comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usus est malisinbonum. losephenum uenditus afrĩb: posteam egipto ꝓiusticra ẽsubli¬
cdatus est. afrib. quos postea et patrem. inegipto recepit. t̾ramq optimam aphara¬
ont cis dari fecit. Siauter iosephlumiliatus et exaltatus locum fecit adtemꝑalia bo¬
nappło di ut fir maretur suꝑiminicos: quantomagis iħc. scłm caruem humiliatus.
son legimiis dccompclib ioseph in lustoria genesis. S c̃cbñdũ ẽ fcm eẽ. Q iln preter¬
ceris ait legitur ingenesi: tñprius auxiatus est. sequitur. ferrum ꝑtransut.q.d. pret̃¬
malacorꝑis: ferrum .i. tribulatio dure necessitatis que inestuante. ⁊ sollicita arutũ
erat: ptransut animam enis. Uñ etdemaria dicitur inluca. ⁊tuam ip̃ius anitam:¬

Expanded text:
usus est malis in bonum, Joseph enim venditus a fratribus, postea in Aegypto pro justitia est sublindatus est a fratribus, Hier. quos postea et patrem in Aegypto recepit , terramque optimam a Pharaone eis dari fecit . Si autem Joseph humiliatus et exaltatus, locum fecit ad temporalia bona populo Dei, ut firmaretur super inimicos: quanto magis Jesus secundum carnem humiliatus, on legimus de compedibus Joseph in illa historia Genesis, sed credendum est factum esse quod ibi praeterceris, ut legitur in Genesi , tamen prius anxiatus est. Ferrum pertransiit. mala corporis, ferrum, id est tribulatio durae necessitatis, quae in aestuante et sollicita anima erat, pertransiit animam ejus, ut de Maria dicitur in Luca: et tuam ipsius animam
Abbreviated transcription (Latin):
siccato complueretur area. Area orbis terrarĩ÷. Uellus gens iudeoꝵ in medio orbis tr̃a
cͥca uellus area existentesicta .i. toto orbe cͥcauidõꝵ gentem. S exp̃sso uelłe .i. reuelato
les sunt: hoc auint. hoc cantant. samsi seextulerint: timeant ꝗ sequitur. Om̃ex¬
celsus dñs ⁊ licet sit excelsus: tñ humilia respicit oculo mĩe. Si ergo uolunt respici: sint
humiles. son est ergo hic humana conditio. ubi humilis despicttur. suꝑbus respicitur.
S ddñs humiles respicit. Si enimaliquisupbisunt: noneum latent s alonge uidñr uñ
subcdit. ⁊ alta .i. suꝑbos alonge uł longe conspicit quia ꝑ grãm non est cum eis. quostñ

Expanded text:
vellere complueretur area . Area est orbis terrarum; vellus, gens Judaeorum in medio orbis terravellere complueretur area . Area est orbis terrarum; vellus, gens Judaeorum in medio orbis terracirca vellus area existente sicca, id est toto orbe circa Judaeorum gentem, sed expresso vellere, id est revelato i humiles sunt, hoc amant, hic cantant; nam etsi extulerint, timeant quod sequitur: VE Et licet sit excelsus, tamen humilia respicit oculo misericordiae. Si ergo volunt respici, sint humiles. Non enim est hic humana conditio, ubi humilis despicitur, superbus respicitur, sed Dominus humiles respicit. Si autem aliqui superbi sunt, non eum latent, sed a longe videntur. Unde subdit et alta, id est superbos, a longe vel longe, cognoscit, quia per gratiam non est cum eis, quos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aliemie quib ad nosuenit. ñ sunt alie iue quib adeumueniamus. Hasꝰ gͥ dõ reddamus. mĩam
in subuemiendo. uitatẽ inuidicando. his duab adiuuamur: his ꝓmeremur dm̃. Deinde:
⁊ intfernoꝵ. Uł magnificetur suꝑ nos alia litta. nom̃ scm̃ tuũ. quando nobis cultura tua igno¬
Inquo: plene expͥmit sc̃m desidiũ. Sienum dicẽt simplictt̃ multͥplicabisme: de t̾terapos¬
sessione poss intelligi cogitasse. Iõ addit maĩa. Rut sus ne in aĩa uicia cogitares: addit
dictum. cur debent confitĩ: quia audierut obedient̃ omĩa ũba oris tui que prĩerant
abscondita muna gente iudẽoꝵ quib cclita sunt eloquia di. s nc̃ uͥq reuelata sunt. et
adom̃s gentes missa. Ꝙ significatum ẽ in uelłe gedeonis. quiturus contra madianitaᷤ
petitt signum adño . s. ut uellus ir rigaretur sicca manente area. Dem̃ petiit ut uellẽ

Expanded text:
aliae viae quibus ad nos venit; non sunt aliae, quibus ad eum veniamus. Has ergo Deo reddamus, misericordiam in subveniendo, veritatem in judicando. His duobus adjuvamur, his promeremur Deum. Deinde  Vel, magnificasti super nos, alia littera, nomen sanctum tuum, quando nobis cultura tua inno nisi virtutem, in quo plene exprimit sanctum desiderium. Si enim diceret simpliciter, multiplicabis me, de terrena possessione posset intelligi cogitasse. Ideo addit, in anima. Rursus ne in anima vitia cogitares, addit dictum, cur debent confiteri, quia audierunt obedienter omnia verba oris tui, quae prius erant abscondita in una gente Judaeorum, quibus credita sunt eloquia Dei ; sed modo ubique revelata sunt, et ad omnes gentes missa, quod significatum est in vellere Gedeonis, qui iturus contra Madianitas petiit signum a Domino, scilicet ut vellus irrigaretur, sicca manente area. Deinde petiit ut siccato
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. ꝑ eoscdem quiiudeos ꝑcusserunt. Uł mistice porest legi. E sau enim om̃s carnales sig̃cat. Iacob: spũales
e sanuo appellatus: edom acibo quodã lenticulerubeo. ꝓquo uendidit pͥmogenita sua minori fr̃i . s. iacob.
Ille autem concessit cibum uoluptatis ⁊ sumpsit honorem dignitatis. Ita factus ÷ ullt maior dignitate. qui e¬
enim qui nascitur carnalis ⁊ animalis incipit eẽ. Si autem a captiuitate conũtitur. ⁊ in reditu ihrłm renocatur. ⁊ fit
renouatio quedã scͥmint̾iorẽ hominem. & sicut ille maior fr̃ esau inimicus fuit iacob: ita om̃s carnales inimici

Expanded text:
. Aug. Vel mystice potest legi. Esau enim omnes carnales significat, Jacob spirituales. . Aug. Vel mystice potest legi. Esau enim omnes carnales significat, Jacob spirituales. Esau autem appellatus est Edom a cibo quodam lenticulae rubro, pro quo vendidit primogenita sua minori fratri suo Jacob . Ille autem concessit cibum voluptatis et sumpsit honorem dignitatis. Ita factus est ille major dignitate, qui e spirituale . Omnis enim homo qui nascitur, carnalis et animalis incipit esse. Si autem a captivitate convertitur, in reditu Jerusalem renovatur, et fit renovatio quaedam secundum interiorem hominem. Et sicut ille major frater Esau inimicus fuit Jacob, ita omnes carnales inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ubi de fr̃nitate coħente securi erimus. Nichil enim ibi delectabit nisi bonum. Morietur om̃is necitas.
⁊ orietur om̃is uł summa felicitas ¶ M emor esto dñe. Sc̾a .p. ubi contra hostes ad dñfit ou̾si
o. q. d. ita ego me habes. Memor esto autem dñe filioꝵ edomin diemihrłm. Edom ide: qui ⁊esau. Dict̃.
ditum de babilonia. uł in destructione ihrłm fuerunt coniunctibabiloniis. Uñ postea dic̃. filia babilo. mi
& ẽsensus. Laemor esto illoꝵ .i. puni eos ꝓ eo ꝗ fecetunt in diẽ restititionis ihrłm quã impediunt. uł in die
quo esitẽ uolunt ihrłm adiuncti babiloniis. Ecce quid faciunt. Oui dicunt et inantte exinanite quicꝗ
filiababilonis misera es intua exultatione ⁊ p̃sumptione. ⁊ dicit filiam babilonis idumeam que babiloniis
seaddidit. s beatus qui retribuet tibi retributionem tuã quam retbiusti nob. deus . s. retribuet quã retͥbu¬

Expanded text:
ubi de fraternitate cohaerente securi erimus, quia nihil ibi delectabitur nisi bonum. Morietur ibi omnis necessitas, et orietur omnis felicitassed, o Domine, memor esto filiorum Edom; in die Jerusalem. Edom idem est qui et Esau. Dictus ditum de Babylonia, vel in destructione Jerusalem fuerunt conjuncti Babyloniis. Unde postea dicit: Filia Babylonifecerunt in die restitutionis Jerusalem, quam impedierunt, vel in die quo everterunt eam adjuncti Babyloniis. Ecce quid faciunt, qui dicunt: Exinanite, exinanite, etc.filia Babylonis, misera es in tua exsultatione et praesumptione. Et dicit filiam Babylonis, Idumaeam, quae Babyloniis se addidit; sed beatus qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nobis. Deus scilicet retribuet. Quam ret
Abbreviated transcription (Latin):
Coram angłis enĩ psalt̾ium ⁊gaudium meũ: de suꝑiorib non coram hominib qui de uferiorib gau¬
dentes nescuint gaudiũ uiftirtat. s putant miserũ quem uident flagellari. Uł tta. Inconspectu. an.¬
psallã t̾ in landiando ppons mͥ angl̃os. ut imit̃ cosquib equari oꝑtat. sicut laude ns ita digni¬
tate post ex pecto. Hni in laude dĩ nichil aliud sibi pponunt quã ipsum. In conspactu er goangłoꝵ
.i. in ea puritate quate angłi conspiciunt.⁊ laudant. s. ut inte solo sibi acquiescant: ego psallã
tͥ. Iõ: moises uibetur consfitũe tab̾uaculũ dño scd̾m exemplar: qd̃ eimonstratũ ẽ in monte. ⁊ ad
geli rursum. fideles deorsum sunt. Eccl̃ia gͦ sursũ eccł̃ia deorsum. S sigaudent de sp̃ualib¬
non deterrenis: adillud templũ anglicũ ubi angłi sunt adorant. futuri sociieoꝵ ꝓ quib

Expanded text:
m mecum est, quod est de superioribus, non coram hominibus, qui de inferioribus gaum mecum est, quod est de superioribus, non coram hominibus, qui de inferioribus gaudentes nesciunt gaudium justi, sed putant miserum quem vident flagellari. Vel ita: In conspectu anpsallam tibi, id est laudando propono mihi angelos ut imiter eos, quibus aequari sicut laude nunc, ita dignitate post exspecto. Hi autem in laude Dei nihil aliud sibi proponunt quam ipsum Deum. In conspectu ergo angelorum, id est in ea puritate qua te angeli conspiciunt et laudant, scilicet ut in te solo sibi acquiescant, ego psallam tibi. Inde et Moses jubetur construere tabernaculum Domino, secundum exemplum quod ei monstratum est in montgeli non de terrenis, ad illud templum angelicum, ubi angeli sunt, adorant futuri socii eorum, pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
adiuam ũttatis ciuies tuos. quia dum pariili sunt: possunt reduci. non omnino in malicia indurati. Ut. ẜ
pensatiodatur. ut sicut concitat aduicia: ita rep̃ssa subdatur uirnitib. uñ subd̃. Beat. qui. re.t.r.q.r. nob̾.¬
iamuiuenes sunt data agnitionedĩ: parnulos babilonis allidunt .i. nascentes cupiditates antequã robͣ
accipiant sic facilius uncuntur .s. dum parue sunt s ⁊ maiores ad pettam occindende sunt.¬
flumina babilonis iam quasi reedificata ihrłm ⁊templo restituto. ⁊ quasi factus concuuis illi
fiteantur. ⁊c̃. Ex uoce igitur eccł̃ie que in suꝑiorib ẽ spe. expectans ibi ẽẽ in re ait. Confitebor tibidñe. id:¬
laudabote in toto corde meo. totum cor in ara tue confessionis impono . tũ accende flamina tui amoris.
Id̃ confitebor: qm̃i audisti u̾ba ous meunt̾ioris. cu ꝓpe ẽ ds̃. Longe adõ ñ facit: nisi iniquitas sola. cui
acdħens intus non clamat adam̃. ⁊ si extrauocferetur. Sequitur.In conspectuangłoꝵ psallãtͥ¬

Expanded text:
ad viam veritatis. Qui dum parvuli sunt, possunt reduci non omnino in malitia obdurati. Vel secundum compensatio datur, ut sicut concitat ad vitia reproribus, ita qui jam juvenes sunt, data agnitione Dei parvulos Babylonis allidunt, nascentes cupiditates, antequam robur accipiant; sic facilius vincuntur, scilicet dum parvulae sunt, sed et ad petram flumina Babylonis, jam quasi reaedificata Jerusalem, et templo restituto, et quasi factus concivis illi fiteantur, etc. Ex voce igitur Ecclesiae quae in superioribus est spe, exspectans ibi esse in re, ait: VERS. laudabo te, in toto corde meo. Totum cor in aram tuae confessionis impono, totum accende flamma tui amoris. Ideo confitebor, quoniam audisti verba oris mei interioris, cui prope est Deus. Longe a Deo non facit, nisi iniquitas sola, cui adhaerens intus non clamat ad Deum, etsi extra vociferetur. VERS. 2.-- « In conspectu angelorum psalla
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam uoluist
me:quoniamnon
gaudebit inimicus
meus super me:
Meautem
propter in¬
nocentiam
suscepisti.
et confirm᷑¬
spectutuo

Expanded text:
quoniam voluisti me: quoniam non gaudebit inimicus meus super me. Me autem propter innocentiam suscepisti: et confirmaspectu tuo
Abbreviated transcription (Latin):
non modo dat ds̃ sp̃ualia. s ⁊̃ extĩora. Nemo enĩ ht nisi a deo. quia potens ut rer nonsaluabit
corꝑali salute. ꝑmultã uirtutẽ .i. potentiã suã ⁊gigas.i suꝑbus aliquis extollens secc dm̃ ⁊ fortis
uirib corꝑis ut gigas non saluabitur inmultitudine uirtutis sue: Nec ⁊̃ diues saluabit᷑ indiuiti
rig̾is. tanto grauiuscadis. Iõq congrue humana felicitas equus dicitur. quia homines uehit:⁊
dum nimis pꝑat: cadit ut equiis. ⁊ sessorem ꝑdit. Lege littam. ⁊ ab inferiori sume autẽ qͣ. ñ m in¬
tũ. tn fallaxẽ ad salutẽ sp̃ualemut corꝑalem. l ita. Honsaluatur Agit de spũalib. Sic̃ enim
supra dixit quomͦ fiant usti .s. adõ ꝑgrãm: ita et hic ditit. qđ postquam factisunt: ab eod̃ adui¬
putans sibi ñ dõ. quia ñ consequit᷑ p̃miũ ex sua uirtute et gigas .s. quisquis militat contͣdiabolũ
iltute sua. s potiꝰ si ascendit inequũ .i. insuꝑbã oppinionẽ quasi sua uirtute saluetur. fallitur.

Expanded text:
s ut rex. Non salvatur, corporali salute, per multam virtutem, id est potentiam suam, gigas, id est superbus aliquis, extollens se contra Deum, et fortis viribus corporis ut gigas, non salvabitur in multitudine virtutis suae, nec etiam dives salvabitur in divitiis cadis. Cassiod. Ideoque congrue equus humana felicitas dicitur, quae homines vehit, et dum nimis properat cadit, ut equus, et sessorem perdit. Lege litteram, et ab inferiori assume autem  f.  ad salutem, spiritualem, vel corporalem. Vel ita: Non salvatur, agit hic de spiritualibus. Sicut enim supra dixit, quomodo fiant justi a Deo per gratiam, ita et hic dicit quod plus quam facti sunt, ab eodem adjuputans sibi et non Deo, quia non consequetur praemium ex sua virtute. Et gigas, scilicet quisquis militat contra diabolum, irtute sua, sed potius si ascendit in equum, id est in superbam opinionem, quasi sua virtute salvetur, fallitur;
Abbreviated transcription (Latin):
quirntendunt sagitare rectos: respondet. qm̃ ea que ꝑfecisti .i. laudem quanietore infantium ꝑfecit ds̃ destr:
quantum in ip̃is est. in siusconuentib. ubipariuilos quierant lacte fidei iuittendi: uanis et scrupulosis q̃oi
montem
si cut pas¬
ser: Co¬
miamec¬
ce peccat¬
tores intẽ¬
derunt
auerunt
sagittas
suas in
pharetrͣ
ut sagit¬
tent ino¬
bscurore¬
ctoscorde
Quonrã
que per¬
fecistide¬
struxert̃
iustus
autem
quid
fecit:
ominus intem¬
plosancto suodo

Expanded text:
cum tendunt sagittare rectos? Respondet: Quoniam ea quae perfecisti, id est laudem quam ex ore infantium perfecit Deus. Destruxerunt cum tendunt sagittare rectos? Respondet: Quoniam ea quae perfecisti, id est laudem quam ex ore infantium perfecit Deus. Destruxerunt quantum in ipsis est, in suis conventibus ubi parvulos qui erant lacte nutriendi fidei, vanis et scrupulosis quaesmontem sicut passer. Quoniam ecce peccatores intenderunt araverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde. Quoniam quae perfecisti destruxerunt; justus autem quid fecit? Dominus in templo sancto suo
Abbreviated transcription (Latin):
occõne obscure lune obybria ingunt iniqui heretici catholicis eo quodtalib cohabitent et atalib sacrami¬
ta accipiant s nichil tũdum est confidenti in dño. timeat ille qui confidit in homine. quitunc dicit sãcta ẽẽ
sacram̃ta cum ꝑscõs dantur: et est sensus. ut sagitent rectoscorde mnobscura luna .i. consenserunt se non posse cõ-¬
illo loco. qm̃iecce et sunt lin t̾rores et uba hereticoꝵ comminantium nobis de pecc̃oriu ut ad se quasi adiustos
tnͣseamus. Dicͣt enim. debetis adnos transire: qm̃ ecce peccõresintender unt artum.i. scripturas carnalit̃ int̾pre-
cis quib ante loquebatur: addm̃ quasi aliquis dicat. Cur dicunt tibi transinigra: curde pecc̃orib terrene

Expanded text:
occasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacrameoccasione obscurae lunae opprobria ingerunt iniqui haeretici Catholicis, eo quod talibus cohabitent et a talibus sacramenta accipiant. Sed nihil timendum est confidenti in Domino. Timeat ille qui confidit in homine, qui tunc dicit sancta esse sacramenta, cum per sanctos dentur. Et est sensus: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est cum senserint se non posse convatur. Vel ita ab illo loco: Quoniam ecce: et sunt hi terrores et verba haereticorum comminantium nobis de peccatoribus, nisi ad se quasi ad justos transeamus. Dicunt enim: Debetis ad nos transire, quoniam ecce peccatores intenderunt arcum, id est Scripturas carnaliter interprecis, quibus ante loquebatur, ad Deum. Quasi aliquis dicat: Cur dicunt tibi, transmigra? cur de peccatoribus te terrent,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nonualet. satish̃t omissis obicuris causis attendere pͦpłarib oculis. increm̃ta et decrim̃talune. que si¬
deficit ut ⁊ enouetur notat eccłiam. ubi c̃ditur resurrõ mortuoꝵ futura. Eccequalit luna significat eccliam.
Nunc uidendum est quomodo obscuritas lune obscuritatem eccł̃ie significet. Obscura autem ẽluna tͥb
blasphemoꝵ tecta intuꝑ atur. uł cum cedib marthirum est cruentata. In hiis terrorib et obscuritatib eccl̃i¬
e iniqui dolosa u̾ba iaculantur. ut restosꝑũtant quia sciunt hec temꝑa decipiendis infirmis ẽẽ accõmoda.
Dicit ergont sagitrent rectos corde in obscura luna .i. in obscuritate eccłie que trib modis obscurat᷑ ut p̃di
ctumẽ Uł obscura dicitur eccłia dum filii eius pectant. et imꝑiti et carnales multim ea habundant. et cc̃

Expanded text:
ipse non valet; satisipse non valet; satisdeficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fitblasphemorum tecta vituperatur, vel cum caedibus martyrum est cruenta. In his terroribus et obscuritatibus Ecclesiae, iniqui dolosa verba jaculantur, ut rectos pervertant, quia sciunt haec tempora decipiendis infirmis accommoda. Dicit ergo: Ut sagittent rectos corde in obscura luna, id est in obscuritate Ecclesiae, quae tribus modis obscuratur, ut supra dictum est. Vel obscura dicitur Ecclesia, dum filii ejus peccant, et imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa. modo latet in conscĩa soli deonota. et solo corꝑe uidetur. sicut contingit cum oramus in corde. et quasi nich̾
agere uidemur. cum tñ non ad terrã s sursum corda dirigamus addñm. Aln autẽ dñt quia luna nonhĩt
illustratut ab ea parte quam ht̃ adnos. donec sole occidente plena surgat ab oriente.Cum autem exaua parte
soliceꝑit appinquare: suꝑior parsilluminatur. inferior obscuratur. Hocidem bñ ionuenit eccł̃ie. quelum̃ ñ
ht̃ nisi asole iusticie .i. xꝑo. qui in multis locis scripture allegonce sol appellatus est. Quelibet ergo istarũ duar̃
oppinionum uera sit: congrue luna allegorice accipitur eccłia. Siquis autem hec obscura uitat. cum in hiis
obscuritatib magis negociosis quam fructuosis animum excere aut nor libet aut nonuacat aut animꝰ

Expanded text:
pera, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore videtur. Sicut contingit cum oramus in corde, et quasi nihil pera, modo latet in conscientia soli Deo nota, et solo corpore videtur. Sicut contingit cum oramus in corde, et quasi nihil agere videmur, cum tamen non terram, sed sursum corda dirigamus ad Dominum. Alii autem dicunt quod luna non habet illustratur ab ea parte quam habet ad nos, donec, sole occidente, plena surgat ab oriente. Cum autem ex alia parte soli coeperit appropinquare, superior pars illuminatur, inferior obscuratur. Hoc idem bene convenit Ecclesiae, quae lumen non habet, nisi a sole justitiae, id est Christo, qui in multis locis Scripturae allegorice sol appellatus est. Quaelibet ergo istarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuritatibus magis negotiosis quam fr
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis. ꝑartum hoc faciunt. non quod scriptura ad hoc ualeat .i. non exuicioscripture. si qm̃ destruxetunt.
male exponendo .i. ꝑu̾terunt ea que ꝑfecisti .i. scripturas quas ꝑfecte eclidisti. Uł ꝑfecisti implendo inte p̃dicta ĩ
scripturis. Uł scd̃m aliam litteram. ut sagatent in obscura luna rectos corde. Tuna congruesignificat eccł̃iã.
Dueerm sunt oppiniones deluna. quarum que uerasit: ut non om̃mo ut difficile sciri potest. Alii dicurit eani
suum lum̃ hr̃e. h globum eius dimidium lucere. dimidium obscurum eẽ. Dum autem partem illani que lu-¬
cet paulatim ad terram inũtit. ut uidĩ possit: coniculata apparet. et sic crescit dones tota illa pars uideat᷑.
et dum int̾im reũtitur: obscura parsincipit apparere. donec nobis tota itm̃ offeratur hec est eccł̃ia. quȩ ex
sp̃ualium parte lucet. et excarnalium parte obscuraz. Et sp̃ualis quid pars modo apparet hominib ꝑbonao¬

Expanded text:
sententiis. Per arcum hoc faciunt; non quod Scriptura ad hoc valeat, id est non ex vitio Scripturae, sed quoniam dextruxerunt  perverterunt ea, quae perfecisti, id est Scripturas quas perfecte edidisti. Vel perfecisti, implendo in te, praedicta in Scripturis. Vel secundum aliam litteram: Ut sagittent in obscura luna rectos corde. Luna congrue significat Ecclesiam. Duae enim sunt opiniones de luna, quarum quae vera sit, quae non omnino vel difficile sciri potest. Alii dicunt eam suum lumen habere, sed globum ejus dimidium lucere, dimidium obscurum esse. Dum autem partem illam quae lucet paulatim ad terram convertit, ut videri possit, corniculata apparet; et sic crescit donec tota illa pars videatur et dum iterum convertitur, obscura pars incipit apparere, donec nobis tota iterum auferatur. Haec est Ecclesia, quae ex spiritualium parte lucet, et ex carnalium parte obscura est, et spiritualis quidem pars, modo apparet hominibus per bona o
Abbreviated transcription (Latin):
tes uere sunt ꝑsuꝑbiã non ꝑhumilitatẽ ut uisti et debes adnos tnsire. quia tues sicut passer .i. pennatus u̾tu¬
tib et p̃ceptis. s hec que obtenditis ut inͣseam aduos non sinunt metͣnsire quia sipasser sum habeo domũ
urequescam scdłm illud. Et enim passer inuenit sibidomum. s quam domum e dñm. qui estfactus refugi¬
um pauꝑi. Quomͦ ergo dictusut aduos tnͣseam: Uł ita. dicitis anime mee tñsimigra atuo imo in montẽ.
.i. ineminentiã intelledusquem nos hmñs. et ita eris sicutpasser. quim altis nidificat. ẽt quomodo hoc digtiᷤ
q mirum est. Deinde fidelis in cuius ꝑsona loquitur ꝓpħa conuertens sead alios ait. Q m̃ecce. quasi aliqͥs¬

Expanded text:
t, per superbiam, non per humilitatem, ut justi. Et debes ad nos transire, quia tu es sicut passer, id est pennatus virtutibus, et praeceptis. Sed haec quae obtenditis ut transeam ad vos, non sinunt me transire, quia si passer sum, habeo domum ubi requiescam, secundum illud: Etenim passer invenit sibi domum . Sed quam domum? Dominum, qui est refugium pauperi. Quomodo ergo dicitis, ut ad vos transeam? Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra, a tuo imo, in montem, id est in eminentiam intellectus, quam nos habemus. Et ita eris sicut passer, qui in altis nidificat. Et quomodo hoc dicitis? Quasi dicat: Hoc mirum est. Deinde fidelis, in cujus persona loquitur Propheta, convertens se ad alios, ait: VERS. 2.-- « Q
Abbreviated transcription (Latin):
cuscesaris. stisunt malicoloni qui oitisisseruis: delib̾ant occidere filiũ patris.
porestatẽ ponendi aĩam s. ñne h̃t ⁊ resunĩdi eam: et hocẽ nunquid qui dormit.
ñquid mortũẽ ut necitate. uł uiuictus it putatis. s sponte dormit atoeuigi¬
latur᷑ non adiciet ut resurgat: Et nota ꝙ ait dormit. quia sicut delatẽ doꝰ¬
mientis adȩquierat forma futuri assumpta ẽ costa.: dequa formata ẽeua:
ita dormitiit xp̃c sompno mortis. ut de latere dornuentis dequo ꝑflurerunt
sanguiseta qua quesunt nre redemptionis sacram̃ta informetur eisponsa
inullumaliquid quia talis uidebatur ut cetĩ. sic et esurire in pauꝑib dic̃

Expanded text:
us Caesaris . Isti sunt mali coloni, qui occisis servis deliberant occidere filium patrisfamilias, potestatem ponendi animam suam, nonne habet et resumendi eam? Et hoc est, nunquid qui dormit, non quidem mortuus est necessitate, vel invitus ut putatis, sed sponte dormit, cito evigilaturus, non adjiciet ut resurgat. Et nota quod ait, dormit, quia sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur ei sponsa in illum aliquid, quia talis videbatur ut caeteri: Aug. sic esurire in pauperibus di
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ꝑimus. & tu ergo sinauicula cordis tui turbatur influctib exccta xp̃m .i. fidem xp̃iinte. ⁊ salur
ris. Inde mesaluauit: apusillanimitate sp̃s. quia supradixit seturbatum. ⁊ tempestate .i. seditionibꝰ
hecest tempestas inquapeteus damabat. se saliafti.illos autemqui seȩrtulerunt: odñe  ri¬

Expanded text:
Domine, perimus . Et tu ergo si navicula cordis turbatur in fluDomine, perimus . Et tu ergo si navicula cordis turbatur in fluris. Unde me salvavit? a pusillanimitate spiritus, qua supra dixit se turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem qui se extulerunt, o VER
Abbreviated transcription (Latin):
nassicut columbe. et uolabo ⁊ requiescam .i. ut auolema iudĩs infidelib ⁊ requiescam ingentib
niens corda uidõꝵ auolauit ad gentes. uñ sequitur. Ecce elongaui fugiens auideis. ⁊ mansimso.
ris. ic. Iludetiam ad litteram tangit quod uitabat ꝑsequentes ut occasionem ire demet.⁊ manebat
indesertis orans. in quodocebat nos in secreto quiescere. cummalis premimur ⁊ diap̃sa. Ex¬
pectabã. Sccl̃ã . p. ubi insolitudine saluus sꝑat auxiliũ clĩ. uimp̃caturtiuib ⁊ ꝑceditur prius deprima
iectione que ẽiꝑsonaecclĩe. hoc mnodo.q. d. mansiinsolitudinem̃tisubiquies ÷. s quia extra iͥbulatio:
Expectabam eum qui saluum mefecit. Saluat nos xp̃c dum excitatur in nobis .i. dumfides eius in nob̃
in ardescit. ⁊ dũuidemus que ꝑnobis tulerit: ut petrus libatusdum excitauit eũ dormientẽdicens.

Expanded text:
nas sicut columbae, et volabo et requiescam? id est, ut avolem a Judaeis infidelibus, et quiescam in gentibunas sicut columbae, et volabo et requiescam? id est, ut avolem a Judaeis infidelibus, et quiescam in gentibuniens corda Judaeorum avolavit ad gentes. Unde sequitur: Ecce elongavi fugiens, a Judaeis, et mansi ris, etc. . Illud etiam ad litteram tangit quod vitabat persequentes, ut occasionem irae demeret; et manebat in desertis orans, in quo docebat nos in secreto conscientiae quiescere, cum a malis Secunda pars, ubi jam in solitudine salvus, sperat auxilium Dei, et imprecatur civibus, et proceditur prius de prima lectione, quae est in persona Ecclesiae hoc modo; quasi dicat: Mansi in solitudine mentis, ubi quies est. Sed quia extra tribulatio est, exspectabam eum qui salvum me fecit. Salvat nos Christus, dum excitatur in nobis, id est dum fides ejus in nobis inardescit, et dum videmus quae pro nobis tulerit ut et Petrus liberatus est, cum excitavit eum dormientem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mana infirmitate. in exatatione mea. uno nominẽ uutaxp̃i exprimitur. qui nullo ocio ab incepto remissus ẽ.
inquo tͥstis ẽ. quia ꝑfidinonreferunt fructum. ⁊ conturbatus sum auoce inimici. quime samaritanum
et demonium hñtem dicebat. et a tribulationepecc̃oris. et hocẽ ñ merito meo. s suo malo. Qm̃ declina¬
uerunt in meiniquitates. quia mala sua michi imponebant. et itura sua molestietatit michi s riuino¬
tate uł merito meo. ꝯturbatus sum. s solauoluntate. ⁊ formido mortis cecidit ut pondus. uł cecidit¬
suꝑme. quia ibi ꝑut in quo nichil uitis ht̃. Nñ. Eto mors tua omors. ⁊ timor animi. ⁊ tremor corꝑis ueñ¬
unt supme. ꝓprietas mortis ẽ. ut eampͥmo timeamus. inde: contremiscamuis. & ꝯtexit metenebrã.
Alia littera .i. morssecutaẽ et in hac ꝑturbatione positus: dixi. quisdabit michitusi tudñe patͥ pen¬

Expanded text:
mana infirmitate, in exercitatione mea, uno nomine vita Christi exponitur, qui nullo otio ab incoepto remissus est. mana infirmitate, in exercitatione mea, uno nomine vita Christi exponitur, qui nullo otio ab incoepto remissus est. In quo tristis? quia perfidi non referunt fructum. Et conturbatus sum a voce inimici, qui me Samaritanum et daemonium habentem dicebant . Et a tribulatione peccatoris. Gl. int., Hier., Alcuinverunt iniquitates, quia mala sua mihi imponebant; et in ira sua molesti erant mihi, sed ruinotate vel merito meo, turbatus sum, sed solva voluntate. Et formido mortis cecidit, ut pondus, supet in quo nihil habet juris. Unde: Ero mors tua; o mors . Et timor, animi, et tremor, corporis, venerunt super me. Proprietas mortis est, ut eam primo timeamus, inde contremiscamus. Et contexit me tenebra, alia littera, id est mors secuta est. Et in hac conturbatione positus, dixi: Quis dabit mihi, nisi tu, Domine Pater, pen
Abbreviated transcription (Latin):
q uunt in xp̃o ad cuiꝰ usceraꝑtinet. ꝙ ait apls̃. Quisinfirmatur es ego non infirmor: aut quisscan¬
daliratur. ⁊ ego ñuror: & sic: alioꝵ mala sunrtc ei ꝑsecutio. sicut loth in sodomis erat cruciatus mala
uita sõdomoꝵ Uñ: optat fugere. et manereindeserto ꝓturba tͥbulationũ ⁊ scandaloꝵ. S aliqñ ligant᷑
non usco cupiditatis. s cura et officio pastorali. ut deserere nonpossint nisi soluantur. Ꝙ si non solui¬
Optat iste mortem ꝑquam seꝑetur amalis. ⁊ ait ꝑsimile. Quis dabit michi .p.s .c. ⁊.ui. ⁊t .i. quis cdabit¬
petierit. quem sic gratia confirmauit. ut int̾ malos corꝑe eristens ip̃e ꝑficiat et sinonilli.⁊ caritas bono¬
motamentis intentione. Alit̾ totum aprincipiops̃i. & legitur in ꝑsona xp̃iin quo describitur sec¬

Expanded text:
 pertinet id quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? aut quis scan pertinet id quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? aut quis scandalizatur et ego non uror? et sic aliorum mala sunt ei quasi persecutio, sicut Lot in Sodomis erat cruciatus, mala vita Sodomorum , unde optat fugere et manere in deserto, pro turba tribulationum et scandalorum, sed aliquando ligatur non visco cupiditatis, sed cura et officio pastorali, ut deserere non possit, nisi solvatur. Quod si non solvioptat iste mortem per quam separetur a malis, et ait per simile: Quis dabit mihi pennas sicut columbpetierat, Aug. quem sic gratia confirmavit, ut inter malos corpore existens, ipse proficiat, et si non illi, et charitas bonomota mentis intentione. Aliter totum a principio psalmi, et legitur in persona Christi, in quo describitur ser
Abbreviated transcription (Latin):
ait:E t drci. quisdabit. Nidens iste undiq mala ẽẽ:⁊ se malis ñꝓfice̾. malos
uͥo sibiofficere: delibetãt quid agat. ⁊ uult ad cemp separi abhis scaudalis ne pa¬
cata infirmis augeat manensint̃ eos. Uñ ipetit pennas uͥtutũ. quib possit aduolare insolitudinẽ.
quib non ualent uti aduolandum insolitudinẽ. nisi prius soluantur. Ergo et qui soluit ligataspẽ¬
debat setus pedes dñi. intendens his quedicebantur ab eo. dumsoror circa plurima turbaretur. Has
igitur uolens isteait. ⁊ dixi. quisdabit midi pennas uirtutum. et eis habitis: uolabo. insolitudinẽ
et ibi requiescam incontemplatione. solitudinẽ optat iste. Dabit michi dico: sicut columbe. non sic̃
coruo. Coruusenimde archa emissus postea ñreduit. Columba erussa ferens ramum oliue rediit. Colũ

Expanded text:
Et dixi: Quis dabit? Aug. Videns iste undique mala esse, et se malis non proficere, malos Et dixi: Quis dabit? Aug. Videns iste undique mala esse, et se malis non proficere, malos vero sibi officere, deliberat quid agat, et vult ad tempus separari ab his scandalis, ne peccata infirmis augeat, manens inter ea. Unde et petit pennas virtutum, quibus possit avolare in solitudinem quibus non valent uti ad volandum in solitudinem, nisi prius solvantur. Ergo et qui solvit ligatas, pendebat secus pedes Domini, intendens quae dicebantur ab eo, dum soror circa plurima turbaretur . Has igitur volens iste ait, et dixi: Quis dabit mihi pennas virtutum, et eis habitis volabo in solitudinem; et ibi, requiescam in contemplatione. Solitudinem optat iste. Dabit mihi, dico sicut columbae non sicut corvo. Corvus enim de arca emissus, postea non rediit; columba vero emissa, ferens ramum olivae rediit . Colum
Abbreviated transcription (Latin):
enim dec os temꝑaua alicui petenti: cius tñorõ einonẽ accepta quia caret fine debi¬
õm̃is nempe malus uiut ut corrigatur uł ut ꝑeũ bonus exceatur. ⁊ conturbat᷑
suminmari scłiauento ualido tbulationũ. sicit petrus uidens uentum ualid̃
uenientem timuit. sicisteturbatus ẽ in ip̃a pugna qua excetut int̾malos. dum:
inmicos uult dilige quoꝵ correctionẽ amat. ⁊ habundante eoꝵ malicia incipit
ocͥasse. et ita incipit fluctib mergi. uñ turbatus: auoce inimici ⁊ a tͣbulatone pec¬
catoris. Hec ẽ ex̾citatio inqua supra tͥstabatur. que turbat oculũita quasi festu¬
ca. nontũextinguit odio ueiud trabe postea teddit singła singulis oftendens
melis. Uñ sequitur metusmortis. Mors odiũ est anime. ut uita dilectio. x ñ subdit.
⁊ formido mortis cetiiit suꝑme. quia G imor animi ⁊ tremor corꝑis uenuntt su¬
ꝑme. ⁊ contexerunt me cenebre. T enebre sunt mali homines qui ꝑsequunt eccli am

Expanded text:
enim Deus det temporalia alicui petenti, ejus tamen oratio ei non est accepta, quia caret debiomnis nempe malus vivit, vel ut corrigatur vel ut per eum bonus exerceatur. Et conturbatus sum in mari saeculi, a vento valido tribulationum. Sicut Petrus videns ventum validum venientem, timuit ; sic iste turbatus est in ipsa pugna, qua exercetur inter malos, dum et inimicos vult diligere, quorum correctionem amat, et abundante eorum malitia incipit odisse. Et ita incipit in fluctibus mergi, unde, conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Haec est exercitatio, in quia tristabatur, quae turbat oculum mentis ira quasi festuca, non tamen exstinguit odio velut trabe. Postea reddit singula singulis, ostendens meus . Unde sequitur metus mortis. Mors animae odium est, ut vita, dilectio. Unde subdit, et formido mortis cecidit super me, quia VERS. me, et contexerunt me tenebrae. Tenebrae sunt mali homines, qui persequuntur Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ꝑtotumhunc ps̃m ecclia. siue inꝑsona sua. siue in ꝑsona xp̃i. Qñ in ꝑsõa
sua: loquitur ut homo pͥnsillanimis intempestate positus quidumfluctuat. ⁊ m̾¬
gitur fluctib scli tanquam petrꝰ in mari: clamat adiħ̃m. deternens insua infirmi¬
tate atot scandalis seseꝑare. neet illis non psit ⁊ sibinoceat asimili dd̃ quipmolesti
lis forme inxꝑo describitur. ut detur nobis exemplum humilitaus. cum xp̃c adeo

Expanded text:
loquitur per totum hunc psalmum Ecclesia, sive in persona sua, sive Christi. Quando in persona sua loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitate, a tot scandalis se separari, ne et illis non prosit et sibi noceat, a simili David, qui pro molestiilis formae in Christo describitur, ut detur nobis exemplum humilitatis, cum Christus adeo
Abbreviated transcription (Latin):
mertia choartatur. Itaetiã quianimo angitur. et quibdã adũsis ꝑurgetur: dcluditur. De
qua dclusione hicagitur. Aclusiou̾ohec est mangustiis mentis. quasi qui respirare clausomea¬
tunon possit Noxia enm conscĩa p̃mit morbiuis urget. sensum mentisint̾cipit angustia. Or̃o¬
nis etgo querenda ẽmedicina. Clamagͦ ad medicumꝰ qui decelo descendens egrossanat. nedif¬
autẽ cordis est magna intentio cogitationis. Iste c lamorfit cogitationis sublimitate. ꝯcep¬
q. ad hoc clamaui: ut iustificationestuas requiram. adhoc ꝓfuit clamor. hocclamauat.
noc addit quod nonsatis est clamaread dm̃ s tiulticas eiuis erquirere oportet. Et nota q̃d

Expanded text:
mercia coarctantur; ita etiam qui animo angitur, et quibusdam adversis perurgetur, concluditur. De mercia coarctantur; ita etiam qui animo angitur, et quibusdam adversis perurgetur, concluditur. De qua conclusione hic agitur. Conclusio vero haec est in angustiis mentis, quasi quis respirare clauso meatu non possit. Noxia enim conscientia premit, morbi vis urget sensum mentis, intercipit angustia. Orationis ergo quaerenda est medicina. Clama ergo ad medicum, qui de coelo descendens aegrotos sanat. Ne difautem cordis, est magna intentio cogitationis. Iste clamor fit cogitationum sublimitate, concentiones, etc. Quasi dicat: Ad hoc clamavi, ut justificationes tuas requiram. Ad hoc profuit clamor, hoc clamaverat, hoc addit, quia non est satis clamare ad Deum; sed et justitias ejus exquirere oportet. Et nota quod
Abbreviated transcription (Latin):
łiusticia ut iusta inet̾num .i. sunt michi causa iusticie. talisspes est isti contrattibulationes
que sunt temꝑales. uinhustribulationib damichiintellectum. ⁊ uiuã eo .i. intellectu suꝑat
seniores. Et nõta quia qui supra iunior dicebatur: nunc matiorsenib int̾adũsa pecit intlłm
ut sciat ẽẽ transitoria hec. ⁊ inde uitam mercari. sciat quã lubrica sit hec uita. ⁊ sit pierranti.
sciat communia bona seculi. sciat miserias ut portum querat ꝑfecta uirtus est intellect.
siquis quod sensu capit factisexequitur.
sistere. tanto magisdiabolus conatur seduce.⁊ inmalis ne respitet ꝯcludẽ. ct̃qd̃o
hicstudiͦsius. Uñ ꝯgrue huicoctonario premiteitur littera coph. que int̾pretat᷑ ꝯclõ. uł
aspice. quod id insensu. quia ꝯclusus debet ctũspice se. ⁊ cãm ꝑiculinon dissimulare.
cluditur quis qñtumescentib iuscerib int̾cluso sp̃comeatus pirandi ac respirandicõ-¬

Expanded text:
iones, quae sunt temporales. Et in his tribulationibus, da mihi intellectum et vivam. Eo, id est intellectum superat seniores. Et nota quia qui supra junior dicebatur, nunc maturior senibus inter adversa petit intellectum, ut sciat haec esse transitoria, et inde vitam mercari sciat; Ambr. quam lubrica sit haec vita, et sit pius erranti sciat communia bona saeculi, sciat miserias, ut portum quaerat. Perfecta virtus est intellectus, si quis quod sensu capit, factis exsequitur.sistere, tanto magis diabolus conatur seducere, et in malis ne respiret concludere; contra quod ophic studiosius. Unde congrue huic octonario praemittitur littera qoph quae interpretatur conclusio. Vel aspice, quod idem est in sensu, quia conclusus debet circumspicere se, et causam periculi non dissimulare. Concluditur quis, quando tumescentibus visceribus, intercluso spiritus commeatu spirandi ac respirandi com
Abbreviated transcription (Latin):
quediligit et etnalit̃ remunat: exfide ꝓcedunt. que fides quia est adõ. ⁊ om̃ra oꝑa bona sunł
a dõ: iõ dicit nequis putet se m̃itis oꝑm adfidem uenisse. tum infide sint om̃ia oꝑa que ds̃ dilig̃
.i. remunãt. Iõqͦq laudate quia ñ modo p̾dicta facit: s etiã diligit quia sepefacit mĩam. quia
cium. ꝙerit in futo᷑. quo exiget progata quia ibi bonis et malis scdm m̃ita retbuet. cumusu¬
uare debes. quia utrũq ad teꝑtinet.auoquin: non argueree.phariseos dñs dicens. Reliqͥ¬
cors. quia ait tibi dñs ds̃tuuis. Non accipias ꝑsonã pauꝑis in udicio. ut malã ca̾m ẽi foueas
tiniquitatẽ eiꝰ contegas. Cuiꝰ si parcis saccello: ꝑcutis cor quia remanet iniquus. ⁊ iõ fit naͥor

Expanded text:
quae diligit et aeternaliter remunerat, ex fide procedunt: quae fides a Deo. Hoc ideo dicit, ne quis putet se meritis operum ad fidem venisse, cum in fide sint omnia opera quae Deus diligit, id est remunerat. Ideoque laudate, qui non modo praedicta facit; sed etiam, diligit, quia saepe facit; misericordcium, quod erit in futuro, quo exiget praerogata, quia et ibi bonis et malis secundum merita retribuet, cum usuuoque utrumque servare debes, quia utrumque ad te pertinet: alioqui non argueret Pharisaeos Dominus dicens: Relinqucors, quia ait tibi Deus tuus: Non accipias personam pauperis in judicio , ut malam ejus causam foveas, et iniquitatem ejus contegas. Cujus si parcis saccello, percutis cor, quia remanet iniquum, et ideo fit nequior,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suꝑbus inudꝰ÷ sicut diabolus. qui inuidet hominiquẽ ꝑdidit. Quia etũ amisit regnũ:
hominem illuc ꝑuenire non nult. ⁊ id agit nunc: ut homo illuc ñꝑueniat uñ ille deiectus est.
suadent facere. De quib dicit ysaias. Uhe his qui trahunt peccata sicut longam restem.
plicant. ut qui defendit ꝗ maleegit. ⁊ plerũq aliis pecc̃is uult ẽẽ munitus ꝑꝑ illa que cõmusit.
michi diat iste uir iustꝰ Ubi extenderunt: ecce uixta iter uł semitas scandalũ posuerũt michi
q. d. tot mõismalumpugnant.⁊ ꝗ remedium est tibi int̾ tot mala: quid restat tibi in his ꝑicu¬

Expanded text:
idus est, sicut diabolus qui invidit homini quod perdidit. Quia enim amisit regnum, hominem illuc pervenire noluit, et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non perveniat, unde ille ejectus est.suadent facere, de quibus dicit Isaias: Vae his qui trahunt peccata, sicut restem longam . Restesplicant, ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; dicit vir iste justus: ubi extenderunt? ecce: Juxta iter, vel, semitas scandalum posuerunt mihi. quasi dicat: Tot modis mali impugnant, et quod remedium est tibi inter tot mala, quid restat in his pericu
Abbreviated transcription (Latin):
dia .c.e. t radidit quidẽ relinquendo. sinendo tradi. non maliciã imꝑtiendo. Hoc autem
ne fiat .s. ne tradatura desidio suo pecc̃ori: ꝑbabilisres sequitur. ut sicut illi faciunt ĩma¬
lis consiliũ: ita uirtus dĩdet auxilium. unde subdit cogitanunt inimici contrame. ⁊ cu
Seducto enim homine: gaudet et triumphat diabolus ⁊ sui. Uñ alibi. Exultabunt si
q. d. me tegit umbra tua indie belli. s illos tegit caput cͥcuitus eoꝵ .i. suꝑbia. Mali
eunt in girum erroris ubi ẽ it̃ sine fine. Huiꝰ circuitus suꝑbia ÷ caput. quia iniciũ om̃is

Expanded text:
 . Tradidit quidem relinquendo, sinendo tradi, non malitiam impertiendo. Hoc autem  . Tradidit quidem relinquendo, sinendo tradi, non malitiam impertiendo. Hoc autem ne fiat, scilicet ne tradatur a desiderio suo peccatori, probabilis res sequitur, ut sicut illi faciunt in malum consilium, ita virtus Dei det auxilium. Cogitaverunt inimici contra me, et tu, Seducto enim homine, gaudet et triumphat diabolus et sui. Unde alibi: Exsultabunt, si  Me tegit umbra tua in die belli, sed illos tegit caput circuitus eorum, id est superbia, mali eunt in gyrum erroris, ubi est iter sine fine. Hujus circuitus superbia est caput, quia initium omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i sunt. qͥ erunt sacello. tusio sangiune tuo. tuin quam exaudi quies uirtus salutism ee.
uidebat mala habundantia ꝓquib friges cit caritas habundat iniquitas. s subdit solatiũ.¬
gemmembroꝵ: grãtua me refrigerat. Ad hoc autem ualebit michi obumbraculũ. ut
Don tradas me ꝑecc̃ori .i. diabolo adesidiomeo .i. ut estum non patiar ame ipso.
desidio meo. quo locus fit diabolo. sine quo nichil facit: quantumc̃q seiuat hostis. Qd̃ ut
exemplo clarius fiat: ecce diabolus ꝓponit lucrum. ut trahat te ad fraudem. non habebi ᷤ
luctum nisi fraudes. lucrum esca ẽ. fraus laquẽ: quocapieris si fraude fecis. Quẽ ergoumn¬
cit desidium: ille cadit in laqueum. s estum desidii: temꝑat umbraculũdĩ. ⁊ nunquam:
locꝰ diabolo: nisi extito desidio. io: isteait. netradasmedñe adesidĩo meo pecc̃ori .i. non sinaᷤᷤ
me tradi ꝑmeum desidium diabolo. qualit̃ ⁊ alibi dicitur tradere. Tradidit illos ds̃ indesi¬

Expanded text:
domini sunt, qui emunt sacello, tu vero sanguine tuo. Tu, inquam, exaudi, qui es virtus salutis meae, videbat mala abundantia, pro quibus refrigescit charitas et abundat iniquitas , sed et vidit solatiugem membrorum gratia tua me refrigerat. Ad hoc autem valebit mihi hoc obumbraculum, ut id est diabolo a desiderio meo, id est ut aestum non patiar a me ipso, a desiderio meo, quo locus fit diabolo, sine quo nihil facit quantumcunque saeviat hostis. Quod ut exemplo clarius fiat: ecce diabolus proponit lucrum, ut trahat te ad fraudem. Non habebit lucrum, nisi fraudes. Lucrum esca est; fraus laqueus est, quo capiaris, si fraudem feceris. Quem ergo vicit desiderium, cadit in laqueum, sed aestum desiderii, contemperat umbraculum Dei, et nusquam est locus diabolo, nisi ex tuo desiderio. Ideo iste ait: Non tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori, id est non sinas me tradi per meum de
Abbreviated transcription (Latin):
stenditur. non lassata ꝑmoram. Deinde: qualiter lingua ꝑsequantur ostendit. A cuer̃¬
In serpente etum astutia: ⁊ dolus nocendi. iõ ⁊̃ serpit non hñs pedes ut non audiatur dum
uenit. In serpente. lenis est cactus. s non rectus. Sic ergomau serpe̾nt ad nocen fubleni cõ¬

Expanded text:
ua eorum nequitia ostenditur, non lassata per moram, deinde qualiter lingua persequantur, ostendit: VERua eorum nequitia ostenditur, non lassata per moram, deinde qualiter lingua persequantur, ostendit: VERente est astutia et dolus nocendi: ideo et serpit, non habens pedes, ut non venit. In itinere lenis est tractus, sed non rectus. Sic ergo mali serpunt ad nocendum, sub leni con
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Sunt enim quidã mali qui uident᷑ miqni ⁊ nonsunt seui. ñ sunt asꝑi. non sunt ꝑsequen¬
tes.⁊ p̃ssuras nominib ñ facientes. Innocens enim est qui nec sibi nec aluĩ nocet. Siquis tñ alte
dere possit Ex uoluptate ergo ⁊lirxur ia quib aliis noce non iudebatur: ꝓcedit quote pring̃.¬
Sis dum aliquis uoluptuose uiuit: nulli nocere uidetur. s post rapit ꝗ effundat. Corrigat᷑
tit dicens. Qui cogitau̾unt .q.d. eripe me appło maloꝵ. quiet sim labiis płmq bona p̾ten¬
dant: tñ cogita. iniquitates incorde. abhis maxime eripe. facilius tnini uitaretur aꝑta inimi¬
cicia quam occulta. Ille enĩ difficile uitatur qui mn labus bona portat. incorde mala occultat.
quia nulla pestis efficatior ad nocendũ: quam familiaris inimicꝰ. ⁊ hii tales totadie.idtino

Expanded text:
ea. Sunt enim quidam mali, qui non videntur iniqui, quia non sunt saevi, non sunt aspeea. Sunt enim quidam mali, qui non videntur iniqui, quia non sunt saevi, non sunt aspe sunt innocentes. Innocens enim est, qui nec sibi, nec aliis nocet. Si quis tamen alte dere possit. Ex voluptate ergo et luxuria, quibus aliis nocere non videbatur, procedit quo te pungIta dum aliquis voluptuose vivit, nulli nocere videtur, sed post rapit, quod effundit. Corrigatur at: Eripe me a populo malorum, qui etsi in labiis plerumque bona praetendant, tamen cogitaverunt iniquitates in corde, ab his maxime eripe, facilius enim vitaretur aperta inimicitia quam occulta. Ille enim difficile vitatur, qui in labiis bona portat, et in corde mala occultat, quia nulla pestis efficacior quam familiaris inimicus et hi tales tota die, id es
Abbreviated transcription (Latin):
los constituti. nundum bñtis in re s in spe bonum. ubi est plena exultatio. Inhoc psalmo:¬
sonat uox corꝑis xꝑi. hec est uox nr̃a si tñ sumus in corpexꝑi. ubi quisquis non fu̾it: mneiserit
ponens eis p̃ces. Sed̃o dicit ꝗ auxilium hãt contra mala ibi. Dixi dño. Tercio: que sint mala mi-¬
micoꝵ aꝑit ibi. Caput. ⁊c̃. Eccl̃ia ergo int̃ malos laborans clamat. Odñe eripe me ab horame¬
malo. non abunos atoto gñe maloꝵ cum pͥncipe suo diabolo. qui ⁊ homo dicitur infigura.
Undẽ. Inimicus homo hoc fecit. qui suꝑseminauit ⁊ it ania. ⁊uir dicitur quia fortis ad no¬
cendum. uñ subdit. auiromiquo eripeme. uir iniqͦ÷ qui nocet. om̃isautem malus no¬
cet. uñcum dixiss ab ho. m. quasi exponens subiungit. a uiro iniquo. uoletis significare ꝗ
om̃is malus iniqus. quia nocet uł sibi utaliis. ⁊ alii quicde nocent uł moxut malus: uł post¬

Expanded text:
los constituti, nondum habentis in re, sed in spe bonum, ubi est plena exsultatio. Mosonat vox corporis Christi: Haec est vox nostra, si tamen sumus in corpore Christi ubi quisquis non fuerit in eis erit, ponens eis preces. Secundo, dicit quod auxilium habeat contra mala, ibi, Dixi Domino: Tertio, quae sint mala inimicorum aperit, ibi, Caput. Ecclesia ergo inter malos laborans, clamat. A viro iniquoAug. non ab uno, sed a toto genere malorum, cum principe suo diabolo, qui et homo dicitur in figura. Unde: Inimicus homo hoc fecit qui superseminavit zizania ; et vir dicitur, quia fortis ad nocendum, unde subdit: A viro iniquo eripe me. Vir iniquus est qui nocet, omnis autem malus nocet. Unde cum dixisset, ab homine malo, quasi exponens subjunxit, a viro iniquo, volens significare quod omnis malus iniquus sit qui nocet sibi vel alii. Alii quidem nocet, vel mox ut malus est vel post
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quiuidebant eos confusos .i. qui intelligebant eos defecisse. alii deillis turban¬
tur. et ip̃itññ penitent. Conturbati fu̾unt illi quisuesalutis consiliũ q̃rentes dixer̃
Q uidd faciemꝰ iurifr̃s: et tunu dm̃ om̃is homo .i. utensrõne. quig̃ ĩttimuit. ñ fuit¬
homo .i. usus rõne.s sitimet hõdm̃: non homõ eũ terreat quin annunciet sicut et a¬
płi quib cõminabantur principessacdotũ. dicentes ne predicarent in noĩeiħu: ñ ĩõ de¬
descendit decruce. quia morienddum trat et resurgendũ. ꝙ tunc ñ fuit intellectũ. Leta¬

Expanded text:
omnes qui videbant eos confusos, Aug. id est qui intelligebant eos defecisse, alii de illis turbantur, et ipsi tamen non poenitent. Conturbati fuerunt illi qui salutis suae consilium quaerentes dixerunt: Quid faciemus, viri fratres? Et timuit Deum omnis homousus; sed, si timet homo Deum, non eum terreat homo quin annuntiet, sicut apostoli, quibus comminabantur principes sacerdotum, dicentes ne praedicarent in nomine Jesu, non ideo dedescendit de cruce? quia moriendum erat et resurgendum. Quod tunc non fuit intellectum. VE