comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
more ñ appetant᷑. ñ confusos ordi¬
nato animo mninistrari queunt. Sc̃i
⁊ enim uiri nequaqͣm eas appetunt:
s occulto ordine sibi suꝑimpositas
gemunt. Iqͣiuis illas ꝑ meliorem in¬
tentionem fugiant: tñ ꝑsubditam m̃¬
temportant. Qs qͥdem sũmoꝑe si lice¬
at uitare festinant: s tim̃tes occultaᷤᷤ
dispensationes dei. tenent qͦd fugituĩ :
exercent quoduitant. Intrant enim
ad corsuum. ⁊ͫ consulunt qͥduelit
occulta uoluntas dei. seseq subditos
ẽẽ deb̾e summis ordinationibꝰ cogno¬
scentes. humiliant ceruicem cordis
iugo diuine dispensationis. Quisqͥs
uͦ talis ẽ: quilibet tumultꝰ uersent᷑
extͥnsecꝰ. nunqͣm ad ciꝰ int̾iora ꝑuem¬
unt. Itaq agit᷑ ut ad aliud intͥnsecus

Expanded text:
more non appetuntur, non confuso, sed ordimore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, et exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus interiora peunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renȩ patͥe curis subiacent. plem fuꝑ¬
na sapĩa discernant qͣlit̃ debeant
uacare ad illud intͥnsecꝰ.⁊ ad illud
extͥnsecꝰ occupari. ut si forte occulta
di ordinatione aliqͥdeis ñ appetentib
de huiꝰ scłicuris imponit᷑.cedant deo
quẽ diligt̃: ⁊ p̃ amore eiꝰ intͥnsecꝰ solam
illiꝰ desident uisionẽ. p̃ timore uͦ eius
impositã sͥ extͥnsecꝰ humilit̃ expleant
act̾ionẽ: ut ⁊ uacare do appetant ex
grã dilect̾ionis. ⁊ rursũ curas suꝑim¬
positas ex ꝯditione expleant seruitu¬
tis. Cũq occupationes extͥnsecꝰ ꝑstre¬
punt. intͥnsecꝰ in amore pacatissima
quies tenet᷑: atq occupationũ tumul¬
tus ext̾ius ꝑstrepentes dispensat. int̾iꝰ
p̃sidens iuder ratio ⁊ tͣnqͥllo modami¬
ne ea q̃ circa se minꝰ tͣnqͥlla st̾ disponit.
Sic̃ enim uigor m̃tis frenandis p̃est
motib carnis. sic sepe suꝑimpositos
tumultꝰ occupationis b̃n regit amor
quietis: qr extĩores curȩ si ꝑuerso a¬

Expanded text:
acent, pleni superna sapientia discernunt qualiter debeant vacare ad aliud intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari, ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso a
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Nullꝰ qͥppe eam plene recipit:
nͥ qͥ ab oĩ se abstrahere act̾ionũ car¬
naliũ fluct̾uatione ꝯtendit. S qͥd
qͦd plerosq antiqͦꝵ patrũ nouimus
hanc sapiãm ⁊ intͥnsecꝰ uiuacit̃ te¬
nuisse: ⁊ curas mundi extͥnsecꝰ sollẽ¬
niter ministrasse: oln ꝑceptione hꝰ
sapĩe ioseph pͥmatum dicimꝰ: qͥ fa¬
mis tp̃r. totiꝰ egypti curas suscipiens.
ñ solũ egyptus alim̃ta p̃buit. s ui¬
tamqͦ exteroꝵ aduenientiũ mini¬
sterii sui arte seruauit: Anabhac
sapĩa damel alienꝰ extitit: qͥ a
chaldeoꝵ rege in babylonia prin¬
ceps magistratuũ effectꝰ. tanto maio¬
rib curis occupatꝰ ẽ. qͣnͣto ⁊ subli¬
miori dignitate oĩb p̃latꝰ: Qa gͥ¬

Expanded text:
m. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contendit. Undd plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore tonon solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit ? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ?
Abbreviated transcription (Latin):
quorum intellectꝰ ad sp̃ualia emi¬
cat: & tam̃ uita infact̾is carnalibꝰ
remanens. intellectui ñ concordat.
ꝓspicere: ⁊ tam̃ a t̃rems desideriis
mentem noluit separare. Multa de

Expanded text:
quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem noluit separare . Se
Abbreviated transcription (Latin):
qui cadens aꝑtos ht̃ ocłos. Cadens
diceret uidit: s recte uiuere ꝯtẽpsit.
Cadens uidelicet in ꝑuerso oꝑe: ⁊ aꝑtoᷤ

Expanded text:
qui cadens apertos habet oculos . Cadens diceret vidit, sed recte vivere contempsit. Cadens videlicet in perverso opere, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ex alia tegit᷑. ex alia act̾ione denu¬
dat᷑ Q uͦ sub rege humilitatis mili¬
tant. semꝑ pauidi atq ex õilat̃e cir¬
cumspect̾i: adũsũ iacła elationis
pugnant: & qͣsi cc̃ uenientes ictus.
solum mag̃ in suo corꝑe ocłm custo¬
diunt: dũ insemetipsis pͥncipaliter

Expanded text:
cum ex alia tegitur, ex alia actione nucum ex alia tegitur, ex alia actione nudatur. Qui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinis culm̃ appetere. cunctͥa eqͣ¬
lia m̃tis tumore tͣnscendẽ. societatem
hõiũ alta elatione tͣnsire. ac sese ꝯtra
potentiam ꝯditoris erigere. sic̃ de eis
ꝑpsalmistã dr. tͣnsier̃t in dispositione
cordis. cogitauert̃ ⁊ locuti sunt neqͥciaᷤ.¬
iniqͥtatẽ in excelsum locuti st̾: iste ad
sputa. ad palmas. ad colaphos. ad spine¬
am coronã. ad crucẽ. adlanceã usq ad
mortẽ. ueniens: m̃bra sua ãmonet di¬
cens. Siqͥs mͥ ministrat: me sequat᷑.
Qͥa gͥ redemptor nr̃ corda regit humi¬
lium.⁊ mortis auct̾or rex ẽ suꝑboꝵ: aꝑ¬
te cognoscimꝰ qͦd euidentissimũ signũ
rgboꝵ suꝑbia ẽ. at eꝯt᷑ humilitas elec
sub qͦ rege militet inuenit᷑. Unꝰquisq
enĩ quasi qͤndã titulũ portat oꝑis: qͦ
facile ostendat. sub cuiꝰ seruiat pote¬
sp̃em humilitatis assumant: semet¬
ipsos tñ celare ĩ oĩb neqͣqm possunt:
qr eoꝵ suꝑbia diulate ñ sustinens.

Expanded text:
celsitudinis culmen appetere, cuncta aequcelsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam Conditoris erigere, sicut de eis per Psalmistam dicitur: Transierunt in dispositionem cordis, cogitaverunt et locuti sunt neq» Iniquitatem in excelsum locuti sunt. Iste ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et mortis auctor rex est superborum, aperte cognoscimus quod evidentissimum signum reproborum superbia est, at contra humilitas electsub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potespeciem humilitatis assumant, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens,
Abbreviated transcription (Latin):
Contrahuiꝰ languoris pestem audia¬
mus cuncti. qͦd magistros ueritas
docet dicens. Discite ame qr mitis
sum ⁊ humilis corde. Ad hoc uanq
unigenit᷑ dĩ filiꝰ formam humili¬
tatis nr̃e suscepit: ad hoc inuisibił
ñ solũ uisibilis s etiã despectꝰ appa¬
ruit: ad hoc ꝯtumeliaꝵ ludibria.
irrisionũ ꝓbra. passionũ torm̃ta co¬
lerauit: ut suꝑbũ ñ eẽ hominẽ do¬
ceret humilis ds̃. Qnta gͦ humili¬
tatis uirtꝰ est: ꝓpt̾ quã solam uera¬
citer edocendã is qͥ sine estimatiõe
magnꝰ est. usq ad passionẽ factꝰ ẽ
paruus. Qͥa enĩ originẽ ꝑditioĩnr̃e
se p̃buit suꝑbia diaboli: instrum̃tũ
redemptionis nr̃e inuenta ẽ humi¬
litas di. Hostis qͥppe nr̃ int̃ oĩa ꝯditꝰ
uderi supra omĩa uoluit elatus:
redemptor nr̃ aut̃ magnꝰ manens
uus. S meliꝰ ⁊ elationis causam de¬
degimꝰ:⁊i fundam̃ta humilitatis a ꝓ¬
imus: si breui cõmemoratione ꝑstngimꝰ

Expanded text:
Contra hujus languoris pestem, audiamus cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatione magnus est usque ad passionem factus est parvus? Quia originem perditionis nostrae se praebuit diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus, Redemptor autem noster magnus, manens elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus
Abbreviated transcription (Latin):
ne hec est babylon magna qͣm ego
edificaui ĩ domũ regni in robore for¬
titudinismee. ĩ gła decoris mei: S
hc̃ tumorẽ quã ꝯcita uindicta rep̃s¬
serit: ilico adiungit dicens. Cũ ad¬
huc sermo ẽẽt inore regis: uox de cȩ¬

Expanded text:
onne haec est Babylon magna, quam ego onne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de c
Abbreviated transcription (Latin):
obsessam cituitatẽ int̃cipit: cũ m̃tẽ
suꝑbia irrũpit. I qͦ ditiorẽ quẽq
ceꝑit: eo ĩ dñio durior exurgit: qr
qͦ ampliꝰ resu̾tutis sine humilitate
agit᷑: eolatiꝰ ista dñatur. Esquisuͦ
eius inse tẏrannidẽ captiua mente
ꝑdit. Nã cumnet̾a q̃ ab alusuł bnge¬
runtur displicent: ⁊ sola ei que uł
riter credit: atq in eo quod exhibet
ꝑ głe cupiditatẽ. sibimetipsi fauet ꝑ
cogitationẽ. Icum se incunctis tns¬
cende cetõs estimat: ꝑ lata cogit̾o¬
num spacia secũ deambulans. las¬
dessuas tacitꝰ clamat. Ñnunquã
uͦ ad tantã elationẽ mens dueitur.
ut in eo qͦd tumet etiã ꝑ ostentati¬
onem locutionis effrenet᷑: s tanto faci¬
lius ruina seqͥt᷑. qͣnto apd̃ se qͥsq im¬
pudentꝰi exaltat᷑. Hinc enim scͥptũ ẽ.
Ante rinnam exaltat᷑ cor. Hine ꝑda
nielem dr. In aula babylonis deam¬
bulabat rex: respondtq ⁊ ait. N¬

Expanded text:
obsessam civitatem intercipit, cum mentem obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia irrumpit, et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exsurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente perdit. Nam cuncta quae ab aliis vel bene geruntur displicent, et sola ei quae vel riter credit, atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimet ipsi favet per cogitationem, et cum se in cunctis transcendere caeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur; sed tanto facilius ruina sequitur, quanto apud se quisque impudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. Hinc per Danihelem dicitur: In aula Babylonis deambulabat rex responditque et ait: N
Abbreviated transcription (Latin):
icut autẽ inferiꝰ radix tegit᷑: s
ab illarami extͥnsecꝰ expandun¬
tur: ita se suꝑbiaitͥnsecꝰ celat: s ab
illa ꝓtinꝰ aꝑta uitia pullulant. Nul¬
la qͥppe mala ad publicũ ꝓdireñ.
nͥ hec m̃tẽ in occulto ꝯstringeret.
Intus nãq priꝰ ebullit in elatione:
qͦd foras postmodũ spumat ĩ oꝑe.
S qr oceasio de suꝑbie disputatio¬
ne se p̃buit: debemꝰ hanc subtiliꝰ
sollicitꝰq discut̾e. atq ad htima¬
nas m̃tes qͣnta tił qualisuenat. ⁊ qͥbꝰ
qͣlit̃ subripiat demonstrare. aua
qͥppe uitia solũmͦ u̾ͥtutes impetunt.
quibꝰ ipsa destruunt᷑. ut indł ira
patientiã. castͥmargia abstinentiã.
libido ꝯtinentiã expugnet. Suꝑbia
autẽ quam uitioꝵ radieẽ diximꝰ
neqͣ quã uniꝰ uirtutis extinct̾ione
git: ⁊ qͣsi g̾nalis ac pestifer morbꝰ
corpꝰ omne corrũpit: ut qͥcqͥd illa
inuadente agit᷑: ⁊̃ si ẽẽ uirtꝰ osten¬
seruiat᷑. Quasi enĩ tyrannꝰ quidã

Expanded text:
icut autem inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foras postmodum spumat in opere. Sed quia occasio de superbiae disputatione se praebuit, debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel qualis veniat, et quibus qualiterve surripiat, demonstrare. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipatientiam, gastrimargia abstinentiam, libido continentiam expugnet; superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione git, et quasi generalis ac pestifer morbus corpus omne corrumpit, ut quidquid illa invadente agitur, etiam si esse virtus ostenserviatur. Quasi enim tyrannus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
hostis tẽ inparadyso egit: hoc coti¬
die agere ñ desistit. Uerbaqͥpe di
de cordib hoĩum molit᷑ euellere:¬
⁊ in eis fict̾a ꝓmissionissue blandi¬
menta radicare. Cotidie id qͦd ds
minat᷑ leuigat: ⁊ ad hoc credendũ
qͦd falsum ꝓmittit inuitat. falsoꝵ.
pollicet᷑ temporalia: ut m̃tib hõtũ
ea supplicia leuiget. q̃ ds minatur
et̃na. Nam cum p̃sentis uite głam
spondet: qͥd aliud dic̃ quam gusta¬
te ⁊eritis siẽ dii: acsi aꝑte dicat.
Temporalem ꝯcupiscentiã tangi
te:⁊m hoc mundosublimes appa¬
retẽ. Icũ timorẽ diuine sententiȩ
amouere conat᷑: qͥd aluurd loquit᷑
qͣm id qͦd pͥmis hoĩb dix̃. eur p̃ce¬
ꝑit uob̃d̾s ut ñ comedetis de oĩ
ligno paradẏsi᷑ S qr diuinomu¬
nere redempt᷑ hõ uisticiam rece¬
pit. quam dudum conditꝰ ami¬
sit: robustiorem se iã contra blan¬
dimenta callide ꝑsuasionis exer¬
cet. q exꝑim̃to didicit quantũ
obediens ẽẽ debeat p̃cepto. Et

Expanded text:
od in paradiso egit, hoc quotidie agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare. Quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falso promittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget, quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aliud dicit: Gustate et eritis sicut dii? ac si aperte dicat: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae a corde amovere conatur, quid aliud loquitur m id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustiorem se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et
Abbreviated transcription (Latin):
et auaricia temptauit. s temptan¬
dosuꝑauit. qr sibi eum ꝑ ꝯsensũ
subdidit. Ex gula qͥppe tempta¬
uit: cum eybum ligni uetitum os¬
tendit.⁊ ad comedendũ suasit.
Exuana aut̃ gła temptauit: cũ
diceret. eritis sic̃ dii. Et ex ꝓuectu
auariciȩ temptauit: cum dicẽt.
scietis bonum ⁊ malũ. duaricia
enim ñ solum pȩcuniȩ ẽ: s etiã
altitudinis. Rect̾e enim auaricia
đr: cum supͣmodũ sublimitas ã¬
bitur. Si enimñ ad atiariciã ho¬
noris rapina ꝑtineret: nequaqͣm
pauiꝰ de unigenito filio diceret.
ñ rapinã arbitratꝰ ÷ ẽẽ se equalẽ
dõ. In hoc gͦ diabolus parentem
nr̃m ad suꝑbiam traxit: qͦd eum
ad auarieiam sublimitatis exci¬
taint. S qͥb modis primũ ho¬
minem strauit: eisdem modis
tauit cum dixit: dic ut lapides
isti panesfiant. ꝑuanam głam
temptauit: cũ dixit: si filius dei
es mitte te deorsum. ꝑsubluita¬

Expanded text:
et avaritia tentavit, sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit, cum diceret, Eritis sicut dii. Et profecto ex avaritia temptavit, cum diceret: 'Scientes bonum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo dinostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis  Per gulam tentavit cum dixit: Dic ut lapides isti panes fiant . Per vanam gloriam tentavit cum dixit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
iccireo loqͥ serpentis ore ꝑmissus ẽ:
ut exipso uase eiꝰ. hõ cognosceret qͣ¬
lis ẽẽt qui intꝰ habitaret. Serpens
tortuosum animal intͣuit. Qͥa gͥ
suggestioni eiꝰ si pͥme ñ resistitur.
repente totꝰ ad int̾na cordis dumñ
sentit᷑ illabit᷑: uerba ad hominẽ
ꝑanimal lubricum fecit. XU.¬

Expanded text:
idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens tortuosum animal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
eterna beatitudine que dext̃a
ibi ẽe qͦd despiciat podest. S qr
simul omnia ꝯtuetur. simul oĩa
ꝯspicit. ea ui in qͣ ce bonꝰ sp̃s ⁊ malꝰ
uiuit. exercitum celi a dextris ⁊
electos. ꝑsinistram uͦ sp̃s reꝓbos.¬
Hec mouere debet qͦd exercitus
cȩli etiam expulsi angłiuocan¬
tur: qm̃ &e ipsi quamuis ab eche¬
reo celo expulsi sint. adhue tñ
in aertum cȩlum demorantur.
sicut paulus ait. Contra sp̃ua¬
lia nequiciȩ in celestibus.¬

Expanded text:
dine quae dextra esse quod displiceat potest. Sed quia simul omnia contuetur, simul cuncta aspicit ea vi, in qua et bonos spiritus et malos vidit. Exercitus coeli a dextris et electos, per sinistram vero spiritusec movere debet quod exercitus coeli etiam repulsi angeli vocantur, quia et ipsi, quamvis ab aethereo coelo expulsi sint, adhuc tamen in aereo coelo demorantur, sicut Paulus ait: « Contra spiritualia nequitiae in coelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
piatur. Neq enim fas est credere
li debtsset deceptione damo¬
nari: quatinꝰ qͥ sepe uolens ceci¬
derat inculpam.qñq nolens
caꝑetur ad pęnam: occulta iusti
cia malignis spĩtib datur licen¬
tia. ut quos uolentes in peccati la¬
queo strangulant. in pecc̃i pena
etiam nolentes trahant. Item un¬
ꝑpetrandis animũ non auergt:¬

Expanded text:
piatur. Neque enim fas est credere piatur. Neque enim fas est credere li debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam; occulta justitiae licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Is, qpeccatis animu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd est gͦ qͦd exerciꝰ cela dextris
ce sinistris eiꝰ stare phibet᷑: Deus
enim qͥita ẽ intra omĩa. ut etiam
sit extra omnria: nec dext̃a nec sini¬
stra ꝯcludit᷑. S dext̃a dei angłoꝵ
pars electa: sinistrauͦ dei pars an¬
gelorum reꝓba designatur. Non
enimministrant deo solummꝰ bo¬
ni qͥ adiuuent: szetiam mali qui
ꝓbent. Ñ solum qͥ a culpa redeun¬
tes subleuent: s etiam qui redire
in eo intelligi posse ꝓhibetur. Qͦs
enim suspendi in aere nouimus:
auescȩli nominamꝰ. Et de etsdem
sp̃itib: paulus dicit. Contra sp̃ua¬
lia nequiciȩ in cȩlestib. Quorum
caput enieians ait. Scđm pͥnci¬
pem potestatis aeris huiꝰ. Adext̃a
gͦ dei & sinistra angłorum exercitꝰ
stat. qi ⁊ tioluntas elect̾oꝵ sp̃uum
diuinȩ pietati concordat. ⁊ repro¬
borum senfus sue malicie seruiẽs.
iudicio districtionis eiꝰ obtemꝑat.
Unde ⁊ mox fallax sp̃s in mediũ
ꝓsiluisse describit᷑: ꝑ quem rex
achab suis exigentib meritis deci¬

Expanded text:
d est ergo quod exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis deci
Abbreviated transcription (Latin):
dicia. nͥut peccator popls in suo
corde caꝑetur: quatinus qͥ
qr deliqͥs  set: &e tanto pꝰ durius
raꝑet᷑ ad pęnam. qͣntonunc
motum ẽ genꝰ humanũ: ueram
fidem publice fatetur. lignis ⁊
laꝑidib uł cuilibet creature sub
positꝰ consulat: qͥ hoc auditur
denter dicam: si ab immundici
que ÷ idolorum seruitꝰ: quisqͥs
adhuc auaricie subiectꝰ est. ab
idolorum cultu lib̾ non ẽ. Sigͦ
is qui auarcie estib anhelat.
in fide qͥdem positus eẽ uidetur.
s aliena ambit acciꝑe. honores
diat: quatinꝰ qui uerba dei
audire in sae eloqͥo noluit.
ut terrena. despiceret ⁊ celestia
phete suioreaudiat unde
ampliꝰ obligatꝰcadat. dum
spe terrene głe de⁊ lectatus
pascitur. suis deside Ariis ad
ima semꝑ ducitur.Meq aut̃
bonus sp̃s ille fuit: qui in¬

Expanded text:
nisi, ut peccator populus in suo corde caperetur? quatenus, qui quia deliquisset: et tanto post durius raperetur ad poenam, quanto nunc mum genus humanum, veram fidem publice fatetur, subdi lignis et lapidibus vel cuilibet creaturae in positus consulat, quia hoc auditurus denter dico, si ab immunditiiquae est idolorum servitus ; » quisquis adhuc avaritiae subjectus est, a cultu idolorum liber non est. Si ergo is qui avaritiae aestibus anhelat, in fide quidem positus esse videtur, sed aliena ambit accipere, honores diat, quatenus qui verba Dei audire in sacro eloquio noluit, ut terrena despiceret, coelestia prophetae sui ore audiat, unde amplius obligatus cadat, dum spe terrenae gloriae delectatus suis pascitur desideriis, ad ima semper ducatur. Neque enim bonus fuit ille spiritus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
propħe sc̃i dum consuluntur. ex
magno ꝓphandiusu quedam ex suo
ra sunt audiunt: & semetipsos qr
falsa dixerint rep̃hendunt. Nathã
etenim ꝓpħam. sc̃m uirum fuiss e
qͥs nesciat: Qi dð̾regem ⁊ de culpa
aꝑte rep̃hendit: ⁊ q̃ ei ꝓ culpa es
sent uentura nunciauit. Quem
tñ dũ idem dõqr templum deo
uellet ꝯstruere reqͥsisset: ilicores¬
pondit. Omne qͦdest in corde tuo
uade &e fac: qr dñs tecum ẽ. De

Expanded text:
phetae sancti dum consuluntur, ex magno usu prophetandi quaedam ex suo ra sunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae sent ventura, nunciavit: quem tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, ilico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est. De
Abbreviated transcription (Latin):
Qdbnad dd erga ext̃iora bella
laborantẽ ꝑsignificationẽ diui¬
na uox innotuit: cum dicit. Non
tuȩdificab̾mͥ tẽplum: qr uir san¬
guinum es. Dei templum ȩdificat:
qui corrigendis ⁊ instituendis ꝓ¬
ximorum m̃tib uacat. Templũ
quippe dinos sumꝰ: qui ad ueram
uitam ex eiꝰ inhabitatione ꝯstru¬
iur:paulo attestante qui ait.
Templum di sc̃m ẽ: qͦd estis uos.
Suir sanguinũ templum deo e¬
dificare ꝓhibet᷑. quia qͥ adhuc ac¬
tis carnalib incubat. necesse est
ut instituere sp̃ualit̃ ꝓximorum

Expanded text:
d David erga exteriora bella laborantem per significationem divina vox innuit cum dicit: « Non tu aedificabis mihi templum: quia vir sanguinum es. » Dei templum aedifiqui corrigendis atque instituendis proximorum mentibus vacat. Templum quippe Dei nos sumus, qui ad veram vitam ex ejus inhabitatione construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum Dei sanctum est quod estis vos . Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incumbit, necesse est ut instruere spiritualiter proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
uitium bonasua occulta cognosci.
at contra eligit arrogans bona de se
ul falsa iact̾ari: ne mala possit uel

Expanded text:
itium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel
Abbreviated transcription (Latin):
autem ysaac patientꝰ. qͥ ligna pa¬
rat. de holocausto patrem inter¬
rogat. atq post paululum ligat᷑
⁊ non loquit᷑: are suꝑponit᷑ ⁊ non
reluct̾at᷑: Qͥdgͦ isto uiro patientius
dicipotest. qͥ quasi ad solacium du¬
citur ⁊ reqͥrit: ad feriendum ligat᷑
ce ꝯticescit ⁊ oblaturꝰ. holocaustum
int̾rogat. offerendus in holocau¬
adimmolandũ ducit᷑ ⁊ ligna por¬
uiuit: nͥ qͦd redemptor ñr ad pas¬
sionem ductꝰ. lignum sibi crucis
ipse portauit. ⁊ sic in sacrificio pro
tam̃ immortalis maneret ex diui¬

Expanded text:
m Isaac patientius, qui ligna portat, de holocausto interrogat, atque post paululum ligatur et non loquitur, arae superponitur et non reluctatur? Quid ergo isto viro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur et requirit, ad feriendum ligatur et conticescit, et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocauad immolandum ducitur et ligna porvivit , nisi quod Redemptor noster ad passionem ductus, lignum sibi crucis ipse portavit , et sic in sacrificio pro tamen immortalis maneret ex divi
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. In qͣ mollit̃ qͥescit᷑: qr mens
ĩ illa fidelit̃. spe suꝑna refouet. Unde
& petͦ aĩalia ĩ linteo demonstrant᷑.
ĩblanda fidi quiete condinentur.
Hanc gͦ syndonem ȩccłia fecit ⁊ uen¬
didit: qr fidem quam credendo ter¬
tierat. loqñdo dedit.⁊ ab infidelib
uitam recte ꝯu̾sationis accepit. Qe
⁊ chananeo eingłm tradidit: qr ꝑ
uigorem demonstrate iusticie flu¬
xa oꝑa gentilitatis astrinxit ut
hoc qͦd p̃cipitur tuuendo teneat᷑.

Expanded text:
tionis? In qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur , in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit, et vendidit, quia fidem quam credendo texuerat loquendo dedit, et ab infidelibus vitam rectae conversationis accepit. Quae et Chananaeo cinvigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vivendo teneat
Abbreviated transcription (Latin):
cis contra se exigit. si sine p̃dicationis¬
sonitu incedit. Apte aut̃ tintinnabx¬
la uestim̃tis illiꝰ describunt᷑ inserta.
uestim̃ta enim sacerdotis. qͥd aliud
cum lingue sonitu. ipsa qͦ oꝑasacer¬

Expanded text:
cis exigit, si sine sonitu praedicationis incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis ejus describuntur inserta? Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacer
Abbreviated transcription (Latin):
aut fundit᷑ alt̃ accipiens alt̃i adi¬
mit. aut a qͣntitate restͥngit. Qr
gͦ liuoris peste plene carere desi¬
derat. illam hereditatẽ diligat.
qm coheredum nũs ñ angustat:
que tanto largior ẽẽ. ostendit᷑: qͣnto
ad hanc ꝑcipientiũ multitudo dila¬
tatur. Imminutio gͥliuoris ẽ: affec¬
tus furgens int̾nȩ dulcedinis. Et ple¬
na mors eiꝰ est: ꝑfect̾us amor ec̃nta¬
tis. Nam cum mens ab eiꝰ rei appeti¬
turetrahitur. que accipientiũ nũo
partit᷑. tanto mag̃ ꝓximum dilig̃.
qͣnͣto minꝰ ex ꝓfectu illiꝰ sua dãnã
ꝑtimescit. Que si ꝑfect̾e in amorẽ
celestis pat̾e rapitur: plene etiam
cum nulla t̃rena desicłat. nicħ ẽ
qͦd eiꝰ erga ꝓximũ caritati ꝯtͣdicat.
Quȩ nimirũ caritas: qͥd ẽ aliud qͣ

Expanded text:
aut funditus alter accipiens adiaut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. quad hanc percipientium multitudo dilatatur. Imminutio ergo livoris est affectus surgens internae dulcedinis, et plena mors ejus est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab hujus rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit; quanto minus ex provectu illius sua damna pertimescit. Quae si perfecte in amore coelestis patriae rapitur, plene etiam cum nulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proximum charitati contradicat. Quae nimirum charitas quid est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
defictunt. aliena erultatione:. cõ¬
tabes cunt: qͣnte etiam infelicita¬
tissunt. qͥ melioratione ꝓtimi
det̃iores fiunt: dũq augmenta a¬
liene ꝓsꝑitatis aspiciunt apud
semetipsos anxie afflic̾ti. cordis
sui peste moriunt᷑. Qͥd istis infeli¬
eius: qͦs dum ꝯspecta felicitas affic̃:
pene nequiores reddit: Inuidere¬
autem ñ possumꝰ: nͥ eis qͦs nobis ĩ
inuidra dorquetur. Hine est qͦd
hostis callidꝰ pͥmo hoĩ inuidendo
subripuit: qm amissa beatitudine
minorem se ĩmortalitatis illiꝰ agno¬
uit. Hme ẽ qͦd cam ad ꝑpetͣndum
frat̾cidium corruit: qr despect̾osuio
sacͥficio. sibi p̃latum infremuit.
cuiꝰ ds hostiam accepit. Et quem¬
se meliorem ẽẽ exhorruit: ne utcũq
eẽt amputauit. Hinc esau ad ꝑse¬
cutionem frris exarsit: qr pͥmogem¬
torum bndictione ꝑdita. qͣm tam̃
estilenticule ipse uendiderat. mi¬
norem se ei quem nascendo p̃ibat.
ingemuit. Hinc ioseph fr̃s sui tͣns
ne se melior fieret eiꝰ ꝓfectib obui¬

Expanded text:
t, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorenim non possumus, nisi eis quos nobis in invidia torquetur. Hinc est quod hostis callidus primo homini invidendo subripuit, quia amissa beatitudine, minorem se immortalitati illius agnovit. Hinc est quod Cain ad perpetrandum fratricidium corruit ; quia despecto suo sacrificio, praelatum sibi infremuit, cujus Deus hostiam accepit: et quem meliorem se esse exhorruit, ne utcunque esset, amputavit. Hinc Esau ad persecutionem fratris exarsit , quia primogenitorum benedictione perdita, quam tamen esu lenticulae ipse vendiderat, minorem se ei, 179 quem nascendo praeibat, ingemuit. Hinc Joseph fratres sui Isne se melior fieret, ejus provectibus obvi
Abbreviated transcription (Latin):
eleatar in p̃lio elephantem feri¬
ens strauit: s sub ipso quem extin¬
xit occubuit. Qs gͦ iste significat.
quem uictoria sua opp̃ssit. nͥ eos qͥ
tutia suꝑant: s sub ipsa que subi
gunt. suꝑbiendo succumbunt:
Qͣsi enm subhoste quem ꝓsterint
morit᷑: quide culpa quam suꝑat

Expanded text:
e in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit: quid ergo iste significat, quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant; sed sub ipsis qugunt superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat
Abbreviated transcription (Latin):
mon dict̾urꝰ custodiam. p̃misit
omnem: ut idelicet unusqͥsq
hinc in se diligent̃ inspiciat: et
quamdiu in hac uita ẽ cõtra sp̃ua¬
les immicos in acie positum se sci¬
at: ne mercedem quam ꝑ has aẽti¬
ones colligit ꝑ alias amittat: ne
hinc ostu fores obstruat: &e aliun¬
de aditum pandat. Siqua etenim
ciuitas contra insidiantes inimi¬
cos magno uallet᷑ aggere. fortib¬
cingatur muris:ex omni parte
muniatur custodia. unũ uͦ mea
dubio hostis ingreditur. qͥ undi¬
q exclusꝰ uidebat᷑. Phariseꝰ nanq
qui in demplo oraturꝰ ascendit. ci¬
uitatem cordis suise suꝑ publica¬

Expanded text:
. Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibcingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero fodubio hostis ingreditur qui undique exclusus esse videbatur. Pharisaeus qui in templum oraturus ascendit, civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
collo tuo. Potent̃ dimicantibus
in munere dorques dat᷑: ut quia
signa uirtutum gestant. maiora
semꝑ exerceant. ⁊debilitatis eri¬
men incurrere metuant:dum
in semetipsis iam fortitudinis ẽ
p̃mium qͦd ostentant. Unde et¬
rect̾e in laude sapientiȩ audito

Expanded text:
 quod potenter dimicantibus in munere torques datur, ut quia signa virtutum gestant, majora semper exerceant, et debilitatis crimen incurrere metuant, dum in semetipsis jam fortitudinis est praemium, quod ostentant. Unde recte in laude sapientiae auditor
Abbreviated transcription (Latin):
da custodia ẽ. Nam qui in aliis ac¬
tionib iustꝰ est. in aliis iniustꝰ. qua¬
si hoc latus cooꝑuit. illud hostimi¬
dauit: nec iambona sunt oꝑa:q̃
subortis aliis prauis oꝑib ingui¬

Expanded text:
uit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus; quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inqui
Abbreviated transcription (Latin):
num desiderium atq intellectꝰ
lucis intimȩ iam pars diei est.
S qr usq ad finem uitȩ inuirtu¬
de ꝓficiunt: ad ꝑfectum diem
regna ꝑducti. in ea luce quam
desiderant. iamminus aliqͥd

Expanded text:
num desiderium atque intellectus lucis intimae jam pars diei est; sed quia usque ad finem vitae in virtute proficiunt, ad perfectum diem elestia perducti in ea luce quam desiderant, jam minus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scĩe absꝯditi. Archa int᷑ uelum
est: redemptor nr̃ in celo. Altare
uͦ aureum in qͦ thymiama incen¬
ditur ante uelum: qr scõꝵ corda q̃
tam magnis uͥtutib in d̃ amore
suiccensa sunt. ꝑscm̃ desidium in
illo ardent: quem adhuc reuelata
facie uide ñ possunt. Inter archam
qͥppe ⁊ altare uelum ẽ: qr hoc quod
nos adhuc a uisione dei separat cor¬
ruptionis nr̃e obstacłm remotum
ñ ÷. S qͦusq ante uelum sumꝰ: opor¬
det. ut quasi thymiamatis incensũ
flamina amoris ardeamꝰ. ꝑ ꝯpunc¬
tionis autem lacrimas. nil t̾rent̃
nil transitorium querere debemꝰ: solus
ipse nobsufficiat qͥ fecit omĩa. Trans
m̃tem colligamꝰ in unum. Non iã
timore penaꝵ: ñ memoria uitiorũ:
s amoris flamma fuccensi: ardea¬
mus in lacrimis. cum odore uirtu¬

Expanded text:
iae absconditi . Arca intra velum iae absconditi . Arca intra velum est Redemptor noster in coelo. Altare vero aureum in quo thymiama incenditur ante velum sanctorum corda, quae cum magnis virtutibus in Dei amore succensa sunt, per sanctum desiderium in illo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus ipse nobis sufficiat qui fecit omnia. Transc ut mentem colligamus in unum. 1429 Non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore virtu
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ incendentur aromata.Quid ÷¬
donis gña.⁊ alii adhuc ꝑtimorem
plangunt. aliiuͦ iam se ꝑ amorẽ
lam̃tis afficiunt:Multinanq
peccatoꝵ suoꝵ memores. dum sup¬
plicia et̃na ꝑtimescunt. cotidia¬
nis lacrimis se affligt̃: plangunt
mala q̃ fecert̃ ⁊ incendunt uitia
igne ꝯpunctionis. qͦrs adhuc sug¬
gestiones in corde patiunt᷑. Quid isti:
nͥ altare sunt ereum: In qͦ carnes ar¬
amoris flamina ĩ ꝯpunctionis lacͥ¬
mis i n ardescunt: cȩlestis pat̾e p̃mia
cordis ocłis ꝓponunt: suꝑnis eiuib
interẽẽ ꝯcupiscunt: dura eis apparet
seruitꝰ longitudo ꝑegͥnationis sue:
regem in decore suouide desidant:
& flere cotidie ex eiꝰ amore ñcessañ.
Qͥd isti: nͥ altare sunt aureum ⁊ In
quoꝵs corde aromata sunt incensa:.
aut̃ de eodem altari d̃r. quod ante
uelum arche sit positum intͣ sc̃a
scõꝵ. Archa qͥppe destam̃ti. ipse no¬
bis factꝰ ÷. de quoscriptum noui¬
mus: in qͦsunt õs thesauri sapĩe

Expanded text:
aliud est supplicia fugere, aliud praemia alii adhuc per timorem plangunt, alii vero jam se per amorem in lamentis afficiunt? Multi namque, peccatorum suorum memores, dum supplicia aeterna pertimescunt, quotidianis se lacrymis affligunt. Plangunt mala quae fecerunt, et incendunt vitia igne compunctionis, quorum adhuc suggestiones in corde patiuntur. Quid isti nisi altare sunt aereum in quo carnes aramoris flamma in compunctionis lacrymis inardescunt, coelestis patriae praemia cordis oculis proponunt, supernis jam civibus interesse concupiscunt. Dura eis apparet servitus, longitudo peregrinationis suae. Regem in decore suo videre desiderant, et flere quotidie ex ejus amore non cessant . Quid isti nisi altare sunt aureum, in quorum corde aromata incensa autem de eodem altari dicitur quod ante velum arcae sit positum in sancta sanctorum. Arca quippe testamenti ipse nobis factus est de quo scriptum esse novimus: In quo sunt omnes thesauri sapie
Abbreviated transcription (Latin):
neus autem: possessor inter pretat᷑.
Et qui sunt qͥ p̾sentia possident: nͥ
hi qui ingemo sapientie scłaris cal¬
lent: Qi in hoc ueracit̃ robustum
sibi habitacłm construunt: si ꝑ hu¬
militatem paruuli apud semetipsoᷤ

Expanded text:
eus possessor interpretatur. Et qui sunt qui praesentia possident, nisi hi qui ingenio sapientiae saecularis callent? Qui in hoc veraciter robustum sibi habitaculum construunt, si per humilitatem parvuli apud semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de qͦ exeunt flumina reũtuntur.
qr scĩuiri ⁊ si a conspectu ereatoris
fui cuiꝰ claritatem m̃te conspicere
conant᷑. foras ꝓpt̾ nos ad act̾iue tii¬
de ministerium ueniunt. incessan¬
der tñ ad scm condemplationis
studium recurrunt. Et sim p̾di¬
catione sua ext̾ius aurib nr̃is per
corporalia uerba se fundunt: m̃¬
sollicita semꝑ m̃te recurrerent:
nimirum int̃na cecitas etiam ext̃i¬
ora p̃dicationis eoꝵ uerba sicca
sitiunt: quasi decursa foras flu¬
mina intꝰ semꝑ oriunt᷑: quatinus
illic amando sumant. unde ad
nos p̃dicandofluant.u. In omł¬

Expanded text:
ergo de quo exeunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nostris auribus per corporalia verba se fundunt, mesollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccarter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant.
Abbreviated transcription (Latin):
stauerimꝰ q̃ sit illa dulcedo cȩlesti¬
um p̃mioꝵs. qͥ illi hymnidici ange¬
lorum chori. quȩ incõphensibilis
fit dulce qͦd intꝰ uidemꝰ. tanto in a¬
maritudinem uerat᷑. omne quod
dedignam᷑: & dum płꝰ saꝑe incipimꝰ.
de his q̃ male egimꝰ. nob ipsis iras¬
cimur. Et fit in multa sapientia
multa indignatio: qr quantũ plꝰ
ꝓficimꝰ in cogitatione. tanto nobis
indignam ampliꝰ de ꝑuerso oꝑe
Atq inconscientia dolor crescit: qr
qͣnto magis et̾na cognoscimꝰ. tan¬
do magis ẽẽ nos in huiꝰ exilii mise¬

Expanded text:
staverit quae sit illa dulcedo coelestium praemiorum qui illi hymnidici angelorum chori, quae incomprehensibilis lud dulce fit quod intus videt, tanto in amaritudinem vertitur omne quod dedignamur. Et dum plus sapere incipimus de his quae male egimus, nobis ipsis irascimur, et fit in multa sapientia multa indignatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii mise
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam addit laborem. Qͦ enĩ
scire incipimꝰ q̃ sint cȩlestia gau¬
dia: eo magisut erroꝵ nrõrum
laqueos possimꝰ euade flendo la¬
boramus. In multa gͦsapĩa multa
ẽ indignatio: qr si ȩterna iam sa¬
pimus. concupiscere tp̃ralia dedig¬
namur. Si et̾na iam sapimꝰ: nosmet¬
ipsos despicimꝰ elegisse hoc qͦd nos
potuit ab et̾nitatis amore separare.
Rep̾hendit semetipsam conscientia :
accusat qͦd egit: cdamnat ꝑ peniten¬
tiam quod accus at. ui. Morał ł. xxͦ¬

Expanded text:
scientiam addit laborem. Quo enim scire incipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uerbum.mͦ ꝑ exemplum ad imi¬
nere sequaces ualet. Post liȩ g am¬
plexus. ad rachelem iacobꝑuenit.
qr ꝑfectꝰ qͥsq ante actiuȩ uite ad fe¬
cunditatem iungit᷑. ⁊ pꝰ ꝯtemplatiue
adrequiem eopulat᷑. Act̾iua uͦ uita¬

Expanded text:
 per exemplum, ad iminere sequaces valet. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quod profecto quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Facto mane vi
Abbreviated transcription (Latin):
frigescat. ne in ipsis bonis desidiis
plus tto infertieat. ne sub discretio¬
nis specie sibimet parcendo. a ꝑfectio¬
di inquieta ꝯcupiscentia se penitus
subtrahit.⁊ t̃renaꝵ actionum stre¬
pitum deserit: ꝑ quietis studium
uirtutib intenta uigilans dormit.
Neq enĩ ad ꝯtemplanda int̾na ꝑctu¬
citur: nͥ abhis q̃ extius implicant stu¬
diose subtrahatur. Possunt etiam ꝑ¬

Expanded text:
frigescat, ne in ipsis bonis desideriis frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectious mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim
Abbreviated transcription (Latin):
quiescere. Angłos uͦ ascendentes:
descendentes cernere ÷: ciues suꝑne
pat̾e contemplari. uł qñto amore
auctor suosuꝑ semetipsos inhereant. uł
qͣnta ꝯpassione carieatis nr̃is infirmi¬
titibꝰ ꝯdescendant. Et notandum ual
de÷ qͦd ille dormiens angłos ospicte.
quim lapide caput ponit: qr nimi¬
rum ipse ab extiorib oꝑib cessans.
int̾̃na penetrat: qͥ intenta m̃te quod
pͥncipale ÷ hõis imitationẽ sui redẽp¬
toris obseruat. Caput qͥppe ĩ lapide
ad suꝑna nullo amore rapiuntur.
ꝯtemnunt. Dt̃ nanq ñnulli. qui
mund qͥdem actiones fugiunt:
s nulł uirtutib exercent᷑. Hini¬
mirum dorpore ñ studio dormi¬
Sc̃i aut̃ uiri qͥ a mundi oꝑib ñ tor¬
pore s uirtute sopiunt᷑: laboriosiꝰ
dormiunt qͣm uigilare potuerunt:
qr ĩ eo qͦd act̾iones huiꝰ scłi deseren¬
tes fuꝑant. robusto ꝯflictu cotidie
contra semetipsos pugnant. ne eo¬
rummens ꝑ negligentiã torpeat.
ne fubact̾a otio ad desidia ĩmunda

Expanded text:
ascendentes et descendentes cernere est cives coelestis patriae contemplari, vel quanto amore conditori suo super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos videt et in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans, interna penetrat, qui intenta mente, quod principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ad superna nullo amore rapiuntur, contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormicti autem viri, qui a mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt, quia in eo quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio ad desideria immunda
Abbreviated transcription (Latin):
uirides amigdalinas ⁊ explatanis
ante ocłos gregumponere: nͥ ꝑscͥp
ture sacre seriem antiquoꝵ patrum
uitas ⁊ sententias in exemplũ popłis
pbe: Qͤ iinirum qr iuxta rationis
examenrecte sunt: uirge nominãt᷑.
Qͥb ex parte corticem subtrahit: ut
nnhis q̃ expoliant᷑ intimꝰ candor ap¬
pareat. ⁊ ex parte corticem seruat
efficit᷑. dum cortex ex parte subtra¬
hitur. ⁊ ex parte retinet᷑. Ante con¬
siderationis enm nr̃e ocłos. p̃cedẽ¬
tium patrum sententiȩ. qͣsi uirge
uarie ponunt᷑. In qͥbꝰ dum plerũq
intellectum litc̃e fugimꝰ: qͣsi corticẽ
subtrahimꝰ. Et dum pleruq intel¬
lectum licc̃e sequim᷑: qͣsi cortieem
reseruamꝰ. Dumq ab ipsis cortex lit¬
dere subducit᷑: allegorie candor in¬
terior demonstrat᷑. Et dum cortex
relinquit᷑: ext̃ioris intelligentiȩ ui¬
rentia exempla monstrantur. Qs
bn iacob inaq̃ canalib posuit: qr
⁊ redemptor nr̃ in lib̾s eas sacre scĩȩ
quib nos intrinsecꝰ infundimur.

Expanded text:
virides et amygdalinas atque ex platanis ante oculos gregum ponere, nisi per Scripturae seriem antiquorum Patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur, intimus candor appareat; et ex parte corticem servat,efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibusdam plerumque intellectum litterae fugimus, et quasi corticem subtrahimus, et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus; dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoriae candor interior demonstratur; et dum cortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Quas bene Jacob in aquae canalibus posuit, quia et Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae, quibus nos intrinsecus infundimur,
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥ int̃ textum ⁊ misterium tanta:
libratione pensandꝰ: ut utͥusq partie
lance modata. Hẽ neq miiȩ discus¬
sionis pondꝰ deprimat. neq rursum
torpor incurie uacuum relinquat.
Multe qͥppe eiꝰ sententie. tanta allego¬
riarum ꝯceptione sunt grauidȩ: ut
qͥsqͥs eas ad solam tenere hystoriam ni¬
titur: caꝵ noticia ꝑsuam incuriam
pͥuet᷑. Nonnullȩ u ita ext̃iorib p̃ceptiᷤ
inseruiunt. ut siqͥs eas subtiliꝰ penet᷑¬
re desidat. int̾ qͥdem nicħ mueniat.
s hoc sͥ etiam qͦd foris loquunt᷑ abscon¬
dat. Unde b̃nqͦ narratione hystorica

Expanded text:
ium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica