comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hinc et illud concipossit. homini ꝓ¬
desse post mortem. si fide suoꝵ humando
eius corpori talis ꝓuideat᷑ locus. in quo
appareat opitulatio. etiam isto mͦ quesita
scõꝵ. S cum hȩc ita sint: quomͦ huic opi¬
enim astabimus ante tribunal xp̃i. ut ferat
bonũ siue malum. non te satis uidere signi¬
ficas. Hȩc quippe apłica sententia ante mor¬
tem admonet fieri. qđ possit ꝓdesse post
mortem: non tunc quando recipiendum ẽ
qđ quisq gesserit ante mortẽ. Uerũ hȩc ita
soluitur questio: Qm̃ quodam uitȩ genere
adquirit᷑ dum in hoc corpore uiuit᷑. ut ali¬
quid adiuuent ista defunctos. Ac ꝑhoc se¬
cundum ea quȩ ꝑcorpus gesserunt: eis quȩ
post corpus religiose ꝓ illis facta fuerint
adiuuant᷑. Sunt enim quos nichil omni¬
no adiuuant ista: siuȩ ꝓeis fiant quoꝵ
tam sunt mala merita. ut nec talib dig¬
ni sint adiuuari: siue pro eis quoꝵ tam
bona.ut talib non indigeant adiumentis.

Expanded text:
ut hinc et illud conici possit, homini put hinc et illud conici possit, homini prodesse post mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sint, quomodo huic opienim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat it, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
iui sanctitati tuȩ episcope
uenerande pauline. re¬
scriptoꝵ debitor fui. ex
quo michi scripsisti per
homines filie nr̃e religio¬
sissimȩ florȩ. querensame utrum ꝓsit cuiq
post mortem. quod corpus eiꝰ apud seĩ ali¬
cuius memoriam sepeliat᷑: hoc enĩ abste
uidua memorata petiuerat:. ꝓ defuncto
in eis partib suo filio: et rescripseras con¬
solans eam. idq etiam nuncians de cadaue¬
re fidelis iuuenis cynegii. qđ materno et
pio affectu desiderauit esse completũ: ut sci¬
licet in beatissimi felicis confessoris basili¬
ca poneret᷑. Qua occasione factum ẽ: ut
ꝑ eosdem ꝑlatores litterarũ tuarũ. etiã mͥ
scriberes. ingerens huiꝰcemodi questionẽ:
atq ut responderem quid inde michi ui¬
deret᷑ exposcens: nec tacens ipse qͥd sentias.
Nam dicis uideri tibi non esse mnanes mo¬
tus animorũ i religiosorum atq fide¬
lium: prosuis ista curantium. Adiungis
etiamuacare non posse. qđ uniuersa ꝓ
defunctis eccłia supplicare consucuit:

Expanded text:
iu sanctitati tuae, coepiscope uenerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me, utrum prosit cuique post mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in beatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatores litterarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit,
Abbreviated transcription (Latin):
IsRuo de cura ꝓmortuis gerenda
scripsi: cuminderrogatus litteris fuissem.
utrum prosit cuiq post mortẽ. qđ corpꝰ eius
apud sci alicuiꝰ memoriam sepelit᷑. Hic liber
sic incipit̃. Diu scĩtati tuȩ episcope ueneran¬

Expanded text:
ibrum de Cura pro mortuis gerenda scripsi, cum interrogatus litteris fuissem, utrum prosit cuique post mortem quod corpus ejus apud sancti alicujus memoriam sepelitur. Hic liber sic incipit: Diu Sanctitati tuae, coepiscope veneran
Abbreviated transcription (Latin):
sitatem: in hac mea rescriptione id ulti¬
mum feci: priusuolens ea ponere quȩ
habebam maliis meis uoluminib p̃para¬
ta ut nec studio tuȩ scĩtatis deessem. qđ
michi est gratissimum: nec alio modo ea¬
dem dicere cogerer. quod michi esset la¬
boriosissimum: nec te aliquo amplius
adiuuaret.

Expanded text:
sitatem, in hac mea rescriptione id ultisitatem, in hac mea rescriptione id ultimum feci, prius volens ea ponere quae habebam in aliis meis voluminibus praeparata: ut nec studio tuae sanctitatis deessem, quod mihi est gratissimum; nec alio modo eadem dicere cogerer, quod mihi esset laboriosissimum, nec te aliquo amplius adjuvaret.
Abbreviated transcription (Latin):
lectissime dulcici: non tar¬
daui respondere interro¬
gationibus tuis. ꝑpascha
Uquippe
ras tuȩ dilectionis accepi. Post eos autẽ
dies scõs: confestim carthaginem sum pro¬
fectus. Inqua ciuitate nichil me dictare
ꝑmisit occupationum quȩ ibi non potest
de eẽ numia multitudo. S postea quã
inde regressus sum: ꝑ actis apud nrõs
quindecim dieb. qui me post absentiã
diuturnam curare alia compulerunt.
Nampost tres menses redire ꝑmissus sũ.
rescribere ista non distuli. & abste missis
questionib quȩ ame ꝑdiuersa opuscula
mea iam fuerant ꝑtractate. ex eisdem opꝰ¬
culis reddere uł solutionem. uł certe dis¬
ceptationẽ meã. Deniq tantummꝰ illud¬
ubi queris. quare dixerit dñs nimirũ
p̃scius futuroꝵ. elegi dauid scđm cormeũ.
cum illetalia et tanta cõmiserit. ubi tracta¬
uerim. et quomͦ id exposuerim non potui
reperire: et utrum̃sit in aliquo libro uł
michi intulisti noue disputationis neces¬

Expanded text:
lectissime fili Dulciti, non tardavi respondere interrogationibus tuis. Per Pascha quippe ras tuae dilectionis accepi. Post eos autem dies sanctos confestim Carthaginem sum profectus: in qua civitate nihil me dictare permisit occupationum, quae ibi non potest deesse, nimia multitudo. Sed posteaquam inde regressus sum, peractis apud nostros quindecim diebus, qui me post absentiam diuturnam curare alia compulerunt nam post tres menses redire permissus sum; rescribere ista non distuli, et abs te missis quaestionibus, quae a me per diversa opuscula mea jam fuerant pertractatae, ex eisdem opusculis reddere vel solutionem vel certe disceptationem meam. Denique illud tantummodo, ubi quaeris quare dixerit Dominus nimirum praescius futurorum, Elegi David secundum cor meum , cum ille talia et tanta commiserit, ubi tractaverim, et quomodo id exposuerim, non potui reperire, et utrum sit in aliquo libro meo mihi de hoc intulisti novae disputationis neces
Abbreviated transcription (Latin):
ostendi. Quem tamen iuuenem ñ p̃ꝓpere
detestandum. sed adhuc docendum. quanta
renatum sic incipit. Sinceritatem tuã erga
nos. Ad petrum autem sic. Bño dilectissimo
fr̃i. & comprb̃ro petro. Duorum uͦ nouissimoꝵ
ad uincentium uictorem. primus sic incipit.
Quod michi adte scribendum putaui. E¬

Expanded text:
ostendi. Quem tamen juvenem non praepropere ostendi. Quem tamen juvenem non praepropere detestandum, sed adhuc docendum quanta Renatum sic incipit: Sinceritatem tuam erga nos. Ad Petrum autem sic: Domino dilectissimo fratri, et compresbytero Petro, Duorum vero novissimorum ad Vincentium Victorem primus sic incipit: Quod mihi ad te scribendum putavi.
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore quidam uin¬
centius uictor. in mauritania
cesariensi. inuenit apudhi ᷤ¬
panum quendam prb̃m
petrum. nonnullum opus¬
culum meum: ubi quodã
loco de origine animarum hominum singu¬
lorum. utrum ex illa una primi hominis. ac
demnde ex parentib ꝓpagentur: an ficut illi u¬
ni sine ulla ꝓpagatione singulȩ singulis den¬
tur me nescire eonfessus sum:ueruntamen
scire animam non corpus ẽẽ sed sp̃m. Et contͣ
ista mea ad eundem petrum scripsit ille duoᷤ
libros quos mͥ de cesarea renatus monachus
misit: quib ego lectis. responsione mea qua¬
tuor reddidi. unum ad renatum monachum.
alterum ad prb̃m petrum: & duos ad eundẽ
uictorem. Sed ad petrum quamuis habeat
libri ꝓlixitatem: tamen epłã ẽ: quam nolui
atrib cȩteris separari. In his autem om̃ib.
in quib multa necessaria disseruntur: defen¬
di de origine animarum quȩ singlis homi¬
nib dantur cunctationem meam:⁊ multos
errores atq prauitates presumptionis eius

Expanded text:
odem tempore, quidam Vincentius Victor in Mauritania Caesariensi invenit apud Hispanum quemdam presbyterum Petrum, nonnullum opusculum meum, ubi quodam loco de origine animae hominum singulorum, utrum ex illa una primi hominis, ac deinde ex parentibus propagentur, an sicut illi uni sine ulla propagatione singulae singulis dentur, me nescire confessus sum; verumtamen scire animam non corpus esse, sed spiritum. Et contra ista mea ad eumdem Petrum scripsit ille duos libros, quos mihi de Caesarea Renatus monachus misit. Quibus ego lectis, responsione mea quatuor reddidi; unum ad Renatum monachum, alterum ad presbyterum Petrum, et duos ad eumdem Victorem. Sed ad Petrum, quamvis habeat libri prolixitatem, tamen epistola est quam nolui a tribus caeteris separari. In iis autem omnibus, in quibus multa necessaria disseruntur, defendi de origine animarum, quae singulis hominibus dantur, cunctationem meam, et multos errores atque pravitates praesumptionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quandoquidem putasti me sic accepturũ
quasi tu m iniuriam feceris. notum fac¬
endo quod alius fecit. Quantum autem
hoc absit ab animo meo uide: ut ne ab illo
quidem me passum imuriam conquerar.
Cum enim aliter quedam quam ego saꝑes
nunquam debuit reticere. Unde mͥ gratum
ẽẽ debet. quod ita non tacuit: ut id etiam
legere possimus. Deberet quidẽ tantum
scribere potius ad me quam ad alterum de
me: sed quod mͥ ẽẽt ignotus. non ẽ ausus
se mͥ ingerere. in meorũ refutatione dic̾toꝵ
Nec consulendum me putauit. ubi sibi ui¬
detur minime dubitandam: sed plane cog¬
nitam & certam tenere sententiam. Obtem¬
perauit autem amieo suo: a quo se ut scri¬
beret dicit ẽẽ compulsum. Et si quid int̃
disputandum quod in meam contumeli¬
am redundaret expressit:non eum con¬
uiciantis uoluntate crediderim: sed diu̾¬
sa sentientis neces sitate fecisse. Ubi enim

Expanded text:
quando quidem putasti me sic accepturum, quando quidem putasti me sic accepturum, quasi tu mihi iniuriam feceris notum faciendo quod alius fecit. quantum autem hoc absit ab animo meo, uide, ut ne ab illo quidem me passum iniuriam conquerar. cum enim aliter quaedam quam ego saperet, numquidnam debuit reticere ? unde mihi gratum esse debet, quod ita non tacuit, ut id etiam legere possimus. debuisse quis dixerit eum scribere potius ad me quam ad alterum de me; sed quod mihi esset ignotus, non est ausus se mihi ingerere in meorum refutatione dictorum. nec consulendum me putauit, ubi sibi uidetur minime dubitandam, sed plane cognitam et certam tenere sententiam. obtemperauit autem amico suo, a quo se, ut scriberet, dicit esse conpulsum. et si quid inter disputandum, quod in meam contumeliam redundaret, expressit, non eum conuiciantis uoluntate crediderim, sed diuersa sentientis necessitate fecisse. ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
metritatem tuam erga
nos renate fr̃ carissimȩ.
& fraternam beniuolen¬
tiam. ac mutuȩ dilectio¬
nis affectum: ꝓbatum quidem & antea te¬
nebamus. Uerum nunc ꝓbatiorem nobis a¬
miea diligentia demonstrasti: quod m duos
libros. eius quidem hominis quẽ penit᷑
ignorabam. nec tamen ideo contemnendi.
uincentii uictoris. sic enim prenotatum
ibi nomen eius inueni. ꝓxima preterita¬
estate misisti: quamuis mͥ eo quod absens
fuissem. in autumn fine sint redditi. Qͦ mͦ
enim tu carissimꝰ m̃s posses ut deberes in
meam non ꝑferre noticiam. cum in manꝰ
tuas uenissent cuiuslibet hominis quales¬
cumq litterȩ licet ad alium seribentis. ub
tamen nomen commemoraretur & legere
tur meumͥita ut contradiceretur uerbis me¬
is.quȩ in quibdam opusculis edidissem:
Hoc itaq fecisti: quod sincerissimus & di¬
lectissimus amicus m̃s facere debuisti.S
hinc angor paululum: quod adhuc tuȩ sc̃ĩ¬
tad minus quam uellem cognitus sum:

Expanded text:
eritatem tuam erga nos, Renate frater charissime, et fraternam benevolentiam, ac mutuae dilectionis affectum probatum quidem et antea tenebamus: verum nunc probatiorem nobis amica diligentia demonstrasti, quod mihi duos libros, ejus quidem hominis quem penitus ignorabam, nec tamen ideo contemnendi, Vincentii Victoris sic enim praenotatum ibi nomen ejus inveni, proxime praeterita aestate misisti; quamvis mihi, eo quod absens fuissem, in autumni fine sint redditi. Quomodo enim tu charissimus meus posses vel deberes in meam non perferre notitiam, cum in manus tuas venissent cujuslibet hominis qualescumque litterae, licet ad alium scribentis, ubi tamen nomen commemoraretur tur meum, ita ut contradiceretur uerbis meis quae in quibusdam opusculis edidissem? hoc itaque fecisti, quod sincerissimus et dilectissimus amicus meus facere debuisti. Sed hinc angor paululum, quod adhuc tuae sanctitati minus quam uellem cognitus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipsa est ds̃. quia ipsa est ubiq tota ñ illa
tͥnitas: gͦds non est suba. Quis hoc catholieᷤ
dix̾it: Item siñ est substantia ista diuinitas.
& sedm hanc est tͥnitas unus ds quodħuna

Expanded text:
et ipsa est deus, quia ipsa est ubique tota, non illa et ipsa est deus, quia ipsa est ubique tota, non illa trinitas, ergo deus non est substantia; quis hoc catholicus dixerit? item si non est substantia ista diuinitas et secundum hanc est trinitas unus deus, quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
& tali fide illum salubrit tetigit. ne si hoc solũ
eum ẽẽ credet qͦd incarne apparuerat. ñ bene tan¬
tius meliꝰq intelligi podest.opinio tam̃ quapu
li communis est cum filio & sp̃u scõ. ut ipsa tͥni¬
tas tanquam lociscorporalib. & tanqͣm corpo¬
rea sit. diuinitas uͦ una tͥum ꝑsonarum ubiq sit
p̃sens. & ipsa sola tanqͣm incorporea uͥq sit tota:
sinc dubitatione respuenda. Si enim qͣlitas
eorum ẽẽt qͦd absit ut in patre aut filio aut
sp̃u sco aliud sit qualitas aliud sub̃a:tamensi
qm sunt ipsi alia sub̃a ẽ. quod nicħominus
falsissime edit᷑. S si forte minꝰ intelligis inter
lius aduertis quod & diuinitas tͥnitatis qͦ
putat᷑ alia ẽẽ quam ẽ ipsa tͥnitas. & ꝓpt̾ hãc
dici non dres deos s unum dm̃. qm̃ ipsa ẽ tͥbus
alia sub̾a est. Hoc autem ueritas refeuit &¬
respuit. Si autem non est suba ista diuinitã.

Expanded text:
et tali fide illum salubriter tetigit, ne, si hoc solum et tali fide illum salubriter tetigit, ne, si hoc solum eum esse crederet, quod in carne apparuerat, non bene tantius meliusque intellegi potest, opinio tamen, qua putli communis est cum filio et spiritu sancto, ut ipsa trinitas tamquam locis corporalibus et tamquam corporea sit, diuinitas uero una trium personarum ubique sit praesens et ipsa sola tamquam incorporea ubique sit tota, sine dubitatione respuenda est. si enim qualitas eorum esset — quod absit, ut in patre aut filio aut spiritu sancto aliud sit qualitas aliud substantia —, tamenquam sunt ipsi, alia substantia est; quod nihilominus falsissime creditur. 17. Sed si forte minus intelligis inter lius advertis, quod et divinitas Trinitatis quae putatur alia esse quam est ipsa Trinitas, et propter hanc dici non tres deos sed unum deum, quoniam ipsa est tribus alia substantia est; hoc autem ueritas refellit et respuit. si autem non est substantia ista diuinitas
Abbreviated transcription (Latin):
palmis ambab conunctisq sit latior: S hec di¬
cuntur: ut cum sͥ non conueniunt que carna¬
liter audimreisipsis ammonta in effabilit sp̃a¬
lia cogitemꝰ. Unde etiam si corpꝰ dñ qͦd de sepul¬
chro excitatum leuauit in cȩlum. ñ nͥ specie hy¬
mana membͥsq cogitam᷑. ñ tam̃ ita putandũ
est sedere ad dertam patͥs ut ei pat̃ ad sinistram
sedere uideat᷑. In hac qͥppc beatitudine qͦ om¬
nem supat humanum intellectum. sola dext̾a
est. & eadẽ dext̾a eiꝰdem beatitudinis nom̃ est.
łinde nec illud qͦd post resurrectionem suam
dixit marie. nolime tangere nondum enun
ascendi ad patremmeũ. tam absurde accipien¬
dum est. ut estimemꝰ eum cum ascendisset. uoluis¬
se a feminis tangi:qͥ se tangendum uiris anteqͣ
ascendet p̾buit. D marie ꝓfecto in qͣ figurata ee¬
clesia est. qñ illito diẽ. intelligiuoluit tẽ ascen¬
disse ad patrem. cum illum patͥ cognouit eqͣlẽ.

Expanded text:
plantis ambabus coniunctisque sit latior. sed haec diplantis ambabus coniunctisque sit latior. sed haec dicuntur. ut, cum sibi non conueniunt, quae carnaliter audimus, eis ipsis admoniti ineffabiliter spiritalia cogitemus. Unde etiam si corpus domini, quod de sepulcro excitatum leuauit in caelum, non nisi in specie humana membrisque cogitamus, non tamen ita putandum est sedere ad dexteram patris, ut ei pater ad sinistram sedere uideatur. in illa quippe beatitudine, quae omnem superat humanum intellectum, sola dextera est et eadem dextera eiusdem beatitudinis nomen est. proinde nec illud, quod post resurrectionem suam dixit Mariae: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad patrem, tam absurde accipiendum est, ut aestimemus eum, cum ascendisset, uoluisse a feminis tangi, qui se tangendum uiris ante, quam ascenderet, praebuit. sed Mariae profecto, in qua figura ecclesia est, quando illud dixit, intellegi uoluit tunc ascendisse ad patrem, cum illum patri cognouit aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
dat ds: cui dicimꝰ pat̾ nr̃ qui es in celis. ñ quia¬
ibi est & hic ñ est. quia p̃sentia incorporea
uͥq totꝰ est. s quia in eis habitare dr quorum
pietati adest: & hi maxime in celissunt: ubi
sur sum cor hab̃e respondeat. Nam & si carna¬
liter acciꝑemus qͦd seͥptum est. celum mͥ sedes
est. t̾ra autem scabellum pedum meorum. ce
ibi & hic eum ẽẽ crede debemꝰ: quamuis ñ to¬
tumibi quia hic eẽnt pedes. nec totum hic. qͥa
ibi ẽẽnt suꝑiores corporis partes. Quam cogita¬
tionem carnalemrursum nob illud excutere¬
deb̾et quod de illoscͥptum est. quia cęlum mñs
ẽ palmo. ⁊ t̾ram pugulo. Qͥs enim sedeat ĩ spa¬
cio palmi sui aut in tantoloco pedes ponat.
quantum eiꝰ pugnꝰ app̃hendit̾ nisi forte in tm̃
caro uana ꝓgredit᷑ ut ei paruum sit humana
membra sube dei tͥbuere. si ea ñ etiam monstru¬
osa confingat. ubi palmus lumbis a pugillus

Expanded text:
dat deus, cui dicimdat deus, cui dicimibi est, et hic non est, qui praesentia incorporea ubique est totus, sed quia in eis habitare dicitur, quorum pietati adest, et hi maxime in coelis sunt, ubi eraciter sursum cor habere respondeat. Nam etsi carnaliter acceperimus quod scriptum est, Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum, et ibi et hic eum esse credere debemus, quamuis non totum ibi, quia hic essent pedes, nec totum hic, quia ibi essent superiores corporis partes. quam cogitationem carnalem rursum nobis illud excuteret, quod de illo scriptum est, quia caelum mensus est palmo et terram pugillo. quis enim sedeat in spatio palmi sui aut in tanto loco pedes ponat, quantum eius pugnus adprehendit? nisi forte in tantum caro uana progreditur, ut ei parum sit humana membra substantiae dei tribuere, si ea non etiam monstruosa confingat, ubi palmus lumbis et pugillus
Abbreviated transcription (Latin):
bilis tͥnitas: patremq solum genuisse filium.
filiumq solum a patre genitum. sp̃m uͦ sc̃m
corporee similitudinis occurrerit. abnue. ne¬
ga. respue. abice. fuge. Non enu parua incho¬
atio est cognitionis dersi anteqm possimꝰ nosse
qͥd sit. incipiamꝰ iam nosse qͥd ñ sit̃. Intellectam
uͦ ualde ama. qͥa ce ipse scͥpture sc̃e quȩ magna¬
rum rerum ante intelligentiã suadent fidem.
nͥ eas recte intelligas utiles tͥ ẽẽ non possunt. Os̃
enim heretici qui eas in auctoritate recipiunt.
ipsas sibi uident̾ sectari: cum suos poti sec̾tent᷑
errores. Ac ꝑhoc ñ qͦd eas contemnant. s qͦd
eas in ntelligant heretiei st̃. Tu atitem kñe fr̾
ora fortit̾ & fidelit̾. ut det tͥ dñs intellec̾tum.
ac sĩ ea que forinsecꝰ adhibet diligentia p̃cep¬
tous. sitie doct̾oris possint ẽẽ fruetuosa: qm̃ ne¬
q qͥ plantat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat. s qͥ increm̃tũ

Expanded text:
bilis trinitas, patremque solum genuisse filium bilis trinitas, patremque solum genuisse filium filiumque solum a patre genitum, spiritum uerocorporeae similitudinis occurrerit, abnue, nega, respue, abice, fuge; non enim parua inchoatio est cogitationis dei, si ante, quam possimus nosse, quid sit, incipiamus iam nosse, quid non sit. intellectum uero ualde ama, quia et ipsae scripturae sanctae, quae magnarum rerum ante intellegentiam suadent fidem, nisi eas recte intellegas, utiles tibi esse non possunt. omnes enim haeretici, qui eas in auctoritate recipiunt, ipsas sibi uidentur sectari, cum suos potius sectentur errores, ac per hoc, non quod eas contemnant, sed quod eas non intellegant, haeretici sunt. Tu autem, carissime, ora fortiter et fideliter, ut det tibi dominus intellectum ac sic ea, quae forinsecus adhibet diligentia praeceptoris siue doctoris, possint esse fructuosa, quoniam, neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
um qualitatum & qͣntitatum corporaltum
cõparatione discretior:. Non eam tñ a nr̃o in¬
tellectu omnimo abhorrere apłs testis est ubi
pus & animaisine dubitatione est utroq pre¬
stantior. Anima itaq considata maxime huma¬
na & rõnalis atq intellectualis. quȩ ad eiꝰma¬
ginem fact̾a est. si cogitationes nr̃as &e intelli
tassis absurdumut eam ad suum creatorem qͦq¬
intelligendum ipso adiuuante meditem̃ attol¬
itre. Si autemin seipsa deficit sibiq succũbit.
pia fide contenta sit qndiu ꝑegͥnat᷑ a dño ddonec
fiat in hoĩe qͦd ꝓmissum ẽ faciente illo qui po¬
tens est sic̃ ait apłs facere supͣ qm petimꝰ & intel¬
ligimus. Que cumita sint. int̾im uolo ut legas
ea qͥ ad istam questionem ꝑtinentia iã multa
magnitudinem tam difficilis questionis ñdũ
possumꝰ explicare. Nc̃ uͦ tene inconcussa fide.
diuinitas s qͦdsit ipsa ineffabilis ce insepara¬

Expanded text:
ium qualitatum et quantitatum corporalium ium qualitatum et quantitatum corporalium comparatione discretior! non eam tamen a nostro intellectu omnino abhorrere apostolus testis est, ubi pus et animam, sine dubitatione est utroque praestantior. anima itaque considerata, maxime humana et rationalis atque intellectualis, quae ad eius imaginem facta est, si cogitationes nostras et intelltassis absurdum, ut eam ad suum quoque creatorem intellegendum ipso adiuuante meditemur adtollere. si autem in se ipsa deficit sibique succumbit, pia fide contenta sit, quam diu peregrinatur a domino, donec fiat in homine, quod promissum est, faciente illo, qui potens est, sicut ait apostolus, facere supra, quam petimus et intellegimus. Quae cum ita sint, interim uolo, ut legas ea, quae ad istam quaestionem pertinentia iam multa  et propter magnitudinem tam difficilis quaestionis nondum possumus explicare. nunc nero tene inconcussa fide pdiuinitas, sed quod sit ipsa ineffabiliter insepara
Abbreviated transcription (Latin):
numeiꝰ in nobis ẽ. minꝰ est quam illa summa &
mus donosuo inferiꝰ cogitare donantem. Si
autem aliqͥs splendor eiꝰ in nob̃ ẽ. quenam sapi¬
& ab omnib corpoꝵ similitudinib secernamꝰ.
Si autem in nulloistoꝵ gñe ẽẽ putanda ẽ tͥnitaᷤ
ista. & sic ẽ inuisibilis ut nec m̃te uideatur. mul¬
tominꝰ de illa huimodi opinionem hab̃e debe¬
musut eam reb corporalib uel rerum corpo
ralium imaginib similem eẽ credam᷑. Ñ enim
corpora pulchritudine molis aut magnitudi¬
ne suꝑat. s dissimilitudine ac disparilitate na¬
ture. E sidis creta ẽ a comparatione bonorũ
animinr̃i. qͣlia sunt. sapientia. iusticia. cari¬
tas. castitas. & cęt̾a talia qͣ ꝓfect̾o ñ mole cor¬
poris pendimꝰ. nec eoꝵ qͣsi corporeas formas co¬
gitatione figuramꝰ s ea qñ rect̾e intelligimus
sine aliqͣ corpulentia uł similitudine corpu¬
lentie in luce m̃tis aspicimꝰ quanto est ab oĩ¬

Expanded text:
num eius in nobis est et minus est quam illa summa etnum eius in nobis est et minus est quam illa summa etmus dono suo inferius cogitare donantem — si autem aliquis splendor eius in nobis est, quae nostra sapiet ab omnibus corporum similitudinibus secernamus. Si autem in nullo istorum genere esse putanda est ista trinitas et sic est inuisibilis, ut nec mente uideatur, multo minus de illa huius modi opinionem habere debemus, ut eam rebus corporalibus uel corporalium rerum imaginibus similem esse credamus. non enim corpora pulchritudine molis aut magnitudine superat sed dissimilitudine ac disparilitate naturae et, si discreta est a comparatione bonorum animi nostri, qualia sunt sapientia, iustitia, caritas, castitas et cetera talia, quae profecto non mole corporis pendimus nec eorum quasi corporeas formas cogitatione figuramus, sed ea, quando recte intellegimus, sine aliqua corpulentia uel similitudine corpulentiae in luce mentis aspicimus, quanto est ab omn
Abbreviated transcription (Latin):
diffundit᷑ m̃temq nrãm qͣsi uisibili cando¬
re collustrat. s inuisibilit̃ & ineffabiliter
&e tam̃ intelligent̃ lucet. tanquam uerbis
certum ẽ quam nob̃ efficit certa que scd̃m
lum & t̾̃ra &e qͥcqͥd in eis corporeꝰ sensꝰ cernit & tan¬
git. alterum simile corporalib sic̃st ea que sp̃u
cogitata imaginam᷑. siue recordata uł oblita qͣsi
corpora contuem᷑ unde sunt cẽ uisiones quȩ uł
in somnis uł in aliqͦ mentis ercessu his quasilo¬
calib qͣntitatibꝰ ingerunt᷑ t̾eium ab utͦq discre¬
tum qͦd neq sit corpus neq habeat ullam simmi¬
litudinem corporis sicut ẽ supͣbia que mente
intellecta conspicit᷑. & in cuiꝰ laude de his oĩbus
ueracit iudicat᷑: in qͦ istorum credendum est
gn̾e ẽẽ istam quã nosse uolumꝰ tͥnitatem: ꝓ fecto
aut in aliqͦ aut in nullo. Si in aliqͦ: eoutiq qͦd
est aliis duob p̃stantiꝰ. sic̃ est sapientia. Qͦdsi do¬

Expanded text:
diffunditur mentemque nostram quasi uisibili candodiffunditur mentemque nostram quasi uisibili candore conlustrat, sed inuisibiliter et ineffabiliter et tamen intellegibiliter lucet tamque nobis\' certum est, quam nobis effecit certa, quae secundum lum et terra et quicquid in eis corporeus sensus cernit et tangit, alterum simile corporalibus, sicut sunt ea, quae spiritu cogitata imaginamur siue recordata uel oblata quasi corpora contuemur, unde sunt etiam uisiones, quae uel in somnis uel in aliquo mentis excessu his quasi localibus quantitatibus ingeruntur, tertium ab utroque discretum, quod neque sit corpus neque habeat ullam similitudinem corporis, sicuti est sapientia, quae mente intellecta conspicitur et in cuius luce de his omnibus ueraciter iudicatur, in quo istorum genere credendum est esse istam, quam nosse nolumus, trinitatem? profecto aut in aliquo aut in nullo. si in aliquo, eo utique, quod est aliis duobus praestantius, sicut est sapientia. quod si do
Abbreviated transcription (Latin):
Nam &e antiochiam cogito incognitam s nsic
carthaginem cognitam. qͥppe uisionem cogi¬
tatio mea fingit. hanc recolit. nequaquam
tamen dubito siue quod de illa testib mul¬
tis siue quod de ista meis aspectib credidi iu¬
sticiam uͦ &e sapientiam & qͥeqͥd eiꝰmodi est non
alit̾ imaginam᷑ alit̾ contuem᷑. s ħ inuisibilia
simplici m̃tis atq rõnis intentione intellec̾ta
conspicimꝰ sine ullis formis & molib corpora¬
libus. sine ullis liniam̃tis figurisq membroꝵ
sine ullis localib siue finib siue spaciis infi-¬
nitis ipsumq lum̃ qͦ cunct̾a ista discernimus.
In qͦ nob̃ satis apparet qͥd credamꝰ incognitum
quid cognitum teneamꝰ quam formam cor¬
poris recordem quam cogitationem corꝑis¬
fingamꝰ quid corporis sensꝰ attingat. quid
imaginet᷑ animus simile corꝑi. qͥd certum
utiq sicut huius solis & cuiusq corporei lu¬
minis fulgor ꝑlocalia spacia circumquaq

Expanded text:
nam et Antiochiam cogito incognitam sed non sicut nam et Antiochiam cogito incognitam sed non sicut Carthaginem cognitam; illam quippe uisionem cogitatio mea fingit, hanc recolit; nequaquam tamen dubito, siue quod de illa testibus multis siue quod de ista meis aspectibus credidi. iustitiam uero et sapientiam et quicquid eius modi est non aliter imaginamur, aliter contuemur, sed haec inuisibilia simplici mentis atque rationis intentione intellecta conspicimus sine ullis formis et molibus corporalibus, sine ullis liniamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus siue finibus siue spatiis infinitis. ipsumque lumen, 6 quo cuncta ista discernimus, in quo nobis satis apparet, quid credamus incognitum, quid cognitum teneamus, quam formam corporis recordemur, quam cogitatione fingamus, quid corporis sensus adtingat, quid imaginetur animus simile corpori, quid certutique sicut huius solis et cuiusque corporei luminis fulgor per localia spatia circumquaque
Abbreviated transcription (Latin):
nullo posst̾ mͦ. Que uͦ ita sunt ut neq p̃t̾eant
neq fut̾a sint. s et̾na ꝑmaneant. partimsunt
inuisibilia sic̃ iusticia. sic̃ sapĩa. partimtussib¬
lia sic̃ xp̃i immortale iam corpꝰ. S inuisibilia
intellecta conspiciunt᷑ ac ꝑ hoc & ipsa mͦ qͥdã
sͥ congruouident᷑. Et cum uident᷑ muito cer¬
tiora sunt quam ea que corporis sensꝰ attingit.
S ideo dicunt᷑ inuisibilia qͥa ocłis istis morcali¬
bus uideri omnino ñ posst̾ ut illa que uisibilia
sunt ꝑmanentia possunt siostendant᷑ aẽ his
mortalib ocłis conspici sic̃ se discipłis post re¬
surrectionem dñs ostendit. sic̃ cẽ post ascensionẽ
apłopaulo ae diaconostephano. Proinde ista
uisibilia ꝑmanentia ita credimꝰ. ut etiam siñ
demonstrent᷑ sꝑemꝰ ea nos qñq uisuros. Nec ea
cogitem᷑. Et cum cogitatione qualia sint ima¬
ginamur satisutiq nouimꝰ ea nobis nota ñẽt.

Expanded text:
nullo possunt modo. quae uero ita sunt, ut neque praetereant nullo possunt modo. quae uero ita sunt, ut neque praetereant neque futura sint, sed aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia, sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia, sicut Christi immortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo quodam sibi congruo uidentur et, cum uidentur, multo certiora sunt quam ea quae corporis sensus attingit; sed ideo dicuntur inuisibilia, quia oculis istis mortalibus uideri omnino non possunt. at illa quae uisibilia sunt permanentia possunt, si ostendantur, etiam his mortalibus oculis conspici, sicut se discipulis post resurrectionem dominus ostendit, sicut etiam post ascensionem apostolo Paulo et diacono Stephano. Proinde ista uisibilia permanentia ita credimus, ut, etiam si non demonstrentur, speremus ea nos quandoque uisuros nec ea cogitemus, et, cum cogitatione, qualia sint, imaginamur, satis utique nouimus ea nobis nota non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum cẽ fides ipsa rerum ñdum intellect̾arũ
fine dubio p̃ferenda est. Meli est enm qmͣuis
ñdum uisum credẽ qͦd uerum est. qͣm putare
te uerum uide qͦd falsum ẽ. Ht̃ nãq fides ocłos
suos qͥb qͦdãmͦ uidet uerum eẽ. qͦd nondum ui¬
det. ⁊ qͥb certissime uidet ñdum re uidẽ qͦdere¬
dit. Porro autẽ qͥ uerarõne iã que tantum mͦ
credebat intelligit ꝓfecto p̃ponendꝰ est ei qͥ cup̃
adhuc intelligere quod credit. Si autem nec
cupit & ea que intelligenda st̃ credenda tm̃mͦ
existimat. cuirei fides ꝓsit ignorat. Nã piafide̾
sine spe &e sine caritate eẽ ñ uult. Sic gͥ homofi
&e sꝑet ⁊ amet. Et uisibilium qͥdem rerũ p̃ti¬
tarum qͤ temporalit̾ tnsier̾t sola fides ẽ qm̃
ñ ad huc uidenda sꝑantur. s facta ⁊ tñisacta
sic̃ nr̃oꝵ sp̃italium corpoꝵ resurrectio ataer¬
duntur. ut qẽ uidenda sꝑent᷑. s ostendi modo

Expanded text:
uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum sine dubio praeferenda est. melius est enim quamuis nondum uisum credere, quod uerum est, quam putare te uerum uidere, quod falsum est. habet namque fides oculos suos, quibus quodam modo uidet uerum esse, quod nondum uidet, et quibus certissime uidet nondum se uidere, quod credit. porro autem qui uera ratione iam, quod tantum modo credebat, intellegit, profecto praeponendus est ei, qui cupit adhuc intellegere, quod credit; si autem nec cupit et ea, quae intellegenda sunt, credenda tantum modo existimat, cui rei fides prosit, ignorat; nam pia fides sine spe et sine caritate esse non uult. sic igitur homo fionem et speret et amet. Et uisibilium quidem rerum praeteritarum, quae temporaliter transierunt, sola fides est, quoniam non adhuc uidenda sperantur, sed facta et transacta strorum spiritalium corporum resurrectio, ita creduntur, ut etiam uidenda sperentur, sed ostendi modo
Abbreviated transcription (Latin):
recte qͥdem dici dm̃ & incęlo eẽ &e in t̾ra ꝓpt̃ illã
recte dici patrem ẽẽ in t̾ra uł filium uel sp̃m
sc̃m eui huic tͥnitati fides ñ nͥ in cȩlosit. Istã co¬
gitationis carnalis cõpositionem uanumq fig¬
mentum uͥ uera ratiolabefactari incipit. con¬
tinuo int̾ illo adiuuante atq illuminante qͥ
cum talib idoł in corde nr̃o habitare ñ uult
ita ista confringere atq a fide nr̃a qͦdam mͦ
excut̾e festinamꝰ. ut ne pulu̾em qͥdem illum
talium fantasmatum illic reman̾e patiam᷑
Quamobrem nͥ rõnem disputationis qͣ foruse¬
eus ammonidi iꝑsiintͥnsecꝰ u̾itate lucente hec
falsa ẽẽ ꝑspicimus fidesinnr̃o corde antecessis
set qͦ nos indueret pietate. nonne incassum qͤ
ꝑtinebat fides egit. idcosubsequens ratio aliqͥd
eoꝵ que inquirebat inuenit. false itaq rationi
ñ solum ratio uera qͣid qͦd eredimꝰ intelligimus.

Expanded text:
recte quidem dici deum et in caelo esse et in trecte quidem dici deum et in caelo esse et in trecte dici patrem esse in terra uel filium uel spiritum sanctum, cum huic trinitati sedes non nisi in caelo sit? istam cogitationis carnalis compositionem uanumqmentum ubi vera ratio labefactare incipit, continuo intus illo adjuvante atque illuminante qui cum talibus idolis in corde nostro habitare non vult ita ista confringere atque a fide nostra quodammado excutere festinamus, ut ne pulverem quidem ullum talium phantasmatum illic remanere patiamur. Quamobrem nisi ratione disputationis, qua forinsecus admoniti ipsa intrinsecus veritate lucente haec falsa esse perspicimus, fides inset, quae nos indueret pietate, nonne incassum, quae quod ad eam pertinebat, fides egit, ideo subsequens ratio aliquid eorum, quae inquirebat, inuenit. falsae itaque rationi non solum ratio uera, qua id, quod credimus, intellegimus,
Abbreviated transcription (Latin):
stro ex consuetudine tus ibilium consistẽ conat᷑
humane cogitationis infirmitas ñ dubitemꝰ
eu̾tere: Nec audeamꝰ ẽdẽ ita ẽẽ tͥnitatem quã
muisibilem ⁊ incorpoream atq incõmuta¬
bilem colimꝰ qͣsi tͤs qͣs dam uiuentes moles licce
maximas & pulcherrimas suoꝵ tam̃ locoꝵ
spaciis ꝓpͥis t̾minatas. & sͥmet in suis locis cõ¬
tigua ꝓpinquitate coherentes. siue una eaꝵ
sic in medio constituta uit duas dirimat sibi
ex lat̾ib singłis iunct̾as siue in modum tͥgoni
duas cȩt̃as unaqueq contngat ut nulla ab ali¬
qua separet᷑ earumq tͥum tantarum ac taliũ
ꝑsonars licet in gͣnoi ualde molib tam̃ a sum¬
mo ⁊ imo ⁊ circumquaq t̾minatarum unam
ẽẽ diuinitatem aliqͥd.iiii. nec talem qualis ẽ
aliqͣ ex illis s cõmunem oĩb tanqm numen
omnium & in oĩb ⁊ in singłis totum. ꝑ quã
nitatem nusquam ñ ẽẽ s uͥq p̃sendem. ac ꝑħ̾

Expanded text:
stro ex consuetudine uisibilium constituere conatur stro ex consuetudine uisibilium constituere conatur humanae cogitationis infirmitas, non dubitemus euertere nec audeamus credere ita esse trinitatem, quam inuisibilem et incorpoream atque incommutabilem colimus, quasi tres quasdam uiuentes moles licet maximas et pulcherrimas suorum tamen locorum spatiis propriis terminatas et sibimet in suis locis contigua propinquitate cohaerentes, siue una earum sic in medio constituta, ut duas dirimat sibi ex lateribus singulis iunctas, siue in modum trigoni duas ceteras unaquaeque contingat, ut nulla ab aliqua separetur; earumque trium tantarum ac talium personarum licet in grandi ualde molibus tamen a summo et imo et circumquaque terminatarum unam esse diuinitatem aliquid quartum nec talem, qualis est aliqua ex illis, sed communem omnibus tamquam numen omnium et in omnibus et in singulis totum, per quam nitatem nusquam non esse sed ubique praesentem; ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mea seipsos aliosq fallentib ꝑsuaderi non potui¬
it: qͥb dam uͦ eoꝵ potuit. Et qͥb potuit neq scan¬
dalum ẽ xp̃c crucifixꝰ neq stulticia. In hisenim
st̃ qͥb uocatis iudeis ⁊geis dĩuirt᷑ est ⁊ d̃i sapĩa.
Inqua uia. idẽ in cuiꝰ xp̃i crucifiri fide qui eiꝰ recꝰ¬
titudinem ꝑ dei gr̃am comp̃hende potueruns.
& si phylosophi appellatift̃ siue oratores. ꝓfecto
humili pietate confessi ft̃ sͥ longe excellentitis
in ea fuisse p̃uios piscatores. ñ solum credendi
firmissimo robore. uerum cẽ intelligendi cer¬
tissima ueritate. Cum enim didicissent adhoc
electa stulta ẽẽ mundi & infirma. ut sapientia
imbecilla p̃ualere. confusi salubͥt̃ factist stulti
& infirmiut ꝑstultum ⁊ infirmum dei qͦd sa¬
pientius ⁊ fortiꝰ ẽ hominib. int̾ elect̾a stulta ⁊
infirma fierent ueractẽ sapientes & efficaciter
fortes. Cui autẽ nͥuerissime rationi fideł pietas
erubescit ut qnͣdam idolatͥam qm in corde no¬

Expanded text:
non potuit, quibusdam uero eorum potuit. et quibus potuit, neque scandalum est Christus crucifixus neque stultitia; in his enim sunt, quibus uocatis Iudaeis et Graecis dei uirtus est et dei sapientia. in qua uia, id est in cuius Christi crucifixi fide, qui eius rectitudinem per dei gratiam comprehendere potuerunt, et si philosophi appellati sunt siue oratores, profecto humili pietate confessi sunt sibi longe excellentius in ea fuisse praeuios piscatores non solum credendi firmissimo robore uerum etiam intellegendi certissima ueritate. cum enim didicissent ad hoc electa esse stulta mundi et infirma, ut sapientia inbecilliter praeualere, confusi salubriter facti sunt stulti et infirmi, ut per stultum et infirmum dei, quod sapientius et fortius est hominibus, inter electa stulta et infirma fierent ueraciter sapientes et efficaciter fortes. Cui autem nisi uerissimae rationi fidelis pietas erubescit. ut quandam idolatriam, quam in corde no
Abbreviated transcription (Latin):
ta legis huic etiã tpri necessaria qͣlia sunt ñ ad¬
ulterabis. ñ homicidium facies. ñ concupisces.
recapitulat᷑. diliges ꝓximum tuum tanquam
deipsum ñ uirib humanis qͣsi nr̃am constituen
ea iusticia qͦ nob ab illo ẽ obsertianda ẽẽ didici¬
mus. & docem̃. Nec tam̃ ideo nos negamꝰ semen
enĩ quim manifesto udeꝰ ẽ. neq quȩ in mani¬
festo in carne ẽ circumeisio.s qui in absconos
to itdeus ẽ. & circumcisione cordisqͥ ẽ sp̃u ñ
litt̾a cuiꝰ lacis ñ ex hoĩb s erdeo ẽ. auit isrłitas
sp̃itales ad eum stilicet ꝑtinentes. euiminor p̃¬
dicdum ẽ seruiturum eẽ maiorem. s ħuocabu¬
la nob ñ indecent᷑ imponimꝰ. eaq mistioꝵ in¬
telligentia continem̃ non ũboꝵ insolentia

Expanded text:
ta legis huic etiam tempori necessaria, qualia sunt: Non adta legis huic etiam tempori necessaria, qualia sunt: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces. recapitulatur: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum, non uiribus humanis quasi nostram constituentea iustitia, quae nobis ab illo est, obseruanda esse didicimus et docemus. nec tamen ideo nos negamus semenenim. quiin manifesto, Iudaeus est neque. quae in manifesto in carne, est circumcisio, sed qu circumcisione cordis, qui spiritu non littera, cuius laus non ex hominibus sed ex deo est, aut Israhelitas spiritales ad eum scilicet pertinentes, cui minori praedictum est seruiturum esse maiorem. sed haec uocabula nobis non indecenter inponimus eaque mysteriorum intellegentia continemus, non uerborum insolentia
Abbreviated transcription (Latin):
ni sunt isrł: Uel qͦmͦ se appellauit isrłitam: Nun¬
quid ex eo quod xp̃ianꝰ factus erat: Non utiq s ex
eo quod scdm carnem fuerat ex semine abraham¬
de tͥbu beniamin. qͦd ñ sumꝰ nos scđm carnẽ. qm¬
ius scđm fidem sumꝰ sem̃ abrahe. ac ꝑhoc & isrł.
S alud ẽ qͦd agnoscit altioris intelligentiȩ ce sa¬
cramento. aliud qͦd etposcit cotidiana consuetu¬
do uocabuli. Deniq aptꝰ iste nescio qͥs de qͦscͥpsi¬
sti qͦd doceat iudartare xp̃ianos. eomͦse sic̃ insinu¬
auit scĩtas tua. iudeum & isrłitam uocat. ut ab
sc̃m famulũ dei moysen data phibebat. ⁊ cȩtas il¬
lius temporis obseruationes. iam nc̃ apud xp̃ia¬
tur. &e eaꝑ obseruatio iam euacuata monstretur.
Unde apparet quare se iste aptꝰ uelit isrłitam ni¬
deumq uocitari. ñ sp̃italit s oĩno carnalit᷑. Nos
autem nec illis obseruationib que nouo testa¬
mento reuelato euacuate st̃ tenem᷑ obstcͥti. ⁊ p̃cep¬

Expanded text:
ni sunt Israhel, uel quo modo se appellauit Israhelitam? numquid ex eo, quod Christianus factus erat? non utique sed ex eo, quod secundum carnem fuerat ex semine Abraham, tribu Beniamin, quod non sumus nos secundum carnem, quamuis secundum fidem sumus semen Abrahae ac per hoc et Israhel. sed aliud est, quod agnoscit altioris intellegentia sacramenti, aliud, quod exposcit cotidiana consuetudo uocabuli. Denique Aptus iste nescio quis, de quo scripsisti, quod doceat iudaizare Christianos, eo modo se, sicut insinuauit sanctitas tua, Iudaeum et Israhelitam uocat, ut ab sanctum famulum dei Moysen data prohibebat, et ceteras illius temporis obseruationes iam nunc apud Christiatur et earum obseruatio iam euacuata monstretur. unde apparet, quare se iste Aptus uelit Israhelitam Iudaeumque uocitari non spiritaliter sed omnino carnaliter. nos autem nec illis obseruationibus, quae nouo testamento reuelato euacuatae sunt, tenemur obstricti et praecep
Abbreviated transcription (Latin):
lestias sustinemus. s credimꝰ in eo qͥ dixit. con¬
fidite ego uici mundũ: qd ipso tribuente et
presule contra hostem diabolũ uctoriam con¬
sequemur. Sc̃m ac uenerabilẽ frẽm nr̃m pa¬
pam alypium. ut meo obsequio salutes obse¬
cro Sc̃i fr̃s qui nobiscũ in monast̾io dño serui¬
re festinant: oppido de salutant. Incolumẽ te

Expanded text:
lestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: conlestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum in monasterio domino seruire festinant, oppido te salutant. incolumem te
Abbreviated transcription (Latin):
ut satis sit eruditioni due sut aliis qͦq lect̾is
auditis uel diligent̾ instructꝰ ipse uberiꝰ tua
secus dicta redarguas: quod est utiq tanto
melius qͣnͣto fit humilius & fidelius.
omino uere scõ et beatissimo pape aug̃¬
tino: ieronimꝰ in xp̃o salutem. Anno
pterito ꝑ frem nr̃m asteriũ yppodiaconũ digna¬
tioni tue epłam miseram. promptum reddens
salutationis officium: qͣm tͥ arbitror redditam.
rarum habeas comiñdatũ et mͥ scias germanissimũ.
et in quib cũq necessitas postulauerit. foucas
atq sustentes: ñ quo aliqua re. xp̃o tribuente
indigeat. s quod bonorum amicicias auidissi¬
mne expetut. et se in his coniungendis maximũ
putet beneficium consecutũ. Cur autẽ ad occi¬
dentem nauigauerit: ipso poteris narrante
cognoscere. Nos in monast̾io constituti. uariis
hinc inde fluctib quatim̃. et ꝑegͥnationis mo¬

Expanded text:
ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis auditisue diligenter instructus ipse uberius tua secus dicta redarguas, quod est utique tanto melius, quanto fit humilius et fidelius.omino uere sancto et beatissimo papae Augustino Hieronymus in Christo salutem. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. rarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis mo
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam scđm hane pulchritudinem mag̃ qmͣ
corpꝰ sumus ad imaginem dei. Unde nob de
Nolite conformari huic scło s reformamini
in nouitate sensus tr̃i ad ꝓbandum uos que
sit uoluntas dei qͥd bonum ⁊ placitum ce per¬
fectum. Sigͦ nonin mole neq in distantibus ꝑ
loca sua partib sic̃ corpora siue cernunt᷑ siue
cogitant᷑ s in uirtute intelligibili qualis est
iusticia m̃tem dicimꝰ seu nouimꝰ seu uolumus
pulchram & scđm hanc pulchritudinem Re¬
formamur ad imaginem di qui nos forma¬
uit &e reformat ad imaginem suam ñ in aliqͣ
mole corporea suscipienda ẽ pulchritudo eoq
iustors mentib credendꝰ est incomparabilit᷑
pulchrior quo ẽ incomparabilit̾ iustior. Hec
dilectionem tuam quantum ad usitatum
epłais modum ꝑtinet ꝓlixius forsitan quã ex¬
pect̾abas. quantum autem ad tam magne rei
questionem breuit̾ ammonuisse suffecerit ñ

Expanded text:
et certe secundum hanc pulchritudinem magis quam et certe secundum hanc pulchritudinem magis quam corpus sumus ad imaginem dei, unde nobis dicitur: Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritudinem reformamur ad imaginem dei, profecto ipsius dei, qui nos formauit et reformat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo eoque iustorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est incomparabiliter iustior. haec dilectionem tuam, quantum ad usitatum epistularum modum pertinet, prolixius forsitan, quam expectabas. quantum autem ad tam magnae rei quaestionem, breuiter admonuisse suffecerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificatio. & redemptiout quemadmnodum scͥꝑ¬
tum est. qui głatur in dño głet᷑. Qͦd quidem ⁊¬
ipse uidisti addendo atq dicendo. nͥ forte ñ hec
humane eqͥtatis s illa que ds est sola asserat᷑
ẽẽ iusticia. Est plane ille summꝰ ds uera iusti¬
cia uel ille uerꝰ ds summa iusticia. qͣm ꝓfecto
esurire ac sitire. ea nr̃a est in hac ꝑegͥnatione
iusticia & qͣ postea saturari ea nr̃a ẽ in et̾nitate
plena iusticia. Non gͦ dm̃ nr̃e iusticie similem co¬
gitemus. s cogitemꝰ nos potiꝰ tanto similiores do.
qͣnto eẽ potiimꝰ eius pardcipatione iustiores.
Sig cauendum est ne iusticie nr̃e similem pute
gis cauerioportet ne aliquid inferitis. & qͦdã¬
modo decoloratiꝰ eum eẽ credamꝰ quam ẽ nr̃a
iusticia: Quid est autem aliud iusticia cum ĩ
nob̃ est uł quelibet uirtꝰ qua rect̾e sapient̾q
uiuit᷑. quam int̾ioris hominis pulchritudo:

Expanded text:
sanctificatio et redemptio, ut, quem ad modum scrisanctificatio et redemptio, ut, quem ad modum scriptum estipse vidisti addendo atque dicendo, nisi forte non haec humanae aequitatis, sed illa quae Deus est, sola asseratur esse justitia. Est plane ille summus Deus vera justitia, vel ille verus Deus summa justitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione justitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate plena justitia. Non ergo Deum nostrae justitiae similem cogitemus, sed cogitemus nos potius tanto similiores Deo, quanto esse potuerimus ejus participatione justiores. Si ergo cavendum est ne justitiae nostrae similem putemgis caveri oportet, ne aliquid inferius et quodammodo decoloratius eum esse credamus, quam est nostra justitia? Quid est anobis est, uel quaelibet uirtus, qua recte sapienterque uiuitur, quam interioris hominis pulchritudo?