comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ racionem ꝑticeps esto racoĩ. p̾uale¬
at tͥ racõ Tempera ammũ racione.
animam racione confirma. uĩ tan¬
ti meroris repͥmat racõ. confirmato
animo nullum ꝑiculum ꝑtimescis:
Oportet nos ꝑ multas cribulatõnes
incroire in regnum dei. Non sunt
condigne passiones huiꝰ temꝑis ad
momentaneum est ⁊ leue tribula¬
toẽs in nobis. Qd̃ et̾nũ est supra
modum est pondus excellens głe
tum in p̾senci affligimꝰ tantũ ĩ fu¬
turo gaudebimus. Si hic flagellis
alterimur. purgari in iudiciũ ĩue¬
nimur. semper deus hic uulnat:
quos ad salucem ꝑpetuam p̃p̃arat.
in fornace ꝓbatur aurum ut sordi¬
bꝰ careat. tͥbulatoĩs camino pur¬
garis ut purior pareas ꝑsecutoĩs
igne cõponit mors calamitati t̾mĩ¬
nũ ponit omem̃ calamitatem mors
male uiuere melius ẽ nõ esse qua
infeliciter esse ad comꝑacionem mi¬
seriarum meaxum feliciores esse¬
cite dolori meo queso. partito mero¬
ri meo queso ignoscite angustie

Expanded text:
 rationem, particeps esto rationis, praevaleat tibi ratio, tempera animum ratione, animam ratio confirmat, vim tanti moeroris reprimat ratio; confirmato animo, nullum periculum pertimescis. Oportet nos per multas tribulationes intrare in regnum Dei . Non sunt condignae passiones hujus temporis ad momentaneum est, et leves tribulationes in nobis: quod aeternum est, supra modum est, pondus excellens gloriae; tum in praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio inveniemur. Semper Deus hic vulnerat quos ad salutem perpetuam praeparat. In fornace bus careat: tribulationis camino purgaris, ut purior appareas, persecutionis inem imponit, mors calamitati terminum praebet, omnem calamitatem mors male vivere; melius est non esse quam infeliciter esse; ad comparationem miseriarum mearum feliciores scite dolori meo, quaeso: moerori meo, quaeso, ignoscite; angustiae
Abbreviated transcription (Latin):
ichil sane. nicħ prorsus. nichil
penitus. nichil om̃ino. nichił
hẽo quod contra dicam. tredo u̾ta¬
ti. negare nõ possum. fateor esse ue¬
rimmi. Quis hoc dubitat: quis istd̾
ambigit. quis istud negat ri
sum est. si exploratum est. aufer

Expanded text:
Nihil sane, nihil prorsus, nihil Nihil sane, nihil prorsus, nihil penitus, nihil omnino, nihil 485 habeo, quod contradicam: cedo veritati, negare non possum, fateor esse verum; quis hoc dubitat? quis istud ambigit? quis istud negat? 42sum est, si exploratum est, aufer
Abbreviated transcription (Latin):
sic in carnali amore consistis: heu qmͣ
nata trahet luxuria. Iam tandem p᷑¬
care quieste: iam tandem desine asce¬
lere. aliqñ mores malos cõmuta.⁊
catis finem. pone legem nequicie. hẽ
at culpa modum. habeat in iquitas
t̾minũ  ⁊elictorum tuoꝵ considera
magnitudinem.culpas tuas saltem
en me heu mfelicem me. heu
miserum me/ nesciebam quod
pro mea iniquitate ꝑcucior. ignora¬
bam quod pro meo m̾ito iudicor. qd̾
istud iudicium de mea sit in iusticia:
Tu mͥ manifesta tu mͥ iudicasti. tu
mͥ nocum fecisti: ꝑ te cognoui quod
nesciebam. Iam pro certo scio. iam
tis. occultum iam mͥ nõ est: iam nõ
est mͥ ambiguũ. iam nõ est mͥ abs¬
nde est homo. inde est omis ista
inde ista erĩma. ex te nate sunt caẽ¬
ex quolz euentu. non ex quolz for¬
tumIste languor ꝓpͥe culꝑe est: ista
egͥtudo ꝓpͥe iniquitatis est an a¬
liud tͥ uidetur. an aliter putag.
an aliter ex istimas: an aliter sen

Expanded text:
sic in carnali amore persistis? Heu! quasic in carnali amore persistis? Heu! quanata trahet luxuria? jam tandem peccare quiesce, jam tandem desine a scelere, aliquando mores malos commuta in cati at culpa modum, habeat iniquitas terminum; delictorum tuorum considera magnitudinem; culpas tuas saltem e! heu infelicem me! heu miserum me! nesciebam quod pro mea iniquitate percutior, ignorabam quod pro meo merito judicor; quod istum judicium de mea sit injustitia, tu mihi manifestasti, tu mihi indicasti, tu mihi notum fecisti, per te cognovi; quod nesciebam, jam pro certo scio, jam occultum mihi jam non est, jam mihi non est ambiguum, jam mihi non est absnde est, homo, inde omnis ista inde ista aerumna; tibi notae sunt caex quolibet eventu, non ex quolibet fortuitu, iste languor propriae culpae est, ista aegritudo propriae iniquitatis est. An aliud tibi videtur? an aliter putas? an aliter existimas? an aliter sent
Abbreviated transcription (Latin):
cottidie peocas cottidie laberis. cot¬
tidie p̾ceps in deterius uadis. Ela¬
tõ tua nõ recidet. suꝑbia nõ depõit᷑.
timor ⁊ iactancia. non cohibetur.
Rapide te quoq furor inflãmat.
ira clamorẽ excitat. cõmouet ĩdig¬
modum irasceris suꝑ m̃suram ani¬
mi furore mou̾is. Lelare bonis. in¬
uidere melioribus solitus. alienis
felicitatibus emulus. alienis uir¬
tutib semꝑ inuidus/ Cui unquã
nõ decraxisti: quem non lacerasti:
Cuius uitam nõ abruxisti: Qui nõ
iactãsti infamiam: fallax. incon¬
stans. inuidus. auarus. tenax. steri¬
lis. ihum anus infructuosus. non
est in te ulla miscd̾ia cecidisti in cõ¬
cupiscentiis scłi. defluxisti in cupidi¬
tatibus mundi. flagras in terreno
amore. congeris res perituras. nes
scelus s dilatas nec sacias imqmͣ
clãmam libidinose concupis centie¬
libidinose. O te infelicem ñ te pud
ꝑ multas asꝑgi libidines. corruptor
ꝑseueras. sic n luxuria ꝑmanes.

Expanded text:
cotidie peccas, cotidie laberis, quotidie praeceps in deterius uadis; elatio tua non resedit, superbia non deponitur; tumor et iactantia non cohibetur; repetit te quoque furor; inflammat ira; clamor excitat; commouet indigmodum irasceris, supra mensuram animi furore moueris; zelas bonis, inuides melioribus, alienae felicitatis aemulus, alienis uirtutibus semper inuidus; cui umquam non detraxisti? Cuius famam non lacerasti? Cuius non absorbisti uitam? Cui non iactasti infamiam? Inconstans inuidus fallax auarus tenax sterilis inhumanus infructuosus, non est in te ulla miscupiscentiis saeculi, et defluxisti in cupiditatibus mundi; flagras in terreno amore; congeris res perituras, nescscelus, sed dilatas, nec satias unquam flammam libidinosae concupiscentiae. 37. O te infelicem, non te pudet per multas aspergi libidines; corruptor perseveras? sic in luxuria permanes?
Abbreviated transcription (Latin):
breui fimatur. hñt in celo finẽ suũ
omĩa impossibile est ut homo sis et
non gustes angustias. Dolor ⁊ tͥstici¬
a om̃ibus ꝯmunia sunt. omĩa in ħ
scło euentu simili sustinemus nemo
in ꝑpetuo expers mali est. nemo est
qui ĩ hoc scło nõ doleat. nullus est
qui in hac uita positus nõ suspiret.¬

Expanded text:
brevi finiatur, omnia sub coelo finem suum brevi finiatur, omnia sub coelo finem suum habent; impossibile est ut homo sis, ut non gustes angustias: dolor, et tristitia omnibus communia sunt, omnia in hoc saeculo eventu simili sustinemus. Nemo in perpetuum expers mali est, nemo est qui in 481 hoc saeculo non doleat, nullus est qui in hac vita positus non suspiret
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑseue̾s in dolorem uince animi
dolorem supera mẽtis dolorem hõ
ualiter quo pacto quomodo ꝙ̃¬
admodum qua racione: qͣ arte
quo consilio: quo ingenio racio
su⁊ luctamen contra temporales
molestias esto in cunctis casibus
firmus. pacienter colera omĩa adu̾
sanda nõ est sola tua a ce considerã¬
da calamitas. Respice similes alior
casus. incende miserias eoꝵ quib
acerbe aliquid accidit. dum tibi
aliena ꝑiculo memoras. mitius tua
portas aliorum eĩ exempla. dolore
releuant. alienis malis facilius cõ¬
solatur. Quid incusas acer¬
bissima tua decreta: Quid causas
tui perituli tantum luges. Non stͥ¬
noua tua supplicia: hẽs exempla qa¬
lamicatis. Quanti tales casus. qnͣ¬
ti talia ꝑicula ꝑtulerunt. Pacient᷑
ab imo ferendum est quod multis
accidit tollerabile. Pena huiꝰ iute
breuis est. et qui affligit et qui affli¬
gitur mortalis est. Tribulacõ huiꝰ
stare non potest. Nicħ est in hoĩs ui
ta diu nichil tam longum quod ñ

Expanded text:
non perseveres in dolore, vince animi dolorem, supera mentis dolorem. 23. Qualiter? quo pacto? quomodo? quemadmodum? qua ratione? qua arte? quo consilio? quo ingenio? 24. Oluctamen contra corporales molestias; esto in cunctis casibus firmus, patienter tolera omnia, omnias, non est sola tua a te consideranda calamitas; respice similes aliorum casus, intende miserias eorum quibus acerbe aliquid accidit; dum tibi aliena pericula memoras, mitius tua portas; aliorum enim exempla dolorem relevant, alienis malis facilius consolatur homo. 25. Quid incusas acerbissima tua decreta? quid causas tui periculi tantum luges? non snova tua supplicia, habes exempla calamitatis. Quanti tales casus, quanti talia pericula pertulerunt? Patienter ab uno ferendum est quod multis accidit tolerabile. Poena hujus vitae brevis est, et qui affligit et qui affligitur, mortalis est. Tribulatio hujusstare non potest. Nihil est tandiu, nihil tam longum, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
resistimus. in lapsum oꝑe ñ ĩcur¬
rimus nõ est timendum si bona
malaꝰ que in cogitacionẽ uẽĩat̃:
s magis głandum est si mens
mala a bonis intellcũ roĩs disc̾¬
nant. Item nil uiuat qd̃ inter
bonũ et malum sensu prudenci

Expanded text:
resistimus, in lapsum operis non incurresistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
est arbitrii nr̃i. cogitatoĩs praue
suggestiones preuenire/ iac̾e autẽ
in animo cogitaciones nr̃aᷤ. attinz
uoluntati illud ergo ad culpã nõ
redigitur. istud culpe ꝓpͥe impu
ratur nam cogitationes ullicitas
occurre̾.demonũ est cogitatõib
fieri solet ut ĩnmũde corꝑaliũ reꝵ
spẽs quas didicimꝰ. nr̃is m̃tibus
opponantur: et nolentes eas cogi¬
temus. quãtum᷑ que ab eis aciem
bis motib obrepunt s fit ħ a
condicione mortali: quã meruit
pͥmus homo in penam si pocĩ
dum unusquisq diuina illumina¬
tione preuenitur: statim molesci¬
is turpiũ cogitacionũ pulsatur.
s dei ẜuus indicio timoris dei ħ
temptam̃ta a semet ip̃o reicit: bo¬
nisq contͣ obiectis cogitaciõib.
turpes a se repellit. magna obs¬
uancia ciroa cordis est custodiã
adhibenda quia ant bone a̾ ma¬
le rei cõsistit origo nam sic̃ sc̃pt̃
est ex corde exeunt cogitatõnes
male ⁊deoq si pͥus pͣue cogitatõi

Expanded text:
ri cogitationis pravae suggestionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attinet voluntati. Illud ergo ad culpam non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas occurrere, daemonum est; cogitationibus fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem bis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo, nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
se est ut penitendo accuset: quod
cogitatoĩs. quoꝵ unũ iniquitas
dicitur. qd oꝑe gerit᷑. aliud ĩ iusti¬
cia quod cogitacione admittitur.
pͥus aut̃ actõ resecanda est: postea
cogitacio: pͥus pͣua oꝑa: post modũ
desid̾ia. uicissim aut̃ et ex cogi¬
tacione oꝑa ꝓcedunt. et ab oꝑe
cogitatõ nascitur quãuis et si ab
ysaiam. auferte in quid̃ malum
enĩ solum fcĩs. s cogitatõib de¬
linquimꝰ sicut iupera a filiis in
ucero positis lacerata ꝑimitur.
ita cos nos cogitaciones nr̃e intra
nos enutrite occidunt et cõcepte
interius impereo ueneno cõsumt̃.

Expanded text:
se est ut poenitendo accuset quod scogitationis, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. 2. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur, quamvis etsi ab nus per Isaiam: Auferte, inquit, malum enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimuutero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nasses extensum a uertice per me¬
dium secuit: atrociq supplicio excͥ¬
ciatum extinxit. Tradunt aut̃ ebrei
duabus ex causis interfectum fuisse
ꝯsayam unũ ꝙrud eos appellauerit
pͥncipes sodomorum ⁊ populum ꝯo¬
morre. alcerum quod testante dño
ad moysem non poteris uidere faciẽ
meam. Iste ausus est exclamare ui
quod in sequentib faciem et pedes
dei seraphin texisse narrauerat: ac
cet sub quertu rogel iuxͣ decursus
aquarum: quas ezechias rex iuda tu

Expanded text:
nasses extensum a vertice per menasses extensum a vertice per medium secuit, atrocique supplicio excruciatum exstinxit. 72. Tradunt autem Hebraei duabus ex causis interfectum fuisse 170 Isaiam: una, quod eos appellaverit principes Sodomorum et populum Gomorrhae; altera, quod, testante Domino ad Moysem: Non poteris videre faciem meam, iste ausus est exclamare: Viquod in sequentibus faciem et pedes Dei Seraphim texisse narraverat, ac cet sub quercu Ragel, juxta decursus aquarum, quas Ezechias rex Juda
Abbreviated transcription (Latin):
natare fecit. hostem sirie cecitate ꝑ¬
cussit: inortem in credulo p̾dicauit. fra¬
gore quadrigarum fugauit hostem:
obsidionem disꝑsit. repulit famem po¬
stremo post mortem ex animi cadaui̾
uitam dedit. Cuius sepultrum usq
hodie in sebastea ciuitate ostendit᷑. ho¬
nore satis dignum. et digna habitum
s alterius qui similc nũcupatus est
nomine. ille enim ex numero pastor
fuit de oppido tecue. Hic autem gene
nobilis. ortus in iherłm: quem eciam
aiunt ebrei socͤrum fuisse manasse
An quo tanta fuit stĩcatis uite excellẽ¬
cia᷑ ut unam tantum dicatur habuis¬
se tunioam cilicinam. Quanq eciam
post modum pro delicto ppłi abiecta. sac¬
to menbra cooꝑuit. Sed et hoc ad
atq imbrium potestates sustimit᷑. ut
dei p̾ceptis obediret. et populi deplora¬
ret delicta. Hic qͥndecim gradib rece¬
dentem umbram retro ascendere ius¬
sit᷑. huius oraculo rex ezechias mor¬
tis delacionem promeruit: quem ma¬

Expanded text:
natare fecit. Hostes Syriae caecitate pnatare fecit. Hostes Syriae caecitate percussit, mortem incredulo praedixit, fragore quadrigarum fugavit hostem, obsidionem dispersit, famem repulit. 68. Postremo post mortem exanimis cadaveri vitam dedit. Cujus sepulcrum usque hodie in Sebastia civitate ostenditur honore satis dignum, et digna habitum sed alterius, qui simili nuncupatus est nomine: ille enim ex numero pastorum fuit de oppido Thecue, hic autem genere nobili ortus in Jerusalem; quem etiam aiunt Hebraei socerum fuisse Manasse. In quo tanta fuit sanctitatis et vitae excellentia, ut unam tantum dicatur habuisse tunicam, et hanc cilicinam, quaque etiam postmodum pro delicto populi abjecta, sacco membra cooperuit. 70. Sed, et hoc ad atque imbrium tempestates sustinuit, ut, et Dei praeceptis obediret, et populi deploraret delicta. 71. Hic quindecim gradibus ascendentem umbram retrodescendere jussit. Hujus oraculo rex Ezechias mortis dilationem promeruit. Hunc autem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
eliseus helie discipulus. ex ame¬
linoch oppido. ex tribu ruben. cuiꝰ
ortu aures uitula in galgalis mugĩ¬
tum dedit: eius q uox in ifrabelem
ꝑsonauit: tunc quidem p̾sagus ua¬
ces predixit᷑. hodie in isrł natus est
ꝓpha. qui tunctã eorum destruet ydo¬
latriã hic gemino helise glorificatꝰ
spũ plurimis acq magnis uirtutũ
signis emicuit: iordanem transitu
suo diuisum. refrenatis undis retro ꝯ¬
u̾tit. Aquas iherico steriles demer¬
so uastulo᷑ ad fecunditatem ꝑduxit:
pueros insultantes sibi. u̾bo traditis bes¬
tiis repente uorauit:sanguineas aqͣs
in necem hostium decurre̾ fecit: inter
ħ sterilem ꝯceptõne u̾bo fecundauit.
eius q filium mortuũ sustitauit. Ci¬
borum temperat amaritudinemͥ deni¬
q ex decem panib plebe refecta re¬
liquias collegit: ⁊ uaaman lepre stig¬
matib lauacro iordanis purgauit
lepra quoq maleoictum asꝑsit disci¬
pulum. ferrum securis in iordane m̾¬
sum ligno in aquis milło suꝑ super¬

Expanded text:
Elisaeus Eliae discipulus, ex Abel Meula oppido, ex tribu Ruben, in cujus ortu aurea vitula in Galgalis mugitum dedit, ejusque vox in Jerusalem personavit. Tunc quidam praesagus vates praedixit: Hodie in Israel natus est propheta, qui cuncta eorum destruet idola. 66. Hic gemino Eliae glorificatus spiritu, plurimis atque magnis virtutum signis emicuit. Jordanem transitu suo divisum, refrenatis undis, retro convertit; aquas Jericho steriles, demerso vasculo, ad fecunditatem perduxit; pueros insultantes sibi verbo tradidit bestiis repente vorandos; sanguineas aquas in necem hostium decurrere fecit: inter haec sterilem conceptionem verbo fecundavit, ejusque filium mortuum suscitavit; ciborum temperat amaritudinem, 169 denique ex decem panibus plebe refecta reliquias collegit. 67. Et Naaman leprae stigmatibus lavacro Jordanis purgavit; lepra quoque maledictum aspersit discipulum: ferrum securis in Jordane mersum, ligno in aquas misso, super
Abbreviated transcription (Latin):
uicio etiam ip̃a uerax
doctrina uilescit et qui nõ uiuit
sicut docet ipam qua p̾dicat
u̾itatẽ ꝯtemptibilen facit arcꝰ
ꝑu̾sus et lingua magistroꝵ docẽ¬
ciũ bñ et muẽciũ male et ideo
qͣiͣ ex ꝑu̾so arcu sagitã emittut̃
dum suam pͣuam iitam ꝓpͥe lin-¬
gue ictu confodint̃. Quiꝰ bñ doc
et male uuit tanquã es aut
cimbalum somuĩ facit aliis ip̃e
tñ s̾ manet insensualis Qui bñ
docet et male uiuit quod dicit᷑
bñ uiuentib ꝓficit quod u̾o male
uiuit se ipm̃ octidit ssicut sacer¬
dos qui si digne se agit ut sacer¬
dotem decet mist̾ium eius sibi
et aliis utile est indigne autẽ
niuens aliis quidem utilis ẽ lo¬
quendo se aut̃ int̾ficit pͣue ui¬
uendo ac ꝑ hoc quod in illo mor¬
tuũ est ꝓpriũ eius est: quod u̾o
uiuit in eo idest sacrum miste¬
riũ quod est uite alienũ est. Q
bñ docet et male niuit indet᷑
ut cereus aliis dum bonũ expo¬
nit lucem p̾stare se u̾o in ma¬

Expanded text:
a etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen sibi manet insensualis. Qui bene docet, et male vivit, quod docet bene, viventibus proficit; quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos, qui si digne se agit, ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est, indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo; ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est, sacrum ministerium, quod est vitae, alienum est. 6. Qui bene docet, et male vivit, videtur, ut cereus, aliis, dum bona exponit, lucem praestare; se vero in ma
Abbreviated transcription (Latin):
det. et quasi flatu quiestentis deorsũ
ad suꝑiora puluis ebulliat. Quieuit
aut̃ apud ephesum: ui .kł. ianuari¬
barbaras q gentes. uicinas q tene¬
braͥs ⁊ tumenti oceano ꝯiũctas: ad
sciencie lucem. fideiq portum dedu¬
cit. Deinde in iherapoli frigie ꝓuincie
urbe crucifixus lapidatusq obiit. rec¬
to q sepultus cadauere simul cũ filiab

Expanded text:
dit, et quasi flatu quiescentis deorsum ad superiora pulvis ebulliat. Quievit autem apud Ephesum, Kalend. Januarbarbarasque gentes, vicinasque tenebris, et tumenti Oceano conjunctas, ad scientiae lucem fideique portum deducit. Deinde in Hierapoli Phrygiae provinciae urbe crucifixus, lapidatusque obiit, rectoque sepultus cadavere, simul cum filiab
Abbreviated transcription (Latin):
ronũciantur aut̃ lectołs ĩ xp̃i
eccũs. de scripturis stĩs. Constat
ant̾ eadem sacra striptura: ex ue¬
t̾e lege ⁊ noua. Uetus lex illa est
que data est pͥmũ iudeis ꝑ moyle
Testam̃tum aut̃ dicitur quia ydo¬
neis testibus. utiq a ꝓpħis s̃cͥptum
atꝙ signatum noua uero lex ewã¬
głium est qd̾ dicitur nouũ testam̃¬
suos apłos dedit: Illa lex uetꝰ ut
radix est. hec noua uelud fructus
ex radice ex lege enĩ uenitur ad e¬
Wangłium . siquidem xpũs qui h
manifestus est. añ in lege p̾dicatus
est ĩmo ip̃e locus in propħig  sicut
scͥptum est. qui loquebar ecce assũᷤ
legem quidem ꝓmittens ueluti ĩfan¬
tib pedagogam. eWangłm uero ꝑ¬
fectum uite magisterium iam adul¬
tis om̃ibus prestans. Id̾o in illa ope¬
rantib bona terre ꝓmit tebantur
hic uero sub gra ex fide inuentib.
regnũ celeste tribuitur. ewagłm
aut̃ dicitur bonũ minciũ: ut qui¬

Expanded text:
ronuntiantur autem lectiones in Christi Ecclesiis de Scripturis sanctis. Constat autem eadem sacra Scriptura ex veteri lege et nova. Vetus lex illa est que data est primum Iudeis per Moysen mentum dicitur, quoniam ab ydoneis testibus utique prophetis scriptuma vero lex est Evangelium, quod dicitur Novum Testamesuos apostolos dedit. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice. Ex lege enim venitur ad Evangelium. Si quidem Christus qui hic manifestatus est, ante in lege praedictus est. Imo ipse locutus in prophetis, sicut scriptum est: Qui loquebar, ecce adsum, legem enim premittens velut infantibus pedagogum, ewangelium vero perfecte vite magistrum iam adultis omnibus prestans. Ideo et in illa operantibus bona terre promittebantur, hic vero sub gracia ex fide viventibus regnum celeste tribuitur. Ewangelium vero dicitur bonum nuncium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hat ce a pocõ impiorum interitus:
abstrahat te a culpa pereuntiũ pena
delinquentium finis te corrigat. re¬
proborum interitus te abducat ini
ciat quod male fecisti dum potes eme¬
da dum potes auicio et porõ te renoca
dum tempus est clama. dum datur
spacium luge dum est licencia penite̾
sestina dum potes plange dum ad¬
huc anima u̾satur in corꝑe dũ adhuc
uiuis remedium tͥ futurum ad quire
pͥusquam te dies mortis p̃ueniat pͥ¬
usquam profumdus absorbeat pͥus ꝙͣ
te infernus rapiat ubi iam nullus ẽ
indulgencie locus ubi nulla peniten¬
tie patet lib̾tas nulla correctoĩs dat᷑
licencia ubi nullus est ad confessionẽ
recursus: ad ueniam nullus est regres

Expanded text:
ccato impiorum interitus. ccato impiorum interitus. Abstrahat te a culpa pereuntium poena, delinquentium finis te corrigat, reproborum interitus te adducat ad pciat; quod male fecisti dum potes emenda, dum potes a vitio et a peccato te revoca, dum tempus est clama, dum datur spatium luge, dum est licentia poenitere festina, dum potes plange; dum adhuc anima versatur in corpore, dum adhuc vivis, remedium tibi futurum acquire, priusquam te dies mortis praeveniat, priusquam te profundum absorbeat, priusquam te infernus rapiat, ubi jam nullus est indulgentiae locus, ubi nulla poenitentiae patet libertas, ubi nulla correctionis datur licentia, ubi nullus est ad confessionem recursus, ad veniam nullus regressus.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ abstonditus est uenturi exitus
ignorancia nob̾ incerta est in proui¬
sus est mortis occursus incertus est
euentus ⁊ finis õium. Dum nestimꝰ
repente mors uenit dum non exti¬
maniis improuisi tollimur. du ig¬
noramus repente subtrahimur. Ti¬
meamus ne dies illa tanquã fur cõ
p̾hendat nos ne nos turbo diuini iu¬
dicii dum ignoramꝰ diripiat ne nos
repentimis interitus auferat. ne
ignorantes subito calamitas comp̾
cendit. peocantem sepe subito rapit.
qui uiuentes inflaminat. morien¬
tes subito deuorat qui inflectit ad
uicia ꝑtrahit subito ad tormenta
sus exitus rapuit: Quanti subito
subtracti deficiut̃. Quanti dum mo¬
ri nõ existimant auferuntur. Qnͣti
ad mortem subito rapiuntur. Qnͣti
repente ad et̾na supplicia deducũt᷑.
aspice ergo ex alieno tormento quod
timeas: respice in alieno exicio qd̾
qua inides coram te alium cecidisse
ꝑicula aliena uite pocius ꝑtimeste
alienos casus tua fac elłe ꝑicula a

Expanded text:
nobis absconditus est, venturi exitus nobis absconditus est, venturi exitus ignorantia nobis incerta est. Improvisus est mortis occursus, incertus est eventus et finis omnium. Dum nescimus, repente mors venit; dum non existimamus, improviso tollimur; dum ignoramus, repente subtrahimur. Timeamus ne dies illa, tanquam fur, nos comprehendat , ne nos turbo divini judicii dum ignoramus diripiat, ne nos repentinus interitus auferat, ne ignorantes subito calamitas comprecendit, peccantem saepe subito rapit; qui viventes inflammat, morientes subito devorat; qui inflectit ad vitia, pertrahit subito ad tormenta. sus exitus rapuit? quanti subito subtracti deficiunt? quanti, dum mori non existimant, auferuntur? quanti ad mortem subito rapiuntur? quanti repente ad aeterna supplicia deducuntur? Aspice ergo ex alieno tormento quod timeas. Respice in alieno exitio quod quam vides coram te alium cecidisse, pericula aliena in te pertimesce. Alienos casus tua fac esse pericula;
Abbreviated transcription (Latin):
pecrandi tota uirtute repugna uin¬
ce usum carnalem etiam cum dolo
cum dolore usui malo resiste. pro¬
pone tͥ adu̾sus p̾sentis carnis ar¬
supplicii ignis estum libidinis¬
suꝑet recordatõ eterni incendii:
grauioris supplicii uincat. forcior
dolor dolorem minorem exsuperet
pacienter leuiora portabis si gra¬
uiora fu̾s recordatus. Usetur eciã
añ oculos tuos ymago futuri in¬
dicii. Preuide que postmodum eris
passurus futuram dei sentenciam
cogita futurum dei iudicium suꝑ
te formida terreat te geħine metꝰ
terreat te futuri iudicii sentencia
om̃i hora habedo mortem preocłis
ante oculos tuos penarum semꝑ
u̾setur euentus. De morte tua cõt¬
tidie cogita finem uite tue semꝑ
considem recole semꝑ diem mortis
inc̾tum esto sollicitus ne subito ra¬
piaris cottidie dies ultimꝰ appropin¬
quat. Uitam uram̃ coccidie dies au¬
fert cotidie ad finem tẽdimꝰ: ad mor
ramus si hac nocte animam nram̃
condictõ mortis ex postat finis nost̾

Expanded text:
peccandi tota virtute repugna; vince usum carnalem etiam cum dolorcum dolore usui malo resiste. Propone tibi adversus praesentis carnis arsupplicii ignem, superet aestum libidinis recordatio aeterni incendii, gravioris supplicii vincat, fortior dolor dolorem minorem exsuperet. Patienter leviora portabis, si graviora fueris recordatus. Versetur ante oculos tuos imago futuri judicii, praevide quae postmodum eris passurus. Futuram Dei sententiam cogita, futura Dei judicia super te terreat te iudicii illius sententia, omni hora habeto mortem prae oculis, ante oculos tuos tenebrarum semper versetur adventus. De morte tua quotidie cogita, finem vitae tuae semper considera, recole semper diem mortis incertum; esto sollicitus, ne subito rapiaris: quotidie dies ultimus appropinquat, vitam nostram quotidie dies aufert, quotidie ad finem tendimus, quotidramus si hac nocte animam nostram conditio mortis reposcat. Finis noster
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt Uuni ad urbem meit̃ i uigilia pasche eam obsidiomb
cutũdedere fatigatiꝙ longa obsesione cum de reditu iam
cepissent tractare muri cuntatis ultro corruerũt aditũ reu̾tẽ¬
tibus patefec̾e̾ tũc̃ ciuitatem siue deffensione igressi om̃s¬
truncatos ni ore gladii int̾fecun̾t reliqm̃ urbem tdentes
ign excepto oratorio beati stephi quod indebatur ipĩs a qͥamm

Expanded text:
enientesque ad urbem Mettensem in vigilia pascae, eam obsidionibus circumdedere, fatigatique longa obsidione, cum de reditu jam cepissent tractare, muri civitatis ultro corruere, aditumque revertentibus patefecere. Tunc civitatem sine cunctatione ingressirfecere in ore gladii, reliquam urbem tradentes igni, excepto oratorio beati Stephani, quod videbatur ipsis a quodam
Abbreviated transcription (Latin):
cire non cupias qd scire est¬
In heresi semꝑ prouocat in fabulas
sac legos m̃cem p̃cipitat in causis obs¬
curis reddit audaces in rebus ignaris
tolle certameir: tolle ꝑtinacem iun¬
cendi ocrasionem. Cede cito iu̾tati nõ
concradicas iusticie locum nõ ꝯten¬
das euatuare quod rectum est dispu¬
tare stude non suꝑare plux dilige au¬
dire quam dicere plux auscultare qmͣ
loqui. In pͥncipio audi loquere nouis¬
simus finis plux ht̃ honorem ĩ om̃i
re finis intenditur extrema q̃runtur
melior est finis quam pͥncipiũ meli¬
or est nouissimus ẜmo quam pͥmus

Expanded text:
cire non cupias quod scire n haeresim provocat, in fabulas sacrilegas mentem praecipitat, in causis obscuris reddit audaces, in rebus ignaris ione autem tolle certamen, tolle pertinacem vincendi defensionem, cede cito veritati, non contradicas justitiae, non contendas evacuare quod rectum esttare stude, non superare; plus dilige audire quam dicere, plus auscultare quam loqui. 73. In principio audi, loquere novissimus; finis plus habet honoris; in omni re finis intenditur, extrema quaeruntur. Melior est finis quam principium, melior novissimus sermo quam primus
Abbreviated transcription (Latin):
nñum hominũ erit resurrectio¬
łr dicitur. Non dabis scm̃ tuũ uidere
corrupcionem hanc racionem maxi¬
ma pacrim turba tradente suscepimꝰ
uerum quia sunt et alii atq cacho¬
lici et eruditi uiri qui credunt aiã
in corꝑe manente inmutandos ad
mortalitatem eos qui maudientu dm̃¬
uini et inueniendi sunt ⁊ hoc eis
reputari pro resurrectione ex mor¬
tius qd̾ mortalitatem inmutacio¬
nem deponant non morti quolib
quis ad quiescat mͦ nõ est heretitꝰ
nisi ex contencione h̾rticus fiat suf

Expanded text:
nium hominum erit resurrectioer dicitur: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri, qui credunt anima in corpore manente immutandos ad mortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte, quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus nisi ex contentione haereticus fiat. Suf
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitas añ tnͣsg̾ssum u̾nalis
equinoctii et quarte decune lune inici¬
um non post celebrari eodem tam̃ m̃se¬
ropter nouellos legis aĩa sit¬
latores qui ideo animam tantum
ad imaginem dei creatam dicunt ut
quia deus incorporeus recte creditur ⁊̃¬
ut animam incorpoream esse credatur
libere confitem᷑ imaginem met̾nitate

Expanded text:
solemnitas, ante transgressum vernalis aequinoctii, et sextae decimae lunae initium non potest celebrari: eodem tameropter novellos legislatores, qui ideo animam tantum ad imaginem Dei creatam dicunt: ut quia Deus incorporeus recte creditur, etiam anima incorporea esse credatur: libere confitemur, imaginem in aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
ffertoria que insacͥficii honorẽ
cam̃ĩtur eccłiasticus lib indictuit
est ueti̾s cantare solitus qñ uictime
inmolabantur sic em̃ dicit porrexit
inquid sac̾dos manũ suam in liba¬
cione᷑ et libauit de sanguine nacce:
⁊ fudit in fundam̃to alcaris odorẽ
diuinũ excelso pͥncipe stunc exclama¬
uerunt filii aaron in tubis produt¬
tilibus ⁊ sonauerunt. ⁊ auditam fe¬
cun̾t magnam uocem in memoriam
accendimur. simulq corde ⁊ oꝑe lau¬
des dño declarantes. iubilemus in
alto. illo scil u̾bo sacͥficio cuiꝰ sangͣ¬

Expanded text:
ffertoria, quae in sacrificiorum honore canunt ecclesiasticus liber inditium est, veteres cantare solitos, quando victimae immolabantur, sicut enim dicit: porrexit, inquit, Sacerdos manum suam in libationes, et libavit de sanguine uvae, et fudit in fundamentum altaris odorem divino et excelso principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus, et sonaverunt, et auditum fecerunt magnam vocem in memois accendimur simul corde et ore laudes domino declamantes iubilamus in alto illo, scilicet vero / sacrificio domin
Abbreviated transcription (Latin):
łantur i daco falso id  nõ mitis de¬
Set prodigiis darum posse fieri xͥa¬
num non tam̃ scm̃ si in temꝑatis ⁊ as¬
ex hoc desinit esse iustus sc̃s cũ affcũ¬
teneat scĩtatem ⁊ ideo ueraciterͫ Non
enĩ nature iurib s ꝓpositi ad inmenco
per dei gram̃ ad quirimus scĩtatem et
ideo ueraciter se om̃s scĩ pronũciant
pccores quia in u̾tate hñt quod plan¬
gant ⁊ si nõ rep̾hensione ꝯsciencie
certe mobilitate ⁊ mutabilitate condi¬

Expanded text:
antur in dato falso, non meritis deet prodigiis clarum posse fieri num, non tamen sanctum, si intemperatis et asex hoc desinit esse justus, vel sancatem. Non enim naturae viribus, sed propositi adjumento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem: et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent quod plangant, et si non reprehensione conscientiae, certe mobilitate et mutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
non credimꝰ substanciałr in labi aĩe s
applicacione ⁊ opp̾ssione uuiri in labi
aut̃ menti illi tantum possibile est qui
creauit qui nature subsistens incorpo¬
reus est capabilis est sue facture de

Expanded text:
 substantialiter illabi animae, sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti, illi soli possibile est qui creavit, qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facturae
Abbreviated transcription (Latin):
s pallidus in lectis aureis s tur¬
modica est huiꝰ scłi gła cadu¬
ca est et fragilis temporalis potẽ¬
cia. Dic ubi sunt reges ubi pͥncipes
ubi imperatores ubi locupletes re¬
rum ubi potentes scłi ubi diuites
mndi: quasi umbra transierut
uelud sũpnium euanuerunt q̃¬
riuitur ⁊ nõ sunt diuicie usq ad
ꝑitulum ducunt diuicie usq ad
exitium ꝑtralint. Multi ꝓpter o¬
pes ꝑiclitauerunt. multi ꝓpter di¬
uicias in discͥmen uenerunt mł¬
tis exiciabiles funt diuicie mul¬
tis mortem generauerunt opes.
ris terrenis se subdit sollicitu¬
diues euĩ rerum mentem contur¬
bant. cure rerum mentem exagi¬
tant. Occupatus enim sollicitu¬
dinibus nũquam caret angus

Expanded text:
 pallidus; in lectis aureis, sed turmodica est hujus saeculi gloria, caduca est et fragilis temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi principes? ubi imperatores? ubi locupletes rerum? ubi potentes saeculi? ubi divites mundi? quasi umbra transierunt, velut somnium evanuerunt. Quaeruntur, et non sunt; divitiae usque ad periculum ducunt, divitiae usque ad exitium pertrahunt, multi propter opes periclitaverunt. Multi propter divitias in discrimen venerunt; multis exitiabiles fuerunt divitiae, multis mortem generaverunt opes. ris terrenis se subdit; sollicitudines enim rerum mentem conturbant, curae rerum mentem exagitant. Potentia enim sollicitudinis nunquam caret angus
Abbreviated transcription (Latin):
bona ut postea bona ⁊ solo
deo condita ⁊ non est mala ut uult
creata ut docuit flocinus nec ex bo¬
no et malo compacta ut manicheus
blasphemat s cum sit creacione bo¬
na arbitrio anime efficitur nobis
uł bona uł mala non in mutacione
substancie s exsecucionis mercede
Ip̃a eni est qua stabit añ tribunal
xp̃i in qua referet anima ꝓpͥa cor¬
ꝑis prout gessit siue bonũ siue ma¬
ex mortuis sexus forma non mutabi¬
tur s uir mortuus resurgit in for
ma uiri ⁊ femina in forma femine
condicionis nõ specie naturale ne ñ
sit uera resurrectio si non in id resur¬

Expanded text:
bona, ut pote a bono solo Deo condita; et non est mala, ut volunt usa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ipsa enim est quae stabit ante tribunal Christi, in quo perferat anima propria corporis prout gessit sive bonum sive max mortuis sexus forma non mutabitur, sed vir mortuus resurget in forma 41 viri, et femina in forma feminae, conditione, non specie naturali, ne non sit vera resurrectio, si non id resur
Abbreviated transcription (Latin):
licet usus in illis exsoluit. Quia ca¬
in quibus gła tnͣslata uidetur. õs
aut̃ festiuitates ꝑro uarietate reli¬
gionũ diu̾saq in honore martiꝵ
templa ideo a pluris prudentibus
instituta sunt ne forte rara congͤ

Expanded text:
licet usus in illis exolevit, quia in quos gloria translata videtur. 2. Omnes autem festivitates pro varietate religionum diversoque in honore martyrum tempore ideo a viris prudentibus institutae sunt, ne forte rara cong
Abbreviated transcription (Latin):
tiis nõ multa regna s iiũ habu¬
isse scribatur regnũ. Quta regła
duo dm̃ce sepulture dum nͨ trib
diebus plenis ac noctib iacu̾it ĩ
sepulcro s tñ a patre totum triduũ
accipitur uł sicut illud quod qua¬
inde egressuros qui tñ duãnte ioseph
egipto dñati sunt nec statim post
quadringentos annos egressi sut̃
ut fua̾t repromissum s quadrin¬
gentis et triginta ꝑactis. ab egip¬
to recessu̾t sexta regula est de re¬

Expanded text:
tus non multa regna, sed unum habutus non multa regna, sed unum habuisse scribatur regnum. 12. Quinta regula duo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a paraccipitur. Vel sicut illud quod quainde egressuros. Qui tamen dominante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat repromissum, sed annis quadringentis triginta peractis, ab Aegypto recesserunt. Est e
Abbreviated transcription (Latin):
intelligatur omẽm contin̾e mũ¬
dum. Nam licet adu̾sus unã ciui¬
tatem babiloniam ꝑ xsaiam pro¬
pherã dñs cõminetur tñ dum
contͣ eam loquitur tnͣsit ad genꝰ
de specie et cõu̾tit cõtra cotũ mũ¬
dum sermonen certe si nõ dicẽt
adu̾sus uniu̾sum orbem nõ ad de̾t
gen̾aliter et disꝑdam omem̃ t̾ram
et iusitabo suꝑ orbis cerra mala ⁊¬
cetera que secuntur ad mterucio¬
nem mundi ꝑtinencia onde et dicit
hoc est consilium quod cogitaui sr̃
omẽm terram et hec est manus ex¬
tenta suꝑ om̃s gentes Item postꝙͣ
sub ꝑsona babilonie arguit uuu̾¬
sum mũdum rursus ad eandem qͣsi
de gn̾e ad spẽm reu̾titur dicens q̃
eidem ciuitati speciałr contioerunt
Ecce ego suscitabo suꝑ eos medos.¬
Nam regnãte baltasar a medis ob
gipti ex ꝑsona eiusdem totũ nult
incellige mundum dicendo et con¬
curr̾e faciam egiptios adu̾sus egip¬
tios regnũ aduersus regnũ cũ egip¬

Expanded text:
intelligatur omnem contingere munintelligatur omnem contingere mundum. Nam licet adversus unam civitatem Babyloniam per Isaiam prophetam Dominus comminetur; tamen dum contra eam loquitur, transit ad genus de specie, et convertit contra totum mundum sermonem. Certe si non diceret adversus universum orbem, non adderet infra generaliter, ut disperdat omnem, terram et visitabo super orbis mala , et caetera quae sequuntur ad intentionem mundi pertinentia, unde et adjecit: Hoc est consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo suNam regnante Balthasar, a Medis est gypti ex persona ejusdem totum vult intelligere mundum, dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum, cum Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
gla est de dño ⁊ eius corꝑe que de
uno aut ad unũ loquitur atq in
una ꝑsona modo caput modõ corpꝰ
ostendicifitut ysaias ait pndunit
me uestimenco salutari quasi
sponsum coronatum decoratũ co¬
rona et quasi sponsam ornatam
monilibus sius in una enim ꝑsbͣ
duplici uocabulo noĩata ⁊ capur
id est sponsum. et eccłiam id est¬
sponsam manifestauit. ꝓude no¬
tandum in scͥpturis qñ specialit̾
caput scribitur qñ et capud ⁊̃ cor¬
at prudens lector incelligat ¶Se¬
cunda regula est de dñi corpore
tur cum malis ⁊ mali laudentur
ꝓ bonis s quid ad quem ꝑtineat
qui prudenter legit discet Iter¬
cia regula est de lrã ⁊ spũ id est
de lege et grã lege ꝑ qmͣ p̃cepta
facienda admonẽtur. Gr̃a ꝑ qmͣ
tałr sencienda sit. Namq ⁊ ysto¬
rice oportet fidem cen̾e et spirita¬
licer legẽ incellig̾e.¶ Quarta re¬
gula est de spẽ et gn̾e ꝑ qmͣ pars
pro toco et cotum pro parte acci¬
cinitati loquatur deus ⁊ tamen

Expanded text:
gula est de Domino et ejus corpore, quae de uno aut ad unum loquitur, atque in una persona, modo caput, modo corpus ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una enim persona duplici vocabulo nominata caput, id est, sponsum, et Eccsponsam manifestavit. Proinde notandum est in Scripturis, quando specialiter caput scribitur, quando et caput et corat, prudens lector intelligat. Secunda regula est de Domini corpore tur cum malis, et mali laudentur propter bonos; sed quid ad quem pertineat qui prudenter legerit discet. Tertia regula est de littera et spiritu, id est de lege et gratia; lege per quam praecepta facienda admoventur; gratia per tualiter sentienda sit. Namque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accicivitati loquatur Deus, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
unbra u̾itatis ad erat. Nam ĩ tes¬
cam̃co nouo p̃ceptis altioribus ma¬
nifesta stã quedam que in illo po¬
pulo umbre u̾tatis deseruierant
desenda nob̃ p̃cipiũtur. Illuc emm
fornicatõ ⁊ retributõ iniurie per¬
missa sunt nec nocebant. ĩ testa¬
m̃to aut̃ nouo gram aiadu̾sione
Om̃is enĩ latitudo scͥpturarum in
eadem oracõne dũica ⁊ simboli bre¬
iitate concludit᷑ unde ⁊ ꝓphãy Iai¬
as dicit ad breniatoem̃ audini a do¬
intelligitur quod dñs dicit. omẽ
legem ⁊ ꝓphãs in duobus p̾ceptis
dilectoĩs dei ⁊ proximi pend̾e aut
ꝓpt̾ ipam oracionem dñicam uel
simboli breuitatẽ in quibus ut p̾¬
dictum est omẽm scͥpturaꝵ coarta¬
erit fons patens domus dauid ha
bitantib in iherusalem in ablu¬
sionem peccatoris ⁊ menstruate¬

Expanded text:
umbra veritatis aderat. Nam in Tesumbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio et retributio injuriae permissa sunt, nec nocebant; in Testamento autem Novo gravi animadversione Omnis enim latitudo 174 Scripturarum in eadem oratione dominica et symboli brevitate concluditur. Unde et propheta Isaias dicit: Abbreviationem audivi a Dointelligitur, quod Dominus dicit: Omnem legem et prophetas in duobus praeceptis dilectionis Dei et proximi pendere: aut propter ipsam Orationem dominicam, vel symboli brevitatem, in quibus ut praedictum est omnem Scripturarum coarctaerit fons patens domui David, et habitantibus Jerusalem in ablutionem peccatorum, et menstruat
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti quod quãuis int̾missione¬
sine sit coctidie agendũ nũquã
tũ fecisse sufficiet qui in mater¬
nis uterib sunt ideo cum matͤ
baptizari non possunt quia qͥ natꝰ
ad huc scd̾m adam ñ est reuasci ẜ¬

Expanded text:
verti. Quod quamvis sine intermissione sit quotidie agendum, nunquam tamen fecisse sufficiet. 5. Qui in maternis uteris sunt ideo cum matre baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum Adam non est, renasci
Abbreviated transcription (Latin):
est in qua manet fons in ablusi¬
onem pocõris h̾rtici autẽ id solũ
imagmaria ostentacione faciũt
Id̾o q illis baptisius nõ ad remis¬
sionem poc̃orum s ad supplicii tes¬
timõium datur pro reatu oriqi¬
nali luut̃ in inferno nuꝑ nati in¬
fantuli penas si renouati ꝑ laua¬
crum. ñ fu̾intꝰ ꝓinde cum cã uu¬
per natus dampnatur infans ũ
non regenatur quia originis no¬
xietate ꝑimitur. Cur parili pͤ¬
cato originali poc̃o originali ca¬
rentes ꝑ baptismũ ⁊ nec dumi ꝓ¬
nẽ a p̃sentis uite supplicio lib̾at
quod si a pena p̃senti hoiẽs lib̾a¬
rentur ꝑ baptismũ ipm̃ putarẽt
baptisim p̃miũ nõ illud eternũ.
Ergo soluto reatu pocĩ manet
tñ quedam tẽꝑalis pena ut illa
uita feruentius requirat᷑ que¬
erit a penis om̃ib aliena. Nullꝰ¬

Expanded text:
est in qua manat fons in ablutionem peccatorum Haeretici autem id solum imaginaria ostentatione faciunt; ideoque illis baptismus non ad remissionem peccatorum, sed ad supplicii testimonium datur. 2. Pro solo originali reatu Inunt in inferno nuper nati infantuli 176 poenas, si renovati per lavacrum non fuerint. Proinde cum causa nuper natus damnatur infans, si non regeneratur, quia originis noxietate perimitur. 3. Cur parvuli peccato originali carentes per baptismum, et necdum prnon a praesentis vitae supplicio liberat. Quod si a poena praesenti homines liberarentur per babaptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa uita feruentius requiratuerit a poenis omnibus aliena. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
meliora: de corꝑalibus ad sꝑitaliaͥ de
ꝯu̾sacione huius uite. ad spem future
quem iubemur induere ⁊ ex uere
uet̾e expurgantes uetus fermẽ
hanc ergo uite nouitatem pͥmus
m̃sis in anni: m̃sib. celebraciomi
huit: attributus est : nam ip̃e dicit᷑
m̃sis nouorum quia uero in toto tem¬
ꝑe scłi mĩc terciũ tempus apparuit.¬
⁊ id̾o resurrectõ dm̃ triduana ẽspri¬
mũ eĩ tempus añ legem. scd̾m sub le¬
ge t̾cium. sub grãm ubi ĩam mani¬
festum est sacram̃tum qd̾ añ erat
in ꝓphĩco eniginate occultum hoc
ergo in lunari numero significat᷑
quia enĩ septenarius munerꝰ solet
in scripturis ad quendam ꝑfectionẽ
misticus apparere. in t̾cie ebdomade
luna pascha celebratur. id est qui di¬

Expanded text:
meliora, de corporalibus ad spiritualia, de meliora, de corporalibus ad spiritualia, de conversatione hujus vitae ad spem futurae quem iubemur induere et exuere ueterem, expurgantes uetus fermenthanc ergo uitae nouitatem primus mensis in anni mensibus celebrationi huic attributus est. nam ipse dicitur et mensis nouorum. quia uero in toto tempore saeculi nunc tertium tempus apparuit, ideo resurrectio domini triduana est. primum enim tempus est ante legem, secundum sub letertium sub gratia, ubi iam manifein prophetico aenigmate occultum. Hoc ergo et in lunari numero significatur. Quia enim septenarius numerus solet in Scripturis ad quamdam perfectionem mysticus apparere, in tertia hebdomada lunae pascha celebratur, id est, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo celebramus. qd̾ in eodem amortu¬
is resurrexit. s ⁊̃ pro aliis sacram̃tis
que ꝑ eundem significantur. Qui eĩ
sicut dicit apłs mortuus est ꝓpter de¬
licta nostra et resurrexit ꝓpter iusti
illa passione dñi et resurrectione sa
cratus est: Nam et uocabulũ ipm̃ ꝙ
pascha dicitur. non grecum s hebre¬
um est. Neq enĩ a passione qͣmͣ pas¬
sed transitu hebreo uero. pascha ap¬
pellata est. Qd̾ ⁊ maxime ewangłi¬
sta expresserit. cum celebraretur a
dño pascha cum discipłis: cum uidis¬
set inquit ih̾c. quia uenit hora ut
transiret de mundo ad patrem tran¬
situs ełgo de hac uita mortali in ali¬
am uitam in mortalem. hoc est de mor¬
te ad uitam. in passione dñi et resur¬
rectione ꝯmendatur hic tnͣsitus a no¬
bis modo agitur ꝑ fidem que nobis
datur in remissionem peccatorũ qñ
cõsepelimur cum xp̃õ ꝑ baptismũꝰ qͣr
a mortus tnͣseuntes. de peioribus ad

Expanded text:
pro eo celebramus, quod in eodem a mortupro eo celebramus, quod in eodem a mortuis resurrexit, sed etiam pro aliis sacramentis quae per eumdem significantur. Qui enim, sicut dicit Apostolus, Mortuus est propter delicta nostra, et rilla passione Domini et resurrectione 399 sacratus est. Nam et vocabulum ipsum, quod pascha dicitur, non Graecum, sed Hebraeum est, neque a passione, quoniased a transitu Hebraeo verbo pascha appellatum est. Quod et maxime evangelista expressit, cum celebraretur a Domino pascha cum discipulis: Cum vidisset, inquit, Jesus quia venit hora ut transiret de hoc mundo ad Patrem . 3. Transitus ergo de hac vita mortali in aliam vitam immortalem, hoc est, de morte ad vitam, in passione et resurrectione Domini commendatur. Hic transitus a nobis modo agitur per fidem, quae nobis datur in remissione peccatorum, quando consepelimur cum Christo per baptismum, quasi a mortuis transeuntes de pejoribus ad