comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem quidam languens la¬
zarus a bethania de castello ma¬
rie et marche. Cum autem accepis¬
set lazarum infirmari ꝑ nuncium
soroꝵ ait. Infirmitas hec non est ad
mortem ad eum. scił detinendũ in mor
Tunc ait discipuł. Eamus in iudeã it̾m.
Qui dixerunt. Iudei te uolunt lapi¬
dare et iterũ uadis illuc: Quib dixit
iħus se e̾ẽ quasi diem. et ipsos quasi
horas .xii. et ideo non erat eis timen¬
dum cum eoire. & nota quia si iudaᷤᷤ
adhuc erat bonus. tunc hora dieierat.
si iam malus. ꝓ mathia substituto e
dictum est. Dicitur ⁊ alit̾. quasi dicat.
Putatis iudeos ꝑseuerare in uoluntate
me lapidandi . sicut hore mutabiles
sunt. sic ÷ affectus hominum. et etiã
Et qui ambulat in die .i. in pace sicut
ego et uos non offendit aliquem. et ĩo
securi eamus. Et addidit. Lazarus mor¬
tuus est. Gaudeo ꝓpter uos. quia non
eram ibi. quia cum longe posita iudi¬
martha occurrit ei extra castellum.

Expanded text:
Erat autem quidam languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae. Cum autem accepisset Lazarum infirmari per nuntium sororum ait: Infirmitas haec non est ad mortem , » ad eum scilicet detinendum in mortmpleretur. « Tunc ait discipulis: Eamus in Judaeam iterum. Qui dixerunt: Judaei volebant te lapidari, et iterum vadis illuc. » Jesus autem dixit se esse quasi diem, et ipsos quasi duodecim horas, et ideo non erat eis timendum cum eo ire. Et nota quia si Judas adhuc erat bonus, tunc hora diei erat, et si jam malus pro Mathia, substituto ei, dictum est. Dicitur et aliter, quasi dicat: Putatis Judaeos perseverare in voluntate me lapidandi. Sicut horae mutabiles sunt, sic et affectus hominum. Et etiam Et qui ambulat in die, id est in pace, sicut et ego, et vos, non offendit aliquem, et ideo securi eamus. Et addidit: « Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, quia non eram ibi, » quia dum eis longe posita indiMartha occurrit ei extra castellum.
Abbreviated transcription (Latin):
bola legitur. an oculꝰ tuus nẽquã est
⁊ infine est multi uocati pauqi uͦ elec¬
ti. Dicunt laborantes in uinea õs fide¬
les cuiꝰcumq temporis uł etatis quoꝵ
quidam bonz. alii uͦ mali et uocant ac

Expanded text:
bola legitur: « An oculus tuus nequam est? » et in fine: « Multi sunt vocati, pauci vero electi, » dicunt laborantes in vinea, omnes fideles cujuscunque temporis vel aetatis; quorum quidam boni, alii vero mali, et vocant, abola legitur: « An oculus tuus nequam est?
Abbreviated transcription (Latin):
accipi pro ꝯfusione uocum. uel potest
trah murmur ad statum p̃sentem.
Int̾rogatio autẽ. cũ pares fecisset ad
gentes equabuntur in ingressu regni
celestis. quia nullus intrauit usq in
septimam etatẽ quiescentiũ. qͦ incept
plene in ascensione. In resurrectione
quoq corpoꝵ electi cuiꝰcumq etatis. ꝓ
demporis. uel hoĩs equabuntur nͥ fores
ciante surrexerint qͣsi pͥuilegiati. Iha¬

Expanded text:
accipi pro confusione vocum. Vel potest trahi murmur, ad statum praesentem. Interrogatio vero, cur pares fecisset in gentes aequabuntur in ingressu regni coelorum, quia nullus intravit, usque in septimam aetatem quiescentium, quae incipit plene in ascensione. In resurrectione quoque corporum, electi cujuscunque aetatis, vel temporis, vel hominis, aequabuntur, nisi forte pauci ante resurrexerint, quasi privilegiati:
Abbreviated transcription (Latin):
des se accepturos. De quib propħa. Ca¬
dent a lat̾e tuo .m. et decem .m. a .dͥ.¬
tiuis. Et dñs in euuangelio dicit se
dicturum talib nescio uos quãuis gͦ
de eisdem uideatur sermo fieri. seit
de accipientib denariũ. tam̃ scdm̃ re¬
gulam diconii de diu̾sis ibi agitur. scil
de accipientib ⁊ ñ accipientib s pu¬
tantib se accepturos. s tunc nec pu¬
tabunt. nec accipient.¬
caret panẽ in domo ciuiꝰdam pͥn¬
cipis phariseoꝵ. erat ante eũ ydropicꝰ.
est autẽ ydropis aquosus humor sub¬
cutaneus de uicio uesice. natus cum
inflatione et anhelitu fetido. Obserua¬
bant autẽ pharisei iħm si sabbato eu¬
raret. Cumq quesisset ab eis si licet sab¬
bato curare. et tacuissent. languidũ
apprehensũ sanauit. post probauit li¬
cere curare. quia peccus lapsum inpu¬
deo die sabbati extrahitur. Mirũ autẽ
erat quod de curatione sabbati eũ ar¬
guebant. habent enĩ in draditionib
suis determinata gen̾a oꝑum cirett̃

Expanded text:
» et in fine: « Multi sunt vocati, pauci vero electi, » dicunt laborantes in vinea, omnes fidetuis . » Et Dominus in Evangelio dicit se dicturum talibus: « Nescio vos . » Quamvis etiam de eisdem videatur sermo fieri, id est de accipientibus denarium, tantum secundum regulam Ciconii de diversis ibi agitur, scilicet de accipientibus et non accipientibus, sed putantibus se accepturos, sed nunc nec putabunt, nec accipient.caret panem in domum cujusdam principis Pharisaeorum, erat ante eum hydropicus . Est autem hydropisis, aquosus humor, subcutaneus, de vitio vesicae natus, cum inflatione et fetido anhelitu. Observabant autem Pharisaei Jesum si Sabbato curaret. Cum quaesisset ab eis, si licet Sabbato curare? et tacuissent, apprehensum languidum sanavit. Post probavit licere curare, quia pecus lapsum in puteum die Sabbati extrahitur. Mirum autem erat, quod de curationibus in Sabbato eum arguebant. Habent enim in traditionibus suis, determinata operum genera circiter
Abbreviated transcription (Latin):
set ego et pat unum sumus: substu¬
lerunt lapides iudei ut lapidarent
cum. Et cum dixissent se uelle cũ
lapidare pro blasphemia. quia cum
ẽẽt homo. đm se faciebat dixit qͥa¬
⁊ scriptura homines dixitͦ ibi. Ego
pater misit in mundum dici potest
ds̃. cum tamen dicatar homo as.
et ĩibum ds̃ dissimiliter. hac ambi¬
guitate nominis. mitigauit irã eoꝵ.¬

Expanded text:
Ego et Pater unum sumus, sustulerunt Judaei lapides, ut jacerent in eum. Cumque dixissent se velle eum lapidare pro blasphemia, quia, cum esset homo, Deum se faciebat, dixit: Quia Scriptura homines dicit deos, » utPater miserat in mundum, dici potest Deus, cum tamen dicatur homo Deus, et verbum Deus, dissimiliter. Hac ambiguitate nominis iram eo
Abbreviated transcription (Latin):
unc ꝓposuit eis similitudinem
de patrefamilias. qui ꝯduxit
oꝑarios inuineã suã ex denario di¬
urno. Cumq non nͥ quinque hore
diei ibi numerentur. eñ om̃s sub in¬
delliguntur sex etates tam tempo¬
ris quam hõis. In undecima enim
eadem qͦ senectus et uirilitas. Iaenti¬
tas quidẽ denarii eandem ꝑheniuta¬
dem notat. Nuluiꝰ enĩ ib uita. uel
breiuor aut longior erit alia. s idẽ
dͣs omnia ĩ omnib. In ea notatur de

Expanded text:
proposuit eis similitudinem de patrefamilias, qui conduxit operarios in vineam suam ex denario diurno . Cumque nonnisi quinque horae diei ibi numerentur, tamen omnes subintelliguntur sex aetates, tam temporis quam hominis. In undecima enim eadem quoque senectus, et decrepita. Identitas siquidem denarii eamdem perpetuitatem notat. Nullius enim vita ibi brevior aut largior erit alia, sed idem « Deus omnia in omnibus , » notatur
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitas. Oportet. enĩ auarũ amo¬
rẽ opum dimrct̾e si uult ingred ad
uitam. Quod autẽ noĩe diuitis aua¬
rũ significastet hinc patet quia disci¬
pul subdiderunt. Quis enĩ pot̾it sal¬
uus fieri: Piures enĩ st̃ pauꝑes diui¬
tib ⁊ ita plures possunt saluari si de
possessorib opũ dixisset. Quib ait
iħc. Apud hoĩes hoc est impossibile.
quia potest eos iustificare. et tunc
saluare.

Expanded text:
possibilitas. Oportet enim avarum amopossibilitas. Oportet enim avarum amorem opum dimittere, si vult ingredi ad vitam. Quod autem nomine divitis avarum significasset, hinc patet quod discipuli subdiderunt: « Quis enim poterit salvus fieri? » Plures enim sunt pauperes divitibus, et ita plures possunt salvari, si de possessoribus opum dixisset. « Quibus ait Jesus: Apud homines hoc est impossibile, quia potest eos justificare, et tunc salvare.
Abbreviated transcription (Latin):
que habes et ueni sequere me. Est e
nere animã ꝓ ouib. Est etiam ꝯtẽp¬
bere mortẽ in desidio. et uitã in pa¬
tientia. Est et clericorũ cuius signũ
est ꝯtinentia. hec audiens adoies¬
cens abiit tristis. Erat enĩ pecunio¬
sus ualde et locuplex. ⁊ arc ihus
ad discipulos. Facilius .ẽ. camelum
ꝑ foramen acꝰ transire: quã diuitẽ
intrare in regnum celoꝵ. Facilius
significat hic minus posicio su con¬
trarii .i. minus : difficile .i. minꝰ est
impossibile. Potest enĩ ds fac̾e. ut
camelus transeat ꝑ foram̃ acus nullo
obstante. Auarum uͦ qui hic nomine
diuitis intelligitur pone̾ in gła. si
sibilia ne mireris. Impossibiliꝰ enĩ est
equum ꝯu̾ti in lapidem ꝙͣ in asinũ.
cui. ẽ. accõmodatior naturalĩt ꝙͣ la
uie cũ oñib suis non pot̾ant transire
sub ea. Exon̾ati gͦ transibant. et iterũ
receptis hoñib minabantur. Sedm̃
hoc gͦ similitudo notatur hic ñ im¬

Expanded text:
quae habes, et veni, sequere me . » Estquae habes, et veni, sequere me . » Estnere animam pro ovibus. Est etiam contembere mortem in desiderio, et vitam in patientia. Est et clericorum, cujus signum est continentia. « Haec audiens adolescens, abiit tristis, erat enim pecuniosus valde et locuples. Tunc ait Jesus ad discipulos: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. » Facilius significat hic minus positivo sui contrarii, id est minus est difficile, quia minus impossibile. Potest enim Deus facere, ut camelus transeat per foramen acus, nullo obstante. Avarum vero, qui hic nomine divitis intelligitur, ponere in gloria, si impossibilia, ne mireris. Impossibilius enim est equum converti in lapidem, quam in asinum cui est accommodatior naturaliter, quam lapviae cum oneribus suis, non poterant transire, vel subire eam. Exonerati ergo transibant, et iterum receptis oneribus minabantur; secundum hoc ergo similitudo notatur hic, non im
Abbreviated transcription (Latin):
nauerat. dixerunt ei. Da głam deo.
non est hic a deo : qui sabbatũ non cus¬
todit. Cumq ille commnendaret iħm
⁊ add̾et. numquid ⁊uos discipuli eiuᷤᷤ
uultis fieri: Maledixerunt ei et dixer̃.
approbamus. Supra enĩ dixerant se
eum scire. putabant autẽ ihm male¬
dictum. et om̃s credentes in eũ male¬
dictos. Et cum eiecissent eũ foras inue¬
uie eum iħc. Cumq ditisset ei se e̾e
filium dĩ ille adorauit eũ. E̾t ait illi
iħc. In udicium ego ueni in mundum
ut qui non uident uideant. et qͥ uidẽt
cec fiant. Quasi dicat. In hoc quod te
mendicũ illuminaui: intellige quod
ueni seꝑare pauꝑes sp̃u a suꝑbis. qui
se sciolos iactant᷑. ut illuminentur
egressus inuia. adolescens genu¬
flexo rogabat eũ dicens. Quid faciã
ut habeam uitam eternam: Cumq
iniunsisset ei custodiam mandatoꝵ
et audisset eũ seruasse ea. Aocuit eũ
de ꝑfectione. et unũ signũ ꝑfectio¬
nis posuit dicens. Uade et uende oĩa

Expanded text:
naverat, dixerunt ei: « Da gloriam Deo. Non est hic homo a Deo, qui Sabbatum non custodit. Cumque ille commendaret Jesum, et adderet: Nunquid et vos discipuli ejus vultis fieri? maledixerunt ei, et dixerunapprobamus. Supra enim dixerunt se eum scire. Putabant autem Jesum maledictum, et omnes credentes in eum maledictos. « Et cum eum ejecissent foras, invenit eum Jesus. Cumque dixisset ei se esse Filium Dei, ille adoravit eum. Et ait illi Jesus: In judicium ego veni in mundum, ut qui non vident, videant, et qui vident, caeci fiant, » quasi dicat: In hoc quod te medicum illuminavi, intellige, quod ego veni separare pauperes spiritu a superbis, qui se sciolos jactant, ut illi illuminentur, esset Jesus, in via adolescens genuflexo rogabat eum: Quid faciam, ut habeam vitam aeternam? Cumque injunxisset ei de custodia mandatorum, et audisset eum servasse ea, docuit eum de perfectione, et unum signum perfectionis proposuit, dicens: Vade, et vende omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pilatꝰ cum sacrificiis eoꝵ Quidã enĩ
dicens se filium dei . multos seduxerat
de galileis. Quos cũ duxisset in gari¬
rim uͥ dixerat ascensurum se celum co¬
ram eis. dũ sacrificarent ei. suꝑueniẽs
pilatus ipsum cũ orñib occidit. Timu¬
it enĩ ne iudeos seduc̃et. Cumq pu¬
tarent eos ꝑisse. ideo quod nequiores
e̾ẽnt oet̾is galileis. ait dñs uideos non
loa .xuiii. uiri oppressi a turre quain
edificabant. suꝑ quod dixit eis similitu¬
dinem ficulnee non facientis fructum
ꝓ qua cultor uineȩ uix impetuut annũ
braculoꝵ fixionem. Et direr̃ fr̃s eius
ad eum. Transi in uideã ut discipiui tui
qui undecũq illuc ꝯuenient uideant¬
oꝑa qͦ facis. Si hec facis: manifesta de
mundo. Quas dicant. Si ex te facis et
ñ ex beel rebub. uł.si. pro quia. hi erãt
ꝯsanguinei iħu qui eius głam quere¬
bant. ut inde participes fierent. Qui¬
b ipse ait. Uos ascendite ad diem festũ¬

Expanded text:
at cum sacrificiis eorum. Quidam enim, dicens se Dei Filium, multos seduxerat de Galilaeis, quos dum duxisset in Garizim, ubi dixerat, se ascensurum coelum coram eis, dum sacrificarent ei, superveniens Pilatus, ipsum cum omnibus occidit, timuit enim ne et Judaeos seduceret. Cumque putarent eos periisse, ideo quia nequiores essent caeteris Galilaeis, aitloe, octodecim viri oppressi a turre, quam aedificabant, super quo dixit eis similitudinem ficulneae non facientis fructum, pro qua cultor vineae vix impetravit annum, braculorum fixionem, « et dixerunt fratres ejus ad eum: Transi in Judaeam, ut discipuli tuiqui undecunque illuc convenient. « Si hoc facis, manifestas te mundo, » quasi dicat: Si ex te facis, et non ex Beelzebub, vel si, pro quia. Hi erant consanguinei Jesu, qui ejus gloriam quaerebant, ut inde participes fierent; quibus ipse ait: « Vos, ascendite ad diem festu
Abbreviated transcription (Latin):
omnem ꝯtinentiã m̃itoriam putarẽt.
distirixit dñs eunuchos. quia quidam
sic nascuntur. qͥ ꝓpͥe dicuntur castrati
.i. caste nati. Alii facti st̃ ab hominibus
qui dicunt᷑ spadones a spata. Alii se cas¬
trant ꝓpder regnum dei. qͥ ꝓpͥe dicun¬
tur. runuchi .i. bene uiuentes. ab eu
quod.ẽ. bonum. et niche qͦd ÷ uictoria.
ec ħ ultia m̃itoria est. Cũq pueris
oblatis imposuisset manus. et benedixi¬
set eis abiit inde.¬

Expanded text:
omnem continentiam meritoriam putarent, omnem continentiam meritoriam putarent, distinxit Dominus eunuchos, quia quidam sic nascuntur, qui proprie dicuntur castrati, id est caste nati. Alii facti sunt ab hominibus, qui proprie dicuntur spadones a spata. Alii se castrant propter regnum Dei, qui proprie dicuntur eunuchi, id est bene vincentes ab eu, quod est bonum, et nuche, quod est victoria. Et haec ultima meritoria est. Cumque pueris oblatis imposuisset manus et benedixisset eis, abiit inde.
Abbreviated transcription (Latin):
nit in iudeã transiordanẽ. et secuiti st̃ eũ
galilei ⁊ curauit eos ibi. Raccessert̃ ad
eum pharisei temptantes et dixerunt
Si licet homini dimitt̾e utorem quacũ¬
q ex causa : Quib ait dñs. qͦd d̾s insti¬
tuit ꝯiugium. et ideo ñ licebit hõi se¬
ꝑare illũd. quia etiã sic uoluit dñs ui¬
rum adħere uxori. qđ ꝓpt̃ eam relui¬
queret patrem et matrem .i. affectum
suũ magis dirigeree homo ad procrea¬
dionem lib̾oꝵ : quã ad cirã parentum.
Sieut enĩ humor de radicib ascendit
in ħbam. et transmietitur ad semen.
s ad radices ñ redit. ita affectus tͥnsut
ad filios. ꝗͣ filioꝵ ad parentes. Cumq
obiecissent de libello repudii ꝯcesso a
moyse. et dixisset ob duriciam cordis
eoꝵ hoc e̾e ꝑmissum .i. nulla iege pu¬
nitum. ñ enĩ ordin dez moyses suꝑ¬
ordinaret: addidit quod excepta causa
fornicationis ñ licebat homini dimitt̾e
uxorem. Quod audientes discipuli dixe¬
runt. quia ñ expedit nub̃e. Ne audem

Expanded text:
eam trans Jordanem, et secuti sunt eum Galilaei, et curavit eos ibi. Et accesserunt ad eum Pharisaei tentantes, et dixerunt: « Si licet homini dimittere uxorem, quacunque ex causa? » Quibus ait Dominus quod Deus instituit conjugium, et ideo non licebit homini separare illud, quia etiam sic voluit Dominus, virum adhaerere uxori, quem propter eam relinqueret patrem et matrem , id est affectum suum magis dirigeret homo ad procreationem liberorum, quam ad curam parentum. Sicut enim humor de radicibus ascendit ad arborem, et transmittitur ad semen, et ad radices non redit, ita affectus a parenad filios quam filiorum ad parentes. Cumque objecissent de libello repudii concesso a Moyse , et dixisset, ob duritiam cordis eorum hoc esse permissum, id est nulla lege punitum. Non enim ordini Dei Moyses superordinaret, addidit quod excepta causa fornicationis, non liceat homini dimittere uxorem. Quod audientes discipuli dixerunt, quia non expedit nubere. Ne autem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandis. Duodenariꝰ enĩ ex septe¬
nario qui.ẽ. numerꝰ uniu̾sitatis sur¬
sit .i. ex parib septenarii in se ductiꝰ
Quidã tamen hoc soł discipuł dictũ
dicunt. ⁊ impletũ iam e̾ẽ subiectione
mundi. quia quasi potestatẽ hñtes
suꝑ om̃em eccłam. sedent. pꝰ ad onĩs
gen̾aliter sermo dictus ÷. Omnis qui

Expanded text:
udicandis. Duodenarius enim ex septenario, qui est numerus universitatis surgit, id est ex partibus septenarii in se ductis. Quidam tamen hoc solis discipulis dictum dicunt, et impletum jam esse in subjectione mundi, quia quasi potestatem habentes super omnem Ecclesiam sedent. Post ad omnes generaliter sermo directus est: « Omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
t factum ẽ. dum iret
in hierłm. transibat ꝑ mediam
galileam et samariã. et in ingressu cu¬
iusdam castelli. occurrerunt ill decẽ
datum. rediit et adorauit ihm mag¬
nificans dm̃. & hic erat samaritanus.
Qui non redierunt iudei erant in qͦ
notatur ꝑfidia iudeoꝵ.¬
tadem samaritanoꝵ: non sunt re
cepti hospicio. Samarite inuidebant
euntib in hierłm adorare. &̾ irati¬
cimus ut ignis descendat de celo et
consumat eos. Et increpauit eos dñs.
huiusmodi iundicta que laudatur in
helia ⁊ in his damp natur. quia ille
ex caritate. hi ex ira hoc appetebant.
cim : ait. Eece ascendimus ieroso¬
limam et ꝯsummabuntur ꝓphedie de
filio hominis. Tradetur enim gentib
⁊ illudetur flagellabitur ꝯspuetur.
crucifigetur. et tcia die resurget.
Quod audientes filii zebedes. putan¬
tes iminere regnum iħu in isrł. sug¬
gesserunt mat̾ri suȩ ut peteret mu¬
nus sine nomine. Quo concesso subde¬

Expanded text:
t factum est dum iret in Jerusalem, transibat per mediam Galilaeam et Samariam. Et in ingressu cujusdam castelli, occurrerunt ei decem vidatum, rediit, et adoravit Jesum, magnificans Deum. Et hic erat Samaritanus , » qui non redierunt Judaei erant, in quo notatur perfidia JudaeoDe Samaritanis ncepti hospitio . Samaritani enim invidebant euntibus in Jerusalem adorare, quia dcimus, ut ignis descendat de coelo, et consumat eos? Et increpavit eos Dominus. » Hujusmodi vindicta, quae laudatur in Elia, in his damnatur, quia ille ex charitate, hi ex ira hoc appetebant. cim ait: Ecce ascendimus Jerosolymam, et consummabuntur prophetiae de Filio hominis . Tradetur enim gentibus, et illudetur, et flagellabitur, conspuetur, crucifigetur, et tertia die resurget. Quod audientes filii Zebedaei, putantes imminere regnum Jesu in Israel, suggesserunt matri suae, ut peteret ab eo munus sine nomine, quo concesso, subde
Abbreviated transcription (Latin):
ad monumentum. et ad uocem iħu ñ
solum suscitatus. ẽ. s prodiit licet liga¬
multos. Multi enĩ iam ascend̾ant ad
diem festum. ut sanctificarent se. Cre¬
ditur enim hoc ẽẽ factum ea die qͣ
ante isti sunt dies. pͥma scił die insis
primi scdm̃ legem.

Expanded text:
ad monumentum, et ad vocem Jesu, non solum suscitatus est, sed prodiit licet ligaJudaeos. Multi enim jam ascenderant ad diem festum ut sanctificarent se. Creditur enim hoc esse factum ea die quata feria ante. Isti sunt dies; prima scilicet die mensis primi, secundum legem.
Abbreviated transcription (Latin):
iaudandi magis eritis. si ꝓuiditis
uob sine dolo: Mãmona lingua syra
diuicie. et mãmon sathanas quia o¬
pib seducit. Que dicunt᷑ iniquitati ᷤᷤ
quia de iniqͥtate colligi solent. Uñ
uulgata sentencia dr̃. oĩs diues aut
inquus aut heres iniqͥ. Hoc quidã
male intelligentes rapiunt ut bene
dispensant. S qͥ offert sacͥficium de
Reseruate de reb ũris ad solatium
uite de suꝑfluo facite uob̾ amicos.
Quod enĩ ultra neccessaria uite dene¬
tur. nec proximi neccessitatib eroga
tatem. In ea enĩ non facimus equitatẽ.
quã ꝓximo debemus. quẽ scił sicut
nos dilig̾e tenem᷑. Et nota quia ñ õs
pauꝑes possunt nos reciꝑe in et̾na ta¬
bernacula. S quia largimur his reci¬
piemur ab angeł. bonum ÷ tñ eligere
bonos pauꝑes cũ possumꝰ. Et addidit
dicens. Seruus s ciens uoluntatẽ ⁊ ñ¬

Expanded text:
laudandi magis eritis, si provideritis laudandi magis eritis, si provideritis vobis sine dolo. Mammona lingua Syra divitiae, et mammos Satanas, qui opibus seducit. Quae dicuntur iniquitatis, quia de iniquitate colligi solent. Unde vulgata sententia dicitur: Omnis dives, aut iniquus, aut haeres iniqui. Hoc quidam male intelligentes, rapiunt, ut bene dispensent. Sed qui offert sacrificium de reservate de rebus vestris ad solatium vitae. De superfluo facite vobis amicos. Quod enim ultra necessaria vitae retinetur, nec proximi necessitatibus erogatra aequitatem. In ea enim non servamus aequitatem, quam proximo debemus, quem scilicet sicut nos diligere tenemur. Et nota quod non omnes pauperes possunt nos recipere in aeterna tabernacula, sed quia largimur his, recipiemur ab angelis; bonum est tamen eligere bonos pauperes, cum possumus. Et adjecit Dominus: « Servus sciens voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uocauit tenebras iob ꝓ dedio expec¬
tandi: dicens. et in tenebris straui
lectulum meũ. Nota qͦd diues se di¬
axit cruciari in lingua .i. ꝓ peccato
lingue. quia epiuones loquaces ẽẽ.
solent. Nec mirũ si aĩa tͣnsiatiue di¬
catur habere m̃bra: cũ diuinitas eo¬
dem tropo ꝑ menbra distingatur. fu¬
erunt tam̃ qui dic̾ent. ⁊ angelos et
animas habere corpora aeria. Alio¬
qͥn anime ignem urentẽ ñ sentirẽt.
quod suꝑ genesim inuenies. Alii di¬
cunt qͦd ad sentiendã ustionẽ ignis
non.ẽ. neccesse hab̾i corpora. Est e¬
nĩ quedam sp̃es ignis cui si imponaᷤᷤ
raro ad frẽs suos audiuit. Hñt moy¬
sen et propħas. Uñ comcitur qͦd iu¬
deus fuerit pro quo etiã forte abra¬
ham uocauit eũ filiũ: et ille ipsum
patrem.
egere. clanculo fecit mĩam cũ debi¬
suas. & iaudauit dñs uillicũ iniqͥta¬
tis. non quia miqͦ s quia prudenter
egisset. Est enĩ prudentia qͤdam sͥ
in post̾um prouidentia. Et ex hoc qͣsi

Expanded text:
m vocavit Job tenebras, pro taedio exspectandi, dicens: « Et in tenebris stravi lectulum meum . » Nota quod dives dixit se cruciari in lingua, id est pro peccato linguae, quia epulones loquaces esse solent. Nec mirum si anima translative dicatur membra habere cum divinitas eodem tropo per membra distinguatur. Fuerunt tamen qui dicerent, et angelos, et animas, corpora habere aerea. Alioquin animae ignem urentem non sentirent, quod super Genesim invenies. Alii dicunt, quod ad sentiendam ustionem ignis, non est necesse habere corpora, est enim quaedam species ignis cui si imponas zaro ad fratres suos, audivit, habent Moysen et prophetas. Unde et conjicitur quod Judaeus fuerit, pro quo etiam forte Abraham vocavit eum filium, et ille ipsum patrem. egere, clanculo fecit misericordiam cum debisuas. Et laudavit Dominus villicum iniquitatis, non quia inique, sed quia prudenter egisset. Est enim prudentia, quaedam sibi in posterum providentia, et ex hoc quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Bragina uͦ draginis quarta pars statis.
Terciã quoq de eodẽ addidit ꝑabolã
de filio prodigo.in qua ñ solum gau¬
dium siũ de pusilł redeuntib ostenđ.
s etiã inuidentiu murm arguit. ĩ
qua siliquas porcoꝵ cybũ dixit. Et est
scd̃m quosdam fructꝰ arboris. sonum
faciens cũ comeditur. Est autẽ genꝰ
leguminis sonorib follib et uacuis. qͦd
magis oñat ꝙͣ reficit. Et nota qͥa quod
in auib dr̃ altile: in animalib dicit᷑
de corripiendo frẽ qͥ in te solo
peccauit. id÷ de solo sciente pͥus secreto
post corã destib. post corã eccła et ad¬
didisset quecumq ligau̾itis suꝑ t̾tam¬
an dimittendũ sit fr̃i peccanti usq sep¬
ties. Respondit iħc inmo septuagies
mittes. Scd̾ã ad omnẽ iniuriã. quia
septuaginta septẽ ex num̾o uniu̾sita¬
tis. et num̾o transgressionis .i. ex sep¬

Expanded text:
Drachma vero drachmatis, quarta pars stateris est. Tertiam quoque de eodem subdit parabolam, de filio prodigo, in quo non solum gaudium suum de pusillis redeuntibus ostendit, sed etiam invidentium murmur arguit, in qua siliquas porcorum cibum dixit. Et est, secundum quosdam, fructus arboris sonum faciens cum comeditur. Est autem genus leguminis sonoris frondibus et vacuis, quod magis onerat quam reficit. Et nota quia quod in avibus dicitur altile, in animalibus dicitude corripiendo fratre, qui in te solo peccavit, id est te solo sciente, prius secreto, post coram testibus, post coram Ecclesia; et addidisset, « quaecunque ligaveritis supan dimittendum sit fratri peccanti usque septies? Respondit Jesus: Imo « usque mittes. Secunda ad omnem injuriam, quia septuaginta septem ex numero universitatis, et numero transgressionis, id est ex sep
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ad primũ. Mediante enĩ festo ascen¬
dit. s quasi in occulto. Iudei autẽ qͦre¬
bant illum dicentes. Ubi ẽ. ille: et mͦ¬
mur erat de illo quia qͥdam dicebant
bonus. ẽ. alii qͦd seductor erat. Cũ ergo
ascendisset docebat in templo & admi¬
rabantur dicentes. Quomͦ lit̾as scit
iste. cũ non didicerit: Cũq qͥdam di¬
cerent. nonne hic ÷ xp̃s: alii dicebant.
hunc scimus un sic. xp̃s autẽ cũ uene¬
rit nemo scit unde sit. hoc dicebant
quia ysaias dixerat gen̾ationẽ qͥs e
narrabit: Multi enĩ de turba credi¬
derunt in eũ dicentes. xp̃s cũ ue¬
nerit nũquid plura signa faciet : Et¬

Expanded text:
ie festo ascendit, sed quasi in occulto. Judaei autem quaerebant illum, dicentes: Ubi est ille? « Et murmur erat de illo, quia quidam dicebant: Bonus est; alii quod seductor erat; cumque ascendisset, docebat in templo, et murmurabant, dicentes: Quomodo litteras scit iste cum non didicerit? Cumque quidam dicerent: Nonne hic est Christus? Alii dicebant: Hunc scimus unde sit, Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. » Hoc dicebant, quia Isaias dixerat: « Generationem ejus quis enarrabit? » « Multi autem de turba crediderunt in eum, dicentes: Christus cum venerit, nunquid plura signa faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad illos. Cauete ab omni
auaricia. cum sit breu̾s hõĩs uita.
Suꝑ quod propo suit eis similitudi¬
nem de diuite. qͥ pro fructuũ uber¬
tate deliberabat horrea sua amplia¬
re. Cui d̃s ait. Stulte hac nocte am¬
mam tuam repetunt a de. que aũ

Expanded text:
dixit ad illos: Cavete ab omni avaritia , » cum sit brevis hominis vita, super quo proposuit eis similitudinem de divite, qui pro fructuum ubertate deliberabat horrea sua ampliare. Cui Deus ait: « Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te; quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
ait illis. Ide dicite uulpi illi quia eͣicio
demonia. et sanitates ꝑficio hodie &
cras. et t̃cia die consumor. quod ÷ ipse
ñ occidet me. s ego pono animã meã.
Ita qđ pͥma die mortis intrans infer¬
num. tollam demoni dyrannidem suã.
in crastino eductã ciptiuitatem quasi
sanitati restitutam. dũ portã ꝑ adysi
aꝑtam ei ostendã uel ponam eam in
ꝑadyso que est in extremis maris ad
orientẽ quasi restituens hominẽ sanita¬
ti. quã ꝑdid̾ãt. Tercia die consuminatus¬
resurgam. Potest t̃n hoc referri ad tͦs
annos oꝑationis miraculoꝵ. xp̃i. in qͦrũ
non moreretur in dñio hodis addidit᷑

Expanded text:
lpi illi, quia ecce daemonia ejicio, et sanitates perficio hodie, et cras, et tertia die consummor , » quod est: Ipse non occidet me, sed ego ponam animam meam, ita quod prima die mortis intrans infernum, tollam daemoni tyrannidem suam. In crastino educam captivitatem, quam sanitati restituam, dum portam paradisi apertam ei ostendam, vel ponam eam in paradiso, quae est in extremis maris ad orientem, quasi restituens hominem sanitati, quam perdiderat. Tertia die resurgam consummatus. Potest tamen hoc referri ad tres annos operationis miraculorum Christi, in quorum non
Abbreviated transcription (Latin):
serunt ad ihm et dixert̃ ei. Quispu¬
tas maior. ẽ. in regno celorũ : Quasi
dicant. Dic quis maior est nr̃e nos
mͦ. quia ille idem maior est in celo.
In quo errabant. In futuro enĩ om̃is
p̾iatio cessabit angłoꝵ. et hominũ
ut apłs tradit. Et amplexans ih̾e par¬
uulum docuit similes paruulo .i. hu
miles in uia exaltari in patria. Et
qui uellet corum ꝑmus ẽẽ. fieret
omniũ minister. hinc ÷ quod pͥmꝰ
omnium in eccła seruũ seruorum
dei facetur se. Paruulus iste ut qͥdã
tradunt fuit marcialis apłs lemoui¬
carum.
ũq scandaliratores
pusillorum dixisset ꝑ metaphoram m̃¬
brorum eruendos et proiciendos. noc
ꝯtempnendũ unum de pusiltis ad
ostendendũ quanti sint prsilli apud
patrẽ dixit eis ꝑabolam ouis centesim
reportate relictis nonaguita nouem.
licet enĩ pastor plus diligat unde cen¬
tum oues quã unã. t̾n magis sollici¬
tus ÷ de ꝑdita. ꝙͣ de manentib. ẜ eodẽ
addidit ꝑabolam de decima dragma

Expanded text:
serunt ad Jesum, et dixerunt: Quis putas major est in regno coelorum? » Quasi dicerent: Dic quis major est inter nos modo, quia ille idem major erit in coelo, in quo errabant. In futuro enim omnis praelatio cessabit angelorum, et hominum, ut apostolus tradit: Et amplexans Jesus parvulum docuit similes parvulo, id est humiles in via, exaltari in patria, et qui vellet primus eorum esse, fieret omnium minister. Hinc est quod primus omnium in Ecclesia servus servorum Dei se fatetur. Parvulus iste, ut qui dam tradunt, fuit Martialis apostolus Lemovitarum.ue scandalizatores pusillorum dixisset, per metaphoram membrorum, eruendos, et projiciendos, nec contemnendum unum de pusillis, ad ostendendum quanti sint pusilli apud Patrem, dixit eis parabolam ovis centesimae reportatae, relictis nonaginta novem . Licet enim pastor plus diligat centum oves quam unam, tamen magis sollicitus est de perdita, quam de manentibus. Pro eodem addidit parabolam de decima drachma
Abbreviated transcription (Latin):
taducho. iosue. iudicum. et uocat
ordinem illum eptaticum: ab epta
quod ẽ. septem. et theucos. quod est

Expanded text:
teucho, Josue, et Judicum, et vocat ordinem illum heptateuchum, ab hepta, quod est septem, et teucos, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
eũ dicentes aristobolo. Frat̃ tuus audi¬
ens te egrotantẽ in manu forti ⁊ arma¬
ta intͣuit ut te ꝑimat. et regnet. &d
ita probare potes. Iube eũ uenire ad
de. Si ueni̾t armatꝰ. suꝑ his que dicimꝰ
certus esto. Posuit gͦ ad suggestionem
uxoris aristobolꝰ armato in subt̾raneo
ꝗͥ pirgo stratonis dicebat᷑. ꝑ qͣm antigo¬
nus transitũ facturꝰ erat. qͥ si ueniret
armatꝰ eũ int̾fic̾ẽt. Et aduocans frẽm
aristobolꝰ. p̃cepit nuncio ut dice̾t ei
ne ueniret armatꝰ. s regina corrupit
nunciũ mun̾ib ut dic̃et qͦd cũ arnis ᷤ¬
ueniret. affectabat enĩ eũ rex uid̾e
in armoꝵ decore.

Expanded text:
eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audieum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum venire ad te, si venerit armatus, super his quae dicimus certus esto. » Posuit ergo ad suggestionem uxoris Aristobulus armatos in subterraneo, qui Pirgus Stratonis dicebatur per quem Antigonus transitum facturus erat, qui, si veniret armatus, eum interficerent. Et advocans fratrem Aristobulus praecepit nuntio, ut diceret ei, ne veniret armatus. Sed regina corrupit nuntium muneribus, ut diceret ei quod cum armis descenderet; affectaret enim eum rex videre in armorum decore.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. matrẽ cũ trib frĩb mino¬
rib uinculauit ĩ carc̃e. et antigonũ
quẽ diligebat. scdm a se ꝯstituit. Im¬
posuitq sͥ dyadema: et restitutũ est
regnũ iude. Fluxerant autẽ a serechia
sub qͦ regnũ fuerat mnt̃ruptum. annii
tu de captiuitate babilonis. Unde se¬
pe legitur int̾nussum fuisse regnũ.
usq ad hẏrcanũ. ⁊ aristobolũ ĩtnsitiue
.i. usq ad aristobolũ. hya cani. nec tn̾
regnauit aristobolꝰ nͥ ꝑ annũ. eo quod
matrẽ fame ꝑemerat in uincuł. Cũq
egrotaret aristobolus inturre. qͣ post
ab herode dicta ÷ antonia redibat an¬
tigonis de galilea in qua multa p̾clare
fec̾at. indutus nouis armis et decentib
Cũq ingrede̾tur hierłm ĩ dieb sceno¬
phegiarũ ob honorẽ fr̃is. ut obstenta¬
ret decorẽ armoꝵ ppło armatꝰ intraũ.
Quod uidentes emul ipsiꝰ. et maxime
uxor frĩs que oculos in eũ iniecerat.
s ipse ei assensũ ñ p̃bebat. accusabant

Expanded text:
i, matrem cum tribus fratribus minoribus vinculavit in carcerem, et Antigonum, quem diligebat secundum a se constituit. Imposuitque sibi diadema, et restitutum est regnum Judaeae. Fluxerant autem a Sedecia, sub quo regnum fuerat interruptum, anni qtu de captivitate Babylonis. Unde saepe legitur intermissum fuisse regnum usque ad Hircanum: et Aristobulum intransitive, id est usque ad Aristobulum Hircani. Nec tantum regnavit Aristobulus nisi per annum, eo quod matrem fame peremerat in vinculis. Cumque aegrotaret Aristobulus in turre, quae post ab Herode dicta est Antonia, redibat Antigonus de Galilaea, in qua multa praeclare fecerat, indutus novis armis, et decentibus. Cumque ingrederetur Jerusalem in diebus Scenopegiarum ob honorem fratris, et ut ostentaret decorem armorum populo, armatus intravit. Quod videntes aemuli ipsius, et maxime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipse ei assensum non praebebat, accusabant
Abbreviated transcription (Latin):
orũ int̾fecit. qͥa facinora eiꝰ destaban¬
tur. Cũq offensus e̾e̾t ppło. muniuit
sͥ palacium in turri qͤ barris dicebat᷑.
eam uidei deseruerant. cũ defendi
posset a duob ab omni uruente. Ad eo
autẽ offensus erat iudeis. ut semel
ꝑcunctanti ei quonã pacto eos sedare
posset. responder̃. simoreretur. Ob ħ
in plateis hierłm suspendit octingen¬
dos uiros uxoratos. uxoresq eoꝵ et li¬
beros necauit. Cũq quieuisset a p̃liis
⁊ quartanis fatigaretur. morbũ ex
ocio natũ putans. intempestiuis la¬
borib milicie se reddidit. et tͥcesimo
octauo regni sui anno mortuus ẽ. du¬
os relinqͣns filios. hẏrcanũ. et aristo¬
bolũ. Sciensq filios pad pat᷑ uideis odi¬
osos. regnũ religuit uxori. qͦs sub uiro
benuolentiã ppłi sepe ꝑauerat tiran¬
nidi ipsius sepius resistens. eciã simu¬
iatam religionẽ in habitu p̃ferebat.

Expanded text:
orum interfecit, quia facinora ejus detestabantur. Cumque offensus esset populo munivit sibi palatium in turri, quae Baris dicebatur, eam Judaei deseruerant, cum defendi posset a duobus ab omni vivente. Adeo autem offensus erat Judaeis, ut semel percunctanti ei, quoniam pacto eos sedare posset, responderunt, si moreretur. Ob hoc in plateis Jerusalem suspendit octingentos viros uxoratos, uxoresque eorum, et liberos necavit. Cumque quievisset a praeliis et quartanis fatigaretur, morbum ex otio natum putans, intempestivis laboribus militiae se reddidit, et triginta octo regni sui anno mortuus est, duos relinquens filios, Hircanum et Aristobulum. Sciensque filios pro patre Judaeis odiosos regnum reliquit uxori. Quae sibi sub viro benevolentiam populi saepe comparaverat, tyrannidi ipsius saepius resistens, etiam simulatam religionem in habitu praeferebat.
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciũ. uerũ qͦd erat ei indicauer̃.
et ingemiscens ait. Fas ñ erat ut deilu¬
men scelera mea lat̃ent. qͣtenꝰ o corpͤ
improbũ matri fratͥq animã dãpnatã
decinebꝰ: Utinã ñ paulatĩ eis sangui¬
nem meũ libem. totũ simul accipiant
eius qͥa prolem ex eo ñ susceꝑat.
fr̃s uiri soluit a uincuł. maiorẽ natu
alexandrũ regem ꝯstituens. qͥ cogno¬
minatꝰ ÷ iamneus. Qui etiã modestia
p̃stare uidebat᷑. qͥ frẽm scdm int̃fecit

Expanded text:
supplicium, verum quod erat ei indicaverunt. supplicium, verum quod erat ei indicaverunt. Et ingemiscens ait. « Fas non erat, ut Dei lumen scelera mea laterent, quatenus, o corpus improbum, matri fratrique animam damnatam detinebis. Utinam non paulatim eis sanguinem meum libem, sed totum simul accipiant!ejus, quia prolem ex ea non susceperat, fratres viri solvit a vinculis, majorem natu Alexandrum regem constituens, qui cognominatus est Jamnaeus, qui etiam modestia praestare videbatur. Qui fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
Is cũ antigonũ in armis głantẽ. ex¬
clamauit. Pape : nunc michi piuchrũ
ẽ mori. qñ ante me ueritas interiit
mearũ q p̃dictionũ aliqͦd mdatiũ de¬
p̃hensum ẽ. Hiuit antigonꝰ iste qͥ ho¬
die moriturꝰ erat. in pͥrgostratonis. Lo¬
cus autẽ iste ab hinc sexcentis distat
eiularet senex paulopost occisus ÷ an¬
tigonus cũ armatꝰ descendet ꝑ pirgũ
stratonis. seq locoꝵ eqͥuocatione se¬
nex agnouit fuisse deceptũ. Audien ᷤ
autẽ rex mortẽ fr̾is indoluit. adeoq
morb ĩnualuit: ut sanguinẽ iacela¬
tis uscerib euom̾et. Quẽ unꝰ de ser¬
uuł huic officio destinatꝰ foras effẽns
uͥ antigonus occisus fuerat. casueffu¬
dit suꝑ adhuc extantes eruoris macu¬
las. Quod iudens ppłs exclamauit asse¬
rens nutu dei inultionẽ occisi sangui¬
nem libatũ occisoris. Cũq causã clamo¬
ris rex sciscitaret᷑. nullusq ei auderet
ꝓdẽ. tandẽ minanti pro taciturnitate

Expanded text:
isset Antigonum in armis gloriantem, exclamavit: Papae! Nunc mihi pulchrum est mori, quando ante me veritas interiit mearumque praedictionum aliquod mendacium deprehensum est. Vivit Antigonus iste, qui hodie moriturus erat in Pirgo Stratonis. « Locus autem ille abhinc sexcentis stadiismque sic ejularet senex, paulo post occisus est Antigonus cum armatus descenderet per Pirgum Stratonis, seque locorum aequivocatione senex agnovit fuisse deceptum. Audiens autem rex mortem fratris indoluit, adeoque morbus invaluit, ut sanguinem, laceratis visceribus, evomeret. Quem unus de servulis huic officio destinatus foras efferens, ubi Antigonus occisus fuerat, casu effudit super adhuc exstantes cruoris maculas. Quod videns populus exclamavit affirmans nutu Dei in occisi ultionem, sanguinem libatum occisoris. Cumque causam clamoris rex sciscitaretur, nullusque ei auderet prodere, tandem minanti, pro taciturnitate
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo symone qͥ
ultimus qͥnq fili¬
oꝵ machachie a¬
samonez dux et
sacerdos fuerat ĩ
phus in tͥb ꝯmendat. in religione sacer¬
docii. ĩ strenuitate. aucatꝰ. et qͥa uir ꝓ¬
pħa erat. qui insecutus ptholometim¬
qͥ eius patrẽ dolo int̾fecerat. matrẽq eiꝰ¬

Expanded text:
ortuo Simone, qui ultimus quinque filiorum Mathathiae Asamonaei dux, et sacerdos fuerat in phus in tribus commendat, in religione sacerdotii, in strenuitate ducatus, et quia vir propheta erat. Qui insecutus est Ptolemaeum, qui patrem ejus dolo interfecerat, matremque
Abbreviated transcription (Latin):
mariam captã solo equauit. quã post
herodes instaurans. sebasten dixit. Mor¬
tuus.ẽ. autẽ ioħes. triguita trib antiiˢ
reb optime admuustratis. relictis qͥnq
filiis. aristobolo pmogenito. et antigõ¬
no cũ trib minorib. Cũq nullꝰ eorũ
ad regendũ ppłm sufficẽt. uxorẽ suam
dissertissimã uidee p̃fecit ꝯ filiis.¬

Expanded text:
mariam captam solo aequavit, quam post mariam captam solo aequavit, quam post Herodes instaurans Sebastem dixit. Mortuus est autem Joannes, triginta tribus annis rebus optime administratis, relictis quinque filiis, Aristobulo primogenito, et Antigono cum tribus minoribus. Cumque nullus eorum ad regendum populum sufficeret, uxorem suam disertissimam Judae
Abbreviated transcription (Latin):
confugerat ad opidũ ultͣ iericonta. qͦd
agon uocat᷑. Obsesso quidẽ oppido. cũ io¬
hannes acriꝰ instabat. ptholom̃s autẽ
matrẽ iohis et fr̃s suꝑ muros usq ad
sanguinis effusionẽ cedebat. fractusq
pietate ioħes. ab impugnatione se tẽ¬
ꝑabat. matre tñ clamante ne pro se si¬
neret scelus ꝑtholome inultum. Mor¬
tẽ enĩ suã sic iudicaret immortalitate
meliorẽ. ob hoc diutiꝰ tracta obsidione.
septimus aduenit annꝰ feriatꝰ iudeis.
recessit q ab obsidione ioħes. ꝑtholonĩs
uͦ matre ipsiꝰ ⁊ fr̃ib occisis. ꝯfugit ad
renonẽ phyladelfie tyrannũ. qͥ totila
cognominabat᷑.
ponticꝰ rex syrie obsedit hierłm.
Quã obrem aꝑuit hẏrcanꝰ duos de octo
locuł circunstantib sepulchrũ dauid.
et sustulit ex eis plusguã tͥa milia ta¬
lentoꝵ. deditq trecenta talenta antio¬
cho. ut ab obsidione receđet et ut pla¬
one. De reliqua peccunia pͥmus institu¬
it xenodochia pauꝑum in hierłm. Sa¬

Expanded text:
confugerat ad oppidum ultra Jerichonta quod Agon vocabatur. Obsesso quidem oppido cum Joannes acrius insistebat, Ptolemaeus matrem Joannis, et fratres super muros, usque ad sanguinis effusionem caedebat, fractusque pietate Joannes ab impugnatione se temperabat. Matre tamen clamante, ne pro se sineret scelus Ptolemaei inultum; mortem enim suam sic indicaret immortalitate meliorem. Ob hoc diutius tractata obsidione septimus advenit annus feriatus a Judaeis. Recessitque ab obsidione Joannes, Ptolemaeus vero matre ipsius, et fratribus occisis, confugit ad Zenonem Philadelphiae tyrannum, qui Cotila cognominabatur.Ponticus rex Syriae obsedit Jerusalem. Quamobrem aperuit Hircanus duos de octo loculis circumstantibus sepulcrum David, et sustulit ex eis plusquam tria millia talentorum deditque trecenta talenta Antiocho, ut ab obsidione recederet. Et ut plalcri, de reliqua pecunia primus instituit xenodochia pauperum in Jerusalem. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
uodecimo anno iosaphat iorã filius
achab cepit regnare. ħ contrarietas
sic solui potest. Ouo anni qͥb regna¬
re dr̃ ochorias illi sunt qͥb solus ⁊
in columis anteꝗͣ ꝑ cancellos domus
eiꝰ ioram administrationẽ regni age¬
bat.non s̾ s frĩ deputant᷑. Unde in
octauo decimo anno regni iosaphat reg¬
nasse scribit᷑ iorã. qͥa tunc regni ad¬
ministrationẽ pro frẽ languente sus¬
cepit. Scptura uͦ que dĩc quod ioram
filius achab anno sedõ iorã filii iosa¬
phat regnauit tempꝰ qͦ solus iam de¬
functo fr̃e regnare cepit. attendit
ex diũisoꝵ sane scͥpturis ꝓpħarum.
collectꝰ ÷ tractatꝰ ubr regum. Inde
ẽ qͦd alius aliud. et alius aliud scdm̃
rationũ diũsitatẽ initiũ incho¬
ationis regni regũ tã iuda ꝙͣ isrł as¬
signauit. Ioram autẽ filius achab

Expanded text:
decimo anno Josaphat Joram filius Achab regnaverit. Haec contrarietas sic solvi potest: Duo anni quibus regnare dicitur Ochozias illi sunt quibus solus et incolumis, antequam per cancellos domus ejus Joram administrationem regni agebat, non sibi, sed fratri deputantur. Unde in octavo decimo anno regni Josaphat, regnasse scribitur Joram, quia tunc regni administrationem pro fratre, qui languebat, suscepit. Scriptura vero quae dicit, quod Joram filius Achab, anno secundo Joram, filii Josaphat, regnaverit, tempus, quo solus, defuncto jam fratre, regnare coepit, attendit. Ex diversorum sane scriptis prophetarum collectus est tractatus libri Regum. Unde est quod alius aliud, et alius aliud, secundum rationum diversitatem initium inchoationis regni regum, tam Juda quam Israel assignavit. Joram autem filius Achab
Abbreviated transcription (Latin):
musdecimꝰ. et ita phacee regnauit post
ioathã. trib annis: in qͥb conregnauit
ei achat filius ioathã. Quod gͦ legieut
quod osee int̾fecit phacee. et regnaute
ꝓ eo uicesimo anno ioachan filii ozie.
ex illo tempore regnũ ioachan scͥptura
numerat quo patti leproso conregnaũ
tempore numerat qͦ solus mortuo patͦ
regnauit. Porro ouodecimo anno achar
phacee ⁊ achar trib tantũ annis con¬
regnauert̃ ut dictum ÷ tunc anno .iiii.
achar oocissus. ẽ. phacee. et si osee oc¬
cisor eiꝰ non regnauit ꝓ eo. usq ad du¬
odecimũ annũ achaz. tunc regnũ irt¬
octo annis fuit sine rege. Itaq pre¬
dictȩ contrarietates et aliȩ siqͦs p̃ter¬
misimus det̾minari posst̃ uł ꝑ syne¬

Expanded text:
ee regnavit post Joathan tribus annis, in quibus conregnavit ei Achaz filius Joathan. Quod ergo legitur, quod Osee interfecit Phacee, et regnavit pro eo vicesimo anno Joathan fiili Oziae, ex illo tempore regnum Joathan Scriptura numerat, quo patri leproso conregnavittempore numerat, quo solus mortuo patre regnavit. Porro duodecimo anno Achaz Phacee et Achaz tribus tantum annis conregnaverunt, ut dictum est, tunc quarto anno Achaz occisus est Phacee. Etsi Osee, occisor ejus, non regnavit pro eo, usque ad duodecimum annum Achaz, tunc regnum Isrocto annis sine rege. Itaque praedictae contrarietates, et aliae, si quas praetermisimus, determinari possunt, vel per syne
Abbreviated transcription (Latin):
tias regnare cepit. ⁊ qͥnquaginta du¬
ob annis regnauit. Quatuordecim
itaq annis parit̾ regnauerꝰ orias:⁊
ieroboam. Cui ieroboã pꝰ qͣdraginta
et unum annũ defuncto si statim za¬
charias filius eiꝰ in regnũ successit ñ
in tͥcesimo septimo. s in qͥnto decimo
anno regni orie regnare cepit. Aut
gͥ regnũ isrł. uigintit᷑b annis sine
rege fuit. uł potiꝰ ꝑ istos uigintit᷑s
annos zacharias filius ieroboã regna¬
uit. Qui t̾n quia pessime uixit in
regnũ non st̃ computati. Soli autẽ
zie sellũ : occiso zacharia regnauit
in isrł uno m̃se. eodẽ anno manaen oc¬
cidit sellũ. et regnauit in ifrł decẽ
annis. Anno qnquagesimo orie. pha¬
ceia filius manaen regnauit in isrł du¬

Expanded text:
zias regnare coepit, et quinquaginta duobus annis regnavit. Quatuordecim itaque annis pariter regnaverunt Ozias et Jeroboam, cui Jeroboam, post quadraginta et unum annum defuncto, si statim Zacharias filius ejus in regnum successisset, non in tricesimo septimo, sed in decimo quinto anno regni Oziae regnare coepit. Aut igitur regnum Israel viginti tribus annis sine rege fuit, vel potius per istos viginti tres annos Zacharias filius Jeroboam regnavit, qui tamen illi, quia pessime vixit, in regnum non sunt computati. Soli autem ziae Sellum occiso Zacharias regnavit in Israel uno mense. Eodem anno Manahen occidit Sellum, et regnavit in Israel decem annis. Anno quinquagesimo Oziae Phacela filius Manahen regnavit in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
regnare. xxxiͦ. anno asa: intelligendũ
÷ qͥa tẽ solus. et suꝑ totũ isrł mortuo
thebin cepit regnare. Qͦo aũdic̃ regnaᷤᷤ¬
no asa numerat qñ isrł eũ in regem
elegit. quod tempꝰ extendit᷑ usq ad
tricesimũ octauũ annũ regni asa. q̃ũ
achab regnare inchoauit. huic sen¬
tencie sequens scͥptum consonat. qd̾
narrat iosaphat filiũ asa regnare ce¬
pisse.iiͦii. anno regni achab. qui fu¬
it ultimus asa qͣdragesimꝰ scilicet pͥmꝰ

Expanded text:
rigesimo primo anno Asa, intelligendum est, quia tunc solus, et super totum Israel mortuo Thebni coepit regnare. Quando autem dicit regnasno Asa numerat, quando Israel eum elegit in regem. Quod tempus extenditur, usque ad vicesimum octavum annum regni Asa, quando Achab regnare coepit. Huic sententiae sequens Scriptura consonat, quae narrat Josaphat filium Asa regnare coepisse quarto anno regni Achab, qui fuit ultimus Asa, quadragesimus scilicet primus.
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile. Tam̃ hebre tradt̃ iorã
filiũ iosaphat uiginti annis regnas¬
se.⁊ ꝗͣdraginta duob uixisse. quod
scͥptura. Mortuo ochoria mat̾ enis
athalia sex annis regnauit in hierłm.
eĩsdem sex annuis contegnauit ei hier.
qͥ uigiiti septẽ annis regnauit ĩ isrł.
anno septimo hieu orpit hieu cepit¬

Expanded text:
ebraei tradunt Joram, filium Josaphat viginti annis regnasse, et quadraginta duobus vixisse, quod Scriptura. Mortuo Ochozia, mater ejus Athalia sex annis regnavit in Jerusalem. Eisdem sex annis conregnavit ei Jehu, qui viginti octo annis regnavit in Israel. Anno septimo Jehu coepit re
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ statĩ in sequenti dicit seͥptura. qͥs
ioas filiꝰ ioachaz anno tͥcesimo septi¬
mo ioas regis iuda regnare cepit:
forte tͥenmo uiuente pat᷑. simul eũ
patre regnauit. uł forte scͥptoꝵ ne¬
gligentia. qͦ in num̃is sepe errat hãc
difficultatẽ genuit. Anno scdo ioas re¬
gis isrł regnauit amasias in hiesi
iuginti nouẽ annis. Annus sed̾s ioas
quo amasias regnare cepit numera¬
tur ex quo solus defuncto patre reg¬
nauit. Uixit autẽ amasias rex iuda
post ꝗͣ. mortuuis.ẽ. ioas rex isrł. uigin¬
ti qͥnq annis. ⁊ hic orit᷑ questio. Suo ͣ

Expanded text:
go statim in sequenti dicit Scriptura, quia Joas filius Joachas anno trigesimo septimo Joas regis Juda regnare coepit? Forte triennio, vivente patre, simul cum patre regnavit. Forte scriptorum negligentia, qui in numeris saepe errant, hanc difficultatem peperit. Anno secundo Joas regis Israel regnavit Amasias in Israel viginti et novem annis. Annus secundus Joas, quo Amasias regnare coepit numeratur, ex quo solus, defuncto patre, regnavit. Vixit autem Amasias rex Juda, postquam mortuus est Joas rex Israel, viginti quinque annis.
Abbreviated transcription (Latin):
snurus nobił captiue filiꝰ. qͥ tͦs montes
urbi addidit. Quirinalẽ. uiminalem.
esciquilinũ fossas circa muros duxit.
census romanoꝵ ciuiũ animos institas¬
it. tandẽ occisus ẽ. a tarquinio suꝑbo.
prisci tarquinii eodẽ tẽpore ap̃ grecos
septẽ sapientes s̃ appellati.
N hoc loco dignu intpon̾e

Expanded text:
Servius, nobilis captivae filius, tres montes Servius, nobilis captivae filius, tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Viminalem, Aquilinum. Fossas circa muros duxit, census Romanorum civium primum instituit. Tandem occisus est a Tarquinio Superbo, Prisci Tarquinii filio. Eo tempore apud Graecos septem sapientes sunt appellati. In hoc loco dignum duximus