comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missus. Padus italie fluuiꝰ. et augis alpiũ
fusus extrib fontib orit᷑. exquib um uoa¬
buliĩ ẽ padus qͥ diffusus inmodũ stagniai¬
nẽ sinu digerit. a quo et padus est ñcupatis
Hic agrecis eridanus cognominatꝰ. aberiai¬
no solis filio. quẽ phecontẽ dicunt qͥ fulm¬
ne ꝑcussus in eodem fluuio deiectus ẽ ee
tinctus. Augetur autẽ exortu canis lique¬
scentib muib. et cũ accessione trignita fluai¬
nũ etrea rauennã in adriaticũ mare differtir
¶Tiberis italie fluuiꝰ atiberino rege abbanouiꝰ
dr appellatus. qͥ in hunc fluuiũ deciait etd
exitu suo nom̃ dedit. Nam ante albola ani¬
quũ nom̃ a colore habuit. quod nuib ab
sit. ipse ẽ autẽ tibris qui et ciberis. S tiberis
in cotidiano sermone. tibris in u̾su dr̃. Di¬
nubius. germanie fluuiꝰ. uocari fertur a
uiũ copia. quib magis augetꝰ. Iste est qui
in europa plus omnib habet famã. Idem

Expanded text:
demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Albanorum dicitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, qui et Tiberis; sed Tiberis in quotidianoo sermone, Tibris in versu dicitur. Danubius Germaniae fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
nũ gentili lingua psiri dicunt. inde ãnni
tẽporib tenuis ẽ et qͥetus Ilas asie fiuuius.
Pactolus fluuꝰ asie arenas aureas trabens.
De qͦ uirgiliꝰ. Pactolusq in rigat auro. quẽ ꝓ
aurato flue̾re alii crisoreũ uocant. Ermus.
fluuiꝰ asie qͥ sinirneos secat cãpos et ipse fluc¬
tib aureis et arenis plenus a qͦ et sinirna uo¬
cata ẽ¶Meander ãnnis asie. flexuiosus qͥ reẽ¬
rentib ripis inter asiã et ioniã precipitatur
in sinũ qui miletũ diuidit et prienã. Mean¬
der autẽ uocatus. qđ sit flexuosus. et nũquã
currat rectus. De quo ouidiꝰ curuis ludit
a qͦ tanais fertur fluuiꝰ nuncupatus. qͥ ex ri¬
pheis silius ueniens dirimit europã abasia.
inter duas mundi pattes medius currens.
atq in pontũ fluens Anachus achaie ãnnis.
argolicos in rigains campos quẽ texinaens
a se noĩauit. qui exordiũ argiue genti pͥmis
dedit IIbi et crimantꝰ ab erimanto montes

Expanded text:
num' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni num' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni temporibus tenuis est et quietus. Item a cano Pactolus fluvius Asiae, arenas aureas trahens. De quo Virgilius: Pactolusque irrigat auro: quem pro aurato fluore alii Chrysorhoam vocant. 22. Hermus fluvius Asiae, qui Smyrneos secat catibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ioniam praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienam; Maeander autem vocatus quod sit flexuosus et numquam currat rectus. De quo OvidiusMet. 2, 246: rimus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis Argolicos inrigans campos, quem rex Inachus a se nominavit, qui exordium Argivae gentis primus dedit. Ibi et Erymanthus ab Erymantho monte
Abbreviated transcription (Latin):
ac deinde caspium fert᷑ in mare. Fluuiꝰ sirie
qͥ uocatꝰ orientis. uixta antiochiȩ muros decꝰ¬
rens. qͥ asolis ortu oriens ñ longe ab urbe in¬
mare condit᷑. quẽ de originis sue tractuori¬
entẽ ueteres latine̾ appellauere. cuiꝰ fluentis
ex ipso impetu frigidiorib et zephiris assidu¬
e ibi spirantib cota ciuitas mom̃tis ꝓpe oĩb
refrigerat᷑ ordanis. iudee fluuiꝰ aduob fon¬
tib noĩatꝰ. quorũ alter uocat᷑ ior alter dan
His gͥ ꝓcul a se distantib inunũ alueũ fedã¬
tis. iordanis deinceps appellatur. Nascit᷑ autẽ
sublibano monte. ecdiuidit udeã et arabiã.
qͥ ꝑ mulcos circuitus uixta iherico in mare
mortuĩ influit. Euxis Caucaseis montib
fusus cũ plurib aliis in exusinũ se p̃cipitat
mare unde et nuncupatꝰ. Cignus ãnnis cili¬
cie. etauro monte ꝓgrediens. mirã aquarum
habens suauitatẽ. et qr quiqͥd candidũ est cig¬

Expanded text:
ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere. Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, a duobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quia quidquid candidum est, 'cyd
Abbreviated transcription (Latin):
gat. sicut nilus alexandriam. Salustius aũ
euntes longius diuidunt᷑. spacio medio re¬
licto multorũ miliũ que tam̃ terra quȩ ab
fluminib intelligendũ Indus fluuiꝰ orien¬
tis qͥ rubro mari accipitur. Scaspis fuit me¬
dorũ rerantiquissimꝰ ex quo annis orien
rit enĩ ꝑparthiã ad asiam¶Bactrus. fluuiꝰ
orientis a rege bactro uocatus fertur. a quo
et bactrian et urbs eorũ ¶Coaspis ꝑsarum
fluuiꝰ uocatus corũ lingua quod mirã aq̃
dulcedinẽ habeat adeo ut ꝑsici reges quã¬
qui inter ripas ꝑsidis fluit. sibi ex eopocu¬
la uendicarunt. Ex hoc anne quidã eignũ
ciliciȩ fluuiũ dirtuari existimant ¶ Araxis.
annis armeniȩ qͥ ab uno monte cũ eufrate
diuersa specie oritur. dictuis quod rapacita¬
te cuncta ꝓsternit. Unde et cũ alexander
eum transgredi uellet. ponte fabricato tan¬
ta ii inundauit. ut pontẽ dirueret. Hic
breuib interuallis ab eufratis ortu caput collit.

Expanded text:
gat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem, gat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem, euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum milium; quae tamen terra, quae ab fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientrit enim per Parthiam et Assyriam. Bactrus fluvius orientis a rege Bactro vocatus fertur; a quo et Bactriani et urbs eorum. Choaspis Persarum fluvius, vocatus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilonis flatib reꝑcussus. aquis retro luctã¬
ib intumescit. et inundationem egipti fa¬
ut¶ Ganges fluuiꝰ quẽ phison scã scriptura
cognominat. exiliens de paradiso ꝑgit ad
indie regionem. dictus autẽ phison. idest
caterua qi decẽ fluminib magnis sibi adiu̾¬
ctis implet᷑ et efficit᷑ unus. Eanges autẽ uo¬
catis arege gingaro indie. Fertur autẽ nili
mͦ exaltari et suꝑ orientis cerras erũꝑessigͥs
fluiuiꝰ mesopotamie de paradiso exoriens et ꝑ¬
gens contra assirios. et post multos curuitus
inmare mortuũ influens. Nocatus autẽ ħ
noĩe ꝓpt̾ uelocitatẽ. instar bestiȩ nimia per¬
nicitate currentis. Eufrates fluuiꝰ mesopo¬
tamie de paradiso exoriens. copiosissimus
gẽmis qui ꝑ mediam babiloniã influit. Hic
a frugib uel abubertate nomen accepit.
Nam hebraice eufrata fertilitas int̾pretat᷑.
Mesopotamiã enĩ in quib dã locis ita inri¬

Expanded text:
aquilonis flatibus reaquilonis flatibus retibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili do exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita inri
Abbreviated transcription (Latin):
snis eursus. siue aquarũ sit seuquarũlibet
torũ Eui dicti quod diriuentur ad inrigã¬
dum idest ad inducendũ aquas in agris. Nlã
nrigare inducere est Qurges ꝓpͥe lacus al¬
uis in flumine ¶uteus ẽ lacus defossus ex
quc haurit᷑ aqua a potatione dictꝰ. Fõns cap̃
st aquȩ nascentis. quasi aquas fundens.
Quidã autẽ flumorũ ꝓpriis ex causis noĩa
icepunt. ex quib ñuulli notandi st̃. qͥ in
historiis celebres memorant᷑. Eeon fluuiꝰ
de paradiso exiens atq uniuersã ethiopiã
cingens. uocatus hoc nomine. quod merem̃¬
osuȩ inundationis terrã egipti riget. Sie
eũ grece latine terrã fignificat. Hic apud
giptios nilus uocatur: ꝓpt̾ limũ qũ e trabit
qui efficit fecunditatẽ. unde et nilus dictꝰ
cłt quasi. NIIINUaion. nam ante mlus latine
melo dicebat᷑. Apparet autẽ in nilide lacu.
de quo inmeridiem uersus excipit᷑ egipto uͥ

Expanded text:
finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potatione dictus. Fons caput est aquae nascentis, quasi aquas fundens. Quidam autem fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine, quod incremento suae exundationis terram Aegypti irriget. Ge enim Graece, Latine terram significat. Hic apud Aegyptios Nilus vocatur, propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem, unde et Nilus dictus est quasi Niam ciaon; nam antea Nilus Latine melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicamꝰ stillam. Bum autẽ stat aut pen¬
det de tectis uel arborib quasi glutinosa
gutta est. Dũ ceciderit: stilla ss puma die¬
ta eo quod spuatur. sordes enĩ sunt undaꝵ
Unde et mustũ et ea quȩ coquuntꝰ spuns
purgantur. Hinc et sputum. de flumis
decursus. a fluendo ꝑpetim dictus.
prie autẽ flumen ipsa aqua. fluuiꝰ cursus
aquarũ. Prius autẽ fumen qua fluuiis
ia est prius aqua quam decursus Puosunt¬
aite sluminũ genera unum torrens. alterum
uiuũ. De quo uirgiliꝰ. Donec me flumine ui
iabluero Corrms est aquaueniens cũ im-¬
pec̃i. dictus autẽ torrens qi pluuia ereseit.
sceitate correseit id est arescit. De qͦ pacuuiꝰ.
fiameo uapore torrens torret. cui greci abhi-¬
ene nom̃ dederunt. nos ab estate. Illi acẽpore
qus suecrescit. nos a cẽpore quo siccat᷑ Annis
Suuiꝰ est nemore ac frondib redimitꝰ. et ex
hsa amenitate ãnnis uocatus. Decursus ꝓpͥe

Expanded text:
ut dicamus stilla; dum autem stat, aut penut dicamus stilla; dum autem stat, aut pendet de tectis, vel arboribus, quasi glutinosa, gutta est; dum ceciderit, stilla est. 6. Spuma dicta, eo quod spuatur, sordes enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. CAPUT XXI.decursus, a fluendo perpetim dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est, prior aqua quam decursus. Duo sunt fluminum genera: unum torrens, alterum vivum, de quo Virgilius: Donec me flumineluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie
Abbreviated transcription (Latin):
suo necaret. quã rem augustus cesar intel¬
ligens deiectis siluis expestilentib amen
reddidit loca. Lacus autẽ idem et stagni
ubi ĩmensa aqua conuenit. Namdictũẽ
stagnum ab eo qđ illie aqua stet nec deorat
cdicta. Nam omnes aquȩ siue correntes ꝑ
occultas uenas ad matricẽ abissũ reuer¬
tuntur.Fuctus dicti quod flatib fiant.
Uentorũ enĩ impulsi agitate aquȩ fluc¬
tuant. Aqua est statiua et sine motu ȩqui¬
lis. unda ueroeminens liquor qͥ semꝑin
motu ẽ. Lucretius. aerias undas idẽ met̃
et corpus illud qd reftuctuat. Nã nec un¬
da ꝑse aqua est. s aqua in motu quodãet
agitatione. et quasi ab eundo et redeundo
unda uocata. Natex ꝓpͥe liquor fontis est.
Etdictus latex qđ in uenis cerrȩ lateat.
Gutta est quȩ stat. stilla quȩ cadit. Stilli¬
cidium quasi stilla cadens. Istiry a emi
grecũ est. id ẽ guita. indde fit diminutiuiĩ

Expanded text:
suo necaret. Quam rem Augustus Caesar intelsuo necaret. Quam rem Augustus Caesar intelligens, dejectis silvis, ex pestilentibus amoena reddidit loca. 9. Lacus autem, idem et stagnum, ubi immensa aqua convenit; nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrdictus. Nam omnes aquae, sive torrentes per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. 2. Fluctus dicti, quod flatibus fiant. Ventorum enim impulsu agitatae 132 aquae fluctuant. Aqua est stativa, et sine motu aequalis. 3. Unda vero, eminens liquor, qui semper in motu est. Lucretius: Aerias undas, id est, motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo, et redeundo unda vocata. 4. Latex, proprie liquor fontis est. Et dictus latex, quod in venis terrae lateat. 5. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc et stillicidium, quasi stilla cadens; Stiria enim Graecum est, id est, gutta; inde fit diminutivum,
Abbreviated transcription (Latin):
porũ quodammͦ efficacior circuit stadia
Genesar lacus amplissimꝰ iniudea. longi¬
tudine centũ quadraginta extenditur
stadiis. latitudine quadraginta diffun-¬
dit᷑ crispantib aquis aurã non uentis s de
ipso sibi excreans. Unde et genesar dr greco
uocabulo. quasi generans sibi aurã. Deniq
ꝑ diffusiora sibi spacia lacus. frequentibus¬
auris spirantib agitat᷑. et inde et purior.
haustus eius. et ad potandũ dulcis: habił.
Henacus lacus italiȩ in uenetia. de quo flu¬
uius nascit᷑ mintius. qui lacus magintudi¬
ne sui tẽpestates imitatur marinas. Aucri¬
nus et auermus lacus cãpaniȩ sunt. Lucͥnus
autẽ dictus. qr olim ꝓpt̾ copiã pisciũ uecti
galia magna prestabat. Auernꝰ autẽ uocatꝰ:
quod aues ibi suꝑuolare ñ possent. slã qi¬
tea siluarũ densitate sic ambiebat᷑. ut e¬
alantes inde ꝑ angustias aquȩ sulfuree.
dor grauissimus suꝑuolantes aues halitu

Expanded text:
porum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . . porum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . . Genesar lacus amplissimus in Iudaea longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spaauris spirantibus agitatur; 131 unde et purior haustus ejus, et ad potandum dulcis et habilis. 7. Benacus, lacus Italiae in Venetia, de quo fluvius nascitur Mincius, qui lacus magnitudine sua tempestates imitatur marinas. 8. Lucrinus, et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus, quia olim propter copiam magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus, quia aves ibi supervolare non possent. Nam antea silvarum densitate sic ambiebatur, ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae fetor gravissimus supervolantes aves halitu
Abbreviated transcription (Latin):
titur aues. s et quecũq uiuentia mergenda
cemptaueris. quacũq arte demersa statim
resiliunt. et quãuis uehement̃ inlisa: confes¬
tim excutiunt᷑. S neq uentis mouet᷑ resisten¬
te turbinib bitumine. quo aqua oĩs stagnat᷑.
neq nauigationis patiens ẽ. qr omĩa uita ca-¬
rentia in ꝑfundũ mergunt᷑ nec mat̾iã ullã
sustinet insi que bitumine illustrat᷑. Luc̾ nã
accensã ferunt suꝑnatare. extincto dimer¬
gilumine. Hoc et mare salinarũ dr siue
lacus asfaltũ. idest bituminis. et ẽ inuidea
inter iherico et ⁊oaran. Longitudo eius
usq ad ⁊oaros arabiȩ dirigitur. stadiis sep¬
tingentis octoginta. latitudo stadis centũ
quinquaginta usq ad incina sodomorũ.
Lacus tiberiadis ab oppido tiberiade est¬
uocatus. quod quondã herodes inhonorẽ
tiberii cesaris condidit. Est autẽ in uide¬
a omnibꝰ lacis salubrior. et ad sanitatẽ cor¬

Expanded text:
titur aves, sed et quaecumque viventia mergenda titur aves, sed et quaecumque viventia mergenda temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer inlisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur, neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine inlustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis; et est in Iudaea inter Iericho et Zoaran. Longitudo eius usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis septingentis octuaginta; latitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
Sirtes autẽ salustius atractu uocari dicit.
quod omnia ad se trahant. et appropin¬
quante uadoso mari hereant. Hee autem
admare egiptiũ uicine sunt et pariter ad¬
miscentur. Uada il sunt ꝑ que in mari uel
in fluminib homines uel animalia pedi.¬
b uadunt. que uirgilius breuia appellãt.
unt autẽ et quedã maria que nͣ miscẽ¬
tur occeani fluctib aut mari magno.¬
et dur lacus et stagna. Lacus est receptacu¬
lũ in quo aqua retinetꝰ. nec miscet᷑ stuctib.
ut lacus asfalti. ut lacus benacus. et larus.
et ceteri quos greci luen idest stagnũ uo¬
cant. Nlam fontes labunt᷑ in fluiiis. flumi¬
na in freca discurrunt. lacus stat in loco.
nec ꝓfluit. et dictus lacus quasi aquȩ locus.
Lacus asfalti idem et mare mortuũ uocatũ.
ꝓpter quod nichil gignit uiuũ. nichil recipit
ex genere uiuentium. Nam neq pisces habet
neq assuetas aquis. et letas mergendi usu pa¬

Expanded text:
Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in mari, vel in fluminibus homines, vel animalia pedibus vadunt; quae Virgilius brevia appellat, GSunt et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibet dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus et Larius, et ceteri quos Graeci λίμναι, id est stagnos, vocant. Nam fontes labuntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu pa
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa uocari scribit dicens. italia olim si¬
ciliã coniunctã fuisse. et dũ esset una cellꝰ
mediũ spaciũ aut ꝑ humilitatẽ obrutũ est
aquis. aut ꝑ angustiã scissũ. et inde regium
noĩatũ qr grece obrutũ hoc noĩe nuncupat᷑.
Est autẽ artissimũ triũ miliũ spacio siciliã
abitalia diuidens fabulosis infame mons¬
tris cuiꝰ hinc inde scilla et caribdis ostendit᷑.
¶Scillam accole sarum in mari iminens ap¬
pellant. simile celebrate forme ꝓcul uisenti¬
b. Unde et monstruosam speciem fabule
illi dederunt. quasi formã hominis capitib
succinctam caninis quia conlisi ibi fluctus
latratus uidentur expͥmere Caribdis dicta
quod gurgitib occultis naues ab sorbeat.
Est enun mare uerticosũ et inde ibi laniata
naufragia ꝓfundo emergunt. Ter autẽ in
die erigit fluctus. et ter absorbet. slam ac¬
cipit aquas ut uomat. uomit ut rursus
accipiat. Sirtes sunt arenosa in mariloca.

Expanded text:
tali causa vocari scribit, dicens Italiae olim Sitali causa vocari scribit, dicens Italiae olim Siciliam coniunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium aut per humilitatem obrutum est aquis aut per angustiam scissum, et inde Regium nominatum, quia grece abrutum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum III milium spatio, Siciliam abtris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rursus accipiat. 6. Syrtes autem sunt arenosa in mari loca.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat naturã. fluctib sub inde diluitur.
it quicquid adesum est in calorem cadit.¬
Obhoc etiam in his litorib gẽme rubre in¬
ueniuntur. Lapillus enim eiusmodi bu¬
mo inuolutus cũ inter arenas atritus est:
e cerre colorẽ habet et maris. Hoc mare
induos sinus scinditur. ex bis qui aborien¬
te ẽ ꝑsicus appellatur. qr ora illius ꝑsi in¬
labitant. Alter uͦ arabicus dr. quiod sit
cirã arabiamꝯ. de estib et fretis xuiii.¬
Stus ad occeanũ ꝑtinet fretũ ad u-¬
trũq mare. Nam ȩstus ẽ maris ac¬
essus. uiel recessus. idest inquiecudo. Unde
estuaria. ꝑ quã mare uicissim tam accedit
quã recedit Ifretum autẽ appellatũ qđ ibi
semꝑ mare ferueat. Nam frctum est angu¬
sum et quasi feruens mare ab uncdarũ fer¬
lore nominatũ ut gaditanũ uel siculum.
slam freta dicta uarro ait. quasi feruida.¬
idest feruentia et motũ feruoris habentia.
fretum siciliȩ qđ regiumdr. salustiꝰ tali¬

Expanded text:
habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quiOb hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. § 18 De aestibus et fretis. Aestus ad Oceanum pertinet, fretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; nam freta dicta id est, ferventia, et motum fervoris habentia. 3. Fretum Siciliae, quod Rhegium dicitur, Sall
Abbreviated transcription (Latin):
giũ decidit inmari. et mortua ellespontiuur
mari nomen dedit ¶Ab ordine fluenta pu¬
ponditis. Nam dictum ꝓpontũ quia pondꝰ
preuenit ¶Iddem et a transitii uel angustis
meatib boum bosforus ¶Ẽ gptrum autem
pelagus asiȩdatũ. gallicũ europe. affricisd
ibis. Hiis ut queq ꝓxima sunt uenerunt in
partes. Pelagus autem ẽ latitudo maris si¬
Qa boc est a latitudine dictum unde et
plagia eoquod sint importuosa. De sinib
inaris ut in mari magno ionius. in oc¬
dãno caspius. indicus ꝑsicus arabicꝰ qͥ et ma¬
ie rubrũ. qͥ occeano asscribit᷑ Rubrũ autẽ
mare uocatum eoquod sit roseis undis in¬
sictum non tamen talem naturã habet qua¬
lem uidetur ostendere. s uicinis littorib
uiciatur gurges aque inficit᷑. quia omnis
terra quȩ circũ stat pelago rubra ẽ. et san¬
guineo colore ꝑxima ideoq inde minuiͣ
acutissimũ excernit᷑. et alii colores quib
pictura uariatur. Ergo cum terra hanc

Expanded text:
gium decidit in mare, et mortua Hellesponti gium decidit in mare, et mortua Hellesponti mari nomen dedit. Ab ordine fluenti Propontis. Nam dictum Propontum quia Pontum praevenit. Item et a transitu vel angustis meatibus boum Bosphorus. Aegyptius autem pelagus Asiae datur, Gallicus Europae, Africus Libyae: his ut quaeque proxima sunt, venerunt in partes. Pelagus autem est latitudo maris siλαγίου, hoc est a latitudplagia, eo quod sint importuosa. CAPUT XVIIjores recessus maris, ut in mari Magno Junius, in Oceano, Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano ascribitur. 2. Rubrum autem mare vocatum, eo quod sit roseis undis infectum, non tamen talem naturam habet, qualem videtur ostendere, sed vicinis littoribus vitiatur gurges, atque inficitur, quia omnis terra quae circumstat pelago, rubra est, et sanguineo colori proxima; ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores, quibus pictura variatur. 3. Ergo cum terra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
one celi tit suꝑm et inferũ quod sit orienssi¬
ꝑior. occidens inferior. Est autẽ tuscũ et aam¬
aticũ a memoria regis. ut ioniũ ¶o quippe
rex fuit grecie. unde iones athenienses. Hoc
mare et tirrenũ dictum. siue qđ tusciã ab¬
bluit id est tirreniã. siue a tirrenis nauti
qͥ se in hoc mare p̃cipitauerunt. Et sciend̃
ioniũ sinum esse ĩmensũ ab ionio usq ac
siciliã. et huiꝰ partes esse adriaticũ acaiei
et epiroicũ Amorib a colarũ eusinũ asceni
appellatur. E casib hominũ qui deciderunt
in mari. ut ellespontũ ⁊ carium. mirteum
Nam mirteũ mare dictũ a mirtili lapsu.
quod illic abenomao p̃cipitatus sit Icariis
nis solis calore solutis. mari in quo cecidit
nomen imposuit. Frirus quoq cũ elle so¬
rore sua fugiens insidias nouercales consaen¬
dit nauem signũ arietis habentẽ qua liba¬
tus est. Elles autem soror etus ppessa naufto¬

Expanded text:
one caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens suone caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe rex fuit Graeciae, unde et Iones Athenienses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, Axenus ante appellatus. A casibus hominum qui deciderunt in mare, ut Hellespontum, Icarium, Myrteum. Nam Myrteum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus nis solis calore solutis mari, in quo cecidit, nomen inposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales conscendit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror eius perpessa naufra
Abbreviated transcription (Latin):
ne fluminũ dulcius quã cȩcera nebulosũq
et breuius. Unde et pontum uocatum qđ
sit breuior. atq eo preter focas et tinnos atq
delfinos. alias beluas maiores non patitur.
¶Sicut autẽ terra dum una sit pro diuersis
locis uariis appellatur uocabulis. ita et pro
regionib hoc mare magnũ diuersis nõib
nuncupatur: Nam iberic um et asiaticũ
a prouincus dictum. Ab insulis belearieũ
siculum. creticum. cipͥum egeum carpaciuĩ
Nam inter tenedum. et chium saxum est
in mari pocius quã insula. quod uisentib
ꝓeul capre simile uidetꝰ. quã greci egla ñcu¬
pant. unde et egeũ mare ẽ dictũ Sic et ca¬
pacium mare. inter egiptũ et rodum abi¬
sula carpato illic posita Agentib gallieum
ausonium dalmaticũ libusticũ¶ Abopias
argolicum corintiũ. tiriũ. adriaticũ. Nam
adria quedã ciuitas illirico mari ꝓxima fu¬
it. quȩ adriatico mari nomen dedit. A posta¬

Expanded text:
ne fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque ne fluminum dulcius quam cetera, nebulosumque et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit pervius; atque eo praeter phocas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum; ab insulis Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpatium. Nam inter Tenedum et Chium saxum est in mare potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae Adriatico mari nomen dedit. A positi
Abbreviated transcription (Latin):
adorientem ꝑ funditur. europã et affricam.
asiamq determinans. Cuius pͥmȩ partis sinꝰ
qui in ispanis ꝑfunditꝰ. ibericus et balearicꝰ
appellatur. Deinde gallicus qͥ narbonensem
ꝓuinciam abluit.Mox ligusticus qui uix¬
ta genuam urbem est ꝓximꝰ Post hec tirrenꝰ.
qui italiam adtingit. quẽ greci ioniũ. itali
inferum uocant In de siculus. qui asicilia
usq ad cretã uadit.¶ Deinde crecicus qͥ mpã¬
philiam et egiptũ ꝑtenditur. Inde ellespon¬
tus. qui in septemtrionẽ retorquens anfra¬
ctib magnis iuxta grecias. et illiricũ. in an¬
gustias septem stadiorum stringit᷑. quo xer¬
ses ponte nauib facto ingreciã cõmeauit.
Ibi est auidus. inde diffusus equore paten¬
te rursus stringitur: et facit ꝓpontidem. qͥ
mox in quingentos passus coartat᷑. fitq bos¬
forus tracius quo darius copias transportauit.
Inde ponticus sinus amplissimus a tergo
meotidis paludis. quod mare ex multitudi¬

Expanded text:
ad orientem perfunditur, Europam et Africam ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur; quo Xerses ponte navibus facto in Graeciam commeavit: ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patenti rursus stringitur et facit Propontidem; qui mox in quingentos passus coartatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludibus; quod mare ex multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
uentorũ mutari. Nam mͦ flauum est ut
ideo nominant. eo quod incirculi mͦ
ambiat orbem. siue a celeritate eo quod o¬
cius currat. Item qr ut celum purpureo co¬
lore intet. occcanus quasi cianeus. Iste est
qui horas terrarũ amplectitur. alternis¬
q estib accedit atq recedit. Respirantib
enĩ in ꝓfundum uentis aut remouet ma¬
ria aut resorbet. quiq a ꝑximis regionib
diuersa uocabula sumpsit. ut gallicus ger¬
manictis. sciticuis. caspius. ircanus athlan¬
ticus. gaditanris. Nam gaditanũ fretum
agadib dictum ubi pͥmum ab occeano maris
magni limen apit᷑. Unde et hercules cum ga¬
dib ꝑuenisset. colunnas ibi posuit. sperans
illic esse orbis terrarum finem.
quod ab occasu ex occeano fluit. et inme
ridiem uergit. deinde ad septemtrionẽ ten¬
dit. quod inde magnum appellat᷑ qr cetera ma¬
ria in comꝑatione eius minora sunt. Istud
est et mecliterraneu. qr ꝑ mediam terrã usq

Expanded text:
ventorum mutari; nam modo flavum est, ventorum mutari; nam modo flavum est, ni ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: Oceanus, quasi cyaneos. Iste est, qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit. Respirantibus enim in profundum ventis, aut remoria, aut resorbet. 2. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit; ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Atlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primo ab Oceano maris Magni limen aperitur. Unde, et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. quod ab Occasu ex Ocridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque
Abbreviated transcription (Latin):
Lare est aquarum generalis collectio. Om¬
nis enim congregatio aquarum siue salse
sint siue dulces abusiue maria nuncupant᷑.
lauit maria. Propͥe autẽ mare appellatum:
eo quod aquȩ eius amarȩ sint. Equor autẽ
uocatũ quia equaliter sursum est. et qͣuis
aquȩ fluctuantes uelut montes erigantur.
sedatis rursum cẽpestatib ad equantur.
Altitudo enim maris diuersa est. indiscre¬
ta tam̃ dorsi est ȩqualitas. I deo autẽ mare
incrementũ non capere. cum omĩa flumi¬
na omnesq fontes recipiat. hec causa est:
partim quod influentes undas ipsa mag¬
nitudo eius non sentiat. deinde quodama¬
ra aqua dulce fluentũ consumat. uel qđ
ipse nubes multũ aquarũ ad se attrabant.
siue quod illud partim auferant uenti par¬
tim sol ex siccet. postremũ qđ ꝑ occulta que¬
dam terrȩ foramina ꝑ colatum. et ad caput
ãnniũ fontesq reuolutũ recurrat. Maris
autem certum esse colorem. s ꝓ qualitate

Expanded text:
Mare est aquarum generalis collectio. OmMare est aquarum generalis collectio. Omnis enim congregatio aquarum, sive salsae sint sive dulces, abusive maria nuncupantur,aquarum vocavit maria.' Proprie autem mare appellatum eo quod aquae eius amarae sint. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum non esse colorem, sed pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
lacus est. ter in die fit amarus. et deinde
docies dulcis ¶ Fons siloa ad radicẽ montis
sion ñ iugib aquis. s incertis horis diebq
cbullit. In uidea quondã riuus sabbatis
ominib siccabatꝰ n sardinia fontes calidi
iculis medentꝰ. fures arguunt. nam occitate
letegitur eorũ facimꝰ Inepirio esse fontẽ
n quo faces extingunt᷑ accensȩ. et accendũ¬
ur extincte. Apud garamantes fontem
isse ita algentẽ die ut non bibatur. ita ar¬
dentẽ nocte ut non tangatur. Iam uero
in multis locis aquȩ manant ꝑpetĩ feruẽ¬
tes canta ui ut balnea calefaciant. Quedã
enĩ cerre sunt quȩ multũ sulfuris et alu¬
minis habent. Itaq cũ ꝑ uenas calentes
aqua frigida uenit. uicino sulfuris calo¬
re contracta excandescit. nec talis abori¬
gine effluit. s ꝑmutatur dũ uenit. Sul¬
fit enĩ alumenq secũ ferunt aquȩ utͣmq¬
materiam igne plenam. mirisq motibus

Expanded text:
lacus est; ter in die fit amarus et deinde lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramqmateriam igne plenam minimisque motibus
Abbreviated transcription (Latin):
lem fecundat. alter fecundã sterilem facĩ
In chesalia duo sunt flumina. ex unobe¬
heanes oues nigras fieri . ex altero albas. exi
aoq uarias Clitunus lacus in umbria
narimos boues gignit. Reatinis paludis
aquis ium̃torũ ungulas indurare Un asfal¬
ate lacu udee nichil mergi potest quicqͥd
amiinã habet ¶n indissiden uocari stagnũ
in quonichil innatat. s omnia mergunt᷑.
At contra in alce lacũ ꝑ porcidamũ oĩa
fiuitant. nichil mergitur. Marside fons in
frgia sara gerit¶In achaia aqua profluit
csaris. Stir appellata quod ili co potata int̾¬
fett Celoniũ stagnũ siciliȩ. tetro odore abi¬
at ꝑrimantes ¶Fons est in affrica cira cẽplũ
ĩmonis qͥ humoris nexib humũ stringit.
fauillas etiam incespitẽ solidat.¶ Fõns iob
in idumea quater in anno colorem muta¬
re dr. idest puluerulentũ. sanguineum.
uridem. et limpidũ. ternis mensib in an¬
no. tenens unum exhis colorẽ Introgoditis

Expanded text:
lem fecundat, alter fecundam sterilem facit. lem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis
Abbreviated transcription (Latin):
fruges gignunt arbores frutifices herbase
produnt. sordes detergunt. peccata ablunt
potũ cunctis animantib tribuunt. De diug
aluminis aliȩ sulfuris. alie bituminis. alis
curam morborum adhibentes Nam iuxto
romam albulȩ aquȩ uulnerib medentir.
Initalia fons ciceronis oculorũ uulneracu¬
ratAn echiopia laciis est. quo ꝑͭ fusa crpi¬
ra uelut oleo nitescunt. Name fons in asfi¬
ca canoras uoces facit Ex clitorio lacu ro¬
liȩ qui biberint uin tedium habent sln
cio insula fontẽ esse. quo hebetes fiant ¶In
boetia duos fontes alter memoriã. alterob¬
liuionẽ aufert. Citici fons amorẽ ueneris
collit. oetiȩ lacus furialis est. de quo qu
biberit ardore libidinis exardescit. In cai
pania sunt aque. quȩ sterilitatẽ feminariꝰ
et uirorũ insamã abolere d̾nr. In ethiopls
fonte rubro qui biberit limphaticꝰ fit ¶ch¬
nus fons archadiȩ abortus fieri ñ patitur.
Insicilia fontes sunt duo quorũ unus sten¬

Expanded text:
Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. De diveraluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore lipania sunt aquae quae sterilitatem feminarum et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus steri
Abbreviated transcription (Latin):
a fractarũ rerũ noiatus est sonitu qr sicca q̃q
et arida facile frangit ¶rocella ab eo qđ ꝑcel¬
lat. id est ꝑcutiat. et euellat. Est enĩ uis uenti
cũ pluuia. Procelle enĩ aut de fluminib
aut de uentis fiunt. Nichil autẽ uelocius
uentis. nde et ꝓpter celeritatẽ tam uentos
quam flumina alata fingunt poete. ut
quadicta quod suꝑficies eius equalisi
Hinc et equor appellatum qi equalie
sursum est. Duo autẽ ualidissima uite hi¬
mane elementa ignis et aqua. Vnde gra¬
uiter dampnant᷑: quib ignis et aqua m
terdicit᷑. A quarũ dementũ ceteris omis
imꝑat. Aquȩ enĩ celũ temꝑant. cerrã fi¬
cundant aerẽ exalationib suis in corpo¬
rant. scandunt in sublime. et celũ sibiua¬
dicant. Quid enĩ mirabilius aquis in celo
stantib: Parũ sit in tantã ꝑuenisse alticu¬
dinem rapiunt et secum pisciũ examina:
effusȩ. omniũ interra nascentiũ causa fut̾

Expanded text:
a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque a fractarum rerum nominatus est sonitu, quia sicca quaeque et arida facile frangit. Procella ab eo quod percellat, id est percutiat et evellat; est enim vis venti cum pluvia. Procellae enim aut de fulminibus, aut de ventis fiunt. Nihil autem velocius ventis; unde et propter celeritatem tam ventos quam fulmina alata fingunt poetae, utqua dicta quod superficies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua nterdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
borea in egiptũ ferunt. quib auster contra¬
rius est. ¶ uo sunt autẽ extra hos ubiq sp̃s ma
gis quã uenti. aura et altanus. Qura ab aere
dicta. quasi aeria. quod lenis sit motus aeris
Agitatuis enĩ aer auram facit. unde eclucretiꝰ
aereas auras. Altanus qui in pelago est ꝑdiri¬
uationẽ ab alto idest mari uocatur. Nam al¬
ter est flatus iripis. quẽ dirimus aurã. nam
aura terre est. Nurbo ẽ uolubilitas uentorũ.
et turbo dictus a terra. quotiens uentus con¬
surgit et tram in cireuitu mittit. ¶ẽpestas
aute ꝓ cẽpore dr̃. sicut ubiq historio graphi
solent. dum dicunt ea tẽpestate aut ab statu
celi qr magnitudine sui multis dieb oritur.
Uerno autẽ et autũnali tẽpore quã maxime
fiunt cempestates. quandonee plena est estas.
nec plena hiemps. Unde et mediũ et confine
utriusq tempous ex coniunetione aerum
contrariorũ efficiuntur cempestates. ¶fragor

Expanded text:
Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contraBorea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. 16. Duo sunt autegis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram facit; unde et Lucretius5, 503: Aerias auras. Altanus, qui in pelago est, per derivationem ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum mittit. Tempestas aut pro tempore dicitur, sicut ubique historiographi solent, dum dicunt, "ea tempestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quando nec plena est aestas, nec plena hiems; unde et medium et confine utriusque temporis ex coniunctione aerum contrariorum efficiuntur tempestates. Fragor
Abbreviated transcription (Latin):
ipse uentorũ curulũ claudat et quasi chorũ
faciat. Hic antea caurus dictus. quẽ pleriq
agestem dicunt. non ut imprudens uulgus
agrestem ¶Septentrio dictus eo quod a circu¬
lo septẽ stellarũ consurgit. quȩ uertente se
mundo resupinato capite ferri uidentur.
U ireuis diccus eo quod choro sit iimetus. Hc̃
spam gallicum uocant. ꝓpter quod eis a par
stringat. et nubes dissipet. Est enim gelidusuen¬
tus et siccus. Idem et boreus qr abiꝑboreis mon¬
tib flat. Inde enimorigo eiusdem uenti est.
unde et frigidus est ¶N atura enĩ omnuĩ sep¬
temtrionalium uentorũ frigida et sicca est.
australium humida et calida. Eromnib
autẽ uentis duo cardinales sunt. septento
et auster. Ethesiȩ autẽ flabra aquilonis st̃.
quib nom̃ inditum est quod certo anni cẽpo¬
re flatus agere incipiunt. Eni autos enĩ gre¬
ce annus latine dr. Hec autẽ cursũ rectũ a

Expanded text:
ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum ipse ventorum circulum claudat, et quasi chorum faciat. Hic antea Caurus dictus, quem plerique Argesten dicunt, non ut imprudens vulgus Agrestem. 11. Septentrio dictus, eo quod a circulo septem stellarum consurgit, quae vertente se mundo resupinato capite ferri videntur. 12. Circius dictus, eo quod Coro sit junctus. Hunc Hispani Gallecum vocant, propter quod eis a partstringat et nubes dissipet. Est enim gelidus ventus, et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus flat. Inde enim origo ejusdem venti est, unde et frigidus est. Natura namque omnium septentrionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. 14. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio, et Auster. 15. Etesiae autem, flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est, quod certo anni tempore flatus agere incipiunt, ἐνιαυτὸς enim Graece, annus Latine dicitur. Hae autem cursum rectum a
Abbreviated transcription (Latin):
sis signata suntss lamsubsolanris uocatus.¬
eo quod sub ortii solis nascat᷑ IEurus eo quod
ab eoo fluat. id est ab oriente. Est enĩ coniun¬
ctus subsolanoHulturnus quod alte tonat.
De quolucretius. Altitonans uulturnus et
auster fulmine pollens Nuster ab haurien¬
do aquas. unde et erassũ aerẽ facit. et nubila
rupto aere nascitur. auster flans in reliqͥs
regiones transmictit. S sicut auster pestilen¬
tiam gignit. sic aquilo repellit Euroauster
dictus quod exuna parte habeat eurũ ex al¬
tera austrũ. Nustro affricus quod uinctus
sit hinc et inde austro et affrico. Ipse et libo¬
notus quod sit elips hinc et inde notus ¶Le
firus greco noĩe appellatus. eo quod flores et
germina. eius flatu uiificentur. Hic lati
tur. Austro autẽ flores soluuntur. azephiro
fiunt sAffricus a ꝓpͥa regione uocatus. in affri¬
ea enim iniciũ flandi sumit. Chorus est qui
ab occidente estuio fiat. et uocatus chorus qđ

Expanded text:
sis signata sunt: sis signata sunt: eo quod sub ortu solis nascatur. Eurus, eo quod ab Eoo flat, id est, ab Oriente. Est enim conjunctus Subsolano. 5. Vulturnus, quod alte tonat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. 6. Auster, ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, 118 et nubila ae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas regiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum ex altera Austrum. 7. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde Austro et Africo. Ipse, et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. 8. Zephyrus, Graeco nomine appellatus, eo quod flores, et germina ejus flatu vivificentur. Hic Latin nascuntur. Austro autem flores solvuntur, Zephyro fiunt. 9. Africus, a propria regione vocatus. In Africa enim initium flandi sumit. 10. Corus est, qui ab Occidente aestivo flat, et vocatus Corus, quod