comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine humilitas hominum. Et ideo quãtis
omnia quȩ ereata sunt non incongrue ul fac¬
ta uel formata dicantur: tamen si uerborum
istorum ẽ ulla ꝓprietas: facti sunt angeli.
Qui cum in eisdem cęlestib enumerarentur
oꝑib: ita enumeratio ip̃sa conclusa ẽ. Ipse
dixit et facta sunt: ipse mandauit & cirata
sunt. Unde autem homo scđm corpus fiere.
terra formata c̃ Nam hoc uerbo scriptura
utitur. ubi legimus. uel finxit ds̃. uel formaulit
d̃s hominem delimo terrȩ. Ergo priusꝙͣ fierĩ
ea quȩ increatura tua summa atq magna
sunt. quid enim maius rationali cęlestiq cr̃a¬
turaꝰ et prius quam fingeretur terra et esses
Nonenim ascło ds̃ qui ẽs ante scła. aut usq in
scłm cuius ẽ finis: cum sit ille sine fine: sed
exambiguo uerbo grȩco fit plerumq inscrip¬
turis: ut uel scłm ꝓęterno: uel ȩternum pro
scło ponat latinus interpres. Optime autẽ

Expanded text:
nomine humilitas hominum. Et ideo quamvis nomine humilitas hominum. Et ideo quamvis omnia quae creata sunt, non incongrue vel facta vel formata dicantur; tamen si verborum istorum est ulla proprietas, facti sunt Angeli, qui cum in ejus coelestibus enumerarentur operibus, ita enumeratio ipsa conclusa est, «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt» : unde autem homo secundum corpus fieret, terra formata est. Nam hoc verbo Scriptura utitur, ubi legimus, vel, «Finxit Deus;» vel, «Formavit Deus hominem de limo terrae» . Ergo priusquam fierent ea quae in creatura tua summa atque magna sunt; quid enim majus rationali coelesti creatura? et priusquam fingeretur terra, ut esset non enim a saeculo Deus, qui est ante saecula; aut usque in saeculum, cujus est finis, cum sit ille sine fine. Sed ex ambiguo verbo graeco fit plerumque in Scripturis ut vel saeculum pro aeterno, vel aeternum pro saeculo ponat latinus interpres. Optime autem
Abbreviated transcription (Latin):
quo dirigetur legentis uł audientis intentio.
Factus es ergo nobis inquit dñe refugium inge
ante quam nobis esset refugium: secutus adiun¬
xit. Prius quã montes fierent & formaretur ⁊¬
mundus esset: refugium ex quo adte conu̾si
sumus factus es nobis. Non autẽ mͥ iuidetur
ut cunq intelligendum qđ ait: prius ꝗͣ mon¬
tes fierent aut formaretur terra: uł sic̃ alii
codices habent qđ de uno uerbo greco expres¬
sum ẽ fingeretur terra. Montes quippe: par¬
tes terrȩ sunt. altiores. Et utiq si ante ꝗͣ forma¬
retur derra ds̃ c̃ aquo terra formata ẽ. quid
magnũ de montib uel quib libet aliis eus
partib dicit᷑. cũ sit ds̃ non solum ante terram.
s et ante cęlum et terrã: & ante omnẽ cor¬
poralem spũalemq creaturam: S nimirũ
uniuersa creatura rationabilis hac difftren¬
tia fortasse. distincta ẽ: ut montiũ nomine si¬
gnificarentur celsitudines angłoꝵ: et tent

Expanded text:
quo dirigeretur legentis vel audientis intentio. quo dirigeretur legentis vel audientis intentio. «Factus es» ergo «nobis,» inquit, «Domine, refugium in geantequam nobis esset refugium, secutus adjunxit: «Priusquam montes fierent, et formaretur termundus esset, refugium ex quo ad te conversi sumus factus es nobis. Non mihi autem videtur utcumque intelligendum quod ait, «Priusquam montes fierent, et formaretur terra;» vel, sicut alii codices habent, quod de uno verbo graeco expressum est, «fingeretur terra.» Montes quippe partes terrae sunt altiores: et utique si antequam formaretur terra Deus est, a quo terra formata est; quid magnum de montibus vel quibuslibet aliis ejus partibus dicitur, cum sit Deus non solum ante terram, sed et ante coelum et terram, et ante omnem corporalem spiritualemque et caturam? Sed nimirum universa creatura rationalis hac differentia fortasse distincta est, ut montium nomine significentur celsitudines Angelorum, et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpha testamenti noui. Omnia quippe
ilia infigura contingebant mnillis: sicut ait
apłs. Scripta sunt autem adcorreptionem
nrãm: in quos finis scłorum obuenit. Scd̃m
hanc ergo dispensationem quȩ facta est ꝑ
moysen inspiciendus ẽ. istȩ psalmus: qui
exeius oratione titulum accepit.
oMine inquit refugium
factus e̾ nobis: ingenera¬
tione & generationem:
siue inomni generatio¬
ne: siue induab ueteri¬
di ꝑtinentis adgenerationem ueterem: &¬
ꝓpħa testamenti ꝑtinentis adgenerationẽ
nouã. Cuius testamenti sponsor. sponsusq
coniuigii qđ deilla generatione sortitus est:
ait ipse iħs. Si crederetis moysi: crederetis et
mͥ. De me enim ille scripsit. Non enim creden¬
dum ẽ abipio ommino moyste iste istum
psalmum fuisse conscriptum: qui ullis eius lit¬
teris inditus non ẽ inquib euis cantica scrip¬
ta sunt: s alicuius significationis gr̃a tã ma¬
gni meriti serui dei nomen adhibitum ẽ: ex

Expanded text:
et propheta Testamenti Novi. «Omnia» quippe et propheta Testamenti Novi. «Omnia» quippe «illa in figura contingebant in illis,» sicut ait Apostolus: «scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum obvenit» . Secundum hanc ergo dispensationem quae facta est per Moysen, inspiciendus est iste psalmus, qui ex ejus oratione titulum accepit. 2. «Domine,» inquit, «refugium factus es nobis in generatione et generatione:» sive in omni generatione, sive in duabus genereterem, a Testamenti pertinentis ad generationem novam. Cujus Testamenti sponsor, sponsusque conjugii quod de illa generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni meriti servi Dei nomen adhibitum est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
nati sum. Quid tͥ ꝓdest non offensus pater:
qui offensam undicat matrem: Quid pro¬
dest si dñm confiteris. dm honoras. ipsum
predicas: filium eius agnoscis. sedentem ad
patris dexteram confueris: & blasphemas
eccłiã eiꝰ: Non te corrigunt exempla huma¬
ni coniugii: Si haberes aliquẽ patronum
cui cotidie obsequereris: cur limina serui¬
endo contereres: quem cotidie non dico
salutares: sed adoratores cui impenderes
fidelia obsequia: si unum crimen de eius
conuge diceres: nunquid domum eius
intrares: Tenete gͦ kmĩ tenete om̃s unani¬
miter deum patrem: et matrem ȩccłiam.
Natalicia scõꝵ cum sobrietate celebrate: &i
mitemini eos qui precesserunt: ut gaude¬
ant de uobis qui orant ꝓuobis: ut bene.¬
dictio dñi inęternum maneat suꝑ uos. fiat
Oratio moysi hominis dei:
salmus istȩ prenotatus ẽ.
ꝑquem hominem suum
ds̃ legem dedit popło suo:
Fuit gͦ moyses minister testamenti ueteris:

Expanded text:
nati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, nati sum. Quid tibi prodest non offensus Pater, qui offensam vindicat matrem? quid prodest si Dominum confiteris, Deum honoras, ipsum praedicas, Filium ejus agnoscis, sedentem ad Patris dexteram confiteris; et blasphemas Ecclesiam ejus? Non te corrigunt exempla humani conjugii? Si haberes aliquem patronum, cui quotidie obsequereris, cujus limina serviendo contereres, quem quotidie, non dico salutares, sed et adorares, cui impenderes fidelia obsequia; si unum crimen de ejus conjuge diceres, numquid domum ejus intrares? Tenete ergo, charissimi, tenete omnes unanimiter Deum patrem, et matrem Ecclesiam. Natalitia sanctorum cum sobrietate celebrate, ut imitemur eos qui praecesserunt et gaudeant de vobis qui orant pro vobis; ut «benedictio Domini in aeternum» maneat super vos: «fiat, Oratio Moysi hominis Dei,» psalmus iste praenotatur: per quem hominem suum Deus Legem dedit populo suo,Fuit ergo Moyses minister Testamenti Veteris,
Abbreviated transcription (Latin):
relinquetur uobis domus ur̃a deserta. Huic
dictum ẽ: posuisti munitiones ex formidinẽ.
Quia gͦilli noluerunt contegi sub alis galli¬
ne huius: et tale exemplum dederunt qđ
timere debeamus auolaticis spuitib in¬
mundis querentib cotidie qđ rapiant: intͣ
subalas galline huius diuinȩ sapientiȩ: qm̃
ꝓpter pullos suos infirmata ẽ usq ad mor¬
tem. Amemus dñm dm̃ nr̃m: amemus ȩecłi¬
am eius. Illum sicut patrem: istam sic̃ ma¬
trem . Illum sicut dñm: hanc sicut ancillã
euis: quia filii ancillȩ ipsius sumus. S ma¬
trimonium hoc magna caritate compagi¬
natur. Nemo offendit unum: et ꝓmeretur
alterum. Nemo dicat: adydola quidẽ uado:
arrepticios et sortilegos consulo: s tamen
di ȩccłiam non relinquo. Catholicus sum.
Tenens matrem: offendit patrẽ. Alius item
dicit. Absit ame. Non consulo sortilegum:
non quȩro arreptitium: non quero diuina¬
tiones sacrilegas: nec eo adadoranda demo¬
nia: nec seruio lapidib s tamen inparte do¬

Expanded text:
uetur vobis domus vestra deserta» . Hinc dictum est, «Posuisti munitiones ejus formidinem.» Quia ergo illi noluerunt contegi sub alis gallinae hujus, et tale exemplum dederunt, quo timere debeamus a volaticis spiritibus immundis, quaerentibus quotidie quod rapiant; intremus sub alas gallinae hujus divinae Sapientiae, quoniam propter pullos suos infirmata est usque ad mortem. Amemus Dominum Deum nostrum, amemus Ecclesiam ejus: illum sicut patrem, istam sicut matrem; illum sicut dominum, hanc sicut ancillam ejus; quia filii ancillae ipsius sumus. Sed matrimonium hoc magna charitate compaginatur: nemo offendit unum, et promeretur alterum. Nemo dicat, Ad idola quidem vado, arreptitios et sortilegos consulo: sed tamen Dei Ecclesiam non relinquo; catholicus sum. Tenens matrem, offendisti patrem. Alius item dicit, Absit a me; non consulo sortilegum, non quaero arreptitium, non quaero divinationes sacrilegas, non eo ad adoranda daemonia, non servio lapidibus: sed tamen in parte Do
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dauid inquo sꝑabant ignari ꝓmissa sua
dm completurum. uidete quid accidit: ut pro¬
missa di firmius in alio sperata compleantur.
Distulisti xp̃m tuum: euertisti testamentũ ser¬
ui tui. Ubi ẽ. enim uetus testamentum iudeoꝵ¬

Expanded text:
ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur: «Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» Ubi est enim testamentum ve
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ non presciebas istum ñꝑseueraturũ: Utiq
sciebas. Quare gͦ in non ꝑseueraturo mͥ qđ
inȩternum esẽt ꝓmittebas: Nonne tu dixi¬
sti. si dereliquerint legem meã. et iniudiciis meis
ñ ambulauerint: et mandata mea ñ custodiert̃:
&e testamentum meũ ꝓfanauerint.. Manebit
tamen ꝓmissio mea. implebitur iuratio mea
Semel uiraui inscõ meo intus insecreto quodã
inipso fonte unde ꝓpħȩ biberunt. qui nobis
hȩc eructaucrunt: semel inquit iuraui si dd̃
mentiar. Exhibe gͦ qđ iurasti: redde qđ pro¬
misisti. Sublatum ẽ. de isto dauid: ne expec¬
taretur inisto dauid. Ex pecta gͦ qđ ꝓmisisti:
nouit illud & ipse dauid. Uide enim qͥd dicat
Tu uͦ reppulisti: et ad nichilum deduxisti. Ergo
ubi ẽ. qđ ꝓmisisti: Distulisti. xp̃m tuum. Quã¬
ius tristia quedam enumeret: inhoc tamen uer¬
bo reficit nos. Manet omnino ds̃ qđ ꝓmisisti.
Nam xp̃m tuum non abstulisti: s distulisti. hiuic

Expanded text:
Deus, non praesciebas istum non perseveraturum? Utique Deus, non praesciebas istum non perseveraturum? Utique sciebas. Quare ergo in non perseveraturo mihi quod aeternum esset promittebas? Nonne tu dixisti: «Si dereliquerint legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testamentamen promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in secreto quodam, in ipso fonte, unde prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt. Semel, inquit, juravi, si David mentiar. Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti.» Ergo ubi est quod promisisti? «Distulisti Christum tuum.» Quamvis tristitia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam Christum tuum non abstulisti, sed «distulisti.» Huic
Abbreviated transcription (Latin):
in quo ostendantur impleri. Ita etiã dictũ c̃¬
deesau & lacob.Inuenimus maiorem ad¬
oratum aminore. cũ scriptum sit: maior
seruiet minori. Et cum illis duob preceden¬
tib uideris non impletum. expectes duos po¬
pulos. in quib impleatur. qđ non mendax
ds̃ polliceri dignatur. Ecce ex semine tuo dĩx
cdauid ponam suꝑ sedem tuam. Promisit ex
semine eius inȩternum aliquid: & natus ẽ¬
salomon. factus ẽ tantȩ sapientiȩ. tanteq pru¬
dentiȩ: ut ꝓmissio dei de semine dauid in
illo putaretur impleta. Sed cecidit salomon.
falli posset nec fallere. quem sciebat casurum
non ineo poneret ꝓmissum suum:s post ca¬
sum eius respiceres tu dm: et flagitares pro¬
missum tuũ. Ergo dñe mentitus es. ñimples
qđ ꝓmisisti: non exhibes qđ iurasti: forte
hic dicturus tͥ erat ds̃. iuraui quidẽ & ꝓmi¬
si: s iste noluit ꝑseuerare. Quio gͦ. tu dñe

Expanded text:
in quo ostenderentur impleri. Ita etiam in in quo ostenderentur impleri. Ita etiam in Esau et Jacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, Major serviet minori : ut cum in illis duobus praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, quia non mendax Deus polliceri dignatur. Ecce ex semine tuo, dixit ad David, ponam super sedem tuam . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid, et natus Salomon factus est tantae sapientiae, ut promissio Dei de semine David in illo putaretur impleta. Sed cecidit Salomon , falli possit, nec fallere, quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum tuum. Ergo, Domine, mentitus es, non implens quod promisisti, non exhibens quod jurasti? Forte hic dicturus erat tibi Deus: Juravi quidem et promisi, sed iste noluit perseverare. Quid ergo? tu, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ fȩcisti. Ubi sunt ꝓmissiones adquas pau¬
lo ante gaudebamus: de quib tam alacrit̃
plaudebamus: de quib securi gratulabam᷑:
quasi alius ꝓmiserit. alius cuerterit: Quod¬
cebas. tu qui confirmabas. tu qui ꝓpter du¬
bitationẽ humanã etiã iurabas: illa ꝓmi¬
sisti. & ista fęcisti. Ubi tenebo ius urandũ:
ubi inueniam ꝓmissum tuum: Hȩc ꝓmisi¬
mitteret ds̃ aut falsum iuraret: Quare ergo
illa ꝓmisit: & ista fecit: Ego dico quia ista
fecit: ut ꝓmissa firmaret. Sed quis ego qui
hoc dico: uideamus. si hoc ueritas dicit: tẽ
non erit Inanc qđ dico. Dauid positus erat.
ta sunt addauid: expectabant homines ea
implen indauid. Promde ne quisquã xp̃ia¬
nus cum diceret de xp̃o dixit. alius diceret:
non. sed deillo dauid dixit. et erraret cum iu¬
deret impleta omĩa ẽẽ indauid. destruxit
ea indauid. ut cum uides ea mnillo non im¬
pleta quȩ necesse ẽ impleri: queras alterum

Expanded text:
ria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas pauria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quodi promittebas, tu qui confirmabas, tu qui propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promissum tuum? Quid eromitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego qui hoc dico? Videamus si hoc veritas dicit; tunc non erit inane quod dico. David positus erat ta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in David. Proinde, ne quisquam christianus cum diceret, De Christo dixit; alius diNon, sed de illo David dixit, et erraret, cum diceret impleta omnia esse in David; destruxit ea in David. Ut cum vides ea in illo non impleta quae necesse est impleri, quaeras alterum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicant fieri ñposse: ut caro ista terrena incȩ
lum possit ascendere. Ideo luna ista ꝑfecta
inccernum. & aduersus om̃s contradictores
dubia. Nam et si quedam sunt tecta misteris :
quedam tamen sic manifesta: ut exipsis fa¬
cillime apiantur obscura. Et cum ita sint: ui¬
dete quid sequitur. Tu uͦ reppulisti. et adni¬
chilum deduristi: distulisti xp̃m tuum.
E uertisti destamentũ serui tui: ꝓfanasti in
terra sc̃ĩtatem eius. Destruxisti om̃s macc¬
rias eius: posiusti munitiones eius formidi¬
nem. Diripuerunt eum om̃s transeuntes
uiam: factus ẽ obꝓbrium uicinis suis.
Exaltasti dexteram deprimentiũ eũ. iocun¬
dasti om̃s inimicos eius. Aduercisti ad iu¬
torium gladii euis: & non es opitulatus ei
inbello. Dissoliusti eum abemundatione:¬
et sedem eius interra collisisti. Minuisti dieᷤ
sedis eius: ꝑfudisti eum confusions Quid¬
ẽ. hoc : Illa omnia ꝓmisisti: tu uͦ ista contra

Expanded text:
dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores dubitata. Nam, etsi quaedam sunt tecta mysteriis, quaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis facillime aperiantur obscura. Haec cum ita sint, videte quid sequitur: «Tu vero repulisti, et ad nihilum dEuertisti testamentum serui tui, profanasti in terra sanctitatem eius; destruxisti omnes macerias eius, posuisti munitiones eius formidinem; diripuerunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione.
Abbreviated transcription (Latin):
Scio enim quosdã intellexisse: alios uͭ forsitan
quid dixerim adhuc in quirere. Innulla re
sic contradicitur fidei xp̃iane: quam in resur¬
rectione carnis. Deniq ille qui natus ẽ insi¬
gnum cui contradicit᷑. & ipsam carnẽ suam
resuscitauit ut obuiam iret contradictori: &
qui posset menbra sua sic sanare ut ea uulne¬
rata fuisse non appareret: cicatrices seruauit
incorpore: ut uulnus dubitationis sanaret.
incorde. Iunulla ergo re tã uehementer. tã ꝑ¬
tinaciter. tam obnixe et contentiose contradi¬
citur fidei xp̃ianȩ: sicut de carnis resurrectio¬
ne. Nam de animi immortalitate multi etiã
phylosophi gentiũ multa disputauerunt:
et immortalem ec̃ animum humanum. plu¬
rib et multiplicib libris conscriptum memo¬
riȩ reliquerunt. Cũ uentum fuerit adresur¬
rectionem carnis non titubant: s aꝑtissumȩ
contradicunt. et contra dictio eoꝵ talis ẽ: ut

Expanded text:
scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis scio enim quosdam intellexisse, alios vero fortassis quid dixerim adhuc inquirere. In nulla re sic contradicitur fidei christianae, quam in resurrectione carnis. Denique ille qui natus est in signum cui contradicitur , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra sua sic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philosophi Gentium multa disputaverunt, et immortalem esse animum humanum pluribus et multiplicibus libris conscriptum memoriae reliquerunt: cum ventum fuerit ad resurrectionem carnis, non titubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter augmenta. et detrimenta: ꝓpt̃ trans¬
uoriam speciem. Deniq & iericho luna inter¬
pretatur. Et utiq quidã qui descendebat abie¬
rusalem adierichum: incidit inlatrones. De¬
scendebat enim abimmortalitate ad mortali¬
tatem. Similis gͦ ÷ caro ista lunȩ: quȩ omni
tempore et omni mense patit᷑ augmenta et de¬
trimenta: sista caro erit nr̃a inresurrectione
ꝑfecta: & testis incȩlo fidelis. Itaq si insolo a¬
nimo ꝑficeremur. tantummꝰ soli nos compara¬
ret Rursus si insolo corꝑe ꝑficeremur: tantũ¬
mͦ lunç nos comparet. Sed quia ꝑficiet. nos
ds̃ et manimo & incorpore. scđm animũ dic¬
tum ẽ. sicut sol in conspectu meo: quia ani¬
mum non uidet nͥ ds̃. Et sicut luna iã caro
ꝑfecta ineternum. in resurrectione mortuoꝵ:
et testis incȩlo fidelis: quia uera dicebantur
omnia deresurrectione mortuoꝵ Obsecro uoᷤ
audite hoc iterum planius: et mementote.

Expanded text:
propter augmenta et decrementa, propter transpropter augmenta et decrementa, propter transitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.» Itaque si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararet; rursus, si in solo corpore perficeremur, tantummodo lunae nos compararet: sed quia perficiet nos Deus et in animo et in corpore, secundum animum dictum est, «sicut sol in conspectu meo;» quia animum non videt nisi Deus: «et sicut luna,» jam caro; «perfecta in aeternum,» in resurrectione mortuorum: «et testis in coelo fidelis;» quia vera dicebantur omnia de resurrectione mortuorum. Obsecro vos, audite hoc iterum planius, et mementote:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic erunt inquit om̃s inconspectu meo sicut
sol: quia iusti fulgebunt in regno patͥs sic̃
sol. S sol sp̃ualiter non corporaliter: siẽ lucet
iste de cȩlo: quem facit oriri suꝑ bonos &
istȩ sol inconspectu ẽ. non solum hominum:
uerũ etiam pecorum: minutissimarumq
muscarum. Qđd enim quorumlibet uilissimoꝵ
animalium non uidet solem istũ: At uͦ de illo
sole quid ait ꝓpriȩ: Sic̃ sol inconspectu meo.
Non inconspectu hominũ: non inconspec̾tu
carnis: ñ inconspectu mortalis animalium:
s inconspectu meo. Et sicut luna. S quȩ lu¬
na: ꝑfecta ineternum. Et enim si ꝑficit᷑
luna ista quã nouimus. alio die incipit mi¬
nui: postea quam ꝑfecta fuerit. Sic̃ luna
inquit ꝑfecta inȩternum. sic ꝑficietur sedes
eius tanquam luna: s: luna inȩternum ꝑ¬
fecta. Si sol. quare et luna: Plunã solent
significare scripture mortalitatẽ carnis hui

Expanded text:
sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri super bonos et iste sol in conspectu est non solam hominum, verum etiam pecorum minutissimarumque muscarum: quod enim quorumlibet vilissimorum animalium non videt solem istum? At vero de illo sole quid ait proprie? «Sicut sol in conspectu meo.» Non in conspectu hominum, non in conspectu carnis, non in conspectu mortalium animalium, sed «in conspectu meo. Et sicut luna:» sed quae luna? «Perfecta in aeternum.» Etenim, etsi perficitur luna ista quam novimus, alio die incipit minui, posteaquam perfecta fuerit. «Sicut luna,» inquit, «perfecta in aeternum:» sic perficietur sedes ejus tanquam luna; sed luna in aeternum perfecta. Si sol, quare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mortalitatem carnis hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum eius: quia ipse sibi presciens prede¬
stinauit heredes. Et quȩ ꝓcedunt de labiis er
uid mentiar. Expectes ut iterum uiret ds̃
Quoties iuraturus est. si semel uirando mentit
Unam uirationem ꝓuita nr̃a habuit: qui ꝓ
nobis admortem unicum misit. Semel uira¬
ui inscõ meo. si dauid mentiar. Semen cus
inȩcernum manet. Inȩternum manet semen
euis: quia nouit dñs qui sunt eius. Et sedes erꝰ
sicut sol inconspectu meo: et sicut luna ꝑftt¬
ta inȩternum: et testis incȩlo fidelis. Sedeser
quib dñatur: in quib sedet: in quib regnal.
Si sedes eius: & menbra eius. quia etiam men¬
bra nr̃a sedes sunt capitis nr̃i. Uidete quemad¬
modum cȩtera omnia menbra nr̃a capuit
portent: caput autem ipsum suꝑse nonpor¬
tat aliquid: s. ipsum portatur agtens mda¬
bris nr̃is. quasi totũ corpus hominis sedessit ca¬
pitis. Sedes ergo eius om̃s. inquib regnat ds.

Expanded text:
mentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedementum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinavit haeredes: et quae procedunt de labiis ejuvid mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar: semen ejus in aeternum manebit.» In aeternum manet semen ejus; quia novit Dominus qui sunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum; et testis in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput portent: caput autem ipsum super se non portat aliquid, sed ipsum portatur a caeteris membris nostris, quasi totum corpus hominis sedes sit capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis fr̃s. multi xp̃iani dolerabiliter pec¬
eant: multi flagello apeccato corriguntur:
et emendantur & sanant᷑: multi omnino auer¬
si dura ceruice obnitentes aduersus discipli¬
nam patris et ipsam omnino di hereditatem
recusantes: habentes tamen signum xp̃i. eũt
intales iniquitates. ut non possint nͥ recitari
contra cos: q̃m qui talia agunt. regnum dĩ ñ
possidebunt. Non tamen ꝓpter hos remanebit
xp̃c sine hereditate. Non ꝓpter paleam etiam
frumenta interibunt. Non ꝓpter pisces malos.
nichil exilla sagena mittetur inuascula. Nouit
dñs qui sunt eus. Securus enim ꝓmisit: qui
nos ante quam essemus p̃destinauit. Quos au¬
dem predestinauit: ilos et uocauit. Quos autẽ
uocauit: illos et iustificauit. Quos autem in¬
stificauit: illos et głificauit. Peccent quantum
uolunt desꝑati: respondeant menbra xp̃i.Si
testamentum suum. Manet immobile testa¬

Expanded text:
dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter pecdico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestinavit: «Quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit.» Peccent quantum volent desperati: respondeant membra Christi,testamentum suum. Manet immobile testa
Abbreviated transcription (Latin):
s abeo si xp̃ianus ẽ di miscdia non disꝑgi¬
tur. Plane si intantas ieris iniquitates. ut
repellas ate uirgã uerberantis: si repellas
manum flagellantis. et de disciplina dĩ in¬
digneris: ut fugias apatre cedente: et nolis¬
cum uerberantem patrem pati: quia non
parcit peccanti: tu te alienasti abhereditate
ipse te non abiecit. Nam si maneres flagel¬
latus: non remaneres exheredatus. Miseri¬
eo: neq nocebo inueritate mea. Adhoc enĩ
non disꝑgetur miscd̃ia liberantis: ut ñ no¬
ceat ueritas uindicantis. Neq ꝓfanabo te¬
stamentum incũ: et que ꝓcedunt de labiis
meis. ñ reꝓbabo. Non quia filii eiꝰ peccant.
ideo ego mendax inueniar: ꝓmisi facio. Po¬
ne quia uolunt illi etiã cum desꝑatione
peccare: et sic ire omnino inpeccata: ut of¬
fendant ocłos patris⁊ ex heredari mertan¬
tur. Nonne ipse est ds̃. dequo dicium est. de
lapidib istis suscitabit ds̃ filios abrabȩ: Itaq

Expanded text:
sed ab eo, si christianus est, Dei misericordia non dispergised ab eo, si christianus est, Dei misericordia non dispergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres exhaeredatus. «Miseri Neque nocebo ei in veritate mea. Ad hoc enim non tollitur misericordia liberantis, ut non noceat veritas vindicantis. 4. «Neque profanabo testamentum meum; et quae procedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
saule quid ꝑsequeris seruos meos: nec quid
ꝑsequeriꝰ scõs meos. nec qͥd ꝓsequert̾ oiscipłos mecᷤ:
s qͥd me ꝑsequeris: Sic̃ gͦ cumeum sedentem
in cȩlo nemo ꝑsequeretur clamauit quid me
ꝑsequeris: cum caput menbra sua agnosce¬
ret: et aconpage corꝑis sui caput caritas ñ
separaret: sic cum miscđiam suam ñ disꝑ¬
git abeo: anob̃ utiq non disꝑgit: qui sum̾
menbra eius. & corpus eius. Nec ideo tamen
debemus.securi peceare: et ꝑuerse nobis pol¬
liceri: qm̃ quicquid fecerimus non perimꝰ.
Sunt enim quedã peccata. quedã iniquita¬
tes: de quib quidem disserere atq definire.
aut impossibile nobis ẽ: aut si iam esset pos¬
sibile: certe tempori longum esset. Nemo e¬
num potest dicere se ẽẽ sine peccato: quia si
dixerit mentietur. Si enim dixcrimus qͥa
peccatum non habemus: nos ipsos seduci¬
mus: et ueritas innobis non est. Ergo unus¬
quisq ꝓpeccatis suis necessario flagellatur:

Expanded text:
os; non, Quid persequeris sanctos meos; non, Quid persequeris discipulos meos: sed, «Quid me persequeris» ? Sicut ergo, cum eum sedentem in coelo nemo persequeretur, clamavit, «Quid me persequeris?» cum caput membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput charitas non separaret: sic, cum misericordiam suam non dispergit ab eo, a nobis utique non dispergit, qui sumus membra ejus et corpus ejus. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt enim quaedam peccata et quaedam iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile nobis est, aut, si jam esset possibile, certe tempori longum esset. Nemo enim potest dicere esse se sine peccato; quia si dixerit, mentietur: «Si» enim «dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur;
Abbreviated transcription (Latin):
inmatutino locuti sumus
animum intendite: &
pium debitum exigite:
etiam uerbis quȩ tractaturi sumus ipse an¬
nuntiatur. Deillo enim intercetera paulo
suꝑius dictum erat: et ego primogenitum
ponã cum: excelsum pre regib terre. Inȩder¬
num seruabo illi miscd̃iam mcã: & testam̃¬
tum meum fidele ipsi. Et ponam inscłm se¬
culi semen eius: & thronum eius sicut dies
cȩli. Dehis et de omnib supra abipso exor¬
dio. quȩ potuimus diximus. Sequit᷑ autẽ¬

Expanded text:
in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum exigite; etiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat: «Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeculi semen ejus, et thronum ejus sicut dies coeli.» De his et de omnibus supra ab ipso exordio, quae potuimus, diximus. 2. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
S: quia diligentuis consideranda sunt: ne ues
fatigemus differamus incrastinum: quia &
Abisto loco psalmi rursus incipiamus ꝓpter te¬
diumn nr̃m: necum uoluimus finire. res ob¬
scuras precipitemus: et non ꝑueniant ad in¬

Expanded text:
Sed quia diligentius consideranda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastinum quia et ab isto loco Psalmi rursus incipiamus, propter taedium vestrum; ne cum volumus finire res obscuras, praecipitemus, et non perveniant ad in
Abbreviated transcription (Latin):
tamen animam suã ipsi eruent demanib
ipsi seeruere non possunt. Probat quia ipse
animam suam eruit. Potestatem habeo po¬
nendi animam meã: et potestatem habeo
iterum sumendi eam. Nemo tollit eã ame
quia ego dormiui: s ipse eam pono ame.
fide xp̃i laboratum ẽ. aliquantum: et diu dirc¬
runt gentes frementes: quando morietur et ꝑi¬
et nomen cuis. ꝓpter hos ergo iam inxp̃o cre¬
dentes. s: aliquandiu laboraturos: sequitur &
dicit. Ubi sunt miscđiȩ tuȩ antique dñe. Iam
agnouimus. xp̃m mundatorem: iã tenemus
in quo complens ꝓmissa. Exhibe inillo qd̃ ꝓ¬
misisti: ipse ẽ. qui iuiuet & non uidebit mortẽ.
Ipse ẽ. qui eruit animam suã demanib infer¬
ni: et nos tamen adhuc laboramus. Dixerunt
ista martyres quorũ natalicia celebramus: ipse
uiuet et nonuidebit mortem: ipse eruet ani¬
mam suam demanib inferni: et nos ꝓpt̃ te

Expanded text:
tamen animam suam ipsi eruent de manibutamen animam suam ipsi eruent de manibuipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me;» quia «ego dormivi» : sed «ipse eam pono a me, fide Christi laboratum est aliquantum, et diu dixerunt Gentes frementes, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» ? Propter hos ergo jam in Christum credentes, sed aliquandiu laboraturos, sequitur et dicit: «Ubi sunt misericordiae tuae antiquae, Domine?» Jam agnovimus Christum mundatorem, jam tenemus in quo comples promissa; exhibe in illo quod promisisti. Ipse est qui vivet et non videbit mortem, ipse est qui eruit animam suam de manibus inferni: et nos tamen adhuc laboramus. Dixerunt ista martyres, quorum natalitia celebramus. Ipse vivet et non videbit mortem, ipse eruit animam suam de manib
Abbreviated transcription (Latin):
uidit corruptioncm. Non gͦ de illo dictum ẽ:
nec dabis scm̃ tuum iudere corruptionem. Si
ergo non deillo dictum ẽ de quo dictum est.
quis ẽ homo qui uiuet & non uidebit mor¬
tem: Sed forte nullus. ẽ lmmo quis. ẽ: ut que¬
ras dictum ẽ: non ut desꝑes. S forte ẽ. aliqͥs
homo qui uitiet et non uidebit mortẽ: non
tamen dexp̃o dixit qui mortuus ẽ Hullus
omnino homo ẽ. qui uiuet & non uidebit
mortem: nͥ qui iam ꝓmortalib mortuus
ẽ. Nam ut scias quia de illo dixit: uide qͥd
sequitur. Quis ẽ. homo qui uuet et non
uidebit mortem: Ergo nunquã fuit in
morte: fuit. Quomͦ ergo uiuet . & ñuidebit
mortem: Eruet animã suam de manu inferi.
Ecce uere solus omnino singłariter solus ui¬
uit: et non uidebit mortem: et eruet animã
suam de manib inferm: quia et si cȩteri fi¬
deles eius resurgent amortuis. uuuent &
ipsi inȩdernum. et non uidebunt mortẽ: non

Expanded text:
vidit corruptionem;» non ergo de illo dictum est, vidit corruptionem;» non ergo de illo dictum est, «Nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» . Si ergo non de illo dictum est, de quo dictum est, «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Sed forte nullus est. Imo, «Quis est,» ut quaeras dictum est, non ut desperes. Sed forte est aliquis homo «qui vivet et non videbit mortem;» non tamen de Christo dixit, qui mortuus est? Nullus omnino homo est qui «vivet et non videbit mortem,» nisi qui jam pro mortalibus mortuus est. Nam ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in morte? Fuit. Quomodo ergo «vivet et non videbit mortem? Eruet animam suam de manibus inferni.» Ecce vere solus, omnino singulariter solus «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles ejus resurgent a mortuis, et vivent et ipsi in aeternum, et non videbunt mortem; non
Abbreviated transcription (Latin):
quererent unde mundarentur. Succurre:
fecit: inde om̃s uanitates mundauit. Ibi
est inquit substantia mea: memento cius.
Non enim uane constitusti om̃s filios ho¬
minum. Ergo seruasti aliqͥd unde munda¬
rentur. Quis ẽ. istȩ quẽ seruasti: Quis est
homo qui uiuet & non uidebit mortẽ:
Ergo ille homo qui uiuet & ñ uidebit mortẽ:
ip̃se mundat auanitate. Non enim inuanita¬
de constituit om̃s filios ħominũ. Aui potest
illos contempnere qui fecit illos. non eos con¬
uerteretur. & non mundaret: Quis ẽ. homo
qui uiuet: & non uidebit mortem: Surgẽs
enim amortuis iã ñmoritur: & mors ei ultra
ñ dñabitur. Deniq cum in alio psalmo scrip¬
tum legatur. non derelinques animã me¬
am ininferno: nec dabis scm̃ tuũ uidere
corruptionem: assumit hoc testimonium
apłica disciplina: et ita inactib apłoꝵ con¬
tra infideles disputat dicens. Uiri fr̃s: scimus
quia dauid patriarcha mortuus ẽ: et caro erꝰ

Expanded text:
quaererent unde mundarentur; succurre, quaererent unde mundarentur; succurre, fecit; inde omnes a vanitate mundavit: ibi est, inquit, substantia mea, memento ejus. «Non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ergo servasti aliquid unde mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos converteret et non mundaret. 10. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Surgens enim a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Denique cum in alio psalmo scriptum legatur, «Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» , assumit hoc testimonium apostolica disciplina, et ita in Actibus Apostolorum contra infideles disputat, dicens: «Viri fratres, scimus quia David patriarcha mortuus est, et caro ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mento quȩ sit substantia mea. Non enim qͥa
defecerunt iudei: defecit substantia mea. ft¬
enim de illo populo uirgo maria: de uirgi¬
ne maria caro xp̃i: et earo illa. non peccatrix
radix. ueniet semen cui ꝓmissum ẽ disposi¬
tum ꝑangłos inmanu mediatoris. Mem̃¬
to quȩ ẽ. substantia mea. Non enim uane con¬
stitiusti om̃s filios hominum. Ecce omnes
filii hominum ierunt inuanitatem: tu ta¬
men nonuanc illos constitiusti. Cum ergo ier̃
om̃s inuanitatem qͦs tu ñuane constituisti.
unde eos mundares auanitate: Nunquid
nichil tibi seruasti. Illud qđ tibi seruasti un¬
de mundares homines auanitate sc̃s ille
tuus: in eo est substantia mea. Exillo enĩ
mundantur om̃s quos non frustra consti¬
tuisti aꝓpria uanitate quib dicitur. filii
hominum quousq graues corde ut quid
diligitis uanitatẽ. et queritis mendatium :
Forte solliciti facti conuerterent᷑ auanita¬
te:inuenirent se uanitate inquinatos:

Expanded text:
mento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei mento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix;radix; veniet semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu Mediatoris . «Memento quae est substantia mea: non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi servasti unde mundares homines a vanitate, sanctus ille tuus, in eo substantia mea. Ex illo enim mundandantur omnes, quos non frustra constituisti a propria vanitate: quibus dicitur, «Filii hominum quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium?» Forte solliciti facti converterentur a vanitate, invenirent se vanitate inquinatos,
Abbreviated transcription (Latin):
ligatum tamen flagellet quem mundet: ñ
dissoluat abemundatione. Si enim dissoluit
abemundatione: iam ñ habet mundandum:
s piciendum. Aqua gͦ mundatione dissoluit̃
iuideus: afide. Exfide enim uiuimus: et de
fide dictum ẽ. fide mundans corda eoꝵ. Et
quia sola fides xp̃i mundat: non credentes
inxp̃m soluti sunt abemundatione. Dissolusti
cum abemundatione: sedem eius interra colli¬
sisti. Merito & fregisti. minuisti dies sedis erꝰ
Putabant se inȩternum regnaturos. Miniuisti¬
om̃ia uenerunt uideis. non tamen ablato.xͦ:
missa sua. Post hȩc dura quȩ commemora¬
uit euenisse illi populo & illi regno: ne ibi
putaretur ds̃ impleuisse qđ ꝓmiscrat: &¬
non daret alterum regnum inxp̃o cuius re¬
gni ñerit finis: alloquitur eum ꝓpħa. ⁊dicit.
Quo usq dñe auerteris infinem: Forte enim
incarne inuidȩis: positus inspe inxp̃o: me¬

Expanded text:
ligatum tamen flagellet, quem mundet, non ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emundatione dissolvitur Judaeus? A fide. Ex fide enim vivimus ; et de fide dictum est, «Fide mundans corda eorum» : et quia sola fides Christi mundat, non credendo in Christum soluti sunt ab emundatione. «Dissolvisti eum ab emundatione; sedem ejus in terram collisisti:» merito et fregisti. «Minuisti dies sedis ejus:» putabant se in aeternum regnaturos. «Perfuomnia evenerunt Judaeis, non tamen ablato Chrimissa sua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloquitur eum Propheta, et dicit: «Quousque, Domine, averteris in finem?» Forte enim in carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Me
Abbreviated transcription (Latin):
illi scuierunt: illi ꝑsecuti sunt. S si noluissẽ.
ñ dormissem. Ego dormiui. Ergo dequib
dictũ erat partes uulpium erunt: dehis nunc
dictũ ẽ. diripuerunt eũ om̃s tͣnscuntes uiam:
factus c̃. obꝓbrium uicinis suis. Exaltasti
dexterã inimicoꝵ eus: iocundasti om̃s ini
micos eius. Aduertite iudeos: et iudete om¬
na impleta quȩ predicta sunt. Auertisti ad¬
iutorium gladii eius. Quomͦ solebant pauci
dimicare: multos ꝓsternere. Auertisti ad iu¬
torium gladii eius: et non es opitulatus ei in
bello. Merito uictus: merito captus: meri¬
do aregno suo alienatus: merito disꝑsus. Cam
enĩ terrã ꝑdidit: ꝓ qua dñm occidit. Auertisti¬
adiutoriũ gladii eius: et non es opctulatus es
inbello. Dissoluisti eum abemundatione: Qͥd
ẽ. hoc: Inter omĩa mala: magnus hie terror.
Quantumcunq enim cędat ds̃ quantũlibet
irascatur. quantumlibet uerberet. flagellet:

Expanded text:
Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, Illi saevierunt, illi persecuti sunt, sed si noluissem, non dormissem. «Ego dormivi.» Ergo de quibus dictum erat, «Partes vulpium erunt;» de his nunc dictum est, «Diripuerunt eum omnes transeuntes viam; factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram imicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro qua Dominum occidit. Dissoadjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet;
Abbreviated transcription (Latin):
titatem euis. Sc̃a illa quȩ habebant: terre¬
na ẽc̃ ostendisti. Destruxisti om̃s macenas
eiꝰ: quib eum munieras. Quando enim diri¬
peretur: nͥ maceriȩ dirute fuissent: Posuisti
munitiones eius formidinẽ. Quid. ẽ. formidi¬
nem: yt dicatur peccantib: si ds̃ naturali¬
euntes dipuerunt isrł: diripucrunt dauid
primum. Uidete frusta eius inomnib gen¬
tib. De ipsis enim dictum ẽ: partes uulpiũ
erunt. Reges quippe impios uulpes appel¬
lauit scriptura: dolosos ett imidos: qͥs ter¬
ret uirtus aliena. Ideo ipse dñs cũ de herode
comminante loqueretur: dieite inqi uulpi
illi Rex qui neminem hominum timet. ipse.
uulpis non ẽ: leo ille detribu uida cui dicit᷑:
ascendisti recumbens: dormisti sicut leo. Po¬
testate ascendisti: potestate dormisti. Quia
uoliusti dormisti. Ideo inalio psalmo dicit:
ego dormiui. Nonne plena erat sententia dor¬
miui & somnum cȩpiꝰ et exurrexi quia dñs
suscipiet me: Quare additum ẽ ego: Et cũ

Expanded text:
titatem ejus. Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem? Ut dicatur peccantibus: Si Deus naturalieuntes diripuerunt Israel, diripuerunt David. Primum videte frusta ejus in omnibus gentibus. De ipsis enim dictum est, Partes vulpium erunt . Reges quippe impios lavit Scriptura, dolosos et timidos quos terret virtus aliena. Ideo ipse Dominus cum de Herode comminante loqueretur: «Dicite,» inquit, «vulpi illi» . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes non est: leo ille de tribu Juda, cui dicitur, «Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo» . Potestate ascendisti, potestate dormisti; quia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena erat sententia, «Dormivi, et somnum coepi: et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» ? quare additum est, «Ego?» Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio non erat necessaria. Temptatio
xp̃i. nr̃a doct̾rina ẽ. Si autem attendamꝰ
quid responderit diabolo: ut nos et hoc
respondeamus quando similiter temptat.
intramus ꝑianuã: sicut audistis lectionẽ
euangłii. Quid. ẽ enim intrare ꝑianuã:

Expanded text:
tentatio non erat necessaria: tentatio tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam?
Abbreviated transcription (Latin):
ta noua. et uita mortalis. et uita uitalis &
anni qui ꝓnichilo habentur. et dies habenteᷤ
plenitudinem miscdiȩ uereq leticie. Idest
et penam primi hominis. et regnum scđi.
satis aꝑteq distincta sint: ad hoc existimo
hominis dĩ moysi nomen titulo eius iN¬
scriptum: ut eis qui pie recteq scrutantut
scripturas. eo mͦ intimaretur etiam legem
dq quȩ ꝑmoysen ministrata ẽ ubi ꝓbonis
oꝑib sola uel pene sola premia terrenoꝵ
bonorum ds̃ polliceri iudetur. sine dubio
habere subuelamento tale aliquid: quale
istȩ psalmus ostendit. S cum quisq tranᷤ¬
ierit adxp̃m. auferetur uelamen: et reue¬
labuntur ocłi eius ut consideret mirabilia.
delege dei: donante illo cui dicimus: re¬
uela ocłos meos: et considera bo mira¬
bilia delege tua.
SAlous istȩ est de quo
stere demptatori: non p̃¬
sumentes in nob: s in ipso
qui prior temptatus ẽ.
ne nos intemptatione uinceremux. Illi enĩ

Expanded text:
ta nova, et vita mortalis et vita vitalis, et ta nova, et vita mortalis et vita vitalis, et anni qui pro nihilo habentur et dies habentes plenitudinem misericordiae veraeque laetitiae, id est, et poena primi hominis et regnum secundi, satis aperteque distincta sint; ad hoc existimo hominis Dei Moysi nomen titulo ejus inscriptum, ut eis qui pie recteque scrutantur Scripturas, eo modo intimaretur etiam legem Dei, quae per Moysen ministrata est, ubi pro bonis operibus sola vel pene sola praemia terrenorum bonorum Deus polliceri videtur, sine dubio habere sub velamento tale aliquid, quale iste psalmus ostendit. Sed cum quisque transierit ad Christum, auferetur velamen , et revelabuntur oculi ejus, ut consideret mirabilia de lege Dei; donante illo cui dicimus, «Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua» Psalmus iste est de quo stere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim