comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nutrienda. locus isdem aptus potuisset
existere. si hunc moles saxi illius non tene¬
ret: occurrit animo quia eandem molẽ.
quinquaginta boum pa tia mouere ñ pos¬
sent. Cumq de humano labore facta esset
desꝑatio: ad diuinũ se solatium contulit:
seq illic nocturno silentio in orationẽ de¬
dit. Cumq mane facto ad eundẽ locũ ue

Expanded text:
nutrienda locus idem aptus potuisset nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum
Abbreviated transcription (Latin):
rabo: quod et uiriuenerabilis ma¬
ximiani ep̃i. et laurionis quẽ nosti ue¬
terani monachi. qui uterq nunc usq suꝑ est.
relatione cognoui. Qui scilicet laurio. in eo
monasterio. quod iuxta nempessinam urbẽ
suppentoma uocatur: ab anastasio scĩssimo
uiro nutritꝰ est. Qui nmirũ anastasiꝰ uitȩ
uenerabilis. uiro nonnoso. p̃posito monaste¬
rii qͦd insoractis monte situm ẽ. et ꝓpinqͥ¬
tade loci. et morum magnicudine. et uirtu¬
tum studiis. assidue iungebat᷑. Isdem uero
nonnosus. subasꝑrimo monasterii sui de¬
gebat patre: sed eius mores. mira semꝑ ȩqua¬
ex humilitate mitigaret. Quia uͦ eiꝰ mo¬
nasterium in summo montis cacumine si¬
tum ẽ: ad quamlibet pardum ortum fr̃ib
excolendum. nulla plamcies patebat. Unꝰ
autem breuissimus locus. in latere montie
excreuerat: quem ingentis saxi. natura¬
liter egrediens moles occupabat. Quadã¬
uͦ die. dum nonnosus uir uenerabilis co¬
gitaret. qͦd saltem ad condimenta olerum

Expanded text:
rabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio viro sanctissimo nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequaex humilitate mitigabat. Quia vero ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum nulla patebat planities: unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum
Abbreviated transcription (Latin):
e cum idem ipse ꝑgens ad U Ixerunt.¬
uicum. cirtundatus ẽ illudentium curbis.
qui subsannantes ostendebant ei hominẽ qͣndã
contracto genu. multis iam anis gressus officio
destitutum. et antiqua debilitate reptantẽ :
ac temptantes eũ: ostende aiebant abraham
sies seruus dei: et restitue hunc pristinȩ sanita¬
ti: ut nomen xp̃i quem colis uanum ñ cẽ credamꝰ.
Tum ille confestim inuocato xp̃i nomine. inclinanᷤ

Expanded text:
 cum idem ipse pergens ad uicum circumdatus est inludentium turbis, qui subsannantes ostendebant ei quendam hominem contracto genu multis iam annis gressus officio destitutum et antiqua debilitate reptantem, ac temptantes eum, ostende, aiebant, abba Abraham, si seruus es dei, et restitue hunc pristinae sanitati, ut nomen Christi quem colis uanum non esse credamus. tum ille confestim inuocato Christi nomine inclinan
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus uacans. ut nullus quamuis sine
iusceribus. qui non compungeretur cumuo¬
ces fletus ciusaudiret. Quis enim sic in mi¬
sericors est inuentus: qui lamentantẽ eam
cognoscens ipse quoq non fleret: Aut qͥs
de eius uera cordis compunctione ñ egit
grãs do nostro: Penitentia siquidem eius
si nostris supplicationib comparetur:
omnẽ mensuram doloris excedit. Sic enĩ
impensius dominum deprecabatur. ut si¬
bi ignosceretur quod gesserat: ut etiam
signum si recepta fuisset qus pęnitentia
diuinitus postularet. Clementissimꝰ itaꝙ
deus qui neminem uult perire. sed om̃s¬
cupit ad pęnitentiam reuerti: ita condi¬
gnam satiffactionem ipsius recepit: ut o¬
rationib eius post triennii penitudinẽ
sanitas plurimis redderetur. Impensius nar
autem abraham alios decem annos in
hac uita ꝑdurans. et cernens optimã pe¬

Expanded text:
tionibus vacans, ut nullus, quamvis sine tionibus vacans, ut nullus, quamvis sine visceribus, non compungeretur, cum voces fletus ejus audiret. Quis enim sic immisericors est inventus, qui lamentantem eam agnoscens, ipse quoque non fleret? Aut quis de ejus vera cordis compunctione non egit gratias Deo nostro? Poenitentia siquidem ejus, si nostris supplicationibus comparetur, omnem mensuram doloris excedit. Sic enim impensius Dominum precabatur ut sibi ignosceretur quod gesserat, ut etiam signum, si suscepta fuisset ejus poenitentia, divinitus postularet. Clementissimus itaque Deus, qui neminem vult perire, sed omnes ad poenitentiam reverti , ita condignam satisfactionem ejus recepit, ut orationibus ejus post triennii plenitudinem sanitas plurimis redderetur. Impensius namq XI.--Beatus autem Abraham alios decem annos in hac vita perdurans, et cernens optimam poe
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ad cellulam nr̃am. Quȩ respondit
ad eum. Habeo hic modicum auri. ẽt aliqͥd
uestimentorum. Quid de his iubes fieri: Re¬
spondens autem beatus abraham dixit.
Relinquȩ hic omnia: quȩ ex parte maligni
quesita sunt. Et exurgentes exierunt. Sta¬
timq imponens eam suꝑ equum: trahebat
ꝑgens quemadmodum pastor cum inue¬
nit ouem ꝑditam. cum gaudio suꝑ hume¬
ros suos tollit: ita et beatus abraham gau¬
dens incorde suo. iter cum sua nepte facie¬
bat. Cumq ꝑuenisset ad propriũ locum:
illam quidam ubi ipse fuerat incella in
teriore conclusit: ipse uero in exteriore ꝑ¬
mansit. Hȩc itaq induta cilicio: in humi¬
litate cordis atq oculorum fletib ꝑdura¬
bat. Cligiliis quoq atq artissimis abstinen
tiis semet ipsam conficiens: et cum mode¬
stia et quiete ad dominum proclamans
facinus ꝓprium. spe firmissima ueniam
pecebat: tam sapienter et iugiter obsecra¬

Expanded text:
hinc ad cellulam nostram. Quae respondens, dixit hinc ad cellulam nostram. Quae respondens, dixit ad eum: Habeo hic modicum auri, et aliquid vestimentorum, quid de his jubes fieri? Respondens autem beatus Abraham, dixit: Relinque hic omnia haec, quae ex parte maligni quaesita sunt. Et surgentes exierunt. Statimque imponens eam super equum, trahebat praecedens, quemadmodum pastor cum invenit ovem perditam, cum gaudio super humeros suos tollit ; ita beatus Abraham gaudens in corde suo iter cum nepte faciebat. Cumque venisset ad proprium locum, illam quidem ubi ipse fuerat, interiori cellula reclusit, ipse vero in cella exteriori permansit. Haec itaque induta cilicio, in humilitate animi et cordis atque oculorum fletibus perdurabat, vigiliis quoque atque arctissimis abstinentiae laboribus semetipsam conficiens, et cum modestia et quiete ad Dominum indesinenter proclamans, facinus proprium spe firmissima veniae plangebat, tam sapienter jugiter obsecra
Abbreviated transcription (Latin):
Noli diffidere filia de clementia domini.
Licet sint peccata tua sicut montes: sed illiꝰ
misericordia omnem suꝑemminet creaturã
sicut legimus. Recessit immunda ad mun¬
dum: et non euminquinauit: sed ab eo ipsa
mundata ẽ: quẽ lacrimis pedes domini la¬
uit. et capillis extersit. Si potest scintilla pe¬
lagus inflaminare: possunt et tua pecca
ta eiꝰ munditiam inquinare. Non est nouũ
cadere inluctamine: sed malum ẽ iacere
inpeccato. Reuoca unde extuleras pedẽ
fortiter te cadente risit inimicus: sed fortio¬
rem sentit resurgentem. Doleat tͥ obsecͦ ꝓcam¬
rum uelocius ꝑdei adutorium surgit: qui
ait adeum. Si scis quia penitentiam agere
possum et satiffactionem meam suscipit ds:
ecce ut iubes ueniam. Precede. et ego sequar
scĩtatem tuam: et ex osculor uestigia pedũ¬
tuorum: quia sic suꝑ me dolusti. ut ex uo¬
ragine immundidie huius educeres me.
Et posuit caput suum ad pedes eiꝰ: totaq

Expanded text:
Noli diffidere, filia, de clementia Domini; Noli diffidere, filia, de clementia Domini; licet tua sint peccata velut montes, sed illius misericordia omnem supereminet creaturam. Sicut legimus, accessit mulier immunda ad mundum, et non eum inquinavit, sed ab eo potius ipsa mundata est: lacrymis pedes Domini lavit, capillisque suis extersit Lucae VII. Si potest scintilla pelagus inflammare, possunt et peccata tua ejus munditiam inquinare: non est novum cadere in luctamine; sed malum est jacere dejectum. Revoca unde extuleras pedem fortiter: te cadente risit inimicus, sed fortiorem te sentiat resurgentem. Miserere, quarum velocius per Dei adjutorium surgit, qui  . Illa vero 372 ait ad eum: Si scis quia poenitentiam agere possum, et satisfactionem meam suscipiat Deus, ecce ut jubes, veniam: praecede, et ego sequar sanctitatem tuam, et exosculor vestigia tua, quia sic super me doluisti, ut ex voragine immunditiae hujus educeres me. Et ponens caput suum ad pedes ejus, tota
Abbreviated transcription (Latin):
inhanc foueam quomodo deuoluta es filia
retulisti: ut ego prote penitentiam egissẽ
cum dilectissimo meo effrem: Quare sic fe¬
cisti÷ aut quare me ita descruisti. et in
hanc mesticiam intolerabilem deduxisti:
Quis cnim sine peccato est nisi solus ds̃
Cumq hec et alia multa audisset: tanquam
timore pariter et confusione suppleta.
Rursum autem un beatissimus cum lacrimis
adiecit dicens. Non loqueris michi filia mea
maria: Nonloqueris michipars uiscerum
inca: Super me sit hoc peccatum. Eigo
dam: ego propeccato hoc satisfaciam do¬
mino. Us q ad medium itaq noctis huitis¬
cemodi uerbis consolabatur eam. Cumq
cum locuta est. Non ualeote inquiens pro¬
pter confusionem uultus ici attendere. Et
quomodo possum orationem domino pro
fundere: quando sic in immunditia cȩni
lummodo audi me: et eamus in locũ nr̃m.
Ecce enim carissimus nr̃ effrem ꝓte nimiũ
dolet: tuiq causa sedulo dm̃ deprecatur.

Expanded text:
in hanc foveam quomodo devoluta es, filia in hanc foveam quomodo devoluta es, filia retulisti? et ego certe pro te poenitentiam agerem cum dilectissimo meo Ephraem. Quare sic fecisti? aut quare me ita deseruisti, et in hanc me moestitiam intolerabilem deduxisti? Quis autem sine peccato est, nisi solus Deus? Cumque haec aliaque multa dixisset, tanquam  timore pariter et confusione suppleta. Rursus autem beatissimus vir cum lacrymis adjecit, dicens: Non loqueris mihi, o filia mea Maria? Non loqueris mihi, pars viscerum  adveni? Super me sit hoc peccatum, o fil rationem Domino, ego pro peccato hoc satisfaciam Deo. Usque ad medium itaque noctis hujuscemodi verbis consolabatur eam, et cumeum locuta est: Non valeo te, inquiens, propter confusionem vultus mei attendere. Et quomodo possum orationem Deo fundere, quando sic immunditia coeni lummodo audi me, et veni, eamus in locum nostrum. Ecce enim et charissimus Ephraem pro te nimium dolet, tuique causa sedule Dominum deprecatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. Igitur postquam cpulatisunt. ꝓuocabat
cum puella cubito: ut ad cubiculũ introirent.
At ille. Eamus inquit. Cumq introissent.cer¬
nit lectũ insublie constratum: in quosta¬
Continentem te asseram: anincontinentem:
Sapientem: an insipientem: Discretorem:
an in discretorem: Quinquaginta annos con
constanter ascendis: S hec uniuersa fecistr:
et carnes comedendo. et uinum bibendo.
et instabulum diuertendo: ut saluares a¬
Nos autem si saltim uerbũ utilitatis loqui
cum proximo uolumus: cuncta impor
eum. Sed cum ille non pateretur: obseratis ho¬
stiis uenit adeum. Cui senior. Domina inquit
maria appropinqua michi. Cumq appropin¬
quasset: tenuit firmiter manũ eius quasi
qui putaretur oscularieam. Aufert quoq ca¬
laumaucum a capite suo: et erumpens uocẽ
infletuait ad cam. filia mea mariã non me
Quid tibi factum est ofilia mea: Quis te int̾¬
fecit: Ubi est habitus ille angelicus quem
habebas filia mea: ubi est continentia illa:

Expanded text:
VIII.--Igitur postquam epulati sunt, provocabat eum puella ad cubandum, ut in cubiculum introirent. At ille: Eamus, inquit. Cumque introisset, cernit lectum in sublime stratum, in quo staContinentem te asseram, an incontinentem? sapientem, an insipientem? discretorem, an indiscretorem? Quinquaginta annos convconstanter ascendis? Sed haec universa fecisti aet carnes comedendo, et vinum bibendo, et in stabulum divertendo, ut salvares aNos autem si saltem verbum utilitatis loqui cum proximo volumus, cuncta importeum; sed cum ille non pateretur, obseratis ostiis venit ad eum. Cui senior: Domina, inquit, Maria appropinqua mihi. Cumque appropinquasset, tenuit firmiter manum ejus, quasi qui putaretur osculari eam. Auferens quoque camelauchium a capite suo, et erumpens vocem in fletum, ait ad eam: Filia mea Maria, non me quid tibi factum est, o filia mea? quis te interfecit? ubi est ille habitus angelicus quem habebas, filia mea? ubi est continentia? ubi f
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Hoc autem non ob aliud ẽ credendũ: ni¬
si quia lacrimȩ famuli tui auunculi eiꝰ. huiꝰ¬
modi apud te obtinuere locunut ex impos¬
sibilib possibilia facere dignareris. Profe
mam cenam. ut cum hac puella epulari pos¬
simus: longi nanq itineris int̾uallo amo¬
re cius aduem. Ouera sapientia scđm dm̃:
ouere intellectus spiritalis: ouera p̃dican¬
daq salutaris discretio. Quinqͣginta an¬
nos abstinentiȩ sue. nequaquam panẽ gu¬
stauerat: carnes sine hesitatione ut salua¬

Expanded text:
ret. Hoc autem non ob aliud est credendum, niret. Hoc autem non ob aliud est credendum, nisi quia lacrymae famuli tui, patrui ejus, hujuscemodi apud 371 te obtinuere locum, ut ex impossibilibus possibilia facere dignareris. Profermam coenam, ut cum puella epulari possim; longi namque itineris intervallo, amore ejus adveni. O vera sapientia secundum Deum! o vere intellectus spiritalis! o vere praedicanda salutis discretio! quinquaginta annis abstinentiae suae nequaquam panem gustaverat; nunc carnes sine haesitatione, ut salva
Abbreviated transcription (Latin):
dentib uero cis atq bibentib. cepit cũ ea
uir mirabilis ludere. Quȩ consurgens: com¬
plera ceruicem eiꝰ osculis demulcebat. Cũꝙ
oseularet᷑ eumodorata ef corpusculũ sua¬
uissimo odore abstinentiȩ p̃fiagłare : recor¬
data dierũ quib cũ summa abstmnentia o¬
xerat: et quasi quodam telo ꝑeussa uehe
bes exđ̾hꝰ ymanes: et nunquã ex tegemit᷑
ueltristior sermo auditus ẽ. Nunc uero qͥd
tbi contigerit nescio. Quȩ respondit ad eũ.
Beata essem si ante triennũ defuncta fuisẽ
Ad hec beatus senior ne agnosceret᷑: uelute
cum quadam seueritate dixit ad eam. Mo¬
do cũ leticia nos int̾sumus: et tu peceata
tua cõmemorare uenisti: Oadmiranda ele¬
mentiȩ tuȩ dispensatio ds altissime. Futas
ne ñ dixit puella ineorde suo: quomodo
aspectus uirihuiꝰ auunculi mei aspectui similat᷑:
S solus tu amator hominum aquo est om̃is bo¬
nasapientia. ita dispensasti ne eum posset agno¬
scere: et fortassis confusione turbata diffuge¬

Expanded text:
dentibus itaque eis atque bibentibus, coepit cum ea vir mirabilis ludere. Quae consurgens, complexa cervicem ejus, osculis demulcebat. Cumque oscularetur eum, odorata ejus corpusculum suavissimo odore abstinentiae fragrare, recordata est dierum quibus cum summa abstinentia vixerat; et quasi quodam telo percussa in ic permanes, et nunquam ex te gemitus vel tristior sermo auditus est: nunc vero quid tibi contigerit, nescio. Quae respondit ad eum: Beata essem, si ante triennium fuissem defuncta. Ad haec beatus senior, ne agnosceretur, veluti cum quadam serenitate ait ad eam: Modo cum laetitiae nos intersumus, tu peccata tua commemorare venisti? O admiranda clementiae tuae dispensatio, Deus altissime! Putasne puella non dixit in corde suo, Quomodo aspectus viri hujus, patrui mei aspectum similat? Sed solus tu amator hominum, Deus, a quo est omnis bona sapientia, ita dispensasti, ne eum posset agnoscere, et fortasse confusione turbata effuge
Abbreviated transcription (Latin):
lum non int̾rogabant. et tota die expandat ma¬
nus suas ad popłm ñ credentẽ. et contradicentẽ:
resistentes alonge positos uocet: inuitos attrahat
ad salutẽ: peccare cupientib explende copiam sub¬
trahat uoluntatis: ad nequitiam ꝓꝑantib beni¬
gnus obsistat. Cui autẽ facile pateat. quomͦ salu
tis sũma nr̃o tribuat᷑ arbitrio de quo dicit᷑. si uo¬
lueritis. et audieritis me quȩ bona sunt t̾re man¬
ducabitis. et quomͦ ñ uolentis neq currentis sed
miserentis sic dĩ: quid etiam sit illud. qđ ds̃ red¬
et uelle et ꝑficere ꝓbona uoluntate et hoc ñ ex
nobis sed dei donum ẽ non exoꝑib ut ñ qͥs głecͣ:
quid sit etiam illud qđ dicit᷑. apppinquate dño.
et apꝓpinquabit uobis. et qđ alibi dicit. nemo
uenit ad me. nisi pater qui misit me attraxerit
cũ: quid sit qđ dicit᷑. rectos cursuis fac pedibꝰ tuis.
et uias tuas dirige. et quid sit qđ orantes dicimus

Expanded text:
eam non interrogabant, et tota die expandat maeam non interrogabant, et tota die expandat manus suas ad populum non credentem sibi et contradicentem, resistentes ac longe positos uocet, inuitos adtrahat ad salutem, peccare cupientibus explendae copiam subtrahat uoluntatis, ad nequitiam properantibus benignus obsistat. eai autem ftis summa nostro tribuatur arbitrio? de quo dicitur, si volueritis et audieritis me, quae bona sunt terrae manducabitis . Et quomodo non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei ? Quid etiam sit illud, quod Deus redet uelle etperficere, pro bona uoluntate, et: hoc non ex uobis, sed dei donum est: non ex operibus, ut ne quis glorietur? quid sit etiam illud quod dicitur: adpropinquate domino, et adpropinquabit nobis, et quod alibi dicit: nemo uenit ad me nisi pater qui misit me adtraxerit eum? quid sit quod dicitur: rectos cursus fac pedibus. tuis, et uias tuas dirige, et quid sit quod orantes dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
suam pietas crratoris: ut ñ solũ comitet᷑ cã: s etiã
p̃cedat iugiter ꝓuidentia. Quam exꝑtꝰ ꝓpħa: aꝑ¬
me. Qui cum in nob̾ ortũ quendãbonȩ uoluntatis
inspexerit: illuminat eam confestim. atq confor¬
tat. et incitat ad salutẽ ⁊ incrementũ tͥbuens ei:
quã uel ipse plantauit. uel nr̃o conatu uiderit
emersisse. Nam antequã clament inquit ego audi¬
am: adhuc loquentib eis. ego audiã. Eẜ iterum.
Aduocẽ clamoris tui: statim ut audierit respon¬
debit tͥ. Et non solum sc̃a desideria benignꝰ inspi¬
rat: s etiam occasionẽ p̃stat. et uitȩ. et oportu¬
nitatẽ bom effectus: ac salutaris uiȩ directionẽ
demonstrat errantibus.
nde ñ facile humana ratione discernit᷑. quẽ¬
Radmodũ dñs petentib tribuat. a querentib
inueniat᷑. aꝑiatq pulsantib: et rursus inueniat᷑
a non querentib se. palam appareat int̾ eos. qͥ il

Expanded text:
suam pietas creatoris, ut non solum comitetur eam, sed etiam suam pietas creatoris, ut non solum comitetur eam, sed etiam praecedat iugiter prouidentia, quam expme. qui cum in nobis ortum quendam bonae nolotatis inspexerit, inluminat eam confestim atque confortat et incitat ad salutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam et antequam clament, inquit, ego audiam: adhuc loquentibus eis ego audiam, et iterum: ad uocem clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi et non solum sancta desideria benignus inspirat, sed etiam occasiones praestruit niUe et oportunitatem boni effectus ac salutaris uiae directionem demonstrat errantibus. Ynde non facile humana ratione discernitur quemadmodum dominus petentibus tribuat, a quaerentibus inueniatur aperiatque pulsantibus, et rursus inueniatur a non quaerentibus se, palam adpareat inter illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Ac rursum contumacias nrãs. atq contemptꝰ.
quib cũ ad salutares inuitantẽ recursus. rebelli
spũ ddedignam᷑: tali comparatione describit. et
inquit. Patremuocabis me: et post me ingredi
ñ cessabis. S quomͦ. sicut contempnit mulier
amatorẽ suũ: sic contempsit me domꝰ isrł ait dñs.
benignitatis suȩ. uiro qͥ femina deꝑit comparauit.
Pietas enĩ ac dilectio dĩ. quã circa hominũ genus
semꝑ impendit. eoqđ nullis ita uincat᷑ iniuriis.
ut acura nr̃t salutis abscedat: et quodãmͦ suꝑatꝰ
iniquitatib nrĩs a pͥncipali suo ꝓposito reuocet᷑:
magis ꝓpriȩ expͥmere alia comparatione ñ po¬
tuit. quã exemplo uiri ardentissimo amore feminã
diligentis: qͥ quandomagis negligi se ac despici
ab ea senserit: canto uehementiore circa eã ⁊eli
ardore flaminat᷑. Ad est igitur inscparabilit̾ no¬
bis semꝑdiuina ꝓtectio: tantaq ẽ erga creatam

Expanded text:
est. ac rursum contumacias nostras atque contemptus, est. ac rursum contumacias nostras atque contemptus, quibus eum ad salutares inuitantem recursus rebelli spiritu dedignamur, tali conparatione describit: et dixi, inquit: patrem uocabis me, et post me ingredi non cessabis. sed quomodo si contemnat mulier amatorem suum, sic contempsit me domus Israhel, ait dominus. benignitatis suae uiro qui feminam deperit conparauit. pietas enim ac dilectio dei quam eiroa humanam genus semper inpendit, eo quod nullis ita uincatur iniuriis, ut a cura nostrae salutis abscedat et quodammodo superata iniquitatibus nostris a principali suo proposito reuocetur, magis proprie exprimi alia conparatione non potuit quam exemplo uiri ardentissimo amore feminam diligentis, qui quanto magis neglegi se ac despici ab ea senserit, tanto uehementioris circa eam zeli ardore flammatur. adest igitur inseparabiliter nobis semper diuina protectio tantaque est erga creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ credimus eẽ contraria utilit̃ ut benignis¬
simus medicus. etiam inuitissimis dñs inferre di¬
gnat᷑: ac ñnunqͣm ꝑnitiosas dispositiones nrãs. le¬
talesꝙ conatꝰ ab effectu detestabili retardat ac reuocat:
ac ꝓꝑantes ad mortẽ. et de inferni faucibꝰ retrahit
ad salutem: ac extrahit ignorantes.
uam curã atq ꝓuidentiam circa nos suã. sub fi¬
gura meretricis ierłm et ꝑnitiosa ad idoloꝵ cul¬
amatores meos. qͥ cianit panesm.⁊ aqͣs meaᷤ et lanam
ieam. et linũ meũ. oleũ ieũ. & potũ meũ: respon¬
dens saluti eiꝰ. non uoluntat cõnsulens diuina digna¬
tio: ecce ego inquit sepiam uias eiꝰ spmis. et sepiã
eam maceria: et semitas suas noninueniet. Sequet᷑
amatores suoset non app̃hendet eos: queret eos.
& ñ inueniet illos: et dicet. Reucitar ad uirũ me¬
umpriorẽ: quia bene mͥ erat tunc magis quã nc̃

Expanded text:
ea, quae credimus esse contraria, utiliter ut benignisea, quae credimus esse contraria, utiliter ut benignissimus medicus, etiam invitissimus Dominus inferre dignatur. Ac non nunquam perniciosas dispositiones nostras lethalesque conatus ab effectu detestabili retardat ac revocat, ac properantes ad mortem, et de inferni faucibus retrahit ad salutem, ac extrahit ignorantes. Quam curam atque providentiam circa nos suam sub figura meretricis Jerusalem et perniciosa ad idolorum culamatores meos, qui dant panes mihi, et aquas meas, lanam meam, et linum meum, oleum meum, et potum meum, respondet saluti eius, non uoluntati consulens diuina dignatio: ecce ego saepiam uias eius spinis, et saepiam eam maceria, et semitas suas non inueniet, et sequetur amatores suos, et non adprehendet: et quaeret eos, nec inueniet illos, et dicet: reuertar ad uirum meum priorem: quia bene mihi erat tunc magis quam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ee moriemini domus isrł: &iterũ. Quotiens uo¬
lui cong̾gare filios tuos. sicut gallina cong̾gat
pullos suos subalas suas: et noluisti. Et quare
Indurauerunt ceruices suas: et noluerunt reu̾ti.
Presto ẽ gͦ cotidie dei grã: quȩ dũ uult om̃s homi¬
nes saluos fieri: absq ulla exceptione om̃s conuo¬
cat dicens. Tenite ad me om̃s qͥ laboratis: ⁊ onerati
estis: et ego reficiam uos. Si autem ñ oms uniu̾¬
saliter s quosdam aduocat: sequit᷑. ut ñ om̃s sint o¬
nerati. uel originali. uł actuali peccato: nec uera
sit illa sententia. om̃s enĩ peccauerunt. et egent
gła dei: nec ꝑ om̃s homines mors ꝑtransisse creda
tur. Et intantũ om̃s qui ꝑeunt. contra dĩ percunt
uoluntatem : ut nec ipsam mortẽ ds̃ fecisse creda¬
tur. ita scriptura testante: quia ds̃ mortẽ ñ fecit:
nec gaudet inꝑditione uiuoꝵ. Et inde ẽ qđ ple¬
runq dũ ꝓbonis contraria postulamus. uel tar¬
dius. uel nequaꝗͣ. nr̃a exaudiat᷑ oratio: et rursus

Expanded text:
iterum: « Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti? » Et: « QInduraverunt cervices suas, noluerunt reverti. » Praesto est ergo quotidie Dei gratia, quae dum vult omnes homines salvos fieri, absque ulla exceptione convocat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam uos. si autem non omnes uniuersaliter, sed quosdam aduocat, sequitur ut nec omnes sint onerati uel originali uel actuali peccato nec uera sit illa sententia: omnes enim peccauerunt et egent gloria dei, nec per omnes homines mors pertransisse cretur. Et in tantum omnes, qui pereunt, contra Dei pereunt voluntatem, ut nec ipsam mortem Deus fecisse credatur, ita Scriptura testante: « Quia Deus mortem non fecit , » nec gaudet in perditione vivorum. Et inde est, quod plerumque dum pro bonis contraria postulamus vel tardius vel nequaquam nostra exaudiatur oratio. Et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ego clarificaui te suꝑ t̃ram: opus consũ maui.
qđ dedistimͥ ut facerẽ. Siue illud. Et ꝓ illis sc̃ĩfico
me ipsum: ut sint et ipsi scĩficati in ueritate. Postu¬
latio ẽ. cum dicit. Pat̃: quos dedisti mͥ uolo ut uͥ
ego sum: et ipsi sint mecũ ÷ ut uideant głam meã
quam dedistimͥ. Uel certe cum dicit. Pater ignosce
illis: ñ emĩsciunt qͥd faciunt. Grãrũ actio ẽ: cũ dic̃

Expanded text:
dicit: ego clarificaui te super terram, opus consummaui dicit: ego clarificaui te super terram, opus consummaui quod dedisti mihi ut facerem, siue illud: et pro eis sanctifico me ipsum, ut sint et ipsi sanctificati in ueritate. postulatio est cum dicit: pater, quos dedisti mihi, nolo ut ubi ego suquam dedisti mihi . Vel certe cum dicit: Pater, ignosce eis, non enim sciunt quid faciunt . Gratiarum actio est cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
profectũ uitȩ consũmationẽq uirtutũ ille pociꝰ sup¬
plicationũ species. quȩ uel de contemplatione fu-¬
curoꝵ bonoꝵs uel de caritatis ardore fundunt᷑. seuccr¬
te ut humiliꝰ et scđ̃m incipientiũ m̃surã loquar. pro
acquisitione quaruncunq uirtutũ: seu cuiꝰlibet¬
uicii extinctione generant᷑. Aliter enim ad illa sub¬
limiora que p̃diximꝰ supplicationũ genera ꝑueni¬
re nullatenꝰ pot̾imꝰ: nisi ꝑordinẽ postulationũ ista¬
rũ sensimmens nr̃a fuerit gradatimq ꝓuecta. De .iiii.
supplicationũ species. ita etiã dñs exemplo suo nob
iniciare designatus ẽ: ut in hoc quoq impleret illud.
qđ de ipso dicit᷑. Que cepit iħe facere et docere. Nam
obsecrationis genꝰ assumit: cũ dicit. Pater: si possi¬
bile ẽ: transeat a me calixiste. Uel illud qđ ex ꝑso¬
na eiꝰ canit᷑ in psalmo. Ds̃ ds̃ m̃s respice in me. Qua¬
re me dereliquisti: Aliaq hissimilia. Oratio ẽ. cũ

Expanded text:
profectum uitae consummationemque uirtutum illae potius supplicationum species, quae uel de contemplatione futurorum bonorum uel de caritatis ardore funduntur seu certe, ut humilius et seeundum incipientium mensuram loquar, pro adquisitione quarumcumque uirtutum seu uitii cuiuslibet extinetione generantur. aliter enim ad illa sublimiora quae praediximus supplicationum genera peruenire nullatenus poterimus, nisi per ordinem postulationum istarum sensim mens nostra fuerit gradatimque proueeta. supplicationum species ita etiam dominus exemplo suo nobis initiare dignatus est, at in hoc quoque inpleret illud quod de ipso dicitur: quae coepit Iesus facere et docere. nam obsecrationis genus adsumit cum dicit: pater, si possibile est, transeat a me calix iste, uel illud quod ex persona eius cantatur in psalmo: deus deus mens respice me: quare medereliquisti? aliaque his similia. oratio est cum
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Quid habet amplius san:ens stulto
Et quid habet pauꝑ: nisiut ꝑgat illuc u̾
est uita: Qui igitur dixit. nil habet ho¬
mo iumentis ampliꝰ⁊ ipse rursũ definiuit.
quia habet aliquid sapiens ñ solũ ampliꝰ
a iumento. sed etiam abhomine stulto: uii
delicet ut ꝑgat illuc ubi ẽ uita Quihꝰ uer¬
bis pͥmum indicat. quia hic hominũ ui¬
ta non ẽ: quam alibi eẽ testatur. Habet gͦ

Expanded text:
cens: Quid habet amplius sapiens a stulto, cens: Quid habet amplius sapiens a stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit, quia habet aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam delicet ut pergat illuc, ubi vita est. Quibus verbis primum indicat, quia hic hominum vita non est, quam alibi esse testatur. Habet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
enim et uoluptas: uanasunt. Qui dũ hoc
post modũ uanũ eẽ redarguit qͦd pͥus am¬
monuisse uidebat᷑ ⁊ patent᷑ indicat. quia
illa quasi ex desiderio carnali uerba intulit:
hec uero ex iudicii ueritate subiunxit. Sic̃
ergo delectationem pͥus carnalũ expͥmens.
curis post positis. denuntiat bonũ eẽ man¬
ducare et bibere: quod tamen postmodũ
ex iudicii ratione rep̃hendit. cũ eẽ melius
dicit. ire ad domum luctus quã ad domũ
conuiuii: et sicut letari debere iuuenẽ in
adolescentia sua. quasi ex deliberatione
carnaliũ ꝓponit: ectam̃ postmodũ ꝑ de¬
fimitionẽ sententiȩ. adolescentiã et uolup¬
tatẽ uana eẽ redarguit: ita etiã contiona¬
tor nr̃ uelut exmente infirmantũ. Hu¬
mane suspitionis sententam ꝓponit dĩ:
dicit: unus interitus ẽ hominis. et ium̃¬
toꝵ: et equa utriusq: conditio: sicut mori¬
tur homo.sic et illa moriunt᷑: similit̃ spi¬
rant omnia: et nil habet homo ium̃tis
amplius.Quitamen exdiffinitione ratio

Expanded text:
. Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur; similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione ration
Abbreviated transcription (Latin):
ateor quia nunc uscy nesciui: quod et¬
infidelis  haberet fioẽ.GREGORIUS.
abent etiam infideles fidẽ: s utinã
in dm̃. Quam siutiq haberent: in¬
fideles non eent. S hinc insua ꝑfidiã
redarguendisunt. hinc ad fidei grãm ꝓuo-
candi. Quia si de ipso suo uisibili corpore. cre¬
dunt. quod minime uiderunt ⁊ cur inui¬
sihilia ñ credunt. quȩ corporaliter uideri
ñ possunt: Nam qr post mortẽ carnis. ui¬
uat anima: patet ratio: sed fidei admixta.
Tres quippe uitales sp̃s: creauit omp̃s ds̃.

Expanded text:
ateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. GREGOR. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redargcandi: quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admixta. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
nus interitus ẽ homimis et iumentoꝵ:
et equa utriusq conditio: Aut quomo¬
do nil habet homo iumentis ampliꝰ:
cũ iumenta post mortẽ carnis ñ uiuunt.
hominũ uero sp̃s ꝓmalis suis oꝑibus.
post mortẽ carnis. ad inferos deducti. nec in

Expanded text:
nus interitus est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? Aut quomodo nihil habet homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt; hominum vero spiritus pro malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
alia uero inquib ea quȩ rationis sunt
edisserit: atq animum a delectatione
compescit. Ibi nanq ait. Hoc itaq mͥ uisũ
ẽ bonum. ut comedat quis. et bibat: et
fruat᷑ leticia ex labore suo. Et longe infe¬
rius subiungit. Melius ẽ ire ad domum
luctus quam ad domũ conuiuii. Si enĩ
÷bonum manducare et bibere: melius
tuisse uidebatur ad domũ conunuii ꝑge¬
re. quã ad domum luctus.Ex qua re osten¬
ditur. quia I illud ex infirmantiũ ꝑ¬
sona intulit: hoc uero ex rationis diffini¬
tione subiunxit.Nam ipsas ꝑtinus ratio¬
nis causas edisserit: et de domoluctus qͦ
sit utilitas ostendit dicens. In illa enim
finis cunctoꝵ ammonet᷑ hominũ: et ui¬
uens cogitat quid futuruᷤ sit. Rursũ illic
scriptum ẽ. Letare iuuenis in adolescen

Expanded text:
alia vero in quibus ea quae rationis sunt alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juveni
Abbreviated transcription (Latin):
quisitionẽ dicat: quȩ fortasse ꝑ temptatio¬
nẽ imꝑita menssentiat. Nam quot sententi
as ꝑ inquisitionẽ moriet: quasi tot inse ꝑ¬
sonas diuersorum suscipit. S contiona¬
tor uerax uelut extensa manu. om̃ĩũ tu¬
multus sedat: eosq ad unam sententiã
reuocat: cum in eiuidẽ libri termino ait
finẽ loquendi om̃s pariter audiamꝰ. Dm̃
time: et mandata eiꝰ obserua. Hoc est enĩ
omĩs homo. Si enim in libro eodẽ. ꝑ locu¬
tionẽ suam multoꝵ ꝑsonas ñ susceꝑat:
cur ad audiendũ loquendi finẽ. secũ pari¬
ter om̃s ammonebat. Quiigit᷑ in fine libri
dicit. pariter om̃s audiamꝰ: ipse sibi testisẽ.
quia inse multorum ꝑsonas suscipiens.
solus loquutus nonẽ. Unde et alia sunt
quȩ in libro eodem ꝑinquisitionẽ mouen¬
tur ⁊ atq alia quȩ ꝑracionẽ satisfaciunt:
alia quȩ extemptati ꝓfert animo. atq
ad huc huiꝰ mundi delectationibꝰ dediti:

Expanded text:
inquisitionem dicat, quae fortasse per tentatioinquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti;
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. et ostenderet similes ẽẽ bestis: iccir¬
co unus inderitus ẽ hominis et ium̃tors
et equa utriusq conditio: Qui ad huc
eandem sententiã suã subtilit̃ exeqͣns:
adiungit. Sicut morit᷑ homo. sic et il¬
la moriunt᷑: similit̃ spirant omnia: et
nicħ habet homo ium̃tis amplius. da ib ur
huc tierbis generalem diffinitionẽ subin¬
fert dicens. Cuncta subiacent uanitati:
et omĩa ꝑgunt ad unũ locum. De terra
facta sunt: & int̾rã pariter reu̾tunt᷑. GR¬
Salomonis liber in quo hȩc scͥpta st̃:
eccłastes appellatꝰ ẽ. Eccł̃iastes autẽ ꝓprie
contionator dicit᷑. In contione uͦ sententia
ꝓmit᷑: ꝑquam tumultuose turbȩ sedidio
compͥmat᷑ : et cũ multi diuersa sentiant:
ꝑcontionantis rationẽ. ad unã sententiã
ꝑducunt᷑. Hic gͥ liber iccirco contionator
dicitur: quia salomon in eo quasi tumul¬
tuantis turbȩ suscepit sensum: ut ea ꝑin

Expanded text:
Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirDeus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . huc verbis generalem diffinitionem subinfert, dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum. De terra facta sunt, et in terram pariter revertentur Salomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per
Abbreviated transcription (Latin):
hominum: sp̃s qui carne tetigit᷑. et cũ
carne moritur. iumentoꝵ. om̃iũq bru¬
toꝵ animaliũ. Homoitaq sicut in me¬
dio creatus ẽ. ut eẽt inferior angło. suꝑi¬
or iumento.⁊ ita aliquid habet cõmune
cũ summo. aliquid cõmune cũ infimo:
immortalitatem scilicet sp̃s. cũ angło:⁊
mortalitatem uͦ carnis. cũ ium̃to: qͦusq
et ipsam mortalitatẽ carnis. gła resurre¬
ctionis absorbeat.:⁊ et inherendo spũi.
caro seruetur inꝑpetuũ: quia et ipse sp̃s
inherendo carni.seruatur indm̃. Quȩ ta¬
men caro. nec in reꝓbis int̾ supplicia ꝑfe¬
c̃te deficit. quia semꝑ deficiendo subsistit:
ut qui sp̃u et carne peccauerunt. semper
essentialiter uiuentes et carne et spũ. si¬
ne fine moriantur.
Iationi fidelium placent cuncta quȩ
dicis. S queso te.dum sp̃s hominũ
atq iumentoꝵ tanta distinctione discer¬
nas. quid est qͦd salomon ait: dixiincor¬
de meo de filiis hominũ. ut ꝓbaret eos

Expanded text:
qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum omniumque brutorum animalium. Homo itaque sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento; 376 quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos
Abbreviated transcription (Latin):
robari michi aꝑtius uelim: si pocest
predestinatio p̾cib iuuari. Ggͣ.
oc qͦd ego petre intuli: concite ualet
ꝓbari. Certe etenm nosti: quia ad
tarum gentium constutu te. Cuitursum ꝓ¬
misit dicens. Benedicam tͥ et multiplica¬
bo semen tuum sicut stellas edi: et uelut
arenam quȩ est inlittore maris. Ex qua re
aꝑte constat: quia omnipotens ds̃ semen
abrahe multiplicare ꝑ ysaac p̃destinauerat:
et tamen scriptum ẽ: dep̃catus ẽ ysaac do¬
minũ ꝓuxore sua. eo qͦd eẽt sterilis. Qui
exaudiuit eum: et dedit conceptũ rebeccȩ
Si gͦ multiplicatio gencris abrahȩ. ꝑ ysaac
p̃destinata fuit. hcim conugem sttrilem
accepit: S nimirũ constat. quia p̃desti¬
natio p̃cib implet᷑: quando is in quo ds̃
multiplicari semen abrahe p̃destinauerat:
rem: ut cognoscas quales in ea uirr
fuerint. et omnipotentis dei noticiȩ qͣn¬
tum ꝓpinqui:

Expanded text:
robari mihi apertius velim, si potest praedestinatio precibus juvari. GREGOR. Hoc quod ego, Petre, intuli, concite valet probari. Certe etenim nosti, quia ad tarum gentium constitui te . Cui rursum promisit, dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum siarenam quae est in littore maris. Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat. Et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis. Qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicare semen Abrahae praedestinaverat, rem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum propinqui?
Abbreviated transcription (Latin):
edicito. Tum ille consurgens: annuenquoce respon¬
dit. Quemintr̃ogans abbas machariꝰ quis nã fu¬
isset aliquando cum frueret᷑ hac uita. uel qua ho¬
minũ fuisset ecate. aut si nomen xp̃i tunc tempo¬
ris cognouisset: ille sub antiquissimis regib se ui¬
xisse respondit. ⁊ xp̃i nomen asseruit illis se nec
audisse temporib. Cui rursus beatꝰ macharius.
dormiinquit inpace: cum ceteris in tuo ordi¬
ne. axp̃o infinc tempoꝵ suscitandus. Hȩc gͥ eiꝰ
uirtus et grã. quantum in ipso fuit. semꝑ fortas¬
se latuisset: nisi eum necessitas totius ꝓuinciȩ
ꝑiclitantis. et erga xp̃m plena decuotio. amorq
sincerus. istud exercere miraculũ compulisset.
Quod utiꝙ ab cofieri. non ostentatio głȩ. s cari¬
tas xp̃i. et totius plebis extorsit utilitas: ut be¬
atum quoq heliam fecisse regnoꝵ lectio mani¬
festat: qui ignem de celo suꝑhostias impositas pi¬

Expanded text:
edicito. tum ille consurgens adnuentis uoce responedicito. tum ille consurgens adnuentis uoce respondit. quem interrogans abbas Macarius quidnam fuisset aliquando, cum frueretur hac uita, uel qua hominum fuisset aetate aut si nomen Christi tunc temporis cognouisset, ille sub antiquissimis regibus se uixisse respondit Christique nomen adseruit illis se nec audisse temporibus. oui rursus abbas Maoarius, dormi, inquit, in pace cum ceteris in tuo ordine, a Christo in fine temporum suscitandus. haec igitur eius uirtus et gratia quantum in ipso fuit semper fortasse latuisset, nisi eum necessitas totius prouinciae periclitantis et erga Christum plena deuotio amorque sincerus istud exercere miraculum conpulisset. quod utique ut ab eo fieret non ostentatio gloriae, sed caritas Christi et totius plebis extorsit utilitas: ut beatum quoque Heliam fecisse Regnorum lectio manifestat, qui ignem de caelo super hostias inpositas py
Abbreviated transcription (Latin):
tate aufugit: ac ꝓtinus ab uniuersa egypto tͣns¬
fuerat deprauata. ad condicta sepulchra ꝑrexit.
hunc autem egiptiis nli fluminis inuexit eliiui¬
es ⁊ ut quoniam t̃rȩ illius latitudo. instar inim̃si
pelagi non paruo auni tempore solita aquarum
eruptione contegit᷑. ita ut nulla dunc cuiquã
uianti copia. nisilemboꝵ transuectione tribuat᷑: cor¬
pora mortuoꝵ sale uel pigmentis condita redo¬
lentib in editiorib cellulis recondant᷑. Nam madens
ebrietate continua t̾rȩ illius solũ. humandi arcet
officitm. Si qua enim t̾ra cadatiera defossa susceꝑit:
euomere addsuꝑficiem suam inundationũ nimieta¬
te compellit᷑. Cum igit᷑ antiquissimo cudam cada¬
ueribeatus macharius adstitissit: ohomo inquit
si uenisset huc mecum hereticus ille filius ꝑditio¬
nis. et adstante ipso. nomen xp̃i dci meiinuocans
exclamassem: utrumne coram his qui pene fue
rant eius fraude subuersi. resurreturus fuisses:

Expanded text:
tatis aufugit ac protinus ab uniuersa Aegypto transtatis aufugit ac protinus ab uniuersa Aegypto transfuerat deprauata, ad condicta sepulchra perrexit. hunc autem Aegyptiis morem Nili fluminis inuexit eluuies, ut, quoniam uniuersa terrae illius latitudo instar inmensi pelagi non paruo anni tempore solita aquarum eruptione contegitur, ita ut nulla tunc cuiquam uiandi copia nisi lemborum transuectione tribuatur, corpora mortuorum pigmentis condita redlentibus in editioribus cellulis recondantur. nam madens ebrietate continua terrae illius solum humandi arcet officium. si qua enim cadauera defossa susceperit, euomere ad superficiem suam inundationum nimietate conpellitur. cum igitur antiquissimo cuidam cadaueri beatus Macarius adstitisset, ait: o homo, si uenisset huc mecum haereticus ille filius perditionis et adstante ipso nomen Christi dei mei inuocans exclamassem, utrumne coram his, qui paene eius fuerant fraude subuersi, surrecturus fuisses
Abbreviated transcription (Latin):
alectica fuisset aggressus. et ad aristotelicas spinas¬
ignorantẽ uellet abducere: beatus machariꝰ apłica¬
auccoritate multiloquiũ ciꝰ breuitate condudens:
non ẽ inquit in uerbo regnum dei. s muntute.
Camus igit᷑ ad scpulchra. et nom̃ dñi suꝑ mortu.¬
um qui pͥmus inuentus fuerit inuocemꝰ ac sic̃
scriptum ẽ ostendamꝰ ex oꝑib fidem nram :⁊ ut
manifestissima recte fidei doctimenta. eiꝰ testimonio
declarentur: et ꝑspictiam ueritatẽ non mani dis¬
putatione uerboꝵ: s uirtute signoꝵ. et illo qd̾ ñ
potest falli iudicio comꝓbemꝰ. Quo audido hereti¬
cus. coram circũstanti plebe pudore constrictus
cum ad p̃sens p̃bere se condition ꝓpositȩ simulasset
assensum: seque ad futurum in crastinũ ꝓmisisset:
postera die expectantibus uniuersis qui studiosius
ad condietum locum spectaculi huius cupiditate
confluxtrant: exttrritus conscientiȩ suȩ infideli¬

Expanded text:
alectica fuisset adgressus et ad Aristotelicas alectica fuisset adgressus et ad Aristotelicas ignorantem spinas uellet abducere, beatus Macarius apostolica multiloquium eius breuitate concludens, non est, inquit, in uerbo regnum dei, sed in uirtute: eamus igitur ad sepulchra et nomen domini super mortuum qui primus inuentus fuerit inuocemus ac sicut scriptum est ostendamus ex operibus fidem nostram, ut manifestissima rectae fidei documenta eius testimonio declarentur et perspicuam ueritatem non inani disputatione uerborum, sed uirtute signorum et illo quod non potest falli iudicio conprobemus. quo audito haereticus coram circumstanti plebe pudore constrictus cum ad praesens praebere se condicioni propositae simulasset adsensum seque adfuturum in crastinum promisisset, postero die expectantibus uniuersis, qui studiosius ad condictum locum spectaculi huius cupiditate confluxerant, exterritus conscientia suae infideli
Abbreviated transcription (Latin):
puritate consistere. Nec inmerito. Omĩa enĩ illa c¬
uacuanda. ac destruenda sunt: caritas uͦ ꝑpetuo
ꝑmansura. Idõq a patrib nr̃is oꝑa ipsa signoꝵ
nequaquã uidimus affectata: quin immo cũ ea
tp̃s sci grã possiderent. nunquã exercere uolue¬
runt: nisi forte extrema illos. et in euitabilis nece¬
fitas cohartasset.
icut ab abb̃e machario quihabitationẽ scithi¬
oticȩ solitudinispͥmus inuenit: mortuũ resusci¬
tatum eẽ reminiscimur. Nam cũ hereticus qͥdam qͥ
eunomii ꝑfidiam sectabat᷑. sinceritatẽ catholicȩ fi¬
dei arte dialectica subuertere conaret᷑: magnãq
iam hominũ multitudinẽ decepisset: rogatus aca¬
tholicis uiris qui ruia tante subuersionis grauis¬
sime mouebant᷑. beatus macharius insimplicitate.¬
ut totius egypti ꝓuintiam ab infidelitatis naufra¬
gio lib̾aret: aduenit. Quencũ hereticus arte di¬

Expanded text:
puritate consistere. nec inmerito. omnia enim illa epuritate consistere. nec inmerito. omnia enim illa euacuanda ac destruenda sunt, caritas uero perpetuo permansura. ideoque a patribus nostris opera ista signorum nequaquam uidimus adfectata: quin immo cum ea spiritus sancti gratia possiderent, numquam exercere uoluerunt, nisi forte extrema illos et ineuitabilis necessitas coartasset. Sicut et ab abbate Macario, qui habitationem Scitioticae solitudinis primus inuenit, mortuum suscitatum esse reminiscimur. nam cum haereticus quidam, qui Eunomii perfidiam sectabatur, sinceritatem catholicae fidei arte dialectica subuertere conaretur magnamque iam hominum multitudinem decepisset, rogatus a catholicis uiris, qui ruina tantae subuersionis grauissime mouebantur, beatus Macarius, ut simplicitatem totius Aegypti ab infidelitatis naufragio liberaret, aduenit. quem cum haereticus arte di