comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine ocłis frons effossa. facies tenebrosaͨ
Aꝑi gens misera. aꝑi ocłos tuos: et uide de¬
solationem tuam.iamiamq imminentẽ:
Quomͦ inbreui mutatus est color optimus:
facta es quasi uidua dña gentium. pͥnceps
ꝓtunciarum: Ierum inicia malorum st̃
hec: gratiora timemus. Nun qͥd non ꝓpe
int̾itum es. si ꝑsistis: Reuertere reu̾itere
sunamitis: reuertere ad cortuum: agno¬
sce iam uł sero. quȩ. quanta. aquib pati¬
aris. uel passasis. Recordare qua causa.
quo fine. ꝑ quos. et in quos tistis. non lon¬
ge ante hos dies cunctarũ quȩ inte sunt
eccł̃iarum. omĩs ornatus. et censtis ꝓfli¬
gatus est: qͥc qͥd inaltarib et altariũ uasis.
qͥcqͥd inipsis sacris imaginib auriet argenti
reꝑiri tunc potuit: manib impiorũ direptũ et
asportatũ est. Qͥd ex his om̃ib tuintuis nõ mar¬
stipiis inuenis: Porro decor domus dñi:
irrecuꝑabiliter periit. Et nunc quid tibi

Expanded text:
sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? sine oculis frons effossa, facies tenebrosa? Aperi, gens misera, aperi oculos tuos, et vide desolationem tuam jamjamque imminentem. Quomodo in brevi mutatus est color opfacta est quasi vidua domina gentium, princeps provinciarum ? 4. Verum initia malorum sunt haec: graviora timemus. Numquid non prope interitum es, si persistis? Revertere, revertere, Sunamitis, revertere ad cor tuum: agnosce jam vel sero, quae, quanta, a quibus patiaris, vel passa sis. Recordare qua causa, quo fine, per quos, et in quos usus, non longe ante hos dies cunctarum, quae in te sunt, ecclesiarum omnis orantus et census profligatus est. Quidquid in altaribus et in altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri et argenti reperiri tunc potuit, manibus impiorum direptum et asportatum est. Quid ex his omnibus tu in tuis nunc marsupiis invenis? Porro decor domus Domini irrecuperabiliter periit. Et nunc quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
celi. furore tam intolerabili quã irratio¬
nabili. inuos pariter ꝓuocatis: dum
sacram et aplicam sedem diuinis rega¬
lib q pͥuilegiis singulariter sublima¬
tam. acisti sacrilego incessere. suoq
mintiere honore contenditis. quẽ uiel
soli contra om̃s si oportuiss. defendere
debuistis: Sic fatui romani ñiudican¬
tes recte. neq quod honestum est discer¬
nentes. caput ur̃m atq om̃ium quod
in uob̃ est decurpatis ꝓquo mag̃ nec
ur̃is ipsis ceruicib parcendũ auob̃ foret.
sinecessitas exegisset. Patres ur̃i urbi
orbem subiugauerunt: uos urbem ꝓ¬
peratis orbi facere fabulam. En petri
heres. petri sede et urbe a uobis pulsus
est: en reb et domib suis urĩs manib
spoliati sunt cardinales. atq ep̃i. mini¬
stri dñi. Opopłe stulte et insipiens: o
columba seducta. non habens cor. Non¬
ne ille cap̃ et illiocłi tui erant: Otud ergo
nunc roma. nisi sine capite truncũ corpꝰ:

Expanded text:
coeli, furore tam intolerabili, quam irratiocoeli, furore tam intolerabili, quam irrationabili in vos pariter provocatis, dum sacram et apostolicam sedem, divinis regalibusque privilegiis singulariter sublimatam, ausu sacrilego incessere, suoque minuere honore contenditis, quam vel soli contra omnes, si oportuisset, defendere debuistis? Sic fatui Romani; non judicantes, neque quod honestum est discernentes, caput vestrum atque omnium, quod in vobis est, deturpatis, pro quo magis nec vestris ipsis cervicibus parcendum a vobis foret, si necessitas exegisset? Patres vestri Urbi orbem subjugaverunt: vos Urbem properatis orbi facere fabulam. En Petri haeres Petri sede et urbe a vobis expulsus est: en rebus et domibus suis, vestris manibus spoliati sunt cardinales atque episcopi ministri Domini. O popule stulte et insipiens, o columba seducta non habens cor! Nonne ille caput, et illi oculi tui erant? Quid ergo nunc Roma, nisi sine capite truncum corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
poris partib. Nec ame gͦ. Puenit ꝓfee¬
to usq ad me. quãuis om̃ium minimũ
dolor maximus iste. quia maximus ẽ.
ec quia cum sit capitis. non pot̾ non
ẽẽ et corporis. euius menbrum sũ ego.
Nunquid non dolente capite clamat
Dimittite ꝓinde queso: dimittite ut
plangam paululum ap̃ uos dolorẽ
meum. Nec meum tantum: s et totiꝰ
ecclie. Honne ipsius uox est hodie per
uniuersum mundum: cap̃ meũ doleo.
in toto sit orbe. qui non glorietur hoc ca¬
pite: quod ambo illigłosi pͥncipes t̃re
alter amisso. alt̃ suibmisso in cruce ca¬
pite. stio triumpho exculerunt. suo san¬
guine ornauerunt : Ad omnẽ itaq
spectat xp̃ianum iniuria apłorum: et
sicut in omnem terram exitit sonus eors
sic lesio eorun dem abom̃ib usq quaq
sentitur: usq quaq plangitur et dolet᷑
Quid uobis uisum est o romam:offen¬
dere pͥncipes mundi. urõs aut̃ẽ specia¬
les patronos: Qur regem terre cur dm̃

Expanded text:
poris partibus. Nec a me ergo. Pervenit profecporis partibus. Nec a me ergo. Pervenit profecto usque ad me, quamvis omnium minimum, dolor maximus iste, quia maximus est; et quia cum sit capitis, non potest non esse et corporis, cujus membrum sum ego. Numquid non dolente capite clamat Dimittite proinde, quaeso, dimittite, ut plangam paululum apud vos dolorem meum; nec meum tantum, sed et totius Ecclesiae. Nonne ipsius vox est hodie per universum mundum: Caput meum doleo, in toto sit orbe, qui non glorietur hoc capite, quod ambo illi gloriosi principes terrae, alter amisso, alter submisso in cruce capite, suo triumpho exstulerunt, suo sanguine ornaverunt? Ad omnem itaque 241 spectat Christianum injuria Apostolorum, et sicut in omnem terram exivit sonus eorum , sic laesio eorumdem ab omnibus usquequaque sentitur, usquequaque plangitur et doletur. 3. Quid vobis visum est, o Romani, offendere principes mundi, vestros autem speciales patronos? Cur Regem terrae, cur Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
manos.si forte audiant et qui escant:
Quis scit si conuertantur ad p̃cem pau¬
ꝑis. qui noncedunt potñtum minis:
non omni armaturȩ fortium: Nonne
quondam inbabilone ad tocem ptieri
iumoris timus. omĩs ille popłs. qui se¬
nib iniquis iudicib seductus fuerat.
reuersus est ad iudicium: et sic seruatus
est sanguis innorius indie illa: Ita nẽ
quoq et si adolescentulus sum ego et
contẽptus. adolescentulus dico non an¬
norum paticitate s meritorũ. potens ẽ
tamen ds̃ dare etiam uoci meȩ uocem
uirtutis:. ꝑ quiã fiat. ut et is popłs. que
nichilomintis constat ẽẽ sedtictum. ad
iudicium reuertatur. Mea gͦ defensio ad
eos qui michi hinc forte suecensendum.
indignandum ue pucauerint. hec sit.
Si neq hoc satis est: etiã istud adicio:
Communis est catisa: et non est distinct¬
o ptisilli et magni: Dolor nempe inea¬
pite est. ac ꝑhoc minime alienus:ne a
minimis quidẽ uł extremis quibq cor¬

Expanded text:
manos, si forte audiant, et quiescant. manos, si forte audiant, et quiescant. Quis scit si convertantur ad precem pauperis, qui non cedunt potentium minis, non omni armaturae fortium? Nonne quondam in Babylone, ad vocem pueri junioris unius, omnis ille populus, qui a sensibus iniquis judicibus seductus fuerat, reversus est ad judicium, et sic servatus est sanguis innoxius in die illa ? Ita nunc quoque, etsi adolescentulus sum ego et contemptus adolescentulus dico, non annorum paucitate, sed meritorum, potens est tamen Deus dare etiam voci meae vocem virtutis, per quam fiat ut et is populus, quem nihilominus constat esse seductum, ad judicium revertatur. Mea ergo defensio ad eos qui mihi hinc forte succensendum indignandumve putaverint, haec sit. 2. Si neque hoc satis est, etiam istud adjicio. Communis est causa, et non est distinctio pusilli et magni. Dolor nempe in capite est, ac per hoc minime alienus ne a minimis quidem vel extremis quibusque cor
Abbreviated transcription (Latin):
obilib et optimatib. atq xlui.
tiniuerso popło romano.frater
bernardus. clareuallis uocatus
fabbas: declinare amalo. et facere quodbo¬
ntm est. Sermo michi est adte. popłe
sublimis et illustris. cum sim uilis exigua¬
q ꝑsona. ac nullius pene momenti bo¬
muncio. Id quidẽ tierecundum atq
onerosum michi. consideranti quis
quib scribam. simulq quã aliter hoc
alitis iudicare possit. S leuius reor
uerecundia ap̃ homines ꝑiclitari. quã
condempnari ap̃dm̃ silentio u̾i tacitur¬
nitate et absconsione iusticiȩ. Ipse em̃
dicit. Annuncia popło meo scelera eoꝵ.
Erit michi etiã intestimonium ante fã¬
ciem dñi. si dicere pot̾o. iusticiam tuã
non abscondi incorde meo. ueritatem
tuam et salutare tuũ dixi. Prohuius¬
modi sane non uereor quãuis uerecun¬
dia reluctante ꝓ mea ignobilitate seri¬
bere de longinquo ad popłm głosum.
atq: his litteris transmontanis. sui ip¬
sorũ ꝑiculi acq peocati cõmonere ro¬

Expanded text:
obilibus, et optimatibus, atque universo populo Romano, frater BERNARDUS Clarae-Vallis vocatus abbas, declinare a malo, et facere quod bonum est. 1. Sermo mihi est ad te, popule sublimis et illustris, cum sim vilis exiguaque persona, ac nullius pene momenti homuncio. Id quidem verecundum atque onerosum mihi consideranti, quis, quibus scribam, simulque quam aliter hoc alius judicare possit. Sed levius reor verecundia apud homines periclitari, quam condemnari apud Deum silentio, veri taciturnitate et absconsione justitiae. Ipse enim dicit: Annuntia populo meo scelera eorum . Erit mihi etiam in testimonium ante faciem Domini, si dicere potero: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi . Pro hujusmodi sane non vereor, quamvis verecundia reluctante, pro mea ignobilitate scribere de longinquo ad populum gloriosum, atque his litteris transmontanis sui ipsorum periculi atque peccati commonere Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tum obsecro per illam caritatem
qua michi spetialiter debitor estis.
ne ie humanis uoluntatib expona¬
tis. sed sicut singulariter uobis incũ¬
bit. diuinum consilium per quiratis:
et operam detis. ut sicut fuerit
uoluntas in celo sic fiat:¬

Expanded text:
tum obsecro per illam charitatem, tum obsecro per illam charitatem, qua mihi specialiter debitores estis, ne me humanis voluntatibus exponatis; sed, sicut singulariter vobis incumbit, divinum consilium perquiratis; et operam detis, ut sicut fuerit voluntas in coelo, sic fiat
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulabis. intanto ꝑiculo sponse eiꝰ.
s quicqͥd habes turium. quicquid zel.
qluiequid sollicitudinis. quie quid adi¬
otoritatis. quicquid potestatis in pen¬
des: Singulare periculum. singula¬
rem exigit operam. Fundamentum
concutitur et tamquam ĩminenti
ruinȩ totis est nisib occurrendum:
Et hec ꝓpter uos fidenter quidem: s
fideliter dicta: de cedero uerbum il¬
lud quod ni fallor audistis quomodo
uidelicet incarnotensi contientu. qͦ¬
nam iudicio. satis miror me quasi
iudicem. et principem militie elege¬
runt: certum sit uobis nec consili mei
nec uoluntatis mee fuisse uel esse.
s nec possibilitatis meȩ quantum
metior uires meas peruenire tisq
illuc. Quis sum ego ut disponam
castrorum acies ut egrediar ante faci¬
es armatorum: dut quid tam remo¬
tum aprofessione mea. etiã si tures
suppeterent: etiam si ꝑitia non de esset :
S neq hoc meum est tiestram docẽ
sapientiam: nostis hec omnia. Tan¬

Expanded text:
dissimulabis in tanto periculo sponsae ejus: dissimulabis in tanto periculo sponsae ejus: sed quidquid habes virium, quidquid zeli, quidquid sollicitudinis, quidquid auctoritatis, quidquid potestatis, impendes. Singulare periculum singularem exigit operam. Fundamentum concutitur, et tanquam imminenti ruinae totis est nisibus occurrendum. Et haec propter vos, fidenter quidem, sed fideliter dicta. 4. De caetero verbum illud quod jam, ni fallor, audistis: quomodo videlicet in Carnutensi conventu quonam judicio satis miror me quasi in ducem et principem militiae elegerunt, certum sit vobis nec consilii mei, nec voluntatis meae fuisse vel esse; sed nec possibilitatis meae quantum metior vires meas pervenire usque illuc. Quis sum ego, ut disponam castrorum acies, ut egrediar ante facies armatorum? aut quid tam remotum a professione mea, etiamsi vires suppeterent, etiamsi peritia non deesset? Sed neque hoc meum est vestram docere sapientiam: nostis haec omnia. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
bet facere homo quod debet:quia ds̃ fa¬
eit quod uult: Ego uͦ ꝓtantis malis
tanquam xp̃ianus et fidelis meliora spe¬
rabo et omne gaudium existimabo qđ
inuarias tẽptationes ieidimus. Reuie¬
ra panȩm doloris comedimus: et potati
sumus uino conpunctionis. Quid dif¬
fidis amice sponsi quasi non more suo
umtibonum seruauerit usq adhuc be¬
nignts et sapiens sponsus: Qtusseit si
conuertatur et ignoscat deus: et relinqͦt
post se benedictionem: Et certe sic oꝑari.
sic uidicare suꝑna diuinitas solet: scien¬
ti loquor. Quando magna bona morta¬
lib ꝓuencrunt: que non magna p̃uene¬
rint mala: Nam ut cȩtera taccam:nonne
illud unicum ⁊ singulare beneficium
nr̃e salutis p̃cessit mois saluatoris: Gu
gͦ amice sponsi amicum te innecessitate
ꝓbato. Si tripliei illo amore de quo tuus
interrogatus ẽ predecessor tu quoq toto
corde. tota amma tota uirtute xp̃m dili¬
gis ut oportet nichil reseruabis. nichil

Expanded text:
bet facere homo quod debet, quia Deus fabet facere homo quod debet, quia Deus facit quod vult? Ego vero pro tantis malis, tanquam Christianus et fidelis, meliora sperabo, et omne gaudium aestimabo, quod in varias tentationes incidimus . Revera panem doloris comedimus, et potati sumus vino compunctionis. Quid diffidis, amice sponsi, quasi non more suo vinum bonum servaverit usque adhuc benignus et sapiens sponsus? Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem . Et certe sic operari, sic judicare superna divinitas solet: scienti loquor. Quando magna bona mortalibus provenerunt, quae non magna praevenerint mala? Nam, ut caetera taceam, nonne illud unicum et singulare beneficium nostrae salutis praecessit mors Salvatoris? 3. Tu ergo, amice sponsi, amicum te in necessitate probato. Si triplici illo amore, de quo tuus interrogatus est praedecessor , tu quoque toto corde, tota anima, 258 tota virtute Christum diligis, ut oportet, nihil reservabis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
animasn xp̃i. tacta est pupilla oculi
erus. Exerendus et nunc utexq gladꝰ
inpassione dñi. xp̃o denuo patiente
u et altera uice passus est ꝑqũe aul̃
nissi ꝑuos: Petriutq est alter sio sil¬
tualter sua manu quociens necesse ẽ
etaginandus. Et quidem de quo minꝰ
uidebatur: de ipso ad petrum dic̃tum
est. Cou̾te gladium tutim intiaginam.
Argo suus erat et ille.sz nonsua manu
utiq educendus. Tempꝰ et opus ẽẽ ex¬
istimo ambos educi indefensione ori¬
entalis eccłie. Quius locum denetis. Re¬
lum negligere non debetis. Quale est
hoc pͥncipatũ tenere: et ministerium
declinare: Uoxclamantis. Uenio ihe¬
rosolimam iterum crucifi.Adqtiam
uocẽ. et si alii tepidi aliiet surdi sint suc¬
cessori petri dissimulgre non licet. Loque¬
tur et ipse. Et si om̃s scandalirati fue¬
rint.s nonego: Neȩ terrebitur damnis
pͥoris exercitus: quib magis resarcien¬
dis oꝑam dabit. Mun quid ideo non de¬

Expanded text:
animam Christi, tacta est pupilla oculi animam Christi, tacta est pupilla oculi ejus. Exserendus est nunc uterque gladius in passione Domini, Christo denuo patiente, ubi et altera vice passus est. Per quem autem nisi per vos? Petri uterque est, alter suo nutu, alter sua manu, quoties necesse est, evaginandus. Et quidem de quo minus videbatur, de ipso ad Petrum dictum est: Converte gladium tuum in vaginam . Ergo suus erat et ille, sed non sua manu utique educendus. 2. Tempus et opus esse existimo ambos educi in defensionem orientalis Ecclesiae. Cujus locum tenetis, zelum negligere non debetis. Quale est hoc, principatum tenere, et ministerium declinare? Vox clamantis: « Venio Jerosolymam iterum crucifigi. » Ad quam vocem etsi alii tepidi, alii et surdi sint; successori Petri dissimulare non licet. Loquetur et ipse: Etsi omnes scandalizati fuerint, sed non ego ; nec terrebitur damnis prioris exercitus, quibus magis resarciendis operam dabit. Numquid ideo non de
Abbreviated transcription (Latin):
his: p̃sentium lator. Unde hoc quoq
sciam queritis. Facem teneo litterarũ
missarum auiris scĩs. quos ego noui
quia sci et ueridici sunt: et om̃s illȩ
pariter continent tam laudes et pr¬
conia huitis. qtiã illius horrendas blas¬
phemias. quem accusat: Ad dñm yd¬
quod sonuit: triste satis et li¬
E graue est. Eit cin triste: Imnmo
Eui non triste: Soli filii ire ixam non
sentiunt nec tristantur tristib sed
letantur et exultant in yeb pessimis.
De cet̾o cõmunis tristigia ẽ. quia com¬
munis est causa. Benefecistis iustis¬
simum zelũ nr̃s galcane ecelie collau¬
dando: et corrobbrando auctoritate
litterarum ur̃arui Non est dico uobis
incausa tam geserꝗli. et tam graui.
tepide agendum s ne timide. quidẽ:
Legi apud quęndam sapientẽ. Nonẽ
uir fortis. cui non ereseit animus inip¬
sa rerum dfficultate. Ego autẽ dico
fideli honsini. magis et interflagella
fidenduri. Intrauerunt aquę usq ad

Expanded text:
his, praesentium lator. Unde hoc quoque his, praesentium lator. Unde hoc quoque sciam quaeritis? Fascem teneo litterarum missarum a viris sanctis, quos ego novi quia sancti et veridici sunt · et omnes illae pariter continent tam laudes et praeconia hujus, quam illius horrendas blasphemias, quem accusat. quod sonuit: triste satis et grave est. Et cui triste? Imo cui non triste? Soli filii irae iram non sentiunt, nec tristantur tristibus, sed laetantur et exsultant in rebus pessimis. De caetero communis tristitia est, quia communis est causa. Bene fecistis justissimum zelum nostrae gallicanae Ecclesiae collaudando, et corroborando auctoritate litterarum vestrarum. Non est, dico vobis, in causa tam generali et tam gravi tepide agendum, sed ne timide quidem. Legi apud quemdam sapientem: « Non est vir fortis, cui non crescit animus in ipsa rerum difficultate . » Ego autem dico, fideli homini magis et inter flagella fidendum. Intraverunt aquae usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
quostibet. s ipsos apłorũ pͥncipes circum¬
tienire.Non imputo dño meo.cui tanqũa
homini subripi potuit: et hoc oro ne ds̃
imputet. Absit autẽ ubi ueritatẽ agnou̾it.
ut p̃uialeat tam execrabilis maligni huiꝰ
sacrilegusq conatus. Ot ego de hac re ad
ipsum quoq solito ausu scͥpsissem: si non
sensissem ipsũ quicquid scribimus minus
solito acceptare. Queso.dolete uos qui
monachi estis uicem magistri ur̃ibe¬
atibenedicti. cui iam ut uidetis ꝓpe
est ut ubiq contradicatur. et ꝑeat
om̃is uigor monasticȩ disciplinȩ. mo¬
nachis adt̾sus abbates suos cornua
sumentib de manu forti. Ad eos dem¬
iuera sunt quȩ audistis de ccxx¬
abbate scĩ theofredi. non potestis
ea dissimulare sine ꝑiculo ur̃o:
et ꝓpter officitm. et ꝓpter conscienti¬
am. Conscientiam dico. non tantum
tirãm: s etiam aliorum. Sunt auc̃e
ueri similia:credo quod et uera. Uerar
est enim. qui destimonium ꝑhibet de

Expanded text:
quoslibet, sed ipsos Apostolorum principes circumquoslibet, sed ipsos Apostolorum principes circumvenire. Non imputo domino meo, cui, tanquam homini, subripi potuit; et hoc oro, ne Deus imputet. Absit autem, ubi veritatem agnoverit, ut praevaleat tam exsecrabilis maligni hujus sacrilegusque conatus! Et ego de hac re ad ipsum quoque solito ausu scripsissem, si non sensissem ipsum, quidquid scribimus, minus solito acceptare. Quaeso, dolete vos, qui monachi estis, vicem magistri vestri beati Benedicti: cui jam, ut videtis, prope est ut ubique contradicatur, et pereat omnis vigor monasticae disciplinae, monachis adversus abbates suos cornua sumentibus de manu forti. ESi vera sunt quae audistis de abbate Sancti Theofredi, non potestis ea dissimulare sine periculo vestro, et propter officium, et propter conscientiam. Conscientiam dico non tantum vestram, sed etiam aliorum. Sunt autem verisimilia, credo quod et vera. Verax est enim, qui testimonium perhibet de
Abbreviated transcription (Latin):
est auditum: quod monachus rebellis.
suꝑb. ambiciosus. pͥuilegium ꝓpͥe libta¬
tis ex apłica auctoritate meruerit. Atẽ¬
pore iudȩ scariothis non est inuentus si¬
milis illi. qui sic insurgeret in magistrum:
et traderet sanguinem iustum. Felix ma¬
gister. eui cum magistro om̃ium cõmunis
ꝓpbica illa tiox est. homo pacis mee in qͦ
sꝑabam. qui edebat panes meos. magni¬
ficauit suꝑ me stpplantationem. Et olĩ
quidem eratis contra apłm petrũ domi¬
nantes inclertim:immo et contra coa¬
płm eius patilum. dominabamini fidei
totius orbis. At nunc nouum aliquid
addidistis: usurpantes ampliꝰ et in ipsã
religionem. Quid restat. nisi ut adiciatis
et ipsis angłis scĩs dominariͦ Nisi quod
m hoc posterior iudas pͥorem uicisse uer¬
scitia et fraude uidetur: quod cum illiꝰ
facinus condiscipłi horruerint uniu̾si:
iste callidior potuit ad comuendum
immo ad fauendum. suȩ maliciȩ. non

Expanded text:
est auditum quod monachus rebellis, est auditum quod monachus rebellis, superbus, ambitiosus, privilegium propriae libertatis ex apostolica auctoritate meruerit. A tempore Judae Iscariotis non est inventus similis illi, qui sic insurgeret in magistrum, et traderet sanguinem justum. Felix magister, cui cum Magistro omnium communis prophetica illa vox est: Homo pacis meae, in quo sperabam, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplamationem . Et olim quidem eratis, contra apostolum Petrum, dominantes in clerum ; imo et, contra coapostolum ejus Paulum, dominabamini fidei totius orbis : at nunc novum aliquid addidistis, usurpantes amplius et in ipsam religionem. Quid restat, nisi ut adjiciatis et ipsis Angelis sanctis dominari? Nisi quod in hoc posterior Judas priorem vicisse versutia et fraude videtur: quod cum illius facinus condiscipuli horruerint universi; iste callidior potuit ad connivendum, imo ad favendum suae malitiae, non
Abbreviated transcription (Latin):
Si quominus quod oportuit actũ fuit
cum uiro:cuius culpa fuerit. uobis re¬
linquimus iudicandum. Accusatur itẽ
quod litteras dm̃ pape p̃dicto hub̃to
uolenter abstulerit. et diruperit. s ex¬
tant lictere integre et bullatȩ:nec ui eas
sicut mentitur amisit. s sponte dimisit.
consilio utiq comitis theobaldi. et nostro
Dieitur quoq quod quos dam monachos
incaptionem posuerit. Atq idquidem
falsum. S si quos dam turbatores et con¬
spiratores indiuersa claustra diuisit. ne
simtl positi plus nocerent: quis hoc recte
iudicans reprehendat: Iam de terris et
bonis ȩccłie quasi distractis. et alienatis.
et datis abeocognatis suis. coram uene¬
rabilib epis stiessionensi. et autisiodo¬
rensi. comiteq theobaldo ad uocato utiq
monasterii. satis responsum est. et ad huc
respondetur. sic illum dedisse suis. quo¬
modo aliens: idẽ. adeundem censum
tił consuetudinem. Porro autẽ ascło ñ

Expanded text:
Si quo minus quod oportuit, actum fuit Si quo minus quod oportuit, actum fuit cum viro; cujus culpa fuerit, vobis relinquimus judicandum. Accusatur item quod litteras domini Papae praedicto Humberto violenter abstulerit, et diruperit. Sed exstant litterae integrae et bullatae: nec vi eas, sicut mentitur, amisit, sed sponte dimisit, consilio 227 utique comitis Theobaldi, et nostro. Dicitur quoque quod quosdam monachos in captionem posuerit. Atque id quidem falsum. Sed si quosdam turbatores et conspiratores in diversa claustra divisit, ne simul positi plus nocerent, quis hoc recte judicantes reprehendat? Jam de terris et bonis ecclesiae quasi distractis et alienatis, et datis ab eo cognatis suis, coram venerabilibus episcopis Suessionensi et Autissiodorensi, comiteque Theobaldo, advocato utique monasterii, satis responsum est, et adhuc respondetur, sic illum dedisse suis, quomodo alienis, id est ad eumdem censum vel consuetudinem. 3. Porro autem a saeculo non
Abbreviated transcription (Latin):
quod bonus monacus. et melior abbas:
quod bone opinionis. et melioris est uite:
An quia monasteritm cui p̃ est. et decorauit
religione. et bonis temporalib ampliatit:
et bonorum fr̃um numero cumulauit:
En sanguis iste de manueius ex quiritur
Si crimen est acceptum eẽ deo et hominib:
tollatur et erucifigatur. Negari enĩ non
pot̃ hoc illum eẽ: celo et terra testib. Si
crimen est eẽ hospitalem benignũ. sobri¬
um. castum. humilem: decidat merito
abinmicis stus inanis. Reuerananq
et in his excusari non pot̃. conuincentib
se ꝓprie uite sanctitate: et fame gloria.
At imponitur ei noluisse suscipere nun¬
tium dñi mei. Prorsus gratus offensa:
frita est. Non negat abbas.hominẽ qui
mittebatur in angliam. cum eẽt honori¬
fice susceptus hospitio. querere loqui
cum eo:s paranti exire. inter uenit hub̃¬
tus p̃positus. dicens se potius exiturum.
et homini uice ipsius satisfacturum:

Expanded text:
quod bonus monachus, et melior abbas? quod bonus monachus, et melior abbas? quod bonae opinionis, et melioris est vitae? An quia monasterium, cui praeest, et decoravit religione, et bonis temporalibus ampliavit, et bonorum fratrum numero cumulavit? En sanguis iste de manu ejus exquiritur. Si crimen est acceptum esse Deo et hominibus; tollatur, et crucifigatur. Negari enim non potest hoc illum esse, coelo et terra testibus. Si crimen est esse hospitalem, benignum, sobrium, castum, humilem; decidat merito ab inimicis suis inanis. Revera namque et in his excusari non potest, convincentibus se propriae vitae sanctitate, et famae gloria. 2. At imponitur ei, noluisse suscipere nuntium domini mei. Prorsus gravis offensa, si ita est. Non negat abbas, hominem qui mittebatur in Angliam, cum esset honorifice susceptus hospitio, quaerere loqui cum eo; sed paranti exire intervenit Humbertus praepositus, dicens se potius exiturum, et homini vice ipsius satisfacturum.
Abbreviated transcription (Latin):
loqui: quicquid in buccam x iii¬
uenerit. Nam et si oportuerit
sustineri modicum quid insipientie
meȩ. geret michi ꝓculdubio morem
beniuolentia ur̃a: quȩ sapientib et in¬
sipientib debitrir est. Et hoc dico:
non quia cogitẽ p̃cipitare t̾ibum. quod
adrem non ꝑtinet. aut leuitate uti
intendam. aut nugari delectet. p̃ser¬
tim ap̃uos. qui uidemim columne ec¬
cłie: s ex abundantia cordis os loquit᷑:
et ueritas dolore urgente intrinseoo.
taciturnitatis impatiens. ꝓrumpit in
medium. Mei enim dico uobis pene
moti sunt pedes. pene effusi sunt gres¬
sus mei. quod execranda ut uidetur
conuersione. tam frequenter sapienti¬
am uincit malicia. Adduntur tibiq
cornua impiis. et exarmatur iusticie
zelus: et non est qui facere bonum non
dico uelit. s possit. Suꝑbi iniq agunt
tsq quaq: et nemo audet mutire contͣ:
Et utinam uł innocentia tuta eẽt: et iu¬
sticia ipsa stumet sufficeret defensioni.
Quid peccatit abbas latimacensis: An

Expanded text:
loqui quidquid in buccam venerit. Nam etsi oportuerit sustineri modicum quid insipientiae meae, geret mihi procul dubio morem benevolentia vestra, quae sapientibus et insipientibus debitrix est. Et hoc dico, non quia cogitem praecipitare verbum quod ad rem non pertinet, aut levitate uti intendam, aut nugari delectet, praesertim apud vos, qui videmini columnae Ecclesiae: sed ex abundantia cordis os loquitur, et veritas, dolore urgente intrinseco, taciturnitatis impatiens, prorumpit in medium. Mei enim, dico vobis, pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quod exsecranda, ut videtur, conversione tam frequenter sapientiam vincit malitia. Adduntur ubique cornua impiis, et exarmatur justitiae zelus: et non est qui facere bonum, non dico velit, sed possit. Superbi inique agunt usquequaque, et nemo audet mutire contra. Et utinam vel innocentia tuta esset, et justitia ipsa suimet sufficeret defensioni. Quid peccavit abbas Latiniacensis? An
Abbreviated transcription (Latin):
de consanguinitate laborat: homocum
sua quod palam est.tereio ferme consan¬
guinitatis gradu ꝑmanens consobrina:
Et quidem inter filium comitis theobal¬
di. et comitis flandrensis filiam. et tẽ
inter comidem suessionensem. et filiam
comitis theobaldi. si consangumitas
sit nescio: scienter enim illicita matri¬
monia nec laudaui unquam. nec laudo.
s sciatis uos. et sciat dñs m̃s. ꝓhibere
horum nuptias si quomiodo coniungi
fas fuerit. exarmare eccłiam est. et mul¬
tam illi subtrahere fortitudinem. Nec
aliam puto adt̾santium ipsis nuptiis
intentionem. nisi ut in terris p̃fatorum
pͥcipum non possint habere refugiũ.
quicunq audebunt contradicere scis¬
mati quod minantur. Huc usq zelus
m̃s. Non possum ego emendare. quod
potini redarguere:potui et cõmonere
eum qui possit. Telus dñi mei faciet
hoc. Ipsum duxi necessarium in magno
eccłie labore atq ꝑicło compellandum.
et ꝑnullum dignius quam ꝑ uos. qui

Expanded text:
de consanguinitate laborat, homo cum de consanguinitate laborat, homo cum sua quod palam est tertio ferme consanguinitatis gradu permanens consobrina? Et quidem inter filium comitis Theobaldi, et comitis Flandrensis filiam; et item inter comitem Suessionensem, et filiam comitis Theobaldi, si consanguinitas sit, nescio: scienter enim illicita matrimonia nec laudavi unquam nec laudo: sed sciatis vos, et sciat dominus meus, prohibere horum nuptias, si quo modo conjungi fas fuerit, exarmare Ecclesiam est, et multam illi subtrahere fortitudinem. Nec aliam puto adversantium ipsis nuptiis intentionem, nisi ut in terris praefatorum principum non possint habere refugium quicunque audebunt contradicere schismati quod minantur. Hucusque zelus meus. Non possum enim ego emendare quod potui redarguere: potui et commonere eum qui possit. Zelus domini mei faciet hoc. Ipsum duxi necessarium in magno Ecclesiae labore atque periculo compellandum; et per nullum dignius quam per vos, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Fortis est ut mors dilectio: dura sic̃
inferus emulatio. Propt̾ea gͦ pacis con¬
uentiones. et constitutiones manifeste
transgreditur. nec tenet pacta sua. que
distinxerunt labia sua. Demq reuoca¬
uit indomum suam. et ad consilium su¬
um uirum adulterum et ex comumca¬
tum. quem ex constituto eiecerat: et pro
exercenda maiori malicia. aliis multis
nequam eque excõmunicatis.ꝑiuris.
incendiariis. homicidis. rex et aduocatꝰ
eccłie adu̾sus eccłie quod non est dubiũ
amatorem et defensorem denuo sociatur.
ixta illud ꝓpħe. Si uidebas furemeur¬
rebas cum eo: et cum adulteris portionẽ
tuam ponebas. Adhec cogit suo more
epõs ad maledicendum benedicendis. et
iterum benedicendum maledicendis: et
qm̃ non obtemꝑatur ꝓsuo libitu sibi er¬
ctuit mare et aridam ut inueniat iura¬
tores. quorum ꝑiuriis quos fortassis ds
comungit. ꝑ homines separentur. Qua
fronte obsecro tantoꝑe aliis p̃scribere

Expanded text:
ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut ait: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Propterea ergo pacis conventiones et constitutiones manifeste transgreditur: nec tenet pacta sua, quae distinxerunt labia sua. Denique revocavit in domum suam, et ad consilium suum virum adulterum et excommunicatum, quem ex constituto ejecerat; et pro exercenda majori malitia, aliis multis nequam aeque excommunicatis, perjuris, incendiariis, homicidis, Rex et advocatus Ecclesiae adversus Ecclesiae quod non est dubium amatorem et defensorem denuo sociatur, juxta illud prophetae: Si videbas furem, currebas cum eo, et eum adulteris portionem tuam ponebas . 4. Ad haec cogit suo more episcopos ad maledicendum benedicendis, et iterum benedicendum maledicendis: et quoniam non obtemperatur pro suo libitu sibi, circuit mare et aridam, ut inveniat juratores, quorum perjuriis, quos fortassis Deus conjungit, per homines separentur. Qua fronte, obsecro, tantopere aliis praescribere
Abbreviated transcription (Latin):
inore gladii deuastauit. ut pene insolitu¬
dinem redegerit uniu̾sas. Ftrequens in om¬
nium aurib uox: hereditate possideamꝰ
sanctuarium dei. Sic rexemendat: quod
in ȩccłiam bituricensem herodiano iuram̃¬
to commisit. Pret̾ea rex nobis quidem ñ
parum laborantib pacem cum comite
theobaldo fecerat. firme ut putauimus
amicicie fedus mierat. et ecce occasiones
querit quomodo recedat ab amico. Atq
hoc grande crimen quodimpingit᷑ comiti.
quia cum baronib regis de lib̃is suis con¬
trahit matrimonia. Suspecta est illi dila¬
tatio caritatis. nec se putat regem. si se a¬
mauerint pͥncipes. Coniciat prudentia
urã. quid animi g subditos gerat: qui de
odioatq discordia si fuerit inter suos.
se estimat fortiorem. Uideat et ꝑpendat.
siest hic homo adeo.qui instiorum mag̃
mutua simultate quam caritate con¬
fidit cum caritas sit deus. Quod minime
faceret. si sapientiam illius haberet. qui

Expanded text:
in ore gladii devastavit, ut pene in solituin ore gladii devastavit, ut pene in solitudinem redegerit universas. Frequens in omnium auribus vox: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Sic Rex emendat quod in Ecclesiam Bituricensem Herodiano juramento commisit. 3. Praeterea Rex, nobis quidem non parum laborantibus, pacem cum comite Theobaldo fecerat; firmae, ut putavimus, amicitiae foedus inierat; et ecce occasiones quaerit quomodo recedat ab amico. Atque hoc grande crimen quod impingitur Comiti, quia cum baronibus Regis de liberis suis contrahit matrimonia. 209 Suspecta est illi dilatatio charitatis, nec se putat regem, si se amaverint principes. Conjiciat prudentia vestra quid animi erga subditos gerat, qui de odio atque discordia, si fuerit inter suos, se aestimat fortiorem. Videat et perpendat si est hic homo a Deo, qui in suorum magis mutua simultate quam charitate confidit, cum charitas sit Deus : quod minime faceret, si sapientiam illius haberet qui
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia parisiacensis. ꝓpͥo destituta pastore:
et nemo qui de substituendo alio mutire
audeat. Non sufficit spoliari bonis pre¬
sentib domos ep̃ales: etiam interras et in
ditus uendicando. Urã cathalaunensis fecit
quidem electionem: s qui electus est. ecce
iam dieb multis debito honore frustratur.
et scitis quã non absq graui gregis dñici
detrimento. Cõmisit rex germano suo
rotb̃to uices ep̃i: et ille incunctis terris re¬
b q eccłie potestatiue u̾sans. et ꝓuice sua
tibiq hau segniter agens. infert cęlis
cotidianas hostias. non plane pacificas.
clamores pauꝑum. lacrimas uidtarũ.
planctus orphanorũ. gemitus cõpedi¬
torum. sanguinem interfectorũ. Uerũ
remensem inuadit. atq interra scõrum
iniqua gerit. nonclericis. non monachis.
non sc̃imomalib parcens:.Deniq sc̃e
marie. scĩ remigii. sc̃i nchasii. sc̃i theodici.
terras fructiferas. et uillas popłosas. ita

Expanded text:
Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; Ecclesia Parisiensis, proprio destituta pastore; et nemo est qui de substituendo alio mutire audeat. 2. Non sufficit spoliari bonis praesentibus domos episcopales: etiam in terras et in ditus vindicando. Vestra Catalaunensis fecit quidem electionem; sed qui electus est, ecce jam diebus multis debito honore frustratur, et scitis quam non absque gravi gregis dominici detrimento. Commisit Rex germano suo Roberto vices episcopi: et ille in cunctis terris rebusque Ecclesiae potestative versans, et pro vice sua ubique haud segniter agens, infert coelis quotidianas hostias, non plane pacificas, clamores pauperum, lacrymas viduarum, planctus orphanorum, gemitus compeditorum, sanguinem interfectorum. Verum Remensem invadit, atque in terra sanctorum iniqua gerit, non clericis, non monachis, non sanctimonialibus parcens. Denique sanctae Mariae, sancti Remigii, sancti Nicasii, sancti Theoderici terras fructiferas, et villas populosas, ita
Abbreviated transcription (Latin):
fert Propt̾ea inquit da filios eorũ in
famem: et deduc eos in mantis gladii
Et adhuc alia inhunc modum eque gra¬
uia imprecatur illis. Quod ꝓpt̃ea nunc
ap̃ ur̃am reuerentiam memorandum
putaui: qm̃ simile michi aliquid eum
ꝓpħa uideo accidisse. Uos enim scitis qͦ¬
modo ego quoq ꝓ rege stet̾im in conspe¬
ctu dñi mei corpore quidem absens. s
p̃sens spũ: ut loquerer ꝓ eo bonum. Bo¬
na siquidem pollicebatur. Nunc autẽ
ipso reddente ꝓbono malum: cogor con¬
traria seribere. Ptidet erroris. et false
spei quam de eo conceꝑam.et grãs ago
quod ꝑ eo simpliciter fupplicans. non
fuerim exauditus. Putabam me de fer¬
re regi pacifico: et ecce intienior grauis¬
simo hosti eccłie assentasse. Coneulcant᷑
apud nos scã: eccłia turpit̃ ancillatur.
Nam et electiones ep̃orum ꝓhibentur fieri:
et sic uͥ id p̃sumptum aclericis fuerit: electꝰ
ep̃ari non sinitur. Deniq sedet intristicia

Expanded text:
fert: Propterea, inquit, da filios eorum in fert: Propterea, inquit, da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii . Et adhuc alia in hunc modum aeque gravia imprecatur illis. Quod propterea nunc apud vestram Reverentiam memorandum putavi, quoniam simile mihi aliquid cum Propheta video accidisse. Vos enim scitis quomodo ego quoque pro Rege steterim in conspectu domini mei, corpore quidem absens, sed praesens spiritu, ut loquerer pro eo bonum. Bona siquidem pollicebatur. Nunc autem, ipso reddente pro bono malum, cogor contraria scribere. Pudet erroris, et falsae spei quam de eo conceperam: et gratias ago quod pro eo simpliciter supplicans non fuerim exauditus. Putabam me deferre regi pacifico, et ecce invenior gravissimo hosti Ecclesiae assentasse. Conculcantur apud nos sancta Ecclesia, turpiter ancillatur. Nam et electiones episcoporum prohibentur fieri; et sicubi id praesumptum a clericis fuerit, electus episcopari non sinitur. Denique sedet in tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
quam crudeliter sine causa irrita fecit
et ur̃a sana consilia. et sua pacta: sine
causa regnum suum conturbat. bella
ubiq celis terrisq suscitat. eccłias ua¬
stat. sacra temerat. exaltat iniquos.
bonos ꝑsequitur. ꝑiit innocentes:
hec inquam uellem uos dolere.: his con¬
tradicere. et resistere quod in uob̃ est.S
meum non est magistrum docere ios¬
lenum. minus autem rep̃hendere ep̃m.
qui mag̃ me et alios peccantes redar¬
guere. et errantes corrigere debet. En
quantum uos timeo. Clausam habe¬
tis epłam: qui de pͥore aꝑta male scispi¬
catus estis. Nam ego quidem nichil in
hoc aliud cogitaui. nisi quod addiu̾sos
scribentem. necc̃e est. iuxta consuetudinẽ
epłam cera non claudẽ. Iam et ꝓhoc qͦq
oquitur ieremias ccxx uiii.¬
ad dm̃ ꝓ aduersariis suis: ita dicens. Re¬
cordare domine quodstet̃im inconspectu
tuo ut loquerer ꝓeis bonum: et auerte¬
rem indignationem tuam ab eis. Et in¬

Expanded text:
quam crudeliter, sine causa irrita fecit quam crudeliter, sine causa irrita fecit et vestra sane consilia, et sua pacta. Sine causa regnum suum conturbat: bella ubique coelis terrisque suscitat: ecclesias vastat, sacra temerat, exaltat iniquos, bonos persequitur, perimit innocentes. Haec, inquam, vellem vos dolere, his contradicere et resistere, quod in vobis est. Sed meum non est magistrum docere Joslenum, minus autem reprehendere episcopum, qui magis me et alios peccantes redarguere et errantes corrigere debet. En 208 quantum vos timeo. Clausam habetis epistolam, qui de priore aperta male suspicatus estis. Nam ego quidem nihil in hoc aliud cogitavi, nisi quod ad diversos scribentem necesse est, juxta consuetudinem, epistolam cera non claudere. Jam et pro hoc quoque oquitur Jeremias ad Deum pro adversariis suis, ita dicens: Recordare, Domine, quod steterim in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis; et in
Abbreviated transcription (Latin):
cludere lib̾tatis: dolui fateor et doleo
quod nõdum ea uos lib̃tate qua de¬
ceret comꝑimus xp̃i ulcisci iniurias.
eccłie defendẽ libertatẽ. Dolor iste cõ¬
pulit me scribere dura: non tam̃ illa
que inpingitis. Putaueram siquidẽ
et adhuc putarem nisi timerem uobis
in hoc ẽẽ molestus. nequaquã sufficere
quod scismatis non estis auctores. nisi
et eos qui sunt. cuiuscuq dignitatis
sint. tota libertate ꝓuirib coħceatis: et
cortm consilium atq consortium exe¬
cretis: Putarem inquam głam uob̃eẽ:
si dicere possetis et uos. Odiui eccłiam
malignantium: et cum impiis non se¬
debo. Numquid solum decebat zelus
ille ꝓpħam et non hodie quoq adñi
sacerdote requiritur. de quo dicebat:
nonne qui oderunt te dñe oderam. et
suꝑ inimicos tuos tabescebam: Opta¬
rem sane. ut salua urã serentate id qͦq¬
eloquar. hunc zelum uoe exercuisse in
puerum regem. qui non tam pueriliter

Expanded text:
cludere libertatis, dolui fateor, et doleo, cludere libertatis, dolui fateor, et doleo, quod nondum ea vos libertate, qua deceret, comperimus Christi ulcisci injurias, Ecclesiae defendere libertatem. Dolor iste compulit me scribere dura, non tamen illa quae impingitis. Putaveram siquidem et adhuc putarem, nisi timerem vobis in hoc esse molestus nequaquam sufficere quod schismatis non estis auctores, nisi et eos qui sunt, cujuscunque dignitatis sint, tota libertate pro viribus coerceatis, et eorum consilium atque consortium exsecretis. Putarem, inquam, gloriam vobis esse, si dicere possetis et vos: Odivi ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Numquid solum decebat zelus ille prophetam, et non hodie quoque a Domini sacerdote requiritur, de quo dicebat: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Optarem sane ut salva vestra Serenitate id quoqueloquar hunc zelum vos exercuisse in puerum regem, qui, non tam pueriliter
Abbreviated transcription (Latin):
nime quidem ego spm̃ blas¬
phemie habere me arbitror.
s nec cuiquam male dixisse aut male¬
dicere uelle me scio: pͥncipi p̃sertim po¬
puli mei. Qet̃m quicquid illud sit quo
se lesam urã dignitas iudicat: peto ue¬
mam. Scio enim quis dixit. Blas phe¬
mamur: et obsecramus. Dico gͦ cum
beato iob. que locutus sum utinam non
dirissem: et ultra non addam. Iamdño
abbati scĩ dyonisi ꝓ commun querimo¬
ma scribens. utriq urm responderam:
et putaueram me fecisse satis. Et qm̃
ut uideo nondum quieuit indignatio
urã. quȩ forsitan aduersus eccłie con¬
culcatores iustius incanduisset: etiam
uobis dico. scismaticos uos aut fomitẽ
eẽ scandali. nec dixi. nec scͥpsi. nec credi¬
di:et dico securus.nec uereor quod me
mea pagina arguat mendatii. Seru¬
tamini eam si placet. et si ita inuen̾itis.
reum me fatebor grandis sacrilegii:
et reuera sicut notatis spu blas phe¬
iie agitatum illa scripsisse. Ne tam̃
humilis satisfactio sp̃m uideatur ex¬

Expanded text:
nime quidem ego spiritum blasphemiae habere me arbitror, sed nec cuiquam maledixisse, aut maledicere velle me scio, principi praesertim populi mei. Caeterum quidquid illud sit, quo se laesam vestra Dignitas judicat, peto veniam. Scio enim qui dixit: Blasphemamur, et obsecramus . Dico ergo cum beato Job: Quae locutus sum, utinam non dixissem: et ultra non addam . Jam, domino abbati Sancti-Dionysii pro communi querimonia scribens, utrique vestrum responderam, et putaveram me fecisse satis. Et quoniam, ut video, nondum quievit indignatio vestra, quae forsitan adversus Ecclesiae conculcatores justius incanduisset, etiam vobis dico: schismaticos vos aut fomitem esse scandali, nec dixi, nec scripsi, nec credidi, et dico securus; nec vereor quod me mea pagina arguat mendacii. Scrutamini eam, si placet: et si ita inveneritis, reum me fatebor grandis sacrilegii, et revera, sicut notatis, spiritu blasphemiae agitatum illa scripsisse. 2. Ne tamen humilis satisfactio spiritum videatur ex
Abbreviated transcription (Latin):
tenet. pot̃ uno ictu extinguere ananã
uno. symonem magum. Et ut planꝰ
quod loquimur fiat. ꝑemptoriam da¬
re sententiam ad depositionem ep̃orũ.
solius romani pontificis noscitur ẽẽ:
ꝓeo nimirum quod et si alii multi uo¬
cati sunt in partem sollicitudins: solꝰ
ipse plenitudinem habeat potestatis
Solus ꝓmñ sidicere atideã inculpa est.
siculpa non feritur que ferienda est.
et eo impetu quo fuerit ferienda.
Quo autem impetu non dico ferienda.
s fulminanda fuerit p̃dicti eboracen¬
sis ctilpa: ur̃e conscientiȩ derelinquo.
Cet̾m quod factum non est. uob̃ credi¬
mus reseruatum: ut in eo exꝑiatur
eccłia dei cui ipso actore p̃estis. feruorẽ
zeli ur̃i. potentiã brachii ur̃i. et animi
sapientiam: et timeat omis popłs sa¬
cerdotem dñi. audiens sapientiam dĩ
ẽẽ in illo ad faciendum iudicium. Ad¬

Expanded text:
tenet, potest uno ictu extinguere Ananiam, tenet, potest uno ictu extinguere Ananiam, uno Simonem Magum: et, ut planius quod loquimur fiat, peremptoriam dare sententiam ad depositionem episcoporum, solius Romani Pontificis noscitur 236 esse: pro eo nimirum, quod etsi alii multi vocati sunt in partem sollicitudinis, solus ipse plenitudinem habeat potestatis. Solus proinde si dicere audeam, in culpa est, si culpa non feritur, quae ferienda est: et eo impetu, quo fuerit ferienda. Quo autem impetu, non dico ferienda, sed fulminanda fuerit praedicti Eboracensis culpa, vestrae conscientiae derelinquo. Caeterum quod factum non est, vobis credimus reservatum, ut in eo experiatur Ecclesia Dei, cui ipso auctore praeestis, fervorem zeli vestri, potentiam brachii vestri et animi sapientiam: et timeat omnis populus sacerdotem Domini, audiens sapientiam Dei esse in illo ad faciendum judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
inter huitis transeuntis gle blandim̃ta.
memorare nouissima tua: quia quib
successisti in sedem. ipsos sine dubio seqre¬
exctisationem. Etigenii apłatus: excusat
me frunt nonuos ẽẽ papã. s me. et un¬
diq adme confluunt qui habent nego¬
cia. nec desunt intanta multitudinẽ
Camicorũ quib officium negare non
possim. non solum absq scandalo. setiã
absq peccato. Et nunc est etiã alia ex¬
cusatio. nonminus idonea: quia cusa
honestissima est. Contra idolum illud
eboracense iterato stilus dirigitur. ea
scilicet necessitate. quod sepe numero
hoc telo inpetitum a nobis. nec dum
confossum est. Cur hoc: Quia nil forl
a nobis tale directum est.qualis fuit
gladius ionathe: qui nun quã rediit
retrorsum. Nec sane fuit culpa iaculi
s irigentis iaculum. Patet enim qͥs
ñ in ea qua oportuit fortitudine mis¬
sum est. Nec mirum. Ouis enĩ inma¬
nu forti sagittas mittere potest. nis
filius excussorum: Oui locum petri

Expanded text:
inter hujus transeuntis gloriae blandimenta, inter hujus transeuntis gloriae blandimenta, memorare novissima tua: quia quibus successisti in sedem, ipsos sine dubio sequexcusationem: Eugenii apostolatus excusat me. Aiunt non vos esse Papam, sed me: et undique ad me confluunt, qui habent negotia. Nec desunt in tanta multitudine amicorum, quibus officium negare non possum, non solum absque scandalo, sed etiam absque peccato. Et nunc est etiam alia excusatio non minus idonea, quia causa  al. cura honestissima est. Contra idolum illud Eboracense iterato stilus dirigitur: ea scilicet necessitate, quod saepenumero hoc telo impetitum a nobis, necdum confossum est. Cur hoc? Quia nil forte a nobis tale directum est, qualis fuit gladius Jonathae, qui nunquam rediit retrorsum. Nec sane fuit culpa jaculi, sed dirigentis jaculum. Patet enim quod non in ea, qua oportuit, fortitudine missum est. Nec mirum. Quis enim in manu forti sagittas mittere potest, nisi filius excussorum? Qui locum Petri
Abbreviated transcription (Latin):
nb tuis eradicetur. Adhoc enim constitu¬
tus es suꝑ gentes et regna: ut euellas et de¬
struas. et edifices. et plantes. Mtilti audito
hoc t̾ibo dixerunt ap̃se. Iam securis ad ra¬
dicem arborum posita est. Multi dicunt
incorde suo.Fiores apparuierunt interra
nrã. tempus putationis ad uenit. inquo
sarmenta sterilia recidentur: ut ea que p̃¬
ualent. ub̃ius fractum afferant. Confor¬
tare gͥ et esto robustuis: manus tuȩ incer¬
uicib inimicorum tuorũ. Uendica tibi
quam et tulit de manu amorrei ingla¬
dio et arcu suo. In om̃ib tamen oꝑib
tuis mementote ẽẽ hominem: et timor
eius qui aufert spm̃ pͥncipũ. semꝑ sit
ante oculos tuos. Quantorum inbreui
romanorum pontificum mortes tuis
octilis aspexisti. Ipsite p̃decessores tui.
tuȩ certissimȩ et citissimȩ decessionis
admoneant. et modicum tempꝰ domi¬
nationis eorum. paucitatẽ dierũ tuoꝵ
nuntiet tibi. Iugi ꝓinde meditatione

Expanded text:
manibus eradicetur. Ad hoc enim constitumanibus eradicetur. Ad hoc enim constitutus es super gentes et regna, ut evellas, et destruas; et aedifices, et plantes. Multi audito hoc verbo dixerunt apud se: Jam securis ad radicem arborum posita est. Multi dicunt in corde suo: Flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit, in quo sarmenta sterilia recidentur, ut ea quae praevalent, uberius fructum afferant. 7. Confortare igitur, et esto robustus: manus tuae in cervicibus inimicorum tuorum. Vindica tibi ipotens Pater, quam et tulit de manu Amorrhaei in gladio et arcu suo. In omnibus tamen operibus tuis memento te esse hominem, et timor ejus qui aufert spiritum principum, semper sit ante oculos tuos. Quantorum in brevi Romanorum Pontificum mortes tuis oculis aspexisti! Ipsi te praedecessores tui tuae certissimae et citissimae decessionis admoneant; et modicum tempus dominationis eorum paucitatem dierum tuorum nuntiet tibi. Jugi proinde meditatione