comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satores ecc̃e contrictionis ꝙͣti¬
tatem ñ ꝑpendunt quiby nõ
ẽ datum intellig̾e̾ occulta cor
stituunt tam magis quam
minus de pcc̃o dolentib quo¬
rum studium ad hoc p̃̾cipue
tendere debet ut cordis dolorẽ
quantum fas ẽ cognoscant.
⁊ scd̃m ip̃ius modum satiffa
missum ẽ ut is qui ꝯmisit axͥ
etiam corpore separetur ñta
consi deranda ẽ mẽsura tempo¬
ris quam doloris Cor enimꝯ

Expanded text:
satores Ecclesiae, contritionis quantitatem non perpendunt, quibus non est datum intelligere occulta cordiae constituunt, tam magis quam minus de peccato dolentibus. Quorum studium ad hoc praecipue tendere debet, ut cordis dolorem quantum fas est cognoscant, et secundum ipsius modum satisfacmissum est, ut is qui commisit a Christi etiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura temporis q
Abbreviated transcription (Latin):
da sicut hona nõ tñ fugiẽda
enim cc̃ p̃ceptũ dei niratio set
ita in telligitur dominus pro¬
hibuisse auiramento ut quan¬
qd̾ multi faciunt in ore hñteᷤ
uirationem tanquam magn̾
atq suaue aliquid apꝰ enimͣ
cupiditate uel delectatioe ui¬
randi qd ergo xp̃c ait in en̾a¬
gelio ego dico uob̾ nõ urare
om̃o ita intelligitur p̃cepisse.¬
ut nec quisquam sicut bonũ
appetat uiram̃tum ⁊ assidui¬
tatem nirandi ne libatur in

Expanded text:
bona, nec tamen fugienda enim contra praeceptum. Dei juratio. Sed ita intelligitur Dominus prohibuisse a juramento, ut quanod multi faciunt, in ore habentes jurationem tanquam magnum atque suave aliquid. Apostolus enim cupiditate, vel delectatione jurandi. Quod ergo Christus ait in Evangelio: Ego dico vobis, non jurare omnino, ita intelligitur praecepisse ne quisquam sicut bonum appetat juramentum, et assiduitate jurandi labatur in
Abbreviated transcription (Latin):
cogetis scias de necitate uemire
infirmitatis si uirare eoꝵ quib
aliquid suades que infirmitaᷤ
utiq malum ẽ ũn nos cotidie
lib̾ari precamur dicentes lib̾a
nos amalo ĩoq nõ dixit ꝙ am¬
plius ẽ malum ẽ tu enim nõ
facis malum qui bñ uteris ni¬
ratione s a malo ẽ illius qui
alit̾ non credit .i. ab infirim¬
tate que aliqñ pena ẽ aliqnpe
na ⁊ culpa ibi ergo dñs pro¬
hibuit malum suasit bonu
indulsit nec̃ium¬

Expanded text:
cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades; quae infirmitas utique malum est. Unde nos quotidie liberari precamur dicentes, libera nos a malo. Ideoque non dixit, quod amplius est, malum est. Tu enim non facis malum, qui bene uteris juratione; sed a malo est illius qui aliter non credit, id est, ab infirmitate, quae aliquando poena est, aliquando poena et culpa. Ibi ergo Dominus prohibuit malum, suasit bonum, indulsit nec
Abbreviated transcription (Latin):
sic.s. ꝯͣ. mentem sub attestati¬
one iuram̃ti eẽ ꝑiurium men¬
tin ergo ad hibita niratione
uel iurando ĩoqui fłm cum in¬
tentione fallendi uł uirando

Expanded text:
contra mentem, sub attestatione juramenti, esse perjurium. Mentiri ergo adhibita juratione vel jurando loqui falsum cum intentione fallen
Abbreviated transcription (Latin):
di uel nrando loqui ueꝵ cum ĩ¬
tentõe fallendi. oppõitio. Hic
opponitur si oĩs qui fł̾m uirat
perurat tunc qui alicin ꝓmitrit
dare sub c̾to t̾mino aliquid qd
tñ ñ faciet ex quo urauit. peiera
uit ꝗa fłm uirauit no enumita
futurum erat ut iurauit. det̾̃¬
ñõ oĩs qui urat qd fłm ẽ ex qͦ
uirat ꝑuirus ẽ sicut iste de quo
agius. s ex quo ꝓpõitum mu¬
tauit ⁊ t̾minum transgressit ni
iurare sit malũ. Si aũt que¬

Expanded text:
 vel jurando loqui verum cum intentione fallendi. Hic opponitur: Si omnis qui falsum jurat, pejerat, tunc qui alicui promittit dare sub certo termino aliquid quod tamen non facit, ex quo juravit, pejeravit, quia falsum juravit. Non enim ita futurum erat ut juravit. non omnis qui jurat quod falsum est, ex quo jurat perjurus est, sicut iste de quo agimus; sed ex quo propositum mutat vel terminum transgreditur, juratio sit malum. Si autem quae
Abbreviated transcription (Latin):
retur ⁊ si non ibi intentio fal¬
de ẽ uĩtas quib dam placet
sine periurio. fi̾m forte dixit a¬
pls cum se uenturum ad chori¬
ccͣxit qr sic aĩo sentiebat. quo¬
Et si iuram̃to illud confirm¬
asset nõ ꝑunum incurriss
qr quantum in ip̃o fint. u̾m
dixit ⁊ si uirationem ad didi¬
ss qntum inse soret uerumi
sentiatia euenerit quamdixit
ideo ficut quis nõ ẽ mendax
nisi alit̾ sentiat aĩo qͣm dicit
siueita sit. siue ñ. Ita uidetur
qui bodam neminem ꝑuiriũ
constitin n.si alit̾ sentiat aĩo

Expanded text:
juretur, etsi non sit ibi intentio faldeest veritas. Quibusdam placet sine perjurio. Falsum forte dixit Apostolus, cum se venturum ad Coricontraxit, quia sic animo sentiebat; si juramento illud firmasset, non perjurium incurrisset, quia quantum in ipso fuit, verum dixit, et si jurationem addidisset, quantum in se foret, verum  evenerit quam dixit. Ideo sicut quis non est mendax, nisi aliter sentiat animo quam dicit, sive ita sit, sive non, ita videtur quibusdam neminem perjurum constitui, nis
Abbreviated transcription (Latin):
re sciens uira tc̃em int̾poniti
uerum ẽẽ ⁊ iurat tanquam
ueꝵ sit. ⁊ forte uerũ ẽ. uerbi
grã ut intelligas. pluit in illo
loco interrogas hoĩem: ⁊ dicit
pluisse.⁊ tune eum pluit ibi s
putat nõ pluisse ꝑuirus ẽ int̃¬
est quemadmodũ u̾bum pro¬
cedat ex aĩo ream lin guam ñ

Expanded text:
re sciens jurationem interponit. se, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco; interrogas hominem, et dicit pluisse; et tunc pluit ibi, sed putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam non
Abbreviated transcription (Latin):
pũales filii sunt quoᷤᷤ¬
desacto fonte leuamꝰ
uel in catheriza tr̃e seu
m̃sionis uocabulo eos sacroba¬
qui pcc̃asua confitent᷑ ei. uñ sỹ¬

Expanded text:
uales filii sunt quode sacro fonte levamus, vel in catechizatione seu mersionis vocabulo eos sacro Baei peccata sua confitetur. Unde Sym
Abbreviated transcription (Latin):
prium usum redire uł non
Nos u̾o hac re mesti inqui
reclirent ad ꝓpriũ thoꝵ bone¬
innocentius celestinus cum
tes talia rescripserunt ⁊ con¬
firmauerũt ut nullo mocose
in ꝯuigio reciperent mulieres
susceꝑunt natos. s separẽt se
ne suadente diabolo tale ui¬
cium molesceret. Item si quis
filiastrum uł filiastram suã
añ ep̃m tenuit ad confirma¬
tõem separetur ab uxore sua
⁊ aliam nunꝙͣ accipiet. ħ aũ
uł ad t̾rorem dcã sunt ñ qr iͣ
eẽt faciendum s ne illud fi¬
eret summo oꝑe cauend̾ uł de
illis ẽ intelligend̾ qui prius
filios suos uicisim defonte su¬
sceꝑunt quã fierente ꝯiuges p̃¬
missis aũt auttoritatib om̃o
consentiend̾̃ ẽ ut suie ꝓpriũ si
ue tm̃ uiri filium muner de fõ¬
te susceꝑit ñ ideo a uiro separe¬
tur ꝙ ⁊ de uiro simiłr oportet
In telligi.
de copula spũaliũ

Expanded text:
prium usum redire an non. Nos vero ex hac re moesti inquisredirent ad proprium thorum, beatInnoc. et Coelestinus cum tes, talia rescripserunt et confirmaverunt: ut nullo modo se in conjugio reciperent viri susceperunt natos, sed separarent se, ne suadente diabolo tale vitium invalescat. Item: Si quis filiastrum vel filiastram suam ante episcopum tenuerit ad Confirmationem, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Haec autem vel ad terrorem dicta sunt, non quod ita esset faciendum, sed ne illud fieret summopere cavendum; vel de illis est intelligendum, qui prius filios suos vicissim de fonte susceperunt quam fierent conjuges. Praemissis autem auctoritatibus omnino censentiendum est; ut sive proprium, sive tantum viri filium mulier de fonte susceperit, non ideo a viro separetur, quod et de viro similiter oportet intelligi. 4. De copula spi
Abbreviated transcription (Latin):
umptũ fuit separandi sũt ꝗ
aũt legititĩe ꝯiuncti sunt ñ
ĩo separe̾ndi sunt ꝙ alt̾ eorũ
insidiose filium defonte le¬
utrum mułr que uiri filium
ex alia femina genitum desa¬
cro fonte leuauit postinodũ
possit cum eodem uito coplai̾
quos ideo comungi posse de
os nisi amboꝵ consensu nul¬
lius religionis obtentu d
coniuux dimitte uxorem.c

Expanded text:
umptum fuerit, separandi sunt. Qui autem legitime conjuncti sunt, non ideo separandi sunt, quia alter eorum insidiose filium de fonte leutrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo conjungi posse decos, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjux dimittere c
Abbreviated transcription (Latin):
dicente scriptura. ꝙ d̾s̃ ꝯum¬
xit hõ ñ separet ⁊ dñs dñ di¬
mitt̾e uxorem nisi cã form¬
catõis. iubet ⁊ uos tanta au¬
ccoritate freti dicimus non
diitrẽcdũ ẽẽ ⁊ inculpabi¬
le iudicand̃ ꝙ necc̾ĩtas in tu¬
icis fidelib fi tñ necc̾e fu̾it li¬
bere xectitur. unde si predie¬
tus homo filiũ morienten
aspiciens ne ar̃am ꝑpetuo ꝑi¬
re ꝑmitt̾et undabap̃ilauit
ut eum de potã te mortis eri¬
peret bñfecisse laudatur. Iõr
sue uxori sibi ram .N. legitti¬
me societate impugne du
uix̃it iudicamus manere ⁊¬
uinctum nec ob hoc separari
deb̾e hiis aliisq płib auctori¬
tatib edocetur comuges ñ ẽẽ
seꝑandos nisi p̃ legitimam
copulam alt̾ alt̾ius filium
defonte ꝑleuat uł inꝯfirma¬
tõe tenet. quid p̃missis ob
ns aũt obuiare uidet̾iat.¬

Expanded text:
ios coram episcopis ad confirmxit, homo non separet. Et Dominus non dimittere uxorem, nisi causa fornicationis, jubet. Et nos tanta auctoritate freti dicimus non dimittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intuicis fidelibus, si tamen necesse fuerit, libere conceditur. Unde si supradictus homo filium morientem aspiciens, ne animam perpetuo perire dimitteret, unda Baptismi lavit, ut eum de potestate mortis eriperet, bene fecisse laudatur. Ideoque suae uxori, sibi jam olim legitime sociatae, impune dum vixerit judicamus manere conjunctum, nec ob hoc separari debere. His aliisque pluribus auctoritatibus edocetur conjuges non esse separandos, si post legitimam copulam alter alterius filium de fonte levarit, vel in Confirmatione tenuerit. 3. Quid praemissis obviat. His autem obviare videt
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. ⁊ faciat tale celum
ẽ. s quia nulla creatura talia
facere ualet constat suꝑ̃ om¬
nem caturam ẽẽ illum quii
ea fecit ac ꝑ hoc illumẽẽ deuz
humana mens cognoscere po¬
tuit. scd̾a rõ qua potuit rogno¬
sci uł modus quo

Expanded text:
creatura, et faciat tale coelum creatura, et faciat tale coelum est. Sed quia nulla creatura talia facere valet, constat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac per hoc illum esse Deum humana mens cognoscere potuit. 3. Secunda ratio qua potuit cognsci, vel modus quo
Abbreviated transcription (Latin):
pilia dei ac̾atirra mũ¬
Di pea que fra sunt ĩ¬
cellecta conspicuuntur. sẽ¬
pit̾ria quoq uirtꝰ eius ⁊ diui¬
nitas aspicit᷑ ꝑ creaturã mun¬
di intelligitur homo. pp̃ ex
eellentiam qua excellit inter
alias c̃aturas uł ip̃ conueniẽ¬
tiam quamh̃t cum omni crea¬
turahõ gͦ inuisibilia dei intelle¬
ctum̃tis conspice potuit. uł ⁊̃
conspexit ꝑ ea que fc̃a sunt .i. ꝑ¬
reuelait illis .s. dum fecit oꝑa
ĩ ꝗbꝰ artificis aliqͣtenꝰ relucet indi¬
potit cognosci deus. Nam
sicut ait ambꝵ. ut deus qui na¬
tura inuisibilis ẽ ⁊̃ ainsibili¬
bꝰ posset sciri opus fecit ꝙ opi¬
ficem uisibilitate suimanife¬
stauit ut ꝑ c̾tũ et in c̃tum pos¬
set sciri ⁊ il le deus omnium ẽe
crederetur qui hoc fecit. ꝙ abi
hoĩe impossibile ẽ fieri potue¬
runt gͦ cognosc̾e siue cogͦuert̃
ultra omnem c̾aturam ẽe il¬
lum qui ea fecit que ulła crea¬
turarum facere uł destruere
põt. Accedat quecumq uisi

Expanded text:
ilia Dei a creatura mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspicuuntur; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas. Per creaturam mundi intelligitur homo, propter excellentiam qua excellit inter alias creaturas; vel propter convenientiam quam habet cum omni creatura. Homo ergo invisibilia Dei intellectu mentis conspicere potuit, vel etiam conspexit, per ea quae facta sunt, id revelavit illis, scilicet, dum fecit opera, in quibus artificis aliquatenus relucet indipotuit cognosci Deus. Nam sicut ait Ambros., ut Deus qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus posset sciri, opus fecit quod opificem visibilitate sui manifestavit; ut per certum, incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit quod ab homine impossibile est fieri. Potuerunt ergo cognoscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quaecumque vis
Abbreviated transcription (Latin):
riginał. s actualis ibiñ ẽ. nec
originalis cłpa ẽ. qr ip̃a cã est
originalis pcc̃i. siaũt pena ẽ. q̃
ẽ illa passibilitas uł mortalitaᷤᷤ
euntiũ quenitiũ uł corrupti

Expanded text:
actualis ibi non est; nec originalis culpa est, quia ipsa causa est originalis peccati. Si autem poena est, quae est illa? Passibilitas, vel mortalitas, euntium, quae vitium vel corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cum dicimus qr aĩam rõa¬
lem ⁊ intellectus nr̃i suscepit
capacem diuidimus eum. Nõ
enim ip̃e deus u̾bum pro.aĩa
rõnali. ⁊ intellectꝰ capaci ̃ carne
sua fuit. s aĩam rõnalem ⁊ uite¬
llectus capacem ⁊ ip̃am hũa.¬

Expanded text:
 cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam hu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfortari uirtus dei nec crescere
deus nec altitudo sapĩe deimp
at nõ dei s nr̃a sapĩa. Nam qͦ¬
modo implebatur qui ut omĩa
impleret descendir: Nq̃m aut¬

Expanded text:
nfortari virtus poterat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Deat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit ?
Abbreviated transcription (Latin):
tionis infantia ꝑ humanã na¬
turam utiq in prudentiam au
ad huc nõ didicit ignorat. set
uerendum ẽ in quam ne si du¬
os principales sensus uel gemi¬

Expanded text:
onis infantia per humanam utique imprudentiam quod adhuc non didicit ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut gemi
Abbreviated transcription (Latin):
sus ideoq sapĩa quiꝰ sensus ꝓ¬
mutabilis ꝑ ꝓfectum ꝙ eni
proficit mutatur inmnelius
s ꝙ diuinum ẽ nõ mutatur
ꝙ ergo mutatur no ẽ duũ¬

Expanded text:
sus, ideo sapientia. Quis sensus pmutabilis per profectum; quod enim proficit, mutatur in melius; sed quod divinum est, non mutatur. Quod ergo mutatur, non est d
Abbreviated transcription (Latin):
Nos. aũt qd̾ prius dcm̃ est ꝓ cap¬
tu intelligentie nr̃e magis ap¬
ꝓbamus. salua tñ reuerentiai
sec̃toꝵ. In quib nicħ temereas¬
serendum ẽ. ⁊ illud ier dixisse.
nõ ita sentiendo s alioꝵ opinio¬
nẽ referendo arbitramur.u
angłi mox cãti fui̾nt in empy¬

Expanded text:
est, pro captu intelligentiae nostrae, magis approbamus, salva tamen reverentia secretorum, in quibus nihil temere asserendum est, et illud Hieron. dixisse non ita sentiendo, sed aliorum opinionem referendo arbitramur. 6. Ubi angeli mox creati fuerint; in empy
Abbreviated transcription (Latin):
aluro ur̃ sentire di cẽs. sex milia
nec dum nr̃i tp̃ris implẽturan¬
noꝵ. ⁊ qnͣtas prius et̃nitates.
qnta tp̃ra. quantas scłoꝵ ori¬
gines fuisse arbitrandũ est. in
cetĩq ordines ẜuierũt deo abs
tp̃rm ucib atq m̃suris. ⁊ deo
iubẽte substiterunt. hus u̾bis
quidam ad hentes dixũnt cum
mundo cepisse tp̃s scłare. s ante
mundũ extitisse tp̃s et̃num sñ
mutabilitate. ⁊ in eo ĩmuta błr¬

Expanded text:
ur sentire, dicens: Sex millia necdum nostri temporis implentur annorum, et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas seculorum origines fuisse arbitrandum est, in caeterique ordines servierunt Deo absque temporum vicibus atque mensuris, et Deo jubente substiterunt! His verbis quidam adhaerentes dixerunt cum mundo coepisse tempus seculare; sed ante mundum extitisse tempus aeternum sine mutabilitato, et in eo immutab
Abbreviated transcription (Latin):
erat adã. nisi mortẽ corporis
aĩalis peccãdo meruiss. Non¬
ait apłs. corpus mortale ẽ p̃p̃¬
poc̃m s mortuum. Corpus
hoĩs añ poc̃m mortale ⁊ ĩmor

Expanded text:
terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non in corpus animale quale fuit, in melius, id est, spirituale,
Abbreviated transcription (Latin):
sso. Item an tempora unigeni¬
conscientiam inspũalib enm
reb tius hebes sum. Item in eo¬
dem conserua hanc oro fidei e¬
mee religionẽ ut ꝙ in regn̾atoĩs
mee simbolo professus sum se
tum tuum ẽ ꝑmerear. Ecce aꝑ¬

Expanded text:
sso. Item: Ante tempora Unigeniconscientia. In spiritualibus enim rebus tuis hebes sum. Item in eodem: Conserva hanc, oro, fidei meae religionem, ut quod in regenerationis meae symbolo professus sum, setum tuum est promerear. Ecce ap
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec aliꝗd ẽ qd̃ ei ad patiendũ
corruptoẽm inferre ualeat. nec
aliqdad faciendũ impedimen¬
tũ afferre. Manifestum ẽ itaq
dm̃ oĩo nichil posse pati zom̃ia
facẽ posse. Pretea sola quib eiꝰ
dignitas ledetur eiusq excellẽ¬
tie derogaret᷑ in quo tñ non est
dm̃ en in potentẽ maliquodr̃e
p̃sumat. qr om̃ia põt que posse
potẽtie ẽ. ⁊ inde uere dr̃ om̃ps. q¬

Expanded text:
a nec aliquid est quod ei ad patiendum corruptionem inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum afferre. Manifestum est itaque Deum omnino nihil posse pati, et omnia facere posse, praeter ea sola quibus ejus dignitas laederetur, ejusque excellentiae derogaretur; in quo tamen non est Deum impotentem in aliquo dicere praesumat, quia omnia potest quae posse potentiae est; et inde vere d
Abbreviated transcription (Latin):
hec utiq ⁊ hiꝰ. absit ut possit oĩ¬
potes. Si enm hus passioĩbꝰat¬
q defectib subici poss omĩps.
minime foret ⁊ iñ monstratur
om̃ps. qr ei hec ad ꝓpinquare ñ
ualẽt: potest tñ hec ⁊ in alus ope¬

Expanded text:
hec utique et huiusmodi absit, ut possit omnipotens. Si enim huiusmodi passionibus atque defectibus subici posset, omnipotens minime foret; et inde monstratur omnipotens, quia ei hec appropinquare non valent. Potest tamen hec in aliis ope
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾iam quatuor elem̃toꝵ ad huc
cõfusam ⁊ informẽ que agrecis ⁊¬
dicta ẽ chaos. ⁊ hoc fuit ante oẽm
głis reb ẜm genus suũ dedit.
que nõ simul. ut quibdã scõ¬
rum pr̃m placuit. s ꝑ int̾ualla
aliis uisum ẽ formauit. Et

Expanded text:
materiam quatuor elementorum adhuc confusam et informem, quae a Graecis dicta est chaos, et haec fuit ante omnem gulis rebus secundum genus suum dedit; quae non simul, ut quibusdam sanctorum Patrum placuit, sed per intervalla aliis visum est, formavit
Abbreviated transcription (Latin):
ñas. quid de hoc terẽdũ sit.
notã asacris pagmis secludere
cupiẽtes ortodoris pr̃ib. at ca¬
tholicis doctorib. nulla p̃ue in¬
telligẽtie suspitõe notatis ꝯsẽ¬

Expanded text:
. Quid de hoc tenendum sit. notam a sacris Paginis secludere cupientes, orthodoxis Patribus atque catholicis doctoribus nulla pravae intelligentiae suspicione notatis
Abbreviated transcription (Latin):
una eadẽq sit natura. trinitatis
eadẽ res se ip̃a genuis s. qd. ag̃.
posse fi̾ negat s alibi c̾tum repe¬
rimus docum̃tũ qͦ natura natu¬
rã assũpsisse mõstrat᷑. ait eni
n eĩ sic accepit formã serui ut
amittẽt formã dei in q̃ erat eq̃¬
lis patrĩ. ut in forma ẜui. ⁊ ĩ for¬
igenitus filius pr̃is qr forma d̾i
accepit formã serui. si aũt for¬
ma dei formã serui accepit sine
dubio nat᷑a nat᷑am accepit for¬
me.N. noĩe nat᷑a significatur
ut euident᷑. ac̃. docet. in .li. defi¬
de ad petrũ cũ in quit dexp̃o au¬
dis qr informa dei erat oportz
te agnosce̾ firmissimeq tenẽ
in illo forme noĩe naturalẽ ple¬
initudinẽ deb̾e ĩtelligi. In forma
igͥ di erat qr innatura d̾i prĩs sẽ
ꝑerat dequo natus erat. Hyłr.¬

Expanded text:
una eademque sit natura Trinitatis, eadem res seipsam genuisset. Quod Aug. fieri posse negat. Sed alibi certum reperimus documentum, quo natura naturam assumpsisse monstratur. Ait enim Neque enim sic accepit formam servi, ut amitteret formam Dei, in qua erat aequalis Patri; ut in forma servi et in forigenitus Filius Patris; quia forma Dei accepit formam servi. Si autem forma Dei formam servi accepit, sine dubio natura naturam accepit. Formae enim nomine natura significatur, ut August. evidenter docet in lib. de Fide ad Petrum. Cum, inquit, de Christo audis quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In forma Dei ergo erat, quia in natura Dei Patris semper erat, de qua natus erat. H
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ⁊ inmagnis nu̾ari boĩs. deu¬
su int̃iori intelligũt. ⁊ uirtu¬
tes nich̾ aliud eẽ quam bonos
affectꝰ. uł motus m̃tis eẽasser̃.
quos ds in hoĩe facit nõ hõ. qr
licet illi motus sint.li.ar. nõ¬

Expanded text:
esse, et in magnis numerari bonis, de usu interiori intelligunt. Et virtutes nihil aliud esse quam bonos affectus vel motus mentis asserunt, quos Deus in homine facit, non homo: quia licet illi motus sint liberi
Abbreviated transcription (Latin):
samul ambe ẽẽ ñ possunt m¬
sa fiñt alia plantan nõ põt
sine c̃a conatur aliquis ram¬
os incid̾e. si radicem nõ ꝯten¬
dit euelłe.
quare fides ⁊spes
caritas cum ea exparte sit.

Expanded text:
l ambae esse non possuntsa fuerit, alia plantari non potest. Sine causa conatur aliquis ramos incidere, si radicem non contendit evellere. 3. Quare fides et spes charitas, cum et ea ex parte sit.
Abbreviated transcription (Latin):
deseri põt ñ ad eentiam caritatiᷤᷤ
refertur s ad efficientiam qr ñ
efficit caritas que deserit n ho¬
mine uere beatum nec ꝑduc̃ ad
uerum bonum. hinc ⁊̃ fonti ali
habent que semel hĩta nõ ami¬
tur. Exordia uõ cantiti aliq̃n
crescunt aliqñ deficuit sũt
enm caritatis exordia ⁊ perfe¬
ctus ⁊ ꝑfectio quos gradus il¬
le discerint qui ꝑabolam illã
dormiat ⁊ exurgat. semen ⁊ gẽ¬
minet ⁊ creseat ⁊ c̾ ⁊ sic ergo ꝑ¬
fecta caritas sic radicata ẽ ut
amitti nequeat uł incipiẽs
tñ ⁊ prouecta amitti põt ⁊ se¬
pe amittitur s dum hẽtur nõ
sinit hñtem criminałr pecca¬

Expanded text:
n ad essentiam charitatis refertur, sed ad efficientiam, quia non efficit charitas quae deseritur, hominem vere beatum, nec perducit ad verum bonum. Huic etiam fonti aliehabent, quae semel habita non amittitur. Exordia vero charitatis aliquando crescunt, aliquando deficiunt; sunt enim virtutis exordia, et profectus, et provectio; quos gradus ille discernit, qui parabolam illam dormiat, et exurgat semen et germinet, et crescat, etc. Si ergo perfecta charitas sic radicata est, ut amitti nequeat, incipiens en et provecta amitti potest, et saepe amittitur; sed dum habetur, non sinit habentem criminaliter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post abierunt retro. s hoc di¬
xit pp̃ iusticiam cui deseruiebãt
qr bom erant frequent̾ erum
ãn sunt mali qui futuri sunti
boni ⁊ aliquociens sunt boni
qui futuri sunt ⁊ ꝑmansuri ma¬
li scd̃m qd̃ dicuntur scribi m li¬
bro inte ⁊ deleri. det̾minatio¬
ap̃ ait caritas nunquã exci rũ.¬
dit nullatenus ꝓillis facit di¬
gnitatem enim caritanosten¬
dens dicit eam ñ excidereqz hic
⁊ in futuro erit s fides ⁊ spes eu¬
acuabuntur ⁊ scĩa. It ꝙ dicit᷑¬

Expanded text:
post abierunt retro. Sed hoc dixit propter justitiam cui deserviebant, quia boni erant. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali, propter quod dicuntur scribi in libro vitae et deleri. 2. Determinatio ait: Charitas nunquam excidit, nullatenus pro illis facit. Dignitatem enim charitatis ostendens, dicit eam non excidere, quia hic et in futuro erit; sed fides et spes evacuabuntur, et scientia. It
Abbreviated transcription (Latin):
tõĩs uxorem dimitti. s nõ ui¬
ssit ⁊ sic declit apło locum mo¬
nendi ut qui uoluit nõ dime¬
ittit põt tñ licite dimitt̾e. si
.N. forncatõ carnis de testan¬
da ẽ inꝯnige qnͣto magis is¬
Iaũt Pro quib uicus possit
cium nisi pp̃ infidelitatẽ uł
ydolatriã possit dimitti actẽ
forncatio ẽ. ⁊ydolatͥa ĩfidelitaᷤ.
⁊ auaritia ydolatria. nõ est du¬
bitand̾ ⁊ auaritiã formcati¬
nicatõis gn̾e̾ seꝑare. Si a¬
sine crimine ⁊ uir uxorem¬
suam dimittẽ ⁊ uxor uirum.¬
Ite rectissime dimittitur.si
uiro suo dicat. Nõ ero uxor
tua insi michi delatrocimo
solicita lenocĩa ex̾ceas aut
si quid aliud facinorosum
uł flagitiosum a uiro suo ex¬
pectat᷑. tũc ille si ueracit̾ peĩ¬
tens ẽ h̃t q fidem ꝑ dilectõem

Expanded text:
tionis uxorem dimitti, sed non jussit; et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit non dimittat: potest tamen licite dimittere. Si enim fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis 4. Pro quibus vitiis possit ium nisi propter infidelitatem vel idololatriam, possit dimitti, attenfornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam fornicatinicationis genere separare, si asine crimine et vir uxorem dimittere, et uxor virumItem rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter potens est, habetque fidem per dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
C̃lux illa. cum abyssus oẽmt̃¬
realtitudinem regẽt. dicip̃t
illustrat solis diutna lux.i
Nec mirũ lucem in aquis pos¬
se luce̾ cum etiã nautaꝵ oꝑa¬
tio ne sepius illustrẽtur. qui
ĩ ꝓfundũ m̃si. misso ex ore oleo a¬
quas sibi illustrãt. que młto
rariores fuerũt inprincipio:
quã mõsint. qr nõdum ꝯgre¬
gate fuant muno loco. fcã er¬
go lux illa q̃ incẽ ⁊ locu soliste
nebat que motu suo circum¬
agitata noctẽ diemq discer¬
nebat. Ibi igit᷑ primo lucẽ appa¬
ruisse uerisimile ẽ. ubi sol co¬
tidiano cursu circũuectus a¬
pparet. ut eodẽ tramite lux cure¬
cum currẽs. ac primo adocca¬
sũ descendẽs uesꝑam face̾t. de¬
m̃ reuocata adortum aurorã.
i. mane illustraret. ⁊ ita dunꝰ¬
sir d̾s lucem ⁊ tenebras. ⁊ appel¬
lauit lucẽ diem. ⁊ te. noc.¬

Expanded text:
a lux illa, cum abyssus omnem terrae altitudinem tegeret, dici potest illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo sunt, quia nondum congregatae fuerant in uno loco. Facta est ergo lux illa quae vicem et locum nebat, quae in ortu sui circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi itaque primo lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret, deinde revocata ad ortum, auroram, id est mane illustraret; et ita divisit Deus lucem a tenebris, et appellavit lucem diem, et ten
Abbreviated transcription (Latin):
qͦoͦgͦdr̃ de deo relatiue enĩ numi¬
licet idẽ penitus sit deo uelle ꝙ
eẽ non tñ põt dici ẽẽ omma qre
uult. sic̃ idem ẽ deo eẽ qd̾ presci¬
re. nec tñ sicut dr̃ scire om̃ia. ita
quoq põt dici ẽẽ om̃ia. Quis
sit sensus hoꝵ u̾boꝵ deus scit
uł deus uult. Item deus scit ⁊¬
omĩa uł uult aliquid ⁊ quid

Expanded text:
r de Deo? relative enim nunlicet idem penitus sit Deo velle quod esse, non tamen potest dici omnia quae vult; sicut idem est Deo esse quod scire, nec tamen sicut scire omnia, ita quoque potest dici esse omnia. 3. Quis sit sensus horum verborum: Deus scit vel Deus vult; item: Deus scit omnia, vel vult aliquid; et quid
Abbreviated transcription (Latin):
error conuincitur
frequent̾ surgere diffitentur
ita eisdem illoꝵ oppimo elidi¬
tur qui płib irretitum pecca¬
tis asserunt de uno uere peni¬
tere eiusdemq ueniam adnõ
consequi posse sine alt̾iusi
Non udicabit deus bis in
id ip̃m uł ut alu transtuler̃t
non consurget dduplex tribu¬
latio. Si ergo inquiunt i¬
illi aliquis sac̾doti fuit confe¬
ssus unum de duobꝰ uł płib
pro illo pcc̾o amplius uidicã¬
dus ẽ de quo satiffecit ad ar¬
bitrium sac̾dotis qui uicem
iterum iudicet᷑ bis m idip̃
iudicat deus ⁊ consurgit du¬
plex tribulatio.

Expanded text:
error convincitur,frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asserunt de uno vere poenitere, ejusdemque veniam a Domino consequi posse sine alterius Non judicabit Deus bis in idipsum; vel, ut alii transtulerunt: Non consurget duplex tribulatio. Si ergo, inquiunt illi, aliquis sacerdoti fuerit confessus unum de duobus vel plurpro illo peccato amplius judicandus est, de quo satisfecit ad arbitrium sacerdotis qui vicem iterum judicetur, bis in idipsum judicat Deus, et consurget duplex tribulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Solo enĩ ꝯsensu ꝯtrabuntur
qui int̾uenire nõ põt.nisi ab
alt̾utra ꝑte intelligatur ꝙ ge
euti sumus cum alioiꝵ quoꝵ

Expanded text:
solo enim consensu contrahuntur, qui intervenire non potest nisi ab alterutra parte intelligatur quod cuti sumus cum aliorum quor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ añ predicta tp̃ra copulã
mierint separi possunt ꝙͣuis
uoluntatem ⁊ assensu paren¬
tum ꝯiuncti sunt qui uõ in p¬
ueritia copulati post annos
pub̾tatis uoluntise relmnq̃re

Expanded text:
Quod si ante praedicta tempora copulam inierint, separari possunt, quamvis voluntate et assensu parentum juncti fuerint. Qui vero in pueritia copulati post annos pubertatis nolunt se delinquere,
Abbreviated transcription (Latin):
uituti subici debat quesitum
c̃ uidicatum ẽ uxorem minĩe
mulierẽ inseruitutem redigi
dum ille nõ exconsensu con¬
iugis se seruum fec̾it quem li

Expanded text:
ituti subjici debeat. Judicatum est uxorem minime mulierem in servitutem redigi, dum ille non ex consensu conjugis se servum fecit, quem li
Abbreviated transcription (Latin):
uirum lib̃in acciꝑit ⁊ ille ut
cãm prestet discidii se alicuus
seruum fecĩt nec uxorem dimi¬
tt̾e nec illa obumculum conui¬
gii inseruitutẽ redigi pot̾i̾t r

Expanded text:
ro liberum acceperit, et ille, ut causam praestet dissidii, se alicujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servitutem redigi poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tsicut inp̃dictis angłis differe¬
bant. ita ⁊ q̃dam coĩa ⁊ equalia
hẽbant qd sp̃s erant. qd̾ indisso¬
lubiles. ⁊ inmortales erant cõe
te u̾o eẽntie ⁊ intelligẽtia sapĩe
exlib̾tate uoluntate differẽtes e¬
rant. has discretoẽs intelligibi¬
les mniisibiliũ naturaꝵ ille so¬
lus ꝯprehend̾e potuit. ⁊ pond̾a¬
re qui cuncta fecit inponde.⁊ nii̾o
⁊ m̃sura.

Expanded text:
ngeli differebant, ita et quaedam communia et aequalia habebant: quod spiritus erant, quod indissolubiles, et immortales erant, commte vero essentiae, et intelligentia sapientiae, et libertate voluntatis differentes erant. Has distinctiones intelligibiles invisibilium naturarum ille solus comprehendere potuit et pondre, qui cuncta fecit in pondere, numero, et mensura.
Abbreviated transcription (Latin):
t sicut diffẽns uigor ⁊ subtili¬
tas nature infirmitatẽ non ad¬
ducit minorꝙ cognitio sap̃ie ⁊
ignorãtiam nõ ingerit. sic lib̾¬
fas infĩor nullam arbito neccͣi¬
tatis uoluntatẽ imponit. Que¬

Expanded text:
 sicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit; sic libertas inferior nullam arbitrio voluntatis necessitatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ simplicit̃ nesciũt non renu¬
entes uł ꝓponẽtes scire.q̃ nemi¬
nẽ plene excusat: s sic fortasse
ut minus puniat᷑. Uñ aũg.
satio. Eis aufertur excusatio
ꝗ mãdata dei nouerũt qua so¬
lent hr̃e hoĩes deignorãtia. ⁊ li¬
cet gͣuius sit pecrare scient̃ qͣm

Expanded text:
quasi simpliciter nesciunt, non renuentes vel proponentes scire, quae neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. m: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scien
Abbreviated transcription (Latin):
tuerũt pena pcc̃i. Ignorãtia uͦ
queñ ẽ eoꝵ qui scire uolunt.
s eoꝵ qui tãquam simpłrnie
sciũt. nullum sic excusat: ut
et̃no igne nõ ardeat. s fortas¬
se ut mitius ardeat. Nõ igit᷑
mułr excusatoẽm huĩt de igrã¬
ẽẽ secus agere nõ ignorauit.

Expanded text:
tuerunt, poena peccati. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignoranesse secus agere non ignoraverit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuãte nos ꝑsua legẽ atidatͥ¬
nã. ut discamus que facẽ. ⁊ que
spare debeamꝰ. Nõ aũt ad hoc per
donũ sp̃s̃ scĩ. ut que didici̾mus
ẽẽ facienda faciamꝰ. ac ꝑ hoc dim
qua ignorãtia pellit̾. caritate
aũt negãt diuinitus dari qua
cetea̾ que sine caritate inflat.⁊
nõ sit donũ dei: ip̃a caritas que
ut scĩa nõ inflet edificat. destru¬
unt ⁊̃ orones quas facit eccłia
siue ꝓ infidelib ⁊ doctͥne dei resi¬
ꝓfidelib ut augeat᷑ eis fides ⁊
pseuent mea. hoc quippe nõ ab¬

Expanded text:
uuante per suam legem atque doctrinam, ut discamus quae facere et quae sperare debeamus, non autem ad hoc, per donum spiritus sui ut quae didicerimus esse facqua ignorantia pellitur; charitatem autem negant divinitus dari, qua entia quae sine charitate inflat, non sit Dei donum ipsa charitas, quae ut scientia non inflet, aedificat. Destruunt etiam orationes quas facit Ecclesia, sive pro infidelibus et doctrinae Dei resipro fidelibus, ut augeatur in eis fides, et perseverent in ea. Haec quippe non a
Abbreviated transcription (Latin):
qr gr̃a dei cõmemorata nõ est.
dequa tẽ nõ agebat. Putãt pe¬
lagian suã nos tenuisse smã.
s frustra hoc putãt. uoluntas
quippe ẽ qua peccat᷑. ⁊ recte inin¬
tur. ꝗd huis u̾bis egimus. s ip¬
sa nisi grã dei lib̾etur. ⁊ ut untia
suꝑet adiuuet᷑. recte amortali¬
b uiui nõ põt.¬
Eoce apte det̾minat exquo sen¬
sil illa cdixit inimicos gr̃e refel

Expanded text:
a Dei commemorata non est, de qua tunc non agebatur, putant Pelagiani suam nos tenuisse sententiam; sed frustra hoc putant. Voluntas quippe est qua peccatur et recte vivitur, quod his verbis egimus: sed ipsa nisi Dei gratia liberetur, et ut vitia superet adjuvetur, recte a mortalibus vivi non potEcce aperte determinat ex quo sensu illa dixerit, inimicos gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
tis p̃cedentib grãm dei aduocai
sicut pelagiana h̾rsis t̃aroit. Nã
Noui hrtici pelagiam liberu
sic asserũt uolũtatis arbitͥum
ut grẽ dei nõ relinquãt locum
sima apelagio moãcho ẽ exorta.
hii dei grẽ qua p̃destinati sumꝰ.
⁊ qua meruimꝰ depõtate tenebͣ¬
rũ erui intm̃ mimici sũt ut si¬
ne hacc̾lant hoĩem posse facẽ
oĩa diuina mãdata. deniq pe¬

Expanded text:
tis praecedentibus gratiam Dei advocari, sicut Pelagiana haeresis tradidit. Nam, Novi haeretici Pelagiani liberum sic asserunt voluntatis arbitrium, ut gratiae Dei nonrelinquant locum, sima a Pelagio monacho exorta est. Hi Dei gratiae qua praedestinati sumus, et qua meruimus de potestate tenebrarum erui, in tantum inimici sunt, ut sine hac credant hominem posse facere omnia divina mandata. Denique Pe
Abbreviated transcription (Latin):
serat tunc nͨ demones demoĩ¬
sint ad torquendũ unte quib¬
dam uidetur eos sicexstae̾l uĩb̾
tortores ad penam sicut extite¬
np̃c iudicabit. I foma
utiq sermꝰ rp̃c indicabit. que
oĩb mindicio apparebit ut in¬
deant mali ĩ ꝙ̃ pupugert̃ dun¬
nitatem uõ eius mali ñ udebũt
unde psaias. tollatur impns¬
ne uideat gliam dei humanita
nitatt̃ uo̾ ñ. ne gaudeant. dun¬
illa gsiosa appareat si c̃ uere ẽ an
informa qualis mpassione exti¬
tit. quidam putant amalis talẽ
intrant in quẽd pupugerunt
forma serui clarificata uidican¬
tem uiderint boni ⁊ mali tollet̾
soli mundi corde uidebunt ꝙi
erit eis uita et. xrna. forma gͥ hu¬
mana in xp̃o glificata udebitur

Expanded text:
at tunc nec daemones daemominibus ad torquendum. Unde quibusdam videtur, eos sic extare hominibus tortores in poena, sicut extiteChristus judicabit. In forma utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitatem vero ejus mali non videbunt. Unde ne videat gloriam Dei . Humanitnitatem vero non, ne gaudeant. Divilla gloriosa appareat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem Videbunt in quem pupugerunt forma servi glorificata judicantem viderint boni et mali, tolletur soli mundi corde videbunt , quod erit eis vita aeterna. Forma igitur humana in Christo glorificata videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
Edut istam que uidetur re¬
pugnantiam de medioam¬
bigamus dicuis quod ieꝵ.
aliter accepit nomen inge¬
niti ⁊ ałr auc. accepit autem
au̾t. ingenitum qui uel qd̃

Expanded text:
Sed ut istam quae videtur repugnantiam de medio abigamus, dicimus quod Hieron. aliter accepit nomen ingeniti, et aliter Aug. Accepit enim Aug. ingenitum, qui vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s s. mittatur siue detur no¬
bis.
ita intiobẽ ut faciat nos di¬
ligere deum ⁊ ꝓximum ꝑ ꝙ
manemus indeo ⁊ deus m̃no¬
bun aus. hunc missionis ⁊¬
homini accendit eum ad di¬
ligendum deum ⁊ ꝓrimum
⁊ ip̃e cdilectio ẽ. Nonem ht̃
homo unde cliligat deum
nisi ex deo. ecce quomodo da¬
tur uł mittitur nob̾ sp̃s s. ẜ¬
planans aꝑcius quo detur in
Dilectio in quit diffusa ẽ ĩ cor¬
no excellencius so Lum ẽ ꝙ di¬
uidit int̾ filios regni ⁊ filios.
proximi faciat amatorem ille
asinstra non tranfertur adde
⁊ tradiderit corpus suum ut
ardeat nicħ ei prodest quan¬
tum ergobonum ẽ sine quo
ad et̾namuitam neminem tã¬
ta bona ꝑducunt ip̃a uõ dilectõ
łcaritas. nam unius rei nomen
ẽ utrumq ꝑducit ad regnu
dilectio igitur que exdeo est¬
fundatur in cordibnrĩs deus
caritas ẽ ꝑ quam nos tota ĩhĩ¬
prie qui nisi caritas intelligẽ¬
dum ẽ que ꝑducit ad deum ⁊
sine qua ꝙ l aluid dei donuz

Expanded text:
s mittatur, sive detur nobis. ita in nobis est, ut faciat nos diligere Deum et proximum, quod manemus in Deo, et Deus in nobis. Unde Aug., hunc missionis homini, accendit eum ad diligendum Deum et proximum, et ipse dilectio est. Non enim habet homo unde diligat Deum, nisi ex Deo. Ecce quomodo datur vel mittitur nobis Splanans apertius quomodo detur in Dilectio, inquit, Dei diffusa est in corno excellentius: solum est quod dividit inter filios regni, et filios proximi faciat amatorem, ille a sinet tradiderit corpus suum ita ut ardeat, non ei prodest . Quantum ergo bonum est sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt! Ipsa vero dilectio vel charitas nam unius rei nomen est utrumque perducit ad regnum. Dilectio ergo, quae Deus estfunditur in cordibus nostris dei caritas, per quam nos tota inhabprie quid nisi charitas intelligendum est; quae perducit ad Deum, et sine qua quodlibet aliud Dei donum
Abbreviated transcription (Latin):
Eq etiam res future cã sc
sunt dei prescĩe. licet enim ñ eẽt
future: nisi p̃scirentur adeo. nõ
tñ idco prescĩtur qr future sũt.
Si enim hoc ẽẽt tunc eius qd̃ et̃¬
num ẽ aliquidexisteret cã ab eo
alienum. abeo duĩsum. ⁊ exc̃a¬
turis pend̾et prescĩa creatoris.
⁊ c̾atum cã ẽẽt in creati. hocur̃¬

Expanded text:
e etiam res futurae causa sunt Dei praescientiae; licet enim non essent futurae nisi praescirentur a Deo, non tamen ideo praesciuntur quia futurae sunt. Si enim hoc esset, tunc ejus quod aeternum est aliquid existeret causa, ab eo alienum, ab eo diversum, et ex creaturis dependeret scientia Creatoris, et creatum causa esset increati. Or
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis quib ñ aligauit
potentiam suam d̾s. hoi gra
donare posset p̾dcĩs decãis sa¬
cram̃ta instituit. duo aũt st̃
in quib sacram̃tum consis¬
ut inuocatio trinitatis resi

Expanded text:
cramentis quibus non alligavit potentiam suam Deus homini gratiam donare posset, praedictis de causis sacramenta instituit. Duo autem sunt in quibus sacramentum consisut invocatio Trinitatis; res,
Abbreviated transcription (Latin):
si reproboꝵ anme que nunc
minferno cruciantur noticiã
hant eoꝵ que circa suos in lac
uita geruntur.⁊ si aliquo m̃o
doleant suꝑ infortunns ip̃oꝵ
te uõ insolutam relinquens ait
emm querit aliquis annullus
dolor tangat mortuos de hus q̃
insius post mortem contingũt
ul quo ea que circa nos aguntur
nou̾int sp̃e defunctoꝵ. cui Redeo
magnam ẽe q̃onem nec inpre¬
qui dum corm̃ta apud inferoᷤ
patẽtur leuauit oculos ad ha¬
braham ⁊ int̾ alia dix̃. Hẽo eñi
curam de uiuis quos sciunt in¬
nere qr nec in locis penaꝵ. uidẽt
ecs udi diues sice fr̃ib erat n
nec inrequie batoꝵ ubi lazarũ
⁊ abraham quamius longe a¬
gnoscebat nõ tñ ideo conseq̃ns
ẽ eos serre que cirea suos caros a¬
guntur hic uł leta uł tristicia

Expanded text:
si reproborum animae quae nunc in inferno cruciantur, notitiam habeant eorum quae circa suos in hac vita geruntur, et si aliquo modo doleant super infortuniis suorum parte vero insolutam relinquens, ait enim: Quaeret aliquis an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, vel quomodo ea quae circa nos aguntur noverint spiritus defunctorum. Cui respondeo magnam esse quaestionem, nec in praequi dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter alia dixicuram de vivis, quos sciunt vivere, quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat; nec in requie beatorum, ubi Lazarum et Abraham, quamvis longe, agnoscebat. Non tamen ideo consequens est eos scire quae circa charos suos aguntur hic, vel laeta, vel tristia. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
intus audi hylarium ip̃am
inuocantem innascibilita
ꝑturis ꝑsonaꝵ intelligentia
⁊ distinctio in nascibilitatis
natiuitatis q sensu solitariᷤ
deus non ẽ opmanalus discre¬
tio ergo ul distinctio ꝑsona¬
rum inscripturis poĩta ẽ in
nullo aũt nature distinctio
arriani nitebantur ꝓbare
filium qzille ĩgenitꝰ illegentꝰ.
Quib Rendẽs ambꝵdixit se hoc¬

Expanded text:
nitus, audi Hilar. ipsam vocantem innascibilitatpturis personarum intelligentia, et distincto innascibilitatis nativitatisque sensu, solitarius Deus non est opinandus. Discretio ergo vel distinctio personarum in Scripturis posita est, in nullo autem naturae distinctio. 4. Ariani nitebantur probare Filium, quia ille ingenitus, iste genitus; quibus respondens Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
sus. de sp̃u enim sc̃o legitur
quem mittet p̃r innoĩe in.
⁊ item si abiero mittam eũ
prẽ ⁊ ueni ⁊ inmundum ⁊
apłs dicit misit deus filiũ
ẽ ex ꝑsona dei celum ⁊ t̾ram¬
ni ego impleo. ita ubiq deus

Expanded text:
sus. De Spiritu sancto enim legitur, quem mittet Pater in nomine meo . Et item: Si abiero, mittam eum Patre, et veni in mundum. Et Apostolus dicit: Misit Deus Filium est ex persona Dei: Coelum et terram ego impleo. Itaque ubique Deus
Abbreviated transcription (Latin):
numeꝵ post pce̾m uõ fuit ad
remedium ꝯ̃ carnalis concup¬
iscentie corruptelam de quoi
suo loco tractabimus. de baṗo
unc uõ debap̃i sacram̃to uidea¬
mus qd̃ int̾ noue gr̃e sacram̃¬
ta. primum ẽ bap̃m xp̃i ioħes
suo baptĩo p̾mintiauit qui pͥ¬
mus baptiçasse legitur s maqͣ
ñõ in sp̃u sicut ip̾e ait. Ego ba¬
ptiçouos maqͣ.i.in penitentia
sola .N. corꝑa abluebat apec̃is
ũo nõ mundabat bap̾s iohis
uocabat ⁊ quos baptiçabat pe¬
intere docebat. scd̃m illud ueni¬
ebant ad iohem in iordanem
confitentes pec̃a sua s in bap̃o
ioħis nõ dabat paocõꝵ remissio q̃
tilis erat bap̃s¬
hoĩes usu bapticandi p̃pabat
ex eo sensu quo legalia signa

Expanded text:
um; post peccatum vero fuit ad remedium contra carnalis concupiscentiae corruptelam, de quo suo loco tractabimus. 4. De Baptismo. Nunc vero de Baptismi sacramento videamus, quod inter novae gratiae sacramentasuo baptismo praenuntiavit; qui primus baptizasse legitur, sed in aqua, non in Spiritu, sicut ipse ait: Ego baptizo vos in aqua, in poenitentiam. Sola enim corpora abluebat, a peccatis vero non mundabat. Baptismus vocabat; et quos baptizabat, poenitere docebat; secundum illud: Veniebant ad Joannem in Jordanem, confitentes peccata sua. Sed in baptismo Joannis non dabatur peccatorum remissio, quae tilis erat bapnes usu baptizandi praeparabat ex eo sensu quo legalia signa
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs lapsum cũ mhis sit uisti¬
cia ⁊ salus. dienus nõ ãn ad¬
uentum xp̃i. qui grãm atulit
gr̃e sacram̃ta fuisse danda. que
exip̃ius morte ⁊ passione uir¬
tutem sortita sunt. xp̃c aut̃ ue¬
nire noluit an quam hõ dele¬
ge naturali ⁊ scripta ꝯinnce̾̃n¬
tur qd̃ neutra uinare posset fu

Expanded text:
lapsum, cum in his sit justitia et salus, dicimus non ante adventum Christi, qui gratiam attulit, gratiae sacramenta fuisse danda; quae ex ipsius morte et passione virtutem sortita sunt. Christus autem venire noluit, antequam homo de lege naturali et scripta convinceretur, quod neutra juvari posset. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
illo exordio ꝯditoĩs primarie ⁊
formã ꝯfusioĩs hũit ⁊ ñ hũt forma̾
distinctoĩs ⁊ discretoĩs donec pera
firmareturatq distinctas reci
acreatore suo⁊ acceptura erat
formam nõ hũit. s erat infor¬
mis sine illa uñ aus̃. młtipłr expo
⁊ t̾. ꝑcelum diẽ intelligi infor¬
mẽ naturam uite sp̃ualis. sicũ
inse põt existere nõ ꝯu̾sa adcrea¬
torẽ in quo format᷑ ꝑ t̾̃ram cor¬
ꝑalem mat̾iam sine oĩ qualita¬
te que apparet in mat̾ia forma¬
ta.
iam. ascerdã in celũ. ⁊c̃. cum¬

Expanded text:
ditionis primariae et formam confusionis habuit, et non habuit formam distinctionis et discretionis, donec postea formaretur atque distinctas recipionem a Creatore suo acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa; unde August., lib. 1, r coelum dicit intelligi informem naturam vitae spiritualis, sicut in se potest existere non conversa ad Creatorem in quo formatur; per terram, corporalem materiam sine omni qualitate quae apparet in materia formata. iam: Ascendam in coelum, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dei ꝑsona semꝑ ⁊ natura liter
omnipotentiam hũit.s inꝙͣ¬
tũ ẽ hominis ñ semꝑ fint illa
ergo ꝑsona que semꝑ fuerat dei
quam naturałr ⁊ semꝑ hũe¬
rat in quantum deiꝑsona. au¬
onem hanc illud ⁊ similia sa
plexam u̾bositatem s cum dere¬
b constat mũbis frustra ha¬
betur ꝯtrou̾sia.

Expanded text:
et naturaliter omnipotentiam habuit, sed in quantum est hominis non semper fuit. Illa ergo persona quae semper fuerat Dei,quam naturaliter et semper habuerat in quantum persona. Seonem illud, et similia sanerplexam verbositatem. Sed cum de rebus constat, in rebus frustra habetur controversia.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ⁊ deus nec hõ assumptus
tantam potentiã quantamd̾s
quomoco et ergo intelligat᷑
illud. ambꝵ suꝑlucam. Elbi
angelus de nascituro filio uir¬
giniᷤ ait. hic erit magnus ⁊ fi¬
lius altissimi uecabitur. Nõ
ideo in quid erit magnus qd̾
ante partum uirginis mag¬
nus non fuerit. set quia pote¬
tiam quam dei filius naturałr
b̾t homo erat extp̃r acceptus. ũ
ua sit ꝑsoã. hõ ⁊ d̾s. Ecce aperte¬
te dicit ꝙ homo erat acceptu¬
si homo accepturus erat illam
potentiam ergo uł ꝑsona uel
natura hõis s ꝑsona nõ quia
semꝑ huit ⁊ ht̃. ergo natura i
si natura ergo anima. Caz
de carne constat qd acciꝑe nõ¬

Expanded text:
tam et Deus, nec homo assumptus tantam potentiam quantam et Deus, quomodo ergo intelligitur illud Ambros. super Lucam, ubi angelus de nascituro Filio Virginis ait: Hic erit magnus, et Filius altissimi vocabitur? Non ideo, inquit, erit magnus, quod ante partum Virginis magnus non fuerit, sed quia potentiam quam Dei Filius naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus, ut una sit persona homo et Deus. Ecce aperte dicit quod homo erat acceptu Sed si homo accepturus erat illam potentiam; ergo vel persona vel natura hominis. Sed persona non, quia semper habuit et habet; ergo natura. Si natura; ergo anima. Nam de carne constat q
Abbreviated transcription (Latin):
ta incipiat. ꝑhãc em̃ ut aita̾s̃.
i. fit deimpio piꝰ ut de iñ ip̃a fid̃s
incipiat ꝑdilectoẽm oꝑari. uñ
oĩa bona m̃ita incipiũt. s potiꝰ
hec id̃o ita deã sũt qr nõ ẽ fides nͥ¬

Expanded text:
ita incipiant. Per hanc enim, ut ait Aug., id est, fit de impio pius, ut deinde ipsa fides incipiat per dilectionem operari; unde omnia bona merita incipiunt. Sed potius haec id
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ: qui dicit fłm ꝙ putat
fallit ip̃e s fallitur. Nõ igit᷑
m̃dacii arguendus ẽ qui fła
incautus creclit.ac ꝓueris h̃t̃.
pocius q ecẽtio ille mentit᷑:
qui dicit u̾m ꝙ putat fłmꝙͣ¬

Expanded text:
s est, qui dicit falsum quod putat fallit ipse, sed fallitur. Non ergo mendacii arguendus est qui falsa incautus credit ac pro veris habet. Potiusque, e contrario, ille mentitur qui dicit verum quod putat f