comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor epparens. dũ de se spiritalitͥ legẽ loqͥ in notuit. ꝑ hoc qͥd iuxta literan
Se nebat᷑. hatie uidanco ꝓpło ex tͣneam de monstrauit᷑ sibiq conumait. qi
se pillã p̾dicarȩ declarauit Uriam tam̃ ad domũ ire daiuo ammnotet
pedes lauare: qͥa incarnatꝰ dñs ueniens iudaico ppło p̃cipit ut ad consci¬
entiã redeat. & sordes oꝑum fletib t̾gat. ut spiritalit᷑ madata legis nitẽ¬
bust̃ & post tantam dũriciã p̃ceptoꝵ. fontẽ baptisnatis iueniens: ad aquã
post labore recurrat. S urias qͥ archã dm̃i. ẽẽ. sub pellib memunit. respond̃¬

Expanded text:
mptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit; sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respond
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cõpͥmere uł coangustare hommes desiderat. Rasit gͦ am non barbã dimidiar
nuntioꝵ ddđ. cũ antiquus hostis qͦru̾dã p̾dicatoꝵ u̾bi cti sermonẽ uł conu̾sationem
corrũpendo maculãt. ac dehonestat. P recidit uͦ tumcas usq ad ingurna. cũ tur¬
pia facta que ipse ꝑsuaserat in ocełis hominũ reuelat. S necesse ẽ talib qͦs da¬
bolus ita confundit ut sedeant iniericho donec crescant bbarbe eoꝵ. id ẽ. ut sintꝰ
obꝓbriũ & ignomina melioꝵ. atq efficiant᷑ anathema om̃iũ: donec ꝑstudiũ bomiꝰ
ñc ꝑsco̾ꝵ suoꝵ uictoriã confundit s etiã inextremo iudicio ꝑ iustã sententiã p¬
petuis ignib cruciandos tradet
dauid ad pugnã sclicet regẽ. roob. & istob. & soba. & maacha: qͥ ictiq reges syn

Expanded text:
midiam nuntiorum David, cum antiquus hostis quorumdam praedicatorum verbi Dei sermonem vel conversationem corrumpendo maculat ac dehonestat. Praecidit vero tunicas usque ad inguina, cum turpia facta, quae ipse persuaserat, in oculis hominum revelat. Sed necesse est talibus quos diabolus ita confundit, ut sedeant in Jericho, donec crescant barbae eorum, id est, sint opprobrium et ignominia meliorum, atque effician suorum victoriam confundit, sed etiam in extremo judicio, per justam sententiam, perpetuis ignibus cruciandos tradet.David in pugnam: scilicet regem Roob et Istob et Soba et Macha, qui utique reges
Abbreviated transcription (Latin):
absalom. In hebreo legit. Cessauit itaq rex exte post absalon Uoluisse ide
douid exire phibet᷑ ut reduceret absalon: si ꝑtractans in corde suo gd gtes eũ ui¬
deret. toties ei dolore mortis amnon ad memoriã reduceret i dcirco cessasse dr̃
exire post absalon. subaudit᷑ ut eũ ad ꝓpͥa reuocaret. Quod uͦ ait. eo gͦd consolatꝰ
eet suꝑ amnon interitu. intelligenoũ est qͥa postquã noluit exire post absalon. ut
reducẽt eũ & uideret᷑ abeo cepit consolari suꝑ mortẽ amnon. Qũa diu em̃i puta¬
bat id̃e absalon reduci ut uideret᷑ abeo. seꝑ aninon filii sui mors animo eiꝰ oceurie

Expanded text:
bsalom. In Hebraeo legitur: Cessavit itaque David rex exire post Absalom. Voluisse idem David exire perhibetur, ut reduceret Absalom. Sed pertractans in corde suo, quod quoties eum videret, toties dolorem mortis Amnon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire posesset super Ammon interitu, » intelligendum est quia postquam voluit exire post Absalon ut reduceret eum, et videretur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ammon rex ammanitarũ nuntios dauid male tractans. rasit annidiã partem
barbȩ eoꝵ & p̾cidit uestes medias usq ad nates & dimisit eos. Quod cũ nuntiatuͭ e̾e̾t
dauid: misit in occursũ eoꝵ. E rant eñi uiri consusi turpit̾ ualde. & mandauit

Expanded text:
Igitur Ammon rex Ammonitarum David nuntios male tractans, « rasit dimidiam partem Igitur Ammon rex Ammonitarum David nuntios male tractans, « rasit dimidiam partem barbae eorum, et « praescidit vestes medias usque ad nates, et dimisit eos. Quod cum nuntiatum esset David, misit in occursum eorum. Erant enim viri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo. Dixitq dauid. Faciã miscdiam cũ amnnon filio naas. sic̃ fec̃ pat̾ eiꝰ me¬
cũ miscdĩam. & reliqͣ. Quando sugit dd̃ a facie achis regis geth uenit ad
naas regẽ ammon. qͥ fȩcit cũ eo miscdiãm multã imꝑtiens ei bona. De naas itaq
uenit ad moab. & dimisit aput eũ patre & matrẽ & omnẽ domũ suã. Quod uͦ
dixit achis rex geth. hiccme in grediet᷑ domũ meã abiit inde dauid & fugit in
spelũ cã modollã Abiit inde sub audiendũ dedomo naas. & inde sugisse illũ in
spelũcã modollã. Siuͦ querit᷑ curad eũ id ẽ ad achis datuid redierit ante cuiꝰ cons
pectũ fugerat: intelligendus ẽ iste achis filiꝰ fuisse illiꝰ achis aqͦ fugit dauid. Un¬
de & insequentib achis cũ qͦ dđ in p̾liũ cortͣ saul descendebat. filiꝰ fuisse dr̃ ma
hoc. Non eñi apatre hoc nom patronomicũ. s a matre sũpsitꝰ mia acha uocabatur
& idcirco ñ apatre hoc sũpsit nom̃. eo qͦd dauid ase abiecerat

Expanded text:
Faciam misericordiam cum Anon filio Naas, sicut fecit pater ejus mecum misericordiam. Quando fugit David a facie Achis regis Geth, venit ad Naas regem Ammon, qui fecit cum eo misericordiam, multa impertiens ei bona. De Naas itaque  Inde venit ad Moab, et dimisit apud eum patrem et matrem, et omnem domum suam. Quod vero dixit Achis rex Geth: Hiccine ingredietur domum meam? Abiit inde David et fugit in speluncam Odollam. Abiit inde, subaudiendum est, de domo Naas, et inde fugisse illum in speluncam Odollam. Si vero quaeritur, cur ad eum, id est, ad Achis David redierit, ante cujus faciem fugerat: intelligendus est iste Achis filius fuisse illius Achis, a quo fugit David. Unde et in subsequentibus Achis cum quo David in praelium contra Saul deMaoch. Non enim a patre hoc nomen patronymicum, sed a matre sumpsit, quae Maacha vocabatur, et idcirco non a patre hoc sumpsit nomen, eo quod David a se abjecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
uelociores. leonib fortiores. Cui simillimu ẽ illud. & seculariũ li̾terarũ. Qui can¬
dore nues ante irent cursib auras. Quod aut̃ mensos eos fimiculo dix̃. hic fu¬
meulũ allegorice ꝓsorte posuit. eo qͦd funiculo soleant agroꝵ spacia metiri
cat aut̃ qͦd talibera dispositione dauid regiones moabitarũ heredibus qͥbus

Expanded text:
elociores, leonibus fortiores. Cui simillimum est illud etiam saecularium litterarum. Qui canelociores, leonibus fortiores. Cui simillimum est illud etiam saecularium litterarum. Qui candore nives anteirent cursibus auras. Quod autem mensus eos funiculo dixit, funiculum allegorice, pro sorte posuit, eo quod funiculo soleant agrorum spatia metiri.cat autem, quia tam libera dispositione David regiones Moabitarum haeredibus quibus
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est de daiuid & ꝓcussit moab & mensus ẽ eos fuiculo coȩquans t̾rȩ. hy ꝑ¬
bolice debet accipi. N on enĩ sieri poterat. ut homines in t̾ra uiuentes. intan¬
tũ humiliarent᷑. donec ipsiꝰ t̾re dorso funiculo suꝑ ex tenso cõpbante apparerent
equales s in mensã humiliatione captȩ & oppͣsse gentis uoluit scriptura hoc u̾bo
accumulare. ut diceret coȩqͣtos t̾re: quasi adeo ee̾nt eiurati atq contẽpti: ut
innullo ampliꝰ hom mes int̾ra degentes. quã t̾ra ea que nullos haberet hominẽ
possent ualere. Hums modi locutiõis. plura habes exempla inscriptur is qͣle ẽ illud
eũgłii. St̃ aut̃ & alia multa quȩ fecit iħe: quȩ si scribant᷑ ꝑsingło. nec ipsũ ar¬
bitror mundũ capere eos qͥ scribendi st̃ libros. Quomͦ eñi ñ caperet mundꝰ li¬
bros. qͥscribi potuissent in mundo: s ad insinuandã magnitudinẽ & itiltitu.¬
diñe oꝑum dm̃. tali uoluit u̾bo uti scriptura. E in planttu dauid. ol qͥlis

Expanded text:
scriptum est de David: Et percussit Moab, et mensus est eos funiculo coaequans terrae, hyperbolice debet accipi. Non enim fieri poterat ut homines in terra viventes in tantum humiliarentur, donec ipsius terrae dorso funiculo super extenso comprobante apparerent aequales; sed immensam humiliationem captae et oppressae gentis voluit Scriptura hoc verbo accumulare, ut diceret coaequatos eos terrae, quasi a Deo essent evirati atque contempti, ut in nullo amplius homines in terra degentes quam terra ea quae nullos haberet homines possent valere. Cujusmodi locutionis plura habes exempla in Scripturis, quale est illud Evangelii: Sunt autem et alia multa quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros . Quomodo enim non caperet mundus libros qui scribi potuissent in mundo? Sed ad insinuandam magnitudinem ac multitudinem operum Domini, tali verbo voluit uti Scriptura. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
simul eũ filiis ẽẽ p̃cepit. qͥa mediatoris nr̃i gr̃a quȩ scdm̃ marię uoce. deposuit
uere egenũ & de stercore erigit pauperẽ: ut sedeat cũ pͥncipib & soliũ glłe tene¬
at̃. contentibiles ꝑsonas de mudo auferens possessores uͥtutũ efficit: & scientia
spiritali suꝑ mens̾am scriptitrarũ scaꝵ cotidie secũ reficit Unde euenit ut ta¬
les soboles gignant qͥ int̾pretant᷑ micha. Micha enĩ qͥs ẽ iste latine resonat. qͥa
frequent̾ in ammirationẽ ppłi tales ueniunt. qͥ nuꝑ de despectu mundi ablati

Expanded text:
simul cum filiis esse praecepit. Quia mediatoris nostri grasimul cum filiis esse praecepit. Quia mediatoris nostri gravere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat , » contemptibiles personas de mundo auferens, possessores virtutum efficit, et scientia spirituali super mensam Scripturarum sanctarum quotidie secum reficit. Unde evenit, ut tales sobolem gignant, quae interpretatur Micha. Micha enim quis est iste Latine resonat: quia frequenter in admirationem populi tales veniunt, qui nuper de despectu mundi ablati
Abbreviated transcription (Latin):
sybam seruũ saul destirpe saul qͣritans eo reuelante inxphibosech inuenit. ñ qd
redẽptor nr electoꝵ numerũ discutiendo inter eos qͥ contenti miidũ reliquer᷑ ad
se uenire fecit ÷ Syba em̃ egressiis uenit interp̾̃tat᷑. Int᷑rogatꝰ gͦ fyba arege. mẜ¬
phiboseth filiũ ionathe indomo machir filii ãriel in lodabar esse respondit. Quȩ
res p̃senti expositione bene conuenit. Int̃pretat᷑ eñi machir uendens. uł de infr¬
mitate. Ammiel. ppłs eiꝰ ds. Locdabar ipse u̾bũ. Neniq daiuid ñr contẽptibiles
huiꝰ mundi & ea quȩ ñ st̃ eligens. ut ea que st̃ destruat. eos uendibiles mundo &
minsirmitate constitutos repperiendo. ppło suo d̾ignos u̾bo p̾dicationis ad sciuit.
eosq regiũ honorẽ inter filios habere concessit:Unde & dauid agros saul &
seruitia myphibosech donans. ipsũ myphibosech contuiã suũ suꝑ mensã suam

Expanded text:
Sibam, servum Saul, de stirpe Saul quaesitans, eo revelante, Miphiboseth invenit, nisi quod Sibam, servum Saul, de stirpe Saul quaesitans, eo revelante, Miphiboseth invenit, nisi quod Redemptor noster electorum numerum discutiendo inter eos qui contempti mundum reliquerunt, ad se venire fecit? Siba enim egressus venit interpretatur. Interrogatus ergo Siba a rege, Miphiboseth filium Jonathae in domo Machir filii Ammiel in Lodabar esse respondit. Quae res praesenti expositioni bene convenit. Interpretatur enim Machir vendens, vel de infirmitate; Ammiel, populus ejus Deus; Lodabar, ipse verbum. Denique David noster contemptibiles hujus mundi, et ea quae non sunt eligens, ut ea quae sunt destruat , eos vendibiles mundo et in infirmitate constitutos, reperiendo populo suo dignos, verbo praedicationis ascivit, eisque regium honorem inter filios habere concessit. Unde et David agros Saul et servitia Miphiboseth donans, ipsum Miphiboseth convivam suum super mensam suam
Abbreviated transcription (Latin):
tan olĩpepigerat s misedĩam quã patͥ ꝓmiserat: impleuit infilio. Que res. &
fidelit̾atem ꝓbauit scdm̃ hystoriã in uiro. & sacram̃ta iuxta allegoriã ostendit
in facto. Sepe em̃i dictũ ẽ. dauid ꝑsonã xp̃i figurare. Nec ñ & in suꝑiorib cõ¬
gr̃e sp̃c̃ scĩ. Habuit gͦ ionathas filiũ pariuilũ nomine myꝓhiboseth utroq pe¬
de claudũ ut scriptura testat᷑. qu̾e dauid ad se accersiri uissit. cũ p̾destmatio
& actione debilẽ conspicit ad diunũ ministeriũ ȩligit. Quia que nitadus ꝑ fastũ
elationis spnit. hunc ds ꝓpt̾ deuotionẽ humilitatis ad qͥrit. Int̾pretat᷑ eñi mꝑ¬
phiboseth deore ignominia. +is gͦ cuiꝰ loquȩlã &e p̾sentiã suꝑbia mitidi des¬
picit ctĩ dono utilis ad spiritale imisteriũ inȩccłia apparebit. Quid ẽ gͦ gͦd da

Expanded text:
tha olim pepigerat : sed misericordiam, quam patri promiserat, implevit in filio. Quae res et tha olim pepigerat : sed misericordiam, quam patri promiserat, implevit in filio. Quae res et fidelitatem probavit secundum historiam in viro, et sacramenta juxta allegoriam ostendit in facto. Saepe enim dictum est David personam Christi figurare, nec non et in superioribus comSpiritus sancti. Habuit ergo Jonathas filium parvulum nomine Miphiboseth, utroque pede claudum, ut Scriptura testatur, quem David ad se accersiri jussit: cum praedestinatet actione debilem conspicit, ad divinum ministerium eligit: quia quem mundus per fastum elationis spernit; hunc Deus propter devotionem humilitatis acquirit. Interpretatur enim Miphiboseth de ore ignominia. Is ergo cujus loquelam et praesentiam superbia mundi despicit, Dei dono utilis ad spirituale ministerium in Ecclesia apparebit. Quid est ergo quod David
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ineisdẽ codicib inolitũ ẽẽ: ueracit᷑ tam̃ dauid. in eadẽ ualle salinarũ. x
psalmi scribit᷑. Quid inꝑcussa adauid multitudine in ualle saliuarũ de sig¬
nat᷑. nͥ qͥa redẽptor nr sui examinis districtione in his que de illo praua ser¬
tiunt stulticiam praui soporis extinguit.: Unde & ꝑquenda sapientem
dr̃. Cor durũ male habebit innouissimo. & qͥamat ꝑicu lũ in illo ꝑibit
ilii aut̃ dauid sacerdotes erant. Q dixit dauid: Putas ne est aliqͥs qͥ reman¬
serit de domo saul: ut faciã cũ eo miscdĩam ꝓpt̾ ionathan: Erat aut̃ de
domo saul seruus. nomine sẏba. Quẽ cũ uocass rex ad se dixit ei. Tute es
syba : Et ille respondit. Ego sũ seruus tuus. Qait rex. Num suꝑ ẽ aliqͥs
dedomo saul: ut faciã cũ eo miscdĩam di : Bixitq sybu regi. Suꝑ est silius
ionathan debili pedib Ecce dauid ñ oblitꝰ ẽ uiramñti ac federis sui qͦd cũ iona

Expanded text:
Veraciter tamen David in eadem valle Salinarum decem psalmi scribitur. Quid in percussa a David multitudine in valle Salinarum designatur, nisi quia Redemptor noster sui examinis districtione, in his qui de illo prava sentiunt, stultitiam immoderati soporis exstinguit? Unde et per quemdam sapientem dicitur: « Cor durum male habebit in novissimo, et qui amat periculum, in illo peribitilii autem David sacerdotes erant et dixit David putasne est aliquis qui remanserit de domo Saul ut faciam cum eo misericordiam propter Ionathan erat autem de domo Saul servus nomine Siba quem cum vocasset rex ad se dixit ei tune es Siba et ille respondit ego sum servus tuus et ait rex num superest aliquis de domo Saul ut faciam cum eo misericordiam Dei dixitque Siba regi superest filius Ion
Abbreviated transcription (Latin):
uellet diuideret quã sipossessor qͥlibet agros ꝓpͥos ad nutũ suũ ducto hinc
inde fumcło dirimeret. Mensus ẽ aut̃ duos sunicłos. Unuͣ ad occidendumr
& unũ ad uuusicandũ. Ꝙ hoc allegorice dictũ. significans qͦd insua dauid pe¬
testate habuerit nullo utiq contradicente. qͦs eoꝵ neci daret contumaces.
& qͥb parceret subiectis. Quod aut̃ dauid moab qͥ int̾pretat᷑ de patre . &. syru̾
damasci & cęteras regiones ditioni suȩ subiugans. fecit ẽẽ tͥbutarias. mysticae
signisicat qͦd ap̃c om̃s gentes sub sua dominatione tenens. facit pensũ seru¬
tutis sibi reddere. dũ sĩgule qͦq nationes innomnis eiꝰ confessione ad unate
de uotȩ censũ bonoꝵ oꝑum illi exolluunt. D amascus em̃i nobilis ẽ urbrs
feleis eodẽ uocalo quo & masech ancillae abraham filiꝰ appellat̾ ẽ & da¬
mascus int̾pretat᷑ sangumis poculũ. fyria uͦ int̃pretat᷑ sublimis. siue humei

Expanded text:
vellet divideret, quam si possessor quilibet agros proprios ad nutum suum ducto hinc inde funiculo dirimeret. « Mensus est autem duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum. » Et hoc allegorice dictum significans, quod in sua David potestate habuerit, nullo utique contradicente, quos eorum neci daret contumaces, quibus parceret subjectis. Quod autem David Moab, qui interpretatur de patre, et Syriam Damasci et caeteras regiones ditioni suae subjugans, fecit tributarias esse, mystice significat quod Christus omnes gentes sub sua dominatione tenens, facit pensum servitutis reddere, dum singulae quaeque nationes in nominis ejus confessione adunatae, devote sensum bonorum operum illi exsolvunt. Damascus enim nobilis est urbs Phoenicis eodem vocabulo, quo et Masec ancillae Abraham filius appellatus est; et Damascus interpretatur sanguinis poculum; Syria vero interpretatur sublimis, sive hu
Abbreviated transcription (Latin):
qda qͦs amoui a facie mea & fidelis erit dom̃ eĩ & regñ eiꝰ usq insemꝑt̃ nũ cora
me & thronꝰ ei erit erectꝰ usq inet̾nũ hanc tam grande ꝓmussione qͥ ꝓutar
mia qm salomon teplũ illud nobile struxit. & ñ adtendit qͦd dic̃ ficlelis erit. dor¬
plena mulierib alienigenis colentib dõs falsos. & ipsũ abeis reg̾e aligͣndo sape¬
ente ineandẽ idolat̾am seductũ atq deiectũ. &e ñ audiat ex istamare dm̃ uł hoe¬

Expanded text:
 fidelis erit domus eius et regnum eius usque in aeternum coram me, et thronus eius erit erectus usque in aeternum. Hanc tam grandem promissionem qui putat  mihi domum, quoniam Salomon templum illud nobile struxit, et non adtendit: Fidelis erit domplenam mulieribus alienigenis, colentibus deos falsos, et ipsum ab eis regem aliquando sapientem in eamdem idololatriam seductum atque dejectum;
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ appellatꝰ ahot octognta anni pacis fuer̃. Absit gͦ ut salomonis tẽpora in hae ꝑ¬
missione ꝓmissa ẽẽ credant᷑. multo nmꝰ itaq cuiꝰ libet regis alterꝰ. Non eñi qͥs ꝗͣ eoꝵ
intanta quantaille pace regnauit. nec ũqu̾a om̃mo gens illa ita regnũ tenint: ut
sollicita ñ fuerit ne hostib subderet᷑. qͥa in tanta mutabilitate rerũ humanarum
nulli aliquando ppło concessa ẽ tanta securitas. ut huuꝰ uite hostiles ñ formidaret
tat᷑ udens dm̃ cũ p̃mii desiderio pia ꝑfid̾e uita ẽ m hac erĩmosa pereginati¬
one ducenda: Ingressus est itaq rex dauuo & secdit corã dño & dix̃. Qiuis ego sũ
eiñe cas. & que domꝰ mea. qͥa ad duxisti me hucusq: S & hoc parũ iusũ est in con

Expanded text:
s fuerunt. Absit ergo ut Salomonis tempora in hac promissione praedicta esse credantur; multo minus itaque cuiuslibet regis alterius. Non enim quisquam eorum in tanta, quanta ille, pace regnauit; nec umquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit ne hostibus subderetur; quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut huic uitae hostiles non formidaret tatur videns Deum. Cujus praemii desiderio pia per fidem vita in hac aerumnosa peregrinatione ducenda. « Ingressus est itaque rex David, et sedit coram Domino, et dixit: Quis ego sum, Domine Deus, et quae domus mea, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
& eos qͥ ea colunt ad flecũ miseriarũ ꝑducunt. Flentium itaq eoꝵ idola
obblaphemã. hic sermo diuinꝰ uocat. sic̃ alibi uocat᷑ idolũ moab. contami¬
nationi moab. E cũ audieris sonitũ gradientis incacumine flentiũ. hoc
est cũ audieris a potestatib angłicis eoꝵ idola inqͥb om̃is eoꝵ fortitudo
est conteri & conculcari. tc̃ inibis p̾lũi. qͥa tẽ egrediet᷑ dñs ante faciẽ tuã.
ut ꝑcutiat castra phylistum. In eoꝵ ñaq idolis dñs iudicia fȩc̃ sic̃ & indiis

Expanded text:
et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola et eos qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Flentium itaque eorum idola ob blasphemiam hic sermo divinus vocat, sicut alibi vocatur idolum Moab, contaminatio Moab. « Et cum audieris sonitum gradientis in acumine flentium, etc. » Hoc est, cum audieris a potestatibus angelicis eorum idola, in quibus omnis eorum fortitudo est, conteri et conculcari. Tunc inibis praelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, ut percutiat castra Philisthiim. In eorum na
Abbreviated transcription (Latin):
le raphaim. Et consuluit dauid dñm dicens. Si ascendã ad philistum: &
si dabis eos inmanu mea.: E dixit dñs addauid. Ascende. quia tradens da¬
bo phylistum inmanu tua.Uenit gͦ dauid inbaal pharasim: & ꝑcussit eosibi.
& dixit. Diuisit dñs inimicos meos corã me sicut diuidunt᷑ aque. ꝓpterea ibii
uocatũ ẽ nom̃ loci illiꝰ baal pharasim. Q reliquer̃ ibi scultilia sua que tulit dd̃
&e uiri eiꝰ. Tulit ea dauid & igni iuxit exuri. sic̃ lib paralipomenon declarat
ita dicens. Dereliquerq ibi dõs suos qͦs dauid iussit exuri Consuluit aut̃
dauid dnm. Qui respondit. Non ascendas. s gira post t̾gũ illoꝵ. & uenies
ad eos ex adu̾so ptrorũ. In hebreo nͣ piroꝵ. s flentiũ legit᷑. Ex aduso itaq fle
tiũ eũ uenire iubet. hoc .ẽ. ex adu̾so idoloꝵ suoꝵ. ubi scilicet idola eoꝵ erant.
in qͥbus confidebant. Quȩ idola idcirco flentiũ uocant᷑. qͥa fletu digna sun

Expanded text:
onsuluit David Dominum dicens si ascendam ad Philisthim et si dabis eos in manu mea et dixit Dominus ad David ascende quia tradens dabo Philisthim in manu tua venit ergo David in Baalpharasim et percussit eos ibi et dixit divisit Dominus inimicos meos coram me sicut dividuntur aquae princeps erit. Et reliquerunt ibi sculptilia sua quae tulit David et viri ejus. Tulit ea David, et igni jussit exuri, sicut liber Paralipomenon declarat, ita dicens: Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri . Consuluit autem David Dominum. Qui respondit: Non ascendas, sed gyra post tergum illorum, et venies ad eos ex adverso pyrorum. In Hebraeo non pyrorum, sed flentium legitntium eum venire jubet, hoc est, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola eorum erant, in quibus confidebant. Quae idola idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ inimicor. Plage uͦ filioꝵ homiñ fc̃ incõmoditates corpoꝵ hutuanoꝵ qͥb
tiri possunt Cȩterũ qͥd scdm̃ allegoriã insinuent. altiꝰ ꝑscrutandu̾ ẽ. Gũ gͦ regi
Dd̾ multa ꝓsꝑa ꝓuenissent. cogitauit dõ facere domũ: templũ illud scilicet excel¬
lentissime disfamatũ. qͦd arege salomone filio eiꝰ postea fabricatũ ẽ. Hoc eo
coqitante factũ ẽ ubu dñi ad natam ꝓpham qͦd ꝑserret adreg̃e: No cũ clocini as¬
es ñ abipso cłađ sibi edisicaret᷑ domꝰ neq ꝑ tantũ tepus remandasse euiꝗͣ inorło

Expanded text:
 inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, qtiri possunt. Caeterum quid secundum allegoriam insinuent, altius perscrutandum est. Cum ergo regi David multa prospera provenissent, cogitavit facere Domino domum: templum illud scilicet excellentissime diffamatum, quod a rege Salomone filio ejus postea fabricatum est. Hoc eo cogitante factum est verbum Domini ad Nathan prophetam, quod perferret ad regem. Ubi cum dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
ad tea. Tuem scis seruũ tuũ dñe ds. ꝓpt᷑ u̾bũ tuũ & scdm cor tuũ fecisti õa
magnalia hec. ꝓpt̃ u̾bũ tuũ qͦd ꝓmisisti abrahã. isaae. & iacob: fecisti omͣa hec mͥ
seruo tuo. Quod dicit sedm̃ cor tuũ. intelligit᷑ scdm miscdĩam tuã. Quia ñ est¬
que redemisti tibi ex egypto gentẽ & dm̃ eiꝰ. Elreus habet gentib & diis earũ.
est sensus. A facie ppłi tui que redemisti tͥ ex egypto. de manu scilicet egipti¬
or qͦs in mare rubro ꝑemisti. & de diis eoꝵ in qͥbus iudicia fecisti. Quia tu dñe
exercituũ ds isrł reuelasti aurẽ serui tui dicens. domũ edificabo tͥ. Propt̾ hoc
inuenit seruus tuus cor suũ ut oret oraret te oratione hac. Aur̃ẽ eiꝰ ꝑ ꝓpħam
inuenit audaciã incorde suo ut oraret eũ oratione hac
Iactũ ẽ aut̃ post hec ꝑcussit dauid phylistum. & humiliauit eos. &. tulit dd̃¬

Expanded text:
servo tuo propter verbum tuum: et secundum cor tuum fecisti omnia magnalia haec: propter verbum tuum, quod promisisti Abraham, Isaac et Jacob, fecisti omnia haec mihi servo tuo. Quod dicit, secundum cor tuum, intelligitur secundum misericordiam tquem redemisti ex Aegypto, gentem et Deum ejus. Hebraeus habet, gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemisti ex Aegypto, de manu scilicet Aegyptiorum, quos in mari Rubro peremisti, et diis eorum, in quibus judicia fecisti. Quia tu Domine exercituum, Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi, propter hoc invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac. Aurem ejus Dominus invenit audaciam in corde suo, ut oraret eum oratione hac. Factum est autem post haec, percussit David Philistiim, et humiliavit eos: et tulit D
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ ẽ qͦd estis uos. S uir sangiũ tẽplũ di edificare ꝓhibet᷑. qͥa qͥ ad huc actib
carnalib incubat. necesse ẽ ut instituere spiritalit̃ ꝓxnnoꝵ m̃tes erubescat. ꝑ¬

Expanded text:
sanctum est, quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus sanctum est, quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritaliter proximorum mentes erubescat.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habentes. cognoscant qͥd sint insemet ipsis. Quod aut dauid ꝓhibitus ẽ domu̾
dño edificare qͥa uir sanguinũ ẽet mrnuit᷑ moraliter qͦd mundꝰ in se e̾e̾ a uiciis de¬
bet qͥ curat aliena corrigere. ut t̾rena ñ cogitet. ut desideriis insimis ñ subcu̾bat.
quatmꝰ. intanto ꝑspicatius aliis sugienda uideat. qͦnto hȩc ipse ꝑscientiã & uitam¬
ueriꝰ decliat. Neqͥꝗͣ pure macuła inm̃bro considãt occłs qu̾e pulus gͣuat. Et
suꝑ iectas sordes tergere ñ ualent manꝰ que lutũ tenent. Quod iuxta antiqi
tianslatioĩs seriẽ. bene ad dđ erga exteriora bella laborante ꝑsignificatione di¬
uma uox innuit cũ dicit. Non tu ȩdisicabis mͥ tẽplũ. qͥa uir sangumͣ es. Dei t̾e
plũ ȩdisicat qͥ corrigendis ꝓanmnoꝵ m̃tib uacat. Tẽplũ cłi qͥppe nos sumꝰ qͥa adue
uerã uitã ex eiꝰ in habitatione constrim᷑. paulo ad testante qui ait. Tẽplũ eñi dei

Expanded text:
n habentes, cognoscant quid sint de semetipsis. Quod autem David prohibitus est domum Deo aedificare quia vir sanguinum esset, innuit moraliter quod mundus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat: quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse uia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir sanguinum es. Dei autem templum aedificat qui corrigendis ui ait: Templum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ut pascẽt ppłm meũ isrł. qͣre ñ edificasti mnͥ domũ cędrinã. : Id circo a nullo
iudicũ sibi edificari domũ cedrinã iussit. qͥa ab oñub contia hostes pugnantũ fuit . &
om̃s effusores fuer̃ sanguinũ. Filiꝰ aut̃ tuus cui ñ instabunt bella hostiũ. & qui nͥ
erit uir sanguinũ: ipse edificabit mͥ domũ. E ñc hec dices serua meo dauid. Hec
dic̃ dñs exercituũ: Ego tuli te depascuis sequentẽ gregẽ. & pꝰ pauca. Feciq tͥ nom̃
grande iuxta nom̃ magnoꝵ qͥ st̃ int̾ra. Feci inqͥt᷑ dñs tͥ nom̃ grande. idẽ sicut
feci habrahã. isasac. & iacob. & moysi. & iosue. quoꝵ nomia famosissima s̃ in tͣra
& pona locũ popło meo isrł. & plantabo eũ & habitabit sub eo. Hoc in loco tẽpꝰ salo

Expanded text:
llo Judicum sibi aedificari domum cedrinam jussit, quia ab omnibus contra hostes pugnatum fuit, et omnes effusores fuerunt sanguinum. Filius autem tuus, cui non instabunt bella hostium, et qui non erit vir sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. Et nunc haec dices servo meo David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te de pascuis sequentem gregem. Et post pauca: Fecique tibi nomen grande juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Feci, inquit Dominus, tibi nomen grande, sicut feci Abraham Isaac, et Jacob, et Moysi et Josue: quorum nomina sunt famosissima in terra. Et ponam locum pop
Abbreviated transcription (Latin):
caro tua sumus. & religͦ. Quid conuentꝰ iste tribuũ isrł ad dauid signi¬
O. ficat. nͥ conuentũ om̃iũ gentiũ ad xp̃m. que illi qͣsi blandiendo dicunt
ccẽ os tuũ & caro tua nos sumꝰ. cũ in illo incarnationẽ qua ex nr̃a natura
inuirginis utero suscepit diligunt atq uen̾atit᷑. eiꝰq ditioni subdere se appe¬
tunt eiq seruire om̃i tẽpore desiderant.: Unde psalmista dicit. Renimis¬
cent᷑ & conu̾tent᷑ ad dñm uniu̾si fines terrę. & ad orabt in conspectu eiꝰ om̃s

Expanded text:
caro tua sumus, etc. » Quid conventus iste tribuum Israel ad David signicaro tua sumus, etc. » Quid conventus iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae illi quasi blandiendo dicunt: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni tempore desiderant. Unde Psalmista dicit: « Reminiscentur et convertentur ad Dominum universae fines terrae, et adorabunt in conspectu e
Abbreviated transcription (Latin):
quia uirtutẽ cordis delectatione carnis occidunt. Ininguinẽ qͥppe ferire est
uitã mentis carnis delectatione ꝑforare. Neqͦqͣ uͦ hysboseth iste inopinata morte
subcũberet. si non ad ingressũ domus inulier̾e. id ẽ. adm̃tis aditũ mollem custo¬
diam deputasset. Fortis ñaq uigilq sensus. p̾poni cordis forib debet qu̾e nec
negligentie sõnus oppͥmat. nec ignorantię error fallat. Unde bene & hysbo¬
seth appeslatus ẽ qͥ custode femina hostilib gladis nudatur. Hysboseth ⁊uippe
iuir consusionis dicit᷑. Uir aut̃ confusionis .ẽ. qͥ forti mͣtis custodia munitꝰ non¬
est. qͥa dũ uirtutes se agere ȩstiat. sub intrantia uicia nesciente̾ nequant. To¬
ta itaq uirtute muniendus ẽ aditꝰ mentis. neqͥrido eam insidiantes hostes pe¬
netrent. foramine neglectȩ cogitationis
tuener̃ uniu̾se tribus isrł ad dauid in hebron dicentes. Ecce nos os tuu &

Expanded text:
quia virtutem cordis delectationes carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est quia virtutem cordis delectationes carnis occidunt. In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque, vigilisque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somniis opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene Hisboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur: Hisboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est qui fortis mentis custodia munitest, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationistribus Israel ad David in Hebron, dicentes: Ecce nos os tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
und̾e niphiboseth constituerent regem. & eiꝰdẽ consilii delatorẽ: eundẽ miphy¬
boseth eititisse. Ee idcirco hic idẽ miphiboseth sub introdicit᷑ hoc mͦ. E rat aut̃
ionathe silio saul filius. debilis pedibus. Quinquennis eñi suit quando uenit nuntius
de saul & ionathan ex iezrahel & cetera. identes aut̃ baana & rechaba nuphibo¬
uenȩ usc ad tẽpus illud: Tempus illud intelligendũ est. quando inde reuersi do¬
mu isboseth feruente die ingressi st̃. assumentes spicas tritici & ꝑcutientes eũ in
ingune. Spicas tritici qͦsi causa pͥmitiarũ tulerunt. ut honorem regi deferre
uderent᷑. & eoꝵ dolus neqͥͣ dephenderet᷑. Mystice aut̃ hostiaria triticũ purgai
cũ mentes custodia discernendo uirtutes auiciis seꝑat. Quȩ si obdormierit in
lunt. qͥa mox bonarũ cogitationũ germina auferunt. atq imnguine feriunt.

Expanded text:
umdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem, eumdem Miphiumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem, eumdem Miphiboseth exstitisse, et idcirco hic idem Miphiboseth subintroducitur modo. « Erat autem Jonathae, filii Saul, filius debilis pedibus; quinquennis enim fuit, quando venit nuntius de Saul et Jonathan ex Jezrael, » etc. Videntes vero Banaa et Rechab a Miphibovenae usque ad tempus illud. Tempus illud, intelligendum est quando inde reversi domum Isboseth, fervente die ingressi sunt, assumentes spicam tritici et percutientes eum in inguine. Spicas tritici quasi causam primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam deprehenderetur. Mystice autem ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit, inlunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat de domo istiꝰ ioab fluxum seminis sustiens. id est uariis des duor
defluens. qͥa in uoluptatib istiꝰ uitȩ tales totã sp̃e suã ponunt. ubi arusp¬
si sunt denentes fusũ. id est uariis errorib maculati: instabilitatẽ hectis
ac mundani luxus sequentes. qͥ uixta uoluntat̾e cordis sui eo acer uabuit
sibi magistros prurientes quidẽ auribus & aueritate auditum auertent: Ibi etia
non deficiet cadens gladio & indigens pane. quia cũ pane illo qͥ decelo descen¬
dit sẽꝑ egent. & non reficiabeo merentur futurȩ ultionis gladium ñ euadent¬
ingressi sunt feruente die domũ isboseth qͥ dormiebat suꝑ stratũ suũ me¬
ridie: Ingressi st̃ aut̃ dotũ. & hostiaria dorꝰ purgans triticũ obdormiuit
Assumentes spicas tritici latent̾ ingressi st᷑ & ꝑcusserunt eũ in ingune & reliqͣ
Duo uiri isti prmcipes erant suꝑ expeditiones isboseth. Mortuo uͦ abner ut he¬
brei tradunt. consiliati st̃ cũ iniphyboseth ut una interficerent isboseth. & e¬

Expanded text:
mo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est, variis erroribus maculati, instabilitatem haeresis ac mundani luxus sequentes, « Qui juxta desideria cordis sui coacervabunt sibi magistros, prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertent. » Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, quia cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium non evadentsuum meridie. Ingressi sunt autem domum, et ostiaria domus purgans triticum obdormivit. Assumentes spicas tritici latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguine, » et reliqua. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner ut Hebraei tradunt consiliati sunt cum Miphiboseth ut una interficerent Isboseth, et e
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͦ. Quod ꝓpħa int̾rogatus arege respondit om̃e qͦd ẽ in corde tuo uade & fac.
& postea acłno ammoritꝰ eade̾ ꝓhibuit quȩ ante concessit. patet ꝓfecto. qͦd ꝓphetiȩ¬
sp̃s mͣtes ꝓpħaꝵ ñ sẽꝑ irradiat᷑. qͥa sic̃ de spũ scõ scriptũ ẽ.: uͥ uult̾ spirat. Hinc ẽ eñ
qͦd heliseus cũ flent̾e mulierẽ cerneret. causãq nescisset. ad ꝓhibent᷑ e hanc puenu̾
dicit. Duitte eã. anima etu eiꝰ mamaritudine ẽ: & dñs cȩlauit ame. & nͣ indicaut

Expanded text:
ael. Quod propheta interrogatus a rege respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac: et postea a Domino admonitus, eadem prohibuit quae ante concessit, patet profecto quod propheti mentes non semper irradiat; quia sicut de Spiritu sancto scriptum est: Ubi vult, spirat . Hinc est enim, quod Elisaeus flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hunc puerum dicit: Dimitte eum, quia anima ejus in amaritudine est, et Dominus celavit me, et n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptͣ sui ꝑfectionẽ ad sp̃e uite ȩt̾nȩ. qͦ suꝑius aliqͥd ñ ẽ. sic̃ numerꝰ nullenario
ipsũ mille numerando transcendis. s uł ꝑ se. uł ꝑminores numeros sepiꝰ du¬
cendo multiplicas. Tria gͦ ꝑdecẽ multiplica. ne sides sine oꝑib mortua sit:
Itẽ xͫx ꝑmille multiplica. ut fides que ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ ñ alibi qu̾a mca
retͥbutionẽ speret. Electi gͥ ex isrł. popłos recte credentes. sperautes. oꝑan¬
tes insmuunt. Uiri aut̃ iuda qͥ erant cũ dauid. ipsos apłos & doctores oui
lateri xp̃i qͣsi familiariꝰ ad herebant indicant. Quo utroq stipatꝰ exerciti
dñs. archã ad ducere. id est ȩccłam dilatare. & in eoꝵ qͥ ñ credider̃ cordibus
inserere gaudet: Omponit᷑ aut̃ archa plaustro nouo. ut noui testam̃ti gn
renouatis inbaptismo m̃tib infundatur. uinũq nouũ nouis utͥb conser¬

Expanded text:
propter sui perfectionem ad spem vitae aeternae, qua superius aliquid non est, sicut numero millenario ipsum mille numerando transcendendo, sed per se vel per minores numeros saepius ducendo multiplicas. Tria ergo per decem multiplica, ne fides sine operibus mortua sit. Item triginta per mille multiplica, ut fides quae per dilectionem operatur, non alibi quam in coelis retributionem speret. Electi igitur ex Israel, populos recte credentes, operantes, sperantes insinuant. Viri autem Juda qui erant cum David, ipsos populos et doctores, qui lateri Christi quasi familiarius adhaerebant, indicant; quo utroque stipatus exercitu, Domini arcam adducere, id est, Ecclesiam dilatare, et in eorum qui non crediderunt cordibus inserere gaudet. Imponitur autem arca plaustro novo, ut novi Testamenti gratia renovatis in baptismo mentibus infundatur, vinumque novum novis utribus mande
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit : qͥa insirni qͥq dũ fortiũ facta corripiunt: ipsi auiuentiũ sorte reꝓbau¬
t᷑. Aliqͣndo etĩa scĩ uiri quȩdã ninimis condescendentes dicunt. quedã uͦ
sũma contẽplantes ꝓfer̃. Dũq uim uł condescensioĩs uł altitudinis ciesciurs¬
audacit̾ hȩc stulti repͣhendunt. E qͥd ẽ iustũ de sua condescensione uelle
corrigere. nͥ inclinatã archã suꝑba rep̾hensioi̾s manu releuare & Quid ẽ
iustũ de in cognita locutioẽ deprehendẽ. nͥ motꝰ eiꝰ fotitudinẽ lapsũ erroriᷤ¬
recta p̾sumẽt. nͥ de se pͥus meliora sensiss. nde & leuites isd̾e recte orađr.
qͦd uidelicet robustꝰ dñi int̾pretat᷑. qͥa p̾sũptores qͥq nͥ audaci m̃te robustos
se indño crederent. neqͣꝗͣ melioꝵ facta uł dicta. uelut insirma iudica

Expanded text:
perdidit; quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobanperdidit; quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes proferunt, dumque vim vel condescensionis vel altitudinis audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis errorire praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset, unde et Levites isdem recte Ora dicitur, quod videlicet Robustus Domini interpretatur, quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta velut infirma judica
Abbreviated transcription (Latin):
neqͣqu̾a possunt. Sepe aliqͥd amaiorib dispensatore agit᷑. qͦd aminorib error
putat᷑. Sepe multa afortib dicinit᷑. quȩ idcirco infirmi diudicant. qͥa igno¬
rant Quod bene bobus calcitͣntib illa inclinata testamͣti archa sigruficat. qͥm
qͥa casurã credens leuites erigere uoluit: max sententiã mortis accepit. Quid
nãq ẽ mens iusti. nͥ archa testam̃ti.: Quȩ gestata bob calcitͣntib indinat᷑
qͥa nonnũꝗͣ etia qͥbene p̾ est dũ subiectoꝵ ppłoꝵ confessione concutitit᷑. a d¬
dispensationis condescensionẽ ex sola cdilectione ꝑmouet᷑. S in hoc qͦd dispen¬
satorie agit᷑. inclinatio ipsa fortitudinis. casus putat᷑ imꝑitis. Unde & nͣ nulli
subditi contͣ hanc manũ rep̾hensionis mittunt. s auita ꝓtinꝰ ipsa sua teme¬
ritate desiciunt Leuites gͦ qͣsi adiuuans manu̾̃ tetendit. s delinqͦns uitam

Expanded text:
nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significat. Quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid namque est mens justi, nisi arca testamenti quae gestata bobus calcitrantibus inclinatur? Quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confessione concutitdispensationis condescensionem, ex sola dilectione permovetur. Sed hoc quod dispensatorie agitur, inclinatio ipse fortitudinis, casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum extendit, sed delinquens vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tationib crucis sartagine tostã. Et merito una panis collirida. inia carnis as¬
satura datͣ. qͥa unꝰ dñs. ima fides. unũ baptisma. uñ d̾s & pat̾ om̃iũ. Alit̃ ¶ee
mimera fideles accipiunt. qͣndo unꝰ panis & unũ corpꝰ multi sumꝰ in xp̃o suȩ car¬
nis singłi lasciuiã castigantes. ac seruituti subicientes. sci sp̃s igne decoquutit:
ec ñ & fructꝰ oꝑum bonoꝵ. oleo miscđiȩ pniguissimos. cõpassione ꝓximi feruere
faciunt. At contͣ filia saul frustra cubiculũ regis ingressa. nullos concepti se¬
nunis fructꝰ dat: qͥa qͥ u̾bũ dĩ auretenꝰ ꝑcipiunt. absq boni oꝑis ꝓle diẽ ꝑpetuȩ
mortis expectatit. Sepe qͥa intelligi ñualent deteriorib displicent uł facta
uł dicta melioꝵ S eo abeis ñ temere repͣhendenda st̃: qͦ ad pͣhendi ueracit᷑

Expanded text:
tationibus crucis sartaginae tortam. Et merito una panis collyrida, una carnis astationibus crucis sartaginae tortam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura datur, quia unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater omnium . Aliter haec munera fideles accipiunt, quando unus panis et unum corpus multi sumus in Christo , sive carnis singuli lasciviam casnec non et fructus operum bonorum misericordiae pinguissimos compassione proximi fervere faciunt. At contra filia Saul frustra cubiculum regis ingressa, nullos concepti seminis fructus dat; quia qui verbum Dei aure tenus percipiunt, absque boni operis prole diem perpetuae mortis exspectant. Saepe quia intelligi non valent, deterioribus displicent vel facta, vel dicta meliorum. Sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ contẽpnant. nichilonimꝰ archa dm̃ suũ locũ ingredit᷑. ponit᷑ in medio ta.¬
bernaculi quod tetenderat ei lauid. id ẽ fides ȩccłe predicatur. ꝓficit. insergͣ
cordib om̃iũ qͦs dñs ad uitã p̾ordmauit ȩterña Quod offert dauid holocaus¬
ta & pacisica corã dño. fidẽ deuotionẽq ȩccłȩ cõmendat patͥ xp̃c qͥ est ad dex
salutaris misterii pascit alim̃tis. partitꝰ singłis colliridam panis unam. illiꝰ utiq
qͥ de cęlo descendit. & dat uitã huic mundo: & assaturã bubalȩ carnis un̾a. illius
seilicet uituli sagnati. qͥ ꝓreu̾tente ad patrẽ silio iuniore mactatꝰ. & igne passiõis
assatus ẽ dicens. Exaruit uelut testa uͥtus mea. & simiła frixã oleo. carnem
uidelicet apecati labe niundissimã. s obhumanȩ salutis causã uberrimã adelec¬

Expanded text:
Ecclesiae condemnent, nihilominus arca Domini sui locum ingreditur, ponitur in medio taEcclesiae condemnent, nihilominus arca Domini sui locum ingreditur, ponitur in medio taberncordibus omnium quos Dominus ad vitam praeordinaverat aeternam. Offert David holocausta et pacifica salubris mysteriis pascit alimentis, partitur singulis collyridam panis unam, illius utique qui de coelo descendit et dat vitam mundo. Et assaturam bubulae carnis unam, illius scilicet vituli saginati, qui pro revertente ad patrem filio juniore mactatus et igne Passionis assatus est, dicens: Exaruit velut testa virtus mea ; et similam frixam oleo, carnem videlicet a peccati labe mundissimam; sed ob humanae salutis causam uberrimam delec
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ iudeis ñ creditũ palã manifestans. Noc em̃ signisicat. qͦd & ipse dodauid ac
cinctus erat ephoth lineo. Nã linũ qͦd det̾ra ꝓcreatũ multiplici labore ad can¬
dor̾e uestis ꝑuenit. ueritatẽ humane canis int̾ flagella tͥumphantis ostendit
erũ cunctis exultantib & ad arcȩ cęlestis introitũ hymnos resonantib sola
michol filia saul archã ducentib abest. qͥnetiã e speculis dauid humiliatũ des¬
picit. qͥa credentib in mundifine iudeis. erunt ñ nulli qͥ apͣm tantũ ꝓfessiõe¬
s oꝑe seqͦnt᷑ antiip̃m. Quib merito congrint qͦd eade michol que obsigu¬
randã instabilitatem carnaliũ aqua om̃is iutͣpretat᷑. ñ uxor damo s filia
saul appellat᷑. qͥa qͥ ap̃o fidetenꝰ seruiunt. ñ illiꝰ regno coronandi: s. ꝑsecutoꝵ
eius qͦs mutauere st̃ anathemate dãpnati. Uerũ praui si succenseant. humilitate

Expanded text:
tenus Judaeis non creditum palam manifesttenus Judaeis non creditum palam manifestcinctus erat ephod lineo. Nam linum, quod de terra procreatum multiplici labore ad candorem vestis pervenit, veritatem humanae carnis inter flagella triumphantis ostendit. Verum cunctis exsultantibus, et ad arcae coelestis introitum hymnos resonantibus, sola Michol filia Saul arcam ducentibus abest: quin etiam e speculis David humiliatum despicit, quia, credentibus in mundi fine d eadem Michol, quae, ad figurandam instabilitatem carnalium, aqua omnis interpretatur, non uxor David, sed filia Saul appellatur, quia Christo fidetenus serviunt, non illius regno coronandi, sed persecutorum ejus, quos imitati sunt, anathemate damnandi. Verum pravi succenseant, humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
eñi intͣpretat᷑ torcular. signisicans crucẽ in qua uitis uera calcari & expͥmi dig¬
nata. ẽ. aqua cunctꝰ gentiũ ppłs merito getheus appellari potest cũ dicit Mi
chi aut̃ absit głari. nͥ in cruce dmi nr̃i iħu ap̃i. Tres aut̃ menses qͥb ibide archa¬
de morat᷑. spes. sides. & caritas est. Sicut eñi dieb ad implet̾ m̃sis. ita singule uir¬
tutes suis quęq passib ad ꝑfectionẽ ꝑueniunt. Ni m̃ses qͦusq plenitudo gentiũ
intret currere non cessant. Tandem rediens dauid archã inciuitatẽ dauid in¬
ducit. qͥa dñs enoch & helia p̾dicantib conu̾tet corda patrũ infilios. boues & ari¬
etes iimolans. hoc ẽ eos qͥ aream dñi tͥturant. & ouiũ eiꝰ ducatũ gerunt. mar¬
tyrii sanguine coronans. & ipse qͦq sue incarnationis & passionis exemplũ eã¬

Expanded text:
enim interpretatur torcular: significans crucem, in qua « vitis vera » calcari et exprimi digenim interpretatur torcular: significans crucem, in qua « vitis vera » calcari et exprimi dignata est; a qua cunctus gentium populus merito Gethaeus appellari potest, cum dicit: « Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu demoratur, fides, spes, et charitas est; sicut enim diebus adimpletur mensis, ita singulae virtutes suis quaeque passibus ad perfectionem veniunt. Hi menses quousque plenitudo gentium intret, currere non cessant. Tandem rediens David arcam in civitatem David inducet, quia Dominus, Enoch et Helia praedicantibus, convertet corda patrum in filios. Boves et arietes immolans, hoc est, eos qui aream Domini triturant, et ovium ejus ducatum gerunt, martyrii sanguine coronans, et ipse quoque suae incarnationis et passionis exemplum ea