comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tractanch erant qui uni deo ingemuerant ut
rib ingemuerant. Ptulit gͦ in multa patien¬
tiauasa irȩ. quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditionem.
Et eo ipso quod ait inmulta patientia: satis
significauit pͥora eoꝵ peccata. in quib eos
ꝑtuiit. ut oportune tunc uindicaret. qͣndo
de illoꝵ uindicta subueniencdum erat his qͥ
fortasse conturbatꝰ: ad illam questionem re¬
dis. Cuiꝰ uult miserct᷑: &e quemuult obdu¬
rat. Qͥd adhuc conguerit᷑: Uoluntati enĩ
eius quis resistit: Prorsꝰ cuius uult miseret᷑.¬
ce quem uult obdurat. S hec uoluntas cdi.
iniusta ẽẽ non potest. Uenit enim de occul-¬
tissimis meritis. Qͥa &e ipsi peccatores cum
ꝓpt̃ generale peccatum unam massam fe.¬
cerint. non tam̃ nulla uit̃ illos est diuersi¬
tas. Precedit gͦ aliquid in peccatorib: quo
quamuis ñdum sint iustificati. digni ef¬
ficiant᷑ iustificatione. Et item p̃cedit in aluiᷤ
peccatorib: quo digni sint obtunsione. Ha¬

Expanded text:
tractandi erant, qui uni Deo ingemuerant, uttractandi erant, qui uni Deo ingemuerant, utribus gemuerant. Pertulit ergo in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. Et eo ipso, quo ait: In multa pasignificavit priora eorum peccata, in quibus eos pertulit; ut opportune tunc vindicaret, quando de illorum vindicta subveniendum erat his quifortasse conturbatus ad illam quaestionem redis, Cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Quid adhuc conqueritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Prorsus cujus vult miseretet quem vult obdurat; sed haec voluntas Dei injusta esse non potest. Venit enim de occultissimis meritis; quia et ipsi peccatores cum propter generale peccatum unam massam fecerint, non tamen nulla est inter illos diversitas. Praecedit ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione; et item praecedit in aliis peccatoribus quo digni sint obtusione. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
me fecisti: Aut non habet potestatem figui
ltti ex eadem conspersione facere. aliud qͥdẽ
uas in honorẽ. aluid in contumeliam: Expur¬
gate uetꝰ fermentum: ut sis noua consꝑsio. ꝙ
in ea ipsa non adhuc paruulus in xp̃out lac¬
te potandus sis: s ꝑueni aduirum ꝑfectum.
ut sis int̾ illos de quib dicit᷑. Sapientiam lo¬
quimur int̃ ꝑfectos. Tunc demum recte & ñ
p̃postere audies. siqua sunt de animarum
occultissimis meritis. & de gr̃a uel iusticia. se¬
creta omnipotentis dei. Nam de pharaone
facile respondet᷑. pͥorib meritis quib affluit
in regno suo ꝑegͥnos. dignum effectum cui ob¬
duraret᷑ cor: ut nec manifestis signis iubentis¬
dei credet. Ex eadem gͦ massa id ẽ peccatorum.
ce uasa miscłiȩ ꝓtulit quib subueniret. cum
eum dep̃carent᷑ filii israel. & uasa irȩ quor
supplicio illos erudiret. id est pharaonem &
popłm eiꝰ : quia qmͣuis cẽnt utͥq peccatores. &
ꝓpt̾ra ad unam massam ꝑtinerent: aliter tam̃

Expanded text:
habet potestatem figulus luti ex eadem conspersione facere aliud quidem vas in honorem, aliud in contumeliam? Expurga vetus fermentum, ut sis nova conspersio , et in ea ipsa non adhuc parvulus in Christo ut lacte potandus sis ; sed perveni ad virum perfectum, ut sis inter illos de quibus dicitur, Sapientiam loquimur inter perfectos . Tum demum recte et non praepostere audies, si qua sunt de animarum occultissimis meritis, et de gratia vel justitia, secreta omnipotentis Dei. 4. Nam de Pharaone facile respondetur, prioribus meritis quibus afflixit in regno suo peregrinos, dignum effectum cui obduraretDei crederet: ex eadem ergo massa, id est, peccatorum, et vasa misericordiae protulit, quibus subveniret, cum eum deprecarentur filii Israel, et vasa irae, quorum supplicio illos erudiret, id est, Pharaonem et populum ejus: quia quamvis essent utrique peccatores, et propterea ad unam massam pertinerent; aliter tamen
Abbreviated transcription (Latin):
miscimus: p̾mitias habentes sp̃s. Et bñ dixit
pͥmitias habentes sp̃s: Id est quoꝵ iam sp̃s
tanqm sacͥficium oblati st̃ deo. &e diuino ca¬
ritatis igne comp̃hensi. Hȩ sunt pͥmitiȩ
hominis. quia ueritas pͥmum sp̃m nr̃m ob¬
tinet. ut ꝑhunc cȩt̾ã comprehendantur. Iã
gͦ habet primitias oblatas deo: qui dicit. M
de seriuo legi dei:carne aut̃ legi peccat. Et
qui dicit. D̾s cui seruio in sp̃umeo. Et de qͦ¬
dicit᷑. Sp̃s quidem ꝓmptꝰ est: caro aut̃ infir¬
ma. S quia adhuc dicit. infelix ego homo.
quis me liberabit de corpore mortis huius.
bis: nondum ẽ holocaustum. Erit aut̃. cũ
absorbebit᷑ mors inuictoriam: cum ei dice¬
tur. Ubi ẽ mors contentio tua: ubi ẽ mors
aculeus tuus: Nunc aut̃ inquit ñ solum
omnis creat᷑a. id est cum corpore. s etiam
nos ips pͥmitias habentes sp̃s. id est nos aĩe
quȩ iam pͥmitias m̃tes nr̃as obtulimus d̾o

Expanded text:
miscimus, primitias habentes spiritus. Et bene dixit, miscimus, primitias habentes spiritus. Et bene dixit, primitias habentes spiritus: id est, quorum jam spiritus tanquam sacriritatis igne comprehensi. Hae sunt primitiae hominis; quia veritas primum spiritum obtinet, ut per hunc caetera comprehendantur. Jam ergo habet primitias oblatas Deo qui dicit, « mente servio legi Dei, carne autem legi peccati » ; et qui dicit de Deo: « Cui servio in spiritu meo » ; et de qdicitur: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma . Sed quoniam adhuc dicit, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? bis ; nondum est holocaustum: erit autem, cum absorbebitur mors in victoriam; cum ei dicetur, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Nunc ergo, inquit, non solum omnis creatura, id est, cum corpore, sed etiam nos ipsi primitias habentes spiritus: id est, nos animae, quae jam primitias mentes nostras obtulimus Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
bet: s non tota creat᷑a in ipso est: quia suns
p̃t̃ ipsum ce angłi qui intelligant &e iuuãt:
sunt &e pecora quȩ uiuant & sint. & corpo¬
ra que tantummꝰ sint: cum ipsum uiuere
magis sit quam non uiuere. & ipsum intel¬
ligere mag̃ quam sine intellectu uiuere.
Cum gͦ miser homo congemiscit ce dolet: oĩs
creat᷑a congemiscit & dolet usq adhuc usq
adhuc autem recte dixit: quia ce si sunt ali¬
qui iam insinu abrahe. & latro ille cum do¬
mino in parachyso constitutꝰ illo die qͦ cͤdidit
dolere destitit: tam̃ usq adhuc omnis crea¬
tura congemiscit &e dolet:qͥa in his qui ñdũ
lib̃at sunt omius est: ꝓpt̃ sp̃m. & animam. &
corpꝰ. N solum aut̃ inquit omnis creatura
congemiscit &e dolet. s &e nos ipsi. id est non
solum in homine corpus & anima. ce sp̃s. Si¬
mul dolent ex difficultatib corporis: s & nos
ipsi exceptis corporib. in nobis ipsis conge¬

Expanded text:
bet; sed non tota creatura in ipso est, quia sunt bet; sed non tota creatura in ipso est, quia sunt praeter ipsum et angeli, qui intelligant, et vivant, et sint, et pecora quae vivant et sint, et corpora quae tantummodo sint; cum ipsum vivere magis sit, quam non vivere, et ipsum intelligere magis sit, quam sine intellectu vivere. Cum ergo miser homo congemiscit et dolet, omnis creatura congemiscit et dolet usque adhuc. Usque adhuc autem recte dixit: quia etiam si sint aliqui jam in sinu Abrahae , et latro ille cum Domino in paradiso constitutus , illo die quo credidit, dolere destiterit; tamen usque adhuc omnis creatura congemiscit et dolet, quia in iis qui nondum liberati sunt, omon solum autem, inquit, omnis creatura congemiscit et dolet, sed et nos ipsi: id est, non solum in homine corpus et anima et spiritus simul dolent ex difficultatibus corporis, sed et nos ipsi, exceptis corporibus, in nobis ipsis conge
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo est: ut sciamꝰ quȩ a deo data st̃ nobis.
Oͦs gͦ ꝓhibuit nͥ luteos atq t̾renos: qui ñ¬
dum intͥnsecus regenerati atq nutriti. ima¬
ginem illiꝰ hominis portant. qui primus
factꝰ est de t̾ra terrenꝰ. & quia ei a qͦ factꝰ est no¬
luit obtemꝑare. in id lapsus ẽ unde factus ẽ.
meruitq post peccatum audire. t̃ra es ce in
t̾ram ibis: Talib gͥ hominib. dicit apłs. O
homo.tu qͥs es qui respondeas deo: Nunqͥd
figm̃tum dicit ei qui se finxit. quare sic me
fecisti : Quamdiu gͦ figmentum es. ñdum
ꝑfectꝰ filius. quia nondum hatisisti plenissi¬
mam grãm. qua nobis cdata ẽ potestas filios
dei fieri. qͦ possis audire.iam non dico uos
seruos s amicos: tu qͥs es qui respondeas dõ
&e uelis dei nosse consilium: Qui si nominis
tͥ equalis nosse uoluisses. imprudent̾ faceres.
nͥ pͥus in amiciciam reciꝑeris. Sicut gͦ porta¬
uimus imaginem tren. portemus ce imagi

Expanded text:
a Deo donata sunt nobis . Quos ergo prohibuit, nisi luteos atque terrenos, qui nondum intrinsecus regenerati atque nutriti, imaginem illius hominis portant, qui primus factus est de terra terrenus ? Et quia ei a quo factus est, noluit obtemperare, in id lapsus est unde factus est, meruitque post peccatum audire, Terra es, et in terram ibis . Talibus igitur hominibus dicit Apostolus: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare sic me fecisti? Quamdiu ergo figmentum es, nondum perfectus filius, quia nondum hausisti plenissimam gratiam qua nobis data est potestas filios Dei fieri , quo possis audire, Jam non dicam vos servos, sed amicos ; tu quis es, qui respondeas Deo, et velis Dei nosse consilium? qui si hominis tibi aequalis nosse voluisses, impudenter faceres, nisi prius in amicitiam recipereris. Sicut ergo portavimus imaginem terreni, portemus et i
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit᷑. Et ita etiam cȩt̾a creat᷑a ꝓmeritis ani¬
marum rationalium: uł sentitur. uł latet.
uel molesta. uł commoda ẽ. Summo enĩ
do cuncta bñ administrante quȩ fecit. nicħ
inordinatum in uniu̾so. nicħq iniustum ẽ.
suie scientib. siue nescientib nob: s in parte
offendit᷑ anima peccatͥc. Tam̃ quia ꝓ m̾itis
ibi ẽ ubi talem eẽ decet. & ea patit᷑ que talẽ
pati ȩquum ẽ: uniũsum dei regnum. nulla
sua feditate deformat. Quamobrem qm̃
non omnia nouimꝰ q̃ de nob bñ agit ordodi¬
umus: in sola bona uoluntate scd̃m legem
agimꝰ. In cct̾is aut̃ scdm legem agim. cũ lex
ipsa incommutabilis maneat: ce omnia mu¬
tabilia pulcherrima gub̃natione modct᷑.

Expanded text:
tribuitur: ita etiam cetera creatura pro meritis anitribuitur: ita etiam cetera creatura pro meritis animarum rationalium uel sentitur uel latet uel molesta uel commoda est. summo enim deo cuncta bene administrante, quae fecit, nihil inordinatum in uniuerso nihilque iniustum est siue scientibus siue nescientibus nobis. sed in parte offenditur anima peccatrix: tamen, quia pro meritis ibi est ubi esse talem decet et ea patitur quae talem pati aequum est, uniuersum dei regnum nulla sua foeditate deformat. quam ob rem quoniam non omnia nouimus, quae de nobis bene agit ordo diuinus, in sola bona uoluntate secundum legem agimus, in ceteris autem secundum legem agimur, cum lex ipsa incommutabilis maneat et omnia mutabilia pulcherrima gubernatione mod
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓuidentia &e puniat ce opituiet᷑. Nam iu¬
deoꝵs impietas &e uidam supplantauit: &
gentib saluti fuit. Item ficri pot̃. ut diumna ꝓ¬
uidentia ꝑ hominem bonum &e damnet &e
adiuuet: Sic̃ ait apłs. Aliis sumꝰ odor uite
inuitam: aliis aut̃ odor mortis in mortem.
S cum omnis tͥbulatio. aut pena impiorũ
sit. aut exercitatio iustoꝵ: qͥa eadem tͥbula¬
tio ce paleas concidit. & frum̃ta a paleis exu¬
it. unde tͥbulatio nom̃ accepit: rursus cũ
par ce quies a molestuis corporalib ce bonos
lucret᷑. & corrumpat malos. omnia hȩc diui¬
na ꝓuidentia ꝓmeritis moderat᷑ animarum.
S cam̃ non sib eligt̃ boni minist̾ium tͥbula¬
tionis: nec mali amant pacem. Quare ipsi
qͦꝙ ꝑ qͦs id agit᷑ quod ignorant. ñ iusticiȩ q̃
refert᷑ ad dm̃. s maliuolentie suȩ mercedẽ
accipiunt. Quemadmodum nec bonis im¬
putat᷑ quod ipsis ꝓdesse uolentib. nocetur
alicui. s hono animo beniuolentiȩ p̾̃mium

Expanded text:
na prouidentia et puniat et opituletur. nam Iudaeorum impietas et Iudam supplantauit et gentibus saluti fuit. item fieri potest, ut diuina prouidentia per hominem bonum et damnet et adiuuet, sicut ait apostolus: aliis sumus odor uitae in uitam, aliis autem odor mortis in mortem. sed cum omnis tribulatio aut poena impiorum sit aut exercitatio iustorum — quia eadem tribula et paleam concidit et frumenta a paleis exuit, unde tribulatio nomen accepit — rursum cum pax et quies a molestiis saecularibus et bonos lucretur et corrumpat malos, omnia haec diuina prouidentia pro meritis moderatur animarum. sed tamen non sibi eligunt boni ministerium tribulationis nec mali amant pacem. quare ipsi quoque per quos id agitur quod ignorant, non iustitiae, quae refertur ad deum, sed maliuolentiae suae mercedem accipiunt. quemadmodum nec bonis imputatur, quod ipsis prodesse uolentibus nocetur alicui, sed bono animo beniuolentiae praesmium
Abbreviated transcription (Latin):
hec u̾ba faciã & ñ derelinquam eos: mox de
alia parte q̃ mala ꝑmixta ẽ dicit. ipsi autem
conũsi sunt retro. qͣnuis alii iam significent᷑
his ũbis. s qm̃ nc in unosunt tanquam de
ipsis loquit᷑. de quib loquebat᷑. Ntamen
semꝑ inunoerunt. Ipse est qͥppe ille scruus
commemoratꝰ in euangłio. cuiꝰ dominꝰ cum
uenerit diuidet eum: ce partem eiꝰ cum hy¬
pocritis ponet. Tercia regła est: de ꝓmissis
& lege. Quȩ aliomͦ dieipotest de sp̃u &
litt̃a: sicut eam nos appellauimꝰ. cum de hac
re librum scͥberemꝰ. Potest etiam sic dici. de
grã ce mandato. Hec aut̃ mag̃ uidet᷑ mͥ mag¬
na questio qm regła: quȩ soluendis qͣstio¬
nib adhibenda est. Hȩc ẽ quam non intel¬
ligentes pelagiani. uł condidert̃ suam here¬
sim uł auxerunt. Laborauit in ea disserenda
tichoniꝰ bene: s ñplene. Disputans enĩ de
fide & oꝑibꝰ. oꝑa nob̃ dixit a deo dari merito

Expanded text:
haec uerba faciam et non derelinquam eos, mox de haec uerba faciam et non derelinquam eos, mox de alia parte, quae mala permixta est, dicit: ipsi autem conuersi sunt retro, quamuis alii iam significentur his uerbis. sed quoniam nunc in uno sunt, tamquam de ipsis loquitur de quibus loquebatur. non tamen semper in uno erunt: ipse est quippe ille seruus commemoratus in euangelio, cuius dominus, cum uenerit, diuidet eum et partem eius cum hypocritis ponet. Tertia regula est "de promissis et lege". quae alio modo dici potest "de spiritu et littera", sicut eam nos appellauimus, cum de hac re librum scriberemus. potest etiam sic dici: "de gratia\' et mandato". haec autem magis mihi uidetur magna quaestio quam regula, quae soluendis quaestionibus adhibenda est. haec est, quam non intellegentes Pelagiani uel condiderunt suam haeresem uel auxerunt. laborauit in ea disserenda Tyconius bene, sed non plene. disputans enim de fide et operibus opera nobis dixit a deo dari merito
Abbreviated transcription (Latin):
atq simulato. uł qͥd aliud: qͥa non solum
diceret᷑. de ꝑmixta eccłia. Quȩ regła intel¬
lectorem uigilantem requirit. quando scͥp¬
tura cum ad alios iam loquat᷑ tanqͣm ad
eosipsos ad qͦs loquebat᷑ uidet᷑ loqui. uel
de ipsis cum de aliis iam loquat᷑ tanquam
unum sit utroꝵq corpꝰ: ꝓpt̃ temporariam
commixtionem. & communionem sacram̃¬
torum. Ad hoc ꝑtinet quod dr in cantico
canticoꝵ. fusca sum &e spcciosa ut tab̃nacła¬
cȩdar: ut pelles salomonis.Non enim ait.
fusca fui ut tab̃nacła cȩdar. ce speciosa sum
ut pelles salomonis: s utrumꝰ ẽc se dixit ꝓpt̃
temporalem unitatem intͣ una retia pisciũ
bonorum &e maloꝵ. Tabnacła enĩ cȩdar
adismahelem ꝑtinent. qui ñ erit hȩres cum fi¬
lio libere. Itemq cum debona parte dicat d̃s.
ducam cȩcos inuiam qm non nouerunt. &
semitas qͣs non nouerunt calcabunt: & faciã
illis tenebͣs in lucem. & praua indirectum:

Expanded text:
atque simulato" uel quid aliud, quia non solum atque simulato" uel quid aliud, quia non solum dice retur: "de permixta ecclesia". quae regula intellectorem uigilantem requirit, quando scriptura, cum ad alios iam loquatur, tamquam ad eos ipsos ad quos loquebatur uidetur loqui, uel de ipsis, cum de aliis iam loquatur, taunum sit utrorumque corpus, propter temporariam commixtionem et communionem sacramentorum. Ad hoc pertinet in Canticis canticorum: Fusca sum et speciosa ut tabernacCedar, ut pelles Salomonis. non enim ait: fusca fui ut tabernacula Cedar et speciosa sum ut pelles Salomonis, sed utrumque se esse dixit propter temporalem unitatem intra una retia piscium bonorum et malorum. tabernacula enim Cedar ad Ismahelem pertinent, qui non erit heres cum filie liberae. itaque cum de bona parte dicat deus: ducam caecos in uiam, quam non nouerunt, et semitas, quas non nouerunt, calcabunt, et faciam illis tenebras in lucem et praua in directum.
Abbreviated transcription (Latin):
Caute sane legendus est: non solum ꝓpt̾ q̃dã
in quib ut homo errauit. s maxime ꝓpt̃ illa
que sicut donatista hereticꝰ loquit᷑. Quid
aut̃ doceant uel admoneant iste septem re¬
gule breuit̃ ostendam. Prima de domino&
cius corpore est: in q̃ scientes aliqͣndo capitis. &
corporis. id est xp̃i &e eccłiȩ unam ꝑsonam
nob̃intimari: neq enim frustra dictum ẽ fi¬
delib. gͦ abrahe sem̃estis cum sit unum sem̃
abrahȩ quod ẽ xp̃s. non hesitemꝰ. quando a
capite ad corpꝰ. uel a corpore tnsit᷑ ad caput.
& tamen ñ recedit᷑ ab una cademq ꝑsona. Una
enim ꝑsona loquit᷑ dicens. sic̃ sponso imposu¬
it mͥ mitram. & sic̃ sponsam ornauit me orna¬
utiq intelligendum ẽ. Scda est de dñi cor¬
pore biꝑtito. Qͦd quidem non ita debuit
appellari. Non enim reuera dñi corpꝰ est. qͦd
cum illo ñ erit in et̃num: s dicendum fuit.
de dñi corpore uero atq ꝑmixto. aut ucro

Expanded text:
Caute sane legendus est, non solum propter quaedam Caute sane legendus est, non solum propter quaedam in quibus ut homo erravit; sed maxime propter illa quae sicut donatista haereticus loquitur. Quid autem doceant vel admoneant istae septem regulae, breviter ostendam. ejus corpore est, in qua scientes aliquando capitis et corporis, id est Christi et Ecclesiae unam personam nobis intimari neque enim frustra dictum est fidelibus: Ergo Abrahae semen estis, cum sit unum semen Abrahae quod est Christus, non haesitemus quando a capite ad corpus, vel a corpore transitur ad caput, et tamen non receditur ab una eademque persona. Una enim persona loquitur, dicens: Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornautique intellegendum est. Secunda est "de domini corpore bipertito". quod quidem non ita debuit appellare; non enim re uera domini corpus est quod cum illo non erit in aeternum, sed dicendum fuit: "de domini corpore uero atque permixto" aut" uero
Abbreviated transcription (Latin):
bricare. Sunt enim quedam regłȩ mysticȩ.
quȩ uniu̾se legis recess optinent. & ucritatis
rum si ratio regłarum sine inuidia ut cõmu¬
nicamꝰ accepta fucrit: clau̾a queq patefieñ.
& obscura dilucidabunt᷑. ut qͥs ꝓpħiȩ im¬
mensam siluam ꝑambulans. his regłis qͦdã¬
mͦ lucis tͣmitibꝰ deduetꝰ ab errore defendat᷑
Hic si dixisset. sunt enim quedam regłȩ
mystice q̃ non nullos legis recessꝰ optinent.
aut certe q̃ legis magnos recessus optinent. ñ
aut̃ quod ait. unũs e legis recessꝰ. neq dixis¬
set. clausa q̃q pateficnt. s clausa multa pate¬
fient. uerum dixisset: nec tamen elaborato
atq utili oꝑi suo plusquam ris ipsa postulat
dando. inspemfalsam lectorem eiꝰ cognitorẽ¬
q misisset. Oͦd ideo dicendum putaui:
ut liber ipse ce legat᷑ ab studiosis. qͥa pluri¬
mum adiuuat ad scͥpturas intelligendas:
ce ñ de illo sꝑet᷑ tantum. quantum ñ habet.

Expanded text:
bricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, bricare. Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae universae Legis recessus obtinent, et veritatis rum si ratio regularum sine invidia, ut communicamus, accepta fuerit; clausa quaeque patefient, et obscura dilucidabuntur; ut quis prophetiae immensam silvam perambulans, his regulis quodammodo lucis tramitibus deductus ab errore defendatur. Hic si dixisset, Sunt enim quaedam regulae mysticae, quae nonnullos Legis recessus obtinent, aut certe, quae Legis magnos recessus obtinent; non autem quod ait, universae Legis recessus: neque dixisset, Clausa quaeque patefient, sed, clausa multa patefient; verum dixisset, nec tam elaborato atque utili operi suo plusquam res ipsa postulat dando, in spem falsam lectorem ejus cognitoremque misisset. Quod ideo dicendum putavi, ut liber ipse et legatur a studiosis, quia plurimum adjuvat ad Scripturas intelligendas, et non de illo speretur tantum quantum non habet.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut in apocalipsi iohis querit quemadmo¬
dum intelligendi sint angłi eccłiarum sep.¬
tem. qͥb scribe iubet᷑. & ratiocmas multiplici¬
ter. & ad hoc ꝑuenit ut ipsos angłos intelli¬
gamus eccłias. in qͣ copiosissima disputatio¬
ne. nich istarũ est regłarum. Et utiq: res illic
obscurissima querit᷑. Qͦd exempli gr̃a satis
dictum sit. Nam colligere omnia nimis
longum &e nimis oꝑosum est: quȩ ita obscu¬
ra sunt in scͥpturis canonicis. ut nicħ istorũ
septem ibi requirendum sit. Iste aut̃ cum haᷤᷤ
uelut regłas commendaret. tantum eis
tͥbuit. quasi omnia que in lege id est in di¬
uinis libris obscure posita inuenirem᷑: his
bñ cognitis atq ad hibits intelligere ualea¬
mus. Ita qͥppe exorsꝰ est eundem librum: ut di¬
ceret. Necessarium duxi ante omnia quȩ mͥ¬
scribenda uident᷑. libellum regłarem sc̃ribe.
& secretoꝵ legis ueluti claues & luminaria fa¬

Expanded text:
sicut in Apocalypsi Joannis quaerit, quemadmosicut in Apocalypsi Joannis quaerit, quemadmodum intelligendi sint angeli Ecclesiarum septem, quibus scribere jubetur, et ratiocinatur multipliciter, et ad hoc pervenit ut ipsos angelos intelligamus Ecclesias . In qua copiosissima disputatione nihil istarum est regularum, et utique res illic obscurissima quaeritur; quod exempli gratia satis dictum sit: nam colligere omnia, nimis longum et nimis operosum est, quae ita obscura sunt in Scripturis canonicis, ut nihil istarum septem ibi requirendum sit. 43. Iste autem cum has velut regulas commendaret, tantum eis tribuit, quasi omnia quae in Lege, id est, in divinis Libris obscure posita invenerimus, his bene cognitis atque adhibitis intelligere valeamus. Ita quippe exorsus est eumdem librum ut diceret: Necessarium duxi ante omnia, quae mihi videntur, libellum Regularum scribere, et secretorum Legis veluti claves et luminaria fa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ contͣ donatistas inuictissime scͥpsit cum
fuerit donatista & illic inuenit᷑ absurdissi¬
mi cordis ubi eos ñ omni ex parte relinquere
uoluit: fecit librum quẽ regłarum uocauit.
qͥa in eo quasdam sepdem regłas executꝰ est:
qͥb qͣsi clauib diumarum scͥpt᷑arum aperi¬
untur occulta. Quarum pͥmam: ponit
de dño &e eiꝰ corpore. Scd̃am: de dñi corpore
biꝑtito. Terciam: de ꝓmissis ce lege. Quartã:
ex specie & genere. Quintam: de tempori
bus. Sextam: de recapitulatione. Septimã:
derata sic̃ ab illo aꝑiunt᷑: ñ parum adiuuañ
ad penctranda q̃ tecta funt diuinoꝵ eloqͥoꝵ
nec tam̃ omnia q̃ ita scͥpta sunt. ut ñ facile
intelligant᷑. posst̃ his regłis inueniri. Sed
aliis modis plurib qͦs hoc numero septeni¬
riousq adeonon est iste complexꝰ. ut idem
ipse muita exponat obscura. in qͥbꝰ harum
regłarum adhibet nullam: qm̃ nec opꝰ est.
neq enim aliqͥd illic tale u̾sat᷑ aut queritur.

Expanded text:
qui contra Donatistas invictissime scripsit, cum fuerit donatista, et illic invenitur absurdissimi cordis, ubi eos non omni ex parte relinquere voluit, fecit librum quem Regularum vocavit, quia in eo quasdam septem regulas exsecutus est, quibus quasi clavibus divinarum Scripturarum aperirentur occulta. Quarum primam ponit, De Domino et ejus corpore; secundam, De Domini corpore bipartito; tertiam, De promissis et Lege; quartam, De specie et genere; quintam, De tembus, sexta recapitulatio, septima llo aperiuntur, non parum adjuvant ad penetranda quae tecta sunt divinorum eloquiorum: nec tamen omnia quae ita scripta sunt ut non facile intelligantur, possunt his regulis inveniri, sed aliis modis pluribus, quos hoc numero septenario usque adeo non est iste complexus, ut idem ipse multa exponat obscura, in quibus harum regularum adhibet nullam, quoniam nec opus est. Neque enim aliquid illic tale versatur aut quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
est p̃cipuum & maxime necessarium. orent
ut intelligant. In eis qͥppe litt̃s quarum studio
si sunt legcint. quod dominꝰdat sapientiam:
& a facie eiꝰ scientia & intellectꝰ. A qͦ & ipsum
studium. si pietate p̃ditum ẽ acceperunt. S
hȩc satis etiam de signis quantum ad u̾ba
ꝑtinet dicta sint. restat ut de ꝓferendis eis
que sentimꝰ sequent uolumine quȩ domi¬
nus donauerit dicamus. Explicit liber

Expanded text:
est praecipuum et maxime necessarium, orent, est praecipuum et maxime necessarium, orent, ut intesi sunt, legunt quoniam Dominus dat sapientiam, et a facie ejus scientia et intellectus. ; a quo et ipsum studium, si pietate praeditum est, acceperunt. Sed haec satis etiam de signis, quantum ad verba pertinet dicta sint. Restat ut de proferendis eis quae sentimus, sequenti volumine, quae Dominus donaverit, disseramus. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑ de ꝓmissis & lege. aliud ex auo faciu
intelligi: qͦd est ꝓpͥum tropice locutionis. Oͤ
latiꝰ patet qm possit ut mͥuidet᷑ ab aliquo u¬
niũsa comp̃hendi. Numubicunq uelut ali.
udłr ut aliud intelligatur. & si nom̃ ipsius
tropi in loquendi arte non inuenit᷑. tropiea
locutio est. Quȩ cum fit ubi fieri solet: sine
intelligat᷑ ab aliiᷤ mag̃. ab aliis minꝰ. sic̃ magi
minus ue dona dei sunt mingeniis hominũ
uel adiutoria tͥbuunt᷑. Einde sicut in u̾bis
propͥis de quib suꝑius disputauimꝰ. ubi res
ut dicunt᷑ intelligende ft̃. sic in tͣnslatis que
faciunt tropicas locutiones. ubi aliud ex alio
intelligendum est. de quib hucusq qͣntũ
uisum ẽ satis egimꝰ: non solum admonen¬
di sunt studiosi uenerabilium lict̾arum. ut
inscͥpturis scĩs genera locutionum sciant. &
qͦmͦ apud eas dici aliqͥd soleat uigilant̃ aduer¬
tant. memorit̃q retineant. uerum etiam qͦd

Expanded text:
vocatur De promissis et Lege, aliud ex alio faciunt vocatur De promissis et Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium tropicae locutionis, quae t pos-j sit, ut mihi uidetur, ab aliquo uniuersa comprehendi. nam ubicumque uelut aliud dicitur, ut aliud intellegatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non inuenitur, tropica locutio est. quae cum fit, ubi fieri solet, sine intellegatur, ab aliis magis, ab aliis minus, sicut magis minusue dona dei sunt in ingeniis hominum uel adiutoria tribuuntur. proinde sicut in uerbis propriis, de quibus superius disputauimus, ubi res ut dicuntur intellegendae sunt, sic in translatis, quae faciunt tropicas locutiones, ubi aliud ex alio intellegendum est, de quibus huc usque, quantum uisum est, satis egimus, non solum admonendi sunt studiosi uenerabilium litterarum, ut in scripturis sanctis genera locutionum sciant et quomodo apud eas dici aliquid soleat uigilanter aduertant memoriterque retineant, uerum etiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
corpore iuigilandum ẽ ut intelligat᷑ cum
de una cademq ꝑsona scͥptura loquit᷑. quid
conueniͣt capiti quid corpori. ita & in ista no¬
uissima aliquando in diabolum dr. quodñ
in ipsos potiꝰ in eiꝰ corpore possit agnoser: qͦd
habet non solum in cis qui manifestissime
foris sunt. s in eisetiam quicum ad ipsum
ꝑtinent. tamen ad tempꝰ miscent᷑ ecclic: do¬
nec unusquisq de bacuita exeat. uł a frum̃¬
to palca uentilabro ultimo separet᷑. Quod
enim scͥptum est apud ysaiam. qͦm᷑ cecidit
de celo lucifer mane oriens. & cȩta quȩ subfi¬
gura regis babilonie de cadem ꝑsona uł ad
candem ꝑsonam dicta sunt in ipsa condextio¬
ne sermonis. de diabolo utiq intelligunt᷑.
ce tamen quod ibi dictum ẽ. contͥcus est i
g̾a qui miat ad om̃s gentis. non totũ ipsi
capiti congruit. Nam & simittit ad om̃s gentẽ
diabolus angłos suos. tam̃ in tra corpus eius ñ
ipse conteritur. nisi quia ipse est in corpore suo

Expanded text:
cum de una eademque persona Scriptura loquitur, quid conveniat capiti, quid corpori; sic et in ista novissima, aliquando in diabolum dicitur quod non in ipso, sed potius in ejus corpore possit agnosci, quod habet non solum in eis qui manifestissime foris sunt, sed in eis etiam qui cum ad ipsum pertineant, tamen ad tempus miscentur Ecclesiae, donec unusquisque de hac vita exeat, vel a frumento palea ventilabro ultimo separetur . Quod enim scriptum est apud Isaiam, Quomodo cecidit de coelo Lucifer mane oriens , et caetera, quae sub figura regis Babyloniae de eadem persona, vel ad eamdem personam dicta sunt in ipsa contextione sermonis, de diabolo utique intelliguntur; et tamen quod ibi dictum est, Contritus est in terra, qui mittit ad omnes gentes, non totum ipsi capiti congruit. Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra corpus ejus, non ipse, conteritur; nisi quia ipse est in corpore suo,
Abbreviated transcription (Latin):
comquinatione carnis &e sp̃s. ꝑficientes sc̃ĩfica¬
tionem in timore dei. Capite nos: neminem
sp̃u. anmundemꝰ nos ab omni comquinatio¬
ne carnis: ut aliꝰ sit sensꝰ. & sp̃s ꝑficientes scĩfi¬

Expanded text:
coinquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctificacoinquinatione carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Capite nos. Nemini spiritu ; an, Mundemus nos ab omni coinquinatione carnis, ut alius sit sensus, Et spiritus perfi
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut auꝰ sit sensꝰ. uerbum hoc erat in pͥncipio
apud dm̃: nonuult dm̃ uerbum confit᷑i. S
hoc regła fidei refellendum ẽ: qua nob̃ de tri¬
nitatis equalitate p̃scribit᷑. ut dicamꝰ. & deus
erat ũbum: deinde subiungamꝰ. hoc erat in
pͥncipio apud dm̃. Illa uͦ distinctionis ambi¬
guitas: neut᷑ parte resistit fidei. & ideo textu
ipso sermonis diuidicanda ẽ. tibi att apłs a
quid eligam ignoro: sompellor aut̃ ex cuobus.¬
concupiscentiam habens dissolui & ẽẽ cum xp̃o
multo enimmagis optimum. manere in carne
necessarium ꝓpt̾ uos. Incertum ẽ enim utrum
ex duob concupiscentiam habens. an compel¬
lor autem ex duob. ut illud adiungat᷑. concu
apparet eum. eiꝰ optimi dicere se habere concu¬
piscentiam. ut cum ex duobꝰ compellat᷑: alteriꝰ
tamen habeat concupiscentiam. alt̾ius necessi¬
tatem: concupiscentiam scilicet ẽe cum xp̃o:
necessitatem manere in carne. Quȩ ambigui¬

Expanded text:
erat, ut alius sit sensus: Verbum hoc erat in principio erat, ut alius sit sensus: Verbum hoc erat in principio apud Deum, non vult Deum Verbum confiteri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus: et deus erat nerbum, deinde subiungamus: hoc erat in principio apud deum. illa uero distinctionis ambiguitas neutra parte resistit fidei et ideo textu ipso sermonis diiudicanda est, ubi ait apostolus: et quid eligam ignoro. compellor autem concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter uos. incertum est enim, utrum e duobus concupiscentiam habens, an compellor autem ex duobus, ut illud adiungatur: concuapparet eum eius optimi dicere se habere concupiscentiam, ut, cum ex duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, alterius necessitatem: concupiscentiam scilicet esse cum Christo, necessitatem manere in carne. quae ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̃nationes. quod polluistis in medio ea¬
rum.ut sciant gentes qͥa egosum dominus:
iam intentꝰ ẽẽ debet qͥ legit. quemadmodũ
species excedat᷑ & adiungat᷑ genꝰ. Sequit᷑
enim ce dicit. Dum sc̃ificatꝰ fuero inuobis
ante ocłos eoꝵ: accipiam uos de gentibus.
& cong̃gabouos ex omnib t̃ris. ce inducã

Expanded text:
est inter nationes, quod polluistis in medio eaest inter nationes, quod polluistis in medio earum, et scient gentes, quoniam ego sum dominus, iam intentus debet esse qui legit, quemadmodum species excedatur et adiungatur genus. sequitur enim et dicit: dum sanctificabor in uobis ante oculos eorum. et accipiam uos de gentibus et congregabo uos ex omnibus terris et inducam
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. quȩ uel ei qͦq uel ei fortasse tantum
transit᷑ ad genꝰ. quasi adhuce de specie loqͣt᷑
seͥptura. ibi uigilare debet lectoris intentior
ne querat in specie quod in genere potest
meliꝰ de certiꝰ iuenire:. facile ẽ quippe illud
qͦd ait ꝓpħa iherechiel. domꝰ isrł habitauit
in t̾ra. ce polluerunt illam inuia sua. & in
idolis suis. & peccatis suis. scd̃m immundi¬
ciam menstruatȩ facta est uia eoꝵ ante faci¬
em meam. & effudi iram mcam suꝑ eos. &
disꝑsi illos int̾ nationes. & uentilaui eos in
regiones. scđm uias eoꝵ. & scđm peccata eoꝵ
iudicaui eos. facile inquam ẽ hoc intellige¬
re de illa domoisrł: de qͣ dicit apłs. uide¬
te isrł scdm carnem. qͥa hec omnia carnalis
popłs israel & fecit & passꝰ est. Aua etiam qͤ
sequunt᷑. eidem intelligunt᷑ popło conue¬
mre. S cum cȩꝑit dicere. & sc̃ificabo nom̃
meum sc̃m illud magnum qͦd pollutum

Expanded text:
dicuntur, quae uel ei quoque uel ei fortasse tantummdicuntur, quae uel ei quoque uel ei fortasse tantummtransitur ad genus, quasi adhuc de specie loquente scriptura, ibi uigilare debet lectoris intentio, ne quaerat in specie quod in genere potest melius et certius inuenire. facile est quippe illud quod ait propheta Ezechihel: domus Israhel habitauit in terra, et polluerunt illam in uia sua et in idolis suis et peccatis suis; secundum immunditiam menstruatae facta est uia eorum ante faciem meam. et effudi iram meam super eos et dispersi illos inter nationes et uentilaui eos in regiones, secundum uias eorum et secundum peccata eorum iudicaui eos - facile est, inquam, hoc intellegere de illa domo Israhel, de qua dicit apostolus: uidete Israhel secundum carnem, quia haec omnia carnalis populus Israhel et fecit et passus est. alia etiam quae secuntur eidem intelleguntur populo conuenire; sed cum coeperit dicere eis: et sanctificabo nomen meum sanctum illud magnum, quod pollutum
Abbreviated transcription (Latin):
Neq hic ea discernendi subtilitas adhibita
est. quȩ a dialectieis tͣdit᷑. quiint̃ partem &
speciem qͥd int̾sit altissime disputant. Eadẽ
ratio ẽ: si non de unaqͣq ciuitate. s de unaqͣq
ꝓuincia. uł gente. uel regno. tale aliquid
in diinis reꝑiat᷑ eloqͥis. Nonsolum enim
uitate. siue tyro. siue babilonia. siue alia qͣ¬
libet dr aliquid inscͥptis scĩs quodmodum ciꝰ
excedat. &e conueniat potiꝰ omnib gentibus:
uerum etiam de iudea de egypto. de assyria.
cuiꝰ hec pars est: uł sic̃ iste appellat. generi
cuiꝰ hec species est. Unde & innoticiã uulgi
ũba hec uenerunt: ut etiam idiote intelli.¬
gant. qͥd specialit̃. quid generalit̃. in qͦc̃q
p̃cepto imꝑiali sit constitutum. fit hoc etiã
de hominib: sic̃ ea q̃ de salomone dieunt᷑
excedunt eiꝰ modum. & poti ad xp̃m uł ad
eccłiam cuiꝰ ille pars est relata clarescunt.
Mec species semꝑ excedit᷑. Sepe enim talia

Expanded text:
neque hic es discernendi subtilitas adhibenda neque hic es discernendi subtilitas adhibenda est, quae a dialecticis traditur, qui inter partem et speciem quid intersit acutissime disputant eadem ratio est, si non de unaquaque ciuitate, sed de unaquaque prouincia uel gente uel regione tale aliquid in diuinis reperitur eloquiis. non solum enim uitate, sine Tyro sine Babylonia siue alia qualibet dicitur aliquid in scripturis sanctis, quod modum eius excedat et conueniat potius omnibus gentibus, uerum etiam de Iudaea, de Aegypto, de Assyria cuius haec pars est, uel, sicuti iste appellat, generi, cuius haec species. unde et in notitiam uulgi uerba ista uenerunt, ut etiam idiotae intellegant, quid specialiter, quid generaliter in quocumque praecepto imperiali sit. constitutum. fit hoc etiam de hominibus; sicut ea quae de Salomone dicuntur excedunt eius modum et potius ad Christum uel ecclesiam, cuius ille pars est, relata clarescunt. nec species semper exceditur. saepe enim talia
Abbreviated transcription (Latin):
excrcuit. & scdm id qͦd ait apłs. oportet here¬
ses ẽẽ. ut ꝓbati manifesti fiant in uob̾. mul¬
to uigilantiores diligentioresq reddidit. ut
adũteremꝰ inscͥpt᷑is scĩs quod istum tichoniũ
minꝰ attentum minꝰq sine hoste sollicitum
fugit. etiam ipsam scilicet fidem donum ẽẽ
illiꝰ qui eiꝰ mensuram unicuiq partit᷑. Ex qͣ
sententia quib dam dictum ẽ. Uobis datũ
ctiam ut patiamini ꝓ eo. Unde quis dubitet
utrunq eẽ deidonum. qui fidelit̃ atq intel¬
ligenter audit utrumq donatum: lluraft᷑
&e alia testimonia quib id ostendit᷑. S hoc
nunc non agimꝰ alibi aut̃ atq alibi sepissime
ista egimꝰ. Quarta tichomii regła est: de spe¬
cie ce genere. Sic enim eam uocat. uolens intel¬
ligispeciem partem. genꝰ aut̃ totum. cuiꝰ ea par
est quam nuncupat speciem. Sic̃ una queq
ciuitas pars est utiq unui̾sitatis gentium. hãc
ille uocat speciem. genꝰ autem omnes gentes.

Expanded text:
rcuit; et secundum id quod ait Apostolus, Oportet haereses esse, ut probati manifesti fiant in vobis , multo vigilantiores diligentioresque reddidit, ut adverteremus in Scripturis sanctis, quod istum Tichonium minus attentum, minusque sine hoste sollicitum fugit, etiam ipsam scilicet fidem donum illius esse qui ejus mensuram unicuique partitur . Ex qua sententia quibusdam dictum est, Vobis donatum tiam ut patiamini pro eo. unde quis dubitet utrumque esse dei donum, qui fideliter atque intellegenter audit utrumque donatum? plura sunt et alia testimonia, quibus id ostenditur, sed hoc nunc non agimus, alibi autem atque alibi saepissime ista egimus. Quarta Tyconii ista regula est "do specie et genere". sic enim eam uocat, uolens intellegi speciem partem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum dñs fuerit reuelat᷑. retributionẽ ꝓ
cis. quȩ quisq seruauit uł contempsit inue.¬
niat: Et tamen quia dictum ẽ. in illa hora:
tunc putant᷑ ista scruanda. cum fuerit do¬
minus reuelatꝰ. nisi ad intelligendam reca¬
pitulationem sensꝰ legentis inuigilet. adu¬
tempore elamauit. filii: nouissima hora est.
Tempus gͦ ipsum quo euangłm p̃dicatur qͦ¬
usq dñs rcuelct᷑: hora ẽ in qua oportet ista ser¬
uari. Qͥa &e ipsa reuelatiodomini.ad eandẽ
horam ꝑtinet quȩ die iudicii t̃minabitur.
Septima tichonii regła est: eademq postre.¬
ma. de diabolo & eiꝰ corpore. Est enim ee ipse
caput impioꝵs qui sunt eiꝰ quodammͦ corpꝰ.
ituri cum illom supplicium ignis et̃ni. sic̃
xp̃s caput est eccłiȩ quod est corpus eiꝰ fut᷑um
cum illo in regno ce gła sempit̃na. Sicut gͦ

Expanded text:
ut, cum dominus fuerit reuelatus, retributionem pro ut, cum dominus fuerit reuelatus, retributionem pro eis quae quisque seruauit uel contemsit inueniat? et tamen, quia dictum est: in illa hora, tunc putantur ista seruanda, cum fuerit dominus reuelatus, nisi ad intellegendam recapitulationem sensus legentis inuigilet, adiurum adhuc tempore clamauit: filii, nouissima hora est. tempus ergo ipsum, quo euangelium praedicatur, quousque dominus reueletur, hora est, in qua oportet ista seruari, quia et ipsa reuelatio domini ad eandem horam pertinet, quae die iudicii terminabitur. Septima Tyconii regula est eademque postrema "de diabolo et eius corpore". est enim et ipse caput impiorum, qui sunt eius quodam modo corpus, ituri cum illo in supplicium ignis aeterni, sicut Christus caput ecclesiae, quae est corpus eius, futurum cum illo in regnum et gloriam sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbus quȩ gentes singłas fecerant. quando
erat omnib una communis. Ac ꝑhoc reca¬
pitulando adiunctum ẽ. Et erat omnis
t̾re labium unum. & uox una omnib. la¬
tenter narratione redeunte ut diceretur
qͦmͦ factum sit: ut ex una omnium lingua
fũint diuis ꝑ multas. &e continuo de illa
turris edificatione narrat᷑: ubi hȩc eis iudi¬
cio diuino ingesta est pena suꝑbiȩ. Post quod
factum disꝑsi sunt suꝑ t̾ram: scdm linguas
suas. fit ista recapitulatio etiam obscuriꝰ:
sic̃ in eugłio dñs dicit. Die quo exut loth
a sodomis: pluit ignem de cȩlo & ꝑdidit õs.
uelabitur. Illa hora qui erit in tecto ceuas a
eius in domo: non descendat tollere illa.
&e qui in agro: similit̾ non reuertat᷑ retro.
Meminerit uxoris loth. Nunquid cũ dñs
fuerit reuelatꝰ. tunc sunt ista seruanda. ne qͥs¬
q rctrorespiciat id est uitam p̃titam cui re¬
nunciauit requirat. & ñ potiꝰ isto tempore

Expanded text:
tribus, quae gentes singulas fecerant, quando tribus, quae gentes singulas fecerant, quando erat omnibus una communis. ac per hoc recapitulando adiunctum est: et erat omnis terra labium unum, et uox una omnibus, latenter narratione redeunte, ut diceretur quomodo factum sit, ut ex una omnium lingua fuerint diuisi per multas, et continuo de illa turris aedificatione narratur, ubi haec eis iudicio diuino ingesta est poena superbiae, post quod factum dispersi sunt per terram secundum linguas suas. fit ista recapitulatio etiam obscurius. sicut in euangelio dominus dicit: die, quo exiit Loth a Sodomis, pluit ignem de caelo et perdidit omuelabitur. in illa hora qui erit in tecto et uasa eius in domo, non descendat tollere illa; et qui in agro, similiter non reuertatur retro. meminerit uxoris Loth. numquid cum dominus fuerit reuelatus, tunc ista seruanda, ne quisquam retro respiciat, id est uitam praeteritam, cui renuntiauit, inquirat, et non potius isto tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
codem libro cum commemorarent᷑ genera¬
tiones filioꝵ noe: dictum est. Hist̃ filii chã
in tͥbub suis. scdm linguas suas in regionib
siuis. & ingentib suis. Enumeratis qͦq filus
sem: dr. Hi filii sem in tribub suis scdm lin¬
guas suas. in regionib suis. & ingentib suis.
Et annectit᷑ de omnib. He tribus fuiorum
noc sedm generationes eortm. & seđm gen¬
tescoꝵ. Ab bis disꝑsȩ sunt insulȩ gentium
suꝑ t̾ram. post diluuium. Et erat omnis
terre labium unum &e uox una omnibus.
Hoc itaq quod adiunctum ẽ. & erat omnis
t̾re labium unum & uoxuna omnib. id ẽ
una lingua omnium. ita dictum uidet᷑.
tanquam eoiam tempore qͦ disꝑsi fuerant
suꝑ t̾ram. etiam scdm insulas gentium. una
fuerit omnib lingua cõmunis. quod ꝓcul
dubio repugnat suꝑiorib ũbis: ubi dictũ
est in tribub suis scdm linguas suas. Neq
dicerent᷑ habuisse iam linguas suas singłe

Expanded text:
eodem libro, cum commemorarentur generaeodem libro, cum commemorarentur generationes filiorum Noe, dictum est: Hi filii Cham in tribubus suis, secundum linguas suas in regionibus suis et in gentibus suis. Enumeratis quoque filiis Sem dicitur: Hi filii Sem in tribubus suis, secundum linguas suas in regionibus suis et in gentibus suis. Et annectitur de omnibus: Hae tribus filiorum Noe secundum generationes eorum, secundum gentes eorum. ab his dispersae sunt insulae gentium super terram post diluuium. et erat omnis terra labium unum, et uox una omnibus. hoc itaque quod adiunctum est: et erat omnis terra labium unum, et uox una omnibus, id est una lingua omnium, ita dictum uidetur, tamquam eo iam tempore, quo dispersi fuerant super terram, etiam secundum insulas gentium una fuerit omnibus lingua communis. quod procul dubio repugnat superioribus uerbis, ubi dictum est: in tribubus suis, secundum linguas suas. neque enim dicerentur habuisse iam linguas suas singulae
Abbreviated transcription (Latin):
sit postea quam factum posuit hominem
inparadyso: cum breuit̃ utroq commemo¬
rato. id est quod plantauit ds parachysum.
& posuit ibi hominem quem formauit. re¬
capitulando redeat. & dicat qͦd p̃t̾imiserat.
qͦmͦ scilicit paradysꝰ fuerit plantatꝰ. quia
ꝓduxit ds adhuc de t̾ra omne lignum spe¬
ciosum &e bonum in ȩscam. Deniq secutus
adiunxit. Et lignum uitȩ in medio parady¬
so: & lignum scientiȩ boni a mali. Deinde
flumen qͦ parachsꝰ irrigaret᷑. diuisum in
Quod ubi t̾minauit. repetiuit illud qͦd
iam dixerat. &e reuera hoc sequebat᷑ atq ait.
Et sumpsit dñs ds hominem quẽ finxit. &
posuit cum in parachso & cȩt̾a. Post ista eñ
facta ibi posit᷑ est homo. sicut nunc ordoipse
demonstrat: non post hominem ibi positum
factasunt ista: sic̃ priꝰ dictum putari potest.¬
nisi recapitulatio illa uigilãter intelligat᷑. qͣ
redit᷑ ad ea que fuerant p̾t̾missa. Idemq in

Expanded text:
sit, posteaquam factum posuit hominem sit, posteaquam factum posuit hominem in paradiso, cum breuiter utroque commemorato, id est quod plantauit deus paradisum et posuit ibi hominem, quem formauit, recapitulando redeat et dicat quod praetermiserat, quomodo scilicet paradisus fuerit plantatus, quia produxit deus adhuc de terra omne lignum speciosum et bonum in escam. denique secutus adiunxit: et lignum uitae in medio paradiso, et lignum scientiae boni et mali. deinde flumen, quo paradisus irrigaretur, diuisum in quod ubi terminauit, repetiuit illud quod iam dixerat et re uera hoc sequebatur, atque ait: et sumsit dominus deus hominem, quem finxit, et posuit eum in paradiso et cetera. post ista enim facta ibi est positus homo, sicut nunc ordo ipse demonstrat, non post hominem ibi positum factanisi recapitulatio illic vigilanter intelligatur, qua reditur ad ea quae fuerant praetermissa. 53. Itemque in
Abbreviated transcription (Latin):
accipi. qͦ est apud alienos eccłia. siue pse ipsõ.
sic̃ decem ꝑdecem centum ft̃. & duodecim
Quo numero significat᷑ umu̾sitas scõꝵ in
apocalipsi. Unde apparet ñ solas temporũ
questiones. istis numeris cẽ soluendas. S
latiꝰ patẽ significationes eoꝵs: ce in multa ꝓ¬
serpere.Neq enim numerꝰ iste in apocalip¬
si ad tempora ꝑtinet: s ad homines. Sextã
regłam tichoniꝰ recapitulationem uocat.
in obscuritate scͥpturarum satis uigilant̃
inuentam. Sic enim dicunt᷑ quedam:
quasi seqͣntur in ordine temporis uł rerũ
continuatione narrent᷑. cum ad pͥora que
p̃t̾missa fuerant latent̃ narratio reuocetur.
Qͦd nisiex hac regła intelligat᷑ errat᷑. Sict
in genesi. Pantauit inquit dñs ds parady¬
sum in ecden adorientem. & posuit ibi homi¬
nem quem formauit. & ꝓduxit d̃s adhuc
de t̃ra omne lignum speciosum & bonum in
escam. Ita uidet᷑ dictum. tanqͣm id factum

Expanded text:
accipi, quo est apud alienos ecclesia — siue per se ipsos, accipi, quo est apud alienos ecclesia — siue per se ipsos, sicut decem per decem centum sunt et duodecim  numero significatur uniuersitas sanctorum in Apocalypsi. unde apparet non solum temporum quaestiones istis numeris esse soluendas, sed latius patere significationes eorum et in multa proserpere. neque enim numerus iste in Apocalypsi ad tempora pertinet, sed ad homines. .Sextam regulam Tyconius "recapitulationem" uocat, in obscuritate scripturarum satis uigilanter inuentam. sic enim dicuntur quaedam, quasi sequantur in ordine temporis uel rerum continuatione narrentur, cum ad propria, quae praetermissa sunt, latenter narratio reuocetur; quod nisi ex hac regula intellegatur, erratur. sicut in Genesi: et plantauit, inquit, dominus deus paradisum in Aedem ad orientem. et posuit ibi hominem, quem formauit. et produxit deus de terra adhuc omne lignum speciosum et bonum in escam, ita uidetur dictum, tamquam id factum
Abbreviated transcription (Latin):
tasse. Hoc mͦ locutionis quo significat᷑ a par¬
te totum. etiam illa de resurrectione xp̃i sol¬
uitur questio. Parsenim nouissima diei qͦ
passus est nisi ꝓ tota die accipiat᷑. id ẽ adiun¬
ctaetiam nocte p̃t̾ita. & nox in cuius parte
ultima resurrexit. nͥ totꝰ dies accipiat᷑. ad¬
iuncto scilicet die illucescente dm̃co. ñ pos¬
sunt ẽẽ tres dies &e tres noctes quib se incor¬
de t̾rȩ p̃dixit futurum. Legitimos autem
numeros dicit. qͦs eminentiores diuina scͥp¬
tura commendat. sic̃ septenarium uel de¬
narium uel duodenarium. Et quicunq
alii. ft̃: quos legendostudiosi libent̃ agnos
ꝓuniũso tempore ponunt᷑. sic̃ septies in die
laudabo te. nicħ est altud quam semꝑ laus
cĩ mor mnco. antude ualent ⁊ cammitq¬
plicantur siuie ꝑdenarium: sic̃ septuaginta
& septingenti. unde possunt &e septuaginta
anni iheremiȩ ꝓuniũs o tempore sp̃italiter

Expanded text:
tasse. Hoc modo locutionis, quo significatur a partasse. Hoc modo locutionis, quo significatur a parte totum, etiam illa de resurrectione Christi solvitur quaestio. Pars enim novissima diei quo passus est, nisi pro toto die accipiatur, id est, adjuncta etiam nocte praeterita; et nox in cujus parte ultima resurrexit, nisi totus dies accipiatur, adjuncto scilicet die illucescente dominico, non possunt esse tres dies et tres noctes, quibus se in corde terrae praedixit futurum . 51. Legitimos autem numeros dicit, quos eminentius divina Scriptura commendat, sicut septenarium, vel denarium, vel duodenarium, et quicumque alii sunt, quos legendo studiosi libenter agnosco universo tempore ponuntur: sicut, Septies in die laudabo te , nihil est aliud quam, Semper laus eius in ore meo. tantundem ualent et cum multiplicantur siue per denarium, sicut septuaginta et septingenti — unde possunt et septuaginta anni Hieremiae pro uniuerso tempore spiritaliter