comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rominum ne obhoe inpediantuł ad salutem
uitamda sunda ea uero uon licere ⁊ ideo non e¬
pedire que sic ip̃a uusticia uetantur ut faciendã
hibentur a dño ut ea que licita sũt ⁊ non ex̃pe¬
diunt non legis uinculo sliba dilectionis be¬
sandus adstabulũ samaritani illius miserato
uis dño moneantur offerri ut tanto ĩtelligã¬
tur eẽ gͣciora qnͣto mag̃ ostend̾tur iuidebita.
Itucita gͦ. phibentur. lgita u̾õ q̃ ũ expediunt

Expanded text:
impediantur a salute, vitanda sunt; ea vero non licere, et ideo non expedire, quae sic ipsa justitia vetantur, ut facienda rohibentur a Domino, ut ea quae licita sunt et non expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis berandus ad stabulum Samaritani illius miseratiomino, quamvis Domino moneantur offerri, ut tanto intelligantur esse graviora, quanto magis ostenduntur indebita. Illicita ergo prohibentur, licita vero qu
Abbreviated transcription (Latin):
bis nocere. Si d̾s pro nobis eͣ. ut p̃dictũ ẽ pre¬
destinatudo si existemtes. uocando aduersos
iustificande peccatores. glorificando morta-¬
les quis ẽ qͣ nos. Nullus prorsus potest noc̃ẽ.
s omnia cooꝑantur indonum possũtenim
mali ut ꝑlus perimere corpus ⁊ dulamare: s
aiãm inuictam educ̃ auxiliator deus. Qui etiã

Expanded text:
obis est, ut praedictum est praedestinando non existentes, vocando aversos, justificando peccatores, glorificando mortales, quis contra nos est? Nullus prorsus potest nocere, sed omnia cooperantur in bonum. Possunt enim mali ut plus perimere corpus et dilaniare, sed animam invictam educit auxiliator Deus. Qui etiam.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora qqualia inferiora nostra quippe sunt su¬
petiora adiuidendũ de trinitas. nr̃a sunt qqualia
ad ꝯuiuendum ut angłi quib equabimur in
inctum uel ornamentum u anud ꝑuuus põ¬
ii angeli igitur nunc superiores sunt ⁊ in
futiud erunt pares. ita aliter modo nostri
sf:aliter erunt ĩfuturo. ⁊ Hota qd̃ nic dicit᷑
Qr pater tradidit filium. uerũ auctoꝵ calicis f̾¬

Expanded text:
iora, aequalia, inferiora quippe nostra sunt superiora ad videndum, ut Deus trinitas; nostra sunt aequalia ad convivendum, ut angeli, quibus aequabimur in victum, vel ornamentum, vel aliud hujusmodi. Angeli igitur nunc superiores sunt, et in futuro erunt pares, ita aliter modo nostri sunt, et aliter erunt in futuro. Nota quod hic dicitur quia Pater tradidit Filium. Verum calicis
Abbreviated transcription (Latin):
ti ext̾ius. hos ⁊ uistifcuut re¬
missione peccatoꝵ ⁊ bonao¬
peratione. quos ã iustificauit
dum peccatores eẽnt illos et
nificauit .i. magnificabit e¬
terna remimeratione ut si¬
miles deo sirit. hoc ã futurum

Expanded text:
ti exterius, hos et justificavit remissione peccatorum, et bona operatione. Quos autem justificavit, dum peccatores essent, illos etnificavit, id est magnificabit aeterna remuneratione, ut similes Deo sint. Hoc autem futurum
Abbreviated transcription (Latin):
parte ut quẽ ad amodũ dixi
parati sitis ne cũ uenerit me¬
cũ macedones ⁊ inuenerit uos
iuparatos crubescamus nos uͭ
nõ dicam uos in hac sub̃a. ce¬
cessariũ ergo existimam rogare
frẽs ut preuenant ad uos et

Expanded text:
dixi, parati sitis, ne cum uenerint mecum Macedones et inuenerint uos inparatos, confundamur nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare fratres, ut praecedant ad uos et
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum dei ⁊ pximi fuciat athatorem asinistra nontonffertur addexte
unde domiuts ait. Qui habet dabitur ei ⁊ qui non habet ⁊ id quod hab
auferetur ab eo quia qui hab caritatẽ addecur ei qui uero ñ hab ⁊ si ad̾
tempris ht̃ ħ dona auferẽtur habet quid̃ graciam possidendi nospen xp̃¬
animn s nõ hab caritatẽ uendi gegonatei

Expanded text:
ut eum Dei et proximi faciat amatorem, a sinistra non transfertur ad dexterUnde Dominus ait: Qui habet dabitur ei, et qui non habet etiam id quod habet auferetur ab eo : quia qui habet charitatem, addetur ei: qui vero non habet, etsi ad tempus habet, haec dona auferentur. Habet quod gratiam possidendi nomen Christianum, sed non habet charitatem utendi re nomi
Abbreviated transcription (Latin):
in potens perse sur¬
gere ad bonum ope¬
randum. iusta caluẽ
iacet uelle: quia na¬
turale est quodam
uelle bonum ꝑratõ¬
nem. s tale ẽ hde uel¬
le ꝙ semꝑ uicarnis
supcratur. uelle aũt
dei. carnem superat.
que iubet lex ad co

Expanded text:
impotens per se surgere ad bene operandum. Juxta carnem ergo jacet velle, quia naturale est, quodammodo velle bonum per rationem, sed tale est hoc velle quod semper vi carnis superatur. Velle autem Dei carnem superat. quae jubet lex, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
dem corporis habint¬
polutõnem tñ pecca¬
tique ex ꝯcupiscen¬
de motu ꝯcepta est.
omnino non habuit. iõ ergo ũ crat
caro peccati quia non ex carnali de¬
iectatione nata erat. sec tũ erat sumlis
quia mortalis in hanc similitudine
misit ds filium ut sic dampuaret poc¬
catum. un subdit ⁊ de peccato quasi
pnauit peccatum .i. destruxit diabolũ
de peccato fcõ incarne xp̃i .i. pro pecc̃o

Expanded text:
corporis habuitpollutionem tamen peccaquae ex concupiscenae motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex carnali delectatione nata; sed tamen erat similis, quia mortalis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi navit peccatum, id est destruxit diabolum, de peccato, facto in carne Christi, id est
Abbreviated transcription (Latin):
lum qͦ se agit hõ dimi¬
cans cc̃ ꝯcupisc̃cias.
iala s. frenans aua¬
riciã.elidens suꝑbiam
suffocans ambitõnem.
trucidans libidinem. ho
pugnas fac ĩ coculto: ⁊
non uinceris in aperto.
hoc inspetacuł uostris
uenatoꝵ qd̃ cicharista.
aliud ag̃ uenatorali¬
ud ticharista. In speta
facis.tangis pͥmã cor¬
dam quaunus colitur
deus. cecidit bestia sup¬
sticionis. tangis scdam
cordam quia non atec¬
pis nom deitui ĩuañ.
becidit bestia eroris.
⁊ irefandarum hesum
tangił terciam cordam
ubi pro spe future qͥe¬
tis façis quioqui fatis.
interficituir crudelior
omnibr operib tuus
labora. ũ pp̃ amorem s¬
seculi s pro sempiterna
rem qͣm promisit dẽ.
honora patrem tuum
⁊ matret tangis: qͣrtã¬

Expanded text:
lum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, et frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in aperto. hoc in spectaculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectafacis? tangis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non accipis nomen Dei tui in vanum, cecidit bestia erroris et nefandarum haeresum. Tangis tertiam chordam, ubi pro spe futurae quietis facis quidquid facis, interficitur crudelior omnibus operibus tuis labora, non propter amorem saeculi, sed pro sempiterna m promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quarta
Abbreviated transcription (Latin):
karitatis hic ẽ. supͣ dixit quod malũ ñ facit
hic dicit qd̾ ⁊̃ oportupitatẽ parat bene oꝑã
⁊ hoc ⁊̃ scumis quia hora ÷ iam nos de sobupno
furgere ⁊ nos hoc scientes abiciamus ⁊ c̃.i
.i. decorpore bñ oꝑandi ⁊ negligencia ł igrorantia ꝑ sõpũ sigͣtur ħ¬
unc eñi nr̃a salus .s. eterna que nobis
promutitur est pporior .i. magis debita ꝑ oꝑa
est quia post lauacrum aliquis bene opane
⁊studens caritati uicmus est etertie uite. pona
eni iuta signum est ⁊ cã salutes fucure. bapti¬
inus .N ẽ adueniã: uita bona ⁊̃ adcoronam qr
ergo credidimus ⁊ operati sumus. curpius
porior nostra sa quam c credidimus quia pł̃
morti proximi sumus
delitatis ⁊ ignoramcie precessir .i. fuitis mo¬
do non est.cuus memoria monet ut cauent.
agend̾ sit. pͥus eñi ignorances xp̃m ĩtenebris
crant. at ubi lux orta ÷ transierunt afalso
nebris ignoranciẽ uefierunt: uelque¬

Expanded text:
charitatis est hic. Supradixit quod malum non facit. Hic dicit quod etiam opportunitatem parat bene operaet hoc etiam scimus, quia hora est jam nos de somno surgere. Et nos, hoc scientes, abjiciamus, etc. Vel est de torpore bene operandi et negligentia vel ignorantia quae per somnum unc enim nostra salus, id est aeterna quae nobis promittitur, est propior, id est magis debita per boanifestum enim est quia post lavacrum aliquis bene operans et studens charitati vicinus est aeternae vitae. Bona enim vita signum est et causa salutis futurae; baptismus vero est ad veniam; vita bona etiam ad coronam. Quia ergo credidimus et operati sumus, turpius oc tempore, propior nostra salus, quam credidimus, quia plus morti proximi sumus. delitatis et ignorantiae praecessit, id est fuit; sed modo non est cujus memoria monet, ut caveatiagendum sit. Prius enim ignorantes Christum in tenebris erant. At ubi lux orta est, transierunt a falsonebris ignorantiae venerunt, vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑er sustineri ⁊ nõta ꝙ aliud ẽ non disceclere
alrud et ꝯmuni sensu ꝯtinere illud eñi malũ
est hoc bonum ⁊ dicitur hoc de ꝯuigio ubi u¬
terq fidelis est
dessĩt .s. causa formcatonis p̃¬
apio manere iniiptam iuro
irtuente aut recorcuiari in¬
to suo si ipsa non continet

Expanded text:
titer sustineri. Et nota quod aliud est discedere, aliud est communi consensu continere. Illud enim malum est, hoc bonum; et dicitur hoc de conjugio, ubi uterque fidelis est. scilicet causa fornicationis, praecipio manere innuptam, viro vivente, aut reconciliari viro suo, si ipsa non continet
Abbreviated transcription (Latin):
si dimilĩt ne ducat Aliã .ł. pecõcilietur ixori
simul eñi forma seruari ĩuiro ⁊ ĩmuliere am¬
brosus tñ dic̃ iõ non subdit ħ deiuro sicut
demuliere ꝙ licet iuuro alꝑam duc̃e qr ĩferior ñ
om̃ino hac lege utitur qͦ gotior q afalsaris
dicitur eẽ appositum. Hamcetis postqm
egit de diugio fidelium transit adimpiria o¬

Expanded text:
si dimiserit, ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua potior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. Nam caeteris. Postquam egit de conjugio fidelium, transit ad imparia
Abbreviated transcription (Latin):
multi unũ corpus sinit in xp̃o hoc enim
insacramento altaris fidelibus noto de
scã ꝯstat ecõa qui creatoris participatione
ꝯgaudent cuius munere sancti sũt ⁊ im̃¬
quod in sequenti ostenditur ait multi-
quod hic p̾cipit sequitur.¬

Expanded text:
multi unum corpus sint in Christo. Hoc enim in Sacramento altaris fidelibus voto demsancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congaudent; cujus munere sancti sunt quod in sequenti ostenditur, ubi ait: Mquod hic praecipit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quereret s quomodo po¬
tuit id quod notum ẽ
manifestum ẽe in illis
qui non acceperunt
legem. subdit. Inuisi.

Expanded text:
quaereret, quomodo potuit id quod notum est Dei, manifestum esse in illis qui non acceperunt legem, subdit: Invisi
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit in ascensione. Nouissime aũt oĩum.s
delo post oranti intemplo michi dico tãqmͣ aborti
uo .i. fimili ab ortiuo qr coactus ẽ ad dm̃ ꝯuͣti ut ab¬
hortuius cogitur nasci
uł abortius dicitur qr
extra tempus natus ui

Expanded text:
apparuit in ascensione. Novissime autem omnium,coelo, post oranti in templo. Mihi, dico, tanquam abortivo, id est simili abortivo, quia coactus est ad Deum converti, ut abortivus cogitur nasci. Vel abortivus dicitur, extra tempus natus, i
Abbreviated transcription (Latin):
tencia faciant. Iii gͦ nimia spe deum
ñ iustũ enftimant᷑. Ist uero desꝑatõe
deũ ñ bonũ ecͣtimãt. Exutroq igifur
piclitabuntur ⁊ spando. ⁊ despando
contrariis rebus ⁊ contrariis affectõ¬
uib laborantes ꝑibunt. Ista em̃ duo
his duob fit blasphenua ĩ sp̃m scm

Expanded text:
tentia faciant. Illi ergo nimia spe Deum non justum autumant, isti vero desperatione Deum non bonum existimant. Ex utroque igitur periclitabuntur, et sperando et desperando. Contrariis rebus, et contrariis affectionibus laborantes peribunt. Ista enim duoHis duobus fit blasphemia in Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod subdit iꝑ¬
si gła non dicit ip̃ie
non erun duos aut
tres deos fides catholi¬
ca predicat s ⁊pãnit¬
uitatem uñ deum ĩ
ut cad̾ trinitas si mł
nͥib d̾s unus Hanc trinitatem apłs creditur
insimasse c̃ dixis ex ip̃o ⁊ ꝑ ip̃m ⁊ in ip̃o sũt
omĩa c̃ audimus oia eẽ ex ded õs utiq natur

Expanded text:
illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem Trinitas simul nisi unus Deus. Hanc Trinitatem Apostolus creditur insinuasse, cum dicit, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
ceclenti merito ⁊ hoc
est quod ait aut quiꝰ
prior declit illi fidem
et bona opera prus¬
qm ab eiꝰ gr̃a preueni¬
retur ⁊ retribueret᷑
ei mces adoo exħ qd̃ fi¬
dẽ suã pͥor ei dedit n

Expanded text:
aecedenti merito. Et hoc est quod ait: Aut quis prior dedit illi fidem et bona opera, priusquam ab ejus gratia praeveniretur? et retribuetur ei, merces a Deo ex hoc quod fidem suam p
Abbreviated transcription (Latin):
cum ideo non quia sic ip̃m ꝯuigium s quia eiusd̾ rei sig̃ ⁊ .i sp̃uał ⁊ ĩ
cupucentie saccande refrenãde sic excusa uemale est uñ augustꝰ ꝯuigal
piscencia utunturͣ inuicem ultra neccessitatem liubos procreandi ponã
cor ꝓpͥe uxoris adulter ẽ. Uontingit autem sepe cͥchi conuiguim in
quo hec bona non reppetiuntur quia nec fides seruatur nec proles reli¬
Propt̾ fornicatõnem aũt ⁊ c̃ .e. boũ ẽ non
tangere s tamen peopter fornicationem u¬
tandam unus quisq habeat suam non alienã
uxorem non ꝯcubinam hoc ideo dicitur ut ex¬
cludamtur illi qui diuitus auctoritatib uxores
habere non possunt. ⁊ fimiliter imnaq̾ m̾nlier
habebat᷑ inium suũ .s legitimũ ħ dicit aple ẜ
medicine celestis apłc non tam sonos insticu¬
it ꝙ infirmnis medicamenta monstrauit.
tñ siquis ẽ ad huc plus est de sua ĩficinitate

Expanded text:
tum, ideo non quia sit ipsum conjugium, sed quia ejusdem rei signum est, id est tum, ideo non quia sit ipsum conjugium, sed quia ejusdem rei signum est, id est cupiscentiae satiandae et refrenandae, veniale est. Unde Augustinus: piscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, ponamtor propriae uxoris, adulter est. Contingit autem saepe contrahi conjugium, in quo haec bona non reperiuntur: quia nec fides servatur, nec proles relipropter fornicationem. Quasi dicat: Bonum est non tangere, sed tamen propter fornicationem vitandam unusquisque habeat suam, non alienam, uxorem, non concubinam. Hoc ideo dicitur, ut excludantur illi qui divinis auctoritatibus uxores habere non possunt. Et similiter, unaquaeque mulier habeamedicinae coelestis Apostolus, non tam sanos instituit, quam infirmis medicamenta monstravit. Tamen si quis adhuc plus est de sua infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
c̃e ĩ xp̃o ⁊ in eccłia cõstat itꝗq rem bonã ẽẽ ꝯiugium ꝙ quidã heretici negãt¬
⁊ nuptias decestantes qͣs xͣ approbãs nuptiis ĩterfuit ⁊ eas miraculo cũ¬
mendauit hoc ⁊̃ p̃p hoc apparet quia prmũ ꝯiugiũ ĩter primos parentes.
ẽ ꝯsensus maritalis dep̃senti ꝑ uerbi expressus. ẜ illud nicholai sꝑ suffict¬
a susolus scdᵈ leges eoꝵ ꝯsensiis dequoꝵ ꝯñctionib agitur qui solus si ĩ¬

Expanded text:
bonam esse conjugium; quod quidam haeretici negant, nuptias detestantes, quas Christus approbans nuptiis interfuit, et eas miraculo commendavit. Hoc etiam propter hoc apparet, quia primum conjugium inter primos parentes is causa est consensus maritalis de praesenti per verba expressus, secundum illud Nicolai papae: Sufficiat solus secundum legem eorum consensus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
cet̃i puriores eẽ iuderelitur ntiptias in proba¬
rent ⁊ spernendas dicerent qr hoc ñ placuit
choruthiis qui nõ oblectabantur hac sarencia
dicendum est breuiter quid sic ꝯiugium ⁊
que sic efficiers causa ꝯiugii ⁊ causa pp̃ꝙͣ¬

Expanded text:
caeteris puriores esse viderentur, nuptias improbarent, et spernendas dicerent, quia hoc non placuit Corinthiis, qui non delectabantur hac sententia, dicendum est breviter quod sit conjugium, et quae sit efficiens causa
Abbreviated transcription (Latin):
plo hortatur ulos hanc
sua magestate ꝑquem
⁊ om̃ia fucta sulit factũ
ẽ pp̃nos egenus in muni¬
do. Notaꝙ ñ ait pauper
factus ꝯdiles fuisser set

Expanded text:
plo hortatur illos. Hanc,sua majestate, per quem et omnia facta sunt, factus est propter nos egenus in mundo. Nota quod non ait pauper factus est, cum dives fuisset, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicitur consensus iit liero non ꝓhĩb con-¬
cupiscencam que ẽ in primo motu quia non ẽ
concupiscentie carnas que ex langore ueniens rebellat aduersus te. lan¬
gor autẽ iste tẏraunus ẽ qui monet nala desid̾ia. ẽ ergo in nobis mala ꝯ¬
cupiscentia q̃ nõ est ꝑmittenda regnare. st̃ ⁊ cius desideria q̃ st̃ autuales ꝯ¬
cupiscentie que st̃ arsna diaboli. ꝑea eni occasio datur illi descendere: ut
nos deo accepta postestate illudat᷑ ⁊ mortificet. si ergo uis eẽ uictor ur̃ani
⁊ urimicum int erinem inuenire. ⁊ sic tibi sufficere. non obedias ꝯcupis
peius mnortui eratis in peccato. ⁊ ã inple ñ potestis opp̃ qͥ uoñ ⁊ p .i. saltͥem.

Expanded text:
qui dicitur consensus. Hic autem non prohibet concupiscentiam quae est in primo motu, quia non esconcupiscentiae carnis, quae ex languore veniens rebellat adversum te. Languor autem iste tyrannus est qui movet mala desideria. Est ergo in nobis mala concupiscentia quae non est permittenda regnare. Sunt etiam ejus desideria quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaboli. Ambronos Deo accepta potestate illudat et mortificet. Si vis ergo esse victor tyranni et inimicum inermem invenire, et sic tibi subjicere, non obedias concupiprius mortui eratis in peccatis, etsi implere non potestis opere quod bonum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sunutur igni quam edificari aple peccatorib dic̃. Qui suꝑ fundamentũ xp̃i e
uno itafundam̾itũ sp̃ual fabrice est insũmo iõq sie parietum pondus terd̃
cum.slã ⁊ ponderũ gemina sũt gn̾a quoꝵ alia una petũt ut lapis super aqͣ
in immo posita temdit ad celum ibi fundamentum eius ẽ xp̃c sedens addexteram
ratris. Uł auter potest accipi ab illo loco. ut sapiens archefim . po. sapieus ar-¬

Expanded text:
onsumitur igni, quam aedificari Apostolus a peccatoribus dicit, qui supra fundamentum Christi mo, ita fundamentum spiritualis fabricae est in summo: ideoque sicut parietum pondus tenditntum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquain imo posita tendit ad coelum, ubi fundamentum ejus est Christus, sedens ad dexteram Patris. Vel aliter potest accipi ab illo loco: Ut sapiens architectus fundame
Abbreviated transcription (Latin):
est que interibit detrimentũ patid̃ penas perpeci. Quis enĩ inꝑena po¬
sit iacturam non seutit. Ipe autẽ salilus eric qui nõ interibit fidi suba¬
que ꝯstat .i. bona doctrina iqua fundastꝰ. ẽ.. sic̃ doctrina mala ꝑibit q̃
accedens ẽ saluus erit. dico:. sic tñ quasi. ꝑ ig. quia non sine p̾ena erit
silus ꝑ h .N. ostẽd̾. saluu illũ futurũ s penas ignis passur ut ꝑignẽ
purgatus fiat saluus ⁊ c̃ ꝑfidis inec̾nũ ꝑeant ⁊ ꝓdere illis exꝑte cre

Expanded text:
est, quae interibit: detrimentum pati, est poenam perpeti. Quis enim in poena positus jacturam non sentit? Ipse autem salvus erit, quiest bona doctrina in qua fundatus est, sicut doctrina mala peribit, quae accidens est. Salvus erit, dico, sic tamen quasi per ignem, quia non sine poena erit salvus. Per hoc enim ostendit salvum illum futurum, sed poenas ignis passurum, ut per ignem purgatus fiat salvus, et cum perfidi in aeternum pereant, prodest illis ex parte cre
Abbreviated transcription (Latin):
dellexerit subdit. ⁊ angelis ⁊ hominib et u¬
trisq bonis uel malis. s bonur.ut confortert
⁊ lasident. malis. ut insulcent ⁊ iutuperẽt
Boni autẽ angeli ⁊ honi iomines laudent
mali irrident hec stdcxtra ⁊ sirustrahis uti¬

Expanded text:
ellexerit, subdit: Et angelis, et hominibus, id est utrisque, bonis vel malis; sed bonis, ut confortent et laudent; malis, ut insultent et vituperent. Boni enim angeli et boni homines laudant, et mali irrident. Haec sunt dextra et sinistra. His uti
Abbreviated transcription (Latin):
sine nob̾. Si ac putabant uli gloriãtes de pseu
Nota q ut pius ꝑater ⁊̃ his ingratis faris
bñ optat regnetu dico ita ut ⁊ nos regnemꝰ
uobisꝯ nondico uos nobꝯ e̾ uos sequi dedio
uiltis seqũi nos quos quidem sqqui debetis

Expanded text:
sius Sic putabant illi gloriantes de pseudNota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis,
Abbreviated transcription (Latin):
petit ꝙ dixerat ut
S ego subnullius
cei pocestate ieligar
quod faderem si cum
offendiculo fratris

Expanded text:
petit quod dixerat ut sed ego sub nullius rei potestate redigar; quod facerem, si cum offendiculo fratris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ũ diligit nec bonũ fac̃ inimico. Cũ gͥ hõ ⁊ iustus ⁊ hõ malus de ii¬
mitis suis uelint adño uindicari inquo discernũtur s bonus magis
cupit corrigi inimic̃ qmͣ pumire ⁊ c̃ deus punit ñ delectatur de pena
le dat locum ie ad uersarii qui permuitit aduersario facere quod uult.
⁊ debetis locum dare irte dei. criptum est eñi inguerbiis michi
uiridictam reseruaiiul̃ uos reseruate ⁊ ego recribuam dicit dñs .i.

Expanded text:
et non diligit, nec bonum facit inimico? Cum igitur et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena ersariorum. Ille dat locum irae adversarii, qui permittit adversario facere quod vult. Et debetis dare locum irae Dei. Scriptum est enim in Proverbiis: Mihi vindictam reservavi,
Abbreviated transcription (Latin):
is qui odecunt pacem situs ꝓaci
cile est ex ex uobis .i. inpotesta¬
omnib ⁊ non sitis defenden
tis referientes aduersarios scͤate
locum ire .i. uidicio dei. At¬
tende qr non precipit utͥ no¬
mant sancti s ut non se ip
nichi uindictam adque ĩ apoca¬
liꝑsi sc̃ĩ clanãt u̾ndica dñe sangͥnẽ nr̃m qͥd̾ eͣliter oporteat accipi non
est p̃c̾eund̾ ne udteñtur scĩ pp̃ ex siturãdũ odiũ desidante uindictam qd̾ ab
coꝵ ꝑfectione longe ẽ. Non gͦ uindictam nolunt pp̃ exsaturamdũ odiũ

Expanded text:
is qui oderunt pacem sitis pacifcile, est ex vobis, id est in potestaomnibus. Et non sitis defendenttis referientes adversarios. Sed date locum irae, id est judicio Dei. Attende quod non praecipit ut nomant sancti, sed ut non seipihi vindictam, ad quem in Apocalypsi sancti clamant: Vindica, Domine, sanguinem nostrum . Quod aliter oporteat accipi, non est praetereundum, ne videantur sancti, propter exsaturandum odium desiderare vindictam, quod ab eorum perfectione longe
Abbreviated transcription (Latin):
nep̃sumentes de se ñ condole¬
ant aliis s exꝓbrent eis¬
qͣi pecc̃orib. ħec ẽ suꝑbia
q̃ ꝯsie preponit offendit. de ĩ¬
de aduiireit. s humiilibus
ꝯsencientes ut asia cã sit eoꝵ
ut ita grãm abeant apud de¬
um qui superb resiscit ⁊
hunulib dat grãm ⁊ si oli¬
te eẽ prudentes apud uos met¬
ip̃os .i. ne prudenciã uestram
apud uos tm̃ s magis aput ꝓ¬
xiiuos exerceatis ⁊̃ siquis eor¬
uos offendit. un stibdit ⁊ nulli
sitis recclent es malum ꝓmalo
⁊ si qui offendant uos dende¬

Expanded text:
esumentes de se condoleant aliis, sed exprobrent, quasi peccatoribus. Haec est superbia quae cum se praeponit offendit. Deinde adjunxit: sed humilibus consentientes, ut aliena causa sit eorum, ut ita gratiam habeant apud Deum qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam . Et nolite esse prudentes apud vosmetipsos, id est ne prudentiam vestram apud vos tantum, sed magis apud proximos exerceatis, etiamsi quis eorum offendit. Unde subdit: Nulli sitis reddentes malum pro malo, etiamsi qui offendant vos
Abbreviated transcription (Latin):
ua iusticia canere
nec ht̃ meritum ap¬
ñ ustificari ap̃t dm̃
aliud non omnnoi
tifitari. qui omnino
non iustificantur.s
illa seruant que tẽ¬
porale hũt premũ.
noc illa que eternũ
qui uero in opibus
legis iustificautisr
demporalem iħ erpor¬
tificãtur apud deum.
sec tñ ⁊ ista quedam
ẽ ut sic dicam tery
dixit moyses s deꝰꝰ¬
de isticia fidei. Sic̃
ait nediueris. hoc ͣ
iusticia fidei ẽ nedu¬
bitecur de spe dei q̃
homo. xpͥm spoliasse

Expanded text:
a justitia timere, nec habet meritum apnon justificari apud Deum, aliud non omnino justificari. Qui omnino non justificatur, nec illa servat quae temporale habent praemium, nec illa quae aeternum; qui vero in operibus legis justificatur, temporalem inde exspectificatur apud Deum; sed tamen et ista quaedam est, ut sic dicam, terrdixit Moses; sed de jde justitia fidei, sic Mait, ne dixeris. Haec autem justitia fidei est, ne dubitetur de spe Dei quahomo Christum spoliasse
Abbreviated transcription (Latin):
uinquid dicemus
qd̃ iniquitas sit apd̃
dm̃ .i. dicecur iniquus
indetur ut sine ullis
tis operum unum de
diligat ⁊ alt̾m od̾it qͣ¬

Expanded text:
unquid dicemus quod iniquitas sit apud d est dicetur iniquus idetur, ut sine ullis tis, unum Deus diligat, alterum oderit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ccrporis multo sermo mneus qui prittatimmi
fiedat. ⁊ predicacio mea que fiebat᷑ incon¬
ba meai non cũ ꝑhitmanam sapientiam
ut uerba sꝑseudd̾ i apłoꝵ s fuit in ostensi¬
tutem ii miraculis faciendis ĩo ita feci ut
fides irestra non sit .i. non ẽe intelligatur
insapienciam homunum s urcute dei is
ter ꝑfectos. hic dic̃ non perfectos ꝯgnitores
⁊ doctores quib opus non est doceri s audito¬
tes iam capases qua saptãm ñ ueroᷤ sapr̃am
huiꝰ seculi que humanis nititur ratiomi¬
bus neq sapĩam principum huiꝰ seculi

Expanded text:
corporis: Et sermo meus, qui privatim fiebat, et praedicatio mea, quae fiebat in comrba mea, non tamen per humanam sapientiam, ut verba pseudoapostolorum. Sed fuit in ostensitutem in miraculis faciendis. Ideo ita feci, ut fides vestra non sit, id est non esse intelligatur, in sapientia hominum, sed in virtute Dei, uimur inter perfectos. Hic dicit non perfectos cognitores et doctores, quibus opus non est doceri, sed auditores jam capaces. Quam sapientiam? non vero sapientiam hujus saeculi, quae humanis rationibus
Abbreviated transcription (Latin):
.ul. de iudeis pocest accipi qͣuoꝵ quidam
cognouerunt xp̃m ai uerõ non cogno¬
uerunt de ignorantibus dicit petius.
Scio fratres ꝙ ꝑignoranciã hoc gesfistis
isti non cognoscebant illũ eẽ qui in lege p
ce qui in lege promissus ẽnt s deum esse
siam in lege ꝓmrissũ¬

Expanded text:
Vel de Judaeis potest accipi, quorum quidam cognoverunt Christum; alii vero non cognoverunt. De ignorantibus dicit Petrus: Scio, fratres, quia per ignorantiam id gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege pesse qui in lege promissus erat; sed Deum esse, essiam in lege promissu
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles orta erat cum
illi tamqm exm̃itis o¬
perũ legis sͥbi reditũ
eunglii p̃miũ arbitra¬
rentur ilu eꝯtra uid̾is
spreferre gestiebant tã
uidebantur. dicens.
Sic̃ scriptum ẽ .q. õs¬

Expanded text:
um illi tanquam ex meritis operum legis, sibi redditum Evangelii praemium arbitrarentur; illi contra Judaeis se praeferre gestiebant tanqvidebantur, dicens: Sicut scriptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
rare uellent ut sit̃ sepulcrũ patet ad
lum corde cogitantes qr uenenũ aspid̾
.⁊. odium ĩ sanabile erat sublabris e
oꝵ .i. sub corde coꝵ qr hunis modi homi¬
nũ uerba muscipla sũt ad hoc .Ni. lecũ¬
tur ut decipiant lit sic̃ plab̾ra serpentis

Expanded text:
rare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad lum corde cogitantes, quia venenum aspidum, id est odium insanabile erat, sub labiis eorum, id est sub corde eorum, quia hujusmodi hominum verba muscipula sunt. Ad hoc enim loquuntur ut decipiant. Ut sicut per labia serpentis
Abbreviated transcription (Latin):
unius cuuisq fu¬
tura erit uosutas
ꝑqtiam aut damp¬
neturaut coronet᷑.
presciens itaq sc̃i
deus aliquos male
uoluncatis futuroᷤ
non habiit eos in
numero bonorum.
sicut ⁊ de prescien¬
cia pharaonem dãp
se correcturum. ap¬
postolum uero par¬
lum elegit. p̃seiuis.¬
utiq quod futur
esset fidelis. dunt
aictem ⁊ alii quidã
data ẽ musir̃.uͭ sar

Expanded text:
uniuscujusque fuuniuscujusque futura erit voluntas, per quam aut damnetur aut coronetur. Praesciens itaque Deus aliquos malae voluntatis futuros, non habuit eos in numero bonorum, sicut et de praescientia Pharaonem damnase correcturum, Apostolum vero Paulum elegit praescius quod futurus esset fidelis. Sunt autem et alii quidam, data es
Abbreviated transcription (Latin):
re ap in int̾i .i. malos quos ꝯposs udicare staui
diu iustinuit ut ꝯquenr non possint dampuati
rent ꝗlioł presciuit non credituros. deus dico
uolens osten infuturo iram suam .i. peram et̃¬
nam in ꝑditis quos male usos dei potencra eter¬
mliter dampnabit. ⁊ uolens facereno.po. su
taretur ñuidicaturꝰ q diudissimiauit. iu¬
dicans ꝓotens iudebitur. ut osten. Q uisi saxo
ita modo sustinuit uasa ire ut infuturo scło
sam ⁊ gloriosam mescricordiam suam ostesi¬
dit enĩm deus quantum fecit cũ qitos ibã¬
unt ⁊ glorificauit. c̃ ili quos descinit pe¬
nam hẽnt que pariter om̃ib debebatur.
Nota quia ex uebis apłi quib u̾sus ẽ iloc
samone dicens iacob gratis dilactum ⁊ esce¬
cum adeo:esau ait iudicio uepiobaitum si c¬
⁊ pharaonẽ ⁊ alios
quos uoluntate sua
d̾s ob̾durat. ostendit᷑
qd̃ quidã st̃ quib
uec grãm apponit ̾
ut esau ⁊ pharaoni.
c̃ aliis inferat eam
est qr non aliter e
entm dei ẽ que di¬
finitim habet qł

Expanded text:
teritum, id est malos quos cum posset judicare statim, diu sustinuit ut conqueri non possint damnati. rent, quos praescivit non credituros. Deus dico volens ostendere, in futuro, iram suam, id est poenam aeternam, in perditis quos male usos patientia sua aeternaliter damnabit; et volens facere notam pottaretur, non judicaturus quia diu dissimulavit, judicando potens videbitur. Ut ostenderet, quasi dicat: ita modo sustinuit vasa irae, ut in futuro saeculo sam et gloriosam misericordiam suam. Ostendit enim quantum fecit eis quos liberavit et glorificavit, cum illi quos deseruit poenam habent, quae pariter omnibus debebatur. Nota quia ex verbis Apostoli quibus usus est in hoc sermone, dicens: Jacob gratis dilectum et electum a Deo; Esau autem judicio reprobatum sicut Pharaonem, et alios quos voluntate sua Deus obdurat, ostenditur quod quidam sunt, quibus nec gratiam apponit Deus, ut Esau et Pharaoni, cum aliis infert eam est quia non aliter eenim Dei est qua diffinitum habet, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
usticiam cui deser¬
ut unicuiq respondeat promerito. ac si dicẽt
digni estis nimc uita et̾na qr erant bomi. freq̃¬
ter eñi ante sũt mali qui futuri sunt boni. ⁊
aliquociens prius sũt boni qui futuri sunt
⁊ ꝑmansuri mali. tales erant ili ⁊ ideo no¬
nũna eoꝵ erant scripta incelo pp̃ iusticiam
cͥ deseruiebant. scd̃ uero presẽndiam ĩnume

Expanded text:
justitiam cui deserut unicuique respondeat pro merito. Ac si diceret: Digni estis nunc vita aeterna, quia erant boni. Frequenter enim ante sunt mali, qui futuri sunt boni; et aliquoties prius sunt boni, qui futuri sunt et permansuri mali. Tales erant illi, et ideo nomina eorum erant scripta in coelo propter justitiam, cui deserviebant; secundum vero praes
Abbreviated transcription (Latin):
quia proculdubio quantum ꝑciuet ado¬
riginiale pecc̃m om̃s pares erant. s mĩa qͦs
uoluit discreuit. ibi gratuita ẽ ĩdulgencia
ubi iusta posset ẽẽ uindicta. Ecce ex hi
usticia dei apparet uihis qui non hñt tẽ

Expanded text:
procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed misericordia quos voluit discrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Ecce ex his justitia Dei apparet, in his qui non habent te
Abbreviated transcription (Latin):
at uniquui deus ⁊ si nichll daret boni. s
dat bonum hominib quibdam ꝑ quod
apparet bonis qd̾ sustuiuit uasa ire apta
minter in muldi piciencia ⁊aciencia lon¬
ganumitas dei est qua dui sustinet malos
ut si uclint corrigantur. uel incepta ma¬
licia perdurãtes ordinate disꝑdat. du .n.
expectati inercusabiles sũt. ⁊ ideo expectãt
eos ds c̃ sciret ñ credituros. ⁊ ut utatur. ilł.¬

Expanded text:
t iniquus Deus, etsi nihil daret boni, sed dat bonum quibusdam, per quod apparet bonus. Quia sustinuit vasa irae apta in interitum in multa patientia. Patientia et longanimitas Dei est quandiu sustinet malos, ut, si velint, corrigantur, vel in incoepta malitia perdurantes ordinate disperdat. Diu enim exspectati inexcusabiles sunt, et ideo exspectavit eos Deus, cum sciret non credituros, et ut utatur illi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex figło. sic tota masa huma̾ni generis nõ¬
ta em̃i nacura in ip̃a radice uitiata ẽ diuino
ludicio debite dãpnatõm est subiecta. ⁊ meri¬
licii recipiant uasa ux qd̃ om̃ib debatur: et
inaltero nusericordia ꝑspicua est. Massa enim
illa simedia cẽt ut sicit᷑ ptichil boni ita tuchil
peccati haberet non fustra iuideretur iniqui¬
tas ut ex ea fierent uasa inꝯtumeliaurꝯ uero
ꝑliberum arbitrium primi hominis incũ¬
dampuatõnem imiuersa defluxĩt: procul du
bio quod ex eo funt uasa in honorem non ẽ¬
impłus iu̾sticie que graciam nulla precef sit
tati ⁊ dei q̃ penitus nulla ẽ. s iuditio deputã¬
dum ẽ. bñ ã. dispensauit dũs ut nec õs damp¬
naret nec om̃s uberaret. si enim omnes liberarẽ¬

Expanded text:
em massa. Sic tota massa humani generis ta enim natura in ipsa radice vitiata divino judicio debitae damnationi est subjecta, et merilicii recipiant vasa irae quod omnibus debebatur, et in altero misericordia perspicua est. Massa enim illa si media esset, ut sicut nil boni, ita nil peccati haberet, non frustra videretur iniquitas, ut ex ea fierent vasa in contumeliam. Cum vero per liberum arbitrium primi hominis in condemnationem universa defluxerit, procul bio quod ex ea fiunt vasa in honorem, non ipsius justitiae, quae gratiam nulla praecessit,tati Dei, quaedum est. Bene autem dispensavit Dominus, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberare
Abbreviated transcription (Latin):
illos qui st̃ uasa miscd̃ie preparauit ingłam
quos ⁊ uocauit per predicatores ⁊ intius. cum
debitum. uisi ex ea faceret nõ solum iustus s
⁊̃ misericors figis. alia uasi inhonorẽ scdm grã
non secundum debitum. dum paruul ⁊ sub¬
uenit. quoꝵ nlła merita dici possunt. ⁊ ia¬
iores p̃uerit ut hr̃e aliqua bona merita possĩt
qr destirpe mobedientie ducitur ppago pecsa
dacq silpplicir. non ꝯdicione diuisia s uolũ¬

Expanded text:
Illos qui sunt vasa misericordiae praeparavit in gloriam. Quos et vocavit, per praedicatores et interius, cum debitum, nisi ex ea faceret non solum justus, sed etiam misericors figulus alia vasa in honorem secundum gratiam, non secundum debitum, dum et parvulis subvenit quorum nulla merita dici possunt; et majores praevenit, ut habere aliqua bona merita possint, quia stirpe inobedientiae ducitur propago peccati atque supplicii, non conditione divina,
Abbreviated transcription (Latin):
ouit eñi d̾s bene utimalis
uiquibus humanã naturam
non malitiam creat. s ꝑfert e¬
os pacienter quousq scir
oportere non inaniter set
teus eis ad⁊ monitõnẽ uel ex̃¬

Expanded text:
ovit enim Deus bene uti malis, in quibus humanam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter quousque scit oportere, non inaniter, sed utens eis ad admonitionem vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
ret q̃. malum futur eẽ p̃sciret
nisi pariter noss: oos quibus
bonoꝵ ustb comodiret. dico ꝙ
sustimit malos ⁊ tutim dũ
ex pectabat ostendit eis multis
indicits uel ipõs aliq̃n pumen¬
do uł alios coram eis. iram suã
futuram .i. penã egernam ut
Sibi caueretit.⁊ in hoc quod sꝰ¬
tinuit cos ⁊ iram eis ostend̃
Notam fecit potenciam siam

Expanded text:
sciret, nisi pariter nosset quibus eos bonorum usibus commendaret. Dico quod sustinuit malos, et interim dum exspectabat, ostendit eis multis indiciis vel ipsos aliquando puniendos, vel alios coram eis, iram suam futuram, id est poenam aeternam ut sibi caverent, et in hoc quod sustinuit eos, et iram eis ostendit. Notam fecit potentiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
ta fano recte utiq qr nisi om̃ia feceto ⁊ ab oib
que cõtra sũt abstinuero ñ habebo p̃miũ siẽ
persimilitudurẽ apparet: nescitis .N. ꝙ hii qui

Expanded text:
ta facio, recte utique, quia nisi omnia fecero et ab omnibus quae contra sunt abstinuero, non habebo praemium, sicut per similitudinem apparet. Nescitis enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
liħ̾tate nobilior ⁊ seruitus xͥ dicendo.
gͦ siuis. nͥ humilicitis poñ ut ad eam
ꝓuocet suꝑbos quib scrbebat ⁊ ne mi¬
sem seruitss uideatur non simpliciter
mĩto omues seriure debent. si ⁊ .ii. ser¬
uire rognate ẽ. Iħs uero hebraice. soc
xp̃c aũt unctus ẽ ñ oleo uisibili s in¬

Expanded text:
icendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non simpliciter merito omnes servire debent: ei etenim servire regnare est. Jesus vero Hebraice, sothChristus autem unctus est, non oleo visibili, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
illo scd̃m tłi uoluntatem scmtimus ⁊ cursus eiꝰ
iuderi uoluntate ponimus. Uita p̃sens pr̃a est
si modeste ⁊ cum gloria del ags̾mors nra ẽ si spe
futuri ubenter ꝓxp̃o morimur suie presencia
ura sũt quib silstentati deo sermunt suis futu¬

Expanded text:
m Dei voluntatem sentimus, et cursus ejus in Dei voluntate ponimus. Vita praesens nostra est, si modeste et cum gloria Dei agitur. Mors nostra est, si spe futuri libenter pro Christo morimur. Sive praesentia nostra sunt, quibus sustentati Deo serviunt, sive futu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ue abborrent occulus ꝙ teneret manus ⁊ ne ab ĩcreduł insuataretur nob
In hac autẽ sp̃ẽ tradidit qr res hui speciei expressam habet simelitudinem ꝯ

Expanded text:
Et ne abhorreret oculus quod teneret manus, et ne ab incredulis nobis insultaretur; Et ne abhorreret oculus quod teneret manus, et ne ab incredulis nobis insultaretur; in hac enim specie tradidit 99 quia res hujus speciei expressam habet similitudinem cum
Abbreviated transcription (Latin):
uemaiestatis cransiturus celebrato sacramento uetĩs pasche post c̃picũ
agnũ multimo corpus suũ ⁊ sanguinem ĩ specdem panis ⁊ iura tradid
alia qͣte pocius sub ista ⁊ c̾ subista q̃r sub duplici. Dem̃ q̃r aqͣ amisceatur
ꝓ quid abonis ⁊ quid amalis sumatur. Se m que ibiuidentur eẽ .ł. fieri
ntrũ uere sint uł non. Sçiend̾ igitur iõ post celebratum uetus pascha do¬
minũ corpus ⁊ sanguinẽ suũ dectisse discipuł ut ostenderet uecis legis
sacramẽta cessatura inter que p̃cipuum erat agni paschalis sacram̃tũ et
noue legis sacramenta sustituenda ĩ utq excellit dñci corporis sacram̃tũ.
Iõ ⁊.pͣ. dodit alia ut memorie discipiloꝵ teuacuis infigetur ⁊ ab acͣa dein¬
ceps frequentaret᷑. Sub alia iero sp̃e ĩo trididit ⁊ afidelibus sumendũ
de moeps instituit ut fides haberet meritum que non est dehis que ini¬
dentur qr fides non habet mentum cui humana rõ prebet experientũ

Expanded text:
rnae majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum agnum in ultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini tradidit quare potius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel non. Sciendum igitur ideo, post celebratum vetus Pascha, Dominum corpus et sanguinem suum dedisse discipulis, ut ostenderet veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda inter quae excellit Dominici corporis sacramentum. alia dedit, ut memoriae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sub alia vero specie ideo tradidit, et a fidelibus deinceps sumendum instituit, ut fides haberet meritum quae non est de his quae videntur, quia fides non habet meritum cui, h. r. p. ex  sic .
Abbreviated transcription (Latin):
Retim que sũt in pucribilia ⁊ albe sꝑine similia. Ecce quare ĩ hac fp̃e de
fertur. uiriũ adauimã quia uinũ oꝑatur sanguinẽ inquo sedes aĩe
aphisitis eẽ di. Iõ ergo induabus spdcieb celebratur hoc sacramentũ
ut aĩe ⁊ caruis susceptõ in xp̃o. ⁊̃ utrius q liberatõ innobis significe¬
⁊ ciꝰ passio procurata ꝓnrã dilectione aqͣ em̃i genis hrimansim signifi¬
cat. uude inapocalypsi aqus quas idisti pp sũt ⁊ gentes quoꝵ salus
ñ posset õẽ sine passione dñi. nec dñi passioͣ sine pͥp dilectione. Nisi em̃
nos diligeret pro nob̃ morti se nõ traderet. ¶ Post ħ uidend̾ ẽ ãbonts
utrum ⁊ malis corpus xp̃i ⁊ sangius sumatur. uerũ añ ħ ostenidi õ¬

Expanded text:
techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Ecce quare in hac specie drefertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur hoc sacramentum, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis significepassionem, et ejus passio procurata pro nostra dilectione. Aqua enim genus humanum significat. Unde in Apocalypsi: Aquae quas vidisti, populi sunt , et gentes, quorum salus non posset esse sine passione Domini, nec Domini passio sine populi dilectione. Nisi enim nos diligeret, pro nobis se morti non traderet. Post haec videndum utrum a bonis et malis corpus Christi et sanguis sumatur. Verumtamen ante hoc o
Abbreviated transcription (Latin):
Item serino xpisti qui potuit extuchilo facere ꝙ nen erãt ñ potest
ea que sũt miuttux in id quod non erant: Item euscouis ininsibił sacerdo
iuisibiles creacuras insubam areporis ⁊ sanguinis sui uerbo suo secreta
potestate ꝯmutat.Itemn ẽ quẽdͣ ⁊ in peccatorib ⁊ ĩdigne sumẽtib ueua
caro ⁊ uerus sanguis s centia ã salubri efficignci Item mulci accipiunt

Expanded text:
Item: Sermo Christi qui potuit ex nihilo facere quod non erat, non potest ea quae sunt mutare in id quod non erant? Item Eusebius: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui verbi sui secreta pcaro et verus sanguis, sed essentia, non salubri efficientia. Item: Multi accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sensaucttum puniam cos per
eam ꝯfidentia qua extstimor au¬
dere absens qr quantũ pucor ꝯfide abienstm̃¬
p̾sens faciam inre ubi se emendaĩt. hec sho
rogat ut pales illos inueniat ne cogatur irã
cum eis quosdã dico qili arbitrantur nos cã¬
qͣm scłm carnem .i. more carualui ambulemꝰ¬

Expanded text:
sens audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor audere absens, quia quantum putor absens confiaesens faciam in re, nisi se emendaverint. Hoc ergo rogat ut tales illos inveniat, ne cogatur irasccum eis. Quosdam dico, qui arbitrantur nos tanquam secundum carnem, id est more carnalium, ambulem
Abbreviated transcription (Latin):
habetis qͥuidicabũt. Indigni estis qͥ uidicetis
de istis minimis. a. ñ. ⁊ uere de his potestis iudi
cẽcit creatidigni .i. indignitate tñ lapsi st̾ cũ
isti fragiles stent ⁊ iõ ⁊̃ angeli iudicabunt᷑
qui inpugnãtes scõs ucti sũt abeis.

Expanded text:
habetis qui judicabunt, indigni estis qui judicetis de istis minimis. Quasi dicat: Non et vere de his potestis judicessent creati digni, id est in dignitate, tamen lapsi sunt, cum isti fragiles stent, et ideo etiam angeli judicabuntur, quia impugnantes sanctos, victi sunt ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
dicet hactenus ꝑ rõnes uerboꝵ ꝓbauit resurut
naturam posse fieriostemd̃ ⁊ illoꝵ de pratenate
potest eẽ ut mortui qui cimis sunt resugant.ta
ħ dic̃ quasi ꝑ naturam hoc fieri non posset si. a
resurgenet. Quali corpore uemient qͣi nõ poterit
aliud eẽ qm modo idẽ passibile ⁊ mortale ⁊ qura ĩ
uaturalium cognitione perqm nr̃am deresirectõ¬
ne inprobat fidem sibi sapiens eẽ uidetur iste cũ
non sit ꝯgrue respondet ei apłs dicens.¬
moriatur .i. putrescat. Cum aiali homine non
quib mortuoꝵ in meliis reformatõ futura cre
sit s qr nemo semuiae ħbam uł stipulam uel
que in palea multiplicia sut subtegumenta gͣ¬
noꝵ cumquib cũ semina ecurgũt ideo add̾ s nuo
grauũ ut prita grimũ ttici qnt alicus aeteroꝵ se¬

Expanded text:
ius Hactenus per rationes probavit mortuorum naturam idem posse fieri ostendit, et illorum damnatae potest esse ut mortui, qui jam cinis sunt, resurgant? Ita hoc dicit, quasi per naturam hoc fieri non possit. Si autem resurgent, quali corpore venient? Quasi dicat: Non poterit aliud esse quam modo, id est passibile et mortale. Et quia in naturalium cognitione per quam nostram de resurrectione improbat fidem, sibi sapiens iste videtur cum non sit, congrue respondet ei Apostolusmoriatur, id est putrefiat, cum animali homine non quibus mortuorum in melius reformatio futura credsit, sed quia nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt tegumenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt. Ideo addit: Sed nudum granum ut puta granum tritici aut alicujus caetero
Abbreviated transcription (Latin):
resurretõnẽ irrdent dicentes. Quis in uenit sion
audini uocem ciuusqͣm mn uenientes exquo morcitu¬
positus est ibi anus meus ex quo accatius meus ex
stulte si pater tuus surgeret crederes deus om̃iũ
surrexit ⁊ ñ credis qui noluit mori ⁊ resurgere:
si õs um crederemus ne amultis deciperemur. ¶¬
deres itm̃ parti morituro ⁊ non crederes iam in¬
mortali ⁊m ⁊̃ se ꝯtroctandũ disciplis prebuit ⁊

Expanded text:
surrectionem irrident dicentes: Quis inde venit? non audivi vocem cujusque inde venientis ex quo positus est ibi avus meus, ex quo atavus meus, ex Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes? Deus omnium surrexit et non credis, qui voluit mori et surgere ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur: crederes patri iterum morituro, et non credis jam immortali? Qui etiam se contrectandum discipulis praeb
Abbreviated transcription (Latin):
olite qͣi pp̃ ħ oĩa nolite seduci ꝑseudo qui de
medicina q̃rũt uulnus ⁊ de scripturis conãt᷑
torquere iurdm un laq̃um mortis iniciat Cor¬
rũpunt .n. qiͣ ⁊ ut nõ seducamini nec ⁊̃ placeat
uob colloqͥ ilt qr colloquia eoꝵ mala corrumpũt¬

Expanded text:
opter haec omnia, nolite seduci, per pseudo qui de medicina quaerunt vulnus, et de Scripturis conantur torquere vinculum, unde laqueum mortis injiciant. Corrumpunt enim. Quasi dicat: Non seducamini, nec etiam placeat vobis colloqui illis, quia, colloquia eorum mala corrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
lonos qͦͣm sciet᷑ qd̾ cauit᷑ tibia aũ qd citchiuida¬
tur .i. quis uidicare poterit iͦs uł ꝯsonãtia can¬
tinele. Et eiũ item peraliam simltadiem
idem ostendit . q. uere de istis nescietur quade
tuba.n. ⁊ eñi si tub det incertam uocem Iudeis
erat usus tube infestis ⁊ bellis diuersis conus si

Expanded text:
anitur tibia, aut quod citharizatur, id est quis indicare poterit modos, vel consonantias cantilenae? Etenim. Item, per aliam similitudinem idem ostendit. Quasi dicat: Vere de istis nescietur, quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
loquentes ꝑlinguã quoꝵ lib signoꝵ .ł. incogi¬
tam nisi sermonẽ manifestum ꝑ interpretatio¬
nem decleritis aqui debetis ad bellum contra de¬
loquentes in aera .i. ad aures hominũ ĩ ami acris
itu non ad corda hominum intellectu ioes ecftis
loquentes uaera quia tam multa eritis lcquentes
ut puta multa sunt genera linguaꝵ inħo ccco

Expanded text:
loquentes per linguam, quorumlibet signorum, vel incognitam, nisi sermonem manifestum per interpretationem dederitis, qui debetis ad bellum contra daeloquentes in aera, id est ad aures hominum inanis aeris ictu, non ad corda hominum intellectu. Ideo eritis loquentes in aera, quia tam multa eritis loquentes, ut puta, multa sunt genera linguarum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut naturaliter amet
⁊ t̾acere uelit. s de est urtus ꝑfic¬
endi. uñ subdit ꝑficere aut̃ bonũ
prorsus non inueluo quia sic est p̃s
sus domuracione peccati ut ñ possit
ux quo uult nec cialeat nec aude¬
at contradicere quia potestatiꝰ euiꝰ
alter est dominus. ergo ⁊ si uelit fi
tñ potest facere bonism quia ex deo
tm̃ ẽ cuius gr̃a adhuc caret. nõ. N

Expanded text:
ut naturaliter amet homo, et facere velit, sed deest virtus perficiendi, unde subdit: Perficere autem bonum prorsus non invenio, quia sic pressus est dominatione peccati, ut non possit ire quo vult, nec valeat vel audeat contradicere, quia potestatis ejus alter est Dominus. Ergo etsi velit, non tamen potest perficere bonum, quia ex Deo tantum est, cujus gratia adhuc caret. Non eni