comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑdiui nam sententiam dr. hac nocte animã
quod poterat pati p̃uderet. Uñ bene discipulis
futura cogitantib: paulus a płs dicit. Uosautẽ
fr̃s. nonestis intenebris. ut uos dies illa tanqm᷑
fur conp̾hendat. omĩs enim uos fili lucis estis. et¬
⁊ fulii diei. Non sumꝰ noctis. neq tenebrarum.
Dies enimexitus tanquam sur innocte cõp̃¬
hendit: quando stultorum animas futurañ
p̃uidentes eicit. Uñ hic quoq apte subiungi¬
tur. Et in media nocte curuabunt᷑ populi: et
ꝑtransibunt. In media enim nocte curuati
ꝑtranseunt: qui in obscurirate sue neglegen¬
ne humiliati rapiunt᷑. Tunc curuabuntur
ꝑsententiam iudicis. qui nunc curuari neg¬
legunt ꝑhumilitatem cordis. Clecti autem
nein uiti curuentur inmorte: sponte curuã¬
tur inhumilitatẽ. Uñ sc̃e eccłie deconu̾sa pro¬
le ꝑsecutorum dicit᷑. Uenient ad te curui filiĩ
eorum: qui humiliauerunt te. Et bene demo¬

Expanded text:
per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam per divinam sententiam dicitur: Hac nocte animam quod poterat pati praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa quasi fur comprehendat. Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum . Dies enim exitus tanquam fur in nocte comprehendit, quando stultorum animas futura non praevidentes ejicit. Unde hic quoque apte subjungitur: Et in media nocte curvabuntur populi, et pertransibunt. In media nocte curvati pertranseunt, qui obscuritate suae negligentiae humiliati rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis, qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de conversa prole persecutorum dicitur: Venient ad te curvi filii eorum, qui humilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pͥncipem uł tẏrannum quisq suꝑb intelligi:
ꝑ pauꝑem uero humiles designari. Tyranniungͦ
disceptantem contra pauꝑem noncognoscir: qr
suꝑbos om̃s uitam minc humilum de pͥmentẽ
inuidicio nescire se ꝑhibet dicens. Nescio uos uñ¬
sitis. Et quia sic potent̾ cum uult destruit. sic̃
cum uoluit. potent̾ creauit: apte raciocinando
subungit᷑. Opus enim manuum eius sunt uni¬
libet sero de hac uita tollant᷑ iniqui. subito et
repente tollunt᷑: quia finem suitm cogitando p̃¬
uidere nesciunt. Subitũ ẽ: quod ante cogitariñ
poturt. Subito diues ille tultus ẽ.
qui horrea que p̃parabat deseruit: ⁊ inferni locũ
quem non p̃uidebat inuenit. Ad aliud exerce¬
bat animam ꝑcogitationem.s ad altud emilit
ꝑsententiam. Aliud dum iuueret contemplatꝰ
ẽ: aliud dum moreret᷑ exꝑtꝰ. Reliquit enumm dui
tractata temꝑalia: ⁊ inopinata inuenit ȩt̾̃na.
Uñ ei propt̾ hancignorantiam cecitatis sue: be

Expanded text:
per principem vel tyrannum quisque superbus intelligi; per pauperem vero humilis designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non cognoscit, quia superbos omnes vitam nunc humilium deprimentes, in judicio nescire se perhibet, dicens: Nescio vos unsitis . » Et quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungitur: Opus enim manuum ejus sunt unilibet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur. Quia enim finem suum cogitando praevidere nesciunt, subitum est quod ante cogitare non potuerunt. Subito dives ille stultus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat invenit. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam. Aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus. Reliquit enim diu tentata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ bene etiam ꝑ prophetam casuros alios passi¬
onis sue temꝑe atq alios surecturos anminti¬
ans: ait. Potum meum cum fletu temperabã:
potus quippe abext̾iorib int̾ius trahit᷑. flẽtus
autem abint̾iorib ext̾ius emanat. Potum gͦ
domino cum fletu temperare ẽ: alios abext̾ior
ibus introrsus trahere: alios abint̾iorib inext̾i¬
ora repbare. Conterit gͦ multos ⁊ innumerabi¬
les: et stare faciet alios ꝓeis. Sicut autem suꝑ¬

Expanded text:
Unde bene etiam per prophetam casuros alios passiUnde bene etiam per prophetam casuros alios passionis suae tempore atque alios resurrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam . Potus quippe ab exterioribus interius trahitur, fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus in exteriora reprobare. Conteret enim multos et innumerabiles, et stare faciet alios pro eis . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
quam uͦ alii pꝰ male oꝑationis usum. ad spem
sa actione sesparserant. ad sinum urt̾ne retracta¬
tionis semet ip̃os increpando recolligunt. hos
adhuc respicientes homines quales dudum
inoꝑe nouerant: tales putant. At contrailli ꝑ
districte considerationis exam̃. uitam suam qͣ¬
lem fuisse recolunt insecunt᷑: scit᷑q quid fuerit̾.
s quid iam acceperint esse nescit᷑. In hoc ergo
utroq genere hominum sepe contingit. ut et
qui uident᷑ stare humano iudicio iam inconspec¬
minib iacent. iam inconspectu eterni iudicis
stent. Qius enu hominum estimare potuiss
uidam iuuendi sortem etiam pꝰ minist̾ium a¬
postolatus amittere: Et quis econtra latronem
cred̾et causam iute etiam inip̃o articulo mor¬
tis inuenire: occultꝰ autem iudex p̃sidens. et
utrorumq corda discernens: alt̾um pie statu¬
it alterum iuste confregit. Illum districte exte¬
rius repulit. hunc introrsus. misericordit̾ trax̃.

Expanded text:
quam vero alii post malae operationis usum ad spem quam vero alii post malae operationis usum ad spem sa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc despicientes homines, quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen, vitam suam qualem fuisse recolunt, insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse, nescitur. Iutroque genere hominum saepe contingit, ut et qui videntur in humano judicio stare, jam in conspecminibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem etiam post ministerium apostolatus amittere Luc. XXIII, 40? Et quis e contra latronem crederet causam vitae etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque corda discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit. Illum districte exterius repulit, hunc introrsus misericorditer traxit.
Abbreviated transcription (Latin):
turus ẽ. omp̃s ds: ut alios adtorm̾ta deserat.
auos ad participationem regni celestis ad mit¬
tat.U hocnunc secreto iudicio cotidie agitur:
quod tunc publico demonstrat᷑. Nam iuste
ac misericordit̾ singulorum corda uł exami¬
nans. uł disponens alios inext̾iora respuit:¬
alios adea que sunt intrinsecus trahit. hos
accendit int̾na appetere: illos ꝓuoluptatib
suis deserit ext̾iora cogitare. horum iñtem
ad suꝑna erigit: illorum suꝑbiam in insimiꝰ
desidiis mergit. Aliena autem corda humaniꝰ
ocuus clausa sunt: & nescit᷑ qui repellit᷑ qͥa
penetrari nequeunt. que abuno quoq cogi¬
tant᷑. Nam sepe corde ꝑuerso. nec dum ꝓcessit
usq a d effectum oꝑis deliberatio cogitatioĩs:
⁊ ad huc fortasse ꝑhabitum intus ad stringit᷑.
quimente foras uagat᷑. Sed talis quiubẽt iste
tunc ante ocłos int̾ni udicis cecidit: cumabap¬
petendis int̾iorib ꝑ desid̾ium exiuit. Nonnimi¬

Expanded text:
turus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, turus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad participationem regni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstratur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans, vel disponens, alios in extalios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare. Horum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repellitur, quia penetrari nequeunt quae ab unoquoque cogitantur. Nam saepe de corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
oesluunt: sedquȩ int̾uis. et̾na ꝑdiderunt.
Inclicat quid sententia occulta decernitur:
ne inmoderate a nob̃ hec publica cogitentur.
Dicit quid suꝑnos agatur de nob̾: ut ab hoc
publico temporalitatis colligamus occulum
rum. subito infertur occultum iudiciũ quod
pie suꝑ nos iusteq disponit᷑. quom alii ꝑdunt.
quod tenere udebant᷑. ⁊ allii accipiunt quõd alii
cotidie agit᷑: s quia ad huc finis parcium utra¬
rumq non cernit᷑. minus timet᷑. Numquam
enim culpam suam reꝑbi nisi inpena cognos¬
cunt. Et quia pena differt᷑. culpa despicit᷑. La¬
bunt᷑ uͦ ab statu iusticie. ⁊ locum uite alii illis
cadentib sortiunt᷑. s eo lapsum suum neglegĩ.
quo int̾itum qui se inet̾num maneat. non at¬
cendunt. Si enim adillud quod illic passuri
sunt oculos mitterent. hoc quod hic facunt.
timerent. Eunctis autem liquet. quod in il¬
la extrema requisitione. exam̃ publicũ fac¬

Expanded text:
defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum rum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii otidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justitiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum fac
Abbreviated transcription (Latin):
oculum declinant. Inistis namq uisibilibus
que intuet᷑ cornr̃m extrase spargit᷑: ⁊quidde
se intrinsecus agatur obluuscit᷑. dum extrin¬
secus occupat᷑. Diuina autem uox terribilib
sententiis suis. quasi quibdam claius illud
pungit ut euigilet: ⁊ homo occulta suꝑ seui¬
dicia quȩ pressus corpore dissimu¬
lat: teriore saitem pulsatus expauescat. Ut .it.
suꝑius diximus ipso usu uite uet̾is mens male
ad sueta depͥmit᷑. Et uiħ que expectat ext̾ius. qua¬
si dormiens sopit᷑. Quia pꝰ quam semei se ad ap
petenda uisibilia foras fudit: acontemplandiꝰ
inuisibilib intus euanuit. Uñ nunc necesse est
ut que ꝑuisibilia spargit᷑. deinuisibilib uidi¬
ciĩs feriatur. Et quia inhisse ext̾iorib male dlec¬
tata ꝓstrauit saltem ꝑcussa requirat qd deseruit.
Ecce autem scͥptura sacra terrore quodam tor pen¬
tia corda traussigit neihis inhereant que ext̾ũ

Expanded text:
oculum declinant. In istis namque visibilibus, oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dpetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ certamen. Et iterum. Mem̾tote p̾positorum
urõrum qui uob̃ locuti sunt uerbum di: quoꝵ
intuentes extum conuersationis. imitamini
fidem. Suꝑius uidelicet dum sp̃ialia p̾cepta lo¬
queret᷑ quasi funes miserat: pꝰmodum uero
memorans exempla maiorum. quasi ueteres pã¬
nos adhibebat. Exutati ergo tot uocib p̾ceptorũ.
adiuti tot comparationib exemplorum:ad cor¬
da nostra redeamus. Discutiamus omne quod
agimus. ⁊ quicquid in nob diuine rectitudinis
regulam offendit accusemus: ut apud distric¬
tum iudicem. ip̃a nos accusatio excuset. In hoc
enĩ m̃tis nr̃e iudicio. tanto citius absoluimur:
qnͣto nõ diffctiꝰ reos tenemꝰ. Nec ad̃ hec agenda ꝑdẽdast̃
tẽpora. qͥb uacat: qi ad hec agenda pꝰ huiꝰ uite tẽꝑa
potestate. ẽ. ut ueniat ad d̾m in iudicium. Id¬
circo namq menoramur. quod tunc ñ possu¬
mus: nenunc quod possumus negleganius.
S ecce negotia occupant: que nob̾ incessant̾
apposita aconsiderandis nob̃ mentis nostre

Expanded text:
to praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haecpotestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, nec nunc quod possumus, negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
psa huorane conditionis qualitas indicat.
quam longe rebus cet̾is prestat. Nam cum¬
ata hominis racio asserit: quantum omĩa
que uł uita. uł sensu. uł ratione carent.na¬
tura racionalis ante cedit. Et tam̃ quia ab in¬
t̾nis. atq inuisibilib oculos clausimꝰ. ⁊ inui
sibilib pascimur. plerumq hominem ñ
exeo quod ip̃e ẽ. s exhis qͦ cura ip̃m sunt ue¬
neramur. Pumq non intuemur quid ip̃ẽ sit. S qͥd
possit in acceptionẽ personarum non exꝑsomis
s exiebus adiacentib ducimur. Sicq fit. ut is quoq
apud nos intus indespectionem ueniat qui foris
honorat᷑: quia dum ꝓhis que erga illum sunt ho
terrogat mĩtorum: ⁊ sepe iñ plus punit uñ hicma¬
iora ad minist̾ium contulit. Uĩtate ad cestante qͥ
ait. Euimultum datum ẽ: multum querit᷑
abeo. Uñ bene nunc ꝑheliu dicitur. Qui ñ accep̃

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia, quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, atque visibilibus pascimur, plerumque hominem ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit in acceptione personarum, non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honterrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Unde bene nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tatis speciem appetunt. uideri qd̃ non sunt: Ille
namq pͥncipalit̾ hẏpocrisin sumet. quia cũ sit
dampnatꝰ homo.⁊ nequam sp̃s. dm seesse mẽ¬
tit᷑: s ꝓculdubio ex eius uunc corpore ꝓdeunt
qui iniquitateꝰ suas subtegmine sacrihonorĩ
abscondunt ut professione uidĩ appetant qd̃
esse oꝑib recusant. Quia enim scͥptum e̾. omĩs
qui facit peccatum. seruus pectatiẽ: quanto nẽ
libius ꝑagunt ꝑu̾sa que uolunt. tanto eius sͤ¬
uicio obuixius obligant᷑. S nullus qui talem rec¬
torem patitur. eum quem patit᷑ accuset. quia
nimirum sui fuit meritiꝑu̾si rectoris subiac̃e
dicioni. Pulpam ergo propͥii magis accuset
oꝑis: quã miusticiani gub̾ nantis. Scͥptũ namꝙ.
e.Dabo tibi reges infurore meo. Quid ergo illos
nob̾ p̾esse despicimꝰ. quoꝵ suꝑ nos regimina ex
dm̃ furore suscipim̃: Si gͥ irascente dõ scd̃m nr̃a merita

Expanded text:
tatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille tatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumet, quia cum sit damnatus homo et nequam spiritus, Deum se esse mentitur, sed procul dubio ex ejus nunc corpore prodeunt qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant, quia enim scriptum est: « Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod incaritatĩ uĩtatis non receperunt. ut
salui fierent: id̃o mittit illis ad̃s oꝑationem erro¬
ris. ut credant mendatio. In eogͦ quod dicitur.
qui regnare facit hẏpocritam propt̾ peccata po¬
puli potest ipsum omnium hẏpoitarũ capud
antixꝰ. designari. Seductor quippe ille tunc scĩta¬
tem simulat: ut ad iniquitatem trahat. S ꝓpt̾
peccata popłi regnare ꝑmittit᷑: quia nimirũ
tunc ipĩ subillius regimine p̃ordinant᷑. quidig
ni euiᷤ diuo ante secula p̃sciunt᷑. Qui pecca
tis subsequentib exigunt: ut sub illo uidicũs p̃¬
currentib disponantur. Quod gͦ tunc antixp̃s
suꝑ impios regnat. non ẽ. ex iniusticia iudicis
sed exculpa pacientis. Quamius pleriq. ⁊ pͥnci¬
patum illus non uiderunt. ⁊ tam̃ eius pͥncipa¬
tui. peccatoꝵ suorum conditione de seruiunt.
Quia quem dominantem .sͥ minime conspici¬
unt.: eum ꝓculdubio. ꝑu̾se uiuendo uenerant᷑.
Annon eius menbra sunt. qui ꝑ affectate sc̃ĩ¬

Expanded text:
 ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio . In eo ergo quod dicitur: Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui ejus dominio digni ante saecula praesciuntur, qui petis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sancti
Abbreviated transcription (Latin):
Pogitationes iustorumr: iudicia. Accedunt .R.
ad secretarium iuditis intra sinum cordis: con¬
siderant quam districte quandoq. feriat qui
diu pacient̾ expectat. Metuunt inhis quese ẽ¬
gisse meminerunt: puniunt flendo quod ꝑ¬
petrasse se intelligr̾.¬
liment subtilia iudici
de his que insem⁊ ipis¬

Expanded text:
Cogitationes justorum judicia : accedunt enim Cogitationes justorum judicia : accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, et considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt; puniunt flendo, quod perpetrasse intelligunt; subtilia timent divina de his quae in semetip
Abbreviated transcription (Latin):
cium diligit. It iudelicet qui iam dñm hono¬
rat ex fide sollicite iudicet quidei debeat inoꝑ¬
atione. Uñ rursum scͥptum ẽ. Iudicare coram
domino. et expectans eum. Põram domino sci¬
licet iudicat᷑: qui corde dominum conspicit. et
actus suos subeius p̾sentia. sollicita inquisi¬
tione discernit. Quem tanto quis securius ex¬
pectat: quanto cotidie uitam suam suspectꝰ
examinat. Qui enim adextremum eius iudi¬
cium uenerit: non iam coram illo. s ab illo iu¬
dicatꝰ. De hoc quippe mentis iudicio obliuiscẽ-¬
inmemoriam. ut iudicem᷑ simul: narra siqͥd
habes ut iustificeris. Debet enim unius cuiꝰq
mens. et causas suas apud dominum.⁊causas
domini contra se sollicita inquisitione discu¬
tere: debet caute pensare. uł que abeo bona
ꝑceperit. uł que mala bonis illius ꝑu̾se uiuen¬
do respondit. Quod electi quidem cotidie facẽ
omnino non cessant. Uñ bene salomon ait.

Expanded text:
cium diligit ; videlicet qui jam Deum honocium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspicit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicatur. De hoc quoque mentis in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes ut justificeris . Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causam Domini contra se sollicita inquisitione discutere. Debet caute pensare vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse videndo responderit: quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait:
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam iudicis. ħinse pie feriat ꝑpeni¬
tentiam conũsionis. Uñ apte pꝰ quam iuo¬
lenti huiꝰ pena descͥpta ẽ: Sequit᷑. Neq enim¬
ultra in hominis potestate ẽ: ut ueniat ad
đm iniudicium Uersus iste tanto maiore dis¬
putatione indiget: quanto hoc quod dicit
si neglegit᷑ acrius dolet. Hic nimirum ñ illd̾
iudicium designat᷑. quod ꝑet̾nam retributio¬
nem punit⁊ s quod m̃te conceptum. ꝑconũsio¬
nem diluit. Ad illud quippe uenire ñ desiderat:
quisqͥs se ꝑ illud dampnari formidat. Dum ergͦ
dicit᷑. neq enim ultra in hominis potestate. e̾.
ut ueniat ad d̾m iniudicium : ꝓfecto ostendit᷑
esse quoddam iudicium. quodquandoq etiam a
dampnatis ac reꝓbis desideretur. Et quod est
illud nisi hoc. de quo paulus apłs dicit. si nos¬
ip̃os iudicaremꝰ. non utiq iudicaremur. Et de
quo ꝑ ꝓpħam dicit᷑. non e̾. iudicium ingressi¬
bus eorum. Et de quo ddait.honor regis iudi¬

Expanded text:
sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenisententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam violenti hujus poena descripta est, sequitur: CAPUndo.---Versus iste tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenditur esse quoddam judicium quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod est illud, nisi hoc, de quo Paulus apostolus dicit: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur ? et de quo per prophetam dicitur: Non est judicium in gressibus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judi
Abbreviated transcription (Latin):
trabilit̾ uidet. & neq occulta nescit quia cun¬
cta penetrat: neq penetrata obliuiscit᷑. quia
incominutabilis durat. ꝓ ĩ quotiens ĩdig¬
num aliquid corde concipimꝰ totiens in luce
peccamꝰ. quia ip̃a nob̃ et nonsͥ. p̃sentib. pres¬
to est. ⁊ ꝑu̾se gradiẽte̾ ĩ ipsa ĩpingimꝰ. aqua ꝑ
mĩtum longe sumꝰ. Gum uͦ nosuid̾i ñ credi¬
mus. insole clausos oculos tenemus: illum
udelicet nob̾ absconclimus. non nosilli. Nc̃
ergo dum possumus: a conspectu et̾m iudiciꝰ
⁊ male cogitata. ⁊ peius ꝑpetrata deleamus.
Reuocemus ante oculos cordis: quicquid ꝑũse
egimus. ꝑ nequitiam p̾sumptionis. Nichils̾.
nra blandiat᷑ infirmitas. atq inhis quere
recolit semet ip̃am delicate non palpet:s:
quanto. dͥ. male fit conscia. tanto inse benigniꝰ
sit seuera. ꝓ ponat contra se futurum iudi¬
cium.⁊ queq in se sentit districte ferienda ꝑ

Expanded text:
trabiliter videt: et neque occulta nescit, quia cuntrabiliter videt: et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat; neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsam impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole clausos oculos tenemus. Illum videlicet nobis abscondimus, non nos illi. Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per
Abbreviated transcription (Latin):
gitur alt̾nanti semꝑ mutabilitate tolerare.
Quia ergo ex nichilo condita ex se nichil ho¬
minus infra se tendit: nͥ ad boni desidii sta¬
tum artificis sui manu teneat᷑. Exeo itaq
quod creatura ẽ: deorsum ire habet. Uirtute
namq propͥa. inp̾ceps posse se esfe ire con¬
siderat. s adcreatorem suum amoris manu
seretinet necadat. quous. am. ꝙ ad in mu¬
tabilitatem transeat. ⁊ eouere immortaliter
quo inmutabilit̾ uiuat. Ip̃i quoq angłici
sp̃s. mutabiles exnatura sunt conditi:qua¬
tinus aut suasponte caderent. aut exarbitrio
starent. S quia humilit̾ elegerunt ei inhe¬
rere aquo creati sunt. hanc ip̃am insemuta
derent. quod nature sue ordine mutabilita¬
ti subesse potuissent. Quia gͦ solius diuine
nature ẽ. umbras ignorantie mutabilitatisq
non ꝑpeti: dicatur recte.Nonsunt tenebre.
⁊ non ẽ. umbra mortis : ut abscondãt᷑ ibi qui
quando incõmutabilit̾ fulget: tanto pene¬

Expanded text:
gitur alternante semper mutabilitate tolerare. gitur alternante semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo est condita ex se nihilominus infra se tendit, nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat, et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. 11. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutderent, quod naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti, dicatur recte, Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui quanto immutabiliter fulget, tanto pene
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ab eo qd̾ erat interficit: lit desinat eẽ qd̾ fuit:
⁊ incipiat ẽẽ. quod non fuit. Lum̃ igit᷑ uerũ
creator uidelicet nost̾. quia nulla mutabilita¬
tis uicissitudine tenebrascit. nullis nature
sue defectib obumbrat᷑. s eius esse sine muta¬
bilitate fulgere ẽ tenebre ei uł umbra mor¬
tis dicit᷑. non inesse. Uñ alias scͥptum e̾. apud
quem non ẽ. transmutationͦ uicissitudinis
obumbracio. Et unde rursum paulus a płs¬
dicit. Qui solus habet in mortalitatem. ⁊ lucẽ
rimus. quł̃ & humana anima ⁊ angłicisp̃s
sint inmortales instituti. cur abapostolo so¬
lus ds inmortalitatem habere ꝑhibet᷑. hisiq
solus uerenon mort᷑. qui solus numquam
mutatꝰ. humana quippe anima in lapsum
ñ caderer: si mutabilis nonfuiss. Que apa¬
radisi gaudiis expulsa si mutabilis ñesset:
aduitam minime tediret. In hoc ip̃m uero
quod redire ad uitam nitit᷑. de fectus suos co¬

Expanded text:
quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse, quod non fuit. Lumen igitur verum, Creator videlicet noster est, qui nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae ei vel umbra mortis dicuntur non inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio . Et unde rursus Paulus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem rimus quod et humana anima et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo solus Deus immortalitatem habere perhibetur, nisi quia solus Deus vere non moritur, qui solus nunquam mutatur? 10. Humana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset; quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam nunquam rediret. In hoc ipso vero quod ad vitam redire nititur, defectus suos co
Abbreviated transcription (Latin):
In illa die ꝑibunt om̃s cogitationes eorum.
Quia ergo ꝑmortem funditꝰ obluuoni tradit᷑.¬
quitquid iuuendo cogitat᷑: quasi quedam
umbra mortis obliuio ẽ. Sicut enim agit moiᷤ
int̾ueniens. non esse quod fuit inuita: ita int̾¬
ueniens. agit obliuio. non esse quod fuit ĩme.¬
moria. Recte itaq umbra eius dicit᷑: ꝙ uelud
de ip̃a expͥmit᷑ dũ iũ illius sopiendo sensus
imitat᷑. Ds̃ autem quia mala hominum nͨ
cogitata ignorat. nec ꝑpetrata obliuiscitur.
nisi abeiis oculis penitendo deleant᷑ congrue
dictum ẽ. non sunt tenebre. ⁊ none̾.umbra mor¬
tis. ut abscondantur ibi. qui oꝑant᷑ iniquita¬
tem. Ac si diceret. Idcirco euis iudicio nullus
abscondit᷑: quia nullatenus potest aut non
uidere quod facimus. aut obliuisci quod ui¬
det. Quamius intelligi tenebre uł umbra
mortis. etiam alit̾ possunt. Om̃is nãq ĩmnutatio:
uelut qͣdã mortisimitatio ẽ. Id enim quod mutat

Expanded text:
In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . » Quia ergo quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec perpetrata obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur, congrue dictum est: Non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Ac si absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio, velut quaedam mortis imitatio est. Id enim quod mutat,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ antedioculos tot gressus ponimus. quot
quotiens arecto itinere infirme cogitationis pede
cdaudimus. Nisi enim inconspectueius iste assi¬
dius nr̃arum mentium lapsus incresceret:per
ꝓphetam scilicet non clamaret. Auferte malum
cogitationum ur̃arum aboculis meis. hec nimir̾
dicens. ium cooꝑte nr̃e malicie quasi ferre se nõ
posse testat᷑. Que cooꝑta illi esse non potest:quia
uidelicer inportune eius conspectu in gerit᷑. qͥc¬
quid a nob̃ inlicitum occulte cogitat᷑. Omnia.N.
sicut scͥptum ẽ: nota et aꝑta sunt oculis eius.
Uñ hic quoq apte subiungitur. Nonsunt te¬
nebre. ⁊ nonẽ umbra mortis. ut abscondantur
ibi quioꝑantur iniquitatem. Qutid ꝑtenebras
nisi ignorantiam: Et quid ꝑumbram mortis
nisi obluuonem studuit de signare : De quorũ¬
dam quippe ignorantia dicitur. Tenebris obscu¬
ratum habentes intellectum. Et rursum de
obliuione que inmorte contingit. scͥptum est.

Expanded text:
tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus quot tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus quot quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Haec nimirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Unde hic quoque apte subjungiturnebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare? De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione quae in morte contingit scriptum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾e prospicit cumulare. Subito enim tollitur:
qui dui tolerat᷑. Gres sus uero hominum uo
cat. uł singulas oꝑationes. quibꝰ mnitimur¬
uł ad alt̾nantes motꝰ intime cogitationis qui¬
bus quasi passib uł longeã domino recedimus
uł pie ad domino ꝓpinquamꝰ. Add̾m enim quasi
tot gressib mens accedit: quot bonis motibus
proficit. Et rursum tot gressib longe fit. quot¬
tingit ut nec dum ꝓcedat inoꝑe motus m̃tis. et
tam̃ ꝑfecta iam sit culpa. exip̃o reatu cogitatio
let quando quiescit motio: ⁊ nullus eam usuꝰ
laboris exẽcet. Manus ergo inmanu. non erit
innocens manus: Acsidiceret. Ꝙ cum manus
cessat abiniquo oꝑe. manus tam̃ ñ ẽ. innocens ꝑ
cogitationem. Quia ergo nouinius qd̃ districte
omĩa non solum fc̃a. s saltem cogitata pensan¬
tur ⁊ quid faciemus de incessu mali oꝑis. si sic
subtilit̾ ds iudicat gressus cordis: Ecce occulta
mentis nr̃e itinera nullus hominum uidet: et

Expanded text:
libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui diu toleratur. 7. Gressus hominis quocat, vel singulas operationes quibus innitimur, vel alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quottingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationlet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et
Abbreviated transcription (Latin):
rapiat innocentiũ oppressione societ᷑. ẽt quia nͨ¬
dum ꝑcutit᷑. iuas suas adomino aut ñ uderi
estimet. aut quod penis est approbari. ueniet
ꝓfecto. ueniet et̾na. ⁊ repentina ꝑcussio.⁊tunc
cognoscit cuncta ado conspici quando seinpro¬
iuso exitu uiderit ꝓcunctorum retributione
dampnari. Tunc in pena sua oculos aꝑit.quos
dui tenuit clausos inculpa. Tunc considerasse
omua uerum iudicem sentit: quando maloꝵ
suorum meritum iam euadere sentiendo non
possit. Iniquus ergo quidu expectatus est.
idcurco ẽ. repente sublatꝰ: quia occuli dñi suꝑ
uias hominum.⁊ om̃s gressus eorum consi¬
derat. A.c sidiceret.Quia ea que diu pacienter
conspicit: qñdoq multa non deserit. Nam ec¬
ce subito uolentum rapuit: ⁊mala eiusqueex¬
pectando ꝑtulit. animadũtendo resecauit.Ne¬
moigit᷑ dicat humana fc̃a deum noncernere:
cum iniquum quempiam iniquitates suas

Expanded text:
rapiat, innocentium oppressione 790 satietur, et quia nerapiat, innocentium oppressione 790 satietur, et quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri existimet, aut quod peius est, approbari. Veniet profecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in pœna sua oculos aperit quos diu tenuit clausos in culpa. Tunc considerare omnia verum iudicem sentit, quādo malorum suorum meritum iā euadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum iniquum quempiam iniquitates suas
Abbreviated transcription (Latin):
eorum considerat. Tunc enim nequaquam
considerare credebatur. quando uiolentus
iste om̃e malum quod poterat inulte ꝑpetͣ¬
bat. Estimabat᷑ ds iniustiacta noncernere
quia differebat iuste dampnare: ⁊ magna
eius pacientia. quasi quedam negligentia
putabat᷑. Iniquus quoq ip̃e totiens se ĩ pec¬
catis suis ñ ai udĩ adõ. credidit: quotiens
multe peccauit. Eui ꝑquendam sapientẽ dicitur.
Nedicas.ꝓ eccaui. ⁊ quid accidit michi triste: Em̃¬
dare non uult nequitiam. ꝓqua dignam non
ꝑtulit penam. Quopie expectatus ẽ. ẽo ẽ. ad pec¬
candum nequit̾ instigatus. Et pacientiam
suꝑne longanimitatis despiciens. uñ corrigẽ
culpam suam debuit: iñ cumulauit. Sic̃ ꝑeridẽ
iob d̃r. Dedit ei locum d̃s lopenitentie:. ⁊ille abu¬
titur eo insuꝑbia. Sepe etiam quia penam qm
meretur repente non suscipit: hoc ip̃m cło nõ
et adquelibet blasphema p̃sum̃do prorũpat.
uoluntatum suaꝵ nequitias impleat aliena

Expanded text:
usit.---Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit, sicut per eumdem Job dicitur: Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia . Saepe etiam, quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non et ad quaslibet blasphemias praesumendo prorumpat; voluptatum suarum nequitias impleat, aliena
Abbreviated transcription (Latin):
choasse ingemiscimus. cum multos intra ȩccle¬
siam positos cernimus: qui aut. nolunt. oꝑa¬
ri quod intelligunt. aut. hoc ipsum quoq
sacrum eloquium intelligere ac nosse contẽp¬
nunt. Aueritate et enim auertentes audi¬
tum. ad fabulas conuertuntur: dum omnes
quȩ sua sunt querunt. non que sunt ih̃u xp̃i.
Scripta dei ubiq reꝑta. opponuntur oculis:
s hec cognoscere homines dedignantur. Pe¬
ne nullus querit scire. quod crecdidit. Multi¬
tudo ergo bonorum precedentium. arcum su¬
um destru doleat: quȩ sacrum eloquium re
staurari semꝑ ꝑstudium subsequentium cre¬
debat¬

Expanded text:
choasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclechoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaerunt, non quae sunt Jesu Christi . Scripta Dei ubique reperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantur. Pene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrustaurari semper per studium subsequentium credebat
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiam. et bonorum mnopiam pensans. be¬
ati iob uocib ilampna sua prenuntiet dicens. Di¬
cebamq. In nidulo moriar meo: et sicut palma
multiplicabo dies. Radix mea aꝑta ẽ secus aqͥs:
et ros morabitur in messione. mea. Gła mea sem¬
per innouabitur: et artus meus in manu mea
instaurabit᷑. Quȩ uidelicet cuncta considerans:
nequaquam spe cassa fallebatur. Nam ꝑfecti
quiq multos nunc eiꝰ conspiciunt adiutores: s
pensant proculdubio quod emergente ꝑsecutio¬
nis articulo. ex his pleriq hostes illius fuint. qͥ
ẽe pacis temꝑe eius cuies uidentur. Non aũt
de omnib ita desꝑant. S tamen plerunq con¬
tingit: ut hii de. quib maiorem fulei fidutiam
habuerunt. ipsi eiusdem fidei hostes atrociores
fiant.Ut eos tunc uideant contra sacra eloqͥa
agere: ex quorum se oꝑatione. crediderant.
hȩc eadem sacra eloquia ad predicationis gr̃am
restaurare. Que tamen temꝑa. iam nunc in¬

Expanded text:
abundantiam et bonorum inopiam pensans, beabundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, r in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑatione. In manu etenim arcum tenet:
qui diuma eloquia quȩ intellectu cognoscit.
oꝑatione ꝑficit. Instaurat᷑. ergo artus in ma¬
nu: dum quicquid in sacro eloquio studendo
cognoscitur. uiuendo complet᷑. Hinc. etiam sa¬
lomon dum fortes spiritalis pugnȩ ddescͥberet
bellatores: ait. Omnes tenentes gladios: et
ad bella doctissimi. Quid nanq in diuina scͥp¬
tura ꝑ gladium figuretur: paulus aperuit
Salomon autem non ait. omnes habentes gla¬
dios. s tenentes: quia uerbum iudelicet dei
non ẽ mirabile solummͦ scire s facere. Habet
quippe. ẜ non tenet gladium: qui diuinum
quidem eloquium nouit. s scd̃m illud uiuere
negligit. Et doctus ẽẽ ad bella iam nonualet:
qui spiritalem quem habet gladium minime
exeicet. Nam resistere temptationib om̃mno
non sufficit: qui hunc uerbi tenere glailium.
male uiuendo postponit. Sancta itaq eccłia qͦs
subsequenti ꝑsecutione depͥmitur: malorum

Expanded text:
in operatione. In manu etenim arcum tenet in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuit, Dei . Vet. XXIX. Salomon autem non ait: Omnes habentes gladios, sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: In corda etenim testamentum no-¬
uum: in cornu uero testamentum uetus acci¬
pitur. In arcu autem dum corda trahitur:
cornu curuat᷑. Sicut in hoc eodem sacro elo¬
quio. dum testamentum nouum legitur : du¬
ritia testamenti ueteris emollitur. Ad eius
nanq spiritalia et blanda precepta illius lit¬
terȩ se rigor inclinat: quia testamentum no¬
uum. dum quasi qͦdã bonȩ oꝑationis brachio
trahitur. in testamento ueteri seueritatis iu¬
ra flectuntur. Nec indecent̃ dicimus. cordam
testamento nouo congruere: quod de incar¬
natione dominica certum ẽ extitisse. Quasi
corda ergo trahitur. et cornua curuantur:
quia dum in testamento nouo. incarnatio me¬
diatoris accipit᷑: ad spiritalem intelligentiã
rigor testamenti ueteris inclinat᷑. Ait ergo
sanctus uir. Dicebamq. Gła mea semꝑinno¬
uabitur : et artus meus in manu mea instau
rabitur. Aitus in manu ẽ: scriptura satra

Expanded text:
intelligi? In chorda etenim Testamentum Nointelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi ergo chorda trahitur, et cornua curvantur, quia dum in Testamento Novo incarnatio mediatoris agnoscitur, ad spiritalem intelligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur. Ait igitur sanctus vir: Dicebam: Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instauit.---Arcus in manu est Scriptura sacra
Abbreviated transcription (Latin):
pe arcus ẽ ȩccl̃iȩ. ipsa arcus ẽ domini: de quo
ad corda hominum sicut ferientes sagittȩ. sic
terrentes sententiȩ ueniunt. Unde recte. qͦ
ꝑ psalmistam dicitur. Artum suum tetendit:
et parauit illum. Et̃ in ipso parauit. uasa mor¬
tis: sagittas suas ardentib effecit. Arcum
nanq suum dominꝰ tetendit: quia cunctis
peccatorib ꝑ scͥpturam sacram minas exhibu¬
it. In quo artu scilicet uasa mortis preparat:
quia sccłm eloquii sui sententiam eos qui nunc
corrigi negligunt. reprobos dampnat. In quo
etiam sagittas suas ardentib effecit: quia ad
eos quos ꝑterrorem corrigit. accensas uerbo¬
rum sententias emittit. De hoc predicatorum
arcu: ꝑ ysaiam dicit᷑. Cum sagitts et arcu:
in grediunt᷑ iluc. Quia nimirum sancti apłi ad
feriendam gentilis uitȩ duriciam: cum cdistri¬
ctis urborum spiculis uenerunt. Quil igtͣ hoc
loco arcus nomine. nisi artum eloquium debet

Expanded text:
pe arcus est Ecclesiae, ipsa arcus est Domini, de qua pe arcus est Ecclesiae, ipsa arcus est Domini, de qua ad corda hominum sicut ferientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . Arcum namque suum Dominus tetendit; quia cunctis peccatoribus per Scripturam sacram minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparat, quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet