comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solũ timere debuerat. ne hoc si¬
Une lucro ad dñm reportaret:
unt pleriq intra scãm
eccłiam quors iste seruus ima¬
ginẽ tenet. qui melioris uitę
uias aggredi metuunt: & tam̃
iacere in sui torporis ignauia
ñ ꝑtimescunt Cũq se peccato¬
res considerant: scĩtatis uias
arriꝑe trepidant: & temanere in
tate positus. speciẽ tenet: cũ uiso
miraculo pisciũ dixͣ. Exi a me
dñe: qͥa homo peccator sũ. Immo
si te peccatorẽ consideras: oportet
ut a te dnin ñ repellas: Sed qui
iccirco melioris habitus uias
& rec̾tioris uite app̃hendẽ arcẽ
nolt̃ qͥa infirmos se ẽẽ conspiciunt.
quasi & peccatores se fatentur.
& dñm repellunt: eũq quẽ in se
sc̃ificare debuerant fugiunt: &
uelut in ꝑturbatione. consiliũ
nͣ babent: dũ moriunt᷑ & uitã

Expanded text:
e hoc sine lucro ad dominum reportaret. Sunt enim plerique intra sanctam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remtate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare debuerant, fugiunt, et velut in perturbatione consilium non habent, dum mori
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ: s hiuic loco mͥ minus con
tes: Quid aut̃ mͥ uideat᷑ ñ absurde¬
de hoc loco accipi: quantũ pot̃o
consũmatione scłi: int̾ multa
quȩ locutus. ẽ. hoc qͦq dixͣ Tunc
simile estimabitur regnũ celoꝵ

Expanded text:
solet quaerentes multum exercere it. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum poteroconsummatione saeculi, inter multa quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrosũ erit: Siinquit pura
rectaq intentione quȩ potes
agere bona studueris: lucis ꝓ¬
fecto sunt oꝑa quȩ facis. etiã¬
si corã hominibꝰ inꝑfec̾tionis
aliquid habere uideant᷑: qm̃
diligentibꝰ dm̃ omĩa cooꝑant᷑
in bonũ. his qͥ scđdm ꝓpositũ

Expanded text:
ernuntur. Si, inquit, pura rectaque intentione, quae potes, agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Dominum omnia cooperantur in
Abbreviated transcription (Latin):
generationi nequã nͥ signũ ionȩ
dandũ: nequaꝗͣ tam̃ lucis suȩ
claritatẽ fidelibꝰ occultandam
pse quippe lucernã accendit:
qͥ testã humane nat᷑e. flãma suȩ
cdiumitatis impleuit: quã ꝓfe¬
cto lucernã nec credentibꝰ abscon¬
dere. nec modio subpon̾e. hoc
ẽ sub mñsura legis includẽ. uel
intra uniꝰ iudeȩ gentis t̃minos
uoluit cohibere: sed supͣ cande¬
labrũ inquit: ut qͥ ingrediunt᷑
lum̃ uideant:
andelabrũ: eccłam dñs dicit:
Cui lucernã suꝑposuit: qͥa nr̃is
in frontibꝰ. fidẽ suȩ incarnatio¬
nis affixͣ: ut qͥ eccłiam fidelit᷑
ingredi uoluerint: lum̃ ueri¬
tatis palã queant intueri Aua
dempnat : qͥ signa querentes
ext̾ius. aꝑtã lucis ianuã nolu¬
erint intrare credendo: Deniq
cogitationes & ipsas etiã cordis
intentiones. mundare & casti¬
gare meminerint: Nã seqͥt᷑:
u̾cerna corporis tui: ẽ. oclũs
tuus: Corpꝰ quippe dic̃ oꝑa quȩ
palã cunc̾tis apparent: ocłm

Expanded text:
generationi nequam, nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est, sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Quademnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique cogitationes, et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent; saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ: Quid ẽ. sint lũbi ur̃i pre¬
cinc̾ti: nͥ quiescite agere ꝑuerse:
Quid ẽ. sint lucerne ardentes: insi
discite benefacere: UI
recinguntur gͥ fideliũ lũbi. dũ
concupiscentia mala compͥmit᷑ :
dũ iniqua cogitatio cohibet᷑: dũ
libidini resistit animꝰ: dũ lasci¬
dũ calcatur luxuria: dũ auari¬
cia contempnit᷑ & rapina : dũ
ꝓͥimi lesio deuitat᷑: dũ suꝑbia
uincitur: dũ inuidia suꝑatur:¬

Expanded text:
Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lascidum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia su
Abbreviated transcription (Latin):
Nͣi familia nimirũ illa ẽ. quã
ipse dñs de manu umici rede¬
mit: & suo dĩo mancipauit.
Hȩc familia sc̃a ẽ ȩccłia catholica.
quȩ ꝑ orbẽ terre copiosa fertili¬
tate diffunditur: & redẽptã se
Filiꝰ enĩ hominis. sic̃ ipse ait. ue

Expanded text:
ni familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se Filius enim hominis, sicut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ardentes: monet ut bona diliga¬
mus atq faciamus: Ista quȩ de
euangłio ꝓposuimꝰ: cũ ꝓpheticiᷤ
ser monibꝰ conferamus: Utrũq
enĩ testimoniũ. ds instituit:
unus dñs dedit Et si st̃ utriꝰq
testamenti diuersa ꝓtemporibꝰ
sacram̃ta: concordat tam̃ mutͦq
salutis humanȩ sententia: qua
p̃cipitur ut ñ peccemꝰ. & iubet᷑
ut bonis oꝑibꝰ insistamꝰ: Precep¬
nanq dñs ꝑ beatũ dauid diceis:
Declina a malo: & fac bonũ: ł
ysaiã qͦq om̃s. his admonet
uerbis Auferte malũ cogita¬
tionũ ur̃arĩ ab oculis meis:
qͥescite agere puerse: discite

Expanded text:
ardentes, monet ut bona diligaardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamnus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite
Abbreviated transcription (Latin):
Sint lumbi ur̃i p̃cincti: & lu¬
cernȩ ardentes: Si istũ dñi ser¬
monẽ scdm litteram uelimus
acciꝑe: nicħ in eo cõmodi spi¬
ritalis possumꝰ inuenire: Uud
enĩ ꝓficit ad animȩ salutẽ: si
aliquis corporalit᷑ aut lũbos
suos p̾cingat. aut lucernam
accendat: Alia gͦ in p̃cinctis
lũbis & lucernis ardentibus.
querenda ẽ. intelligentia spãł:
quȩ scilicet diuino sit p̃cepto
condigna: quȩ nr̃ȩ saluti con¬
grua reꝑiatur & cõmoda: Neq
itaq concupiscentia carnalis osten¬
ditur: in lucernis uͦ. fides & cari¬
tas xp̃iana monstrat᷑. Iubens gͥ
dñs. lumbos nr̃os p̾cingi: con¬
cupiscentias carnis. sine̾ dubio
p̃cipit refrenari Imꝑans aut̃
ut lucernas ardentes habeamꝰ:
hoc utiq iubet. ut & lumine ue¬
re fidĩ splendeamꝰ : & sc̃ę carita¬
tis oꝑibꝰ ferueamꝰ:
ubens dñs ut sint lumbi nr̃i
p̃cincti: mandat ut mala desi¬
deria atq praua oꝑa fugiamus:
I ubens ut sint lucernȩ nr̃e ar

Expanded text:
cincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
amus actus nr̃os: Obediens
xp̃o. uendat quȩ possidet. & ele¬
mosinã det: ut de terra cor ad
cȩlũ leuet: ut auariciã calcet:
ut ad ꝑfecꝰtionis culm̃. tota mͣtis
intentione festinet: ut ñ sit sol¬
licitus quȩ st̃ mundi. sed quȩ st̃
dñi: ut. nundũ sibi crucifixũ
habeat. seq mundo crucifixũ
exhibeat: ut sit omnino pauꝑ

Expanded text:
amus actus nostros. Obediens amus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ualde congruũ ualdeq cõ¬
nis om̃ibꝰ appetendũ: ut
imusqͥsq deficere ñ delectetur
in peius: s omnes ꝓficere stu¬
deamꝰ in meliꝰ Arbores sumꝰ
fr̃s kiñi. in agro dñico constitu
ti: ds̃ aut̃ nr̃ ẽ. agricola: Iue nos
compluit: ille colit Ipse fecun¬
ditatẽ donat: ipse fruc̾tifican
di grãm subministrat: Pluuia
rio colit Dũ cõpluit. aufero a
nob̾ ignorantię siccitatẽ: dũ
colit. beneuuiendi condonat
ub̃tatẽ Dũ plit. t̾rã nr̃i cordis
irrigat: dũ uͦ colit. de ipsa terra
spinas & tribulos mundanȩ cu¬
piditatis extyrpat.
ebemus fecundari çȩlestibꝰ pluuiis:
debemꝰ itaq congrua fructificatiõe.
manibꝰ fuꝑni responõe cultoris
Et si ñ possunt om̃s arbores. eqͥles
fruc̾tus afferre: nulla tam̃ de¬
bet in agro dñico sterilis ꝑma
fructũ bonũ: excidetur. & in ig¬
nẽ mictet᷑. Qđ si sterilitas in ig¬
nẽ mittit᷑: rapacitas qͥd merẽt᷑:
Aut quid recipiet qͥ alienũ tule

Expanded text:
alde congruum, valde comnis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia rio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permfructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tuler
Abbreviated transcription (Latin):
iudicaturus sedeat: sit iste
talis qui ad dexterã iudicandus
adsistat Sit ille talis. qͥ et̾na tab̃¬
nacula ꝑpetuo iure possideat:
sit iste talis quẽ illa recipiant:
Admonet enĩ nos dñs dicens:
Facite uob̾ amicos de mãmona
imquitatis : qͥ uos recipiant in
ȩtna tab̾nacula Hoc gͦ fr̃s ne¬
cessariũ. ẽ. omĩbꝰ nob̃. ut in bo¬
nis oꝑibꝰ nemo sit segnis: nemo
sit sterilis: nemo p̾sentiũ de¬
lectatione. fut᷑a contempnat:
nemo ȩtͣna despiciens. sola tẽ¬
poralia ꝑuersus aspiciat: nemo
sp̃ãlibꝰ corporalia p̃ferat: nemo
terrena cȩlestibꝰ anteponat: Thes¬
aurũ nr̃m fr̃s in cȩlis ponamꝰ: ut
etiã cor nr̃m in cęlis habere pos¬
simus: Necesse. ẽ enĩ ut qͦ p̃cesse¬
rit dilec̾tionis thesaurꝰ. illuc etiã.
cogitationis sequat᷑ affec̾tus:
Iõ ueritas ait. Ubi enĩ. ẽ. thesau¬
rus tuus: ibi & cor tuũ erit. Ut
gͦ in cęlis thesaurizemꝰ: cȩlestia

Expanded text:
judicaturus sedeat; sit ille judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernaculacessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰq angłis. dampnabit᷑. Pinde
dilecꝰ tissimi si ñ om̃s possunt
implere qđ dñs ait. uendite
uoluntas: omĩbꝰ facile. si ñ ad.¬
sistat di ra cupiditas: omnibꝰ
salubre. si ferueat caritas: Cun¬
c̾tis qͦ debet ẽẽ. cõmune: ut
omĩbꝰ donet᷑ ętͣna felicitas:
ui tantã uirtutẽ accipit
U dño. ut omnia quȩ ĩmundo
sunt cȩlestis regni amore contẽp¬
nat: quȩ habet uendat. & egenis
expendat: Aui u tante uirtũtis
ñdũ ẽ: de his quȩ habet. in qͦntũ
habet elemosinã faciat Tantũ
opetur bona uoluntas: quantũ
suppetit facultas ꝑfectus pos¬
sideat pͥmũ uirtutis locũ: in¬
ꝑfectus. saltim ꝑueniat ad scđm:
Efficiatur ille glõse dignꝰ. sit iste
la̾dabilit̾ largus Sit ille sc̃ę pau¬
ꝑtatis ardentissimus amator:
sit iste scõꝵ pauꝑũ pussimus
consolator. Habet᷑ iste apud de¬
um patronos. pauꝑes: qͦs ille
sigandet uirtutis habere con¬
sortes: Sit ille talis qui cũ dõ

Expanded text:
 angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ suarũ. in eẽ. uirtutem
nus qͥsq enĩ ꝓpͥũ habet donũ
Ecce hoc tam magnũ bonũ imn¬
plere pauci possunt: Multi ñ
possunt: Nunquid qͥa paucis
donatur ista ꝑfectio: ꝓpt̾ea de¬
bent. ẽẽ. pessumi. qͥcunq in bo¬
no ñdũ possunt. eẽ. ꝑfec̾ti: Nũ¬
quid ꝓpt̾ea xp̃ianus dehet uitio
rapacitatis insistere: qͥa forte ñ¬
dum potest om̃s res suas pauꝑ¬
ibus erogare: Aut ideo debet
aliena concupiscere: qͥa ꝓpria
necdũ potest omnino contẽp¬
nere: Absit hoc fr̃s ab omnibꝰ
xp̃ianis: auertat hoc d̾s a fide¬
libꝰ sus Apłs enĩ ueracit᷑ dic̃:
qͥa neq auari. neq rapaces. reg

Expanded text:
rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donum Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, n
Abbreviated transcription (Latin):
urͣa bona. & glorificent patrẽ
ur̃m qͥ in cęlis ẽ. Duo aut̃ sunt
quę iubent᷑. & lumbos restrin¬
gere. & lucernas tenere: ut et
munditia sit casticatis in cor¬
pore. & lum u̾itatis ĩ oꝑatione.

Expanded text:
ra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione.
Abbreviated transcription (Latin):
Luctus hic dilectissimi cui conso¬
mundi affec̾tione cõmunis:
lam̃ta. quȩ totiꝰ humani gene¬
ris deploratione funduntur
Alia ratio.ẽ. scõꝵ gemituũ: alia
beatoꝵs causa lacͥmarũ: Religi¬
osa t̾sticia. aut alienũ peccatũ
luget. aut ꝓpriũ: nec de hoc do¬
let qđ diuina iusticia agitur:
sed de hoc meret qđ humana
iniquitate cõmittit᷑: ubi magͣ
plangendus. ẽ. faciens mala ꝗͣ
patiens: qͥa in iustũ malicia sua
demergit ad penã: iustũ aut̃
tolerantia ducit ad glłam.

Expanded text:
Luctus hic, dilectissimi, cui consohujus afflictione communis; lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
mus Aꝑire enĩ iudici pulsanti
ñ uult. qͥ exire de corpore trepi¬
dat: & uidere eũ quẽ contẽpsisse
se meminit. iudicẽ formidat:
Qaut̃ de sua spe & oꝑatione securꝰ
ẽ. pulsanti confestim aꝑit: quia
letus iudicẽ sustinet: & cũ tẽpꝰ
ꝓpinquȩ mortis agnouerit. de
gła retributionis hylarescit:

Expanded text:
etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributioni
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itentiã te adducit: Sccm du¬
riciã autẽ tuã & cor impenitens:
thesaurizas tͥ irã in die irȩ. & re¬
uelationis iusti urdi dei: Hinc
psalmista ait: Ds uidix iustus:
fortis & longanimis: Dicturus
quippe longanimẽ. p̃misit iustũ:
ut quẽ uides peccata delinquen¬
tium diu patient̃ ferre: scias
hunc quandoq etiã distric̾te
qͥa peccata hominũ & patit᷑. et
reddit. Nã quos diu ut conuer¬
tantur tolerat: ñ conuersus
durius dãpnat.
ꝯexcutiendã mentis nr̃ȩ desi¬
liã etiã exteriora dãpna ꝑ si¬
militu. inẽ ad mediũ dedi¬
cunt᷑: ut ꝑ hȩc animꝰ ad suam
custodiã suscitetur Nã dicit᷑

Expanded text:
m duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dici
Abbreviated transcription (Latin):
euangelisi ns̃ asfec ł contepse¬
rut atq diuitias & scłi uolupta¬
tes: isti centuplũ accipient. &
uitã etͣnã possidebunt: Ex oc¬
casione huiꝰ sententię. qͥdã intͦ¬
diicunt mille annos post resur¬
rectionẽ: dicentes nob̃ tunc cen¬
tuplũ omniũ terũ qͦs dimisimꝰ.
telligentes qđ si in cet̾is digna
sit reꝓmissio. inuxoribꝰ appare¬
at turpitudo: ut is qͥ unã pro
dño dimiserit. centũ recipiat
in futuro: Sensus gͥ. iste. ẽ.Qui
carnalia ꝓ saluatore dimiserit.
spãlia recipiet: quȩ cõparatiõe
& merito sui. ita erunt quasi
paruo numero centenariꝰ num̃¬
ui cõparet᷑. Unde dic̃ & apłs: qͥ
unã tantũ domũ. & uniꝰ ꝓuin¬

Expanded text:
evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, telligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centuplum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est, qui carnalia pro Salvatore dimiserit spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus qui unam tantum domum et uniu
Abbreviated transcription (Latin):
ut fugiat elationẽ: ardentẽ hãt
lucernã. ut seruet humilitatẽ:
Pcinc̾tos habeat lũbos. ut expel¬
lat a se inuidiã & liuorẽ: arden¬
tẽ hãt lucernã. ut purã cunctiͤ
exhibeat caritatẽ. Precuic̾tos hãt
lũbos. ut ñ exhibeat mͣbra sua
arma iniquitatis peccato: arden¬
tẽ hãt lucernã. ut exhibeat m̃bra
sua. arma iusticie deo Hec est
fr̃s Rinͣi catholicȩ fidei uera sc̃ãq
doctrina: hec ẽ mensura triti¬
ci de qua dñi redẽptoris ẽ pascen¬
da familia Ex hac uob̃ quantũ
dñs tribuit damꝰ: ipsũq dñm
uigit᷑ exoramꝰ. ut nos & uos in
timo gr̃ę suę pascere dignetur
auxilio: Auferat a nob dñatio¬
nẽ prauę cupiditatis: donet
ardentes: qͥ custodiat ut nec re¬
frigescat nr̃a caritas. nec aliqͥ
nob dñetͣ iniquitas: sed dñs
ac redemptor nost̃ omͣibꝰ grͣam
tribuat: uniuersis donũ sc̃e il¬
luminationis ac uircutis infun¬
dat: Nob̃ donet ut qđ ab illo

Expanded text:
abeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat abeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Deo . 13. Haec est, fratres, catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ fidei regłam seruant: dũ in
sinu matris ecclię longanimi¬
ter ꝑseuerant: dũ t̾rena contẽp¬
nunt. & cȩlestia concupiscunt:
mutuo se honore pͣueniunt:
dũ mansuetudine cordis & hu¬
militate ꝓficiunt: dũ miscđiȩ
oꝑa libent᷑ atq hylarit̾ faciuis:
dũq in oꝑibꝰ bonis ñ hominibꝰ
sed deo placere contendunt:
ardentẽ habeat lucernã. ut custo¬
diat castitatẽ Precinctos habeat
lũbos. ut aliquid alienũ nec ra¬
piat nec furetur: ardentẽ habe¬
at lucernã. ut de suo miscđiter
minorẽ ñ oppͥmat: ardentẽ hãt
lucernã. ut oppsso uelam̃ iuste¬
ciȩ dũtaxat defensionis impen¬
dat: Precinc̾tos habeat lũbos.
ut habenti ñ auferat cibũ: ar¬
dentẽ habeat lucernã. ut esuri¬
enti tribuat alum̃tũ Precinc̾tos
habeat lumbos. ut ñ expoli it
uestitũ: ardentẽ habeat lucernã.
ut uestiat nudũ: UIII¬
Recinc̾tos habeat. xp̃ianꝰ lũbos.
ut domũ nulliꝰ inuadat: ardentẽ

Expanded text:
rvant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericordminorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Sed  d. si serui in pͥma ui¬
gilia ne iigentes existunt.
tis custodia est: Sed neq sic
desꝑandũ. ẽ. & a bono oꝑe cessandũ.
N am longanimitatis sue patientiã
insinuians dñs subdit: Et si uene¬
rit in scda uigilia: & sun tercia
uigilia uenerit. & ita inuenerit.

Expanded text:
 Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? tis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigili
Abbreviated transcription (Latin):
codicibꝰ inuenit᷑ t̾roresq de cebo ⁊ tẽpe¬
stateᷤ atq pꝰ subdr̃. et signa e magna
erunt. Ultima tribulatio mul
crebra mala quȩ p̾ueniunt. in¬
dicantur mala ppetua quȩ sub¬
secuntur E ideo post bella
& seditiones ñ statim finis: qͥa
multa debent mala p̃currere.
ut malũ ualeant sine fine nun¬
tiare Sed cũ tot signa ꝑturba¬
tionis dic̾ta sut: õportet ut
eors considerationẽ breuiter
ꝑsingła ꝑstringamus: quia
necesse ẽ. ut alia e cęlo. alia e t̃ra.
alia ab elem̃tis. alia ab hominibꝰ
patiamur. Ait enĩ: Surget geis
contra gentẽ Ecce ꝑturbatio
hominũ E t̾remotus magni ꝑ
loca Ecce respec̾tus ire desuper:
Erunt pestilentie: Ecce in ȩquali¬
tates corporũ: Erit fames Ecce
sterilitas terrȩ: Terroresq de cȩlo:
& tẽpestates: Ecce in eqͣlitas aeris:
Quia gͦ omĩa consũmã I da sunt:
ante consũimationẽomnia
ꝑturbantur: Equi in cunc¬
tis delinquimꝰ. in cu Enctis feri¬

Expanded text:
Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multcrebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquim
Abbreviated transcription (Latin):
eati qͥ esuriuint & sitiunt iu¬
sticiam: qm̃ ipsi saturabunt᷑:
N ichil hec esuritio corporeũ:
nichil expetit sitis ista t̾renĩĩ:
sed iusticiȩ bono desicderat sa¬
turari: & in omniũ cultoꝵ
introducta secretũ. ipso dño
optat impleri felix mens
quȩ hune concupiscit cibũ.
& ad talẽ estuat potũ: quẽ utiq
ñ expeteret. sinichil de eiꝰ sua¬
uitate gustasset. Audiendo
aut᷑ dicentẽ sibi ꝓpheticũ spm.
gustate & uidete qmͣ suauis
est dñs: accepit quãdã suꝑnę
dulcedinis portionẽ. & in a¬
morẽ castissimȩ uoluntatis
exarsit: ut sp̃tis onr̃ibꝰ tempo¬
ralibꝰ adedendã bibendã ꝙ
iusticiã toto accenderet᷑ affe¬
ctu: & illius pͥmi mandati
app̃henderet ueritatẽ dicen¬
tis. Diliges dñm dm̃ tuũ ex
toto corde tuo. & ex tota m̃te
tua. & extota uirtute tua: qm

Expanded text:
eati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
ait beati pauꝑes sp̃u: ostendit
eis regnũ cȩloꝵ tribuendũ qͦs
humilitas cõm̃dat animoꝵ.
magis ꝗͣ indir gentia facultatũ.
Dubit᷑ari aut̃ ñ potest. qđ humi¬
litatis istius bonũ. facilius pau¬
ꝑes quã diuites assequant᷑: dũ
& illis in tenuitate amica est
mansuetudo: & istis indiuitiis
familiaris elatio. Uerũtam̃ &
in plerisq diuitibꝰ inuenit᷑ hic
animus. qͥ habundantia sua ñ
ad tumorẽ suꝑbię. sed ad oꝑa
benignitatis utat᷑: idq ꝓ lucͥs
maximis numeret. qđ ad releuan¬
dam miseriã alieni laboris im¬
penderit: Omĩ generi atq or¬
dini hominũ. datur in hac uir¬
tute consortiũ: qͥa possunt esse
ꝓposito pares: & impares censu:
facultate disimiles: qͥ in spiri¬
talibꝰ bonis inueniun eqͦles:
eata gͥ illa pauꝑtas. quȩ xi

Expanded text:
dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris impenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; facultate terrena dissimiles, qui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Bea
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o euangłm regni. & diuersos
ꝑ totã galileam curante lango¬
res: in omnẽ siriã̾ se uirtutum
eius fama diffuderat: & multȩ
ex uniuersa iudea turbȩ. ad ce¬
lestẽ medicũ confluebant. Quia
enĩ tarda ẽ. humane ignoran¬
tiȩ fides ad credenda quȩ ñ ui¬
det. & sꝑanda quȩ nescit: opor¬
tebat diuna eruditione firman¬
dos corporeis beneficiis. & uisi¬
bilibꝰ miraculis incitari: ut cuiꝰ
tam benignã expiebant᷑ poten¬
tiam: ñ ambigerent salutarẽ
sit xp̃i sacre illiꝰ sententie ꝓte¬
stantur: ut qui ad eternã beati.¬
tudinẽ ꝑuenire desiderant: gͣ¬
dus felicissimȩ ascensionis agnoᷤᷤ¬
quoniã ipsoꝵ ẽ. regnũ cȩlors.
De quibꝰ pauꝑibꝰ ueritas loque¬
retur. forte. eẽt. ambiguũ: si di¬
cens beati pauꝑes. nichil addet
de intelligenda paupũ qͣlitatẽ.:
& sufficere uideretur ad ꝓme¬
rendũ regnũ celoꝵ ea sola ino¬
pia. quã multi sub dura & gra
ui necessitate patiunt᷑: Sed cũ

Expanded text:
o Evangelium regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem sit Christi sacrae ipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoquoniam ipsorum est regnum coelorum . De quibus pauperibus Veritas loqueretur forte esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; t sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
& aurũ ñ ẽ. mͥ: qđ autͣ habeo. hoc
dotibi In nomine iħu xp̃i na¬
zareni: surge & ambula. Ed hac
humilitate sublimiꝰ: Quid hac
pauꝑtate locupletius: Non ha¬
het p̾sidia pcuniȩ: sed habet do¬
na naturȩ:¬
uem debilẽ edidit mat᷑ ex ut̃o:
mauit Huiꝰ aut̃ thesauri opibꝰ
ñ solũ ille aduitus.ẽ. cui gressꝰ
ẽ. redditus: sedetiã quinq milia
uiroꝵ: que tunc ad exortatio¬
nẽ apli. ob eidẽ curationis ini¬
Et ille pauꝑ qͥ ñ habebat qd̃ peten¬
ti daret. tantã dedit diuinȩ gre
largitatẽ: ut quẽ ad modũ unũ
hominẽ redintegrat in pedibꝰ.
sic tot milia credentiũ sanaret
in cordibꝰ: faceretq eos in xp̃o
alacres. qͦs in uidaica ꝑfidia inue¬
nerat claudicantes: Post p̃dica¬

Expanded text:
 aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non habet praesidia pecuniae, sed habet dona naturuem debilem edidit mater ex uteromavit. Hujus autem thesauri opibus non solum ille adjutus est cui gressus est redditus, sed etiam quinque millia virorum, qui tunc ad exhortationem Apostoli ob ejusdem curationis Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ confessionẽ. ñ semꝑ deb̃e
nos intelligere uocẽ peccatoris:
M axime autẽ hoc dicendũ fuit:
& hinc admonenda ẽ. caritas
ur̃a: qͥa mox ut hoc uerbũ so¬
nuit uoce lectoris: secutus ẽ. etiã
sonus tunsionis pec̾toris ur̃i:
audito scilicet qđ dñs ait. con¬
N hoc ipso qđ sonuit. confiteor¬
tutudistis. Tundere autẽ pec
tũ castigare peccatũ: Quare hoc
fecistis: nͥ qͥa audistis. confiteor
audistis: qͥ confitetur ñ atten¬
distis: Nunc gͦ aduerate: Sed
qͥa confiteor xpͣc dixͣ. a quo lon¬
ge ẽ. omne peccatũ. ñ solius
ẽ. peccatoris: sed laudatoris:.

Expanded text:
legimus confessionem, debere nos intelligere vocem peccatoris. Maxime autem hoc dicendum fuit, et hinc admonenda Charitas vestra: quia mox ut hoc verbum sonuit in ore Lectoris, secutus est etiam sonus tunsionis pectoris vestri, audito scilicet quod Dominus ait, Conn hoc ipso quod sonuit, Confiteortutudistis. Tundere autem pecttum castigare peccatum? Quare hoc fecistis, nisi quia audistis, Confiteor audistis: qui confitetur, non attendistis. Nunc ergo advertite. Si, Confiteor, Christus dixit, a quo longe est omne peccatum; non solius est peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Hlectio recitata: Sed ne aliquibꝰ
ipsa eiꝰ planicies. alta fortasse uide¬
atur. eã sub breuitate trancurri¬
mus: quatinus eiꝰ expͦsitio ita ne¬
scientibꝰ fiat cognita: ut tamen
scientibꝰ ñ sit onerosa: Quia uiris
luxuria in lũbis sit. feminis in
umbilico: testatur dñ. qͥ de dia¬
bolo ad beatũ iob loquit᷑ dicers

Expanded text:
lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job l
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ passionis accipimꝰ. Ue
qͦ alias dic̃ Pater. si fieri pocest.
transeat a me calix iste. & zebe¬
uitã finiuit: sedtam̃ martyr ex¬
titit: qͥa passionẽ quã ñ suscepit¬

Expanded text:
dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebevitam finivit, sed tamen martir extitit, quia passionem, quam n
Abbreviated transcription (Latin):
tientiã. eãq cũ res exigit. exer¬
cete moꝑatione: Nullũ ur̃m ad
odiũ ꝓrimi contumeliosa uerba
cõmoueant: nulla ꝑiturarũ re¬
rũ dampna ꝑturbent:. Si enun
fixamente mansura dãpna ꝑti¬
mescitis: dampna rerũ trause¬
untiũ grauia ñ putatis: Si et̃nȩ
retributionis głãm conspicitis.
de temporali iniuria ñ doletis:
Tolerate gͦ aduersarios ur̃os: sed
ut fr̃s diligite quos toleratis:
Eterna pͣmĩa: ꝓ dãpnis tẽporalibꝰ
querite: Nec quisquã ur̃m suis
se uiribꝰ hanc implere posse con¬
fidat: sed optine te p̃cibꝰ. ut ipse
quando hoc petitur largiri qđ
iubet:. Cũ continue pulsatur in
p̃ce: concite opitulat᷑ in temp¬

Expanded text:
tientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in ten
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. nec auris audiuit nec
in cor hominis ascendit. ꝑm
effabile gaudiũ ȩtͣnȩ contẽpla¬
tionis optineat Merito hȩc
beatitudo: cordis ꝓmitcit᷑ pu¬
ritati Splendolẽm enĩ luminis¬
ueri. sordida acies uidere ñ pot̾it:
& qđ erit iocunditas mentibꝰ ni¬
tidis: hoc erit pena maculosis
Declinentur gͦ terrenarũ caligi¬
gantur: ut serenus intuitꝰ tan¬
ta dĩ uisione pascatur UIII¬

Expanded text:
idit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligieriores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ disciplinarũ artibꝰ ad quę
p̃mia uoceris intellige Mi¬
sericordẽ te miscdĩa. iustũ
uult. ẽẽ. iusticia: ut in crea¬
tura sua. creator appareat:
& in speculo cordis humani.
ꝑ lineas iitationis expͣssa
dei imago resplendeat: Secu¬
ra esto oꝑantiũ fides: adert̃
t̃ desideria tua: & his quȩ a¬
mas sine fine pocieris: Et
dinẽ quȩ consequent᷑ ẽ ꝓmissa
Magna felicitas dilec̾tissimi: cui
tantũ p̃miũ pͣparat᷑. Quid gͦ est
habere cor mundũ: nͥ eis quę
supradic̾te sunt studere uirtu¬
tibꝰ: Uidere aut̃ dm̃ quante sit
beatitudinis: quȩ mens conciꝑe.
quȩ lingua ualeat explicare. D
tam̃ hoc consequetur. cũ trans¬
formabitur humana natura.

Expanded text:
um disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et dinem, quae consequenter est promissa, Magna felicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura,
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mites: qm̃ ipsi heredita¬
te possidebunt terrã Mitibus
atq mansuetis. humilibꝰ atq
modestis. & ad omniũ iniuri¬
arũ tolerantiã p̃paratis: possi¬
denda terra ꝓmictit᷑ Nec par¬
ua estimanda. ẽ. hec. aut uilis
hereditas: tanꝗͣ cȩlesti habita¬
tione discreta sit: cũ regnum
celors ñ alii intelligantur in¬
trare Terra qͦ ꝓmissa mitibꝰ
& in possessionẽ danda man¬
suetis. caro scõꝵe ẽ: quȩ ob hu¬
militatis meritũ. felici resur¬
sectione mutabitur. & ĩmor¬
cilitatis głã uestiet᷑: in nullo
iã spui futura contraria: et
uĩ uoluntate animi ꝑfec̾tȩ u¬
nitatis habitura consensũ Tẽ
enĩ ext̾ior homo. int̾ioris homi¬
nis erit quieta & intemerata
possessio: cunc mens uidendo
deo intenta. nullis corporeȩ in¬
sirmitatis impedierur obsta¬
culis: nec iã dici necesse erit.
corpus qđ corrũpit᷑ aggrauat
animã. & terrena inhabita¬
cio dep̾mit sensũ multa cogi¬
tautem: qm habitatori suo ñ

Expanded text:
Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non
Abbreviated transcription (Latin):
uiuante nos dño uirtutẽ pati¬
entiȩ seruare contendimꝰ: & in
sunt martyrii genera: unũ
in publico: aliud in mente simul
possumꝰ: etiã si nullo ferro ꝑ¬
cutientiũ trucidemur. Mori
qͥppe a ꝑsequente. martyriũ
in apto ope.ẽ: ferre uͦ contume¬
lias. odientẽ diligere. martyriũ
ẽ in occulta cogitatione:
Uia duo sunt martyrii genera.
unũ in occulto oꝑe. aliud ii.
publico: testatur ueritas. quȩ
zebedei filios requirit dicens:
Potestis bibe calicẽ quẽ ego bibi¬
turꝰ sũ: Tui cũ ꝓtinus respon¬
derent. possumꝰ: ilico dñs respon¬

Expanded text:
juvante nos Domino, virtutem patijuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendimus, et in sunt martyrii genera: unum in mente, aliud in mente simul possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum Cui cum protinus respondissent: Possum
Abbreviated transcription (Latin):
patiens ñ ẽ: quia patientia ñ
in ostensione inquiritur. s in cor¬
de Pinpatientie aut̃ uitiũ: ipsa
uircutũ mitrix. docꝰtrina. dissi¬
patur Scriptũ nanq ẽ: Doctͥna
uiri: ꝑ patientiã noscit᷑. Tanto
qͥ quisq minꝰ ostẽdit᷑ doctus: qͣto
conuincit᷑ minus patiens Neq
impendere: si uiuendo nesciat
equanimit᷑ aliena mala tolera¬
reQuanto enĩ culmine uirtꝰ
patientię polleat: rursus salo¬
mon indieat dicens Melior est
patiens uiro forti: & qͥ dñatur
animo suo. expugnatore urbiũ.
A inor ẽ gͦ uictoria urbes expug¬
nare: quia extra sunt quȩ uinꝰ¬
cuntur Maiuus autͣ. ẽ. qđ ꝑ pa
tientiã uincitur: qͥa ipse a se
animus suꝑatur. & semetipsũ
sibimetipsi subicit: quando eũ
patientia in humilitate tole¬
rautiȩ sternit:¬
uia natale martyrũ hodierna
die colimꝰ fr̃s mei: nequaꝗͣ nos
a uirtute eoꝵ patientie estima¬
re extraneos debemꝰ. Si enĩ ad¬

Expanded text:
patiens non est, quia patientia non patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium inor est ergo victoria urbes expugnare, quia extra sunt quae vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternituia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, ad
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sumꝰ. Patientia uͦ ẽ alienama¬
la equanimit᷑ ꝑpeti: contra eũ
qͦq qui inala irrogat. nullo do¬
lore morderi: Nam qͥ sic ꝓrimi
mala portat: ut tam̃ tacitꝰ dole¬
at. & tempꝰ dignȩ retributionis
querat: patientiã ñ exhibet. sed
ostendit Scriptũ quippe ẽ: Ca¬
ritas. patiens ẽ: benigna.ẽ Pati¬
ens nanq ẽ. ut aliena malato¬
leret: benigna uͦ ẽ. ut ipsos etũ
qͦs portat amet Hinc nanq ꝑ
semet ipsã ueritas dicit Diligi¬
te iimicos ur̃os: benefacite
his qͥuos oderunt: orate ꝓ ꝑse¬
quentibꝰ & calũpniantibꝰ uob̾
Uirtus itaq ẽ. corã homimbus.
aduersarios tolerare: sed uirtꝰ
coram deo. diligere: qͥa hoc solũ
ds̃ sacrificiũ accipit: qđ ante
eius oculos. in altari boni oꝑis
flãma caritatis incendit:
ciendũ. ẽ. qđ plerunq ideo pa¬
tientes uidemur: qͥa retͥbuere
mala ñ possumꝰ: Sed qͥ iccirto
malũ ñ retͥbuit qͥa nequaquã
ualet: ꝓculdubio ut p̃diximꝰ

Expanded text:
us. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate quentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retidcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pacẽ artissima amiciciarũ
uincula. & indiscretę similitu¬
dines animoꝵs. ñ ueracit᷑ sibi
uendicant: si ñ cũ dĩ uolunta¬
te concordant. Extra dignita¬
tẽ huiꝰ pacis sunt impbarũ
parilitates cupiditatũ:. federa
scelerũ: & pac̾ta uitioꝵ: A mor
mundi cũ dĩ amore ñ congru¬
it: nec ad societatẽ filioꝵ dĩ
ꝑuenit. qui se a carnali gene¬
ratione ñ diuidit: Qui autem
semꝑ mente cũ deo sunt solli¬
citi seruare uitatẽ sp̃c in
uincło pacis: nunquã ab ȩtͣna
lege dissentiunt: fideli oratio¬
ne dicentes Fiat uuluntas tua:
sic̃ in celo & intͣra: Hii sunt
pacifici: hi bene unanimes.
scẽq concordes. uocandi et̃no
lec̾tio ꝓximi. ut nullas iã ad¬
uersidates sentiat. nulla scanda¬
la ꝑtimescat. s finito omniũ
temptationũ certamine. intͣn¬
quillissima dĩ pace requiescat.

Expanded text:
etiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno lectio proximi, ut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace requiescat,