comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in uinuerso mundo. aut in uniũsa
creatura. aut in uita uł beatitudine
sempiterna mansiones multe sunt: s
indomo inquit patris mei mansiones
multȩ sunt. Nonne ista ẽ. domus ubi
edificationẽ habemus ex dõ. domum non
manu factam ȩternam in celis: Nonne ista
ẽ domus de qua cantamus dõ. beati qui
habitant indomo tua in scła scłorum lau¬
dabunt cer Ergo ne uos ñ domum cuiꝰq
baptizati frĩs. s domum ipsius di patris
cin omnes fr̃s dicimus. pater nr̃ qui es
incelis a regno separare cęlorum. aut
etiam sic diuidere audebitis. ut alique
mansiones eiꝰ sint in regno celorum aliquȩ
aut̃ extra regnum cȩlorum : Absit absit.
in hac stultitia uelint habitare uob̾cum:
Absit inquam. ut cum omnis domus
regnantium filiorum ñ sit alibi nisi
in regno ipsius regie domus. pars aliqͣ
ñ sit in regno. & si abiero inquit & p̃pa¬
rauero uobis locum. iterum uenio d̃

Expanded text:
Dominus, In universo mundo, aut, in universa Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit , in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et
Abbreviated transcription (Latin):
stelle scĩ diuersas mansiones aiuerse cla¬
ritatis tanqͣm in celo sortuntur in regno.
s ꝓpter unum denarium nullus seꝑat᷑
Sic enim quisq etiam ipse ht̃. eũ amat
in altero q ipse ñ ht̃. Non erit itaq ulla
inuidia imparis claritatis. qm̃ regnabit
in omnib unitas faritatis. Sinde respui¬
endi sunt acorde xp̃iano. qui putant
iđo dictum multas ẽẽ mansiones. quia
extra regnum cęlors erit aliquid ubi
beate maneant innocentes. qui sine
baptismo ex hac uita iigrarunt: quia
sine illo in regnum celor intrare non
poterunt. Hec fides ñ ẽ fides. qm̃ ñ ẽ
uera & catholica fides. Itane tandem
stulti homines & carnalib cogitationib
excecati cum repbandi essetis. si mansionẽ
ñ dico petri uel patili uel cuuslibet
apłorum. s cuiusq paruuli baptizati
a regno cęlorum separaretis. non uos
putatis ẽẽ reꝓbandos. qui domum di
patris. inde separatis. Non enim ait

Expanded text:
stellae sancti diversas mansiones diversae clastellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatSic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait
Abbreviated transcription (Latin):
rito turbabantur. S cum audiunt. in
domo patris mei mansiones multe st̃¬
uobis quia uado parare uobis locum:
a ꝑturbatione recreantur. certi ac fidentes
etiam pꝰ ꝑicula temptationum se apud
si alius ẽ. alio fortior. alius alio sapien¬
tior alius alio iustior. alius alio sanctior:
in domo patris mei mansion es multȩ
sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa
domo. ubi mansionem ꝓ suo quisq ac¬
cepturus ẽ merito. Denarius quidem
ille equalis ẽ omnib quẽ pater familaᷤᷤ
eis qui oꝑati sunt inuinea iubet dari om̃ib.
nͨ in eos discernens qui minus & qͥ amplius
laborarunt. Quo utiq denario. uita signifi¬
catur ȩterna. ubi ampluis alio nemo uunt.
sura. s multȩ mansiones diuersas meritoꝵ.
in una uita ȩterna significant dignitates:
Alia enim gła solis. alia gła lunȩ. alia gła
stellarum. S tella enim a stella differt in
gła. sic & resurrectio mortuorum. Tanquani

Expanded text:
rito turbabantur: sed cum audiunt, In rito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae svobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione ret jam post pericula tentationum se apud si alius est alio fortior, aut alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo vivitsura; sed multae mansiones diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
NIGENDA ẽ nobis fr̃s km̃i ad
dm̃ maior intentio. ut uerba
scĩ eugłii quȩ modo in nr̃is au¬
rib sonuerunt. etiam mente capere ut¬
cumq possi mus. Ait enim dominꝰ i xͦ.
Non carbetur cor ur̃m creditis indm̃. &
in ie credite. Ne mortem tamqͣm homi¬
nis timerent. & ido conturbarentur: con¬
solatur eos etiam dm̃ se ẽẽ contestans:
Creditis inquit indm̃. & in me credite:
consequens ẽ enim ut si indm̃ creditis.
& inme credere debeatis. Qͦd non esset
equalem do. Semetipsum enim exmani¬
uit. ñ tamen formam di amittens. s for¬
mam serui accipiens. Mortem metuitis
huic forme serui: Non turbet᷑ cor urm.
suscitabit illam forma di. S quid ẽ qͦd
sequitur. indomo patris mei mansiones
multȩ sunt. nisi quia & sibi metuebant
unde audire debuerunt. ñ turbet᷑ cor
urm: Quis enim eorum ñ metueret. cũ
petro dictum ẽẽt fidentiori atq ꝓmp¬
tiori. ñ cantabit gallus donec ter me
neges: tanqͣm g eẽnt ab illo ꝑituri me¬

Expanded text:
est nobis, fratres, ad um major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset aequalem Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, me
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelliguntur. si cum
suꝑiorib repperiuntur hab̾e
concordiam. Conuenire enim
debent p̃cedentia consequentibus:
qͣndo ueritas loquitur. Suꝑiꝰ dixerat
dominꝰ. Q si abiero & parauero uob̾

Expanded text:
recte intelliguntur, si cum superioribus reperiuntur habere concordiam: convenire enim debent praecedentia consequentibus, quando veritas loquitur. Superius dixerat Dominus, « Et si abiero, et praeparavero vob
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrere qͦmͦ accipiendum sit. q̃cumq peti¬
eritis in nomine meo ħ faciã. ꝓpt̾ multa
enĩ qͣ petũt fideleᷤᷤ eiꝰ nec accipiunt. ñ par¬
claudendꝰ ẽ. ei consid̾andȩ. atq tͥcꝰtandȩ tri¬
buatur saltem parua d i La+o¬

Expanded text:
 petieritis in nomine meo, hoc faciam. Propter multa enim quae petunt fideles ejus, nec accipiunt, non parclaudendus est, ei considerandae atque tractandae tribuatur saltem parva dila
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ reddendum qd distuleramus
agnoscimus. quomodo intelligi possũt
ñ ẽẽ inter se duo ista contraria. quod
cum dixisset dominꝰ in domo patris
mei mansiones multȩ sunt. si qͦminus
dixisse niuobis qr nado parare uobis
locum. ubi ostendit in eo se hoc ulis dix¬
isse. quia iam ibi sunt mansiones muste
& ñ ẽ opꝰ aliquam p̃parare: rursus alot
& si abiero p̾parare uobis locum. itenĩ
uenio & accipiam uos ad meipsim. iet
ubi sum ego & uos sitis. Quomodoui¬
dit & parat locum. si iam multe mansi¬
ones sunt qr si aliter. si quominus cipiss.
uado parare: aut si adhuc locꝰ plandus
ẽ.cur ñ merito dixisset uado pararet
an iste mansiones & sunt & parande stꝰ.
si quominus enim ẽent dixisset uadõ
parare. & tamen quia ita sunt ut pa¬
randȩ sint: ñ eas uadit parare sicut
sunt. s si abierit & p̃parauerit sicut
futurȩ sunt: iterum ueniens accipie
suos ad seipsum. ut ubi ẽ ipse. sint etũ
ipsi. Quomodo gͦ mansiones indomo

Expanded text:
esse reddendum quod distuleramus, agnoscimus, quomodo intelligi possint non esse inter se ista duo contraria, quod cum dixisset Dominus, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo
Abbreviated transcription (Latin):
cietur in bonis desiderium eorum. Tẽ
omnia in omnib ds erit. Talis finis
ñ habet finem. Nemo ibi moritur. qͦ
neno ꝑuenit nisi huic scło moriat᷑
ñ morte omnium ꝗͣ corpꝰ ab anima de¬
serętur. s morte electorum qua etiani
cum in carne mortali adhuc manet᷑.
cor sursum ponitur. De quali morte
dicebat apłs. Mortui enim estis. &
uita ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o indo
Hinc fortasse dictum ẽ. Ualida ẽ sicut
mors dilectio. Hac enim dilectione fit
ut inisto adhuc corruptibili corpore
constituti moriamur huic scło. ⁊ uita
ipsa dilectio ẽ. mors nr̃a scło. &ẽ uita
cum do. Si enim mors ẽ. qͣndo anima
mundo amor nr̃ exit : Ualida ẽ g
sicut mors dilectio. Quid ea ualidius.
missum ẽẽ mandatum. quo p̾cipit᷑
ut diligamus dnm dm̃ nr̃m ex toto
corde. ex tota anima. ex tota mente:
lamqͣm enim hoc p̃t̾misso uicdetur¬

Expanded text:
tietur in bonis desiderium eorum . Tunc tietur in bonis desiderium eorum . Tunc omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sed morte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vipsa dilectio est mors nostra saeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de comundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, missum esse mandatum, quo praecipitur ut diligamus Dominum Deum nostrum ex toto corde, ex tota anima, et ex tota mente: tanquam enim hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
nes noui heredes testamenti noui.
cantatores cantici noui. Hec dilectio
patriarchas & ꝓpłas. sicut postea bea¬
tos apłos innouauit: ipsa & nunc
innouat gentes. & uniuerso genere
humano quod diffunditur toto orbe
terrarum facit & colligit ppłm nouũ
corpꝰ noue nupte silii di. unigeniti
sponse. de qua dr incantico canticor:
Que ẽ ista que ascendit dealbata: utiq
dealbata. quia innouata. Unde. nisi
unum membrum compatiunt᷑ omnia
membra. & si głificatur unũ m̾ebrũ¬
congaudent omnia membra. Audiunt
enim atq custodiunt. mandatum nouum
do uob̾ ut uos inuuicem diligatis. ñ sicut
se diligunt qui corrumpunt. nec sicut
se diligunt homines qm̃ homines st̃:
s sicut se diligunt qͣm dii sunt ⁊ filis
altissimi omnes. ut sint filio eiꝰ unico
fr̃s. ea dilectione inuicem diligentes
qua ipse dilexit eos ꝑducturꝰ eos ad
illum finem qui sufficiat eis. ubi sa¬

Expanded text:
nes novi, haeredes testamenti novi, nes novi, haeredes testamenti novi, cantatores cantici novi. Haec dilectio,patriarchas et prophetas, sicut postea beatos apostolos, innovavit, ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano, quod diffunditur in toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae, Filii Dei unigeniti sponsae, de qua dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Utique dealbata, quia innovata. Unde, nisi unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrucongaudent omnia membra . Audiunt enim, atque custodiunt, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt homines, quoniam homines sunt; sed sicut se diligunt, quoniam dii sunt et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi sa
Abbreviated transcription (Latin):
NSih̾c mandatum nouum se
discipłis suis dare testatur.
ut diligant inuicẽ. Mandatũ
inquit nouum do uobis. ut diligatis in¬
uicem. Nonne iam erat hoc mandatum
ges ꝓximum tuum tanqͣm teipsum.
Cur g nouum mandatum appellat᷑ a
domino. quod tam uetus ẽẽ conuincit᷑:
an ido ẽ mandatum nouum. quia ẽuto
uetere induit nos hominẽ nouum:
innouat quippe audientem. uł potiꝰ
obedientem. non omnis. s ista dilectio:
qͣm dñs ut ã carnali dilectione diftin¬
gueret addidit. sicut dilexi uos. Nam
diligunt inuicem mariti & uxores
parentes & filii: & quecumq alia
homines int̾ se necessitudo humana
deuinxerit. Ut taceamus de dilectiõe
culpabili atq dampnabili qͣ diligunt
inincem adulteri. & adulterȩ. scorta¬
tores & meretrices. & quoscumq alios
ñ humana necessitudo. s humanȩ uitȩ
noxia turpitudo coniungit. mandatũg
nouum nobis dedit xͦ ut diligamus
inuicem. sicut ipse dilexit nos. Dilec¬
tio ista nos innouat. ut simus homi¬

Expanded text:
s mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc mandatum ges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum mandatum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit: Sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecunque alia homines inter se necessitudo humana devinxerit, ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergo novum nobis dedit Christus, ut diligamus invicem, sicut ipse dilexit nos. Dilectio sta nos innovat, ut simus homi
Abbreviated transcription (Latin):
quo facit. ñ ẽ nisi ab ipso. Deniq adiun¬
git & dicit. N creditis quia ego in patre.
& pater in me est : Alioquin. ꝓpt̾ opera
ipsa credite. Antea solus philippꝰ argue-
batur. nunc aut̃ ñ ibi eum solum fuisse
qui ẽẽt arguendus ostenditur. ꝓpter
oꝑa ipsa inquit credite. quia ego in
patre & pater in me ẽ. Neq enu si
separati ẽẽmus. in separabilit̾ oꝑari
ulla ratione possemus. S quid est q
sequitur: Amen amen dico uobis. qui
credit in me oꝑa quȩ ego facio ⁊ipse
faciet. & maiora horum faciet. qr ego
ad patrem uado. & qcumq petieritis

Expanded text:
quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjunquo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsbatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego a
Abbreviated transcription (Latin):
tu adimple quem minuis: & nob̾eum
ambo consistitis. qr nec tu collis nec tu
minuis eum qui & alter ẽ ãpatre ut
conuincat sabellianum. & equalis est¬
patri ut conuincat arriantm. Utrisq
enim clamat. ego & pat̾ unum sumꝰ:
Qͦd ait unum audiant arriani. qͥ ait
sumus audiant sabelliani: & nec illi
equalem. nec illi alterum negando sunt
uani. Si gͦ qm̃ dixit. u̾ba que ego loquor
uobis ameipso ñ loquor. ꝓpterea putat᷑
usq adeo imparis potestatis. ut ñ dd ipse
uult faciat. audiatur quod dixit. Sicut
pater suscitat mortuos & uiuificat. sic
& filus quos uult uiuificat. Item. Si
alius ipse: audiatur qd dixit. Qͤcumq
pater facit. ħ & filius similiter facit:
&̾ ut intelligatur ñbis unus. s duo unũ
Uerum quia sic equalis ẽ alter alteri. ut
tamen alter ex altero: ido ñ loquicur a
se ipso. qr ñ ẽ a seipso. Q ido pat̾ in illo
manens facit oꝑa ipse. qr ꝑ quem & cũ

Expanded text:
tu adimple quem minuis, et nobiscum tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ filius. Quid ẽ enim pat̾ in me
manens ipse facit. nisi in me maneo ego
qui facio: contraria dicitis. s nͨ eo modo
sicut ẽ falsum contrarium uͦ. s sicut st̃
inter se duo falsa contraria. E rrando in
diuersa iistis. in medio ẽ uia qͣm reliquisti
Inter uos ipsos longiore inter uallo se¬
parati estis. qͣm ab ipsa uia cuiꝰ desertores
estis. Uos hinc. uos aut̃ illinc. huc ue¬
nite. Alteri ad alteros transire nolite.si
hinc atq illinc ad nos ueniendo inicẽ
uos inuenite. S abellian agnoscite qͣm
p̾termittitis. arriani equatȩ qͣm subaditis.
& in uia uera nob̾cum ambulabitis:.
Est enim qͦd inuicem ex uobis alteri ex
alteris ammoneri utriq debeatis. Audi
sab elliane. Usq ad eo ñ ipse pat̾ s alt̾ẽ
filius. ut eum arrianus inequalem asse¬
rat patri. Audi arriane. Usq adeo filiꝰ
equalis ẽ patri. ut sabellianus eundẽ
ẽẽ dicat & patrem. Ty adde qͤm tollis.

Expanded text:
ipse est Filius. Quid est, inquiunt, in me ipse est Filius. Quid est, inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego qui facio? Nos asicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis,
Abbreviated transcription (Latin):
modo legeretur audistis. Uerba quȩ
ego loquor uobis. ameipso ñ loquor:
Pater aut̃ in me manens. ipse fac̃ oꝑa
Ergo & uerba oꝑa sunt : plane ita ẽ
Iam ꝓfecto qui ꝓximum loquendo
ȩdificat. bonum opus oꝑatur. S qͥd ẽ
ameipso ñ loquor. nisi a meipso ñ
sum qui loquor: ei quippe tribuit
ꝗͥ facit. de quo ẽ ipse qui facit. Lat̾
enim ds ñ ẽ. de aliquo. filus autẽ
Es ẽ quidẽ patri equalis. s de patre
do. Ideo ille đs s ñ de do. & lumen
Snͣ de lumine. Iste uͦ ds de do. lumen
de lumine.Nam inhis duab sententiis.
una qua dicłum ẽ. ñ ameipso loquor.
alia qua dicꝰtum ẽ pat̾ aut̃ in me ma¬
nens ipse facit oꝑa. singulas teuentes.
diuersi nobis aduersantur heretici. qͥ
ñ ex una parte s in contraria conantes
auia ueritatis exorbitant. Arriani qͥppe
dicunt. Ecce inequalis ẽ patri filius. n̾
ascipso loquitur. Dicunt sabelliam
contra. id ẽ patri passiani. Ecce qͥ pat᷑ ẽ.

Expanded text:
cum legeretur audistis, Verba quae cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patr
Abbreviated transcription (Latin):
michi sufficit. nisi & illum cui ẽ iste simi¬
lis nouerim. Ostende itaq nobis patrẽ.
& sufficit nobis. S ideo magister disci¬
pulum arguebat qm cor postulantis ui
debat. Tanqͣm enim melior pat̾ eẽt qͣm
filius. ita philippꝰ patrem nosse cupie¬
bat. & ideo nec filium sciebat. qͦ meliꝰ
aliquid ẽẽ credebat. Ad hunc sensum
corrigendum dictum ẽ. qui uidet me
uidet & patrem. Quomodo tu dicis
ostende nob̃ patreme uideo quomͦ tũ
dicas. Non alterum queris uidere si¬
milem sillum putas ẽẽ meliorem. Non
credis quia ego in patre. & pat̾ in meẽ:
Cur in similib distantiam cupis cer¬
nere: Cur in separabiles separatim de¬
sideras nosse: deinde ñ ad solum phi¬
lippum s ad eos pluraliter loquit᷑. que
non sunt in angustia coartanda. ut
loquor. Usq ad id. Si quid petie
dilectissimi loquentib quidẽ
nobis. s ipso docente qui ñ
recedit anobis. Dominus dicit qͦd cũ

Expanded text:
mihi sufficit, nisi et illum cui iste est simimihi sufficit, nisi et illum cui iste est similis, noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, qdebat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut loquor; usque ad id, Si quid petierdilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo
Abbreviated transcription (Latin):
patrem nisi ꝑme. Si cognouissetis me.
& patrem meum cognouissetis. qm
ego ꝑ quem uenitur ad patrem ꝑducã
uos ad eum. ut ipsum etiam cognoscatis:
S qͣm illi sum omnino simillimus. amͦ
cognoscetis eum. cum cognoscetis me:
Q uidistis eum. si oculis cordis indistis
me. Quid ẽ gͦ q̃ dicis philippe. ostende
nob̾ patrem & sufficit nobis: tanto
inquit temꝑe uob̾cum sum & ñ cog-¬
nouistis me: philippe. qui uid& me
uidet & patrem. Qͦd si ad te mubãtẽ
multum ẽ hoc uidere. saltem q̃ ñ uides
crede. Quomodo enim dicis inquit
ostende nob̾ patrem: Si me uidistis
qui omiimodo similis sum. uidistis
illum cuius similis sum. Qͦd si uidere
ñ potes. ñ saltem credis quia ego ĩpatre.
& pat̾ in me ẽ: pocerat hic dicere
philippꝰ. Uideo quidẽ te & credo te ẽẽ
simillimum patri. s numqͥd arguendꝰ
& obiurgandus ẽ. qui cum similẽ uid&
etiam illum cuius ẽ similis uult ui¬
dere: Si milem quidem noui. s ad¬
huc alterum sine altero noui. Non

Expanded text:
nisi per me; si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: quoniam ego per quem venitur ad Patrem, perducam vos ad eum, ut ipsum etiam cognoscatis. Sed quoniam illi sum omnino simillimus, amodo cognoscetis eum, cum cognoscitis me: et vidistis eum, si oculis cordis vidistis me. 3. Quid ergo est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt et Patrem. Quod si a te multum est hoc videre, saltem quod non vides, crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me vidisti, qui illi omnimodo similis sum, vidisti illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus, Video quidem te, et credo te esse simillimum Patri: sed nunquid arguendus et objurgandus est, cui cum similem videt, etiam illum cujus est similis, vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
pater in filio. Si quid pecieritis me¬
in nomine meo hoc faciam. Ergo &
illa maiora oꝑa seipsum facturũ ẽẽ
ꝓmisit. N se extollat seruus suꝑ dñm.
nec discipłs suꝑ magistrum. Maiora
qͣm ipse facit dixit eos ẽẽ facturos.
s in eis uł ꝑ eos se faciente. ñ ipsis
tanqͣm ex semetipsis. Ei quippe can¬
tatur. diligam te dñe uirtus mea:
S quȩ sunt tandem ista maiora: an forte
quod egros ipsis transeuntib eciam eoꝵ
umbra sanabat: Maius ẽ enim ut san&e
umbra qͣm fimbria. Illud ꝑ se. hoc ꝑ

Expanded text:
petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam eorum umbra sanabat ? Majus est enim ut sanet umbra quam fimbria . Illud per se, hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
pmittebat: ille pͥnoscebat. Qui nescie¬
bat audebat. qui p̾sciebat docebat:
Quantum sibi assumpserat petrus in¬
tuendo quid uellet. ignorando quid
posset. Quantum sibi assumpserat.
mam suam ꝓ amicis suis. ac ꝑ hoc ꝓ
ipso: ille hoc domino offerre conficde¬
ret. & ñdum ꝓ se posita anima xp̃i.
ñdum ego ꝓte : Animã tuã ꝓ me po¬
nes: preireꝰ potes. qui sequi nͨ potes:
Quid tantum p̾sumis. qͥd de te sentis.
quid ẽe te credis: Audi quid sis. Am
amen dico tibi.ñ cantabit gallus do¬
nec ter me neges. Ecce quomodo tibi
cito apparebis. qui magna loqueris.
& te paruulum nescis. Qui in ꝓmittis
mortem tuam.ter negabis uitã tuã:
Qui te iam putas mori posse ꝓme.
prius uiue ꝓte. Nam timendo mortẽ
carnis tue mortem dabis animȩ tuȩ
Quanta enim uita ẽ confiteri xp̃m.
interrogatus ab ancilla hominẽ se nes¬
cire respondit. sicut eugliste contestant᷑

Expanded text:
promittebat, ille praenoscebat: qui nesciepromittebat, ille praenoscebat: qui nesciebat, audebat; qui praesciebat, docebat. Quantum sibi assumpserat Petrus intuendo quid vellet, ignorando quid posset? quantum sibi assumpserat, mam suam ponere pro amicis suis, ac per hoc et pro ipso, ille hoc Domino offerre confideret: et nondum pro se posita anima Christnondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? quid de te sentis? quid esse te credis? Audi quid sis: Amen, amen dico tibi; non cantabit gallus, donec ter me neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te: nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Quanta enim vita est confiteri Christum, vit, quia interrogatus ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur
Abbreviated transcription (Latin):
UM dominꝰ tħo. scãm dilectionẽ
qua se inuicera diligerent dis¬
cipulis commendaret: dicit
ei sẏmoꝵ petrus. Domine quo uadis:
Sic utiq hoc dixit magistro discipłs
& domino seruus. tanqͣm sequi paratꝰ.
ꝓpterea quippe dominꝰ qͥ eiꝰ animum
uidit quare hoc interrogauerit: sic ei
respondit. Quo ego uado ñ potes mͦ
sequi. tanqͣm diceret. Propter quod
interrogas: ñ potes modo. Non ait ñ
potes: s ñ potes modo. Dilationem in¬
tulit. ñ spem intulit: & eandem spem
qͣm ñ tulit s potius dedit. sequenti uoce
firmauit addendo atq dicendo sequeris
aut̃ postea. Quid festinas petre: ñ dũ
te suo sp̃u solidauit petra. Noli ex¬
tolli p̃sumendo. ñ potes modo. Noli
deici desꝑando. sequeris postea. Sed
adhuc ille quid dicit: Quare ñ pos¬
sum sequi te modo: animã meã ꝓ tẽ
ponam. Quid in animo eiꝰ eẽt cupi¬
ditatis uidebat. quid uirium ñ uide¬
bat. Uoluntatẽ suam iactabat infirmꝰ.
s inspiciebat ualitudinem medicꝰ. Iste

Expanded text:
um Dominus Jesus sanctam dilectionem qua se invicem diligerent, discipulis commendaret, Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit Magistro discipulus, et Domino servus, tanquam sequi paratus. Propterea quippe Dominus, qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado, non potes me modo sequi: tanquam diceret, Propter quod interrogas, non potes modo. Non ait, non potes; sed non potes modo: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedit, sequenti voce firmavit, addendo atque dicendo, Sequeris autem postea. Quid festinas, Petre? Nondum te suo spiritu solidavit petra. Noli extolli praesumendo, non potes modo: noli dejici desperando, sequeris postea. Sed adhuc ille quid dicit? Quare te non possum sequi modo? Animam meam pro te ponam. Quid in animo ejus esset cupiditatis, videbat; quid virium, non videbat. Voluntatem suam jactabat infirmus, sed inspiciebat valetudinem medicus; iste
Abbreviated transcription (Latin):
libentius parati qͣm irati. Ou̾bum non
tam penam exprimens uenditoris. ꝙͣ.
mercedem significans redemptoris. Dix̃
enim. Q uod facis fac citins. ñ tam in
ynitiem ꝑfidi seuiendo: qͣm ad salutẽ
sidelium festinando qr traditꝰ ẽ ꝓꝓter
delicta nr̃a. & dilexit ęccłam. & seipsũ
iradidit ꝓ ea. Unde & de seipso dicit
apłs. Qui me dilexit. & tradidit semet¬
ipsum ꝓme. Nisi gͦ se traderet xp̃e.
nemo traderet xp̃m. Quid ht̃ iudas.
innsi peccatum: neq enim intradendo
craditus xp̃c: s cogitauit pecuniȩ lu¬
crum. & inuenit anune detrimentum:
Accepit mercedem qͣm uoluit. s no¬
lenti ẽ data qͣm meruit. Radidit iu¬
das xp̃m. tradidit xp̃c seipsum. Ille
agebat negouum suȩ uenditionis. iste
nr̃e redemptionis. Qd facis fac citius.
ñ quia tu potes. s quia hoc uult. qui
totum potest. Hoc aut̃ nemo sciuit
discumbentium. ad quid dixerit ei:
Quidamenim putabant qr iudas locu¬

Expanded text:
libentius parati, quam irati! o verbum non libentius parati, quam irati! o verbum non tam poenam exprimens proditoris, quam mercedem significans Redemptoris! Dixit enim, Quod facis, fac citius, non tam in perniciem perfidi saeviendo, quam ad salutem fidelium festinando; quia traditus est propter delicta nostra , et dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea . Unde et de seipso dicit Apostolus: Qui dilexit me, et tradidit seipsum pro me . Nisi ergo se traderet Christus, nemo traderet Christum. Quid habet Judas, nisi peccatum? Neque enim in tradendo ristus, sed cogitavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam meruit. Tradidit Judas Christum, tradidit Christus seipsum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult qui totum potest. 5. Hoc autem nemo scivit discumbentium ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant, quia locu
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtissime dñs ꝑ buccellam tinctã atq
porrectam suum exprimit tͣditorem:
Fortassis ꝑ panis tinctionem. illius sig¬
iificans fictionem. Non enim omnia
quȩ tinguntur abluuntur: s ut infi¬
ciantur ñ ulla tingunt᷑. Si aut̃ bonũ
aliquid hic significat tinctio: eidem
bono ingratum. ñ inmerito ẽ. secuta
dampnatio. Ad huc tamen iude pos¬
sessro ñ adño s adiabolo cũ homini
ingrato intralset panis inuentrem.
hostis in mentẽ: ad huo inqͣm canti
mali iam corde concepti plenus res¬
tabat effectus. cuius iam p̃cesserat
dampnandus affectus. Itaq cũ panis
lminꝰ uiuus panẽ mortuo tradidisset. &
inem tradendo panis traditorem osten¬
usset: quod facis inquit fac eitius. Non
pcepit facinus. s p̃dixit iude malum.
nobis bonum. Quid enim iude peius.
& quid nobis melius. qͣm traditus xp̃c:
ib illo aduersus illum. ꝓ nob̾ preter il¬
lum. Quod facis fac ciꝰtius. O uerbum.

Expanded text:
apertissime Dominus per buccellam tinctam atque apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset: Quod facis, inquit, fac citius. Non praecepit facinus; sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius quam traditus Christus, ab illo adversus illum, pro nobis praeter illum? Quod facis, fac citius. O verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sibi iam traditum plenius possider&.
in quem prius intrauerat ut deciꝑet.
Neq enim ñ in illo erat qͣndo ad iudeos
perrexit. & de pretio tradendi donimi
pactus ẽ: cum aꝑtissime lucas eugłista
testetur & dicat. intrauit aut̃ sathanas
in iudam qui cognominabatur scarioth
unum de duodecim. & abiit & loquutꝰ:
cum principib sacerdotẽm. Ecce ubios¬
tenditur. quod iam intrauerat sathauas
inuidam. Prius gͦ intrauerat. immnittendo
in cor eiꝰ cogitationem qua traderet xp̃m.
Talis enim iam uenerat ad cenandum:
Nunc aut̃ pꝰ panem intrauit in eum. ñ
ad hoc ut alienum temptaret. sed ut
ꝓprium possideret. Non aut̃ ut putant
quidam negligent̾ legentes. tunc iudas
xp̃i corpꝰ accepit. Incelligendum ẽ enim¬
quod iam omnib eis distribuerat dñs
sacram̃tum corꝑis & sanguinis sui. uͥ
& ipse iudas erat sicut sc̃s lucas eui¬
dentissime narrat: ac deinde adhoc
uentum ẽ. ubi scđm rationẽ iohannis

Expanded text:
ut sibi jam traditum plenus possideret, ut sibi jam traditum plenus possideret, in quem prius intraverat ut deciperet. Neque enim cum illo erat quando ad Judaeos perrexit, et de pretio tradendi Domini pactus est; cum apertissime Lucas evangelista testetur, et dicat: Intravit autem Satanas in Judam, qui cognominatur Iscarioth, unum de duodecim; et abiit, et locutus est cum principibus sacerdotum . Ecce ubi ostenditur, quod jam intraverat Satanas in Judam. Prius ergo intraverat immittendo in cor ejus cogitationem quo traderet Christum: talis enim jam venerat ad coenandum. Nunc autem post panem intravit in eum, non adhuc ut alienum tentaret, sed ut proprium possideret. Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit: intelligendum equod iam omnibus eis distribuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Iudas erat, sicut Lucas euidentissventum est, ubi secundum narrationem Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
ut auferret eum ame. & dixit michi.
Susficit tibi grã mea. nam uirtus inin¬
firmitate ꝑficitur. Ecce ꝑ malum factũ ẽ
bonum. dum bene accipitur malum:
ꝑ quem manciparet᷑ diabolo. cum uide¬
as econtrario datum paulo angłm dia¬
boli. ꝑ quem ꝑficeretur in xꝑo: ita
ꝓfuit. Recordamini unde sit scͥptum.
quicumq manducauerit panẽ & bibe¬
rit calicem domini indigne. reus erit
corꝑis & sanguinis domini. Q̾ de his
erat sermo cum hoc apłs diceret. qui
dñi corpꝰ uelut quemlibet alium cibũ
indiscrete & neglegenter sumebant:
Hic gͦ si corripitur qui ñ duudicat. ħ ẽ
ñ discernit a ceteris cibis dominicum
corpꝰ. quo modo dampnatur qui ad eiꝰ
mensam fingens amicum accedit ini¬
micus: si reprehensione tangit᷑ negle
gentia conuiuantis. qua pena ꝑcutit᷑
uenditor inuitantis: Quid aut̃ erat
panis traditori datus. nͥ demonstratio
cui gr̃e fuisset ingratus: Intrauit gͦ p̾haue
panem sathanas in domini traditorem

Expanded text:
 dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur » . Ecce per malum factum est bonum, dum bene accipitur malum. per quem manciparetur diabolo; cum videas e contrario datum Paulo angelum diaboli, per quem perficeretur in Christo? Ita profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinierat sermo, cum hoc Apostolus diceret, quia Domini corpus velut quemlibet alium cibum indiscrete negligenterque sumebant. Hic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris cibis dominicum corpus, quomodo damnatur qui ad ejus mensam fingens amicum accedit inimicus? Si reprehegentia convivantis, qua poena percutitur venditor invitantis? Quid autem erat panis traditori datus, nisi demonstratio cui gratiae fuisset ingratus? Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem,
Abbreviated transcription (Latin):
pit. s malo suo accepit. qr male bonũ
malus accepit. Uerum de isto pane
tincto qui porrectus ẽ ficto. & de his
quȩ sequuntur multa dicenda sunt
quib necessarium plus temporis qͣm
nunc habeamus iam inistius fine ser¬
De eo quod scriptum ẽ. Dicit ei iħic:¬

Expanded text:
pit, sed malo suo accepit, quia male bonum pit, sed malo suo accepit, quia male bonum malus accepit. Verum de isto pane tincto qui porrectus est ficto, et de his quae sequuntur, multa dicenda sunt: quibus necessarium est plus temporis, quam nunc habemus jam in istius fine serAb eo quod scriptum est, Et c
Abbreviated transcription (Latin):
recumbebat qui ista dicebat. ꝑ sinũ
quippe. quid aliud significat᷑ qͣm se-¬
crecum : s aliis oportunior locus ẽ
ubi nobis dominꝰ aliquid donet de
hoc secreco qͣntum sufficit dicere:
Innuit gͦ huic symon petrus:⁊ dix̃
ei. Notanda locutio ẽ. dici aliquid ñ
sonando s tantummodo innuendo. Innuit
inquit & dicit utiq innuendo dicit:
Si enim cogitando aliquid đr. sicut scͥp¬
tura loquitur. dixerunt ap̃ semet ipsos
qͣntomagis innuendo ubi iam foras qͣlib¬
cumq signis ꝓmittit᷑ q̃ fuerat corde
conceptum: Quid gͦ dixit imnlendo:
quid nisi quod sequitur. quis ẽ de qͦ
dicit: hȩc uerba petrus innuit. quia
ñ sono uocis s motu corꝑis dixit. Itaq
cum recubuisset ille supra pectus iħu:
Hic ẽ utiq pectoris domini sinus. sapien
nem. dedit iudȩ symonis scariochis. &
pꝰ panem tunc introiuit in illum satha¬
nas. Exp̃ssus ẽ traditor. nudate sunt
latebre cenebrarum. Sonum ẽ qd acce¬

Expanded text:
recumbebat qui ista dicebat. Per sinum recumbebat qui ista dicebat. Per sinum quippe quid significatur aliud quam secretum? Sed alius est opportunior locus, ubi nobis Dominus aliquid donet de hoc secreto, quantum sufficiat, dicere. 6. Innuit ergo Simon Petrus, et dicit ei. Notanda locutio est, dici aliquid non sonando, sed tantummodo innuendo: Innuit, inquit, et dicit; utique innuendo dicit. Si enim cogitando aliquid dicitur, sicut Scriptura loquitur, Dixerunt apud semetipsos ; quanto magis innuendo, ubi jam foras qualibuscumque signis promitur quod fuerat corde conceptum? Quid ergo dixit innuendo? Quid, nisi quod sequitur? Quis est de quo dicit? Haec verba Petrus innuit; quia non sono vocis, sed motu corporis dixit. Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu. Hic est utique pectnem, dedit Judae Simonis Iscariotae. Et post panem, tunc introivit in illum satanas. Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
extra corpꝰ nescio ds scit: raptum huiꝰ¬
modi usq ad tercium cęlum. Qͦ circa
q etiam hic beatus eugłista ñ ait. erã
recumbens in sinu iħu. s ait. erat re¬
cumbens unus ex discipłis: nr̃orum
auctorum consuetudinem agnoscamus
pouus qͣm miremur. Quid enim de¬
perit ueritati quando & res ipsa đr̃.
& modo quodam. dicendi iactantia de¬
uitat᷑: Hoc quippe narrabat. quod ad
eius laudem maximam ꝑtinebat. Qͥd ẽ
autẽ quem diligebat iħc. quasi alios
ñ diligeret. de quib idem ipse ioħs
suꝑius ait. infinem dilexit eos. &
ipse dñs. maiorem hac caritatẽ ne¬
mo ht̃. qͣm ut animã suã ponat ꝓ
amiois suis: Q̾ quis enumeret omia
diuinarum testimonia paginarum. qͥb
dominꝰ iħc ñ illius nec eorum qui tunc
erant tantum. s etiam pꝰ futurorum
membrorum suorum. & totius eccłȩ
suȩ dilector ostendit᷑: s ꝓfecto latet
hic aliquid. & ꝑtinet ad sinum in qͦ

Expanded text:
extra corpus, nescio; Deus scit, raptum hujuextra corpus, nescio; Deus scit, raptum hujusmodquod etiam hic beatus evangelista non ait: Eram recumbens in sinu Jesu, sed ait: Erat recumbens unus ex discipulis, nostrorum auctorum consuetudinem agnoscamus potius quam miremur. Quid enim deperit veritati, quando et res ipsa dicitur, et modo quodam dicendi jactantia devitatur? Hoc quippe narrabat, quod ad ejus laudem maximam pertinebat. Quid est autem quem diligebat Jesus? quasi alios non diligeret, de quibus idem ipse Joannes superius ait: In finem dilexit eos , et ipse Dominus, Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Et quis enumeret omnia divinarum testimonia paginarum, quibus Dominus Jesus, non illius neque eorum quae tunc erant tantum, sed etiam post futurorum membrorum suorum, et totius Ecclesiae suae dilector ostenditur? Sed profecto latet hic aliquid, et pertinet ad sinum in quo
Abbreviated transcription (Latin):
pectus iħu. Ipse ẽ ioħs cuius ẽ hoc
eugłm. sicut postea manifestat. Erat
enim hȩc eorum consuetudo qui sa¬
cras nobis litteras ministrauerunt.¬
ut quando ab aliquo eors diuina nar¬
rabatur hystoria. cum ad seipsum
ueniret tamqͣm de alio loqueret᷑. &¬
sic se insereret ordmi narrationis suȩ
tanqͣm rerum gestarum scriptor. ñ
tanqͣm sui ipsius p̾dicator. Nam hoc
& sc̃s matheus fecit. Qui cum in
textu narrationis suȩ uenisset ad
seipsum: uidit inquit in theloneo
sedentem quendam publicanum nomine
matheum. & ait illi. Sequere me. N dix̃
uidit me. & dixit mͥ hoc fecit & beatꝰ
moy ses ita de se ipso tanquam de alio
cuncta narrauit ut ait dominꝰ ad moy¬
sen. Inusicatius apłs paulus ñ in istoria
ubi rerum gestarum suscipit᷑ explicanda
narratio. s inepła hoc fecit. Nam utiq
de se ipso ait. Scio hominẽ in xͦ ante
annos quatuordecim. siue incorꝑe siue

Expanded text:
pectus Jesu. Ipse est Joannes, cujus est hoc pectus Jesu. Ipse est Joannes, cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestatur. Erat enim haec eorum consuetudo, qui sacras nobis litteras ministraut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur; et sic se insereret ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam sui ipsius praedicator. Nam et hoc sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta narravit, et ait: Dixit Dominus ad Moysen . Inusitatius apostolus Paulus, non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim sive in corpore, sive
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nob̾cum. ñ erat gͥ ex illis iudas.
Mansissent enim cum illis. si eẽt ex ilł
Quid ẽ gͦ unus ex uobis tradet me. nisi
unus ex uobis exiturus ẽ. qui tradet mec
quia & ille qui ait. si fuissent ex nobis
mansissent utiq nobiscum : iam dixerat
ex nobis exierunt. ac ꝑ hoc utrumq
uerum ẽ. & ex nobis & ñ ex nob̃. Scdm̃
aliud ex nobis. scłm aliud ñ ex nobis. Se¬
cundum cõmunionẽ sacram̃toꝵ ex nob̾.
scđm suorum ꝓprietatẽ criminum ñ ex
nob̾. Aspiciebant gͦ ad inuicem discipłi.
hesitantes de quo diceret. Sic quippe
ineis erat gͣ magistrum suum pia cari¬
tas. ut tamen eos humana alterum de
altero stimularet infirmitas. Nota qͥdẽ
sibi erat cuiusq conscientia. Ueruntam̃
quia ꝓximi erat ignota. ita sibi singłus
quisq erat certus. ut incerti ẽẽnt &
ceteris. singłi. & singłis ceteri. Erat gͦ
recumbens unus ex discipłis eiꝰ insinu
insinu. paulopꝰ ait ubi dicit. super

Expanded text:
utique nobiscum ? Non erat igitur ex illis Judas: utique nobiscum ? Non erat igitur ex illis Judas: mansisset enim cum illis, si esset ex illis. Quid est ergo, Unus ex vobis tradet me; nisi, unus ex vobis exiturus est, qui me tradet? Quia et ille qui ait, Si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum; jam dixerat, Ex nobis exierunt. Ac per hoc utrumque verum est, et ex nobis, et non ex nobis: secundum aliud ex nobis, secundum aliud non ex nobis; secundum communionem Sacramentorum ex nobis, secundum suorum proprietatem criminumnobis. Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. Sic quippe in eis erat erga magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota quidem sibi erat cujusque conscientia; verumtamen quia proximi erat ignota, ita sibi singulis quisque erat certus, ut incerti essent et caeteris singuli, et singulis caeteri. Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu in sinu, paulo post dicit, super