comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
namhoc noĩe tenc̾tur fid̾uissores intotũ
O ant p̃tor st ꝑ bonoꝵ possessarẽ nonstat
hoc interdicto quinõ restituit mid qd̾
interẽ deb ꝯdempnari. s̃ilegatarius
tepmullone ꝯtentus fuĩt. dandum et
interdictũ s d̾ dicendum ẽ silggatariꝯ
pignoribus. noluit sibi cam̃i. Si ꝑleta¬
tarium faccum sit: quo satis mitiodet᷑

Expanded text:
nomine tenentur fideiussores in totum. Quod ait praetor "si per bonorum possessorem non stat, hoc interdicto qui non restituit, in id quod interest debet condemnari. Si legatarius repromissione contentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caveri. Si per legatarium fa
Abbreviated transcription (Latin):
tnum. te tõ tencri. Cumteniem̃ iudi
factum hab̃e. quiusum eiusaq̃ ht̃.
Id̾ nerua scͥbit. Si tecum interdiao as¬
atur nicħ ultrate facẽ cogendum ⁊
ut arbitratu eius qui recum exꝑitut
cumnicino exꝑiaris. Ecreꝵ alit̃ ob ẜuã¬

Expanded text:
um, te tamen teneri: eum enim videri factum habere, qui usum eius aquae habeat. idem Nerva scribit, si tecum interdicto agatur, nihil ultra te facere cogendum, quam ut arbitratu eius qui tecum experitur cum vicino experiaris: ceterum aliter ob
Abbreviated transcription (Latin):
quemadinodũ nec is qui in campo pilb¬
licolud̾e uł inpisblico balneo lauare
aur uitheatro spectare arceatur.¶S̃
monũb his casibus inuiriaꝵ accione
utendumeit Mcrito ait pretor. qua ex
re quid illi dampnidetur. Nam quotic̃t¬
cumq aliquid inpublico sicri ꝑmutit᷑.
ita opertet ꝑmuiti. ut sine inuiria cuiꝯ¬

Expanded text:
quemadmodum nec is, qui in campo publico ludere uel in publico balineo lauare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his casibus iniuriarum actione utendum est. Merito ait praetor 'qua ex re quid illi damni detur': nam quotiensque aliquid in publico fieri permittitur, ita oportet permitti, ut sine iniuria cui
Abbreviated transcription (Latin):
auones ꝓtestati. exalta nosuelle ꝯsequi.
qd nos ꝯtrigit ¶Siquis gemortis causa don¬
auene poilldat utiq cclsabit hoc inter¬
diccum quia portio legis falladic. apud
heredem ipso iure remanet. ⁊ si tpraliti
res insolidum translate sunt. Quil̃ł
enetiusa preccptionis. unq tenctur hoc
interdicto S prota scilicer parte. quã

Expanded text:
elle consequi quod nos contingit. Si quis ex mortis causa donatione possideat, utique cessabit interdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum translatae sunt: Qui vero ex causa praeceptionis, utique tenetur hoc interdicto, sed pro ea scilicet parte, quam
Abbreviated transcription (Latin):
mus. te id̾ scio ⁊ fraudẽ participante
Nõ .ni. simpliat᷑. siscio silu̾ crditores h¬
sbere. hoc sufficit ad ꝯcedendum ttn̾i
non fuit. uerilram̃ uendente debutre
testato ꝯuentus ẽ acceditoribꝰ necm̃et¬

Expanded text:
mus "te conscio et fraudem participante": non enim si simpliciter scio illum creditores habere, hoc sufficit ad contendendum tennon fuit, verumtamen vendente debitore testato conventus est a creditoribus, ne e
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ pocessionẽ agnitã. uolũtas accomo¬
damet. legitano ut possid̾et interd¬
itumisct. Qd̾siante adiam hendi¬
tarem bonoꝵ ut posseillonẽ agnitam
hoc factumẽ. ieauis dicctur. cam uols̃t¬
tatem non nocere deb̾e. Si due tes les¬
ait snt. altã eeuoluntate. occupata

Expanded text:
 possessionem adgnitam voluntas accommodata est legatario, ut possideret, interdictum cesset: quod si ante aditam hereditatem bonorumve possessionem adgnitam hoc factum est, rectius dicetur eam voluntatem non nocere debere. Si duae res legatae sint, altera ex voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑst publics ꝓcarat debebit id depoñe.
aut si non obstet salatium ci inponers
uectigal .n. hoc sic applsitur. Solatium
uti caueant. nonsicri. ⁊ ea omĩa ⁊̃ iuper¬
sona hedum cet̃oꝵiq ⁊ succcisaꝵ crunt
cauenda ¶locor sacroꝵ diu̾sa causaẽ
Itiloco enĩ sacro nonsolũ facere uetam
nere lle puł lico faccit. m mutẽ quid qͦ.
cama idue it̃ denius sit slat. uctesã
cit non enĩ sicut in pͥuata ma: ita ⁊ in
relictum. acditectũ certil finibus lati

Expanded text:
s publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei imponere: uectigal enim hoc sic appellatur solarium uti caueatur non fieri: et ea omnia etiam in persona heredum ceterorumque successorum erunt cauenda. Locorum sacrorum diuersa causa est: in loco enim sacro non solum facere uetamunereue publico facere immittere quid, quo ea uia idue iter deterius sit fiat, ueto'. est: non enim sicuti in privata via, ita et in relictum ad directum certis finibus lati
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscende possuionis. ⁊ ꝯtinctꝰ anc cau¬
sam ut qd̾ quisq legatoꝵ nomine non
geuoluntare ħedis occupauit id sestituat
heredi. Et ciũ equissimũ p̃tori iisum et
linũ quemq nousibi ip̃i iusdicait occupans
legatis s ab hercd̾ hoc pcicre. ¶ Redigũ

Expanded text:
apiscendae possessionis et continet hanc causam, ut, quod quis legatorum nomine non ex uoluntate heredis occupauit, id restituat heredi. etenim aequissimum praetori uisum est unumquemque non sibi ipsum ius dicere occupatis legatis, sed ab hered
Abbreviated transcription (Latin):
scierit. siram̃ ille cui acceptũ factũ e
oluendo non sit uidendũ eit anĩrcum ⁊̃¬
si ignoraũt actio dandasit. qr çidona¬
tiõne caꝑit  contra si reo scicini accepto
larum sit fid̾ iuissor ꝙͦ si ⁊ ipẽ scierit ten¬
bitur siu̾o ignoraũt nuiquid nõ q ic
aic incumdari debear qm̃ magis detti¬
ientũ non patitur quã luct̃ fanat.¬

Expanded text:
scierit. si tamen ille, cui acceptum factum est, soluendo non sit, uidendum est, an in reum, etiamsi ignorauerit, actio danda sit, quia ex donatione capit. contra si reo scient‹i› acceptum latum sit, fideiussor quoque, si et ipse scierit, tenebitur: si uero ignorauerit, numquid non aeque actio in eum dari debeat, quoniam magis detrimentum non patitur
Abbreviated transcription (Latin):
Abibmt hedionte paruaboda pairis
uencunt anso qd̾ accepit creditor reuoc¬
andum fit ne melioris ꝯditionis sit qua
ceti crdudees. andisaingumius ꝑgratisi¬
cationẽ accꝙꝑit an nõ ut si ꝑgratificati¬
portionem. quaniceñ creditors fuer¬
int laturi. sui̾io iuste eeggerit. ceteri
crditores neglexerint exactionẽ int̃¬
subductis rebꝯmobilibꝰ. uł rebus so¬
li ad irritum ꝑductis id qd̾ accepit cur¬
ditor reuoxari nullo pacto pot̾ qm̃ alii
creditores s̾ue negligcne cxpñsum fer¬
re debeãtut. Quid gͦ sicim inco essent
ut bona debitoris mei ut uenirtut sol¬
uerit mͥpecuniã anacrione renogatiea
postit ame.andistiuguendum ẽ isobtu¬
lit michi an ego illi extorserim ĩputa

Expanded text:
it hereditate paterna: bona patris ueneunt: an id quod accepit creditor reuocandum sit, ne melioris condicionis sit quam ceteri creditores? an distinguimus, per gratificationem acceperit an non, ut, si per gratificatiportionem, quam ceteri creditores fuerint laturi: sin vero iuste exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, intsubductis rebus mobilibus vel rebus soli ad irritum perductis, id quod acceperit creditor revocari nullo pacto potest, quoniam alii creditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei venirent, solverit mihi pecuniam, an actione revocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim invito
Abbreviated transcription (Latin):
airem qui nõ expec̃tata morte sua fid̾¬
ꝯimisũ hereditiusꝰ matñe. filio suo
soluto potestare restituit: omissa rõe
faladie plenã sidẽ ⁊ debitam pictatẽ
secutus ex hibinonis respondi nõ credi¬

Expanded text:
atrem, qui non exspectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secutus exhibitionis, respondi non cred
Abbreviated transcription (Latin):
id̾amus dequibus rebus interdicra ꝯͥ¬
petunt. et suendum est interdicta. aut
dediumis rebus aut de humanis ꝯpetẽ
dediumis. ut delocis sacris isł delocis re¬
sunt. iue sũt nulliꝰ hee sumr tib̾ e ꝑ¬
terdicta ꝯpetunt. oꝵ stuit aliciiꝰ ħ sũt
aut publica aut singuloꝵ. publica¬
sunt deloas publis de uiis deq flumi¬
nibus publics. Que aut singuloꝵ sũt
aut adunu̾sitatẽ ꝑtinẽt ut interdiat¬
unt quoꝵ bonoꝵi: aut adres singłitis

Expanded text:
ideamus, de quibus rebus interdicta competunt. et sciendum est interdicta aut de divinis rebus aut de humanis competere. divinis, ut de locis sacris vel de locis resunt. quae sunt nullius, haec sunt: libeterdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. publica: de locis publicis, de uiis deque fluminibus publicis. quae autem singulorum sunt, aut ad uniuersitatem pertinent, ut interdictum quorum bono
Abbreviated transcription (Latin):
ac iufactũ aone nonsolum dnĩa re¬
uocantur. uer̃ ⁊̃ acciones restaurantur
da ꝓpt̃ ꝯpetit hec accõ adu̾sꝰ cosqui res
possident ut restuuãt ⁊ adu̾sꝯ eos qui¬
bus accio ꝯpetit. ut actiones cedaut᷑ ꝓ¬
inde sinit̃posucrit quis ꝑsonam arii¬
dotem dediss ĩcicii staudati creditores

Expanded text:
ac in factum actione non solum dominia reuocantur, uerum etiam actiones restaurantur. ea propter competit haec actio et aduersus eos, qui res non possident, ut restitua‹n›t, et aduersus eos, quibus actio competit, ut actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Tid
Abbreviated transcription (Latin):
quã inposscillonẽ bonoꝵ cuis itecitores
mutantur. hoc factum sit anpostea. Si
at. cdut infactum anoner si postea
huic locum fer ¶Sige ꝯstitutõe du mar
⁊boua sunr addecta alic liłtatum.¬

Expanded text:
quam in possessionem bonorum eius creditores mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore. Si ex constitutione divi Marci bona sint addicta alicui libertatium
Abbreviated transcription (Latin):
aruit .s. sshii actitores quoꝵ fraudã¬
doꝵ cansa fec̃ bona ipsiꝯ uendid̾it. Ce¬
terũ sicio diisit. quoꝵ srandardoꝵ
causa fec̾ ⁊ alios sortituᷤ est. siꝗd simps¬
cuer dimissis pͥoribus quos staudare
uoluit alios postta sortunis est. cessa̾ it¬
uocatio. Slaut̃ haꝑ petã quos sraudate
uoluit. pͥores dimisit. quos staudare uo¬

Expanded text:
 fraudandorum causa fecit, bona ipsius vendiderunt. ceterum si illos dimisit, quorum fraudandorum causa fecit, et alios sortitus est, si quidem simpliciter dimissis prioribus, quos fraudare voluit, alios postea sortitus est, cessat revocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
si cemineus. filie famislias nõie fra¬
udandi causadotem ded̾it tenebiuis
maritus fiscierit eq̃ muler nec mii
samrem alienatã restitui oportet s
te coherent. qr inbonis fraudatoris ali
restimtionem nonuciure Itempartũ
quam agcretur peperit nullam esse
dubitationem quĩ partus reditu nõ
debeat suĩo cum alienaretur. p̃gnãs
fĩt posse dia. partum qͦ irititui oportẽ
tuctus aut. suido coh esulẽ nonsans
intelligẽ se labeo ait utrum dirmtax¬

Expanded text:
familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur maritus, si scierit: aeque mulier: nec minus sam rem alienatam restitui oportet, sed rae cohaerent, quia in bonis fraudatoris fuerrestitutionem non venire. item partum quam ageretur, pepererit, nullam esse dubitationem, quin partus restitui non debeat: si vero, cum alienaretur, praegnas fuerit, posse dici partum quoque restitui oportere. Fructus autem fundo cohaesisse non satis intellege
Abbreviated transcription (Latin):
remansit. ꝓ landumcẽ adhuc accioni fo¬
re locum Illud exit certe susfic̾ ⁊ slunum
sat arditorẽ smuidati. ectos ignorauit
forelocum accõi. Q uid gͦ sei quẽ quisscit.
sansficcũ cit. Nũ quid desinat actio quia
qui suꝑ sũt. nonsũt fraudati. ⁊ hoc
qd̾ de̾betur ci quemisdo credicorem. audi¬
endus erit ut actiouẽ duda Sistandata
bedeui hũt ⁊ heredis bona uemer̃t nouẽ
inonis quibꝰ deacat᷑. factũ udo cisat
her actio ¶Siquid infraudẽ creditou sece¬

Expanded text:
remansit, probandum esse adhuc actioni fore locum. Illud certe sufficit, et si unum scit creditorem fraudari, ceteros ignorauit, fore locum actioni. Quid ergo, si ei, quem quis scit, satisfactum est? numquid deficiat actio, quia qui supersunt, non sunt fraudati? et hocd debetur ei, quem scio creditorem', audiendus erit, ut actionem eludat. Si fraudator heredem habuit et heredis bona uenierint, non est in bonis quibus de agitur factum et ideo cessat haec actio. Si quid in fraudem creditorum fece
Abbreviated transcription (Latin):
tutum alienauit. uti iussu emptoris
nulla fraus est. s inheredirate siti ces¬
sar edicium. Qiuialicuit ei ⁊ tepudia¬
re bereditait̃. at si impã ẜui alicuati¬
one fraus cit reuocabitur. q̃ admodũ¬

Expanded text:
tutum alienavit, ut iussu emptoris nulla fraus est, sed in hereditate sit, cessat edictum, quia licuit ei etiam repudiare hereditatem: at si in ipsa servi alienatione fraus est, revocabitur, quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
au decare actionẽ dari oportebit. Intra
annũ quo exꝑuindi poititas fuerit acco¬
¶ Ai gͥ preror que fraudatõis cã gesta er̃t
ħ uetba generalia sunt ꝯtinent inse om¬
nem oĩno fraudem factam uł aliena¬

Expanded text:
a re actionem dare oportebit, intra annum, quo experiundi potestas fuerit, actio. Ait ergo praetor 'quae fraudationis causa gesta erunt'. haec uerba generalia sunt et continent in se omnem omnino in fraudem factam uel aliena
Abbreviated transcription (Latin):
bus legatum su ĩt impetrart honoꝵ se¬
paranonem. equum ẽ. itaut cum t
et uorsrus solidum adquisitũ fiuaat le¬
itriis. uł solidum uł portio querat᷑.
Silibta heres instituta bonoꝵ poscillonẽ
sd in tasbislas petiss eius qui soluendo ti

Expanded text:
bus legatum fuerit, impetrare bonorum separationem aequum est, ita ut, cum in creditoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis vel solidum vel portio quaeratur. Si liberta heres instituta bonorum possessionem secundum tabulas petisset eius, qui solvendo non
Abbreviated transcription (Latin):
turum labeo ait quia hec accõ iti relti¬
mende gũa non pene noĩe  G dant᷑
ideꝙ absolui solet  reus si reititucrit
irtdid̾it filic dotem udicio dotis noĩe
oneniui ncħominꝰ cumhac actione
itieri labco ait. nec ullum regressi
habiturũ admuliciẽ siuo simne uidice
iudendum anislla reperitio ꝯperat ei

Expanded text:
turum Labeo ait, quia haec actio rei restituendae gratia, non poenae nomine daretur ideoque absolvi solet reus, si restituerit. reddiderit filiae dotem iudicio dotis nomine conventus, nihilo minus eum hac actione teneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin vero sine iudice, videndum, an ulla repetitio competat ei.
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris seꝑationẽ imperati non posse
Itacrit accipicndũ ut ultea quin¬
quẽniũ post aditionẽ numandum.
alteruis hoc et cius qui se ꝑationẽ indul¬
nirus ci ¶ẜiquis pignus abhĩde actop¬
erit. nonest ciꝯcedenda seꝑatia quasi
souam sccutus esti quesitũ cit si foete sit̃
płes creditores quidã scaui heredẽ qui

Expanded text:
ationem impetrari non posse, ita erit accipiendum, ut ultra quinquennium post aditionem numerandum alterius, hoc est eius, qui separationem indulturus est. Si quis pignus ab here‹de› acceperit, non est ei concedenda separatio, quasi sonam secutus est. Quaesitum est, si forte sint plures creditores, quidam secuti hered
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓ bari ꝯmodiꝰ est. ut si sõtidum exł
ileditare fuari not psit ita demu̾ aliqͥd
erronis heredis setat. sꝑꝓpͥn creditores h¬
eredis. fuerint ditaisi qd̾ stnc duibio ad¬
inutendũ est. dei creditores heredis dmis¬
sĩ hcreditariis. Iit .i. 2ii.¬

Expanded text:
ut, si solidum ex hereditate servari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admittendum est circa creditores heredis dimissis hereditariis. Idem li
Abbreviated transcription (Latin):
nonsit oui restuuat. ex quib cãsibus sel
hoc ͤ uenire ⁊ ip̃i quid̃ dcsid̾am succuri
ssoi adu̾sꝰ credirores heditarios. sub ue¬
nemꝰ. hoc ⁊ diuus pius rescͥpsir ut ꝑ ind̾
teitaroris bona uenirent atq siadita he¬
reditas nonfuiss creditorib qͦi huiꝰ modi
heres parcim extin̾t  dam eẽt inpubes de¬
ind̾ mira pub̾tatem decesserit ⁊ subsatu¬
ti bona ueneant. qui inpubis heditatẽ
adi anpatris creduores possit seꝑatiõd
impetrare ⁊ puit pone hoc amplius p

Expanded text:
restituat, ex quibus casibus solet hoc evenire. et ipsi quidem desideranti succurri sibi adversus creditores hereditarios subveniemus: hoc et divus Pius rescripsit, ut perinde testatoris bona venirent, atque si adita hereditas non fuisset, creditoribus quoque huiusmodi heres parenti extiterit, cum esset impubes, deinde intra pubertatem decesserit et substituti bona ueneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. et puto posse: hoc am
Abbreviated transcription (Latin):
sularii uendendis post pulegiaro põ¬
rem coꝵ causamẽe pladut qui pecm¬
as apud mensam. Qdem pub licansoti :¬
ii. deposu erunt enimqui depostis n
nu̾mi eetent uendicati eos posse putõ
adcpositariis ⁊ funirũ eum qui ucadicas
quoꝵ pecunia ad credimes p̃ileg anios:¬

Expanded text:
sularii uendundis post priuilegia potiorem eorum causam esse placuit, qui pecunias apud mensam fidem publicam secuti deposuerunt. sed enim qui depositis nnummi exstent, vindicari eos posse puto a depositariis et futurum eum qui vindicat quorum pecunia ad creditores privilegiarios
Abbreviated transcription (Latin):
neant. qͥ creditores possint sꝗꝑationẽ
impetrare. ⁊ putẽ siquid̾ pͥmi cditores
petant. utiq audiendos ⁊ adusus scd̾i ⁊ a¬
dusus itici creditores siu̾o scd̾i creditores
petant adũsus ititii utq cos innte
ponũt Si filii famslias bona ueneant
annis simisl gͦ admutentur dumi modo
sl qui cumeo ccͣxer̾t ante quã militant
fortasse debeant seꝑari qd̾ ꝓutt  ł. aidũ
gͦ qui anteconitaxerũt. sibona castrensia
dici ne castrense peculiũ inquietet cumm
amnio abherede scipulati sunt. ccti̾n si
eum hoc animo se cun sũt amiserunt
scparationii comodũ q ppe cum sccu sũt
nom̃ heredis noc possũt iamse abeo scpa¬
rare qui quodã modo eum elegc̃r s isi
usuras ab eo eamente quasi cum eligen¬
do cxeg̾it. idement ꝓbandũ. item q̃n¬
tur sisatis acceper̾ abeo aninpetrent
seꝑationẽ ⁊ non puto. hii enĩ secuti sũt

Expanded text:
neant, qui creditores possint separationem impetrare. et putem, si quidem Primi creditores petant, utique audiendos et aduersus Secundi et aduersus Tertii creditores: si uero Secundi creditores petant, aduersus Tertii utique eos impetrare possunt. Si filii familias bona ueneant,amus. simul ergo admittentur, dummodo, si qui cum eo contraxerunt, antequam militaret, fortasse debeant separari: quod puto probandum. ergo qui ante contraxerunt, si bona castrensia dici, ne castrense peculium inquietet, cum animo ab herede stipulati sunt. ceterum si eum hoc animo secuti sunt, amiserunt separa tionis commodum quippe cum secuti sunt nomen heredis nec possurare, qui quodammodo eum elegerunt. sed et si usuras ab eo ea mente quasi eum eligendo exegerunt, idem erit probandum. Item quaeritur, si satis acceperunt ab eo, an impetrent sepa
Abbreviated transcription (Latin):
uitarem alier uero neget se adirurũ
uidendũ eit quid crrditoribus agend¬
um sit ⁊ placet int̾m eos in posscisione
mutendos custodie causei appareat is
quideibet: uirũ agnoscar patit̃ suã

Expanded text:
itatem, alter uero neget se aditurum, uidendum est, quid creditoribus agendum sit. et placet interim eos in possessionem mittendos custodiae causa, donec appareat, is qui deliberat utrum adgnosc
Abbreviated transcription (Latin):
.quoᷤ eo noĩe smctus cꝗꝑit ei adquẽ ea res
dolo malo fecit einon prabitr sul dolo
malo eius deñor causa posseisionis fcã
esse dicctur de eare iudinum infaccum
dabo. Q desructibus ait ⁊̃ decet̾is qͥ cumq
ex redbitoris ꝑuenerũt intelligendũ

Expanded text:
 ei, ad quem ea res dolo malo fecerit, ei non praestabitur: sive dolo malo eius deterior causa possessionis facta esse dicetur, de ea re iudicium in factum dabo". Quod de fructibus ait, etiam de ceteris, quaecumque ex re debitoris pervenerunt, intellegendum
Abbreviated transcription (Latin):
possessione musus sit accõ meum exdo¬
lo dabiur que neq post annũ neꝙ in
heredas aetcrosq suocissores dabitur. cũ¬
debitoris se miti queritur uitũ solus is
qui petit possid̾e pot̾. an cum unus petit

Expanded text:
possessionem missus sit, actio in eum ex dolo datur, quae neque post annum neque in heredes ceterosque successores dabitur, cudebitoris se mitti, quaeritur, utrum solus is qui petit possidere potest, an, cum unus petit
Abbreviated transcription (Latin):
na cuis possidend ⁊ uendenda sunt
dius qͦi pius imꝑsona cuis qui heredita¬
ttmpoiidens. copiani sui nonsatiet¬
at rescͥpsit. inpossassionẽ rerũ ħeditar¬
iaꝵ adũsarium inducendũ in quo tes¬
cripto ⁊ fructum peqꝑe iusio cemqt¬

Expanded text:
na eius possidenda et vendenda sunt. Divus quoque Pius in persona eius, qui hereditatem possidens copiam sui non faciebat, rescripsit in possessionem rerum hereditariarum adversarium inducendum: in quo rescripto et fructum percipere iussit e
Abbreviated transcription (Latin):
sisuus ab eo qui selucudo nõ fit. ignoran
tenetur ⁊ ait labeo actenis cum teneri.
ut restituat ꝗ ad se ꝑuenit. ant dum¬
itpxar depetulio dãpnetur. it siquid ĩ
rencius u̾sum ẽ. eadem infilio famili¬
as ꝓbanda sũt S sidns scit suo noĩe con¬
uenietur Itemsi neccisariꝯ heres legata

Expanded text:
si seruus ab eo, qui soluendo non sit, ignosi seruus ab eo, qui soluendo non sit, ignoeretur. et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restituat quod ad se pervenit aut dumtaxat de peculio damnetur vel si quid in rem eius versum est. eadem in filio familias probanda sunt. sed si dominus scit, suo nomine convenietur. Item si necessarius heres legata
Abbreviated transcription (Latin):
biit p̃ripere cctĩs: pest bona possessa.:
cum iampar cõditio om̃ium craduoꝵ fa¬
ta ẽc ¶ ioe edi ccum eum cohercet quisca̾s¬
audatore. ułenut uł stipłatus est uł qͥd
aliud ꝯnarit. nonuidi infraudẽ creditoꝵ
fecisse. nemo .ii. uidetur srudare eos qui
sciunt ⁊ ꝯsentium ¶Siquid cumpupilleg¬
estum sit infraude̾ ctedutt⁊ fecise nemo
tuit. Si quid cumpupillogetũ sit insta¬
uixtu creditoꝵ. labeo ait onil medo reuo¬
candum. si fraudati sunt creditorei quia
pupilli iguorantia que ꝑetatem ꝯ tuigit
nondeb esse captiosa crediporibus ⁊ tp̃i lu¬
crosa coqr ure utimu. ¶Smiliqͦ modo di¬
ansciente eo qui donatumẽ gestum sit.
s hoc m̾i au fraudent᷑ creditores nec uide¬
tur inuiria affici isqui igne aũ cumlucr¬
um extorqueatur nõ dampnũ infliggit᷑.
Inbos tñ qui ignoranrts abeo qui soluendo
nen sit liseslitatẽ acceꝑumt. hactems ac¬
tio erit danda quatens locupltiores fac¬
tisunt. ultrar̃ ¶Simili mode queritur

Expanded text:
buit praeripere ceteris post bona possessa, cum iam par condicio omnium creditorum facta esset. Hoc edictum eum coercet, qui saudatore vel emit vel stipulatus est vel quid aliud contraxit, non videri in fraudem creditorum fecisse: nemo enim videtur fraudare eos, qui sciunt et consentiunt. Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeoupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo revocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per aetatem contingit, non debet esse captiosa creditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure utimur. Simili modo dian sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non. Simili modo quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
admodum illud eit marbitrio eoꝵ uea¬
dant ił loccut. sot sine delo malo crag¬
ꝑa aũt rei nonfiũt ¶Suitus sir qui pos¬
sideat bona expedium eit delocationt
qd̾ slnonimus s płes sint quis coꝵidebeat
locare ił uend̾e querit.⁊ si quid̾ cumue

Expanded text:
in arbitrio eorum, vendant vel locent, scilicet sine dolo malo: ex culpa autem rei non fiunt. Si unus sit, qui possideat bona, expeditum erit de locatione: quod si non unus, sed plures sint, quis eorum debeat locare vel vendere, quaeritur. et si quidem conve
Abbreviated transcription (Latin):
posse q cum amniquo uult. ceꝑiri puro cas¬
sii senitimã ũ iorem spectandum euimqͥ
redactum ẽ. numꝗd ad curatorem unb
ꝑuen̾it ⁊ ita uimur nꝑsi inuitus fictusẽ
uonisi ita est dicendil noueũ ꝯueniendũ

Expanded text:
posseque eum cum quo vult experiri. puto Cassii sententiam veriorem: spectandum enim, quid redactum est, non quid ad curatorem unum pervenerit, et ita utimur, nisi invitus factus est: nam si ita est, dicendum non eum conveniendum.
Abbreviated transcription (Latin):
credureet quid̾ ł xdis. siguid suꝑfuĩt ex
boras testatoris posse bt̃e nnisuumi debi¬
tum. Ereditores uero testatoris ex bouis
heredis. ncħ auus rei tõ illa ẽ qd̾ qui uti¬
petrauit seꝑationẽ sibideb imputare
suain facultatem si cumeõnt bona idou¬
ea hetedis. illi in aluerint. dona potus
defuncti sibi seꝑari hetedis aũt creditori¬
bus hoc ĩputari non possit. at si credito
dis subslituant non sunt audiendiz
merut seꝑatio .ii. quam ip̃i petierunt
eos abistis bonis scꝑabit sitam̃ temere
sepanionem petierunt creditores desuĩc

Expanded text:
si quid superfuerit ex bonis testatoris, posse habere in suum debitum, creditores vero testatoris ex bonis heredis nihil. cuius rei ratio illa est, quod qui impetravit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditodis substituantur, non sunt audiendi: separatio enim, quam ipsi petierunt, eos ab istis bonis separavit. si tamen temere separationem petierunt creditores defunc
Abbreviated transcription (Latin):
adiũsus ascum. mumcipes impecratur se¬
paranio quesi tumcit anint̃dum ĩ here¬
dii credirores posũt sepurationẽ impeita¬
ordinem puramꝰ p̃torẽ adu̾sus callidita¬
tem eius subuenite quitalem sraudem

Expanded text:
etur separatio. Quaesitum est, an interdum etiam heredis creditores possunt separationem impetraordinem putamus praetorem aduersus calliditatem eius subuenire, qui talem fraudem
Abbreviated transcription (Latin):
tatii sit ut pote cunlegatum stam lib̾tait
tollanir. sticus ub eito quõ es atienũ meum
solutum creditoesbus ue m̾s sats faciui̾ctit
quãuis heres locples extinq tñ nonpͥns it
chum Im futurũ quã creditores pecunã
aut sansacceriset̃ alio ne quo ułi fibi cauisset̃
tes nũmi sucrunt exrestam̃to eum lib̃m
fururũ. danda ẜmus cumheredi nos annoꝵ¬

Expanded text:
tarii sit, utpote cum legatum statulibertate tollatur. 'Stichus liber esto, quando aes alienum meum solutum creditoribusue meis satisfactum erit.' quamuis heres locuples extitissetichum liberum futurum, quam creditores pecuniam aut satis accepissent alioue quo modo sibi cauissent,res nummi fuerunt, ex testamento eum liberum futurum. 'Dama seruus cum heredi meo anno
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ amplius inbonis quam sticum ⁊ pam¬
philum habeat eos que stipulami meuio
ita ꝓ miscrit sticum aut pamphilã dare
spondes deinde cumalium greditorem il
haberet stichum manumiserit lb̾tas ꝑ
legem eliactimain uesciuditur. Quãius
enl fui̾t inporestate tic ut pamphilũ¬

Expanded text:
nis quam Stichum et Pamphilum habeat eosque stipulanti Maeuio ita promiserit 'Stichum aut Pamphilum dare spondes?', deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilu
Abbreviated transcription (Latin):
teretur cumdies prestande lałtits ueaerit
uiuente uenditore ⁊ ꝑseuerantem merdem
toluntatem ꝑid̾ haberi acsi abeo aquo
debuit manumuti manu missus eẽt inoe¬
mo aũt uenditox noneisse hendum cius
noluntaeni capłrandam dnius maicus¬

Expanded text:
teretur, cum dies praestandae libertatis venerit vivente venditore et perseverante in eadem voluntate, perinde haberi, ac si ab eo, a quo debuit manumitti, manumissus esset: mortuo autem venditore non esse heredum eius voluntatem explorandam divus Ma
Abbreviated transcription (Latin):
suo ꝯstituit modo quicum possit abducere
ꝓstinitam ancillam pecunia accepta manus
iniectionen nendidit ut lib̃a ess nicħ eniii
ut filia curaret ea post mortẽ sua esse lib̾a
cm condicionis legi non eẽt ob temperatũ
est quid accũ sit uitͥ cum pͥmu petuisset ut
manumintiet. an uł inpocestare ee̾t c̃ptoris
qũ uellet manumutẽ priore easu facile te¬
pus ꝯprebendi pot̾it poid̾ore aũt tiq mou¬
ente emptort opent lib̾tas si non appatear
quid ꝯuenerit fauoron pͥoremi inducet opi

Expanded text:
suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta manus iniectionem uendidit, ut libera esset: nihil enim ut filia curaret ea post mortem suam esse libera: cum donationis legi non esset obtemperatum,est, quid actum sit, utrum, cum primum potuisset, ut manumitteret, an ut in potestate esset emptoris, quando vellet manumittere. priore casu facile tempus deprehendi poterit: posteriore utique moriente emptore competit libertas. si non appareat, quid convenerit, favor priorem inducet opi
Abbreviated transcription (Latin):
uis similit̃ pamphilus mori possit. mul¬
tum euĩ interẽ comictianit ipsa supłatio¬
ne isqui manumunt᷑ ancxtra obligano¬
nem sit. sam ⁊ qui ob aureos quinq sticũ
⁊ pamphilum pignori ded̾it cum ut̃q¬

Expanded text:
uis similiter Pamphilus mori possit: multum enim interest, contineatur ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos quinque Stichum et Pamphilum pignori dederit, cum ut
Abbreviated transcription (Latin):
etit d isigenne ꝯiunca fides bona non solu̾
pot̃t sic ⁊ ũbalegis .xii. tabu¬
laꝵ ueteres int̃preran sunt. Si aqua plu¬
uia nocet idem noc̃̾e potetit Et si querere¬
tur cui eam diligennã probari eporteat ħ¬
erdum articrarum uiri bom morẽ agen¬
tium siqui dẽbebimus ułii si isquicettã
pecamĩ dediss lib esse isstis ẽ non ascͥpto
eo cui si dedis eo modo ponĩt lb esse quo pes¬
s si itafuiss scͥptum siberedi dedis¬

Expanded text:
ei diligentiae coniuncta fides bona non solum t': sic et uerba legis duodecim tabularum ueteres interpretati sunt 'si aqua pluuia nocet', id est 'si nocere poterit'. et si quaereretur, cui eam diligentiam probari oporteat, heredum arbitratum uiri boni more agentium sequi debebimus, ueluti si is, qui cert‹a›m pecuniam dedisset, liber esse iussus est, non adscripto eo, cui si dedisset, eo modo poterit liber esse, quo posset, si ita fuisset scriptum 'si heredi dedis
Abbreviated transcription (Latin):
mutius scribit ita putat uerũ esse sute ue¬
ra lege ab intestato heres fut is qu uiati
mumẽ qd̾ ⁊ aristo ⁊ celso rese̾psit posse da
uerbo oẽm alien anionem oplera iidcieni
non intergẽ quo gu̾e quisq dñs cuis siere ⁊

Expanded text:
Mucius scribit, ita putat uerum esse, si re uera lege ab intestato heres fuit is qui uicit: quod et Aristo Celso rescripsit, posse daruerbo omnem alienationem complexa uideretur: non interess‹e›, quo genere quisque dominus eius fieret et
Abbreviated transcription (Latin):
tus est hetedibus hendis pecumadanda nõ
est. Qd̾ ciũ placuent heredis. heneordarẽ
oportere nec innieris locuunhetes cum
prior heres dñs accepturus pecmiã fuit
que causa fec ambulatoriam ut itadirm

Expanded text:
edi pecunia danda non est: quod enim placuit heredis heredi dari oportere, ‹tunc› memineris locum habere, cum prior heres dominus accepturus pecuniam fuit. quae causa facit ambulatoriam, ut ita dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud habeat. slam sihat̃ quare
non dicttur unumposse manumiti qr
⁊ino mortuo soluendo ẽ uno maniumis¬
so soluendo es nec aduentii ¶ casus cõ¬
putandi sũt. alioquĩ ⁊ qui unũ mocitã
ceẜuis suis ꝓnusit ueminẽ manumit

Expanded text:
nihil aliud habeat: nam si habeat, quare non dicetur unum posse manumitti? quia et uno mortuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenticii casus computandi sint: alioquin et qui unum incertum ex seruis suis promisit, neminem manumit
Abbreviated transcription (Latin):
non sit accepta ⁊ puro suficere hoc eadum ⁊
offerat hetcoi non expectara die iił .x. pni¬
ignius est eum ĩ lib tatem ꝑuenite. am
utriusq ꝓuidentia infertur ⁊ ẜui qu aicuꝰ
it aturius inlib̾ tatẽ ꝑueni it ⁊ hetediscͣ
tenus dilatẽ int̃ empta elico accipiatiqͥs¬

Expanded text:
non sit accepta? et puto sufficere haec eadem et offerat heredi non exspectata die? uel decem priignius est eum in libertatem pervenire, cum utriusque providentia infertur et servi, quatenus maturius in libertatem perveniat, et heredis, quatenus dilatione interempta ilico accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
manumissus ẽ uiuere non possit aut fitam
difficilem ĩmo pene inpossibsiem d itt̾nom ao¬
lecerit ut alunde ealibtas ot tuꝑẽ non posstr
Seriutr titio anne ⁊ lib eẽ issus tir emortuo ñ
statĩ lib̾ sict.s cum annus rrinsierit d̾ idet᷑

Expanded text:
manumissus est uiuere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non possit, Seruire Titio anno et liber esse iussus Titio mortuo non statim liber fiet, sed cum annus trans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditõ ub tans existat si depecilio qd̾ apud uẽ¬
suus non ierit ⁊ uenditor fide rupta pecisliũ
retinuetit quãꝗͣ enĩ excepto sit actõ iñ apis
eniptorẽ pecilium ẜuus nonhabuit.
hirtare sib stmitũ iure statnubi prudenits n¬
umetũ quia utilitas recipͣ scił ut cum su acã
aliaenareur ne patris ccidtm̃tũ puet silius
rescndat que uitis auateitas cuta delictum

Expanded text:
condicio libertatis existat, si de peculio, quod apud uenseruus uenierit et uenditor fide rupta peculium retinuerit: quamquam enim ex empto sit actio, tamen apud emptorem peculium seruus non habuit. liber tate substitutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod utilitas recipit, scilicet ut cum sua causa alienaretur, ne patris testamentum puer filius rescindat. quae iuris auctoritas citra dilectum
Abbreviated transcription (Latin):
pcul dubio li eit qr ꝑheredem sare udetur
quominus ꝯditõem ĩpleat ⁊ parui refeit de
peculio ei offerit an ab aloꝰ acͣceptã. Recep¬
tumest enĩ ut ẜuis pecidians quoq nũit¬
os dando ꝑueri dd adubtatem siuc ipsi hĩ di
fiue aii dirre uissus ẽ. indie queruur sifore

Expanded text:
est, quia per heredem stare uidetur, quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut seruus peculiares quoque nummos dando perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare iussu
Abbreviated transcription (Latin):
eN̾ tp̃r inpleri s necessariã nu̾t temporis.
diisionem uelut cum decem oꝑꝵ uissus er¬
at dete qui a oꝑas ꝑsingulos dics dantur. Igit᷑
singule coende sunt s ⁊ sihetes acciꝑe uolu̾it
uonstatimlib erit s cum cempus transietit

Expanded text:
empore impleri, sed necessariam habent temporis diuisionem, uelut cum decem operarum iussus est dare, quia operae per singulos dies dantur. igitur singulae edendae sunt. sed et si heres accipere uoluerit, non statim liber erit, sed cum tempus transierit
Abbreviated transcription (Latin):
pubesõet uiuo paire deccillt ⁊ exsubstitutõe
senis heres extinr quero cũ spendoforus rati¬
ones pupille nõ administrau̾it. ⁊ inuo parte
faiilas desierit ipsius rationes a dministia¬
re ⁊ siuiueret nua annos hab̾et ampliis
.xII. An extestam̃to lib siti R sim

Expanded text:
pubes esset, uiuo patre decessit et ex substitutione Seius heres extitit: quaero, cum Spendophorus rationes pupillae non administrauerit et uiuo patre familias desierit ipsius rationes administrare et, si uiueret, Titia annos haberet amplius duodecim, an ex testamento liber sit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dãmas ẜui mei sirato̾es reddid̾ius lb̃ti
estote quesiumẽ annonsolum tõnes ue¬
rum sialiqua alia ꝯsilio ⁊ fraude coꝵ am¬
otasunt prãri ab hͥis debeant᷑ ut adlib¬
sidemq respic̾eat ¶Inra cecta tp̃r ꝯditoĩ
reddendaꝵ raronii non paruer̾ postea
ent non idcuros libos fore qd̾ postea ra¬
tiones ueluit redd̾e ab hedibus meis pete

Expanded text:
 Damas serui mei, si rationes reddideritis, liberi estote': quaesitum est, an non solum rationes, uerum si qua alia consilio et fraude eorum amota sunt, praestari ab his debeant, ut ad libfidemque respiceret.Intra certa tempora condicioni reddendarum rationum non paruerunt, postea ent, non idcirco liberos fore, quod postea rationes uelint reddere. 'Ab heredibus meis peto
Abbreviated transcription (Latin):
quam si ne ꝯditione teddendaꝵ innionũ
mistrasse cum apparuit ex side reddat añ
post lib̾tatem ꝯucuiri non pot̃ corpora
plane rationũ ⁊ siquaᷤ res uł pecuiaᷤᷤ ex
hͥis detinet cogendus est ꝑ pretorem resti¬
ruere. It̃ desingłis instruerẽ. Pauẜ t
ne fue libꝑatem ⁊ fid̾iꝯmissa dedit cũ oĩa¬
filii uel ab intestato ege̾ssent quesiit ini¬
perator ariut excausa sid̾iꝯmissi manti¬
missa finss ⁊ interlocurus ẽ ⁊̃ sinichil ab¬

Expanded text:
quam sine condicione reddendarum rationum nistrasse eum apparuit, ex fide reddat'. post libertatem conueniri non potest. corpora plane rationum et si quas res uel pecunias his detinet cogendus est per praetorem restituere: item de singulis instruere. Paulus lae suae libertatem et fideicommissa dedit. cum omnia ut ab intestato egissent, quaesiit imperator, an ut ex causa fideicommissi manumissa fuisset: et interlocutus est, eti
Abbreviated transcription (Latin):
eaccione ꝯmiset̾ isq nu̾mos redactos ee¬
pensauit cisd̾ turoribus deuide filius inꝑ¬
ubes decessit cui mat᷑ heres etatit ⁊ curorẽ
nule uditio filii adempnarum habuit cu¬
pitus adlib̾tarẽ ꝓclamat eo ꝙ̃ẽ quod suntie¬
ret marciamu annos sex docim ctans h¬
abiturus eet offecens tationes unius antm¬

Expanded text:
actionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui mater heres extitit et tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo tempore, quo, si uiueret Marcianus, annos sedecim aetatis habiturus esset, offerens rationes unius an
Abbreviated transcription (Latin):
in dniĩ rationem plus ergganetat isł ab cxtͣ¬
nes nec uelit beres debitorem ꝯuenire uł
star lib̾s soluere pecum ĩ andebeat ad lib̃ta¬
tem ꝑuenire quasi morã ꝑ hredem patiat᷑
⁊ aut legatum sipt huic statu libo fuit pe¬
cilliũ aut si non segatũ pecialiũ fuit ẜn̾us
scrsb̃ moram cumliitaris passtum ob hoc

Expanded text:
em plus erogauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad libertatem peruenire, quasi moram per heredem patiatur. et aut legatum huic stat‹u›libero fuit peculium aut non: si legatum peculium fuit, Seruius scrib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita impt̾ nr̃ cumprẽ suo rescripsit euoca¬
ri aut̃ apretere oportet eos qui sid̾iꝯmissam
lib̾tatẽ debenti ẽetm̾nisi sucrint euocati
cessat rubrianũ cenatus ꝯsultũ ꝑ md̾ de¬
hoc seuatus ꝯsultũ ad om̃s ꝑtinet lantãtes

Expanded text:
 noster cum patre suo rescripsit.Euocari autem a praetore oportet eos, qui fideicommissam libertatem debent: ceterum nisi fuerint euocati, cessat Rubrianum senatus consultum. proinde deHoc senatus consultum ad omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ram secerio simitrea enixa fuĩt ꝯstitu¬
tum est hiuꝯmͦ parcã lib̃tas lbm nasci
⁊ quid̾ ingemiu̾ s sũt ꝯstuntões quib us caue¬
tur staum ex quolibtas deberi aꝑit ingt¬
nuum nasci ⁊ hoc magisest sine durio sc̃¬
fid̾iꝯmissi analla peperit studio tñ hendis
utiq uł utiqui tardius ad iit heneditatẽ
placet manumutendos s tradi matri o¬
poriete ut abea mamumutrẽt᷑ ut lib.
ponus mairis siant. siam quos udignius

Expanded text:
nixa fuerit, constitutum est huiusmodi partum liberum nasci et quidem ingenuum. sed sunt constitutiones, quibus cauetur statim ex quo libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sefideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredisut‹i› quod tardius adit hereditatem,  fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indignus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ int̃ eos isquidiri non pot᷑. ¶S non ipe põ¬
ganissio ẜuũ manumitẽ non oportere i¬
terod̾e lib̃tatem ob hoc qd̾ quo bereibus suis
rescͥpsit ita rem explicari ut partes ẜuorũ
quibus ꝑfid̾i ꝯmissũ lib̾tas dataest aĩ iusto
precio eitmc̃tur atqꝑ ita fuus abhis qui rega

Expanded text:
 inter eos qui fari non potest, sed non ipse rogatus sit seruum manumittere, non oportere intercidere libertatem ob hoc, quod coheredibus suis rescripsit ita rem explicari, ut partes seruorum, quibus per fideicommissum libertas data est, iusto pretio aestimentur atque ita seru‹u›s ab his qui r
Abbreviated transcription (Latin):
put᷑atis egressus fuiss grauis senis acuto¬
torib eiusdem ꝯuentus ẜuus ⁊̃ apud il¬
dicem om̃ib sans fect exacra cautõne
tibꝰ sius recte pocuni ã illatã ciłe q̃ ro an
iure soluit sit quantitas pauius ꝵ quidͤ
ram̃to ascͥpta inpleanir non iuire gesolutã¬

Expanded text:
fuisset Gaius Seius, a curatoribus eiusdem conuentus seruus etiam apud iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione ribus suis recte pecuniam inlatam: quaero, an iure soluta sit quantitas.Paulus responditamento adscripta impleatur, non iure exsoluta
Abbreviated transcription (Latin):
estam̃to ita cauit pampbilus sibene se gesse¬
rit ranonĩbꝰ m̃is lł esto quesitumẽ cu
manente eodẽ testam̃to post aliquot antos
decesserit nec ulli quenle locis depaighilo at¬
ca tanones patroni sit anex testam̃to lb̃ta¬

Expanded text:
estamento ita cauit: 'Pamphilus, si bene se gesserit rationibus meis, liber esto': quaesitum est, cum manente eodem testamento post aliquot annos decesserit nec ullae querellae locus de Pamphilo circa rationes patroni sit, an ex testamento liberta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabinir cesare lib̃tatem nisisiquis uba
ꝯstitutõis secutus dĩi Cumabi imputa¬
re dese quia addici sibi ac ditione hona
uoluit ut lob̃tas ꝯpetant. Siquis autem
exemplũ adite ictedititis su̾it sequis duxe¬

Expanded text:
babitur cessare libertatem, nisi si quis uerba constitutionis secutus dixerit ipsum sibi imputare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, dire
Abbreviated transcription (Latin):
ut manumutit᷑ ꝑ mutendũ erit manu¬
mittẽ ne ꝯstitutõ diui marci suꝑueniens
cunctatõne̾ osulig dirimat. matrimonii
caͣ maniumitẽ si quis uelit ⁊ sit qui nõ io¬
digne huiꝰ modi ⁊ditoi̾s uxorẽ sortinirus
sit erit ei ꝯcedendim mulicti qͦi uolenti
stiũ filiũ uaturalẽ iss quẽ ex supͣ scͥptis in¬

Expanded text:
ut manumittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio divi Marci superveniens cunctationem consulis dirimat. Matrimonii causa manumittere si quis velit et is sit, qui non indigne huiusmodi condicionis uxore sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque volenti suum filium naturalem vel quem ex supra scriptis m
Abbreviated transcription (Latin):
suum siceꝑit is cin hereditas restmuta fiũ
ti solent anhec uera putes namego discen:¬
dicupiditatẽ quamsolam uinendi rationẽ
optimiam moctauũ ⁊ seꝑtuagesimũ annũ
etans duxi memer simni cius seutentie quã
dyeus feruir heusinc. siã si alt̾m pedemn

Expanded text:
cui hereditas restituta fuerri solent'. an haec uera putes? nam ego discendi cupiditate, quam solam uiuendi rationem optimam in octauum et septuagesimum annum aetatis duxi, memor sum eius sententiae, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
potest ꝯfestimut fu̾it alienatus petereli¬
betttitem s ubi alienatõ nonest uolun¬
taria s necciłitas alienaudi ex  causates¬
toris pendeat ꝓpe est ut nõdumdebeat ps¬
tati fidicõmissũ qd̾ pot̃ uidi defunctul
uichil seusisse dehurꝰ modi cast alicnatõis

Expanded text:
potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est uoluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat praestari fideicommissum, quod potest uideri defunctus nihil sensisse de huiusmodi casu alienationis
Abbreviated transcription (Latin):
si mͥ tradiui est hoc iurx nosimut. d pemi
non ꝑtineat locuplꝙ anegenꝰ hetas gecre¬
tit s quar facultatũ testator. decefsetis quĩ
siñam ulianus adeo seitur ueetiier
soluendo nonãt italibꝰmee uiut qat᷑ usam

Expanded text:
i traditum est hoc iure nos uti, ut ad rem non pertineat, locuples an egens heres extiterat, sed quarum facultatium testator decesserit. quam sententiam Iulianus adeo sequitur, ut existimet soluendo non esset, ita liberum esse ius
Abbreviated transcription (Latin):
multos emerat hac lege ut manumuttue
eamq manumiserar. ꝓcurator cũ bona de¬
bitoris nonssussicientia quereret ⁊̃ encierie
status questionẽ fatielat placuit non esse
uiri fiscali locumquo om̃iabona debitorũ
iire pignoris tenerentur quia ea lege ẽpta
est ur si non manumitreret᷑ ex ꝯstitutr̃e diui
marti ad lib̃tarem ꝑuemrer. I .s. ade.¬
cruũ qui subconditõe legatus est int̾m he¬
ꝑ quo dni̾s penã intulit uxta.x annos manu

Expanded text:
multos emerat hac lege, ut manumitteret, eamque manumiserat: procurator cum bona debitoris non sufficientia quaereret, etiam Euemeriae status quaestionem faciebat. placuit non esse iuri fiscali locum, quo omnia bona debitorum iure pignoris tenerentur, quia ea lege empta est, et, si non manumitteretur, ex constitutione diui Marci ad libertatem perueniret. 11 Ideruum, qui sub condicione legatus est, interim hepro quo dominus poenam intulit, intra decem annos manu
Abbreviated transcription (Latin):
fimt ¶purã ⁊ diratam diĩ su testamento
lił tatem sicbus acceꝑat.⁊ ee heretirattꝰ mił¬
ta ꝑstandẽ amoiuisse dictur quesicũ est ã
nonante inlib tatem ꝓclamare deleat quã
eaõ exheteditate amouisle ꝓ fats potent

Expanded text:
stamento libertatem Stichus acceperat et ex hereditate multa per fraudem amouisse dicitur: quaesitum est, an non ante in libertatem proclamare debeat, quam ea, quae ex hereditate amouisse probari poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuũ meum lib̃um ẽẽ uolo uł iuibeo adita
hereditate lib̾tas ꝯpetit nd̾o ca que postea
adiecta sinit ficnũ ut cum herede meo sit
qͣ usq inueuis fit qd̾ si nolucrit aut ꝯtẽpsto
uite ẜiuituns teneatur. ad reuocandam lib̃¬
tatem que ꝯpent nonsuĩt essipia idẽ ⁊ in pa

Expanded text:
liberum esse uolo" uel "iubeo" adita hereditate libertas competit: et ideo ea, quae postea adiecta sunt: "sic tamen, ut cum herede meo sit qu‹o› usque iuuenis sit: quod si noluerit aut contempserit, iure seruitutis teneatur" ad reuocandam libertatem, quae competit, non sunt efficacia'. idem et in pa
Abbreviated transcription (Latin):
debeir legartiriñ necemere ꝯpellendum
idemputant ⁊̃ sisuũ ẜiuil rogatus sit ma¬
nunitẽ ⁊ dot̾rantem eylegato accepent
ne utiq ilac spẽ aliud dicendimisir set
insuꝑiore sunt ꝗ prtant cogend ũ iggata¬
rium reducre ẜnum ⁊ se oneri siaiecule
dumaccepit uł dodrantem s sipatanis
sit retro rtstitucre qd̾ accegit an audiend̾
sit uidendũ s cogendus hcres trta decẽ

Expanded text:
debere legatarium nec emere compellendum. idem putant etiam si suum seruum rogatus sit manumittere et dodrantem ex legato acceperit, ne utique in hac specie aliud dicendum sit. sed in superiore sunt qui putant cogendum legatarium redimere seruum, et se oneri subiecisse, dum accipit uel dodrantem: sed si paratus sit retro restituere quod accepit, an audiendus sit, uidendum. sed cogendus heres tota decem
Abbreviated transcription (Latin):
statu iħi ⁊ rutoris id fiat sic̃ ⁊ maliena¬
tiomibus rerũ pupillaꝵ seruanit itaq⁊ si
offerente stanilib̾o peccumiã tutori ĩ frau¬
de pupilli acciꝑe nolit : nonalit ad lib̾ta¬
tem ꝯtinge̾ quã si ẜuus fraude careat etͥ¬
siquedã uasa sine culꝑa euis perier̾it atq
ita reliqua uasa heredi bonafide assigna

Expanded text:
alienationibus rerum pupillarium seruatur. itaque et si offerente statulibero pecuniam tutor in fraudem pupilli accipere nolit, non aliter libertatem contingere, quam si seruus fraude careat. esi quaedam uasa sine culpa eius perierint atque ita reliqua uasa heredi bona fide adsigna
Abbreviated transcription (Latin):
tostator regalido heretem ut cum manunit¬
teret non uidenr. sdo dego restmuendo senfisse¬
tesligi datam sid̾iꝯ missamlił tatem placu¬
it pͥncipi. Quid .n. tamiottariũ est ẜuitutis ꝗ̃
lib tas nec tam̃ quasi post matem beredis dita

Expanded text:
um manumitteret, non uidetur de eo restituendo sensissetellegi datam fideicommissam libertatem placuit principi: quid enim tam contrarium est seruituti quam libertas? nec tamen quasi post mortem heredis data