comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥescere. aut utilus. aut honestius usꝙͣ potest. quã in aliqͣ oportu¬
uitate docte ac liberalit̾ colloquendi. int̾rogandiq ⁊ respondendi co¬
mitate. S qd̃nam istud coniuium: An nͦ dubitandũ ñ est. quin
id dicas: qd̾ doctissimis ꝓcerum. ceterisq nuꝑ apud uectiũ p̃texta¬
tũ fint. ⁊ discurrens pꝰ int̾ reliqͦs gͣta uicissitudo uariauit de ho
ipso quesitum uenio. Et explices uelim. qͣle illud cominuiũ fuerit.
a qͦ te abfuisse ꝓpter singularẽ õium inte amiciciã ñ opinor. uo¬
luissem equide. neq id illis ut estimo ĩgratũ fuisset. S cũ ẽẽnt amicoꝵ
cõplures mͥ causȩ illis dieb ꝑnoscendȩ. ad cenã tũ rogatus. meditandi
ñ edendi illud mͥ t̾ẽpꝰ ẽẽ respondi. hortatꝰq sũ. ut aliũ potius nullo in¬
uolutũ negocio. atq acura ubtrũ q̃rerent. Itaq factũ est. Nam facundũ

Expanded text:
requiescere aut utilius aut honestius usquam potest quam in aliqua opporturequiescere aut utilius aut honestius usquam potest quam in aliqua opportunitate docte ac liberaliter colloquendi interrogandique et respondendi comitate. Sed quodnam istud convivium? An vero dubitandum non est quin id dicas quod doctissimis procerum ceterisque nuper apud Vettium Praetextatum fuit et discurrens post inter reliquos grata vicissitudo variavit?» «De hoc ipso quaesitum venio et explices velim quale illud convivium fuerit, a quo te afuisse propter singularem omnium in te amicitiam non opinor.» «Voluissem equidem neque id illis, ut aestimo, ingratum fuisset; sed cum essent amicorum conplures mihi causae illis diebus pernoscendae, ad coenam tum rogatus meditandi non edendi illud mihi tempus esse respondi, hortatusque sum ut alium potius nullo involutum negotio atque a cura liberum quaererent. Itaque factum est. Nam facundum
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ipsi quantũ arbitror. ñ ĩocundũ. mnͥ uero gratissimũ feceris. Re¬
qͥro aũt abste id pͥmũ. int̾fueris ne comuuio ꝑcõplus culos dies co¬
tinua comitate renouato. eiq sermoni. quẽ p̃dicare ĩ pͥmis. quẽq a¬
pud õs maxinis cenare laudib diceris. Quȩ qͥdẽ ego ex patie audis¬
sem nisi post illa cõuiuia romana ꝓfectus. neapoli moraretur. Aliis uͦ
nuꝑ ĩterfui admirantib memorię tuę uires. uniu̾sa q̃ tunc dicta
sunt ꝑ ordinẽ sepe referentis Hoc unum deci nobis. ut ueiꝑse
quantum tua sinit adolescentia uidere. ⁊ ex patre albino audire
potiusti. in omni uitę cursu oꝑtimũ est. ut quantum cessare a cau¬
sarum defensione ueuisset: tantũ aderuditorũ hominũ. tuiq sumi¬
liũ congressũ. aliquẽ sermonẽ conferrem. Neq enĩ recte iustitutꝰ ãimꝰ

Expanded text:
tibi ipsi, quantum arbitror, non iniucundum, mihi vero gratissimum feceris. Retibi ipsi, quantum arbitror, non iniucundum, mihi vero gratissimum feceris. Requiro autem abs te id primum, interfuerisne convivio per complusculos dies continua comitate renovato eique sermoni quem praedicare in primis quemque apud omnes maximis ornare laudibus diceris? Quem quidem ego ex patre audissem, nisi post illa convivia Roma profectus Neapoli moraretur: aliis vero nuper interfui admirantibus memoriae tuae vires, universa quae tunc dicta sunt per ordinem saepe referentis.» «Hoc unum, Deci, nobis —ut et ipse, quantum tua sinit adulescentia, videre et ex patre Albino audire potuisti— in omni vitae cursu optimum visum est, ut quantum cessare a causarum defensione licuisset, tantum ad eruditorum hominum tuique similium congressum aliquem sermonemque conferrem. Neque enim recte institutus animus
Abbreviated transcription (Latin):
rantem. quos multo ante infamis illa pestilentia absũpserat athe
mensis. Annos gͦ coeuntiũ mitti in digitos. exẽplo platonis nobis
suffragante: ñ conuenit. Quo autẽ facilius q̃ ab omib dicta sius
apparere ac secerm possent. Deciũ. postinmano qͥnã ille sermo aut in¬
⁊ qͦs fuisset sciscitantẽ fecims. Et ne dintius lectoris desideria more¬
mur. ĩa decii ⁊ postiumam serino palã fatiet: q̃ huiꝰ colloquii uł ori¬
go fuerit. ł ordo ꝓcesserit. Temptanti mͥ postumiane aditꝰ tuos
⁊ inollissima comuttandi tẽpora. cũ mͦ adsũt tẽpera ferie. ꝗͣs ĩdulget
magna pars m̃sis iano dicati. ceteris enĩ ferme dieb. qͥ ꝑorandis
causis oportun sũt. hora omnino repperiri uulla potest: qͥn tuoruo
clientũ negocia. ł deffendas ĩ foro. ł domi discutias. Nũc ar̃t: scio te
enĩ ñ ludo s serio feriari. si est cõmodũ respondere id qd̾ rogatũ nemo

Expanded text:
rante, quos multo ante infamis illa pestilentia Atheniensis absumrante, quos multo ante infamis illa pestilentia Atheniensis absumpserat. Annos ergo coeuntium mitti in digitos, exemplo Platonis nobis suffragante, non convenit. Quo autem facilius quae ab omnibus dicta sunt apparere ac secerni possent, Decium de Postumiano quinam ille sermo aut inter quos fuisset sciscitantem fecimus. Et ne diutius lectori desideria moremur, iam Decii et Postumiani sermo palam faciet quae huius colloquii vel origo fuerit vel ordo processerit. «Temptanti mihi, Postumiane, aditus tuoset mollissima consultandi tempora commodo adsunt feriae quas indulget magna pars mensis Iano dicati. Ceteris enim ferme diebus qui perorandis causis oportuni sunt, hora omnino repperiri nulla potest, quin tuorum clientium negotia vel defendas in foro vel domi discas. Nunc autem, scio te enim non lud
Abbreviated transcription (Latin):
stior disputatio. quę uiros ⁊ doctos & ptecdarissimos deceat.
Neq enim cottȩ lelii scipiones amplissimis de reb quoad ro-¬
manȩ litterȩ erunt in ueterum libris disputabunt. pretexta¬
tos uero flauianos. albinos. simmachos. ⁊ eustatbios. quorũ
splendor similis. & non inferior uirtus est. eodem modo loqͥ
aliquid licitum non erit. Nec michi fraudi sit: si uni aut alteri
ex his qͦs cetus coegit. matura etas posterior seculo p̃textati fuit. qd̾
licito fieri: platonis dialogi testimonio sunt. Quippe: socrate ita pͥar¬
menides antiquior. ut huiꝰ pueritia. uix illius aprehenderit sene¬
ctutẽ Et tam̃. int̾ illos de reb ardus dispuiatur. Inclitũ dialo¬
gum. sacrates habita cũ thimeo disputatione ꝯsumit. qͦs constat
eodem scło ñ fuisse. Paralus uero ⁊ xanthippiis. qͥb perides pat̾ fu¬
it. cũ ꝓtagora apud platonẽ disserunt. scđ̾o aduentu athenis ino¬

Expanded text:
stior disputatio, quae viros et doctos et praeclarissimos deceat. stior disputatio, quae viros et doctos et praeclarissimos deceat. Neque enim Cottae, Laelii, Scipiones amplissimis de rebus, quoad Romanae litterae erunt, in veterum libris disputabunt, Praetextatos vero, Flavianos, Albinos, Symmachos et Eustathios, quorum splendor similis et non inferior virtus est, eodem modo loqui aliquid licitum non erit. Nec mihi fraudi sit si uni aut alteri ex his quos coetus coegit matura aetas posterior saeculo Praetextati fuit, quod licito fieri Platonis dialogi testimonio sunt. Quippe Socrate ita Parmenides antiquior ut huius pueritia vix illius adprehenderit senectutem, et tamen inter illos de rebus arduis disputatur; inclitum dialogum Socrates habita cum Timaeo disputatione consumit, quos constat eodem saeculo non fuisse. Paralus vero et Xanthippus, quibus Pericles pater fuit, cum Protagora apud Platonem disserunt secundo adventu Athenis mo
Abbreviated transcription (Latin):
comitate prebentes. nec discedentes a se. nisi ad nocturnã quie¬
tẽ. Nã ꝑ om̃c spatiũ feriaruns meliorẽ diei partem serus dispu¬
tationib occupantes: cenȩ tempore sermones conuuuales a-¬
gitant. ita ut nullũ diei tempus: docte aliquid uel lepide ꝓferen¬
di uacuum relinquatur. S erit ummensa sermo iocundior. ut
habeat uoluptatis amplius. seueritatis minus. Nã cũ apud alioᷤ
quib sunt descripta conuiuia. tunc in illo platonis simposio n
austeriore aliqua dere conuiuarum sermo. s cupidinis uaria &
lepida descriptio est. In quo quide̾ socrates. ñ artiorib ut solet
nodis urget. atq implicat aduersarium. sed eludendi magis qͣm
decertandi modo apprehensis. dat eabendi ꝓpe atq effugiendi
locum. Oportet enim uersari in conuiuo sermones. ut castita¬
te integros ita appetibiles uenustate. Matutina uero erit robu¬

Expanded text:
comitate praebentes nec discedentes a se nisi ad nocturnam quiecomitate praebentes nec discedentes a se nisi ad nocturnam quietem. Nam per omne spatium feriarum meliorem diei partem seriis disputationibus occupantes cenae tempore sermones conviviales agitant, ita ut nullum diei tempus docte aliquid vel lepide proferendi vacuum relinquatur, sed erit in mensa sermo iucundior, ut habeat voluptatis amplius, severitatis minus. Nam cum apud alios quibus sunt descripta convivia, tum in illo Platonis symposio non austeriore aliqua de re convivarum sermo, sed Cupidinis varia et lepida descriptio est, in quo quidem Socrates non artioribus, ut solet, nodis urget atque implicat adversarium sed eludendi magis quam decertandi modo adprehensis dat elabendi prope atque effugiendi locum. Oportet enim versari in convivio sermones ut castitate integros, ita adpetibiles venustate. Matutina vero erit robu
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥd in illis lbris parũ ꝯposite. aut minꝰ elegant̾ scriptũ foret. Nã
sum inquit homo romanus. natꝰ ĩ lacio. ⁊ eloqͥum grecũ. a no¬
bis alienissimũ est. Ideoq ueniã gr̃amq malȩ existimationis si
quid esset erratum postulauit. Ea cũ legisset .m. cato: ne tu ingͥt
aule numiũ nugator es. cũ malusti culpam dep̃cari. quã culpa
uacare : Nã petere ueniã solemꝰ. aut cũ impudentes errauimus.
aut cũ noxã imꝑio cõpellentis admisimꝰ. Te inqͥt oro quis ꝑpu¬
lit ut cõmitteres: qd̾ pͥus quã faceres. peteres ut ignosceretur.
Nunc argum̃tũ qd huic oꝑi dedimus. uelut sub quodã ꝓlogi ha¬
bitu dicemus. Saturnalib: apud utetium p̃textatũ romanȩ no¬
uilitatis proceres. doctiq alii congregantur. ⁊ tẽpus sollempnit᷑
feriatũ. deputant colloquio liberali conuiuiaq sibi mutua

Expanded text:
si quid in his libris parum composite aut minus eleganter tum scriptum foret; nam si quid in his libris parum composite aut minus eleganter tum scriptum foret; nam sum, inquit, homo Romanus natus in Latio, Graeca oratio a nobis alienissima est, ideoque veniam gratiamque malae existimationis, si quid esset erratum, postulavit. Ea cum «Aule, nimium nugator es, cum maluisti culpam deprecari quam culpa vacare. Nam petere veniam solemus aut cum imprudentes erravimus aut cum noxam imperio compellentis admisimus. Te», inquit, «oro quis perpulit ut id committeres quod priusquam faceres, peteres ut ignosceretur?» Nunc argumentum quod huic operi dedimus velut sub quodam prologi habitu dicemus. Saturnalibus apud Vettium Praetextatum Romanae nobilitatis proceres doctique alii congregantur et tempus sollemniter feriatum deputant colloquio liberali, convivia quoque sibi mutua
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sunt cognita. asꝑneris. nec quȩ ignota sunt uites. inuenies
plurima q̃ sĩt aut uoluptati legere. aut cultui legisse. aut usu
meminisse. Nichil enĩ huic oꝑi usertũ puto. aut cognitu iutile.
aut difficile ꝑceptu. s om̃ia quib sit ingeniũ tuũ uegetius. me¬
monia aminiculatior. oratio sollertior. sermo incorruptior. ni sicu
bi sub alio ortos celo. latinę linguę uena ñ adiuuet. Qd̃ ab his
si tam̃ qͥbdam forte ñnunꝗͣ tẽp uoluntasq erit ista cognoscere
petit̾is. impetratũq uolumnus. ut equi boniq consulant. si in
nr̃o sermone natiua iomani oris elegantia desideretur. S ne
ego sum: qui uenustateni reprehensionis ĩcurri. a marto quondã
catone ꝓfectȩ in aulũ albinũ. qͥ cũ lucio lucullo consul fuit: Is al¬
binus: res romanas oratione greca scriptitauit. In eiꝰ hystoriȩ pͥmo
scriptum est. ad hanc sententiã nemine̾ succensere sibi conuenire.

Expanded text:
tibi sunt cognita asperneris, nec quae ignota sunt vites, invenies tibi sunt cognita asperneris, nec quae ignota sunt vites, invenies plurima quae sit aut voluptati legere aut cultui legisse aut usui meminisse. Nihil enim huic operi insertum puto aut cognitu inutile aut difficile perceptu, sed omnia quibus sit ingenium tuum vegetius, memoria adminiculatior, oratio sollertior, sermo incorruptior, nisi sicubi nos sub alio ortos caelo Latinae linguae vena non adiuvet. Quod ab his, si tamen quibusdam forte nonnumquam tempus voluntasque erit ista cognoscere, petitum impetratumque volumus ut aequi bonique consulant, si in nostro sermone nativa Romani oris elegantia desideretur. Sed nei venustatem reprehensionis incurri a M. quondam Catone profectae in A. Albinum qui cum L. Lucullo consul fuit. Is Albinus res Romanas oratione Grscriptum est ad hanc sententiam: neminem suscensere sibi convenire,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ patiamur integra ẽẽ. ne aliena sint. s in quandã degẽriem con¬
coquantur. Alioquin in moemoriã ire possunt. non in ingenium.
Ex om̃ib colligamus unde unił fiat ex om̃ib. sicut unus nume¬
rus fit ex singłis. hoc fatiat nr̃ auimus. om̃ia quib est aduitꝰ.
ostendat. ipsũ tam̃ ostendat qd effecit. ut qͥ odora piginenta cõ¬
fitiunt. ante om̃ia curant. ut nullius sint odoris ꝓpͥa. quȩ co.¬
dientur. confusaura uidelicet omĩum succos odoraminũ: inspi¬
ramentum unum. Nides quã multorũ uocib chorus constet. una
tamen ex om̃ib redditur. aliqua est illic acuta. aliqua grauis. ali¬
qͣ media. accedunt uirũ feminę. interponitur fistula. ita singłoꝵ
presens opus uolo. Multȩ in illo artes. multa p̃cepta suit. multa¬
rum etatum exempla. s in unũ cõspirata. In quib sineq ea q̃ iam

Expanded text:
non patiamur integra esse, ne aliena sint, sed in quandam digeriem connon patiamur integra esse, ne aliena sint, sed in quandam digeriem concoquantur: alioquin in memoriam ire possunt, non in ingenium. Ex omnibus colligamus unde unum fiat ex omnibus, sicut unus numerus fit ex singulis. Hoc faciat noster animus: omnia quibus est adiutus abscondat, ipsum tamen ostendat quod effecit: ut qui odora pigmenta conficiunt ante omnia curant ut nullius sint odoris propria quae condientur, confusura videlicet omnium sucos odoraminum in spiramentum unum. Vides quam multorum vocibus chorus constet: una tamen ex omnibus reddetur. Aliqua est illic acuta aliqua gravis aliqua media, accedunt viris feminae, interponitur fistula: ita singulorpraesens opus volo: multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatum exempla, sed in unum conspirata: in quibus si neque ea quae iam
Abbreviated transcription (Latin):
dam modo debeinus imitari. quȩ uagantur. ⁊ flores carpiuii.
deinde quicquid attulerunt. disponunt. ac ꝑ fauos diuiduis.
& succum uarium in unum saporem inixtura quadam ⁊ propri¬
etate sp̃s sui mutant. Nos qͦ qͥcquid diuersa lectione quesiuimꝰ
committemus stilo. ut in ordinem. eodem digerente coalescant.
dam fermento. quo conditur uniuersitas. in unius saporis u¬
sum. uaria libamenta confundit. ut etiã siquid apparuerit un¬
de sumptũ sit: aliud tam̃ esse. quã unde sumptũ noscetua: ap¬
pareat. Qd̃ in corpore nr̃o uidemꝰ. sine ulla opexa nr̃a facere natu¬
ram. Alimenta quę accipimus. quãdu ĩ sua qͣlitate ꝑseuerant:i
solida innatant male: stomacho oneri sunt. At cum ex eo qd̃
erant mutata sunt. tum demum in uires ⁊ sanguinẽ transeuis.
Idem in his quib aluntur ingenia. prestemꝰ ut quecũq hausimꝰ

Expanded text:
dammodo debemus imitari, quae vagantur et flores carpunt, dammodo debemus imitari, quae vagantur et flores carpunt, deinde quicquid attulere disponunt ac per favos dividunt et sucum varium in unum saporem mixtura quadam et proprietate spiritus sui mutant. Nos quoque quicquid diversa lectione quaesivimus committemus stilo, ut in ordinem eodem digerente coalescat. dam fermento quo conditur universitas in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut, etiamsi quid apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse quam unde sumptum noscetur appareat: quod in corpore nostro videmus sine ulla opera nostra facere naturam. Alimenta quae accipimus, quamdiu in sua qualitate perseverant et solida innatant, male stomacho oneri sunt: at cum ex eo quod erant mutata sunt, tum demum in vires et sanguinem transeunt. Idem in his quibus aluntur ingenia praestemus, ut quaecumque hausimus
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ quȩ in librorum strue latens. clam uulgo est. aut dicti fac¬
ti uẽ memorabilis rrimniscendi: facile id tibi inuentu atq de ꝓm¬
ptu sit. Nec indigeste tamqua in aceruum congessumis digna me¬
moratu. s uariarum rerum disparilitas. auctorib diuersa: confu¬
sa temporib. ita in quoddam digesta corpꝰ est. ut quȩ indigeste at¬
q ꝓmisce ad subsidium memorie ad notauerainus: in ordinem instar
menbrorum coherentia conuenirent. Nec michi uicio uertas: si res
quas .ex lectione uaria nuituabor. ipsis sepe uerbis. quib ab ipsis
auctorib enarratę sunt: explicabo. quia prescns opis ñ eloquen¬
tiȩ ostentationemr s noscendorum congeriem pollicetur. Et boni
consulas oportet. si notitiam uetustatis modo nr̃is non obscure:
modo ipsis antiquorum fideliter uerbis recognoscas. ꝓut quȩq
se. uł enarranda uł transferenda suggesserunt. Apes enim quo¬

Expanded text:
riae quae in librorum strue latens clam vulgo est aut dicti facriae quae in librorum strue latens clam vulgo est aut dicti factive memorabilis reminiscendi, facile id tibi inventu atque depromptu sit. Nec indigeste tamquam in acervum congessimus digna memoratu: sed variarum rerum disparilitas, auctoribus diversa confusa temporibus, ita in quoddam digesta corpus est, ut quae indistincte atque promiscue ad subsidium memoriae annotaveramus in ordinem instar membrorum cohaerentia convenirent. Nec mihi vitio vertas, si res quas ex lectione varia mutuabor ipsis saepe verbis quibus ab ipsis auctoribus enarratae sunt explicabo, quia praesens opus non eloquentiae ostentationem sed noscendorum congeriem pollicetur: et boni consulas oportet, si notitiam vetustatis modo nostris non obscure modo ipsis antiquorum fideliter verbis recognoscas, prout quaeque se vel enarranda vel transferenda suggesserint. Apes enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
Macrobii uiri Clarissimi et
thi fili. natura conciliauit. s uulla nos ma¬
gis quã eorum qui e nobis essent procreati
caritate deuixit. Eamq nr̃am in his edu¬
candis. atq erudiendis curam esse uoluit: ut
parentes neq si id qd̵ cuperent. ex senten
tia cederet. tantum ulla alia ex re uolupta¬
tis: neq si contra eueniret: tautum meroris capere possint. Hinc
est: qd̾ michi qͦ institutione tua nichil antiquius estimatua
Ad cuius persedionem. conpendia longis amfractib ante ponen¬
da ducens. mioreq impatiens non oꝑior. ut ꝑ hec sola ꝓmoueas:
quib ediscendis gnauit̾ ipse iniugilas. s ago ut ego quoq tibi le¬
gerim &e quicquis michi. uel te iam in lucem edito. uł ante quã
nascereris. in diuersis. seu grecȩ seu latine romanȩ lingnȩ uolumi¬
nib elaboratum est. id totum sit tibi scientiȩ suppellex. ⁊ qua¬
si de quodam litt̾arum peno: si quando usus uenerit: aut hẏsto¬

Expanded text:
DOSII VIRI CLARISSIMI ET thi fili, natura conciliavit; sed nulla nos magis quam eorum qui e nobis essent procreati caritate devinxit, eamque nostram in his educandis atque erudiendis curam esse voluit, ut parentes, neque si id quod cuperent ex senttia cederet, tantum ulla alia ex re voluptatis, neque, si contra eveniret, tantum maeroris capere possent. Hinc est quod mihi quoque institutione tua nihil antiquius aestimatur, ad cuius perfectionem compendia longis amfractibus anteponenda ducens moraeque omnis inpatiens non opperior ut per haec sola promoveas quibus ediscendis naviter ipse invigilas, sed ago ut ego quoque tibi legerim, et quicquid mihi, vel te iam in lucem edito vel antequam nascereris, in diversis seu Graecae seu Romanae linguae voluminibus elaboratum est, id totum sit tibi scientiae supellex, et quasi de quodam litterarum peno, si quando usus venerit aut histo
Abbreviated transcription (Latin):
cantum nnminib exhiberi: t l am syren: deo canens gredo intelledu ualet. Theo¬
iogi ꝙͦ nous̃ inuisas: octo spbȩrarum musicos cautus &e uĩã maxrima conomn.¬
mentiam qͥ consit ex om̃ib ẽt̃ uoluerunt. Uude hefiodꝰ intheogonia lua ocet uit̃e

Expanded text:
cantum numinibus exhiberi. Nam Siren 'deo canens' Graeco intellectu ualet. Theocantum numinibus exhiberi. Nam Siren 'deo canens' Graeco intellectu ualet. Theologi quoque nouem Musas octo sphaerarum musicos cantus et unam maximam concinentiam, quae confit ex omnibus, esse uoluerunt. Vnde Hesiodus inThe
Abbreviated transcription (Latin):
anfiretur iata racione onstincta qͥa scd̃m timȩũ platonis umpariũ uit̃ se int iral¬
ia nimeronr̃ tatis ad se numeris hȩimoliis scilicet epytritis ⁊ epoglois. hemi¬
tonusq distincta sunt. quib omĩs canora racio continetur. hinc enĩ animad¬
uercitur qͥa hȩc uerba cicerons nunquã ꝓfecto ad intellectũ pacerent nis he¬
mioliorũ epytritorum ce epogoootũ racione p̃missa. qͥb uiterualla distincta
sint &e nisi platonicis nimieris qͥb inundi anima contexta est patefacie dn on¬
cione p̾immisa tur ex muneris musicami creantib auima interta sit hȩc emĩom¬
ma e tcansam mundani iuotus ostendunt: qũe solus antine prȩstat impuluant.¬
& naccsttatem iisicȩ concumentiȩ. quã iuotus ase facto userit anina iiratã
si ab origine. hinc plato m re publica sua cũ de sphȩrarũ celestiũ uolubilit ante
taret. singiias ait iprenas fiugiais ordinib inidere siguisicans sphȩrarũ motu

Expanded text:
fitetur rata ratione distincta, quia secundum Timaeum Platonis imparium inter se interualla numerorum ratis ad se numeris, hemioliis scilicet, epitritis et epogdois hemitoniisque distincta sunt, quibus omnis canora ratio continetur. Hinc animaduertitur quia haec uerba Ciceronis numquam profecto ad intellectum paterent nisi hemioliorum, epitritorum et epogdoorum ratione praemissa, quibus interualla distincta sunt, et nisi Platonicis numeris, quibus mundi anima est contexta, patefactis et ratione praemissa cur ex numeris musicam creantibus anima intexta sit. Haec enim omnia et causam mundani motus ostendunt, quem solus animae praestat impulsus, et necessitatem musicae concinentiae, quam motui a se facto inserit anima innatam sibi ab origine. Hinc Plato in Re publica sua, cum de sphaerarum caelestium uolubilitate tractaret, singulas ait Sirenas singulis orbibus insidere, significans sphaerarum motu
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃in sectatores platonns qͥ ĩceptũ qͦ aristotiles tã uerã tãq ualidã desi¬
nitionẽ magistri sauciare tẽptauerat subruert̃. Neq uͦ tã ĩmemor
mei aut ita male auinatꝰ sũ: ut ex ĩgenio meo uł aristotili resistã.
⁊ adsim platoni. S ut qͥsq magnori uiroꝵ qͥ se platonicos dici głan¬
tur. Aut singła aut bina defensa. ad ostentationẽ suoꝵ. oꝑũ relig̃¬
rũt. Colleta hȩc ĩ unũ ꝯtinue defensionis corpꝰ coaceruaui. adiec¬
to siqͥd pꝰ illos aut sentire fas erat aut ad dere intellectũ licebat
i qd̾ duo sũt qͥ asserere conatꝰ ẽ unũ qd̃ dicit uichil ẽẽ qd ex semoue¬

Expanded text:
secundum sectatores Platonis, qui inceptum, quo Aristoteles tam ueram tamque ualidam definitionem magistri sauciare temptauerat subruerunt. Neque uero tam immemor mei aut ita male animatus sum ut ex ingenio meo uel Aristoteli resistam uel adsim Platoni, sed, ut quisque magnorum uirorum qui se Platonicos dici gloriabantur aut singula aut bina defensa ad ostentationem suorum operum reliquerunt, collecta haec in unum continuae defensionis corpus coaceruaui, adiecto siquid post illos aut sentire fas erat aut audere in intellectum licebat. Et quia duo sunt quae adserere conatus est, unum quo dicit nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
cus libro ĩtegro disseruit. cuiꝰ descͥptio est. qͥd anuinal. qͥd homo. ĩ hoc gͦ
ubro plotus qͣrit cuiꝰ sit ĩ nobis noluptates. meroxes. metꝰq ac desidi̾a
⁊ ammositas uł dolores. pꝰtremo cogitationes. ⁊ ĩtelectꝰ utrũ ammȩ
an uͦ aminȩ utentis corpore. ⁊ pꝰ inulta q̃ sub copiosa rerũ densitate dis¬
seruit. ꝗ̃ nc̃ nobis obhoc solũ p̃tereunda st̃ ne usq ad sastidii necessita¬
tẽ uoluĩ extendant. hoc pꝰtreino ꝓniniciat. auimal ẽẽ corpꝰ aĩatũ s nec
uictur. has gͥ om̃s quas p̃diximꝰ passiones assignat animali. uerũ aũ
honnuẽ ipsã aniniã eẽ testatur. Eigo qͥ uidetur ñ ipse uerꝰ homo est.
s uerꝰ iue est aqͦ regitura qd̾ uidetur sic cũ morte animalis discesserit.
aminacio: cadit corpꝰ regente uiduatũ. ⁊ hoc ẽ qd̾ uidetur ĩ homine mor¬

Expanded text:
cus, libro integro disseruit, cuius inscriptio est Quid animal, quid homo. In hoc ergo cus, libro integro disseruit, cuius inscriptio est Quid animal, quid homo. In hoc ergo libro Plotinus quaerit cuius sint in nobis uoluptates, maerores metusque ac desideria et animositas uel dolores, postremo cogitationes et intellectus: utrum merae animae an uero animae utentis corpore? Et post multa quae sub copiosa rerum densitate disseruit —quae nunc nobis ob hoc solum praetereunda sunt ne usque ad fastidii necessitatem uolumen extendant— hoc postremo pronuntiat: animal esse corpus animatum. Sed nec metur. Has ergo omnes quas praediximus passiones adsignat animali; uerum autem hominem ipsam animam esse testatur. Ergo qui uidetur, non ipse uerus homo est; sed uerus ille est a quo regitur quod uidetur. Sic, cum morte animalis discessit animatio, cadit corpus regente uiduatum: et hoc est quod uidetur in homine mor
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia sciat p̃mio cessura iurtutũ. Ac pꝰqͣm meus firinata scipionis ala¬
cͥtate tante ꝓunisionis erigit᷑. tũ deniũ gła q̃ apd̾̃ indoctos magnũ uir¬
tutis p̃imiũ creditur cõtẽpni iubet᷑. dũ ostenditur t̾rarũ breuitateł
rit. Et hec sit p̾sentis oꝑis cõsũmatio. ut aĩam ñ solũ ummortalem:
s deũ cẽ clarescat. Ille gͦ qͥ fuerat iã pꝰ corpꝰ ĩ diuinitatẽ receptꝰ. dic¬
turꝰ uiro adhuc iuhac uita posito dm̃ te scito eẽ. ñ pͥus tantã p̾ro¬
gatiuã ꝯmittit homini. quã qͥ sit iꝑse disceruat. ne ęstimetur hoc
qͦ diuinũ dictu: qd̃ mortale ĩ nobis ⁊ caducũ est ⁊ qͥa tullio mos
est ꝓfundã rerũ icienciã sub breuitate tegere u̾borũ: nc̃ qͦ miro cõ¬
pendio tantũ meludit archanũ qd̃ plotinꝰ magis quã qͥs quã u̾boꝵ. par¬

Expanded text:
omnia sciat praemio cessura uirtutum. Ac postquam mens firmata Scipionis alaomnia sciat praemio cessura uirtutum. Ac postquam mens firmata Scipionis alacritate tantae promissionis erigitur, tum demum gloria, quae apud indoctos magnum uirtutis praemium creditur, contemni iubetur, dum ostenditur ex terrarum breuitate uel rit. Et haec sit praesentis operis consummatio, ut animam non solum immortalem, sed deum esse clarescat. Ille ergo, qui fuerat iam post corpus in diuinitatem receptus, dicturus uiro adhuc in hac uita posito «deum te scito esse», non prius tantam praerogatiuam committit homini quam qui sit ipse discernat, ne aestimetur hoc quoque diuinum dici quod mortale in nobis et caducum est. Et quia Tullio mos est profundam rerum scientiam sub breuitate tegere uerborum, nunc quoque miro compendio tantum includit arcanum quod Plotinus, magis quam quisquam uerborum par
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. Bene ⁊ sapient̾ tullianꝰ hic scipio i cuca ĩstitutõem nepotis or¬
dinẽ recte docentis impleuit. Nã ut breuit̾ apͥncipio omẽm oꝑis con¬
tinentiã reuoluamꝰ: pͥmũ tẽpꝰ eiꝰ mortis ⁊ ĩminentes ꝓpinqͦꝵ p̃dix̃
ĩsidias. ut totũ de hac sperare didisceret. quã ñ diuturnã cõꝑisset. Dein
ne metu p̃dicte mortis frangeretur: ostendit sapienti ⁊ bono cii ĩmor¬
talitatẽ morte inigͣndũ. Cũq eñ ultro spes ista tͣxisset ad moriendi de¬
sid̃ium succȩdit pauli patͥs oportuna dissuasio accensã filii festinati¬
onẽ ab appetitu spõtanee mortis excludeus Pienȩ gͥ ĩ animo sõputan¬
tis utͥnq plantata speraudi ex spectandiq temꝑie altiꝰ iã circa erigen¬
dũ nepotis animũ affricauꝰ ingredit᷑. noc pͥus eaum t̾ram patit᷑ iutue¬
ri: quã cęli ac sẏderum uaturã. mnotũ. ac modulam̃ agnoscat. ⁊ hec

Expanded text:
mouet.» Bene et sapienter Tullianus hic Scipio circa institutionem nepotis ormouet.» Bene et sapienter Tullianus hic Scipio circa institutionem nepotis ordinem recte docentis impleuit. Nam, ut breuiter a principio omnem operis continentiam reuoluamus, primum tempus ei mortis et iinsidias, ut totum de hac uita sperare dedisceret, quam non diuturnam comperisset; dein, ne metu praedictae mortis frangeretur, ostendit sapienti et bono ciui in immortalitatem morte migrandum; cumque eum ultro spes ista traxisset ad moriendi desiderium, succedit Pauli patris opportuna dissuasio, accensam filii festinationem ab appetitu spontaneae mortis excludens. Plene igitur in animo somniantis utrimque plantata sperandi expectandique temperie, altius iam circa erigendum nepotis animum Africanus ingreditur nec prius eum terram patitur intueri quam caeli ac siderum naturam, motum ac modulamen agnoscat, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
septimo hic scipio deleta carthagine tͥumphauit. Ex quo numero annis
bilit̾ uereq signaitit. nec dũ mundani anni uicesimã partẽ eẽ ꝯuersam.
nã uicesimȩ parti qd̾ aun suꝑsĩt a fine romuli ad affricanã miliciam
scipionis quos diximꝰ annos fuisse qͥngentos septuaginta tres qͥs qͥs
ĩ digitos mittit ĩueniet. Tu uͦ enitere. ⁊ sic habeto ñ eẽ te mortalem.
s corpꝰ hoc. Nec enĩ tuis es quẽ torma ista declarat. s mens cuiꝰq is:¬
qͥs qͥs ñ ea sigura q̃ digito demõstrari potest. dm̃te gͥ scito ẽẽ siqͥdẽ
est ds qͥ inget. qͥ sentit. qͥ meminit. qͥ ꝓuidet. qͥ tã regit ⁊ moderat᷑¬
⁊ mouet. id corpꝰ cui p̃positꝰ ẽ. quã hẽ mundũ ille pͥnceps d̃s. ⁊ ut ille
mundũ qͣdã parte mortalẽ: ipse ds̃ et̃uꝰ sic fragile corpꝰ auimꝰ sẽpit̾nꝰ

Expanded text:
septimo hic Scipio deleta Carthagine triumphauit; ex quo numero annis septimo hic Scipio deleta Carthagine triumphauit; ex quo numero annis biliter uereque signauit necdum mundani anni uicesimam partem esse conuersam. Nam uicesimae parti quot anni supersint a fine Romuli ad Africanam militiam Scipionis, quos diximus annos fuisse quingentos septuaginta tres, quisquis in digitos mittit inueniet. «Tu uero enitere et sic habeto non esse te mortalem, sed corpus hoc. Nec enim tu is es quem forma ista declarat, sed mens cuiusque istur scito esse, si quidem est deus qui uiget, qui sentit, qui meminit, qui prouidet, qui tam regit et moderatur et mouet id corpus cui praepositus est quam hunc mundum ille princeps deus; et ut ille mundum quadam parte mortalem ipse deus aeternus, sic fragile corpus animus sempiternus
Abbreviated transcription (Latin):
die usꝙ ĩ dic̃ eid̃ẽ. ieditꝰ ainiꝰ uocatur. Ita hiuiꝰ mundan aueu ⁊m¬
cit̃ sibi qͥlq facit. qd̾ cũꝙ decrenerit. Ut ecce nc̃ ciceros de asfectu solis qui
sub romili fine cõtigit imindam anm pͥnciꝑiũ sibi ipse cõstitur u re de¬
cet iã sepisime pꝰea defectus solis euenerit. ñ dicit᷑ tam̃ inundanũ repe¬
tita defectio solis impene. ẜ it̃ implebit᷑ cũ sol deficiens i eisdẽ locusi e par¬
tibi iipse erit ⁊ os̃ celi stellas oĩaq sidera rursus nuienet iqbxeu eral
cũ sub ronnili fine deficeret . Igit᷑ accessu romul pꝰ anuoꝵ q neeci iarle¬
a licut assert᷑ phisici sol demio ita deficiet ut ĩ eodẽ signo eadei parte
sit ad id̃ẽ pͥncipiũ ĩ qͦ sub romulo fuerat stellis ꝙͦ omib sigruisq reuo¬
catis. Ladi autẽ fuierãt cũ scipio ĩ asfrica milttaret adiscessu poreli
aum qͥͣngenti septuagunta ⁊tres. anno enĩ aburbe ꝯbita secentestino

Expanded text:
die usque in diem eundem reditus annus uocatur, ita huius mundani anni initium sibi quisque facit quodcumque decreuerit, ut ecce nunc Cicero a defectu solis qui sub Romuli fine contigit mundani anni principium sibi ipse constituit. Et licet iam saepissime postea defectus solis euenerit, non dicitur tamen mundanum annum repetita defectio solis implesse, sed tunc implebitur cum sol deficiens in isdem locis et partibus et ipse erit, et omnes caeli stellas omniaque sidera rursus inueniet in quibus fuerant cum sub Romuli fine deficeret. Igitur a discessu Romuli post annorum quindecim milia, sicut adserunt physici, sol denuo ita deficiet ut in eodem signo eademque parte sit, ad idem principium in quo sub Romulo fuerant stellis quoque omnibus signisque reuocatis. Peracti autem fuerant, cum Scipio in Africa militaret, a discessu Romuli anni quingenti septuaginta et tres. Anno enim ab Vrbe condita sescentesimo
Abbreviated transcription (Latin):
dit platonici doginatis ꝓfumditatem Qino hic inguã qͥs est qͥ complet anes
meas tantus ⁊tam dulcis somis: h̃ic est inqͥt ille qͥ int̾uauis disiundis impa¬

Expanded text:
dit Platonis dogmatis profunditatem. «Quid? Hic», inquam, «quis est qui complet aures dit Platonis dogmatis profunditatem. «Quid? Hic», inquam, «quis est qui complet aures meas tantus et tam dulcis sonus
Abbreviated transcription (Latin):
da qͥ soli cõtinent iugabilem conpetentiã qͥa onñ inundo ipsa erat iugabilem
prestatina concordiam. Nam duo ad unũ dupla sunt. De duplo aũt dyapason
smphoniã nasci iã dixtnis. Tria uͦ ad duo hemioliũ irtmnerũ facuĩt. Hinic ori¬
tur capente. Quatuor ao tria epytritus ntumerꝰ est. ex hoc conponitur Mares
son nasettum. Ergo iniidi amina qu̾eadinodũ hoc qd̾ udemꝰ unuisitatis corpꝰ
impellit: contexta minneris inisicã de se creantib conciunentiam: necesse est
tit souos inusicos de motu qũe ꝓpͥo impuasu prȩstat esficiat qͣrum origine i
fab̾ea stiȩ contextionis imienit. Ait em̃ plato ut sup̃ rettudimꝰ audoxmn animȩ
dm̃ post mnneroꝵ. int̾ se inpariũ contertionem. hemioliis: epytritis &e epogdoi¬
c&e inminate hiantia int̾ualla supplesse. Id̃o doctissime tullius mu̾bis suis osten¬

Expanded text:
da qui soli continent iugabilem competentiam, quia omni mundo ipsa erat iugabilem da qui soli continent iugabilem competentiam, quia omni mundo ipsa erat iugabilem praestatura concordiam. Nam duo ad unum dupla sunt: de duplo autem διὰ πασῶν symphoniam nasci iam diximus; tria uero ad duo hemiolium numerum faciunt: hinc oritur πασῶν nascitur. Ergo mundi anima, quae ad motum hoc quod uidemus uniuersitatis corpus impellit, contexta numeris musicam de se creantibus concinentiam, necesse est ut sonos musicos de motu quem proprio impulsu praestat efficiat, quorum originem in fabrica suae contextionis inuenit. Ait enim Plato, ut supra rettulimus, auctorem animae deum, post numerorum inter se imparium contextionem, hemioliis, epitritis et epogdois et limmate hiantia interualla supplesse. Ideo doctissime Tullius in uerbis suis osten
Abbreviated transcription (Latin):
lem numerũ eẽ confiderent. Tercia᷑ ternariũ numerũ qͥ ad hemiolius est.
Ao unũ triptus Et quartã quatuor qͥ ad scd̃m. idest ad
duo dupliis est. Qunitã nouenariũ qͥ ad t̾ciũ idest
ad tͥa tripius est.Sextũ aũt octonariũ qͥ pͥmũ ¶T¬
octies continet. At uͦpars septima in ugiiti
& septẽ fuit quȩ faciunt ut diximus
augnentũ terniu. imparis nume¬
ri. Atteruis enĩ ut animaduer¬
tere facile est ꝓcessit ala conter¬
tie ut post monadem quȩ & pari ⁊ impar est pͥmus par nuimertis põ¬
ueretur. idest duo. Deĩde sequeretur pͥmus impan. id est tria. Quarto lo
ut quia impat mimerus mas habetur ⁊ par femina: ex pari ⁊ impari. idest
ex inare & seinina nasceretur q̃ erat uinu̾sa paritura. & adutͥusq soliditatẽ usq
ꝓcederet qͣsi solioũ om̃e penetratura. Demde ex hiis mnueris fuerat componen¬

Expanded text:
lem numerum esse confiderent; tertiam, ternarium numerum, qui ad duo hemiolius est, lem numerum esse confiderent; tertiam, ternarium numerum, qui ad duo hemiolius est, ad unum triplus; et quartam, quattuor, qui ad secundum, id est ad duo, duplus est; quintam, nouenarium, qui ad tertium, id est ad tria, triplus est; sextam autem octonarium, qui primum octies continet; at uero pars septima in uiginti et septem fuit, quae faciunt, ut diximus, augmentum tertium imparis numeri. Alternis enim, ut animaduertere facile est, processit illa contextio, ut post monadem, quae et par et impar est, primus par numerus poneretur, id est duo; deinde sequeretur primus impar, id est tria; quarto lout, quia impar numerus mas habetur et par femina, ex pari et impari, id est ex mare et femina, nasceretur quae erat uniuersa paritura, et ad utriusque soliditatem usque procederet, quasi solidum omne penetratura. Deinde ex his numeris fuerat componen
Abbreviated transcription (Latin):
ficaret illam habere coiporeũ s ut possit uniuersitatẽ aminando penetrare.
& mundi solidũ corpꝰ implere. ꝑ uuineros soliditatis effecta est. Nũc ad ipsa plato¬
nns u̾ba ueniamus. Nã cũ de deo ammã mundi fabͥcante ioqueret᷑: ait pͥmã
ex omi ferm̃to pautem tulit. hinc sũpsit duplam partẽ pͥoris. Terciã uͦ scd̃ȩ hȩ¬
mioliam. s pͥmȩ ꝙ triplam ⁊ quartam. duplam scd̃ȩ. Quintã t̾ciȩ tͥplam. sex¬
tam pͥmȩ octopiã. ⁊ septimam. incies sepcies a pͥma multiplicatam. Post hoc
spacia quȩ int̾ duplos ⁊ triplos numeros hiabant insertis partibs adimple-¬
bat. ut binȩ medietates singula spacia colligarent. ex qͥb uinculis bemolii
& epitriti ⁊ epogdoi uascebantur. hȩc platonis uerba ita am̃iullis excepta
sunt. ut pͥmam partẽ monada crederent. Scd̃am quã dixi duplã pͥoris dua¬

Expanded text:
ficaret illam habere corporeum, sed, ut possit uniuersitatem animando penetrare ficaret illam habere corporeum, sed, ut possit uniuersitatem animando penetrare et mundi solidum corpus implere, per numeros soliditatis effecta est. Nunc ad ipsa Platonis uerba ueniamus. Nam, cum de deo animam mundi fabricante loqueretur, ait: «Primam ex omni fermento partem tulit; hinc sumpsit duplam partem prioris, tertiam uero secundae hemioliam, sed primae triplam, et quartam duplam secundae, quintam tertiae triplam, sextam primae octuplam, et septimam uicies septies a prima multiplicatam. Post hoc spatia, quae inter duplos et triplos numeros hiabant, insertis partibus adimplebat, ut binae medietates singula spatia colligarent, ex quibus uinculis hemiolii et epitriti et epogdoi nascebantur.» Haec Platonis uerba ita a nonnullis excepta sunt ut primam partem monada crederent; secundam, quam dixi duplam prioris, dua
Abbreviated transcription (Latin):
ris numeri monas origo est: ternariꝰ numerus pͥma linca eẽ cridat᷑. hie tripli¬
catis nouenariũ numerũ facit. qͥ ⁊ ipse qͣsi de duob lineis longũ latũq corpus
esficit. sicut qͣternarns scdĩn de parib efficit. Itẽ nouerariꝰ triplicatꝰ t̾ciã dĩsionẽ
p̃stat. & ita a parte imparis numeri in ingniti septẽ q̃ sunt ter terna t̃ solidũ
corpꝰ efficitun. sicut ĩ nuinero pari: bis binabis qͥ est octonariꝰ soliditatẽ creauit.
igo ad efficiendum ittͣbiq solidũ corpꝰ: monas necessaria est. & sex alii numeri
idest terni apari &e impari. Apari qͥdem duo: qͣtuor octo. ab impari aut̃ tria
nouem uigniti septem. Timeus gͥ platonis in fabricanda mundi anima consi¬
liũ diuinitatis enuntians: ait illam ꝑ hos uumeros fuisse cõtextam. qͥ ⁊ apã¬
ri ⁊ ab impari cybimi idest ꝑfectionẽ soliditatis efficiunt. Non qͥa aliqͥd signi¬

Expanded text:
ris numeri monas origo est, ternarius numerus prima linea esse credatur. Hic tripliris numeri monas origo est, ternarius numerus prima linea esse credatur. Hic triplicatus nouenarium numerum facit, qui et ipse quasi de defficit, sicut quaternarius, secundus de paribus, effecit. Item nouenarius triplicatus tertiam dimensionem praestat. Et ita a parte imparis numeri in uiginti septem, quae sunt ter terna ter, solidum corpus efficitur, sicut in numero pari bis bina bis, qui est octonarius, soliditatem creauit. Ergo, ad efficiendum utrobique solidum corpus, monas necessaria est et sex alii numeri, id est terni a pari et impari: a pari quidem duo, quattuor, octo, ab impari autem tria, nouem, uiginti septem. Timaeus igitur Platonis, in fabricanda mundi anima consilium diuinitatis enuntians, ait illam per hos numeros fuisse contextam, qui et a pari et ab impari cybum, id est perfectionem soliditatis, efficiunt, non quia aliquid signi
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ñ est: s ex se facit corpora. ita monas numerus ẽẽ ñ dicitur s orgo nu¬
merorum. Primꝰ gͦ mimerꝰ in duob est qui similis est uineȩ de pundto sub ge¬
mina pundi terminatione ꝓducte. Hic numerꝰ duo geminat᷑. de se esficit qͣtu¬
or ad similitudinẽ mathematici corporis qd̃ suib qͣtcior punctas longo latoq di¬
stenditu. Quat̃uariꝰ ꝙͣ ipse geminatꝰ octo efficit qͥ numerꝰ solidũ corpꝰ imi¬
tatir. sicut duas liueas diximꝰ diiab suꝑpositas octo anguloꝵ dimensione
integram corpons soliditatẽ creare. Et hoc est qb̃ apd̃ geometras bis bina bis
coꝵpꝰ eẽ iã solioũ. Eigo apari ntimero accessio usq ad octo: soliditas est corporis
do unit pͥncipra buie nimero pienitudinẽ oepiitauit. Hunc opoetet ex impars
ꝙͦ numero quemadmodũ idem efficiatur inspicere. & qͥa tam paris quã imꝑa¬

Expanded text:
corpus non est, sed ex se facit corpora: ita monas numerus esse non dicitur, sed origo nucorpus non est, sed ex se facit corpora: ita monas numerus esse non dicitur, sed origo numerorum. Primus ergo numerus in duobus est, qui similis est lineae de puncto sub gemina puncti terminatione productae. Hic numerus duo geminatus de se efficit quattuor, ad similitudinem mathematici corporis quod sub quattuor punctis longo latoque distenditur. Quaternarius quoque ipse geminatus octo efficit, qui numerus solidum corpus imitatur, sicut duas lineas diximus duabus superpositas octo angulorum dimensione integram corporis soliditatem creare; et hoc est quod apud geometras dicitur bis bina bis corpus esse iam solidum. Ergo a pari numero accessio usque ad octo soliditas est corporis; ideo inter principia huic numero plenitudinem deputauit. Nunc oportet ex impari quoque numero quem ad modum idem efficiatur inspicere. Et quia tam paris quam impa
Abbreviated transcription (Latin):
Ainppe qd̃ nimuiuas parites dundi possit. hoc ꝓtractũ efficit lineant. id est corpꝰ
umiꝰ dnnensionis. Longum eñ est sie lato. sine alto: ⁊ duob punctis ex itt᷑q
parte sola longitudine terminantib continetua. Hanc lincam si geminaueriꝰ
atterũ mathematicũ coꝵuis efficies qd̾ duob dimensionib estimatur lon¬
go lato ꝙ s alto caret. & hoc est qt̃ apd̃ illos suꝑficies uocatira. Pundis aũt
qͦtuor continetu. idest ꝑ singulas lineas binis. Si uͦ heȩ duȩ lineȩ fuerit
duplicatȩ ut subiectis duab duȩ suꝑponantur addicietur ꝓfunditas. hinc:
solidum corpiis efficitur qd̾ sine dubio octo angulis continebitun. qd uide¬
unis intessera q̃ greco nomine cibos uocatun. Hiis geometticis rationib
applicatur natitra nimeiorũ & monas punctũ putatur. qͥa sicut puntũ

Expanded text:
quippe quod in nullas partes diuidi possit. Hoc protractum efficit lineam, id est corpus quippe quod in nullas partes diuidi possit. Hoc protractum efficit lineam, id est corpus unius dimensionis. Longum est enim, sine lato, sine alto, et duobus punctis ex utraque parte solam longitudinem terminantibus continetur. Hanc lineam si geminaueris, alterum mathematicum corpus efficies, quod duabus dimensionibus aestimatur, longo latoque, sed alto caret. Et hoc est quod apud illos superficies uocatur. Punctis autem quattuor continetur, id est per singulas lineas binis. Si uero hae duae lineae fuerint duplicatae, ut subiectis duabus duae superponantur, adicietur profunditas, et hinc solidum corpus efficitur, quod sine dubio octo angulis continebitur: quod uidemus in tessera, quae Graeco nomine κύβος uocatur. His geometricis rationibus applicatur natura numerorum, et monas punctum putatur, quia, sicut punctum,
Abbreviated transcription (Latin):
suo mundi annuã ꝑ istor numeroꝵ. contextionẽ iueffabili ꝓuidentia dei fab̾ca¬
toris instituit. Cuiꝰ sensus si huic oꝑi fuerit appositus. plurunũ nos ad uerborum
ciceronis q̃ cura disciplinã inusicȩ uident᷑ obscura intelledũ iuuabit. d ne qd̾
in patrociniũ altius expositionis adhibetur ipsũ ꝑ se difsicile credatins pauca no¬
bis p̃termittenda sunt q̃ simul utͥusq intelligentiã faciant lucidiorẽ Omme
solidũ corpꝰ trina dimensione distenditua. Habet enĩ longitudinẽ latitudinem.
ꝓfunditatem. Nec potest inueniri in qͦlibet corpore qͣrta dimensio s hiis trib
oñe corpiis solidũ continetur. Gyometrȩ tam̃ alia sibi corꝑora ꝓponunt qͥ apel¬
lant mathematica cogitatiomi tantũ subitienda ñ sensui. Dicunt eñ pundũ
corpꝰ e indiuduĩ. in qͦ neq longitudo neq latitudo uaꝵ altitudo. dep̃hendat

Expanded text:
suo mundi animam per istorum numerorum contextionem ineffabili prouidentia dei fabricasuo mundi animam per istorum numerorum contextionem ineffabili prouidentia dei fabricatoris instituit. Cuius sensus, si huic operi fuerit appositus, plurimum nos ad uerborum Ciceronis, quae circa disciplinam musicae uidentur obscura, intellectum iuuabit. Sed ne quod in patrocinium alterius expositionis adhibetur ipsum per se difficile credatur, pauca nobis praemittenda sunt quae simul utriusque intellegentiam faciant lucidiorem. Omne solidum corpus trina dimensione distenditur. Habet enim longitudinem, latitudinem, profunditatem, nec potest inueniri in quolibet corpore quarta dimensio, sed his tribus omne corpus solidum continetur. Geometrae tamen alia sibi corpora proponunt quae appellant mathematica, cogitationi tantum subicienda, non sensui. Dicunt enim punctum corpus esse indiuiduum in quo neque longitudo, neque latitudo, nec altitudo deprehendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cã ꝑtinet. qu̾ã uł flatꝰ humanus intendere uł capere potest humanꝰ auditus.
Uitro aut̃ se tendit armonie cȩlestis accessio. idest usq ad qͣter. Aia ta cton
Rai aia teNte. Nunc interim de hiis quas nominauimus disseramnus.
Sẏmphonia dẏatessaron constat de duob tonis & hemitonio. ut minutias
q̃ in addimento sunt relinquamꝰ. ne difficultatem creenns. ⁊ fit ex epytri¬
to. Aia tente. constat ex tͥb tonis ⁊ hȩmitonio. Et sit de hȩmiolio. Aia
NAc boti constat de sex tomis. ⁊i sit deduplari. uerum. Aia ΠacuI. Rai
AIANENTE. constat ex nouem touis & hȩuntomio. ⁊ fit de triplari numero.
dis aũt ara ta cun continet tonos duodecim. ⁊ fit exquadruplo. hinc
plato postqua &e pythagorioe successione dodrinȩ. & ingenui ꝓprii duuna ꝓfun¬
ditate cognouit. nullã eẽ posse siue huis nuimeris uigabuẽ cõpetentiã nitimȩo

Expanded text:
cam pertinet quam uel flatus humanus intendere uel capere potest humanus auditus. Vltro autem se tendit harmoniae caelestis accessio, id est usque ad quater διὰ πασῶν καὶ διὰ πέντε. Nunc interim de his quas nominauimus disseramus. Symphonia διὰ τεσσάρων constat de duobus tonis et hemitonio ut minutias quae in additamento sunt relinquamus, ne difficultatem creemus, et fit ex epitrito; διὰ πέντε constat ex tribus tonis et hemitonio, et fit de hemiolio; διὰ πασῶν constat de sex tonis, et fit de duplari; uerum διὰ πασῶν καὶ διὰ πέντε constat ex nouem tonis et hemitonio, et fit de triplari numero; δὶς autem διὰ πασῶν continet tonos duodecim, et fit ex quadruplo. Hinc Plato, postquam et Pythagoricae successione doctrinae et ingenii proprii diuina profunditate cognouit nullam esse posse sine his numeris iugabilem competentiam, in Timaeo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ȩchicȩ philosophiȩ instituta moralia. cũ uero uł de spera¬
rum modo uł de nouitate siue magnitudine siderũ de pͥncipa¬
tuq solis &e circis cȩlestib: cingulisq terrestrib & occeani situ:
loquitira ⁊ armoniȩ suꝑum pandit archanũ: phisicȩ secrȩta cõ-¬
nemorat. at cum de motu & immortalitate animȩ disputat
cui nichil constat in eẽ corporeum. cuiꝰq eẽntiam nullus seniꝰ
s sola racio deprehendit illic ad altitudinẽ phyloẜhiȩ racio¬
nalis ascendit. Uere gͥ ꝓnuntiandum est nichil hoc corpore ꝑle¬
dius quo uniu̾sa philosophiȩ continetur integritas:¬

Expanded text:
nisi ethicae philosophiae instituta moralia? Cum uero uel de sphaeranisi ethicae philosophiae instituta moralia? Cum uero uel de sphaerarum modo uel de nouitate siue magnitudine siderum deque principatu solis et circis caelestibus cingulisque terrestribus et Oceani situ loquitur et harmoniae superum pandit arcanum, physicae secreta commemorat. At cum de motu et immortalitate animae disputat, cui nihil constat inesse corporeum cuiusque essentiam nullus sensus sed sola ratio deprehendit, illic ad altitudinem philosophiae rationalis ascendit. Vere igitur pronuntiandum est nihil hoc opere perfectius, quo uniuersa philosophiae continetur integritas