comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pulius nãq cogitationum carnalium excecat
mentẽ ÷ sed ros gr̃ȩ suꝑuenientis illuminat eã.
& t̾ram gigantium detrahes inruinam̃ qͥa
m̃tem suꝑboꝵ gͣuabis. ut det̾us corruat. Seqͥ.¬
Uade popłs m̃s: intra incubicła tua: claude
ostia tua suꝑte. Abscondẽ modicũ ad mom̃tũ.
donec ꝑtranseat indignatio. Uadimus cum oꝑ¬
amur ÷ cubicula ng̾dimur ing̾dimur: cũ
secreta nr̃e m̃tis intramus. ostia claudimus.
cum desidia illicita coercemꝰ. ostia qͥppe m̃tiᷤ
nr̃e desidia eius st̃. Euntes gͦ iubemur ing̾¬
di cubicula: ut oꝑantes ñ remaneamꝰ foris
in fauore laudantium. sed ad secretum cordis
reuertentes ibi głam queramꝰ: ostia quoq
diligenter claudenda ft̃: ne fiat in nob̃ qđ
ieremias plangit. Ascendit mors ꝑfenes¬
tras nr̃as: ing̾ssa ẽ domos nr̃as. Mors enim
ꝑ fenestras siue ꝑ ostia domus ing̾dituꝵ:
cum peccatum ꝑ auditum et uisum aut

Expanded text:
Pulvis namque cogitationum carnalium excaecat Pulvis namque cogitationum carnalium excaecat mentem, sed ros gratiae supervenientis illuminat eam. « Et terram gigantum detrahes in ruinam, » quia mentem superborum gravabis, ut deterius corruant. Seqa cubicula tua, claude ostia tua super te, abscondere modicum ad momentum, donec pertranseat indignatio. » Vadimus, cum operamur; cubicula ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus, ostia claudimus, cum desideria illicita coercemus. Ostia quippe nostrae mentis desideria ejus sunt. Euntes ergo jubemur ingredi cubicula, ut operantes non remaneamus foris in favore laudantium, sed ad secretum cordis revertentes, ibi gloriam quaeramus. Ostia quoque diligenter claudenda sunt, ne fiat in nobis, quod Jeremias plangit: « Ascendit mors per fenestras nostras, ingressa est domos nostras . » Mors enim per fenestras sive per ostia domus ingreditur, cum peccatum per auditum et visum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
rã gigantium detrahes inrumam. Ex ꝑgis¬
ciscimini qui habitatis inpuluere. idẽ eiugi¬
lare qui dormitis insepulchris ÷ quia rostuꝰ
õdñe quo rigabunt᷑ ut resurgant. ros lucis¬
ẽ. idẽ grã quam eis infundes illuminans ẽ ut
cordis nebulis effugatis. głam tuã manifeste iã¬
uideant. Quomͦ enim iactis int̾ram seminib
ros paulatim crescẽ facit herbas. et ad fruges
sui gen̾is ꝑuenire. sic tuus ros melectis oꝑabi¬
tur. Et t̾ram gigantiũ detrahes inruinam: id
ẽ carnem suꝑboꝵ demerges in infernũ. Uꝑ
ita. Ex ꝑgiscimini qui habitatis inpulu̾e:
idẽ torporem et negligentiam abicite qui ter¬
rena semꝑ cogitatis. In pulu̾e enĩ habitant :
quoꝵ mens int̾rens cogitationib morat᷑. S
quomͦ tales adlaudem creatoris exꝑgiscipoᷤ¬
sint aꝑitur. Quia ros tuus quo lauas ab hoc
puluere. ros lucis ẽ: idẽ gr̃a tua ꝑ quã cor a
t̾rens cogitationib mundas. illuminatͥx est.

Expanded text:
ram gigantum detrahes in ruinam. » « Exspergiscimini, qui habitatis in pulvere, » id est evigilate, qui dormitis in sepulcris, quia ros tuus, o Domine, quo irrigabuntur ut resurgant, ros lucis, id est gratia, quam eis infundes, illuminans est, ut, cordis nebulis effugatis, gloriam tuam jam manifeste videant. Quomodo enim jactis in terram seminibus ros paulatim crescere facit herbas, et ad fruges sui generis pervenire; sic tuus ros in electis operabitur. « Et terram gigantum detrahes in ruinam, » id est carnem superborum demerges in infernum. Vel ita: « Exspergiscimini, qui habitatis in pulvere, » id est torporem et negligentiam abjicite, qui terrena semper cogitatis. In pulvere enim habitant, quorum mens in terrenis cogitationibus moratur. Sed quomodo tales ad laudem Creatoris exspergisci possint, aperitur; quia ros tuus, quo lavas ab hoc pulvere, ros lucis est, id est gratia tua, per quam cor a terrenis cogitationibus mundas, illuminatrix est.
Abbreviated transcription (Latin):
sierit eritis ei inꝯculcationem. Quando cũq
ꝑ transierit tollet uos: qm̃ mane dilucło ꝑtnͣ¬
sibit indie et innocte. Et tantũm sola uer¬
atio intellectum dabit auditui. Quia dixis¬
tis inqͥt manda.remanda. quia dixistis ꝑcus¬
simus fedus cum morte. quia dixistis flagellũ
inundans nonueniet suꝑ nos: ic circo dic̃ dñs.
Ecce ponam in fundam̃tis syon lapidẽ. N oua
enim ȩccłie fundatio iacienda ẽ: quia uetus
edificium sinagoge dirutum est. Hiue loco con¬
griuint & psalmistȩ u̾ba dicentis. Tempus fa¬
ciendi dñe: dissi pauert̃ legem tuã. Tunc em̃
dñs corꝑalit̾ int̾ homines conu̾sans fecit.i. im
gͦ sinagoge ppłs manda remanda dicens. fec̃
cum inferno pactum. et eiusde ppłi pͥncipes:
idcirco ds̃ pat̾ aliud ꝯstruit firmuiꝰ edificiũ.
Mittit lapidem infundam̃tis syon. Fundam̃¬
ta autẽ sẏon. idẽ eccłiȩ. apłi st̃ et ꝓpħȩ: sic̃ scͥp

Expanded text:
ritis ei in conculcationem. » « Quandocunque pertransierit, tollet vos, quoniam male diluculo pertransibit in die et in nocte, et tantummodo sola vexatio intellectum dabit auditui. » Quia dixistis, inquit, « Manda, remanda, » quia dixistis: « Percussimus foedus cum morte, » quia dixistis: « Flagellum inundans non veniet super nos; idcirco dicit Dominus: Ecce ponam in fundamentis Sion lapidem probaenim Ecclesiae fundatio jacienda est, quia vetus aedificium Synagogae dirutum est. Hoc loco congruunt et Psalmistae verba dicentis: « Tempus faciendi, Domine, dissipaverunt legem tuam . » Tunc enim Dominus corporaliter inter homines conversans fecit, id esergo synagogae populus Manda, remanda dicens fecit cum inferno pactum, et ejusdem populi principes, idcirco Deus Pater aliud firmius construit aedificium, « Mittit lapidem in fundamentis Sion. » Fundamenta autem Sio
Abbreviated transcription (Latin):
te÷ quia mors ȩt̾na grausus uos torquebit ꝗͣ
cȩt̾as gentes: qui putabati ᷤᷤ leuius iccirco fo¬
re uob̃ quia demonib iminolabatiꝰ. Elagel¬
lum mundans cum uł ꝑromanos uł ꝑaliã

Expanded text:
te, » quia mors aeterna gravius vos torquebit quam te, » quia mors aeterna gravius vos torquebit quam caeteras gentes, qui putabatis levius idcirco fore vobis, quia daemonibus immolabatis. Flagell
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet: & iusticiam inm̃fura . & unusqͥsq ui¬
xta modũ actionis suȩ recipiat. Eadẽ qͥ ppe. iñsuta
qua m̃si fueritis et remetiet᷑ uob̃. Nunc etiao
fit inequitatis pondẽ iudicium eius: etiao
cum scdm ꝓpͥas actiones hominib reddere
ñ uidet᷑. N am qđ a nob̃ñ ĩtelligitur. ex occul¬
ti uidicii ñ in iusta lance ꝓfertur. Et siminꝰ
recta uident᷑ eẽ quȩ patiinur: recto tam̃ occul¬
to ex aminȩ decernunt᷑. Illi autẽ non iudicabañ
inpondẽ iusto: qui diabołm dño comꝑantes.
siue p̃ferentes. legeᷤ eiꝰ abitiebant. & cum inferno
pactum statuebant atq m̃datio se ꝓtegebant
contra u̾itatem. Quib consequent̾ ait. quia
subũtet grando. idẽ multiplex celestium ni¬
dicioꝵ ꝑ cussio spem m̃datii: & aquȩ idẽ tͥbu¬
lationum impetus mundabunt. idẽ sub m̾¬
gent atq delebunt ꝓtectionem m̃datiique
uos tuebatur. Et delebit᷑ fȩdus urm cũ mor¬

Expanded text:
judicet, et justitiam in mensura, ut unusquisque jujudicet, et justitiam in mensura, ut unusquisque juxta modum actionis suae recipiat. « Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis . » Nunc etiam fit in aequitatis pondere judicium ejus, etiam cum secundum proprias actiones hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur; et si minus recta videntur esse, quae patimur, recto tamen et occulto examine decernuntur. Illi autem non judicabant in pondere justo, qui diabolum Domino comparantes sive praeferentes legem ejus abjiciebant, et cum inferno pactum statuebant, atque mendacio se protegebant contra veritatem, quibus consequenter ait: Quia subvertet grando, id est multiplex coelestium judiciorum percussio; spem mendacii et aquae, id est tribulationum impetus; inundabunt, id est submergent, atque delebunt protectionem mendacii quae vos tuebatur. « Et delebitur foedus vestrum cum mor
Abbreviated transcription (Latin):
sticie cognoscat᷑ hab̾e. Uñ ⁊ p̃ciosũ sangͥnẽ suũ dedit ĩ rdẽpto¬
nẽ ꝓmundo Ꝙ et ĩ sacͥ edificii fundam̃to fundatꝰ ẽ: quia sorꝰ
totum ȩdificium sustinet. N am siẽ ordines lapi¬
dum inpariede alii portant᷑ ab aliis ⁊ ita portan¬
tur fideles quisq a p̃cedentib in eccłia ustis.
Portant ⁊ ipsi sequentes ꝑdoctrinam & tołantiã
usq adultimũ ustũ: qui cum apͥorib porte¬
tur quẽ portare ipse debeat sequentẽ ñ habebit.
Qui autẽ omẽ ȩdificium portat. et ipse a nemi
siones eius. Nam hereditas ad quam festinat᷑
inpͥncipio: benedictione carebit in nouissimo.
Qui in eum credid̾it ñ festinet ut in pͥmo ad¬
uentu eius querat qđ inscdo reddit᷑us est. Ul̃
ñ festinet: ne uidelic& tardus ei uideat᷑ xp̃i ad¬
uentus. Si em̃ tardauerit uixta abacuch ne¬
mo desꝑet: quia ueniens ueniet. & sua ꝓmis
sa complebit. Et ponam inquit ꝑ eum iudi¬
cium subponde. ut equa lance pensans. oĩa

Expanded text:
nem suum dedit redemptionem pro mundo. Qui et in sacri aedificii fundamento fundatus est, quia solus totum aedificium sustinet. Nam sicut ordines lapidum in pariete alii portantur ab aliis, ita portantur fideles quique a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi sequentes per doctrinam et tolerantiam usque ad ultimum justum, qui, cum a prioribus portetur, quem portare ipse debeat, sequentem non habebit. Qui autem omne aedificium portat, et ipse a neminsiones ejus. Nam « haereditas, ad quam festinatur in principio, benedictione carebit in novissimo . » Qui in eum crediderit, non festinet, ut in primo ejus adventu quaerat, quod in secundo redditurus est. Vel non festinet, ne videlicet tardus ei videatventus. « Si enim tardaverit » juxta Habacuc, nemo desperet, « quia veniens veniet , » et promissa sua complebit. Et ponam, inquit, per eum judicium in pondere, ut aequa lance pensans omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Illusores enĩ qui erant ꝓpħis illudebant dicen¬
tes. manda remanda. & adhuc causa eoꝵ fubdr
grauior eum dr̃. Dixistis em̃. R eussimus fedus
cum morte: et cum inferno fecimus pactum.
Flagellum mundans cum transiertt ñ ueniet
suꝑ nos: quia posuimus m̃datium spem nr̃am
et m̃datio ꝓtecti sumus. Gogitabant em̃ dicen¬
tes. In castum laboramus obseruantes legẽ dñi:
quia descenfuri sumus ad infernum sic̃ et ced̾e
gentes. Leuius enim et tołabilius erit illis ꝙͣ
nob̾: quia ille cotidie placant hostiis & mun̾i¬
b pͥncipes inferm. Neluis gͦ nob̾ẽ ut ritũ
gentium imitantes statuamus pactum cũ dia¬
bolo. & penaꝵ pͥncipib : & offeramiis eis sacͥficia.
Sicq cogitantes aut etiam loquentes immolabant
demonus. Hoc ẽ itaq qđ dicunt. E cuissimus fedꝰ
cum morte: et cum inferno fecimus pactũ. Et

Expanded text:
Illusores enim erant qui prophetis illudebant, dicentes: Manda, remanda. Et adhuc causa eorum subditur rusalem. Dixistis enim: Percussimus foedus cum morte, et cum inferno fecimus pactum. Flagellum inundans cum transierit, non veniet super nos: quia posuimus mendacium spem nostram, et mendacio protecti sumus. Idcirco haec dictes: Incassum laboravimus observantes legem Domini, quia descensuri sumus ad infernum sicut et caeterae gentes. Levius enim et tolerabilius erit illis quam nobis, quia illae quotidie placant hostiis et muneribus principes inferni. Melius ergo nobis est, ut ritum gentium imitantes, statuamus pactum cum diabolo et poenarum principibus, et offeramus eis sacrificia. Sicque cogitantes aut etiam loquentes, immolabant daemoniis. Hoc est itaque, quod dicunt: « Percussimus foedus cum morte, et cum inferno fecimus pactum. »
Abbreviated transcription (Latin):
dilucłm eum iam noct᷑na temꝑa inclaritatẽ
lucis muntant᷑: mane uͦ postquã ortus ẽ sol¬
appellatur. Cum gͦ diẽ mane diluculo: tale est
acsi dicat pͥmo mane uł sũmo mane. & quid
ꝑsũmum mane. nisi p̃ueniens uelocitas ex¬
pͥmit᷑. Dies uero ꝓsꝑitatem. & nox adu̾sitatẽ
designare solet. Uł ꝑ noctem et diem assidu¬
itas intelligi potest. E lagellum gͦ inundans
idẽ late diffusum mane dilucło idẽ sũma ue¬
locitate ꝑtranfibit: indie et in nocte. idẽ in
ꝓsꝑis et in adu̾sis: uł assidue. Potest ꝑhoc
flagellum intelligi afflictio quȩ suꝑunũ qͣm¬
q peccatorem in hora mortis irruit. Quȩ ma
omĩ temꝑe ⁊ uł tam ad eos qui in ꝓsꝑitate. qͣm
ad illos qui inadu̾sitate st̃. Et tantũmͦ sola
uexatio gehennaltũ torm̃toꝵ dabit intellec¬
tum auditui ur̃o. idẽ faciet uos intellig̾e̾ qd̾
audistis. nec intelligere uoliustis: scilicet bo¬
num qd̾ agẽ debueratis dum dice̾tis mandare¬

Expanded text:
nocturna tempora in claritatem lucis mutantur. Mane vero, postquam ortus est sol, vocatur. Cum ergo dicitur mane diluculo, tale est ac si dicatur: Primo mane, vel summo mane. Et quid per summum mane nisi praeveniens velocitas exprimitur? Dies vero prosperitatem, et nox adversitatem designare solet. Vel per noctem et diem assiduitas intelligi potest. Flagellum ergo inundans, id est late diffusum, mane diluculo, id est summa velocitate pertransibit in die et in nocte, id est in prosperis et adversis, vel assidue. Potest per hoc flagellum intelligi afflictio, quae super unumquemque peccatorem in hora mortis irruit, quae manomni tempore, vel tam ad eos, qui in prosperitate, quam ad illos qui in adversitate sunt. Et tunc tantummodo sola vexatio gehennalium tormentorum dabit intellectum auditui vestro, id est faciet vos intelligere quod audistis, nec intelligere voluistis, scilicet bonum quod agere debueratis, dum diceretis: « Manda, re
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̃. eum seiam ꝓ contemptu uexari do¬
luerint. S qͦ ista depͥncipib sinagoge inter¬
p̃tati sumus: & depessimis eccłiȩ p̃positis. aut
etiam h̾eticis intelligi forsitan possunt. Ait em̃.
quippe ft̃ ĩ nulli ȩccłiȩ p̃lati: quia bonũ qͦd
aliis annuntiant ipsi plerunq derident. Q¬

Expanded text:
um se jam pro contemptu vexari doluerint. Sed ista, quae de principibus synagogae interpretati sumus, et de pessimis Ecclesiae praepositis, aut etiam haereticis intelligi forsitan possunt. Ait enim:quippe sunt nonnulli Ecclesiae praelati, qui bonum, quod aliis annuntiant, ipsi plerumque derident.
Abbreviated transcription (Latin):
eum transierit ñ ueniet suꝑ nos. Q uia posui¬
nus inquiunt mñcdattum sp̃e nr̃ãm. Sꝑat autẽ
inm̃datio contra flageltum ueniens: qui se
mendatiis excusare parat. ⁊ culꝑam suã defend̾e.
ne flagellum cor reptionis sentiat. sic̃ et nc̃ ꝑle¬
riq faciunt. et illi tẽ faciebant. Qui et m̃da¬
tio ꝓtegebant᷑: quia sub obtentu religionis p̃¬
dicabant auaritiam suã. Preceꝑat enim ds it
filii parentes suos honorarent. subsidia uictꝰ
illis ministnͣdo: isti uͦ dicebant melius ẽẽ. ut
filis parentib afferrent qͣm intemplo dm̃. &
illi sumebant oblationes ppłi. Unde & abipso sal¬
uatore sic increpatist̃. Quare uos transgͥdimi¬
in mandatum dĩ ꝓpter traditionẽ urãm: Nam
nus quodcunq ex me ẽ. tͥ ꝓderit. & ñ hono
fecistis mandatum dĩ ꝓpter traditionẽ ur̃ã.

Expanded text:
um transierit, non veniet super nos, quia posuimus, inquiunt, mendacium spem nostram. » Sperat autem in mendacio contra flagellum veniens, qui se mendaciis excusare parat, et culpam suam defendere, ne flagellum correptionis sentiat, sicut et nunc plerique faciunt; et illi tunc faciebant, qui et mendacio protegebantur, quia sub obtentu religionis praedicabant avaritiam suam. Praeceperat enim Deus, ut filii parentes suos honorarent subsidia victus illis ministrando; isti vero dicebant, melius esse, ut filii parentibus offerrent quam in templo Domini, et illi sumebant oblationes populi. Unde et ab ipso Salvatore sic increpati sunt: « Quare vos transgredimini praeceptum Dei propter traditionem vestram? Nam nus quodcunque ex me est, tibi proderit . » Hoc contra mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
longum agere sc̃a ꝓtelantes. uadant pꝰ con¬
cupiscentias suas. et infine cadant retrorsũ idẽ
in ignota p̃cipitent᷑ supplicia: et tunc sero
confundant᷑ de malis sius eum nichileis iam
ꝓfuerit. et inhora mortis illaqueent᷑ amaligniᷤᷤ
sp̃itib. ac deinde capiant᷑ ab eis ad torm̃ta ducen.¬
di. In eo autẽ qͦd ait & cadant retͦrsum: notan¬
dum ẽ. quia boni semꝑ inscͥpturis scĩs dicuntur
infaciem suã cade. mali autẽ retro. Et eur hoc
nisi quia qui infaciem cadit ibi cadit ubi ui¬
det: qui uͦ retͦrsum cadit. ñ uidit quo cadit:
Et electi hie sponte se humiliautes uident
inquib deiciant᷑: reꝓbi autẽ cum inmorte
nolentes humiliant᷑. nescunt ubi corrurait.
Adignota enim rapunt᷑ supplicia. Iam uͦ se

Expanded text:
longum agere sancta protelantes, vadant post conlongum agere sancta protelantes, vadant post concupiscentias suas, et in fine cadant retrorsum, id est in ignota praecipitentur supplicia, et tunc sero confundantur de malis suis, cum nihil eis jam profuerit, et in hora mortis illaqueentur a malignis spiritibus, ac deinde capiantur ab eis, ad tormenta ducendi. In eo autem quod ait: Et cadant retrorsum, notandum est, quia boni semper in Scripturis sanctis dicuntur in faciem suam cadere, mali autem retrorsum. Et cur hoc nisi quia, qui in faciem cadit, ibi cadit ubi videt; qui vero retrorsum cadit, non videt quo cadit? Et electi hic sponte se humiliantes vident in quibus dejiciantur; reprobi autem, cum in morte nolentes humiliantur, nesciunt ubi corruant. Ad ignota enim rapiuntur supplicia. Jam ve
Abbreviated transcription (Latin):
nal ȩt̾m iudicis. ut scdm oꝑa sua recipiant.
In loquela enim labii loquet᷑ adppłm istũ. S
qł uates ingeminat quia mandaremanda.
manda remanda. ex pecta reexpecta. ex pecta
reexpecta. modicum ibi. modicũ ibi÷ declarat
in huiꝰcemodi u̾bis istoꝵ et nimis onerosa sit
guas loquit᷑. Cum autẽ ore ꝓpͥo u̾ba ꝓtulerit
apparens inuidicio: tc̃ in loquela ꝓpͥi labii loq̃t᷑
fui ⁊ ñ coligisti me. Iecuro enĩ pauꝑ factꝰ ẽ ⁊ labore fatigat᷑ ꝓ
nobis ut nos eum in pauꝑib et lassis reficemꝰ
et dic̾et nobis. Quan diu fecistis uni demino¬
rib istis÷ mͥ fecistis. Hoc qͥppe ẽ quod lnc loqͥ¬
tur. Hȩc ẽ requies mea reficite lassum: et hoc
ẽ refrig̾ium meũ. Sed hoc audire nolunt: qui
semꝑ oꝑari bona differt̃. & iccͥcoerit eis uer¬
bum dm̃. manda remanda: ut semꝑ obedien¬
tiam ꝓmittentes. et nĩqͣm obȩdientes sed in

Expanded text:
nal aeterni judicis, ut secundum sua opera recipiant. nal aeterni judicis, ut secundum sua opera recipiant. « In loquela enim labii loquetur ad populum istum. » Sed quod vates ingeminat, « quia manda, remanda, manda, remanda; exspecta, reexspecta, exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi, » declarat in hujuscemodi verbis istorum, et nimis onerosa sit guas loquitur: cum autem ore proprio verba protulerit, apparens in judicio, tunc in loquela proprii labii loquitur, fui, et non collegistis me . » Idcirco enim pauper factus est, et labore fatigatus pro nobis, ut nos eum in pauperibus et lassis reficeremus, et diceret nobis: « Quandiu fecistis uni de minimis meis, mihi fecistis . » Hoc quippe est quod hic loquitur: « Haec est requies mea, reficere lassum, et hoc est refrigerium meum. » Sed hoc audire nolunt qui semper operari bona differunt. Et idcirco « erit eis verbum Domini: Manda, remanda, » ut semper obedientiam promittentes et nunquam obedientes, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
enim estis carnales. Vude & eoꝵ uoce qui ta¬
les ẽẽ ꝑseuerant. subdit᷑ quia manda reman¬
da. Nam cum obedientiam in initio pollic̾ent᷑
dicunt p̃dicatori manda idẽ iube quid agamꝰ.
Sedq̃m audiunt ac deinde uenit diabołs et
tollit u̾bũ de corde eoꝵ redeũt ad p̃ceptoremdi¬
centes. R emanda nob̾ adhuc quȩ pͥus man¬
dasti. Quia uero & postquam u̾bum retinu¬
eruit implere illud oꝑe non festinant expec¬
ta inquiunt: sicut et illi qui ĩ aggeo dicebañ.
non dum ẽ tempꝰ edificandi domũ dĩ. Et ad¬
huc de die indiem diffe̾ntes ac longa uitȩ spa¬
tia sibi ꝓmittentes. aiunt. Reexpecta nos ad¬
huc: quia satis suꝑ ẽ temꝑis Et modicũ ẽ ibi
idẽ in expectando: quia post modũ faciemus
quȩ p̃cipis.ltemꝙ side tarditate corripiant᷑.
impudenti fronte respondent. quia modic̃
ẽ ibi in illa cunctatione. Sicq semꝑ in necten¬

Expanded text:
enim estis carnales . » Unde et eorum voce, qui taenim estis carnales . » Unde et eorum voce, qui tales esse perseverant, subditur: « quia manda, remanda. » Nam cum obedientiam in initio pollicentur, dicunt praedicatori: Manda, id est jube quid agamus. Sed quoniam audiunt, ac deinde venit diabolus, et tollit verbum de corde eorum, redeunt ad praedicatorem, dicentes: Remanda nobis adhuc quae prius mandasti. Quia vero et postquam verbum retinuerint, implere illud opere non festinant, exspecta, inquiunt, sicut et illi qui in Aggaeo dicebant: « Nondum est tempus aedificandi domum Domini . » Et adhuc de die in diem differentes ac longa vitae spatia sibi promittentes, aiunt: Reexspecta nos adhuc, quia satis superest temporis: et modicum est ibi, id est in exspectando, quia post modicum faciemus quae praecipis. Itemque si de tarditate corripiantur, impudenti fronte respondent, quia modicum est ibi in ulla cunctatione, sicque semper innecten
Abbreviated transcription (Latin):
lacte auulsus abub̃ib: Uingenitus autẽ dĩ ꝑ
nobis homo factus ubera matͥs sugg̾e puer ẽ
dignatus. ut nos animaꝵ lacte semꝑ ut par¬
uuli ñ egeremus: & ȩtate ꝓficiens apulsus
ẽ abubib ut nos ad solidum cibum ȩt̾nȩ sapi
entie ꝓueheret. S uix inuenit᷑ qui ista sic co¬
gitans puerilẽ tͣnscendat sensum: et infanti¬
les maturiore ꝓfectu deserat mores. Unde nẽ¬
it̾ multitudines eoꝵ qui se xꝑianos fatent᷑.
ꝓpħa clamat. Quem docebit scientiam et ꝗͣ
intellig̾e faciet auditum ablactatus a lacte.
apulsus abub̃ib: R. aro em̃ docibilem se qͥs¬
quam eis p̃bet: raro quisqͣm qui sapientie
ꝑcipiat intellectum: s fere õibꝰ ꝯuenit illud
apłi. Non potui uob̃ loqui quasi sp̃alib ÷
s quasi carnalib. Tan quã paruuhis in xp̃o
lac uob̃ potum dedi. ñ escam: Dondum enim
pot̾atis: sed nec nunc quidẽ potestis. Ad huc

Expanded text:
lacte, avulsus ab uberibus. » Unigenitus autem Dei pro lacte, avulsus ab uberibus. » Unigenitus autem Dei pro nobis homo factus ubera matris sugere puer est dignatus, ut nos animarum lacte semper ut parvuli non egeremus; et aetate proficiens avulsus est ab uberibus, ut nos ad solidum cibum aeternae vitae proveheret. Sed vix invenitur, qui ista sic cogitans puerilem transcendat sensum, et infantiles maturo profectu deserat mores. Unde inter multitudines eorum, qui se Christianos fatentur, propheta clamat: « Quem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Ablactatus a lacte, avulsus ab uberibus. » Raro enim docibilem se quisquam praebet, raro quisquam, qui sapientiae percipiat intellectum; sed fere omnibus convenit illud Apostoli: « Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo lac vobis ppoteratis, sed necdum quidem potestis: adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Ibant enĩ inadinuentionib sius: ut cacdent
inmanus hostium. & illaquearent᷑ ab eis. et
confundentur. Sed hȩc et adeos qui sũt in
eccłia referamus .R. eiectis enim iudeis: quem
nes: Nos utiq qui ablactati sunt a lacte : idẽ
apłos. et eoꝵ sectatores. Ex pecta inqͥt & cȩt̾a.
dentium. ut ñ adunam sed ad multas se paret
tbulationes: ut cum tͥbulatus fuerit atq de
lum tardau̾int quȩ ꝓmissa st̃. ñ sit incredu¬
lus ÷ modicum eñĩ parumq et uenient quȩ
ꝓmissa sũt. Sed impii noluert̃ audire apłos
qui potius gladiis ac blasphemiis semebañ.
Ande hoc qđ ad ppłm dĩ dicebatur tͥbulati¬
onem sustine. expecta sp̃e. expecta spem adhuc
modicũ ad huc modicũ illis u̾sũ ẽ in penã: ũ ua¬
mortis incidant & absq ullo miseriaꝵ fine ca¬
ꝑiant᷑. Notandum uͦ qđ cet̾i codices ñ ablat᷑atos
habent. s ablact̾atũ neq auulsos abub̃ibus
et quem intellig̾e̾ faciet auditum ablactatus a

Expanded text:
im in adinventionibus suis, ut caderent in manibus hostium, et illaquearentur ab eis, et confunderentur. Sed haec et ad eos, qui sunt in Ecclesia, referamus. Rejectis enim Judaeis, quem nes? Eos utique qui ablactati sunt a lacte, id est apostolos et eorum sectatores. Exspecta, inquit, etc. e credentium, ut non ad unam, sed ad multas se paret tribulationes, ut cum tribulatus fuerit, atque plum tardaverint quae promissa sunt, non sit incredulus. Modicum enim parumque, et venient quae promissa sunt. Sed impii noluerunt audire apostolos, quin potius gladiis ac blasphemiis saeviebant. Unde hoc, quod ad populum Dei dicebatur: Tribulationem sustine, exspecta spe, exspecta spe, adhuc modicum, adhuc modicum; illis versum est in poenam, ut vaternis mortis incidant, et absque ullo miseriarum fine capiantur. Notandum vero, quod caeteri codices non ablactatos habent, sed ablactatum, neque avulsos abet quem intelligere faciet auditum? Ablactatus a
Abbreviated transcription (Latin):
remanda. Cum eñi adpenitentiã eos ut di¬
ximus hortaret᷑ aliquis ꝓpħa. et minaret᷑
eis adu̾sitates: illi se ñ corrigebant. sed isuꝑ ip
dicentes. Manda remanda. manda reman¬
da. expecta reexpecta. exꝑecta reexpecta. mo¬
dicum ibi. modicũ ibi. ac si o̾ride̾nt dicentes
Prȩcipe atq p̃cipe quid agamꝰ: & ut expec¬
temus captiuitatem p̃stolantes modicũ. u¬
beto freq̃ntius. Ante enim ex hac uita mig̃¬
bimus : quam hoc ueniat qđ p̃nuntias. Sic
enim dicẽ consueuerant: & miquitates aug̾e
donec ab adu̾sariis duce̾ntur captiui. Unde ꝯ¬
uenient̾ ait. quia erit eis u̾bum dñi manda

Expanded text:
remanda. » Cum enim ad poenitentiam eos, ut diremanda. » Cum enim ad poenitentiam eos, ut diximus, hortaretur aliquis propheta, et minaretur eis adversitates, illi se non corrigebant, sed insuper dicentes: « Manda, remanda, manda, remanda; exspecta, reexspecta, exspecta reexspecta; modicum ibi, modicum ibi. » Ac si desiperent, dicentes: Praecipe atque praecipe quid agamus, et ut exspectemus captivitatem praestolantes, modicum jubeto frequentius. Ante enim ex hac vita migrabimus, quam hoc veniat quod praenuntias. Sic enim dicere consueverant et iniquitates augere, donec ab adversariis ducerentur captivi. Unde convenienter ait, quia « erit eis verbum Domini: Manda,
Abbreviated transcription (Latin):
eis. illi cernentes quia mox captiuitas et af¬
flictio p̃dicta ñ uemebat. ñ credebant ꝓpħȩ
sed irridebant eum dicentes. Manda reman¬
da. Ac sidice̾nt. Precipe p̃cipe qͥd facere debe¬
amus ÷ et minare nob̃ mala. Non enĩ ueni¬
idẽ in illa cõminatione qͣm ꝑ os meũ audisti:
quia post modicũ ueniet tͥ malũ qͦd locutꝰ
sum. In loquela enĩ labii et lingua alta loq̃¬
tur ad ppłm istum. idẽ p̃sens loquet᷑. & alit̾
loquet᷑ : quia malũ qđ locutus fuerit addu¬
cet mox suꝑ eos. ñ dans ultra penitentiȩ lo¬
cum. Hȩc inquit ẽ requies mea. reficite mie
lassum. idẽ qrtietem et epulas in uob̾mͥ p̃be¬
atis bene uiuendo. qui diu sum fatigatus ini¬
quitates ur̃as tolerando. Qui enim ad peni¬
tentiam conu̾sus bonis oꝑib insistit: refic̃
catis. laborare facit eum dicentẽ. p̃buistimͥ
rent. & erit inquit eis u̾bum dñi manda

Expanded text:
eis, illi cernentes, quia mox captivitas et afeis, illi cernentes, quia mox captivitas et afflictio praedicta non veniebat, non credebant prophetae, sed irridebant eum, dicentes: « Manda, remanda; » ac si dicerent: Praecipe, praecipe quid facere debeamus, et minare nobis mala. Non enim veni» id est in illa comminatione, quam per os meum audisti, quia post modicum veniet tibi malum quod locutus sum. « In loquela enim labii et lingua altera loquetur ad populum istum, » id est praesens loquetur, et aliter loquetur, quia malum, quod locutus fuerit, adducet mox super eos non dans ultra poenitentiae locum. « Haec est, inquit, requies mea, reficite lassum, » id est quietem et epulas in vobis mihi praebeatis bene vivendo, quia diu sum fatigatus iniquitates vestras tolerando. Qui enim ad poenitentiam conversus bonis operibus, insistit, reficit catis, laborare facit eum dicentem: « Praebuistrent. « Et erit, inquit, eis verbum Domini: Manda,
Abbreviated transcription (Latin):
manda. expecta reexpecta. ex pecta reexpec¬
ta. modicum ibi modicũ ibi: ut uadant. et
cadant retrorsum. & confundant᷑. & illaque¬
ent᷑ et capiantur. Quem inqͥt ex iudȩis doce¬
bit dñs: ut qͦd audierit intelligat & oꝑetur:
Non docebit istos qui lacte semꝑ indigent:
sedxꝑianos ablactatos. idẽ abstractoᷤ alacte
puerilis scientiȩ & apulsos ab ub̃ib infanti ł
doctrine. Omĩs em̃ qui lactis ẽ particepsex¬
ꝑs ẽ sermonis iusticiȩ. Paruulus eñĩ ẽ. ꝑfectoꝵ
autẽ ẽ solidus cib: eoꝵ qui ꝓ ipsa consuetu¬
dine exercitatos habent sensus ad disc̾tionẽ
boni et mali. Non igit᷑ istos puerilit̾ sa¬
pientes docebit ultra dñs: sedalios qui lac¬
te iam ñ egeant & sermonẽ iusticie possint
susciꝑe. Isti et enĩ dic̾e consueuer̃t. Manda
remanda & cȩt̾ã. Cum enĩ ꝑ aliquẽ ex ꝓpħis
increparet eos dñs et ad penitentiã horta¬
ret᷑. atq captiuitates & mala minaretur

Expanded text:
exspecta; modicum ibi, modicum ibi, ut vadant, et cadant retrorsum, et confundantur, et illaqueentur, et capiantur. » Quem, inquit, ex Judaeis docebit Dominus, ut, quod audierit, intelligat et operetur? Non docebit istos, qui lacte semper indigent, sed Christianos oblactatos, id est abstractos a lacte puerilis scientiae, et avulsos ab uberibus infantilis doctrinae. « Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est sermonis jusautem est solidus cibus eorum, qui pro ipsa consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali . » Non igitur istos pueriliter docebit ultra Dominus, sed alios, qui lacte jam non egeant, et sermonem justitiae possint suscipere. Isti enim dicere consueverunt: « Manda, remanda, » etc. Cum enim per aliquem ex prophetis increparet eos Dominus, et ad poenitentiam hortaretur, atque captivitates et mala minaretur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ digerunt cibos. sed immaturos et fetentes
egert᷑. ita ut nullũ in eis ds repꝑiat locum
Sedhis ita discussis: studioso lectori sugge¬
rimus. qͥa pot adhuc ꝑ effratm designari ꝑ¬
ppłs xꝑianoꝵ ⁊ aut certe ꝑeffraim qui inter¬
p̃tatur ubertas multitudo carnaliũ qui ft̃
fessores religionũ. Sed iuxta suꝑiorẽ sensũ
uideamus sequentia. Clamat eñ iudeis ꝓpħa¬

Expanded text:
n digerunt cibos, sed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum in eis Deus reperiat locum. Sed his ita discussis studioso lectori suggerimus, quia potest adhuc per Ephraim designari per interpretatur, multitudo carnalium, qui sunt fessores religionum. Sed juxta superiorem sensum videamus sequentia. Clamat enim p
Abbreviated transcription (Latin):
inpedib eius: nec recordata ẽ finis sui. Sor¬
des nanq inpedib peccata sunt inoꝑib.
Qͥd autẽ ꝑ uomitum nisi peccata ꝑ confessi¬
onẽ eiecta. deincepsq resumpta figuranture
Nam siẽ canis qui reu̾titur aduomitũ suũ : fic
imprudens qui iterat stulticiã suã. Quiagͥ¬
melactis uł iteratis culpis: om̃s eoꝵ m̃se dicũ¬
tur replete uomitu sordibq: ita ut locus
Vr uniu̾sa doctͥna eorum & cuncta imst̾ia uo

Expanded text:
in pedibus ejus, nec recordata est finis sui . » Sorin pedibus ejus, nec recordata est finis sui . » Sordes namque in pedibus peccata sunt in operibus. Quid autem per vomitum nisi peccata per confessionem ejecta deincepsque resumpta figurantur? Nam « sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens iterat stultitiam suam mel actis vel iteratis culpis, omnes mensae eorum dicuntur repletae vomitu sordibusque, ita ut locus Vel universa doctrina eorum, et cuncta mysteria vo
Abbreviated transcription (Latin):
rum scientiam amiser̃t. Uix enĩ iam sac̾dos
inuentt᷑. aut p̃latus ȩccłiȩ: qui scͥpt᷑as dei
meditet᷑. Sed absorti st̃ auino. errauer̾̃t ine¬
brietate: quia scłarib curis intenti tanto
st̃ ab eis dem citris absorti. qͣnto adiuina ꝯ¬
templatione foras exiert̃. Et animꝰ eoꝵ u
su temꝑalis cure obduruit a cȩlesti deside¬
rio: atq ꝑactionem scłi ipso usu obditrat᷑
adea uix emolliri uallet quȩ ꝑtinent ad cari¬
tatem dĩ. Et quia pleriq eoꝵ caute ñ cogi¬
tant qͦd omĩa quȩ nẽ agunt᷑ ds ꝯsideret. qui
et de omĩb facturus ẽ iudiciũ: nesciert ui
dentem omĩa dm̃. ignorauer̃t iudiciũ eius
futurũ. Om̃s en̾i mense replete st̃ uomitu¬
sordibꝙ. Q uid m̃saꝵ noĩȩ nͥ scͥpture sc̃ȩ sig¬
nantur: quȩ sp̃alib epulis nos pascunt: Clñ
et psalmista parasti inqͥt inconspectu meo
mensã. Qͥd uͦ ꝑsordes nisi peccata. Unde ie¬
remias de negligente anima. Sordes eius

Expanded text:
rum scientiam amiserunt. Vix enim sacerdos jam invenitur aut praelatus Ecclesiae, qui Scripturas Dei meditetur, sed « absorpti sunt a vino, erraverunt in ebrietate, » quia saecularibus curis intenti, tanto sunt ab eisdem curis absorpti, quanto a divina contemplatione foras exierunt, et animus eorum usu temporalis curae obduruit a coelesti desiderio, atque per actionem saeculi ipso usu obduratus ad ea vix emolliri valet, quae pertinent ad charitatem Dei. Et quia plerique eorum caute non cogitant, quod omnia, quae nunc aguntur, Deus consideret, qui et de omnibus facturus est judicium, nescierunt omnia videntem Deum, ignoraverunt judicium ejus futurum. sordibusque. » Quid mensarum nomine nisi Scripturae sanctae signantur, quae spiritalibus epulis nos pascunt? Unde et Psalmista: « Parasti, inquit, in conspectu meo mensam . Quid vero per sordes nisi peccata? Unde Jeremias de negligente anima: « Sordes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
corone docet iste ꝓpħa. Omĩs caro fȩnũ: et
omĩs gła eius quasi flos feni. Sed hic flos ẽ de¬
cidens: qm̃ exficcatum ẽ fenum & cecidit flos
quia sp̃s dĩ sufflauit in eo. Qui erant inu̾ti¬
ce uallis pinguissime: quia depͥmebant ec¬
cłiam. Quasi enĩ supͣ u̾ticem ei erant: quã
scłari potentia conculcabant. Uł quia ñ seq̃¬
bant᷑ tenuitatẽ manne et humilitatẽ eccłi¬
asticam: sed in monte suꝑbiȩ pinguissimo
u̾sabant᷑ ebrii errorib. Ecce ualidus et for¬
tis dñs sic̃ impetus gͣndinis. turbo confrin¬
gens: ꝗtria scdm libri huiꝰ seq̃ntia ueniens

Expanded text:
coronae, docet iste propheta: « Omnis caro fenum, et coronae, docet iste propheta: « Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni . » Sed hic flos est decidens, quoniam « exsiccatum est fenum, et cecidit flos, quia Spiritus Dei sufflavit in eo . » « Qui erant in vertice vallis pinguissimae, » quia deprimebant Ecclesiam. Quasi enim supra verticem ei erant, quam saeculari potentia conculcabant. Vel quia non sequebantur tenuitatem mannae, et humilitatem ecclesiasticam, sed in monte superbiae pinguissimo versabantur ebrii erroribus. « Ecce validus et fortis Dominus sicut impetus grandinis, turbo confringens, » quia secundum libri hujus se
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinatus ẽ inbaal. Om̃s enĩ m̃se reple¬
te sũt uomitu sordib ꝙ: quia in omĩb eorũ
mensis erant carnes. quȩ fuerant ydolis ĩ¬
molate. & cet̾a demonũ sac̾ficia. ita ut nullꝰ
suꝑ eẽt locus ibi absq sordib huiꝰmodi. nec
dñs ineis locum habitationis hab̃et. Sed
hec intelligi et alit̾ possunt. Quid em̃ ꝑͤ¬
tͥbus quȩ deserentes templũ dñi coluer̃t
idola. nisi mułtitudo signat᷑ hereticorĩt. Hi
enĩ errorib suis ebrii sũt: idẽ asensu ratio¬
nis alien. Corona uͦ magistrorũ discipłi st̃.
siẽ ait apłs his qͦs conu̾terat. Que ẽ spes nr̃a
aut gaucdiũ aut corona głe: Nonnie uos an¬
te dnm̃: Similit̾ et heretici eos qͦs seduxe¬
ruit qͣsi coronam suã fore głant᷑. S ue huic
corone:quia sicut beatus iob dequolibet he¬
retico dic̃. si multiplicati fuerint filii eius.
ingladio erunt. Quis autẽ sit flos głe huiꝰ

Expanded text:
vaticinatus est in Baal. Omnes enim mensae replevaticinatus est in Baal. Omnes enim mensae repletae sunt vomitu, sordibusque quia in omnibus eorum mensis erant carnes, quae fuerant idolis immolatae, et caetera daemonum sacrificia, ita ut nullus superesset locus ibi absque sordibus hujusmodi, ne Dominus in eis locum habitationis haberet. Sed haec intelligi et aliter possunt. Quid ebus, quae deserentes templum Domini coluerunt idola nisi multitudo signatur haereticorum; hi enim erroribus suis ebrii sunt, id est a sensu rationis alieni. Corona vero magistrorum discipuli sunt sicut ait Apostolus his, quos converterat: « Quae est spes nostra aut gaudium, aut corona? Nonne vos ante Dominum ? Similiter et haeretici eos, quos seduxerint, quasi coronam suam fore gloriantur. Sed vae huic coronae! sicut beatus Job de quolibet haeretico dicit: « Si multiplicati fuerint filii ejus, in gladio erunt . » Quis autem sit flos hujus
Abbreviated transcription (Latin):
bus conculcabit᷑ corona suꝑbiȩ istorũ: quia
destruetur regnum eorũ. Et erit flos głe eiꝰ
quasi tẽpoꝵaneũ ante maturitatẽ. qđ mox
deuorat᷑. hoc est dicẽ. Q uomͦ si inuemiat᷑ race¬
mus inumea. uił marbore fructus ante ma¬
turitatẽ autumm. et mox ut eum aliquis
aspexerit. concupiscentia ductus rapiat eum
a uide comedat ⁊ ita sennacherib et exercitus
eius uidens głam decem tͥbuum. concupiscet
ut ꝓtegat eos et honorificet. Et ipse erit
sp̃s iudicii ezechiȩ sedenti suꝑ iudicium
idẽ inthrono iuditiali: quia inspirabit¬
ei quomͦ iudicet. Et ipse erit fortitudo re¬
uertentib debello: quo ꝑcussit angłs dñi
in castris assyrioꝵ centum octoginta qͥnq
milia.Iert̃ eñi uidei collig̾e spolia eoꝵ⁊ re
u̾si sũt ierłm de cęlo habentes fortitudinẽ.
Verum hi quoq idẽ duȩ tbus p̃uino erro¬
sacerdos immolauit ydolis. & propheta

Expanded text:
bus conculcabitur corona superbiae istorum, quia bus conculcabitur corona superbiae istorum, quia destruetur regnum eorum. « Et erit flos gloriae ejus quasi temporaneum ante maturitatem, quod mox devoratur. » Hoc est dicere: Quomodo si inveniatur racemus in vinea, vel in arbore fructus ante maturitatem autumni, et mox, ut eum aliquis aspexerit, concupiscentia ductus rapiat eum avide, et comedat, ita Sennacherib et exercitus ejus, videns gloriam decem tribuum, concupiscet ut protegat eos et honorificet. Et ipse erit spiritus judicii Ezechiae sedenti super judicium, id est in throno judiciali, quia inspirabit quomodo judicet. Et ipse erit « fortitudo revertentibus de bello , » quo percussit Angelus Domini in castris Assyriorum centum octoginta quinque millia. Ierunt enim Judaei colligere sposi sunt Jerusalem de coelo habentes fortitudinem. Verum hi quoque, id est duae tribus prae vino errosacerdos immolavit idolis, et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
Textum litt̾e posuimꝰ: ut ad eius sensum ue¬
rius attingamus. Decem tͥbus uocabant᷑ ef¬
frai: uł abeffraim filio ioseph. cuiꝰ tͥbus co-¬
piosior erat et nobilior: uł ab ieroboam filio
nabath effrateo. qui pͥmus suꝑ eas rex ẽ consti¬
tus. Ue inquit coronȩ suꝑbie idẽ multitudi¬
ni suꝑbȩ. scilieet ebriis effram. idẽ errantib
idolatris decem tͥbuum⁊ et ue flori gle eius.
quia cito decidet. Qui erant temporib dd.
et salomonis. inuertice uallis pinguissime:
idẽ in monte templiqui est suꝑ uallẽ geth¬
semanis am a parte uallis illius ueniebanł
adtemplũ: ibiq figebant tentoria. Ecce uali¬
dus et fortis dñs. ut expugnet eos ꝑmanũ as¬
fyrioꝵ. sic̃ uehemens turbo confringens um¬
petus grandinis et edificia subu̾tens. & sicut
impetus aquaꝵ fortit̾ mundantium ꝑt̾ram
planã omĩa leuia facile trahit: sic dñs ꝑ in¬
petum inultitudinis assiriorũ rapiet decẽ
tͥbus incaptiuitatẽ. Et tunc inmicoꝵ pedi¬

Expanded text:
Textum litterae posuimus, ut ad ejus sensum verius attingamus. Decem tribus vocabantur Ephraim, vel ab Ephraim filio Joseph, cujus tribus copiosior erat et nobilior, vel a Jeroboam filio Nabath Ephrateo, qui primus super eas rex est constitutus. Vae, inquit, coronae superbiae! id est multitudini superbiae, scilicet ebriis Ephraim, id est errantibus idololatris decem tribuum! et vae flori gloriae ejus, quia cito decidet. Qui erant temporibus David et Salomonis in vertice vallis pinguissimae, id est in monte templi, qui est super vallem Gethsemani. Nam a parte vallis illius veniebant ad templum, ibique figebant tentoria. Ecce validus et fortis Dominus, ut expugnet eos per manus Assyriorum, sicut vehemens turbo confringens impetus grandinis, et aedificia subvertens. Et sicut impetus aquarum fortiter inundantium per terram plenam omnia levia facile trahit, sic Dominus per impetum multitudinis Assyriorum rapiet decem tribus in captivitatem. Et tunc inimicorum pedi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa nescierunt p̃ebrietate. Quis eñ sac̾dos
hic dr̃ nisi quicũq officium quidẽ sac̾dotal
suscepit. sed opus officii ñ implet: Et quis hoc
hoc ꝓpħa uocatur. nͥ quilibet p̃dicator qui ue¬
tura iustoꝵ gaudia maloꝵq torm̃ta p̃dicit:

Expanded text:
propheta nescierunt prae ebrietate. Quis enim sacerdos propheta nescierunt prae ebrietate. Quis enim sacerdos hic dicitur nisi qui officium quidem sacerdotale suscepit, sed opus officii non implet? Et quis hoc loco propheta vocatur nisi quilibet praedicator, qui ventura justorum gaudia malorumque tormenta praedic
Abbreviated transcription (Latin):
cto d̃i iudicio inuoluptatib suis sibi dimis¬
sum.atq ꝑ easdem uoluptates spontaneis tͥ¬
bulationib traditum. absintio ẽ ebrium: qͥa
et amara st̃ quȩ ꝓ huiꝰ uitȩ amore tolerat: et
tam̃ eandẽ amaritudinẽ cecitate cupiditatis
qͣsi insensibilitate ebͥ e tatis ignorat. Mundi
enum głam siciens dum multas ꝓea tͥbulati¬
ones repꝑit. amarum ẽ qͦd bibit: sed qͥa hoc
nimis inhianter sumpsit. eius dẽ amaritudi¬
nis malũ disc̾nere iam p̃ipsa ebrietate ñ suf¬
ficit. Qm̃ gͥ non solum gentiles et heretici sed
etiam multi qui se fideles e̾ẽ fatent᷑. & insuꝑ
etiam pleriq religionũ ꝓfessores huiꝰcemodi
ebritatib confusi sensum rationis amiserũt.
recte nunc dr̃. Uerum hi quoq p̃uino nesci¬
erunt: & p̃ebrietate errauert. Nam uino
cupiditatum ebrii. regulã u̾itatis ignorant.
Sed adhuc grauiusẽ qͦd subdit᷑. quia sac̾dos ae

Expanded text:
cto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimiscto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum absinthio est ebrium, quia et amara sunt, quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Quoniam igitur non solum gentiles et haeretici, sed etiam multi, qui se fideles esse fatentur, et insuper etiam plerique religionum professores hujusmodi ebrietatibus confusi sensum rationis amiserunt, recte nunc dicitur: « Verum hi quoque prae vino nescierunt, et prae ebrietate erraverunt. » Nam vino cupiditatum ebrii regulam veritatis ignorant. Sed adhuc gravius est, quod subditur, quia sacerdos et
Abbreviated transcription (Latin):
tes. In ebriam᷑ ira. tͥsticia. amore. ꝯcupiscentiis.
qͥd ita m̃tem debriat. appellatione uini põt
designari. Nam sic̃ uidemꝰ ebrii corpus mo¬
ueri. uacillare pedes. caput et tempora prȩ¬
grauari. linguam ligari. acherentib labiis
u̾ba p̃cidi: similit̾ ẽ uidere: eos qui m̃te st̃
ebrii quomͦ moueant᷑. quomͦi instabiles g̾ssu
sint. quomͦ debilitata m̃te. & fluctuante cogi¬
tatu nichil firme teneant sed ꝑturbatioĩ¬
b semꝑ agant᷑ incertis. Qui enĩ sensũ de¬
serit dm̃ nugit̾ cogitandr̃ cor huiꝰ cõmotioẽ
ac ꝑturbatione & malitia repletͣ et amari¬
tudine. Nam dura quidẽ ex p̃sentis uitȩ
amore tolerant homines: et tam̃ affectu m¬
mie cupiditatis obligati laborem eiꝰdem to¬
lerantie uoluptatẽ putant. Unde recte ie¬
remias totius inse humane conu̾sationis spe¬
ciem sumens: ꝑlamentum querit᷑ dicens.
In ebriauit me absintio. Ebrius eñĩ qͦd patit᷑
nescit. Qui uͦ absintio debriat᷑: et hoc qđ sũp¬

Expanded text:
briamur ira, tristitia, amore, concupiscentia dquid ita mentem debriat, appellatione vini potest designari. Nam, sicut videmus ebrii corpus moveri, vacillare pedes, caput et tempora praegravari, linguam ligari, ac haerentibus labiis verba praecidi: similiter est videre eos, qui mente sunt ebrii, quomodo moveantur, quomodo instabiles gressu sint, quomodo et debilitante mente et fluctuante cogitatu nihil firme teneant, sed perturbationibus semper agantur incertis. Qui enim sensum deserit Deum jugiter cogitandi, cor hujus commotione, ac perturbatione, ac malitia repletur et amaritudine. Nam dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant homines, et tamen affectu nimiae cupiditatis obligati laborem ejusmodi tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: « Inebriavit me absinthio . » Ebrius enim, quod patitur, nescit. Qui vero absinthio debriatur, et hoc quod sump
Abbreviated transcription (Latin):
indie qua ego facio dicit dñs.&. erit flos
decidens głiȩ eius qͣsi tẽporaneũ ante ma¬
turitatem autumni. qđ mox ut inmane
dicii quȩ ꝑmaturitatẽ autumn potest
intelligi. sed statim ab antiquo hoste de
ti cum de hoc scło exeunt. mox regni coronã
ꝑcipiunt. Et ipse dñs erit sp̃s iudicii sedñ¬
ti suꝑ iudicium: qͥa intimabit saluatori nr̃o
quẽadmodũ iudicet qui ait. Non possum
ego ameipso facere quieqͣm ⁊ sed sic̃ audio
iudico. Et ipse dñs erit fortitudo reu̾ten¬
tib de bello. idẽ de uitȩ huiꝰ certamine⁊ ad
portam. idẽ ing̾ssum regni cȩloꝵ. Solet eñi
antiquus hostis cum suis satellitib ante re¬
gni ianuam grauia concitare p̃lia. ut fideli¬
um animas decorꝑib eg̃ssas cęlum intrare
ñ sinat: et idcirco dñs electis sius adportã
fortitudo ẽ. Uerum hi qͦq p̃uino nescierũt:
quia et hi qui st̃ mȩccłia curis scłaris inebͥ¬

Expanded text:
 erit flos decidens gloriae ejus quasi temporaneum ante maturitatem autumni, quod mox, ut mane dicii, quae per maturitatem autumni potest intelligi, sed statim ab antiquo hoste devti, cum de hoc saeculo exeunt, mox regni coronam percipiunt. Et ipse Dominus erit Spiritus judicii sedenti super judicium, quia intimabit Salvatori nostro, quemadmodum judicet, qui ait: « Non possum ego a me ipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . » Et ipse Dominus erit fortitudo revertentibus de bello, id est de vitae hujus certamine: ad portam, id est ingressum regni coelorum. Solet enim hostis antiquus cum suis satellitibus ante regni januam gravia concitare praelia, ut fidelium animas de corporibus egressas coelum intrare non sinat, et idcirco Dominus electis suis ad portam fortitudo est. « Verum hi quoque prae vino nescierunt » quia et hi, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
tius tenebo fortitudinẽ meã: Gradiar suꝑ
eam conculcans eam. et succendã eã parit̃ aẽ.
totam simul gentem igne irȩ meȩ consu¬
mã. An potius tenebo fortitudinẽ meam
parcendo illi: Utiq parcam ei:qͥa sequit᷑.
Faciet mͥ pacem÷ pacem faciet michi. Pacẽ
sub apłis. pacem sub helia faciet. Qui ing̾

Expanded text:
tius tenebo fortitudinem meam? » Gradiar super tius tenebo fortitudinem meam? » Gradiar super eam conculcans eam; et succendam pariter, id est totam simul gentem igne irae meae consumam. An potius tenebo fortitudinem meam parcendo illi? Utique parcam illi, quia sequitur; « Faciet pacem mihi, faciet pacem mihi. » Pacem sub apostolis, pacem sub Elia fa
Abbreviated transcription (Latin):
one dñĩ acetum ꝓ mero. dedit ei sicienti.
S qͣndo reliquie illius infine conu̾tentur
et dicent betedictus qui uenit innomine
dĩ: indie illa uinea hȩc cantabit ei. Qm
et tam̃ ꝑ romanos eam afflicturus erat sub
ꝓpinabo ei. Hoc de antiquis et nouellis tem¬
b zorobabel. temꝑib machabeoꝵ. temꝑibus
apłorum. Sed nc̃ repente ꝓpinabo ei calicem
irȩ meȩ ꝑuespasianum & titũ. Rursum de
pͥori temꝑe dic̃. Neforte uisitetur contra eã
nocte & die seruo eam. Ne uisitet᷑ contra eã
idẽ ne fiat ei malũ abaliquo: nocte et die
Et ꝓmalis que sub nouo testam̃to fecit in
non receꝑunt. & ad iungit. Quis dabit me
spinã et ueprem inp̃lio. idẽ me faciet durũ.
et asꝑum. ut ꝑ romanos consurgam inp̃¬
lium ꝯtra gentem hanc qui semꝑ mansue¬
tus et misericors ẽẽ consueui: Atq subdit.
Gradiar suꝑ eam succendã eã parit̃. a npo¬

Expanded text:
one acetum pro mero dedit ei sitienti. one acetum pro mero dedit ei sitienti. Sed quando reliquiae illius in fine convertentur, et dicent: « Benedictus, qui venit in nomine Domini, in die illa vinea meri cantabit ei , » et tamen per Romanos eam afflicturus erat, subrvo eam, repente propinabo ei. » Hoc de antiquis et novellis tembus Zorobabel, temporibus Machabaeorum, temporibus apostolorum. Sed nunc repente propinabo ei calicem irae meae per Vespasianum et Titum. Rursum de priori tempore dicit: « Ne forte visitetur contra eam, nocte et die servo eam. » Ne visitetur contra eam, id est ne fiat ei malum ab aliquo. Nocte et die, Et pro malis quae sub Novo Testamento fecit in non receperunt . » Et adjunxit: « Quis dabit me spinam et veprem in praelio, » id est me faciet durum et asperum, ut per Romanos consurgam in praelium contra gentem hanc, qui semper mansuetus et misericors esse consuevi? Atque subdit: « Gradiar super eam, succendam eam pariter. »