comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitimum regem qiuemno
quam nnmerantur ab ab¬
ham ꝑiatobus ad moysẽ.
ad moysen ferme.uii. fieti
enm potnt ut iõ plures¬
bi nonuratentar quia ti¬
cuis morendo plures alt̾
alã fuccesserint sicut con¬
tigit ut auum ordiuem
sequens matħe ab abrahã

Expanded text:
ultimum regem, quem tur, quam numerantur ab Abraham per Jacob usque ad Moysen. ad Moysen, ferme septem. Fieri enim potuit ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures, alter alteri successerunt. Sic enim contigit ut ad alium ordinem sequens Matthaeus ab Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
loas et amigdalin
as ⁊ ex platanisañ
seriem antiquo
men recca sunt
uirge uocantur
quib ex parte

Expanded text:
s amygdalinas atque ex platanis antseriem antiquormen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
Bix. Tenentes ba. ĩ
toralem custodiam.
culos tenete. quiailli
ram succipere. Qui iam
ut cum aliis fortia pre¬
dicant moslib deside¬

Expanded text:
. Tenentes baculos toralem custodiam dculos tenere; quia illilem suscipere, qui jam ut cum aliis fortia prdicant, ipsis deside
Abbreviated transcription (Latin):
os eorum. ⁊ riuos ac paludes. ⁊ omnes lacus
aquaꝵ ut ũtantur in sanguinem. et sit c̾¬
or inonini tr̃a egypti tam in ligneis uasis

Expanded text:
ios eorum, et rivos ac paludes, et omnes lacus aquarum, ut vertantur in sanguinem: et sit cruor in omni terra Aegypti, tam in ligneis vasis
Abbreviated transcription (Latin):
in lapide u¬
noet sexreliqua i altero
uyxta ordinem naturtatis
coꝵ opere sculptoris ⁊ cela¬
tura geminaiz sculpes coz

Expanded text:
in lapide uno et sex reliqua in altero iuxta ordinem nativitatis eorum opere sculptoris et celatura gemmarii sculpes eo
Abbreviated transcription (Latin):
quens ab heri
et nudiꝰ tertius
ex quolocutus
esad seruum
tuum impedi¬
tioris ⁊tardio¬
ris linigue sum
Dycit dominus
ad eum. Quis
fecitos hoiiis
aut quis fabͥ¬
utum et sur¬
dum. Uuidentẽ
et cecum. Non¬

Expanded text:
quens ab heri et nudius tertius: ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis? aut quis fabrutum et surdum, et videntem et coecum? non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriarum rictutum me¬
uus gloriati. ut qui glo¬
natur in domino glorie¬
tur. non enim ait. Mi¬
serebor talib uł talib
si cui uitericors fuero ut
neminem p̃cedentib o
us est. s. nͣttum hoc idem
repetẽ uolu̾̃it cum addi
atiquid int̾sit neccio. Dot̃¬

Expanded text:
priarum uirtutum meritis gloriari, ut qui gloriatur, in domino glorietur. non enim ait: miserebor talibus uel talibus, sed "cui misericors fuero, ut neminem" praecedentibus bonis us est . Sed utrum hoc idem repetere voluerit, cum addidaliquid intersit, nescio.
Abbreviated transcription (Latin):
Dxitq moyses ad aaron. Dic uniũ¬
se congregationi filioꝵ istł. Accedite
coram domino. Audunt cnii murm᷑¬
ur̃m. Cumq loqueretur aaron ad
omnem cetum filioꝵ isrł respexerunt
ad solitudinem. ⁊ ecce głia domuni ap¬
paruit snmibe. Locutus ẽ aut̃ domi¬
nusad moy sen dicens. Audii mur

Expanded text:
Dixitque Moyses ad Aaron: Dic universae congregationi filiorum Israel: Accedite coram Domino; audivit enim murmrum. Cumque loqueretur Aaron ad omnem coelum filiorum Israel, respexerunt ad solitudinem, et ecce gloria Domini apparuit in nube. Locutus est autem Dominus ad Moysen dicens: Audivi m
Abbreviated transcription (Latin):
qui querebant
cum colum regem
mortuumdix̃it.
de quo solo aũca¬
diccum fuerat qd̃
moysen querebat¬
occidere an ip̃e post
alios numicos ul¬
omnia ostenta que posui ĩ¬
manutua facias coram pharaone. Ego in¬
Siuimpo corcuis et non duet eopulum.
Dicesc ad eum. hec dicit domuiis filius m̃s¬
mimst̾i diunutus impoĩti
femineus sexus comitarer᷑.

Expanded text:
qui quaerebant olum regem mortuum dixerit: de quo solo m fuerat quod Mosen quaereboccidere: an ipse post alios inimicos ulomnia ostenta, quae posmanu tua, facias coram Pharaone: ego indurabo cor ejus, et non dimittet populum. Dicesque ad eum: Haec dicit Dominus: filius ministerii divinitus impositi femineus sexus comitare
Abbreviated transcription (Latin):
inam etan malorũ
tratores sunt angłi ne¬
quam qui uhiis in¬
agant in peccatum qͦ¬
merget domuins in
tis fluctib tradet indi¬
iago tegeramt

Expanded text:
 viam malorum tratores sunt angeli nequam, qui inagant in peccatummerget Dominus in tis fluctibus tradet in dilago teget.
Abbreviated transcription (Latin):
cortine hñtes sin¬
gule lougitudini
simul uincce. ⁊ in
unum compoĩtũ.
cortine hebunt in
equalitate que ẽ
unt̾ panetes cubito
denos In ascensu a
parietes hebunt cu
uł descensu qd̃ ẽ in
orientali uł occiden¬
tali lat̾e domnius cu¬
bitoz quinos. Idcoq
cadem lateralis sum
tib suꝑest inducan
at ut undiq domũ
cortine excepto uno

Expanded text:
cortinae, habentes singulae longitudinis simul junctae, et in unum compositae, cortinae habent in aequalitate, quae est inter parietes, cubitodenos; in ascensu autem, parietes, habebunt cubsive descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, cubitos quinos. Ideoque eadem lateralis summtibus supersunt, inducantat, ut undique domum cortinae excepto uno
Abbreviated transcription (Latin):
munda computaretur. nͨͦ
in laude sponsidiceretur
Capillitui sicut goex ca. ⁊c̃.
Saga ergo que sanctos p̃¬
dicatores significant. cili¬

Expanded text:
munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo, quae sanctos praedicatores insinuant, et cili
Abbreviated transcription (Latin):
Saga cilitina gͦs¬
sas hominũmen¬
tes significant. q̃
occulto deiuditio
quamius dure p̃¬
feruntur. qr suire
curis temporalib
non timent utẽp¬
tationumuẽtos
et pluinas poitẽt.

Expanded text:
Saga cilicina grossas hominum mentes significant, quae occulto Dei judicio quamvis dure praeferuntur, quia servire curis temporalibus non timent, ut tentationum ventos et pluvias portent.
Abbreviated transcription (Latin):
ret adu̾sitate turbentur. aliquin nec
bissus fuiget nec eoccus choiuscat. nec
iatinctus cetuleo colore decoratur: Non
debent ergo qui in ecõe sum ptofitiut
pp̃õitos despicere si uacare eos reb extĩo¬

Expanded text:
ibet adversitate turbentur, alioquin nec byssus fulget, nec coccus coruscat, nec hyacinthus caeruleo colore decoratur: non debent ergo qui in Ecclesiae sinu proficiunt praepositos despicere, si vacare eos rebus ext
Abbreviated transcription (Latin):
circuitum fluminis aquam ut
biberent. Non enim poterant bi¬
bere de aqua flummis. Impletiq sunt .uii. di¬
es postquam pertussit dominus flumumA
nem et dices ad eum. hec dicit cominus. Brmit¬
te populum meumi ut satrificet michi. sui aut̃
nolueris dimittere ecce eiimentise im elige iuellesnt¬
minos tuos ranis et ebulliet fluuius ranas

Expanded text:
circuitum fluminis aquam, biberent: non enim poterant bibere de aqua fluminis. Impletique sunt septem dies, postquam percussit Dominus fluvium.nem, et dices ad eum: Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi: sin autem nolueris dimittere, ecce ego percutiam omnes terminos tuos ranis. Et ebulliet fluvius ranas
Abbreviated transcription (Latin):
dolor cordis ciuẽ de omĩ¬
b tam fixa siña quam
scriptura usitans uerbis
coaptans senr̃e pariita¬
ti ut ex cognitis incog¬
nita cognoscamus. Nã¬
iradei nonẽ ꝑturbatio
irrogatur pecc̃ori. Cogi¬
tatioũocordis euis inuitã¬

Expanded text:
dolor cordis, cui est de om tam fixa sententia quam Scriptura usitatis verbis, coaptans se nostrae parvitati, ut ex cognitis incognita cognoscamus. Naira Dei non est perturbatio rrogatur peccatori: cogitatio vero cordis ejus, mut
Abbreviated transcription (Latin):
Recordatuisq sompnioꝵ que aliqu inderat ait. Explorato¬
res estis ut uideatis infirimora t̾re uenistis. Qui dixerunt.
Nonest ita domine sec serui tui uenerunt ut ement cibez.
Om̃s filii unius uiri sumus pacifice uemimus nec quic¬
quam famulicui machinantur mali. Quib iue redit. A¬
lit̾ ẽ Inmumta tr̃e huius considerare uenistis. Atilli. Duo

Expanded text:
recordatusque somniorum quae aliquando viderat ait exploratores estis ut videatis infirmiora terrae venistis qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos omnes filii unius viri sumus pacifici venimus nec quicquam famuli tui machinantur mali quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis et illi d
Abbreviated transcription (Latin):
meta. hii fuii bathscmath uxoris esau. Isti qͦ erant filii oo¬
libama fiue aue. fi̾rii sebeon uxoris esau quos genuit ei hye¬
us et hyelon. ⁊chore. et hiicluces filioꝵ esari. fi̾ii eliphat h pͥ¬
niogeniti esau: dux theman. clux omar dux sephua. dux
lii rahuel filii esau. dux naach. dux ⁊ara. dux senna. dux
mera hĩ autem duces rahuel init̾ra eeom.Isti fli bathsemacth

Expanded text:
Meza hii filii Basemath uxoris Esau isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Themanlii Rahuel filii Esau, dux Nahath, dux Zara, dux Semma, dux Miza. Hi autem duces Rahuel in Terra Edom: isti filii Basemath
Abbreviated transcription (Latin):
de qua suptadictum ẽ. ichan¬
na erat concubina cliphath
pͥmogenitiesauic̃. Idco horre¬
drimi recordatut quia primoge¬
uitut filioꝵ esau ex filiab eoꝵ
accepit concubinam. oꝵ aut̃
diciturtheman. ⁊ ceneth. ⁊ ama¬
lech ⁊ resiqua scimus postea re¬
exhiis uocabula impoĩta.

Expanded text:
de qua supra dictum est: Et Thamna erat concubina Eliphaz, primogeniti Esau, etc. Ideo Horraeorum recordatur, quia primogenitus filiorum Esau ex filiabus eorum accepit concubinam. Quia autem dicitur Theman, et Cenez, et Amalec, et reliqua, sciamus postea reex his vocabula imposita.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. siue me ut irascarcontra
eos. Qruod si mibentis sit cum
ait sine me aut quasi petemis
uttumq udetur ab suidum.
etiam ip̃o uolente conterere.
do admontrenuit cum metita no¬
stragrauant ne diligamt adeo
teleuan nos aput eum iliorũ
menitis posse quos u̾e diligit

Expanded text:
ceret Deus, Sine me, ut irascar contra eos; quod utrum jubentis sit cum ait: Sine me, an quasi petentis, utrumque videatur, absurdum. etiam illo nolente conterere. do admoneremur, ut cum merita nostra nos gravant ne diligamur a Deo, relevari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
s st̃ ferebatur quasi po¬
tens natrram a confu¬
sione in melius reuo:¬
scripture textum sex qͣs¬
dam oposasetates uide¬
mus. licet. q. ꝓpriis dis

Expanded text:
superferebatur: quasi poens naturam a confusione in melius revoScripturae textum sex qdam operosas aetates vidmus, licet quasi proximis
Abbreviated transcription (Latin):
significatio. Si autem pͥma die corporalis lux fcã ẽ cong̾e
imundiornatus aluce inchoatur. uñ cet̾a que creanda e¬
rant ud̾entur.i antem queritur uͥ fcã ẽ cum abysi
ominem t̾re altitudinem regeret patet quia in iłł ꝑtib
quas nunc illustrat sot diutna suix. Nec mitum lucem
inaquis posse splendere cum etiam nautarum oꝑatõe
sepĩ illustrentur qui in profuudo m̃si misso ex ore oleo a¬
quas sͥ illustrant. que multo ranores quani sint modo¬
fuere in principio qr non dum congregate intnoloco st̃.

Expanded text:
inchoatio. Si autem primo die corporalis lux facta est, congrue mundi ornatus a luce inchoatur, unde caetera, quae creanda erant, videbantur. Si autem quaeritur, ubi est facta, cum abyssus omnem terrae altitudinem tegeret? patet quod in illis partibus, quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundo mersi, misso ex ore oleo, aquas sibi illustrant: quae tunc multo rariores quam sint modfuere in principio, quia nondum congregatae in uno loco.
Abbreviated transcription (Latin):
infrnttuosa uncompoĩ¬
ta. Omia enim elem̃¬
ta comnuxtaiconfusa
itotum hoc aens spanum
aquis plenun non ciua¬
les nunc sunt s sicut ne¬
biue tenues erant cuia
rep̾heudendo dicunt de

Expanded text:
infructuosa, et incomposita. Omnia enim elementa commixta, confusa, et totum hoc aeris spatium aquis plenum; non quales nunc sunt, sed sicut nebulae tenues erant, qualreprehendendo dicunt De
Abbreviated transcription (Latin):
er. Aque autem totam
st̾ficiem t̾re tanta altitu
nunc us st̃ firmament̃
ꝑtun resident. ip̃a autem
matĩa qruia omĩa que
uidemus uł ex istis sũp¬

Expanded text:
er. Aquae autem totam superficiem terrae tanta altitudnunc usque super firmamentum partim resident. Ipsa autem materia, quia omnia quae videmus
Abbreviated transcription (Latin):
tanta capacitate quanta
que ingressa dicuntiur ⁊
cubito geometrico solit
origenes asserens non frust
pientia egyptioꝵ fuisse
etuditum quigeomeiiã
dilexerunt. ⁊cubitum ge¬
ometricum quantum sex
nr̃a continere.

Expanded text:
tanta capacitate quanta ingressa dicuntur, etcubito geometrico solvit Origenes, asserens non frustra pientia Aegyptiorum fuisse eruditum, qui geometriam dilexerunt, et cubitum geometricum quantum sex nostros continere.
Abbreviated transcription (Latin):
puto illud qid̾ moyses
dicit. Egomꝰ non gen
gentemi meminatio¬
nemuos inducam
ingentem insipien¬
tem nuiram uos con¬
citabo. Sẏnagoga er¬
gode etĩa ixanc mercedẽ
accipit. ut ultra ydo¬
la noncolat.uidense¬
num gentiles ita ad
colere. Nos quo si pha¬
onemhũmus patrem
sinos in opetib mali
genuit cum uenimꝰ
ad aquas assiraamiꝰ
legemdei Nlon nobis
sordoant lictẽ ueliit᷑
teginen ⁊ obscutum
q̃ parna cuis sunt.
l latencia comedam᷑
que ꝑfecta sumam
deuumet ualidum
tumelegans totum
enim magnumest

Expanded text:
Puto illud quod Moses dicit: Ego in non gentem in aemulationem vos inducam: in gentem insipientem, in iram vos concitabo. Synagoga ergo de Ecclesia hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad colere. Nos quoque, si Pharaonem habuimus patrem, si nos in operibus malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfecta sumamundem et validum tum elegans: totum enim magnum est
Abbreviated transcription (Latin):
spem celesttum bo¬
noꝵ purpura tole¬
rantiam temporali¬
coctus bis tiictus ar¬
dorem ꝑfecce diletnio¬
nis bissus retorta sig¬

Expanded text:
spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalicoccus bis tinctus ardorem perfectae dilectionis, byssus retorta
Abbreviated transcription (Latin):
etñum ꝑrount. quoꝵ ne¬
quitia cham peccante fign¬
iata ẽ ciudicitur. Saledictꝰ
chauaan puer ⁊c̃. patre pes¬
cante filins snĩam accepit.
quia reꝓboꝵ nequitia bit dui
ꝓficit sͣ. ꝑit in postum.

Expanded text:
ernum peribunt; quorum nequitia Cham peccante figurata est. Cui dicitur: « Maledictus Chanaan puer, » etc. Patre peccante, filius sententiam accepit, quia reproborum nequitia hic diu proficit, sed perit in posterum.
Abbreviated transcription (Latin):
posse mebriari. sec .N.
antecliluinum legun
nudatio femoris seqr̃.
ebuetatem sicut libido
sacietatem.

Expanded text:
posse inebriari. Nec enim ante diluvium leguntNudatio femoris sequitur ebrietatem sicut libido satietatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tes retrorsum Spnerut¬
q corum aũse erant et
patris iuralia non uide¬
riuit. Euguans autemnoe ex uino cũ
cucliciss que fecerat ei filius suus minor.¬

Expanded text:
tes retrorsum, operueque eorum aversae erant, et patris virilia non viderunt. Evigilans autem Noe ex vino, cum didicisset quae fecerat ei filius suus minor,
Abbreviated transcription (Latin):
grecamaddiderirntdo¬
centes irimiusmodiuo¬
cabulis ẽẽ aspirandũ
uũ chanitranstułunt
gy ptus usꝙ hodie lin¬
gua egyptioꝵ dicitur
ham.

Expanded text:
Graecam addiderunt, docentes in hujusmodi vocabulis esse aspirandum. Unde Cham transtulerunt gyptus usque hodie lingua Aegyptiorum dicitur Ham.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ fili uerenda pattis
supiectis dorso parlĩs a¬
nisi qd bors subditis
mentum au̾si de fer̃t
quia diindicantes fcm̃
lunt ud̾e qd̃ tegunt.

Expanded text:
quod filii verenda patris superjectis dorso palliis anisi quia bonis subditis mentum aversi deferunt, quia dijudicantes factum, lunt videre quod tegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
annos alios raches ac¬
cepit uixorem. s post
uii. dies nuptiatum
prime uxoris. Nam̃ se
chel magis quam lya

Expanded text:
annos alios eam accepit uxorem, sed post septem dies nuptiarum primae uxoris. Nam sequchel magis quam Lia
Abbreviated transcription (Latin):
um. ⁊indomostu¬
as. omne genus
muscarum et un¬
plebuntur domꝰ
egyptiorum mus¬
cis dui̾si geñis. et
uniu̾sa fra in qua
fu̾int.faciamq

Expanded text:
um et in domos tuas, omne genus muscarum: et implebuntur omnes domus Aegyptiorum muscis diversi generis: et universa terra in qua fuerint: faciamq
Abbreviated transcription (Latin):
metcede uarium pecus sibsab
Ile cres uirgas amputatis
corticib in alueis aquani po¬
suit. ut earum contemplatio¬
ne muttiplicarentur oues.⁊
domunisur in aqua bap̃atis tͥ¬
uniꝑsonarum nomina pattis
p̃dicanitur. U nacemporalis
in qualaboranus. alt̾a et̃na
in qua delectationem dei con¬

Expanded text:
mercede varium pecus sibi abIlle tres virgas amputatis corticibus in alveis aquarum posuit, ut earum contemplatione multiplicarentur oves: et Dominus noster in aqua baptismatis trium personarum nomina Patris, aedicantur: una temporalis in qua laboramus; alia aeterna, in qua delectationem Dei con
Abbreviated transcription (Latin):
tione possunt incor¬
procedunt auten
electi non ad faciem
hominum sp̃etenꝰ
ostendunt. s ex in¬
t̾namentis radice
fixo ⁊ iumobui ex̃¬
tent affectu. At cõ¬

Expanded text:
tione possunt incorProcedunt autem electi, non ad faciem hominum specie tenus ostendunt, sed ex interna mentis radice, fixo atque immobili exercent affectu. At co
Abbreviated transcription (Latin):
adinter ãbram siuuenteux¬
ore antulle uingitur. quia
non dumpromulgata ẽ lex
euangliiumnsuxoris ige¬
nus sini muit plicandũ
audierat s ꝑquam mułiẽ
uestiebat. qmia sarram steni¬

Expanded text:
adulter Abram si, vivente uxore, ancillae jungitur, quia nondum promulgata erat lex Evangelii unius uxoris: et genus suum multiplicandum audierat, sed per quam mulierem nesciebat, q
Abbreviated transcription (Latin):
s plis hũde piacatitas. ux¬
or ciuo hoc uoluit. iccegit
que fios hir̃ non poterat.
hooo exalia suscipere cupiebit
quenunlocir ꝓprĩ adop¬
taret.

Expanded text:
lis habendae pia charitas: uxor quoque hoc voluit et coegit, quae filios habere non poterat; ideo ex alia suscipere cupiebat quem in locum proprii adoptaret.
Abbreviated transcription (Latin):
digene et colono qui ꝑegrinatur
in eademdie eduxit dominꝰ filios is¬
rł de t̾ra egypti ꝑturmas suas.oͣ

Expanded text:
digenae et colono qui peregrinatuin eadem die eduxit Dominus filios Israhel de terra Aegypti per turmas suas
Abbreviated transcription (Latin):
ti ad subuectionemppłorum suoꝵ¬
ac coniugum et dicito. Tollite patrem ur̃m et ꝓperate.
quantocius uenientes nec dimittatis quicquam de su¬
pelledtib nr̃a ꝙ uia om̃s opes egypti ur̃e erunt. fẽcert̃

Expanded text:
ti, ad subvectionem parvuac conjugum: et dicito: Tollite patrem vestrum, et properate quantocius venientes. Nec dimittatis quicquam de supellectili vestra: quia omnes opes Aegypti vestrae erunt. Fecer
Abbreviated transcription (Latin):
castimonia ad
perfictu num¬
ditie caudorem
ducitur cum per
abstinentiam ca¬
ro fatigatur. Eũ¬
q uit̾ uirtutes
ceteras etiamaf¬
flicte caruis meti¬
tum proficit qĩ
in dũsa suphu¬
meralis sp̃e bis¬
sus torta candes

Expanded text:
castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candes
Abbreviated transcription (Latin):
uotem que de nubib edebat᷑
ac ꝑ hoc melius inhiis que ad
sensum audiendi ꝑtinebant
generalis sensus poĩtusest.
uellet scriptura complecti ꝙͣ
ut in hĩs que ꝑtinent ad sen¬
auditus quomore locun ñ
solemus. Namuide quid sonet
solemus icere. audi quid lu¬
ceat non solemus.

Expanded text:
uocem, quae de nubibus edebatur. ac per hoc melius in his quae ad sensum audiendi pertinebant generalis sensus est positus,uellet scriptura complecti, quam ut in his quae pertinent ad uiauditus: quo more loqui non solemus. nam "uide quid sonet" solemus dicere; "audi quid luceat" non solemus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ios̃. Secti sunt lapides qui
Amitatem scindunt ⁊ seipõs
diuidunt a societate st̃na hos
in corpore suo non recipit xp̃c
cuius corporis fignram aita¬
ris constinctio sig̃c. lapides ñ
secti ex quib aitare constru¬
i iubetur. Sunt qui ꝑfidem
in uuitate solidantur. de qui
ui coedificati in domos
receperunt. Omnes uima
tare faciunt in unitate fid̾i
⁊ concordia caritans.
in uoluntate. Nemo enim
cognoscerit detimad euisteg¬
num ingreditur uisi prius
bene operetur. Sine contem
non negligunt. Inde ꝑ moy¬

Expanded text:
s. Secti lapides sunt qui unitatem scindunt, et seipsos dividunt a societate fratrum: hos in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram altaris constructio significat. Lapides non secti ex quibus altare construi jubetur, sunt qui per fidem in unitate solidantur; de quibvivi, coaedificati in domos receperunt: omnes unum altare faciunt in unitate fidei et concordia charitatis. in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene prius operetur. Sine contempnon negligunt. Sine
Abbreviated transcription (French):
tribuatur. uidere
uocem donum sic
hoc accipiendum÷
intesugere. cum si¬
tuneant ne mori
rant a peccatis. ti¬
sensibiles patenttr
qui li dum potant
amare iusticiam ⁊

Expanded text:
tribuatur videre vocem Dei, si hoc accipiendum est intelligere, cum sitimeant ne moriarant a peccatis, tisensibiles paterentur, quia nondum poterant amare iustitiam.
Abbreviated transcription (French):
corumest spũaleminteslectũ
rimati. orma enimmnentes
catualium sola scpe hystoria
pascantur loquente deo. lon
cognoscant. moy se saccessit
ad caliginemin quaerat d̾.

Expanded text:
corum est spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, longverba cognoscant, Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
agnicaro nec ccu¬
da edendaz nec a¬
qua cocta. quia
redemptor nr̃ u
istunandus est
nec phumanã
sapientiam qua¬

Expanded text:
agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque estimandus est, neque per humanam sapientiam qua
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt qui nos ad ct̾nam
patnam p̃cesserunt. quorum
dum exemp laconspicimus o¬
ꝑis nrĩ pedes mummus. Calci¬
ameutaergo in pedib hrẽ ẽ.
mortuorum uitam conspicete
⁊ nrã uestigia a pecc̃ĩ numere
custodire.

Expanded text:
tres qui nos ad aeternam patriam praecesserunt, quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus? Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
agni carnes co¬
medat. ut dispẽ
fu̾it ig .9. oexagno remanet
qd̃ de mist̾io incarnationis
possumus potestati sancci
ritui sancto relinqu̾at. Qui

Expanded text:
igne carnes comedat, ut dispensburetis . Quod ex agno remanet, quod de incarnationis possumus, potestati Spiritus piritui sancto relinquimus. I
Abbreviated transcription (Latin):
¶cumsemel dictum sit non
menadillam ꝑtinet ꝓ¬
missionem in qua udet᷑
deus quomodo nonẽ añ¬
a patrib insus ubi non
erit nomen uetus cruia¬
nicħ remanebit hic in ip̃o
corpore uetustatis ⁊ insio
dei summum p̾muun erit.
ad spũale semef iacob per¬
tinet sicut iamañ de abra¬
ham dictum ẽ. omnes e¬
nun qui supplantant iui¬
tia ⁊ uete̾m hominem cũ
actib sus deponunt. et
mentis ocuios ad deum
indendunt recte ad iacob
pertiuent cuuis fidemet
actus unitantur. reges¬
q de lumbiseis egredi¬

Expanded text:
cum semel dictum sit, « Nmen ad illam pertinet promissionem, in qua videtur Deus quomodo non est antea patribus visus, ubi non erit nomen vetus: quiahil remanebit hic in ipso corpore vetustatis, et visio Dei summum praemium erit.spirituale semen Jacob pertinet, sicut jam ante de Abraham dictum est. Omnes enim qui supplantant vitia, et veterem hominem cum actibus suis deponunt, et mentis oculos ad Deum intendunt, recte ad Jacob pertinent, cujus fidem et actus imitantur. « Regesque de lumbis ejus egredi
Abbreviated transcription (Latin):
men euis benia¬
min. In hebreo si¬
nuitudo nomĩs
resouat filiuc do
loris mei ꝙ nomĩ
moriens uĩt im¬
posuit. dicitur
bennorii. faic u̾

Expanded text:
men ejus Benjamin. » In Hebraeo similitudo nominis resonat, filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur Bennoni. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim nenenosamrerbam phibitus teti¬
g̃is pena sequitum ⁊ si nemo phibuisset
cut aliena pecuma ideo phibitum ẽ pecca¬
tum quia puibenti ẽ dampnosum. Set
cum tangitim qd̃ nec tangiobest si non
⁊ malum mobedientie monstretim. apec

Expanded text:
Si vero venenosam herbam prohibitus tetigeris, poena sequitur; et si nemo prohibuisset,i obest, sicut aliena pecunia; ideo prohibitum est peccatum, quia prohibenti est damnosum. Cum vero tangitur quod nec tangenti obest si non et malum inobedientiae monstretur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
i custodiret: muuit᷑
qualis oꝑatio ẽẽt qr
intranquillitate bea¬
te uite uoi mors ñ est
omnis oꝑatio est. cus¬
todire quod tenes da¬
tum ẽ p̃ceptum ut de
omnuigno paradisi
eo frueretur ut uitegri¬
tadem nature me uiure¬
pando uetirum inola

Expanded text:
 custodiret, innuitur qualis operatio esset: quia in tranquillitate beatae vitae, ubi mors non est, omnis operatio est custodire quod tenes. Datum est enim praeceptum, ut de omni ligno paradisi eo fruerentur, ut integritatem naturae suae usurpando vetitum viola
Abbreviated transcription (Latin):
tationib suis ue
eouterent scim¬
phes et non potu¬
erunt. E rantqz
scimphes camin
homiuib quam
in iumentis. Et
dixerunt malefi¬

Expanded text:
tationibus suis ut educerent scinifes et non potuerunt erantque scinifes tam in hominibus quam in iumentis et dixerunt malefi
Abbreviated transcription (Latin):
Drx. Quinto leco am¬
manum nece ut pecu¬
dumegyptus ũuerat᷑.
inquo uetordia uł st̃ł¬
ticia mortalium argu
imposuerunt figuris
ñ solum hominum
s petudum. ligno⁊

Expanded text:
. Quinto loco animalium nece vel pecudum Aegyptus verberatur. In quo vecordia vel stultitia mortalium arguiimposuerunt figuris, non solum hominum sed pecudum ligno
Abbreviated transcription (Latin):
sen. Extende manum tuamiincelum
u̾t fiat granoo in uniu̾sa t̾ra egypti
suꝑhomines et suꝑ iumenta. et suꝑ
omnem herbamagri in f̾ra egypti. Ex¬
cenditq moyses

Expanded text:
sen extende manum tuam in caelum ut fiat grando in universa terra Aegypti super homines et super iumenta et super omnem herbam agri in terra Aegypti eenditque Moses
Abbreviated transcription (Latin):
hetere fortitudius
lectari temperan¬
titia insubueniẽ¬
do nuseris pruden¬
tia inp̃ncauendis
uifidiis fortitudo a
dis molestiis tem¬
perautia in cołxen¬
dis delectationib

Expanded text:
aerere fortitudinislectari, temperantitia est in subveniendo miseris; prudentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, dis molestiis; temperantia, in coercendis delectationibus
Abbreviated transcription (Latin):
docima ad excogi¬
tandũ ⁊faciend̃
opus in auro ⁊
argento. ⁊ erescł¬
pendisq lapidi¬
b ⁊ opere carpen¬
tario.quicquid
fabreadinueniri

Expanded text:
doctrina ad excogitandum et faciendum opus in auro et argento et aere, sculpendisque lapidibus, et opere carpentario . Quidquid fabre adinveniri
Abbreviated transcription (Latin):
deum uidebantur quecere ⁊
seculum tenere post agnitiõem
suauitatis dei unus innobis
pes sanus remanet alt̾ claudl
pede clandicamus quiadum
ctescit in nob̾ fortitudo amoris
uitimi infirmatur fortitudo sar¬

Expanded text:
Deum videbamur quaerere, et saeculum tenere, post agnitionem suavitatis Dei unus in nobis pes sanus remanet, atque aliusuno claudicamus pede, quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ singłos sconslim geges. Siyxitppuens suis. Antetedite
me et sit spatium int̾ gregeni et gregerri et p̃cepit priori dicens.
si obinamhũeris stẽm meum esau et interrogauerit ce frat̃¬
m̃s cuius es aut quo uadis i cuius sunt ista que sequeris .R¬
debis serui tuuacob. slimera tua nisit dnuio moo esau.
Ipẽ qͦ post nos uenit. Similiter dedit maudata secundo acter¬
cio ⁊ cunctis qui scquebantur greges dicens. Hiisdem uerbis
loquimim ad esau cum inuenicis eum et addetis. Ip̃e quo¬
seruus tuus iacob iter nr̃m uscquitrur. Sycit

Expanded text:
suorum singulos seorsum greges, dixitque pueris suis: Antecedite me: et sit spatium inter gregem et gregem. Et praecepit priori, dicens: Si obvium habueris fratrem meum Esau: et interrogaverit te, Cujus es? aut, Quo vadis? aut, Cujus sunt ista quae sequeris? respondebis: Servi tui Jacob, munera misit domino suo Esau: ipse quoque post nos venit. Similiter dedit mandata secundo, et tertio, et cunctis qui sequebantur greges, dicens: Iisdem verbis loquimini ad Esau, cum inveneritis eum. Et addetis: Ipse quoqservus tuus Jacob iter nostrum insequitur: dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nomindial nouadies no¬
cabatur. qũ sepelicbantur.
dei cultores .uii. dieb exeqͥas
narius entinrequiem sigt̃.
uñ septimusdies sabbatũ
i uecunes dicitur. Celebrãt
ergo septimumdiem mor¬
tuorum. optantes illos cũ
domino rectuesçere alabo¬
rib p̃sentis uite. huc ergo
dicitm. flenteum egyptꝰ¬
est qd sfquentas

Expanded text:
 novendialis nona dies vocabatur, quando sepeliebantur. Dei cultores septem diebus exsequias narius enim requiem significat. Unde septima dies sabbatum, id est requies dicitur. Celebrant ergo septimam diem mortuorum, optantes illos cum Domino requiescere a laboribus praesentis vitae. Hinc ergo dicitur: « Flevit eum Aegypest d
Abbreviated transcription (Latin):
bralxm ysaac appoĩtus ẽ.
tam panci non poterant¬
oiti populus. Intelligendum¬
ẽ ergo hoc etiam de angelis
ponuntur saucti. u ñ acces

Expanded text:
aac appositus est, tam pauci non poterant populus dici. Intelligendum ergo hoc etiam de angelis ponuntur sancti. Unde Hebr.
Abbreviated transcription (Latin):
ninus rursum. sait¬
te manum triami si¬
num tuuni. Quamc̃
misiss in sinum p̾rotu
num in sinum tuum.
Retraxit ⁊ protulit it̾m
et erat surils cer ciinoumes.

Expanded text:
inus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulsinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae.
Abbreviated transcription (Latin):
accionis. quaui pliq bouo
ingenio p̃diti. studioq fra¬
speciose rachel ardescrare am¬
plexum. S quia bommut ĩ¬
hac uita latius inuotescens
ppłarem gloriam mereatur
Inuistumꝰ ẽ autenint eam
gubernatiom comiint u¬
cuitas unpartitur. p̃pea lẏa
ẽ ꝙ uirum meum accepisti
nisuper ⁊ mandragoras fiiĩ
mei nis accipere: ꝑuirum
significanc omnes quitum
stiis remoii. ⁊ i otio oiscen

Expanded text:
actionis, quam plerique bono ingenio praediti, studioque flaspeciosae Rachel fruuntur amplexibus. Sed quia bonum haec uita latius innotescens popularem gloriam mereatur, iniustum est autem, ut eam gubernationi communis utilitatis inpertit. propterea Liaquod uirum meum accepisti, insuper et mandragorica filii mei uis accipere? per unum uirum significans eos omnes, qui cum stiis removere, atque in otio discen
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ sacce lectionis
chi obtigisse gra¬
tinarer. kara enĩ
ẽ res nacuram ca¬
rum auiantum
potin ꝑscuitatus
sum non aliqua
a commnun sensu

Expanded text:
 sacrae lectionis hi obtigisse gratularer — rara enim res est —, naturam r, quantum potui, perscrutatus sum, non aliqua a communi sensu
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum in escã¬
cunditatem parit.
et iõ iustitisse ra¬
chel ut hoc accipe¬
concepiss. Nunc
u̾ocum post duos
necte partus dũs¬

Expanded text:
acceptum in escacunditatem pariat, eo institisse Rachel ut hoc accipeconcepisset. Nunc vero cum post duos nocte partus, D
Abbreviated transcription (Latin):
hanc turam suscipiant inuiti
coguntur. datis hoc significat̃
ẽ. ꝙ cuuiueniret deagro ia¬
dragoris filii mei.Dor¬
nuiit cum ea uocte
illa et exaudunt cs̃s
p̃ces eius. Concepitq
et peꝑit filium qͥnt̾.
etait. Deoit deusmercedem nchi. qr
deoi ancillam meam uiro meo applła

Expanded text:
hanc curam suscipiant, ui coguntur. satis et hoc significatum est, quod cum ueniret de agro Iadragoris filii mei. Dormivit cum ea nocte illa. Et exaudivit Deus preces ejus: concepitque et peperit filium quintum, et ait: Dedit Deus mercedem mihi, quia dedi ancillam meam viro meo, appella
Abbreviated transcription (Latin):
aut ideo cum inuicis ꝑ donc simił
fuerat᷑. iric locutio nedictum ẽ.¬
io un latrones insultasse domino cum
inuihoe fecisse scripturatesta¬
tur. s non solus fuerat latro qͥni
etiamcum ista locutio fit ꝑ ꝓpa
tur. sicut phedras ⁊ medeas qui¬
dam dixerant. cum ffut una ple¬
passim sicut abimꝑitis inciose
fit s certo modo cettisq regrilis
iste locutiones int̃pontintur.

Expanded text:
aut ideo non multis idolis similis fuerat. Hac locutione dictum est latrones insultasse Domino , cum hoc unum fecisse Scriptura testetur , sed non solus fuerat latro. Quin etiam cum ista locutio fit per noliguntur, sicut Phaedras et Medeas quidam dixerunt, cum fuerit una Phaepassim sicut ab inperitis uitiose fit, sed certo modo certisque regulis istae locutiones interponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cisse pecorib uł ommibus
creditur. non dos carnes de¬
siderasse quas depecorb
non inuemebant uñ ilt
orcogometra  data ẽ .i. aues
quas coturiices multi la¬
cini int̾pretantur. cumsit
aliuid gemis amum ortogo¬
metra quannus coturinti¬
b non usq quaz dissimile.
Nouerat enudens quid

Expanded text:
ne omnibus creditur non eos carnes desiderasse, quas de pecoribnon inueniebant: unde et illis ortygometra data est, id est aues, quas coturnices multi latine interpretati sunt, cum sit aliud genus auium ortygometra quamuis coturnicibus non usquequaque dissimile. nouerat enim deus quid
Abbreviated transcription (Latin):
quam tranfirent iordanem
uł tantum manua uescił
utro cibo potuerunt. hoc.ti.
itlli potest quia cessasse
manna non dicitur insi ior¬
dane transiecco. Eurantem

Expanded text:
quam transirent Iordanem, uel tantum manna uesci uel utroque cibo potuerunt; hoc quippe intellegi potest, quando cessasse manna non dicitur nisi Iordane traiecto. cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtabat .i. que iamnon est
heremus non quia ꝯtinuo
ut uenctunt ad t̾ram hĩta¬
bilem destitint uesci manna
s quia non ante. Transiec¬
to enim iordone significat᷑
manna cessasse ubimandri¬

Expanded text:
id est quae iam non est heremus, non quia continuo ut uenerunt ad terram habitabilem destiterunt uesci manna, sed quia non ante. traiecto enim Iordane significatur manna cessasse, ubi pan
Abbreviated transcription (Latin):
moctur sume¬
da u̾o constant̃ ⁊ fide lr minis¬
trata prmua dicitur adeum.
Intra ad pħaonem ⁊c̃. Intercia
u̾o sc̃im̾iphes inferuntiar. magi
cedunt conficentes quiadigitꝰ
delẽ hic. In quarta u̾oiglare
iubetur moyses mane istare ce
phaonem procedentem ad aq̃s
cum cynomia replentur egõp¬
tiorum domus. In quinta cũ
pecora delentur ad phaoneni
intrare iubetur. In ui. contemp¬
uitur phao nec dicitur qd̃ in¬
trau̾it moyses ⁊ aaronadeũ
qr fca sunt ulcera ⁊ uesicecun
feruore etiam sr̃ malefico ⁊ ñ
poterant resistere moyfi. In sep¬
tuna igilare iubetur ualde
mane i stare coutra phaonem
cum grandinem⁊ ignem ꝑduc̃
iuoces. In occana int̾rate prccip̃
ad eum cum locustaptoducitur
In nona rursus contempint᷑.¬

Expanded text:
occursum eda vero, constanter et fideliter ministrata prima, dicitur ad eum: Intra ad Pharaonem, etc. In tertia vero sciniphes inferuntur, magi cedunt confitentes, quia digitus Dei est hic. In quarta vero vigilare jubetur Moses mane, et stare contra Pharaonem procedentem ad aquas, cum cynomyia replentur Aegyptiorum domus. In quinta cum pecora delentur, ad Pharaonem intrare jubetur. In sexta contemnitur Pharao, nec dicitur quod intraverint Moses et Aaron ad eum, quia facta sunt ulcera et vesicae cum fervore etiam super maleficos, et non poterant resistere Mosi. In septima vigilare jubetur valde mane, et stare contra Pharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. In nona rursus contemnit
Abbreviated transcription (Latin):
fiant tenebre: alpabiles uec
similit̾ in decima cum prumi¬
tina delentur ⁊ cogitur cum
festinatõe exire de egypto.
rate dominum ut desinant tonitruaderi grã¬
dout diuittam uos ⁊ nequaquam hic ultͣ
maneatis. Ait moyses. EUmegressus fue¬
ro de urbe extendam palmas meas ad dñm

Expanded text:
fiant tenebrae palpabiles: nec Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione exire de Aegypto. rate Dominum, ut desinant tonitrua Dei, et grando: ut dimittam vos, et nequaquam hic ultra maneatis. Ait Moses: Cum egressus fuero de urbe, extendam palmas meas ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Dix. Illud qͦ notandum qd̃
quedam uerbera inferte dicit
aaron pħoom uł egypto que¬
dam moyses quedam uero ip̃e
dominus. In prima enim pla¬
ga ubi aquas u̾tit in sangui¬
nem eleuat aaronuirgam ⁊
pertucit aquam. In secunda ꝑ¬
cutit aquas ⁊educit tanas.
Int̾cia excendit manur iper¬
cutit uirga puluetem tr̃e ⁊ fi¬
uut scimphes. In quarta dicit᷑
oominus fecisse ut ueniret cy¬
nonira. In quinta quo cum
extinguntur pecora dicitur
fccise ubimhoc. Inxĩ. uero¬

Expanded text:
. Illud quoque notandum, quod quaedam verbera inferre dicitur Aaron Pharaoni vel Aegypto, quaedam Moses, quaedam vero ipse Dominus. In prima enim plaga, ubi aquas vertit in sanguinem, elevat Aaron virgam et percutit aquam. In secunda percutit aquas et educit ranas. In tertia extendit manum et percutit virga pulverem terrae et fiunt sciniphes. In quarta dicitur Dominus fecisse, ut veniret cynomyia. In quinta quoque cum exstinguuntur pecora, dicitur fecisse verbum hoc. In se
Abbreviated transcription (Latin):
bix. soꝵ. Caput spentis contere ẽ minutitia suggestiomis manui
sofucce cõnsidtionis a cordis aditu excupare. olcum abnutio depie¬
henditur ꝑut̾e caicaneo molitur. quia quem prima temptatione ñ
ꝑtutit decipete in fine tendit: Si antem cor in temptatione cortumpit᷑
seciuenas actionis meoietas itmnius ab hoste possiceti. quia totam

Expanded text:
 etc. Caput serpentis conterere, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo molitur, quia quem prima tentatione non percutit, decipere in fine tendit. Si autem cor in tentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ postulo. seꝑa õs drcolo¬
res ⁊ uarias tam oues qui
capras et trade in mani
unuis coloris sunt uari
uninatum fu̾it meum
etit. si quid unius colo¬
ficuem non postulo tec̃.
facit nacura peconim ut
alba ex albis ⁊ nigra nascã¬
tur ex iugtis. Necumius¬
datam ubent̾ arcipuit ⁊
ita ut iacob postulabat
turam albi ⁊ igri pecoris
naturau arce pugnauit.
Ttes enimiuirgas p̃opuleas
lamigoatinas ⁊ mali gra
nariun uifgarum fecit co
obsecuauat ergo iacob
ad potandum auida per¬
rietib ⁊ hyrtis in ip̃a potã¬
di auiditate oues icaps
faciebat ascendi ut ex
dupplici desrõio dum et
aiidebibunt et ascendũt᷑
a manibz tales fetus conci¬
perent quales ibras a¬
netum et hy icorum dest¬
nu filioꝵ suoꝵ et posuit spatium itim̃s
int̾ se et geñum dierum trium qui pas

Expanded text:
 postulo. Separa omnes discolores et varias tam oves, quam capras, et trade in manusunius coloris da mium natum fuerit, meum erit. Si quid vero unius coloficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris, mecum erit jusdatam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat turam albi et nigri pecoris naturali arte pugnavit. Tres enim virgas populeas, et amygdalinas, et maligranvarium virgarum fecit colObservabat ergo Jacob, ad potandum avide perrietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum et avide bibunt et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desnu filiorum suorum et posuit spatium itineris inter se et generum dierum trium qui pas
Abbreviated transcription (Latin):
uelum quia poĩte intra
uelum celuittutes an¬
geloꝵ sunime clantatis
grãuestite sunt. Capita
m̃t aurca quia mentem
qua reguntur p̃sentia di¬
uine cognitionis ⁊ uisioĩs
hũt illustratam.
b. hñt columpne ba ses

Expanded text:
e intra velum coeli virtutes anm summae claritatis gratia vestitae sunt. Capita habent aurea, quia mentem, qua reguntur, praesentia divinae cognitionis et visionis habent illustratam. Habent columnae bases
Abbreviated transcription (Latin):
Etrab̾. Lertamaledicit᷑ ñ adã
ut cuncti pp̃ quos hec scrip¬
ta sunt t̾rentiu ne similia
facientes similipena plec¬
terentur. Ip̃e uero chaim
qr prime p̃uaricatiomi frĩci¬
dium addidit. maledicitur
aciuns quia homo de frnc¬
tut̃re contra uetitum man¬
ducauit nec de acuns ui¬
bit ⁊ in aquis peccatirm e¬
rat abluend̃ de fructut̃re
contraccum. Ammaua quo
trestria ꝑlus maledictionis
hñt quam aquatina. qr
plus uuunt de maledicta
terra. Iñ xp̃c post resurcõ¬
nem de pitce manducauit
non de terrestri ammali.

Expanded text:
tat. Terra maledicitur, non Adam, ut cuncti propter quos haec scripta sunt terrerentur, ne similia facientes, simili poena plecterentur. Ipse vero Cain, quia primae praevaricationi fratricidium addidit, maledicitur aquis, quia homo de fructu terrae contra vetitum manducavit, non de aquis bibit, et in aquis erat peccatum abluendum de fructu terrae contractum. Animalia quoque terrestria plus maledictionis habent quam aquatilia, quia plus vivunt de maledicta terra. Inde Christus post resurrectionem de pisce manducavit, non de terrestri animali.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem alienam qũ auius ñ
sufficit sua etiam alienam tẽp¬
tare. ueredense funt cenebre. in¬
chilermtandolet potiers in¬
chil tamnolit patifaciens. orͥ
reticruice ⁊ subandiatur ista
ut sit sensus. Iste preter oues

Expanded text:
uxorem alienam quando cuivis non sufficit sua, etiam alienam tentare. Vere densae sunt tenebrae; nihil enim tam dolet patiens, nihil tam nolit pati faciens: qui "relinquite" et subaudiatur "ista", ut sit sensus: ite praeter oues
Abbreviated transcription (Latin):
Buritia infidelitatis qua
abiecta papitur bap̃s u
ce. pastores autem sunt
pide ꝑiacob adaquart g̾
infidelitatem ab corumcor¬
dib quos p̃cestinauit ad
sacramentum bap̃i abluũ¬
sanus ne incunt ẽ; Ualet inquiunt. Et ecce rachel filia erꝰ
srest nec est tempus ut reducantur ad caulas greges. Da¬
teante potum ouib. et sic ad pastum eas reoucite. Q
rederunt. Non possinnus donec omnia pecora congregẽt᷑.
et amoueamus lapidem de ore putei ut adaquenius g̃

Expanded text:
uritia infidelitatis, qua abjecta, percipitur baptismus vitae. Pastores autem sunt pide, per Jacob adaquare greinfidelitatem ab eorum cordibus quos praedestinavit ad sacramentum baptismi, abluunSanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, filia ejus huc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus g
Abbreviated transcription (Latin):
sancti ꝑuirtutemoilecti¬
ons acceptabilia reddũt᷑
fĩ precipitur. ut ꝑ crebras
illius aꝑturas ignis sup̃
cesse ẽ enunut grã dei a¬
ꝑiamius corda uf̃a ⁊ qua¬
N plurmus potefactis iauu¬
is seoulo de precemur ut ꝑ
sigula que inchoamus
netur. pelagiam enniqui¬

Expanded text:
s, per virtutem dilectionis Deo acceptabilia reddunturfieri praecipitur: quo per crebras illius aperturas ignis suppotiae Dei aperiamus corda nostra, quasi plurimis patefactis januis sedule deprecemur, ut per singula quae inchoamus netur. Pelagiani
Abbreviated transcription (Latin):
ana sollicitudine ingiliĩs
ieminiis ⁊ sua nuditate pro
tia pecc̃ores ꝯficertur. s se¬
cundum himane ꝑfecnoĩs
modum int̾ homines sub

Expanded text:
ana sollicitudine, vigiliis, jejuniis, sua nuditate prottia peccatores profitentur. cundum humanae perfectionis modum inter homines subl
Abbreviated transcription (Latin):
frontem cecti ingressum
uͥmagis opus erat gemi¬
nato sagoꝵ munimento
ubi solida panetis firmitas
aberat.
tero a septemtriona¬
li. Idooq ad t̾ram ꝑueniebant oua¬
a fronte domus usq ad
summitatẽ tabulatum
in plaga occidentali.⁊ uii.
ga orientali. sicq fuit ut
mensura sagoꝵ in occiden¬
talilatere duob cubitis ex¬
ced̾et mensuram cortinax.¬

Expanded text:
frontem tecti, ingressum ibi magis opus erat geminato sagorum munimento, ubi solida parietis firmitas aberat. tero a septentrionali. Ideoque ad terram perveniebant,a fronte domus, usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali; et septem ga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortina
Abbreviated transcription (Latin):
bitis autem hanc
diem in monimẽ¬
tum ⁊ celebrabitis
cam sollempnem
domino ingenerõ¬
pit̾no. Septem
dieb aruna come

Expanded text:
bitis autem hunc diem in monumentum et celebrabitis eum solemnem Domino in generatpiterno. Septem diebus azyma come
Abbreviated transcription (Latin):
saagr duplici qui respiciebat
manibre. hec ẽ hebron iut̾ra
chanaan et con firmatus ẽ a¬
ger et antium qd̃ erat in eo abͤ¬
Ix in possõnem monum̃ti a filii
hath. Etat abraham senex dicre

Expanded text:
agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex die
Abbreviated transcription (Latin):
b. Quentur quare hic
non sit additum quod
dictumest de aurmalibꝰ
aciuarum uñdixtq eis
deus dicens. Erescite ⁊
creatura auime uiuen¬
tis dictum erat de secũ¬
da subintelligendimi
reliquit. Maxime quia
in Iinius diei oꝑib alla
plura dicturus. herbas
autem atq ligna qi ñ
hũt generandi affectũ
buius bñdictionis for¬
sitan indigna iudicau̾¬

Expanded text:
. Quaeritur quare hic non sit additum, quod dictum est de animalibus aquarum: « Benedixitque eis Deus dicens: Crescite etcreatura animae viventis dictum erat, de secunda subintelligendum reliquit, maxime quia in hujus diei operibus alia plura dicturus. Herbas autem atque ligna quia non habent generandi affectum, hujus benedictionis forsitan indigna judicavi
Abbreviated transcription (Latin):
cumaut̾enidr̃. ad ym¬
aginemdi cum supins
dictum sit ad ymagniẽ
nr̃im significatur quod
non hoc agir puiralitas

Expanded text:
 ad imaginem Dei, » cum superius dictum sit, « ad imaginem nostram, » significatur quod non agit pluralitas
Abbreviated transcription (Latin):
ethur sustentabãt
manus eius ex
utraq parte. Et
factum ẽ ut manꝰ
illius non lassaren¬
tur uisq ad suen¬
suni soł fugait¬
q iõsue amalech

Expanded text:
et Hur sustentabant manus eius ex utraque parte et factum est ut manus ipsius non lassarentur usque ad occasum solis fugavitque Iosue Amalech
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m contra morem fac̃e¬
potest.ecce uocat etiam¬
quos inquinatos deũ¬
ciat. hosetiam amplec¬
desertum queritu. Iñ¬
flexit ergo ad mĩam du¬
ritiam legis.quos enĩ
iuste illadampnat ip̃e

Expanded text:
iam contra morem potest. Ecce vocat et inquinatos denuntiat, etiam hos amplecesse se queritur. Inflexit ergo ad misericordiam duritiam legis, quia quos juste ille damnat, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sam cumuectib
et basib et ꝓpositi¬
oius panibz can¬
delabrum ad lu¬
minaria susten¬
tanda uasa illiꝰ ⁊
lucemas ⁊oleum
ad nutumenta ig¬
nium. altare chi
et uec¬
tes oleum uuctio¬
nis et thimmiama

Expanded text:
sam cum vectibus et vasis et propositionis panibus candelabrum ad luminaria sustentanda vasa illius et lucernas et oleum ad nutrimenta ignium altare thymiamatis et vectes oleum unctionis et thymiama
Abbreviated transcription (Latin):
tionis iracundiam repellere a¬
se non ualuit. qui nolente do¬
nino a populo amouit. hinc¬
dauid prostrata plebe angeli
nem ad plenum reciperet ⁊¬
sttum sicut stellas
litiamlnc penam intlliuolu¬
ẜ malitiam quahomines ma¬
li sunt. Malus enumdeus nõ

Expanded text:
tionis iracundiam repellere aso non valuit, qui hanc, voa populo amovit. Hinca prostrata plebe postmodnem ad plenum reciperet, is, ut siclitiam hic poenam intelligi voludum malitiam qua homines mali sunt. Malus enim Deus non