est, vestro roborare favore. Nostis eum, et non est ei apud vos opus commendatore, quem satis commendat vita sua, et sapientia sibi data a Deo. Dominus Valentinus convalet: et ubi valet, operatur bona. Propterea amatores boni diligunt eum, et ipse diligit bonos. In hoc apparet quia bonus est. Vestrum est tales diligere et fovere. Puer vester plus solito infirmatur: guttatim defluit, forte minime dignus qui occidatur semel, et cito ingrediatur ox turturis audita est in capitulo nostro: exsultavimus, et delectati sumus. Plane eloquium castum, fervidum zelo, cautum scientia. Spiritus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
destructionẽ ordinis sui. Et iã exisset
si solus exire potuisset. Qui prior
nc̃ est utinã bonus sit. nã quorũ in-¬
nittit᷑ consilio. audiuimꝰ a bonis.
bonos ñ e̾ẽ. Uidesne clementissime
pat̾ quantũ subreptũ sit tͥ: Nicbil¬
ne dignum recipiet. subreptionis auctor:
Si bñ te noui: portabit iudicium quicũq
est ille. Uenerunt ad te in uestim̃tis oui¬
uni in habitu scõ. Spes decepit te. Qid
mirum: Et cu homo es. S iam ꝓditai
lucem fraude. erurgat ⁊elus et partes suas
uirilit̾ exseqͣtur adu̾sus malignantes.
dissipetur consilium achitofel. te ipsum
custodi. Non est paris ꝑicłi scĩe subripi: e
relum dormire. Illud excusat ignorantia.
hoc negligentia mexcusabile facit. fote
ascñdat ex adu̾so et aliud ꝑsuadere conit.
Mentiat᷑ iniquitas sibi et ñ dño meo llã
p̃bet. si qui nocere uoluit cadat ipse ĩ frucã
quam fecit. et conu̾tat᷑ dolus eiꝰ in capur

Expanded text:
destructionem Ordinis sui. Et jam exisset, destructionem Ordinis sui. Et jam exisset, si solus exire potuisset. Qui Prior necesse est ut bonus sit: nam quorum innititur consilio, audivimus a bonis bonos esse. 2. Videsne, clementissime Pater, quantum subreptum sit tibi? Nihilne dignum recipiet subreptionis auctor? Si bene te novi, portabit judicium quicunque est ille. Venerunt ad te in vestimentis ovium, in habitu sancto; species decepit te. Quid mirum? et tu homo es. Sed jam prodita in lucem fraude, exsurgat zelus, et partes suas viriliter exsequatur adversus malignantes.  dissipetur consilium Achitophel. Teipsum custodi. Non est paris periculi scientiae subripi, et zelum dormire. Illud excusat ignorantia, hoc negligentia inexcusabile facit. Forte ascendat ex adverso, et aliud persuadere conetur. Mentiatur iniquitas sibi, et non domino meo. Nam praebet, si qui nocere voluit, cadat ipse in foveam quam fecit, et convertatur dolor ejus in caput
Abbreviated transcription (Latin):
Qui temptant nos ñ dormitant neq dormi¬
unt. Quomͦ nunc de nouo ꝑsecuti st̃ in mõ¬
tib insidiati sunt indeserto: Cartueuses
uorata est. Sciatis dñe mi. inimricꝰ homo
hoc fecit. Quid dico fecit. Et adhuc facit.
dhue fiduciam ht̃. ut et illa scitas instu¬
at mos eius. Esca eius electa nosti optime
Quosdam iam p̾uaricatores constituit. Ali¬
os quos ꝑ se expugnare non pot̾a.t. ꝑ illos
impugnat. bello domestico et intestino
Ab ipsa fundatione loci et ordmis ñ est
auditum. ut quis exiens sine satisfactio¬
ne reciꝑet᷑. Qui male exierant. peius
reintͣuerunt addentes p̃uaricationem
Quid putas pat̾ scẽ illi facturi sunt.
quorũ egͥssio in tͣnsgͥssione. regͥssio in
suꝑbia est: Et nunc suꝑbia eorũ ascñ¬
dit semꝑ. Exultant in re pessima quã
egerunt. insultant iniuriã patientĩb
Uicere. triumphant. pͥor iam ñ ẽ prior
Dum suꝑbit impius. incendit᷑ pauꝑ
Exire etiam uult. non pot̾ uidere

Expanded text:
Qui tentant nos, non dormitant, neque dormiunt. Quomodo nunc de novo persecuti sunt in montibus, insidiati sunt in deserto? Cartusienses vorata est. Scias, domine mi: inimicus homo hoc fecit. Quid dico, fecit? et adhuc facit. Adhuc fiduciam habet, ut et illa sanctitas influat in os ejus. Esca ejus electa: nosti optime. Quosdam jam praevaricatores constituit: alios, quos per se expugnare non poterat, per illos impugnat bello domestico et intestino. Ab ipsa fundatione loci et Ordinis non est auditum, ut quis exiens, sine satisfactione reciperetur. Qui male exierant, pejus reintraverunt, addentes praevaricationem. Quid putas, Pater sancte, illi facturi sunt, quorum egressio in transgressione, regressio in superbia est? Et nunc superbia eorum ascendit semper . Exsultant in re pessima quam egerunt, insultant injuriam patientibus. Vicere, triumphant: Prior jam non est Prior. Dum superbit impius, incenditur pauper. Exire etiam vult: non potest videre
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dissimulatis iniuriã : Nonne ut
apłica sedes. ita & caput imꝑii. ro¬
ma ẽ: Ut gͦ de eccłia taceam. num
honor regi ẽ truncum in manib de¬
u̾e imꝑium : Et quidẽ ignoro qͥd
uob̾ suꝑ hoc ꝯsulant sapientes uri
& pͥncipes regni. s ego in insipientia
mea loquens. qͦd sentio nͦ tacebo. Ec̃¬
cłia dĩ ab exortu sui usq ad hȩc tẽꝑa
pluries tͥbulata ẽ. & pluries lib̾ata ẽ.
Deniq audite qͥd ipse de se loquat᷑ in
psalmo. Ipsiꝰ enĩ uorẽ. Sepe expugna¬
uerunt a iuuentute mea. et enĩ non
potuerunt mͥ. Supͣ dorsum meum
fabricauerunt pecc̃ores ꝓlongaue

Expanded text:
nem dissimulatis injuriam! Nonne ut nem dissimulatis injuriam! Nonne ut apostolica Sedes, ita et Caput imperii Roma est! Ut ergo de Ecclesia taceam, num honor Regi est truncum in manibus tenere imperium! Et quidem ignoro quid vobis super hoc consulant sapientes vestri et principes regni: sed ego, in insipientia mea loquens, quod sentio non tacebo. Ecclesia Dei ab exortu sui usque ad haec tempora pluries tribulata est, et pluries liberata est. Denique audite quid ipsa de se loquatur in Psalmo. Ipsius enim vox est: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; etenim non potuerunt mihi. Supra dorsum 243 meum fabr
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus. ipse caput illiꝰ. ita ut hoc ge¬
nus hominũ apłica uoce genꝰ electũ
regale sacͥdotiũ appellet᷑. In alia qͦq scͥp¬
tura. qͦt qͦt sunt p̃destinati ad uitam.
ĩme om̃s reges & sacͥdotes nõiantur:
Ergo que d̾s ꝯuirit. homo ñ separet.
Mag̾ aut̃ qđ diuina sanxit auctoritas.
humana studeat adimplere uoluntas.
& iungant se animis. qui iuncti s̃
institutis. Inuicẽ se foueant. inuice̾ se
defendant. inuicẽ onera sua portent.
Ait sapiens. Irat̾ adiuuans frẽm. ãbo
ꝯsolabunt᷑. Quod si alt̾utrũ se qͦd ab¬
sit corroserint. & momord̾int. ñe am¬
bo desolabunt᷑ : Non ueniat anima
mea in ꝯciliũ eoꝵ. qui dicunt uł im¬
ꝑio pacem & lib̾tatem eccłiarum. uł
eccłiis ꝓsꝑitatem & ȩxaltationem¬
imꝑii nocituram. Non enĩ utͦq in¬
stitutor ds in destructionẽ ea ꝯnęxu¬
it. s in edificationem. Si hoc scitis.
qͦusq uos cõmunẽ contumeliã. cõmu¬

Expanded text:
christianus, ipse caput illius: ita ut hoc gechristianus, ipse caput illius: ita ut hoc genus hominum apostolica voce genus electum, regale sacerdotium appelletur In alia quoque scriptura quotquot sunt praedestinati ad vitam, nonne omnes reges et sacerdotes nominantur ? Ergo quae Deus conjunxit, homo non separet. Magis autem quod divina sanxit auctoritas, humana studeat adimplere voluntas; et jungant se animis, qui juncti sunt institutis. Invicem se foveant, invicem se defendant, invicem onera sua portent. Ait Sapiens: Frater adjuvans fratrem, ambo consolabuntur . Quod si alterutrum se quod absit corroserint et momorderint, nonne ambo desolabuntur! Non veniat anima mea in consilium eorum qui dicunt, vel imperio pacem et libertatem Ecclesiarum, vel Eccii nocituram. Non enim utriusque institutor Deus in destructionem ea connexuit, sed in aedificationem. 2. Si hoc scitis, quousque vos communem contumeliam, commu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ꝓpt̾ grande peccm qͦd peccasti. in
quo ꝙ ꝑsistis. Reconciliare etiã om̃i ec¬
cłie sc̃oꝵ. qui uͥq t̾rarum audito hoc u̾¬
bo. scandalizati sunt. Alioqͥn pagina
ista contͣ te in destimoniũ erit. s & ipsi
apłi & martyres tui stabunt in magnã
loquendi om̃s parit̾ aucliamus. Annun¬
ritatẽ non tacui. hortatꝰ sum ad melio¬
ra. suꝑẽ ut aut de ur̃a citiꝰ correptione
letemur. aut de iusta imminenti dãp¬
natione certi inconsolabilit̾ lugeamus.
arescentes & tabescentes p̃ timore & ex¬
pectatione. que suꝑuenient unulsȩ ur¬
ꝓbi.
nec amicabilius. s nec artius õmo
rẽgnum sacͥdotiumq conungi. seu cõ¬
plantari in inuicẽ potuerunt. qmͣ ut in
ꝑsona dñi ambo hec parit̾ ꝯuenirent.
ut pote qui factus ẽ nob̃ ex utraq tͥbu
scłm carnem. sũmus & sac̾dos q rex.
Non solũ autẽ. s & cõmiscuit ea nicħomi¬
nꝰ ac confed̾auit in suo coepore qͦd ẽ popłs

Expanded text:
sunt propter grande peccatum quod peccasti, in sunt propter grande peccatum quod peccasti, in quo et persistis. Reconciliare etiam omni Ecclesiae sanctorum, qui ubique terrarum audito hoc verbo scandalizati sunt. Alioquin pagina ista contra te in testimonium erit: sed et ipsi Apostoli et martyres tui stabunt in magna cloquendi omnes pariter audiamus. Annunritatem non tacui, hortatus sum ad meliora: superest ut aut de vestra citius correctione laetemur; aut de justa imminenti damnatione certi, inconsolabiliter lugeamus, arescentes et tabescentes prae timore et exspectatione, quae supervenient universae urbi. nec amicabilius, sed nec arctius omnino regnum sacerdotiumque conjungi seu complantari in invicem potuerunt, quam ut in persona Domini ambo haec pariter convenirent; utpote qui factus est nobis ex utraque tribu secundum carnem summus et Sacerdos, et Rex. Non solum autem, sed et commiscuit ea nihilominus ac confoederavit in suo corpore, quod est populus
Abbreviated transcription (Latin):
uos alt̾utrum confortatis. & gladiis
labioꝵ inuicem st̾nitis. inruicẽ ꝑditis.
ut ab inuicẽ ꝯsũmamini: Cong̃gamin
oues disꝑse. redite ad pascua. redite ad
p̃uaricatores ad cor. Quod loqͦr ñ quasi
hostis ꝯuicians: s quasi amicꝰ obiur¬
gans. Habet uera amicitia ñ nũqͣm
ob uirgationem: adulationem nũqͣm.
S ingimꝰ & obsecͣtionem. Obsecramus
ꝓxp̃o. reconciliamini dõ. reconciliami¬
ni pͥncipibꝰ ur̃is. pectum loqͦr & paulũ
quos utiq in uicario & successore suo
ESgenio suis sedibꝰ & edibꝰ effugastis.
Reconbiliamim inqͣm orbis pͥncipibꝰ. ne
forte incipiat ꝓ eis pugnare orbis t̾re.
contͣ inseusatos. Annescias quia his
offensis nichil om̃ino ualetis. his ꝓpiciis
nichil om̃ino timetis: Non in qmͣ non
timebis subhorum tutela milia popłi
cͥcundantis te urbs inclita: ciuitas for¬
tium. Reconciliare ꝓiñ illis. simł & mi¬
libꝰ martyrũ. qui quide ap̃te s contͣte

Expanded text:
vos alterutrum confortatis, et gladiis vos alterutrum confortatis, et gladiis labiorum invicem sternitis, invicem perditis, ut ab invicem consumamini? Congregamini, oves dispersae, redite ad pascua, redite ad praevaricatores, ad cor. Quod loquor, non quasi hostis convicians, sed quasi amicus objurgans. Habet vera amicitia nonnunquam 242 objurgationem, adulationem nunquam. 6. Sed jungimus et obsecrationem. Obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo, reconciliamini principibus vestris, Petrum loquor et Paulum, quos utique in vicario et successore suo Eugenio suis sedibus et aedibus effugastis. Reconciliamini, inquam, orbis principibus, ne forte incipiat pro eis pugnare orbis terrae contra insensatos. An nescitis quia his offensis nihil omnino valetis, his propitiis nihil omnino timetis? Non, inquam, non timebis sub horum tutela millia populi circumdantis te, urbs inclyta, civitas fortium. Reconciliare proinde illis, simul et millibus martyrum, qui quidem apud te, sed contra te
Abbreviated transcription (Latin):
amplioris. uł certioris spei artidet tͥ:
Nisi qđ in eo nouissima tua cͥnunt᷑ in¬
cautiora pͥorib qͦd tunc quidẽ multi¬
ñ solide plebe. s etiã de clero & de pͥn¬
cipib ñnulli ꝑ orbem in scismate illo
fauerunt tͥ. Nunc uͦ sic̃ manꝰ tue cont
om̃s: sic manꝰ om̃ũ contͣte. Mundꝰ ẽ
a sanguine tuo mundꝰ om̃is p̃t̾ te solã.
& filios tuos qui inte sunt. Se gͦ ninc
tͥ popłe miserande. ꝙ ue duplo qͣm ante.
ñ ab exteris nationibꝰ. ñ a feritate bar¬
facie tuoꝵs tͥ. ue adomesticis & amicis.
a clade intestina. a cruciatu p̾cordior.
atortionib uiscerum. Agnoscis ne iã
qͥa ñ om̃s pacifici qui domestici. nec
om̃s amici qui uidentur : Et si alias
nou̾amus. s nunc ꝑ te manifestiꝰ edo¬
cem᷑ om̃ẽ u̾itatẽ illiꝰ sermonis cdñi quẽ
Se fr̃i afr̃e in medio tui: & filiis a paren¬
tibꝰ. Ue. ñ agladiis: s alabiis iniquis
& alingua dolosa. Sq qͦ male in malo

Expanded text:
amplioris, vel certioris spei arridet tibi? amplioris, vel certioris spei arridet tibi? nisi quod in eo novissima tua cernuntur incautiora prioribus, quod tunc quidem non solum multi de plebe, sed etiam de clero, et de principibus nonnulli per orbem in schismate illo faverunt tibi: nunc vero sicut manus tuae contra omens, sic manus omnium contra te. Mundus est a sanguine tuo mundus omnis, praeter te solam, et filios tuos qui in te sunt. Vae ergo nunc tibi, popule miserande, et vae duplo quam ante, non ab exteris nationibus, non a feritate barfacie tuorum tibi; vae a domesticis et amicis, a clade intestina, a cruciatu praecordiorum, a tortionibus viscerum. 5. Agnoscisne jam quia non omnes pacifici qui domestici, nec omnes amici qui videntur? Et si alias noveramus, sed nunc per te manifestius edocemur omnem veritatem illius sermonis Domini, quem  fratre in medio tui, et filiis a parentibus! vae non a gladiis, sed a labiis iniquis et a lingua dolosa! Usquequo male in malo
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ sine capite truncum corpꝰ. sine ocłis
frons effossa. facies tenebrosa: Aꝑi geis
misera. aꝑi ocłos tuos & uide desolatio¬
nem tuam. iã iãq imminentem. Qͦ mͦ
sunt ħ: grauiora timemus. Nũqͥd ñ
ꝓpe intͥitum es. si ꝑsistis : Reu̾tere reu̾¬
tere sunamitis. reu̾tere ad cor tirum.
agnosce iã uł sero. que. quanta. a qͥb
patiaris. uł passa sis. Recordare quacau¬
sa. qͦ fine. ꝑ quos. & in quos usus. non
longe aũ hos dies cunctatũ que inte
sunt eccłiarũ. om̃is ornatꝰ. & census
ꝓfligatꝰ ẽ. qͥcqdd in altarib & altariũ
uasis. qͥcqͥd in ipsis sacͥs imaginibꝰ au¬
ri& argenti reppiti tc̃ potuit. manibꝰ
impioꝵ direptum ꝙ asportatum ẽ.
Qͥd ex his om̃ibꝰ tuintius nime marsu¬
piis inuenis: Porro decor domus dñ:
it recuꝑabilit̾ periit. Et nnc qͥd tͥ
uisum ẽ it̾are maliciam. innouare de¬
nuo suꝑte dies malos: Qͥd mͦ uł lucͥ

Expanded text:
nisi sine capite truncum corpus, sine oculis nisi sine capite truncum corpus, sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? Aperi, gens misera, aperi oculos tuos, et vide desolationem tuam jamjamque imminentem. Quomodsunt haec: graviora timemus. Numquid non prope interitum es, si persistis? Revertere, revertere, Sunamitis, revertere ad cor tuum: agnosce jam vel sero, quae, quanta, a quibus patiaris, vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos, et in quos usus, non longe ante hos dies cunctarum, quae in te sunt, ecclesiarum omnis orantus et census profligatus est. Quidquid in altaribus et in altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri et argenti reperiri tunc potuit, manibus impiorum direptum et asportatum est. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marsupiis invenis? Porro decor domus Domini irrecuperabiliter periit. Et nunc quid tibi visum est iterare malitiam, innovare denuo super te dies malos? Quid modo vel lucri
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ speciales pat̾nos : Cur regem t̾re.
cur dm̃ celi. furore tam intolerabili qͣm
irrõnabili. inuos parit̾ ꝓuocatis. cdum
sacram & apłicam sedem diuinis regali¬
bq pͥuilegiis singłaritͥ stiblimatam.
ausu sacͥlego incessere. suoq mimiere
honore contenditis. qmͣ uł soli contra
om̃s si oportuiss. defendẽ debuissetis:
Sic fatui romani ñ uidicantes. neq qͦd
honestum ẽ dõ disc̾nentes. caput ur̃m
atq om̃iũ qͦd inuob̾ ẽ deturpatis. ꝓ qͦ
mag̃ nec ur̃is ipsis c̾uicibꝰ parcendum
a uob̃ foret. si necessitas exegisset. Prẽs
ur̃i urbi orbem subiugauerunt: uos
urbem ꝓperatis orbi fac̾e fabulam. En
petͥ heres. petͥ sede & urbe auob̃ pulsus
ẽ. en reb ꝙ domib suis uris manib spo¬
liatisunt cardinales. atq ep̃i: ministͥ
dñi. Opopłe stulte & insipiens. ocolum¬
ba seduct᷑a non hñs cor. Nonne ille cap̃.
⁊ illi ołi tui erant: Qd gͦ nunc roma.

Expanded text:
autem speciales patronos? Cur Regem terrae, autem speciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum coeli, furore tam intolerabili, quam irrationabili in vos pariter provocatis, dum sacram et apostolicam sedem, divinis regalibusque privilegiis singulariter sublimatam, ausu sacrilego incessere, suoque minuere honore contenditis, quam vel soli contra omnes, si oportuisset, defendere debuistis? Sic fatui Romani; non judicantes, neque quod honestum est discernentes, caput vestrum atque omnium, quod in vobis est, deturpatis, pro quo magis nec vestris ipsis cervicibus parcendum a vobis foret, si necessitas exegisset? Patres vestri Urbi orbem subjugaverunt: vos Urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres Petri sede et urbe a vobis expulsus est: en rebus et domibus suis, vestris manibus spoliati sunt cardinales atque episcopi ministri Domini. O popule stulte et insipiens, o columba seducta non habens cor! Nonne ille caput, et illi oculi tui erant? Quid ergo nunc Roma,
Abbreviated transcription (Latin):
me alieuus. ne aminimis quide uł ex¬
tremiꝰ quibꝰq corꝑis partibꝰ. Nec ame gͦ.
Puenit ꝓfectꝰo usq ad me. quãtus oĩum
minimũ dolor maximus iste. qͥa maxi¬
mus ẽ. ꝙ qͥa cũ sit capitis. ñ pot̃ ñ eẽ ꝙ
corporis. cuiꝰ menbrũ sum ego. Num qͥcd
ñ dolente capite clamat lingua ꝓ om̃ibꝰ
ipsam suum caput suumq capitis fa
dimittite ut plangam paululũ ap̃uos
dolorẽ meũ. Nec meũ tm: s & totiꝰ eccłie.
Nonne ipsiꝰ uex ẽ hodie ꝑ unu̾sum mun¬
dum. cap̃ meũ doleo. cap̃ meũ doleo. Qs
namq uł nouissimus xp̃ianoꝵ in toto
sit orbe. qui ñ głetur hoc capite. qͦd am¬
bo illi głosi pͥncipes t̾re. alt̾ amisso. alt̾
submisso in cruce capite. suotͥumpho
extulerunt. suo sanguine ornaueruđ:
Ad om̃ẽ itaq spectat xp̃ianũ inuiria
sic lesio eorũdẽ ab om̃ibꝰ usq qͣq sentit᷑.
o romani. offend̾e pͥncipes mundi. ur̃os

Expanded text:
me alienus ne a minimis quidem vel exme alienus ne a minimis quidem vel extremis quibusque corporis partibus. Nec a me ergo. Pervenit profecto usque ad me, quamvis omnium minimum, dolor maximus iste, quia maximus est; et quia cum sit capitis, non potest non esse et corporis, cujus membrum sum ego. Numquid non dolente capite clamat lingua pro omnibipsam suum caput, suumque capitis fatdimittite, ut plangam paululum apud vos dolorem meum; nec meum tantum, sed et totius Ecclesiae. Nonne ipsius vox est hodie per universum mundum: Caput meum doleo, caput meum doleo? Quis namque vel novissimus Christianorum in toto sit orbe, qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi gloriosi principes terrae, alter amisso, alter submisso in cruce capite, suo triumpho exstulerunt, suo sanguine ornaverunt? Ad omnem itaque 241 spectat Christianum injuria sic laesio eorumdem ab omnibus usquequaque sentitur, o Romani, offendere principes mundi, vestros
Abbreviated transcription (Latin):
tuam ñ abscondi in corde meo. u̾itatẽ
tuã & salutate tuũ dixi. Phuiꝰmõi sa¬
ne ñ uereor qͣmuis u̾ecundia reluctan¬
te ꝓ mea ignobilitate scͥb̾e de longinqͦ
ad popłm głosum. atq his lict̾is trans¬
montanis. sui ipsoꝵ ꝑicłi atq pecc̃i cõ¬
monere romanos. si forte audiant ꝙ qͥ¬
escant. Qͥs scit si ꝯu̾tant᷑ ad p̃cem pau¬
ꝑis. qui ñ cedunt pot̾ntũ minis. non
om̃i armature fortiũ: Nonne qͦnd̃a
in babilone ad uocem pueri iunioris
lus sum ego & ꝯtẽptus. adolescentulꝰ
dico ñ annoꝵs paucitate s m̾itoꝵ. po¬
tens ẽ tñ d̾s dare etiã uoci mee uocem
uirtutis. ꝑ quã fiat. ut & is popłs quẽ
nicħominꝰ ꝯstat e̾ẽ seductum. ad iudi¬
cium reu̾tat᷑. Meagͦ defensio ad eos
qui mͥ hinc forte succensendu indignan¬
dũ ue putatũt. hec sit. Si neq hoc sa¬
tis ẽ: etiã istud adicio. Cõmunis ẽ cati¬
sa. & nonẽ distinctio pusilli & magni.
Dolor nempe incapite ẽ. ac ꝑ hoc mini¬

Expanded text:
am non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Pro hujusmodi sane non vereor, quamvis verecundia reluctante, pro mea ignobilitate scribere de longinquo ad populum gloriosum, atque his litteris transmontanis sui ipsorum periculi atque peccati commonere Romanos, si forte audiant, et quiescant. Quis scit si convertantur ad precem pauperis, qui non cedunt potentium minis, non omni armaturae fortium? Nonne quondam in Babylone, ad vocem pueri junioris lus sum ego et contemptus adolescentulus dico, non annorum paucitate, sed meritorum, potens est tamen Deus dare etiam voci meae vocem virtutis, per quam fiat ut et is populus, quem nihilominus constat esse seductum, ad judicium revertatur. Mea ergo defensio ad eos qui mihi hinc forte succensendum indignandumve putaverint, haec sit. 2. Si neque hoc satis est, etiam istud adjicio. Communis est causa, et non est distinctio pusilli et magni. Dolor nempe in capite est, ac per hoc mini
Abbreviated transcription (Latin):
Cet̾m & hoc tam celerit̾ fiet. qͣm uobis
accelerare placuerit. Pleniꝰ uob̾ & ma¬
nifestiꝰ de his om̃ib respondebunt. dũs
autisiodorensis. & fr̃ balditiꝰ. Quod
fecit in sardinia de excõmunicatione
aruorensis iudicis. qͥa ñ nͥ iuste hoc
uirũ bonũ fecisse credimus. ur̃a auc¬
toritate ratum & inconcussum man̾e
rogamus. Porro turritanus uidęx qͥa

Expanded text:
Caeterum et hoc tam celeriter fiet, quam vobis Caeterum et hoc tam celeriter fiet, quam vobis accelerare placuerit. Plenius vobis et manifestius de his omnibus respondebunt dominus Autissiodorensis, et frater Baldicius. Quod e excommunicatione 244 Arvorensis judicis, quia nonnisi juste hoc virum bonum fecisse credimus, vestra auctoritate ratum et inconcussum manere rogamus. Porro Turritanus judex, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ ꝯsidetur non aquo. s qͥd peca¬
di ẽ. Quod q si ꝯtigisset. sustinendum fu¬
erat ne dcus offend̾etur. Qui utiq ex
hoc mag̃ ꝓpiciabitur. ꝙ citiꝰ respitare
faciet a tͥbulatione malors & dolore.
si iusticia teneat᷑. si non relinquatir
ueritas. Hec qr his similia que de uob
ꝑ orbem celebri indies iocunditate e¬
brescunt. quanta cor meũ suauital̃
repleant. nonẽ facile dictu. Hec ꝓhis.
Ne cet̾o si suggestum uob̃ a quopiam fu¬
erit de me ampliꝰ ou̾ando. scitote uires
mͥ ñ suppet̾e ad ea que porto. Quantũ
mͥ. tantũ parcetis & uob̃. ꝓpositum
ineum monast̾ium ñ egrediendi. cre¬
do ñ lat̾e uos. De fr̃e baldicio qmuis di¬
lecto. qͣmuis necessario. obeditum ẽ
sine mora. De abbate mittendo ad scm̃¬
anastasium. si factum ñ ẽ. fiet statumm.
ut factũ ñ e̾ẽ sciemus. Porro de alia
mittenda ꝑsona qͥa inultimis litt̾is
ur̃is nichil scͥpsistis. nichil p̾sũpsimꝰ.

Expanded text:
sideretur non a quo, sed quid petasideretur non a quo, sed quid petaDei est. Quod etsi contigisset sustinendum fuerat, ne Deus offenderetur: qui utique ex hoc magis propitiabitur, et citius respirare faciet a tribulatione malorum et dolore, si justitia teneatur, si non relinquatur veritas. Haec et his similia, quae de vobis per orbem celebri in dies jucunditate crebrescunt, quanta cor meum suavitate repleant, non est facile dictu. Haec pro his. De caetero si suggestum vobis a quopiam fuerit de me amplius onerando, scitote mihi vires non suppetere ad ea quae porto. Quantum mihi, tantum parcetis et vobis. Propositum meum monasterium non egrediendi eredo non latere vos. De fratre Baldicio, quamvis dilecto, quamvis necessario, obeditum est sine mora. De abbate mittendo ad Sanctum-Anastasium, si factum non est, fiet statim ut factum non esse sciemus. Porro de alia mittenda persona, quia in ultimis litteris vestris nihil scripsistis, nihil praesumpsimus.