comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cumuołonibꝰ. qi denaria mutatio in sex annis
plere sub illo. ꝑ eiꝰ neqͥtia. uidens .n. laban płes
nasci diu̾̃sicolores aiebat. deinceps unicolores sĩt
m̃cestua. Itẽ. cũ uidebat unicolores multipli¬
cari. immutabat m̾cedẽ.⁊ addidit iacob. ds̃ tu¬

Expanded text:
cumvolutionibus, quae denaria mutatio in sex annis plere sub illo, pro ejus nequitia; videns enim Laban plures nasci diversicolores aiebat: Deinceps unicolores sint merces tua. Item, cum videbat unicolores multiplicari, mutabat mercedem. Et addidit Jacob: Deus tu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi ũ posse. Sig̃cat .u. toeiꝰ corporis ext̃mã ꝯcussio¬
nẽ inferuore coitꝰ extremo. nec mirũ stmilẽ ꝯspe¬
cte ymagini sobolẽ fi̾ in extremo uoluptatis. cũ
iss: ex ymagine ꝯspecta. ħ accidisse argutm̃̃tans
defendiss.⁊ in libriscͥptũ ypoc̾tis reppĩtur qͣndã¬

Expanded text:
primi non posse. Signant enim totius corporis extremam concussionem in fervore coitus extremo. Nec mirum similem conspectae imagini sobolem fieri in extremo voluptatis, cum erisset, ex imagine conspecta hoc accidisse argumentans defendit. Et in libris scriptum Hippocratis reperitur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tum nr̃oꝵ solet dic̃. b̾ñdictus ẽ aũ iacob scd u̾ba:¬
ñ scd̾ intentionẽ pr̃is. sic̃ ep̃cordinat allenũ:
quẽ putat ẽẽ suũ.⁊ ẽ ordinatus. Uix sertno¬
nẽ impleu̾at pat̾: eg̾sso iacob uenit esau. cibo ᷤᷤ
inferens pr̃i. petens ab eo bñdictionem. expa¬
uit ysaac uchement̃.⁊ in hac extasi: uidit in
sp̃u a dño fc̃m eẽ ħ. ⁊ significationẽ pie frau¬
dis intellex̃.⁊ sõ ñ irascẽs. s ꝯfirmãs ꝙ fec̃at: ait
fr̃tuus uenit fraudulent̃. ⁊ accepit bñdictio¬
nem tuã. ⁊ erit bñdictus. Cui esau. luste uoca¬
tus ẽ iacob.eix. alt̾a uice me supplattauit.i.
bis decepit.pꝰ pͥmogenita. scd̾o. bñdictionem
surripiens. Cũq ⁊ ip̃e a pr̃e bñdiei pꝰstularet:
⁊ pr̃i hesitantim quo ei bñdicereꝰ uehemen¬
ter instaret: Motus ysaac. ait. In pinguedine
pascuał ẽ. ⁊ addidit. de postĩs eiꝰ ꝓpħans. Uiue
gladio .i. bellicosus eris. ⁊ fr̃i tuo seruies. cũ.s.

Expanded text:
tum nostrum solet dici. Benedictus autem est Jacob secuordinat alienum, quem putat esse suum, et est ordinatus. Vix sermonem impleverat pater, et egresso Jacob, venit Esau, cibos inferens patri, petens ab eo benedictionem. Expavit Isaac vehementer; et in hac extasi vidit in et significationem piae fraudis intellexit. Et ideo non irascens, sed confirmans quod fecerat ait: Frater tuus venit fraudulenter, et accepit benedictionem tuam, et erit benedictus. Cui Esau: Juste vocatus est Jacob. En altera vice me supplantavit, id est bis decepit, prius primogenita, secundo benedictionem subripiens. Cumque et ipse a patre benedictionem postulasset, et patri haesitanti in quo ei benediceret, vehementer instaret, motus Isaac, ait: In pinguedine pascualis est. Et addidit de posteris ejus prophetans: Vives gladio, id est bellicosus eris, et fratri tuo servies, cum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
suum: locum hunc ꝯfusum fuisse. lacobatĩ nouã
pugnauit. Tulit .n. uirgas uirides. populeas. quas
.lxx. stiraceas uocãt.⁊ amigdalinas. ⁊ plataninas.
quas ꝑ loca discorticans uarium uirgarum fecit
colorem. forte. tres erant canales⁊ tres uirgas tã¬
tum eiꝰdẽ longitudinis. cum canalib tulit. cuiq
canali suã uͥgam ĩponens. forte. płes erant in cana¬
lib uͥgule. Obseruabat gͦ iacob tẽpꝰ quo peccora as¬
endebant᷑. ⁊ in feruore diei.cũ adoptandũ a uida
ꝑg̾ent. in ip̃a auiditate potandi faciebat oues. ⁊ ca¬
pras asceñdi. ut tales fetꝰ ꝯciꝑent. qͣles umbras a¬
rietũ ⁊ hycoꝵ suꝑ se ascendentiũ maquaꝵ specło
uidebant. Ex uͥgisn. ibipositis uariꝰ erat umbraꝵ
color ne aũ õs fetꝰ diu̾si colores fierent. ⁊ dep̾hende
tur dolus. Sic tẽꝑauit iacob pͥmo tp̃r cũ ascendebã¬
tur oues. qr ũni fetꝰ meliores st̃: ponebat u̾gasu

Expanded text:
usque ad tempus suum locum hunc confusum fuisse. Jacob autem novam usque ad tempus suum locum hunc confusum fuisse. Jacob autem novam pugnavit. Tulit enim virgas virides populeas, quas LXX stiraceas vocant, et amygdalinas, et plataninas, quas per loca discorticans, varium virgarum fecit colorem. Forte tres erant canales, et tres virgas tantum ejusdem longitudinis cum canalibus tulit, cuique canali suam virgam imponens. Forte plures erant in canalibus virgae. Observabat ergo Jacob tempus in quo pecora accendebantur, et in fervore diei, cum ad potandum avida pergerent, in ipsa aviditate potandi, faciebat oves, et capras ascendi, ut tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum super se ascendentium in aquarum speculo videbant. Ex virgis enim ibi positis varius erat umbrarum colob: Primo tempore cum accendebantur oves, quia verni fetus meliores sunt, ponebat virgas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum. De diuersis coloribus uirgis et fetibus
dixit soc̃o suo. Damͥ uxores.÷ lib̾os in eos. ut re¬
ũtar ad t̾rã me.. ⁊ ait laban. Inueniã gr̃am in ꝯ¬
am incedẽ qͣidem tͥ. scio eñi: qr ꝓpt̾ te bñdixit
mͥ dñs. ł ds̃. Et ait iacob. lustũ ẽ ut aliqñ ꝓuideã
domui mee. Si fec̃is ꝙ pꝰtulo: adhuc pascã peccora
tua. Separa g̃ges uarios. ⁊ sparso uelłe: ⁊ trade
in manu filioꝵ tuoꝵ. Unicolores uõ trade michi.
⁊ ꝙ ex mncolorib uariũ natũ fũit. sit m̾ces mea.
ingris: nascant᷑. mec̃ iusticia mea.dũ ds̃ ꝓlabore
meo ꝙ iustũ sibi uidebit᷑ ᷑ reddet mͥ acͣ naturã. oͣ¬
tum hũit ħ laban. ⁊ sꝑͤauit õs diĩsi colores. ⁊ dedit¬
filiis suis: inc̾tõdiã. Umoolores tradidit iacob. ⁊ se¬
ꝑauit it̃ tͥum dieꝵ. int̾ iacob. ⁊ filios suos. tie qͥs
det᷑ ei qd̾ diximꝰ. pot̃ dicieũ tradidisse. in mami
opisiones erant. Uł ꝑ anticipationẽ dc̃mẽ .i. unico¬

Expanded text:
. De diversicoloribus virgis et fetibus.dixit socero suo: Da mihi uxores, et liberos meos, ut revertar ad terram meam. Et ait Laban: Inveniam gratiam in cpter te benedixit mihi Deus . Et ait Jacob: Justum est ut aliquando provideam domui meae, si feceris quod postulo, adhuc pascam et pecora tua: separa greges varios, et sparso vellere, et trade in manu filiorum tuorum, unicolores vero trade mihi, et quod ex unicoloribus varium natum fuerit, sit merces mea, nigris nascantur; mecum justitia mea, dum Deus, pro labore meo, quod justum sibi videbitur, reddet mihi contra naturam. Gratum hfiliis suis in custodiam. Unicolores tradidit Jacob, et separavit iter trium dierum inter Jacob et filios suos, ne quis  ei quod diximus. Potest dici eum tradidisse in manu fopiliones erant. Vel per anticipationem dictum est, unico
Abbreviated transcription (Latin):
sathanã .i. ꝯtͣrium ł inimicitias. Utͥusq pute¬
i: ut dic̃ iosephꝰ opus imꝑfectũ. reliquit. tiolẽs
uocauit eum robooth .i. latitudinem. qr dila¬
tatus ereauerat suꝑ terram. ⁊ ex loco illo as¬
cendit in bersabee.⁊ apparuit ei dñs in tp̃a noc¬
te ꝓinitens ei que.⁊ ꝓmiserat: pr̃i eiꝰ.⁊ edificãs
altare inuocauit ibi nom̃ dñi. ⁊ p̃cepit seruis
ut ibi fod̾ent puteũ. uerisimile ẽ. qr eruderaũ¬
unt puteũ abrahe. hitidentia. Eo tp̃r ue¬
nit ad eum abimelec. ⁊ phicol dux militum.⁊
uirantes:. int̾se fedꝰ. firmauert̃. eod̾ die rediert
ad ẏsaac pueri. nuntiantes deputeo ꝗ̃ fod̾ãt: qr
inuenissent aquã.⁊ appellauit eũ b̾sabee .i. pu
teum sacietatis. ł habundantie. ⁊ impositũ ẽ: ħ

Expanded text:
st contrarium, vel inimicitias. Utriusque putei, ut dicit Josephus, opus imperfectum relinquens, nolens vocavit eum Robooth, id est latitudinem, quia dilatatus creverat super terram, et ex illo loco ascendit in Bersabee. Et apparuit ei Dominus in ipsa nocte, promittens ei quae promiserat patri ejus. Et aedificavit altare, et invocavit ibi nomen Domini, et praecepit servis ut ibi foderent puteum. Verosimile est quod eruderaverunt puteum Abrahae. Eo tempore venit ad eum Abimelech, et Phicol dux militiae, et jurantes inter se foedus firmaverunt. Eodem die redierunt ad Isaac pueri, nuntiantes de puteo, quem foderant, quod invenissent aquam, et appellavit eum Bersabee, id est puteum satietatis, vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
ait rosephꝰ cananei erant indeuoti ysaac. pͥ¬
orib bellis eius ualdegrauati. Maxime ẽ
cariathĩ cepiss. cͥca ꝗͣ p̾cipuc laborauerat. T̃imuit
gͦ iacob ap̃ aliquem ꝓuintialium intrare.⁊ sub di¬
uo iacebat. Cumq ueniss iuxta luzã: uesꝑe suppo¬
suit capiti suo lapidẽ. ⁊ obdormuit. ⁊ uidit in sõp¬
nis scalã erectã a tris celos attingentem. ⁊ augłosdeᷤ¬
cendentes. ⁊ ascendentes ꝑ cã. losephꝰ dic̃. uidit des¬
cendentes ꝑ eã. figas honestiorẽ naturã hñtes. ꝗͣ¬
hoĩes.⁊ dñm innixũ seale dicentem sibi. Igo sum
dĩ abrahã. et ysaac. t̾rã hanc cdabotͥ ⁊ semini tuo.
custos tuus in hoc itin̾e.⁊ reducãte int̾ram hãc

Expanded text:
evoti Isaac, prioribus bellis ejus valde gravati, maxime cum Cariathiarim cepisset, circa quam praecipue laboraverat. Timuit ergo Jacob, apud aliquem provincialium introire, et sub divo jacebat. Cum autem venisset juxta Luzam vespere, supposuit capiti suo lapidem, et obdormivit. Et vidit in somnis scalam erectam a terris, coelos attingentem, et angelos descendentes et ascendentes per eam. Josephus dicit: Vidit descendentes per eam figuras, honestiorem naturam habentes, Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham et Isaac. Terram hanc dabo tibi et semini tuo. custos tuus in hoc itinere, et reducam te in terram hanc.
Abbreviated transcription (Latin):
piti suo: erex̃ ibi intitulũ.i. in cõmendabilẽ me¬
moriam hꝰ uisionis. ⁊ libauit suꝑ illum olerundo¬
mino. uouens dñm qui apparuerat ei sẽꝑsibi ẽe
indm̃ ⁊ lapidẽ .i. locũ lapidis sẽꝑ sibi honorabilẽ.
⁊ in reditu decimas. ⁊ ostias sibi oblaturũ. ⁊ urbẽ
ꝑximã ⁊̃ honorandã decreriit. uocans eã bethel.

Expanded text:
 in commendabilem memoriam hujus visionis, et libavit super illum oleum Domino, vovens Dominum, qui apparuerat ei, semper sibi esse in Deum, et lapidem id est locum lapidis, semper sibi honorabilem, et in reditu decimas, et hostias se sibi oblaturum. Et urbem proximam etiam honorandam decrevit, vocans eam Bethel, id
Abbreviated transcription (Latin):
it eos. uñr. cum io dr̃etur. ysis ab eis dc̃a ẽ. qd̾m
lingua eoꝵ t̾ra sonat. ⁊ ob ħ pꝰ mortẽ in nũo deoꝵ
in egipto recepta ẽ. filiꝰ ⁊̃ phoronei qui apis di¬
ctus ẽ: eod̃ tp̃r in egiptũ nauigauit. q̃ quidã
uirũ ysidis fuisse trad̃t. ⁊ simiłr ab egiptiis dĩfi¬
catꝰ ẽ. ⁊ serapis nominatus. De uxoribus esau
sauũo: quadragenarius dux̃ uxores. iudich
⁊ bethsamad filias potentũ uiroꝵ. int̃ canaue¬
os. seinet ip̃m dñm faciens inpotestate uxoꝵ.
Que c̃ ambe offendissent animũ ysaac. ⁊ rebecee
licet nollet ysaac ꝓuinciales sue misceri cognõi

Expanded text:
um Io diceretur, Isis ab eis dicta est, quod in lingua eorum terra sonat. Et ob hoc post mortem in numero deorum in Aegypto recepta est. Filius etiam Phoronei, qui Apis dictus est, eodem tempore in Aegyptum navigavit, quem quidem virum Isidis fuisse tradunt, et similiter ab Aegyptiis deificatus est, et Serapis nominatus. Esau vero quadragenarius duxit uxores Judith, et Bethsameth , filias potentium virorum inter Chananaeos, semetipsum dominum faciens in potestate uxorum. Quae cum ambae offendissent animum Isaac et Rebeccae, et licet nollet Isaac provinciales suae misceri cognationi;
Abbreviated transcription (Latin):
pelliculas edoꝵ manib.⁊ collo eiꝰ cc̃idẽdit.
ut similitudinẽ pilosi fr̃is expͥmeret. In aliis
N. quã siilumi erant. tãquam gemelli.ac¬
ceptosq cibos iacob intulit pr̃i dicens. Egosũ
esau filiꝰ tuus. comede de uenatione mea. ut
bñdicat mͥ aĩa tua. Cui ysaac. accede ad me:

Expanded text:
pelliculas hoedorum manibus, et collo ejus circumdedit, ut similitudinem pilosi fratris exprimerent. In aliis enim quam simillimi erant, tanquam gemelli. Acceptosque cibos Jacob intulit patri, dicens: Ego sum Esau, comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Cui Isaac: Accede ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sufficio m̃ pulmentum parare. stu dixit
iacobuende mͥ pͥmogenita tua. Esau parupẽ¬
dens pͥmogenita se moritioꝵ nͥ cõmẽderet: ĩ
instanti putans. dedit ei pͥmogenita ꝓ edulio
lentis. ⁊ iurauit talẽ uenditionẽ ratã se ha¬
biturũ. Et qr lenticła fulua ẽ. hebraice autẽ
edon fuluum dr̃. ex t̃c̃ uocatus ẽ edom. a quo
pꝰca dc̃a ẽ regio ydumea. Erantã pͥmogenita
quedã dignitates quas habuer̃t p̾mogeniti.
incognationib suis.usq ad aaron. habebat
N. pͥmogenitꝰ uestẽ sp̃alem. qua induebatur
tm̃: in sacͥficio offerendo.⁊ recepturus fina¬
lem bñdictionẽ a pr̃e. ip̃e insolempnitatib.
in ꝯuiuiis bñd icebat iminorib.⁊ in his duplam
ciboꝵ portionẽ recipiebant. Tradt̃ ⁊̃ ꝙ indiuisi¬

Expanded text:
ne sufficio mihi pulmentum parare. Cui dixit Vende mihi primogenita tua. Esau parvi pendens primogenita, se moriturum, nisi comederet in instanti, putans, dedit ei primogenita pro edulio lentis. Et juravit talem venditionem ratam se habiturum , et quia lenticula fulvatem Edom, a quo postea dicta est regio Idumaea. Erant autem primogenita quaedam dignitates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt eti
Abbreviated transcription (Latin):
uisse iacob. dũ ꝑsecutꝰ ẽ eũ. ut lima ꝯfert ferra.
fornax auro. stagellũ grano. Cũ gͦ duospeꝑiss.
qui prior eg̃ssus ẽ: ruffus erat. ⁊ totus in mo¬
dũ pellis hispid. ⁊ dc̃s ẽ obhoc serr. heb̾i ã seir¬
on capillaturã dñt. dictus ẽ pͥo noĩe esau .i.
fortis. ꝓtinꝰ alt̃ egdiens. plantam fr̃is inmanu
tenebat. qͣi retͣhere uolens. fr̃m aprimo gem¬

Expanded text:
e Jacob, dum persecutus est eum, ut lima confert ferro, fornax auro, flagellum grano. Cum ergo duos peperisset, qui prior egressus est rufus erat, et totus in modum pellis hispidus, et dictus est ob hoc Seir. Hebraei enim Sciron capillaturam dicunt. Dictus est proprio nomine Esau, id est fortis.--Protinus alter egrediens, plantam fratris in manu tenebat, quasi retrahere volens fratrem a primogen
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdictionis. ⁊ sur loco sororis hñs saram. si¬
milia pͥoribꝰ simulans ꝑtimore. Misit aũ abi.¬
melech rex gerare. ⁊ tulit eã. in quo: uis forme
illiꝰ minanda: notatur. Que nonagenaria adhu
amaripot̃at. ẜ in egͥtudinẽ cocidit rex dei uolũ¬
tate: ne eã tang̾et: ut ait iosephꝰ. Infine tñ ħꝰ capi¬
tuli: alia pena nocatur. ha .s.ꝙ ds̃ ꝯcluserat oẽo

Expanded text:
tradictionis, et Sur, loco sororis habens Saram, similia prioribus simulans prae timore, misit autem Abimelech Rex Gerarae, et tulit eam . Iu quo vis formae illius miranda notatur, quae nonagenaria adhuc amari poterat. Sed in aegritudinem cecidit rex Dei voluntate, ne eam tangeret, ut ait Josephus. In fine tamen hujus capituli alia poena notatur, haec scilicet quo
Abbreviated transcription (Latin):
nos induc̾e gͣnde malũ. Sitioneo.
quis cognouiss uxorẽ tuã. lib̾am a uiro repu¬
tans. ⁊ ait ad ppłm suũ. Qui tetig̾it hoĩs hꝰ uxo¬
rem: morte moriat᷑. Seminauit ysaac int̾ra
te: in oĩgñe opũ centuplatus ẽ. Uñ. alia tͣnslati¬
o h̃t̃: inuenit. in illo anno centuplũ. obħ: inu

Expanded text:
nos inducere grande malum, si quis cognovisset uxorem tuam, liberam a viro reputans. Et ait ad populum suum: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte moriatur. Seminavit Isaac in terra te in omni genere opum est centuplicatus. Unde alia translatio habet, Invenit i
Abbreviated transcription (Latin):
citrabanti aquila. ꝯfrngebant᷑. symachꝰ. in suꝑ¬
ficie ferebantur. insimilidudinẽ nauis legitimo
ponde carentis. Mouebant᷑ n. mixtĩ pueri. ut
uicissim alt̾ pͥor alt̃o uid̾etur posse ꝑdire ad hor¬
tũ. ñ ꝓ exilitate ut̃i mat̾ni. qͣi uix geminos ca¬
pientis Intelligend̃ ẽ ħ accidisse̾ ut quibꝰdã ui¬
sũ ẽ. s tm̃ ex uoluntate dĩ. iã demonstrantis ĩ
ñdũ natis. ꝙ futuꝵ erat in adultis. pͥmo. gem¬
grãm. In post̾is ⁊ eoꝵ. fut᷑am dissensionẽ iã tr̃ fi¬
nollet ꝯcepisse. ⁊ fere despans de partu:. ꝑrexit
dus. nec ꝑ quos ꝯsuleret dm̃ adhuc legr̃ in¬
tis pellibꝰ caꝵ incubans ꝑ sompnium accepit
oracłm. forte: more gentiũ q̃ uid̾at inparenti¬
b sp̃em lauri ꝗ̃ tͥpodẽ dñt. capiti suppositt. ⁊
ranis arboris que agnꝰ castus dr incubuit. ut
uisiones capitis fatitasticas dormiens ñ sentiret.
ł ad huc uiuentẽ melchisedech. ꝯsuluit. Qluoõq¬

Expanded text:
citrabant. Aquila confringebantur, Symmachus in superficie ferebantur, in similitudinem navis legitimo pondere carentis. Movebantur enim mixtim pueri, ut vicissim alter prior altero videretur posse prodire ad ortum. Non pro exilitate uteri materni, quasi vix geminos capientis, intelligendum est hoc accidisse, ut quibusdam visum est, sed tantum ex voluntate Dei, jam demonstrantis in nondum natis quod futurum erat in adultis, primogetiam, in posteris etiam eorum futuram dissensionem, jam tunc finollet concepisse, et fere desperans de partu, perrexitdus, nec per quos consuleret Dominum, adhuc legitur inatis pellibus earum incumbens, per somnium accepit oraculum. Forte more gentium, quem viderat in parentibus, speciem lauri, quam tripodem dicunt, capiti supposuit, et ramis arboris, quae agnuscastus dicitur, incubuit, ubi visiones capitis phantasticas, dormiens, non sentiret. Vel adhuc viventem Melchisedech consuluit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
libiã. Hercules auxiliũ tulit. ⁊ filiã ip̃iꝰ noĩe eche¬
ã. dux̃ hercules: uxorẽ. ⁊ ex ea genuit dodorĩ.
cꝰ filiꝰ fuit phoron. fuert ã dies abrahe: chexx.¬
nu inferni ⁊ sepelier̃ eũ ysmaeł. ⁊ ysaac. in spe¬
lunca dupplici cum uxore sua. De ortu regnoꝵ¬
ramnis: ut pꝰ eũ regnare poss ꝓ pͥo filio quẽ
susceꝑat ex nino nupsit. ⁊ ex eo filium genu

Expanded text:
Libyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine EthaeLibyam Hercules auxilium tulit, et filiam ipsius nomine Ethaeam, duxit Hercules uxorem, et ex ea genuit Dodorim cujus filius fuit Phorom. Fuerunt autem dies Abrahae cenu inferni. Et sepelierunt eum Hismael, et Isaac, in spelunca duplici cum uxore sua. CAP. LXIII. De ortu regnoramis, ut post eum regnare posset, proprio filio, quem susceperat ex Nino, nupsit, et ex eo filium genui
Abbreviated transcription (Latin):
puteum uiuentis. ⁊ uidentis. Egssus n. erat ad
meditand̃ in agͦ. forte: de inora se̾utalia litt̾a hc̃
ad ex̃citand̃. forte. laborans in agͦ.ł qͥppiam oꝑ¬
is ad deducend̃ ag̃es. Aeb eoca u̾o uiso ỹsaac ⁊ cog¬
nito. qr uir eiꝰ eẽt. descend̾ de camelo. ⁊ tollens
teristrũ ł palliũ albũ oꝑuit: ⁊ comisit se. ẽ au to
ristrũgꝰ arabici uestim̃timulierum. ysaac ũo in¬
uxorẽ. noĩe oethurã. Aiunt heb̾i oechuram no
isse agar. q̃ de ꝯcubina mortua sara transiit in ꝯui
xerat eã. ⁊ ħ genuit ei lib̾os .ui. luuenis .u. de sene
parere pot̃ ⁊ seꝑauit eos abrahã. dum uiueret
ab ysaac. ad plagã orientalẽ. ⁊ cuncta que pos¬
sed̾at dedit ysaac. Aliis uõ largitus ẽ inunera.
filii tñ oethure a noĩe libere se dixer̃ sarragenos.
obtinuer̃ ã pͥmo tͣconitidẽ. ⁊ fenicẽ ãrabiã. usq ad
in habitantes ab illo affricam denoĩauer̃. Dixit
scripsisse. sic̃ ⁊ moyses scͥpsit. ꝗ̃ refer̾ dixisse ab uno

Expanded text:
identis. Egressus enim erat ad meditandum in agro, forte de mora servi . Alia littera habet, ad exercitandum, forte laborans in agro, vel quidpiam operis ad deducendum agens. Rebecca vero, Isaac viso et cognito, quod vir ejus esset, descendens de camelo, et tollens teristrum, vel pallium album, operit, et compsit se. Est autem teristrum genus Arabici vestimenti mulierum. Isaac vero inuxorem, nomine Cethuram . Aiunt Hebraei Cethuram nomisse Agar, quae prius concubina, mortua Sara, transit in uxorxerat eam. Et haec genuit ei liberos sex. Juvenis enim de sene parere potest. Et separavit eos Abraham dum viveret ab Isaac ad plagam orientalem, et cuncta, quae possederat dedit Isaac. Aliis vero largitus est munera. Filii tamen Cethurae a nomine liberae se dixerunt Saracenos, obtinuerunt autem primo Traconitidem, et Phoenicem, et Arabiam, usque ad inhabitantes ab illo Africam denominaverunt. Dixitscripsisse, sicut et Moyses scripsit. Quem refert dixisse, ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
duplex rupes. naturalit̃. ł artificiałr duas spelũ¬
sepultierant. ñ peccauit abratũ eiꝰ ad eleationẽ¬
ham em̃do. nec ille uendendo. Sic̃ nec hodice qui
emneret agrum. ⁊ fac̃et cimit̾ium. nͥ forte: qr sepul¬
Irat ã abrahã De legatione eliezer in meso

Expanded text:
duplex, rupes naturaliter, vel artificialiter duas spelunsepulti erant. Nec peccavit Abraham emendo, nec ille vendendo, sicut nec hodie, qui emeret agrum, ut faceret coemeterium, nisi forte quia sepulCAP. LX. De legatione Eliezer in Meso
Abbreviated transcription (Latin):
le ã tacite intuens eã utr̃ c̃ẽt ydonea dño suo.
quesiuit ab ea c̾filia eẽt. ⁊ si eẽt ei locꝰ in domo pa¬
tris ad manendũ. accepto uo̾ qd̾ oẽt filia batuet.
filii nachor. ⁊ melche sororis laban: ꝓtulit in aure
aureas. ⁊ armillas. ⁊ dedit ei. Cucurrit puella
indomũ mr̃is. nuntians que audierat. Egͣsus¬
q laban: introdux̃ uirũ in hospiciũ. ⁊ destͣ¬
uit camelos. deditq paleas. ⁊ fenũ. ⁊ lauit pe¬
des hospitũ. ⁊ apposuit eis panẽ Nloluit ã elie¬
zer comede. donec loq̃retur sermones: ꝓ quib

Expanded text:
tacitus intuens eam, utrum esset idonea domino suo, quaesivit ab ea cujus filia esset, et si ei esset locus in domo patris ad manendum. Accepto vero quod erat filia Bathuelis filii Nachor et Melchae, soror Laban, protulit inaures aureas et armillas, et dedit ei. Cucurritque puella in domum matris, nuntians, quae audierat, egressusque Laban, introduxit virum in hospitium, et destravit camelos, deditque paleas, et fenum, et lavit pedes hospitum, et apposuit eis panem. Noluit autem Eliezer comedere, donec loqueretur sermones pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝙ iosephꝰ dic̃ batuelẽ iã defunctã fuisse.⁊ agi¬
nẽ incustodia mr̃is. ⁊ fr̃is eẽ. ⁊ de morte pr̃is p̃dix¬
suꝑiꝰ dix̃. cucͣrit puella indomũ mr̃is. forte no¬
mine pr̃is uocat᷑ hic mat̃. Ꝙ maudatũ pr̃is
de filia tradenda quiei reliq̃rat decedens nẽ ex¬
posuit. potuit n. fĩ ut eã tradendã gñi suo dele¬
gasset. Audiens hec puer abrahe adorauit dñm qͥ
direxit iter suum ⁊ ꝓtulit uasa aurea ⁊ argentea
dens moram quã fecerat inuia.⁊ dñi senectu¬
tem. Cumq rogassent ut saltẽ.x. dies man̾et a¬
pud eos. noluit. ⁊ dixerunt. Uooemꝰ gͦ puellam
⁊ queranus eiꝰ uoluntatẽ. Que suscitantibꝰ si

Expanded text:
phus dicit Bathuelem jam defunctum fuisse, et virginem in custodia matris et fratris esse, et de morte patris praedixperius dixit: Cucurrit puella in domum matris. Forte nomine patris vocatur hic mater, quia mandatum patris de filia tradenda, quod ei reliquerat decedens, nunc exposuit. Potuit enim fieri, ut eam tradendam generi suo delegasset. Audiens hoc puer Abrahae adoravit Dominum, qui direxerat iter suum, et protulit vasa aurea, et argentea, dens moram, quam fecerat in via, et domini senectutem. Cumque rogassent, ut decem dies maneret apud eos, noluit. Et dixerunt: Vocemus ergo puellam, et quaeramus ejus voluntatem. Quae sciscitantibus si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dm̃ cełit t̾re. ⁊c̃. Quod aũ sub femore manũ pom
tans sec̃. maxĩe q̃ rara nouit ẽẽ in t̾ra. ad quam
ibat. ꝑ rex̃q mesopotamiã ad charam urbẽ na¬
chor. Quidaͤm niulto tp̃re ⁊ labore ut dicit io¬
sephꝰ. qr in yeme in mesopotam᷑a ẽ luti ꝓfundi¬
tas. in estateaq̃ defectio. insaltib. ilatrones. fec̃
ã camelos accũb̾e. uixta puteũ añ urbẽ: in potoᷤ
nolens introduc̃e. Cũ gͦ uesꝑe eg̃derentur muli¬
eres ad hauriendã aqͣm. orauit dñm. ut int̃ illas
inueniret᷑ uxor dñi sui: si aliqua gentis illiꝰ do¬
mino suo dẽbebat᷑. ⁊ cognosceret᷑. ita. ut aliis ne¬
gatitib: aquã sibi poscenti: ip̃a p̃b̾et. ⁊ ccce rebec¬
ca filia batuelis descend̾at. ⁊ impleuerat ĩdriã. ali¬
is quid̃ aũtentib se.ꝑegͥno aquã p̃buit. ⁊ ad iocit.

Expanded text:
 et terrae. Quod autem sub femore manum poni tans secum, maxime, quae rara novit esse in terra ad quam ibat. Perrexitque Mesopotamiam ad Charbem, urbem Nachor. Multo quidem tempore et labore ut dicit Josephus, quia in hieme, in Mesopotamia est luti profunditas, in aestate aquae defectio, in saltibus latrones. Fecit autem camelos accumbere juxta puteum ante urbem, impotatos nolens introducere. Cum autem vespere egrederentur mulieres, ad hauriendam aquam, oravit Dominum, ut inter illas inveniretur uxor Domini sui, si aliqua gentis illius domino suo deberetur, et cognosceretur ita, ut aliis negantibus aquam, sibi poscenti ipsa praeberet. Et ecce Rebecca, Bathuelis filia, descenderat, et impleverat hydriam, et aliis quidem avertentib
Abbreviated transcription (Latin):
clamauit ad eũ angłs. sion extendes manum in
puerũ. nc̃ cognoui ꝙ timeãs dñm. Nonit. sangͥ¬
nẽ pueri sitiebat dñs. S ut ceiret᷑ qͣntũ abrahãti¬
inuerit dm̃i. Et uidit abrahã pꝰ t̃gum arietẽ. int̾
uepres ħ̾entẽ cornib. quẽ obtulit ꝓfilio. heb̾us ht̃¬
gulti. hic errauit eusebiꝰ. dicẽs sabechirẽ erectũ ad
carpẽdas frondes. Dix̃ gͦ arietẽ sabec .i. qi̾ hyrcũ erec

Expanded text:
clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in clamavit ad eum angelus: Non extendas manum in puerum, nunc cognovi quod timeas Dominum. Non enim sanguinem pueri sitiebat Dominus, sed ut sciretur, quantum Abraham timuerit Dominum. Et vidit Abraham post tergum arietem inter vepres gulti. Hic erravit Eusebius dicens, Sabech hircum erectum ad carpendas frondes. Dixit ergo arietem Sabech, id est
Abbreviated transcription (Latin):
gg̃. de quo ⁊ dñs p̃cep̃ iudĩs ne ĩmolarent sibi ĩ
oĩ loco. nͥ in loco q̃ ostend̾et eis ds̃. Abrahã gͦ de no¬
c̾te ꝯsurgens. nemim ꝙ facturus erat indicans:
N.ille non distat amonte moria. ꝑ iter unius
diei. & cũ accepiss ligna. ⁊ ignem. relictis infra
iuuenib cum asino: cum filio solus ascendit.
sin filius. Ecce inquit ignis. ⁊ ligna. Ubi ẽ uicti¬
ma holo causti: sui pat̃. ds̃ ꝓuidebit sibi uictimã.
⁊ statuit aram. ⁊ lignis dispositis ignem adhibu¬
it. Refert aũ iosephꝰ uerba pr̃is ad filium. dicẽ¬
egͥtudine. ñ bello. ñ aliqua passione. humanã in¬
tam finire. s cũ or̃onibꝰ. ⁊ facrificuis aĩam ip̃iꝰ ad se
uocare. ⁊ qr suscitaret eum ob implendas ꝓmissio¬
nes.⁊ sic ysaac libens accessit ad aram: ⁊ mortem.
de ħ. alcumꝰ dic̃. indubitanti aĩo mactare. filiũ uo¬
lebat. laudandꝰ: inꝯstantia offerendi. ⁊ infide sus¬
citandi filii. arrepto ã gladio. ut filiũ ĩ molaret.

Expanded text:
, de quo et Dominus praecepit Judaeis, ne immolarent sibi in omni loco, nisi in loco quem ostenderet eis Dominus . Abraham ergo de nocte consurgens, nemini quod facturus erat indicans, enim ille non distat a monte Moria per iter unius diei. Et cum accepisset ligna, et ignem, relictis infra juvenibus cum asino, cum filio ascendit solus. Cui filius: Ecce, inquit, ignis, et ligna, ubi est victima holocausti? Cui pater: Deus providebit sibi victimam. Et statuit aram, et lignis impositis, ignem adhibuit. Refert autem Josephus verba patris ad puerum dicenaegritudine, non bello, non aliqua passione, humanam vitam finire, sed cum orationibus, et sacrificiis animam ipsius ad se vocare, quod suscitaret eum ob implendas promissiones. Et sic Isaac libens accessit ad aram, et mortem. De hoc Alcuinus dicit: Indubitanti animo mactare volebat filium, laudandus in constantia offerendi, et in fide suscitandi filii. Arrepto autem gladio, ut filium immolaret,
Abbreviated transcription (Latin):
at nos in hac angustia. diẽã lib̾ationis ysaac. dñt
heb̾i pͥmã dic̃ septembris. Ut̃r. inea sollẽpnͥtant. ⁊¬
clangunt cornib pecuinis in memoriam arictis.
⁊ iurauit dñs ꝑ se ip̃m. de semine multiplicando
ex ysaac.⁊ de t̾ra danda seminieiꝰ. alt̃a die redut abͣ¬
ham. ⁊ reũsus ẽ in b̾sabee sluntiatũq ẽ ei. ꝙ melcha

Expanded text:
at nos in hac angustia. Diem autem liberationis Isaac, dicunt Hebraei primam diem Septembris. Unde in eo solemnizant, et clangunt cornibus pecorinis in memoriam arietis. Et juravit Dominus per seipsum de semine multiplicando ex Isaac, et de terra danda semini ejus. Altera die rediit Abraham, et reversus est in Bersabee. Nuntiatumque est ei, quod Melcha
Abbreviated transcription (Latin):
rat libido dñandi. ꝙ queq cuntas regulũ habebat. qͦr
płium alicui maiori regi seruebant.tand̾ õs subdi¬
ti erant moarcho assirioꝵ. Sane .u. ciuitates sodo¬
inoꝵ sodoma.⁊ gomorrea. adama. seboys. bala. q̃
⁊ segor .u. reges habebãt. has subuigaũat sibi cho¬
dolaomor rex eleamitaꝵ. ⁊ tͥbutarias sibi fec̃at. ⁊
dare ꝓ iñ .xiiii. anno chodolaomor assum̃s secũ
tres reges babilonis. ⁊ põti. ⁊ gentiũ. collecto ex̃ci¬
tur conuenerunt in uallẽ siluestrem. in qua e¬
rant putes bituminis. que ꝑ iram dei pꝰc ⁊ uersa
ẽ in mare mortuum.⁊ orcumiacentia loca de¬
popłati sunt. ⁊ egressi sunt .y. reges ut pugna rẽt

Expanded text:
rat libido dominandi, quod quaeque civitas regulum habebat, quorum plurimi alicui majori regi serviebant: Tandem omnes subditi erant monarcho Assyriorum. Sane quinque civitates Sodomorum Sodoma, et Gomorrha, Adama, Sebois. Bala, quae et Segor quinque reges habebant. Has subjugaverat sibi Chodorlahomor rex Elamitarum, et tributarias sibi fecerat, et decimo quarto anno Chodorlahomor assumens secum tres reges Babylonis, et Ponti, et gentium collecto exercitu convenerunt in vallem illustrem, in qua erant putei bituminis, quae per iram Dei post versa est in mare Mortuum, et circumadjacentia loca depopulati sunt. Et egressi sunt quinque reges ut pugnarent
Abbreviated transcription (Latin):
ł finxit eã filiã pr̃is eẽ. nec tñ m̃titus ẽ. sic̃ nec dñs
cũ fuirit se longius abire. p̾sertĩ. cũ dño uibente eͤ¬
ditur ħ dixisse. ⁊ ita relator fuit ũboꝵ dñi. ut he¬
lyseꝰ celauit se ñ cognosentib. Quidã dñt tñ tha¬
re mortua matre abrahe⁊ mortuo aram dux¬
isse uxorẽ filii.⁊ genuisse sarã. Uĩr. ⁊ hic dr̃ filia
thare scd̃ carnẽ.⁊ supͣ filia arã. scd̃ suscitationem
seminis. Q solũ mascłm reliq̃rat. Orauit aũ abra¬
ham ꝓ eo.⁊ sanatus ẽ. ⁊ uxor.⁊ ancille eiꝰ peꝑert.
gans ẽ irrisio. ħ erit in uelam̃ ocłoꝵ .i. inp̃ꝑatio¬
decepisti. habe gͦ ħ in expensas fuñs. ꝙ magnis
expensis fi solebat. maxĩe a udĩs. ł ad pepla em̃¬
da.ut tegas faciem. ne ameris. De ortu ysaac ⁊¬

Expanded text:
tus est, sicut nec Dominus cum finxit se longius ire : praesertim cum Domino jubente creditur hoc dixisse, et ita relator fuit verborum Domini, ut Elisaeus celavit se non cognoscentibus. Quidam tamen dicunt Thare, mortua matre Abrahae, et mortuo Aram, duxisse uxorem filii, et genuisse Saram. Unde et hic dicitur filia Thare secundum carnem, et supra filia Aram secundum suscitationem seminis, quia solum masculum reliquit Aram. Oravit autem Abraham pro eo, et sanatus est, et uxor et ancillae ejus peperin mendadecepisti. Habe tibi ergo haec in expensas funeris. Quod magnis expensis fieri solebat, maxime a Judaeis, vel ad pepla emenda, ut tegas faciem, ne ameris. CAP. LVI. D
Abbreviated transcription (Latin):
sium: tñtim̃s. reliquid argos. ⁊ tͣnstulit regnũ
ap̃ micenas. S si leg̃is in historuis regñ ħ ꝑces¬
sisse. ab inacho. usq ad telenũ. intelligẽ post̃¬
os de gñe hachi usq tc̃ regnasse. ⁊ datum reg¬
num danao.qui ñ erat de gñe regio. De uen¬
adoleuissent filii. ysaac. sci ẽ esau uenator.
⁊ iacob agͥcola.⁊ pastor in tab̾nacłis habitabat.
pat̾ diligebat esau lũ: qi pͥmogenitꝰ erat. tũ:
qr de uenatione eiꝰ libenter uescebatur. Ma¬

Expanded text:
sium, tamen timens reliquit Argos, et transtulit regnum apud Mycenas. Si legeris in historiis regnum hoc processisse ab Inacho, usque ad Telenum, intelligitur posteros de genere Inachi, usque tunc regnasse, et datum regnum Danao, qui non erat de genere regio. adolevissent filii Isaac, factus est Esau venator, et Jacob agricola, et pastor in tabernaculis habitavit. Pater diligebat Esau, tum quia primogenitus erat, tum quia de venatione ejus libenter vescebatur. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nant.⁊ ab oĩb ĩpugnantu. ħ aũ pcipue futuꝵ
erat scd̃ methodrum. qñ .iiiiͦ. pͥncipes de gñe his¬
mael. quos ⁊̃ filios uinee uocat forte: ꝑ uesama
retrusi st̃ insolitudinẽ. de qua ꝓdierant. Ꝙ uõ legͥ
ingenesi: hic erit ferꝰ hõ. hebus ht̃. phara. ꝙ sonat

Expanded text:
et ab omnibus impugnantur. Hoc autem praecipue futurum erat secundum Methodium, quando quatuor principes de genere Ismael quos etiam filios vineae vocat, forte pro vesania retrusi sunt in solitudinem de qua prodierant. Quod vero legitur in Genesi: Hic erit ferus homo, Hebraeus habet Phara, quod sonat
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũstans regio ⁊̃ dc̃a ẽ bersabee. plantauttq abra¬
ham cͥca puteũ nemꝰ. ⁊ fuit ibi colonꝰ multis diebꝰ
tum quẽ diligis ysaac.⁊ uade int̾ram uisioniᷤᷤ
⁊ offer eũ mͥ inholocastũ. suꝑ unũ montiũ quẽ
monstrauero tͥ. t̾ram uisionis dix̃. illã partẽ iu¬
dee: que ẽ in montanis. qr. ⁊ ip̃a a lotige.⁊ de ea
longe uidi pot̃i que ab ysaia ualł uisionis dr̃. In

Expanded text:
circumstans regio etiam dicta est Bersabee. Plantavitque Abraham circa puteum nemus, et fuit ibi colonus multis diebus, tum, quem diligis, Isaac, et vade in terram visionis, et offer mihi eum in holocaustum super unum montium, quem monstravero tibi. Terram visionis dixit, illam partem Judeae, quae est in montanis, quia et ipsa a longe, et de illa longe videri potest, quae et a
Abbreviated transcription (Latin):
tum: eg̃ssus mansit in monte. Eg̃sso itaq lochde
sodoiis: pluit dñs suꝑ eiuitates illas: sulphurẽ.¬
⁊ ignẽ pluit dñs a se ip̃o ens in t̾ra. a seente
ra in et̾num aresceret sine spe it̾m g̃minan¬
di. ⁊ ita grauiꝰ puniuit isto. quã pͥmos pecc̃oreᷤ

Expanded text:
tum, egressus mansit in monte. Egresso itaque Lot de Sodomis, pluit Dominus super civitates illas sulphur et ignem. Pluit Dominus a seipso ens in terra, a se enterra in aeternum aresceret, sine spe iterum germinandi, et ita gravius punivit istos, quam primos peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
Trat enĩ diues ualde in auro. ⁊ argento. in serinᷤ.¬
⁊ancilł. ⁊ uim̃itis. arismetica fane. ⁊ que de castro¬
logia st̃ egiptiis tradioit. añ eis ignota. a quibꝰ pꝰ.
ꝑuen̾iuit adg̃cos. Reu̾susq ẽ abrã usq ad locum
ubi firerat tab̾nacła int̾ bethel ⁊ hai. partitus¬
ꝙ ẽ t̾rã cũ loch. dũ pastores eoꝵ int̾ se rixarentur
ꝑpascuis optionẽ ⁊̃ ꝯbussit loch. ⁊ eleuans ocłos¬
loch uidit regionẽ iordanis ꝯgruã sibi ⁊ ino¬
ratus ẽ in oppidis sodomoꝵ. Abrã u̾o descendit
ad conuallẽ mãbre iuxta hebron. ⁊ habitauit
tas. ibi enĩ scpultus ẽ adã maximꝰ. abrã yͣsaac ⁊ ia¬
cob cũ uxorib suis. Manbre uõanel. ⁊ escol
frẽs erant. ⁊ ꝯfed̾ati st̃ abre. apͥmogenito eoꝵ uallis
cognominata erarhabitabat enĩ abram ibi cͥ¬
cꝰ radices apparent adhuc. usq ad tẽpꝰ thcodosii¬
cens. habitabut abram cir ⁊ ex illa ħ fuisse ꝑi

Expanded text:
Erat enim dives valde, in auro, et argento, in seret in jumentis. Arithmeticam sane, et quae de astrologia sunt Aegyptiis tradidit, ante eis ignota, a quibus post pervenerunt ad Graecos. Reversusque est Abram, usque ad locum, ubi fixerat tabernaculum, inter Bethel et Hai. Partitusque est terram cum Lot, dum pastores eorum inter se rixarent, pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit tas, ibi enim sepultus est Adam maximus, et Abram, Isaac, et Jacob cum uxoribus suis: Mambre vero, Aner, et Eschol fratres erant, et confoederati sunt Abrae. A primogenito eorum vallis cognominata erat. Habitabat autem ibi Abram circ radices apparent adhuc. Quam pro nomicens: « Habitabat A
Abbreviated transcription (Latin):
luteas ymagines. qͣs fec̾at. Qd cũ displicuiss mr̃r.
dix̃ ad abrahã. Eice ancillã. ⁊ filium eiꝰ. dure ħ ac¬
cepit abrahã. ⁊ dissimulabat. S dixit ei dñs. Au¬
diuocẽ sare. Qui tollens panẽ. ⁊ utr̃e aque: im¬
posuit scapule agar. ⁊ tradidit ei puerum. sum¬
q ꝯsumpta ẽẽt aqua in deserto: ⁊ puer defic̃et
sitr. abiecit mater puerum sub arbore.⁊ sedit
ꝓcul quantum arcus iacere potest. ne uideret
filium morientem: ⁊ fleuit. ⁊ exaudiuit dñs uocẽ
pueri .i. fletum matris ꝓ puero. ⁊ dixit angłs ma¬
tri. Surge tolle puerum. ⁊ aꝑuit ocdõs eius di̾. ⁊ ui¬
dit putrum. deditq puero bib̾e.⁊ implens utrẽ a¬
biit. sreuit puer.⁊ moratus ẽ in solitudine pharan.
⁊ factus ẽ uir sagittariꝰ. ⁊ accepit ei mater uxorẽ
de t̾ra egipti& qua nati sunt ei .xii. filii. pͥncipes
tribuum suaꝵ. quoꝵ appellatione oppida. ꝓagi.
⁊ tͥb celebrant᷑. Nabaioth pͥmogenitus. a quo ꝑs

Expanded text:
agines, quas fecerat. Quod cum displicuisset matri, dixit ad Abraham: Ejice ancillam et filium ejus. Dure hoc accepit Abraham, et dissimulabat, sed dixit ei Dominus: Audi vocem Sarae. Qui tollens panem, et utrem aquae imposuit scapulae Agar, et tradidit ei puerum. Cumque consumpta esset aqua in deserto, et puer deficeret siti, abjecit mater puerum sub arbore, et sedit procul quantum arcus jacere potest, ne videret filium morientem, et flevit, et exaudivit Deus vocem pueri, id est, fletum matris pro puero. Et dixit angelus matri: Surge, tolle puerum, et aperuit oculos ejus Deus, et vidit puteum, deditque puero bibere, et implens utrem abiit Crevit puer, et moratus est in solitudine Pharan, t factus est vir sagittarius. Et accepit ei mater uxorem de terra Aegypti, de qua nati sunt ei duodecim filii principes tribuum suarum, quorum appellatione, oppida, pagi, et tribus celebrantur. Nabaioth primogenitus famos
Abbreviated transcription (Latin):
iõ: ꝯsilium imert.⁊ pr̃is mesticiã. ⁊ rigorẽ uino
mollentes. singłe licet uͥgines singłis noctib scis¬
ceꝑunt ab ignorante pr̃e. ꝯceptũ. nec repetie¬
runt. ħ tñ. desuꝑ appungunt. heb̾i. qi incredi¬
bile. qr natuxa reꝑ ñ pattticoire quẽpiã nescientẽ.
uł dr̃ nescisse filiã putans fuisse urorẽ suã. Or̃ qͦ
impossibile in defloratione fi̾ ꝯcẽptũ. Ob hoc: an¬
tixͣ dicet se filiũ uͥginis. peꝑitq maior filia filiũ.
⁊ uocauit eũ moab. pr̃em moabitaꝵ. minor peꝑit
filium. ⁊ uocauit tum ãmon. pr̃em ãmonitaꝵ.
as posse excusari. qr crediderunt gꝰ humanum
defecisse̾. ⁊ pietas post̾itatis impietatem in cestus

Expanded text:
igorem vino mollientes, singulae, licet virgines, singulis noctibus susceperunt ab ignorante conceptum, nec repetierunt. Hoc tamen desuper appungunt Hebraei quasi incredibile, quia natura rerum non patitur coire quempiam nescientem. Vel dicitur nescisse filiam fuisse, putans fuisse uxorem suam. Dicitur quoque impossibile in defloratione fieri conceptum. Ob hoc Antichristus dicet se filium virginis. Peperitque major filia filium, et vocavit eum Moab, patrem Moabitarum; minor peperit filium, et vocavit eum Ammon, patrem Ammonitarum. as posse excusari, quia crediderunt genus humanum defecisse, et pietas posteritatis impietatem incestus
Abbreviated transcription (Latin):
de cãpo uo seunaar in regione babilonis. meminit
esitiuꝰᷤ dicens. Qui de sac̃dotib st̃. erepti ioius sacͣ
dentes mediterranea simł. ⁊ marituna. nec p̃t̃e¬
undum puto ꝙ moyses dic̃. regnia filiũ chusdu¬
os filios hũisse̾.saba. ⁊ dodan. Iosephꝰ dic̃. saba. ⁊
t̾ra sennaar. egressus ẽ assur. intelligendũ ẽ. qd̾
nemroth expulit eũ ui at̾ra illa. ⁊ turre. q̃ eiꝰerat
iure h̾editario. uł intelligendũ ñ ẽ de assur filio sẽ.

Expanded text:
De campo vero Sennaar in regione Babylonis meminit De campo vero Sennaar in regione Babylonis meminit Esicius dicens: Qui de sacerdotibus sunt erepti: Jovis sacra dentes mediterranea simul, et maritima. Nec praetereundum puto quod Moyses dicit Regma, filium Chus, duos habuisse filios Saba, et Dodam. Josephus dicit Saba, et m dicitur, de terra Sennaar egressus est Assur, intelligendum est, quia Nemrod expulit eum vi a terra illa, et turre, quae ejus erat jure haereditario. Vel intellig
Abbreviated transcription (Latin):
bro qõnum suꝑ genesim. quod ex trib filiis noe.
extramulieres. ⁊ paruulos. hñtes supͣ se tres duces
ũo noe mouentes pedes suos ab gxiente. ꝯuenerĩt
duces mnunum campum sennaar. ⁊ timentes di¬
luiium: ꝯsilio nemtoth uolentis regnare: cepe¬
runt edificare turrem. que ꝑtingeret usq ad ce¬
los. hñtes lat̾es ꝑ saxis.⁊ bitumen ꝓ cet̃to. descen¬
⁊ ait ad angłos. Uenite. ⁊ ꝯfundamꝰ linguã eoꝵ. ut
ñ utelligas quisq uocẽ ꝑximi sui. In hacdiuisio¬
ne nichil noui fecit ds qr uoces cedem st̃ apudõi
gt̃s. s dicendi modos ⁊ formas diu̾sis gñib diuisit.
De hacturre dic̃ iosephꝰ. qr latitudo eratita fortissi¬
ma. ut ꝓpe cam aspicientib longitudo uidetur.
inminus. Dii uõ uentos ĩmitentes eũtert̃ turrẽ
⁊ uocẽ ꝓpͥam unicuiq partiti st̃. ꝓpeababiloniã
ꝯtigit uocariciuitatẽ. babel .it. heb̾i ꝯfusionẽ
appellant. De hac turre meminit sibilla dicens.

Expanded text:
bro Quaestionum super Genesim, quod ex tribus filiis Noe, t centum, extra mulieres et parvulos habentes super se ducesero Noe, moventes pedes suos ab Oriente, convenerunt duces in unum, in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, coeperunt aedificare turrim, quae pertingeret usque ad coelos, habentes lateres pro saxis, et bitumen pro caemento. Descen ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicientibus longitudo videretur in minus. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt. Propterea Babyloniam contigit vocari civitatem. Babel enim Hebraei confusionem appellant. De hac turri meminit sibylla dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
xit discipło suo nemroth. ꝙ pͥmi regnarent de
sus amore dñatidi sollicitauit genꝰ suũ de sem
ut imꝑaret aliis. qͣi pͥmogenitꝰ s noluert̃. ⁊ iõ: tͣn¬
siuit adcham. qui acqͥeuit. ⁊ regnauit int̾ eos iti
babilone. ⁊ ex iñdẽs ẽ de filtis cham. s ũs ftut
de filuis cham. dẽ nulla ẽ qe. qrint̾ eos regnatũt.

Expanded text:
xit discipulo suo Nemrod, quod primi regnarent de sus amore dominandi, sollicitavit genus suum de Sem, ut imperaret aliis, quasi primogenitus, sed noluerunt; et ideo transivit ad Cham, qui acquievit, et regnavit inter eos in Babylone, et exinde dictus est de filiis Cham. Sed si vere fuit de filiis Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ane dissimulante loch exire. app̾hen sodomoꝵ¬
sum eum cum uxore sua. ⁊ filiab. statue¬
runt angłi extra ciuitatẽ eos dicentes. Ne res¬
picias retro: s inmõte saluũ te fac. Quiex ꝑ¬
turbatione ñdũ dño plene credens ait. Non pos¬
sum in monte saluari. ne forte apphendat me
malũ. ⁊ moriar. forte. seuex mõtium frigora
⁊ laboremiue ꝑhorebat. s hic ẽ cuntas parua.
ad ꝗͣ fug̃e sufficio. ut saluerm ea. ⁊ ait dñs. nõ¬

Expanded text:
ane dissimulante Lot exire, apprehensum eum, cum uxore sua, et filiabus statuerunt angeli extra civitatem dicentes: Ne respicias retro; sed in monte salvum te fac . Qui ex perturbatione, nondum plene credens Domino, ait: Non possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar. Forte senex montium frigora, et laborem viae perhorrebat. Sed est haec civitas parva ad quam fugere sufficio, ut salver in ea: Et ait Dominus. No
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ płium ec̃ annoꝵ tc̃ quã moyses dicat. s annos ei
cõputatos ab illo tp̃r quo dei auxilio enasit ignẽ
caldeoꝵ. ut idei reputet᷑ tempꝰ etatatis. ex quo cõ¬
fessus e dñm sꝑnens ydola caldooꝵ. Ccee dic̃ iosepħ
iã recidebatur uita hõium. paulatĩ declinans us¬
q ad moysen. in quo t̃minũ uite q̃ statuerat dñs¬

Expanded text:
 eum esse annorum tunc, quam Moyses dicat, sed annos ejus computatos ab illo tempore, quo Dei auxilio evasit ignem Chaldaeorum, ut id ei reputetur tempus aetatis, ex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Ecce, dicit Josephus, jam recidebatur vita hominum paulatim declinans, usque ad Moysen; in quo terminum vitae, quem constituerat D
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃ ł filia fr̃is mei. ⁊ ñ matris mee. ꝙ ẽ. neptis me¬
ris. Un. alia tͣnsło. sorror mea ẽ.a pr̃e suo ⁊ ñ a
mt̃e. Sic̃ n. dicebant cognatos frẽs.sic ⁊ cogna¬
tas sorores. frẽm u̾o aram pr̃em suum uoca¬
uit. qr semor eo fũat scd̾m usum loquendi. quo
maiores natu pres uocamꝰ. mitiores. filios. ⁊ qr dig

Expanded text:
frater, vel filia Patris mei, et non matris meae, quod est, neptis meris. Unde alia translatio: Soror mea est a patre suo, et non a matre. Sicut enim dicebant cognatos fratres, sic et cognatas sorores; fratrem vero Aram, patrem suum vocavit, quia senior eo fuerat, secundum usum loquendi, quo majores natu, patres vocamus, minores filios, et quia dig
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis requieuit archa suꝑ montes armenie.
illic arche reliquas usq nc̃ ꝓuinciales osten¬
dunt. h diluiuis ⁊ arche ut ait iosephꝰ memo¬
qd̾dã bitum̃ exiñtolli. quo maxĩe hoĩes ad expiati¬
tiquitatẽ ꝯscͥpsit. Manasses danascenꝰ. de eisdẽ sic
ait. ẽ suꝑnumadã excelsus mons in armenia. qui
baris appellatur. in quo multos fugientes sermo ẽ
diluuii tp̃r lib̾atos. ⁊ quendã in archã simul deue¬
forte int̾ceptꝰ aquis. ł inueniens suꝑ natans cadaũ
in aquis. ẽ illectꝰ eo. tñ iosephꝰ ait: qui cuncta reꝑiẽs
inundantia: reg̃ssus ẽ ad noe. emisit qͦ pꝰ eũ colũ
nudata: forte ñdũ siccata. ⁊ sic inpalude requie sc̃e
ñ potuiti sic̃ nec naqua ł ꝑ recapitulationẽ pͥꝰ pot̃

Expanded text:
nsis requievit arca super montes Armeniae. Illic arcae reliquias usque nunc provinciales ostendunt. Hujus diluvii, et arcae, ut ait Josephus, memoquoddam bitumen exinde tolli, quo maxime homines ad expiatitiquitatem conscripsit. Manasse Damascenus de eisdem sic ait: « Et super Numidiam excelsus mons in Armenia qui Baris appellatur, in quo multos confugientes, sermo est diluvii tempore liberatos, et quemquam in arca simul deveforte interceptus aquis, vel inveniens supernatans cadaver in aquis est illectus eo. Tamen Josephus ait, quod cuncta reperiens inundantia regressus est ad Noe. Emisitque post eum columnudata? Forte nondum siccata, et sic in palude requiescere non potuit, sicut nec in aqua. Vel per recapitulationem prius potest
Abbreviated transcription (Latin):
sit hesc ab ħ damasco aiunt damascum: ꝯditam
e nominatam.⁊ ibi eum regnasse: ⁊ dix̃ dñs ad
eum. Non erit hic heres tuus. s qui egredietur
de utero tuo. Credidit abram deo. ⁊ reputatum
ẽ ex adiusticiam.⁊ qr insꝑatum ꝓmittebatur.q̃¬
me mos moleun uideis signa guerere. ⁊ ait dñs.
Sume mͥin crastinũuaccã. ⁊ caprã. ⁊ arietẽ que¬

Expanded text:
sit haeres? Ab hoc Damasco aiunt Damascum conditam, et denominatam, et ibi eum regnasse. Et dixit Dominus ad eum: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo. Credidit Abraham Deo, et reputatum st ei ad justitiam, et quia insperatum promittebatur, qume mos inolevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Sume mihi in crastino vaccam, et capram, et arietem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
gtie qr prẽm illoꝵ hysmael. uocauit dñs onagrũ.
in sacͥs locis int̾ficient sac̃dotes. ibidẽ cũ mulierib
uissimis dieb ex̃t hoĩes sese aniantes. ⁊ ẽ. ⁊ tunc.¬
plebr̃ ꝙ dc̃m ẽ. ꝑ ezechielẽ fili hoĩs uoca bestias agͥ.
⁊exhortare illas dicens. Congregamin: ⁊ uenite
eo ꝙ sacͥficiũ magnum ĩmolo uob. Manducate cat¬
nes fortiũ ⁊ bibite sanguiẽ excelsoꝵ. sũq loq̃re

Expanded text:
ia patrem illorum Ismael vocavit Dominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus vissimis diebus erunt homines sese amantes, etc. Et tuncest per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibite sanguinem deorum e