comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ dicta. ẽ. ẽẽ. ñ sola. De fide gͥ nobis
quã multa sunt mandata: quã multa de
spe. Quis potest cuncta colligere: Qͣs
enumerando sufficere: S intueamur:
quod ait idẽ apłs. P lenitudo legis kari¬
tas. Ubi ergo karitas. ẽ. quid÷ quod pos-¬
sit de.ẽẽ: Ubi autẽ tĩ. ẽ. quid: quod pos¬
sit ꝓdeẽ: Demon credit: nec diligit. Ne
mo diligit: qui ñ credit. Fnistra quidem.
s tam̃ p̾otest sꝑare ueniã qui ñ dilig̃:
Nemo autẽ potest desꝑare qui diligitꝰ.
ltaq ubi dilectio. ẽ: ibi necessario fides ⁊
spes. Q̾ ub dilectio prumni. ib necessa¬
rio ceiã dilectio dei. Qui eñi ñ diligit
dm̃. quomͦ diligit ꝓcrimũ tanquã se¬
ipsũ: quandoquidẽ ñ diligit & seipsum :
Est quippe impus & iniquus. Qu
autẽ diligit iniquitatẽ. ñ plane diligit
s odit animã suam. Hoo gͦ p̃ceptũ dñ
teneamꝰ. ut nos inuicẽ diligamus : &
quic quid aliud p̃cipit faciemus. Qm̃
quicquid÷ aliud hio habemus. Discer¬

Expanded text:
tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon ct, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud pquidquid est aliud, hic habemus. Discer
Abbreviated transcription (Latin):
oratio mea p̃uenia te. lã mane: postea¬
quã nox infidelitatis ⁊ tenebrȩ transi¬
erunt: Quod mane ut mͥ. eẽt: miscd̃ia
quidẽ tua. p̃uenit me. S qr restat illa
clarificatio. ub illuminabiuitur. &¬
manifestabunt᷑ cogitationes corois. &
laus erit unicuiq ate: nunc in ista uita.
in ista ꝑegrinatione. in hac luce fides.
quȩ in cõꝑatione tenebrarũ infideliũ.
iã dies. ẽ. s incõꝑatione dic ub uide¬
bimus facie ad faciẽ ad huc nox. ẽ. ad
ista feruescat & exerceatu. oratis quo
nob̾ quantũ expediat. nullis ut opinor
uerb̾ explicari potest: differt᷑ bonũ. qued
in ȩternũ dabitur. & mala transitora
tantes scdm scłm. scõs formidine desent.
noctẽ infidelitatis. in luce fide p̃ueniat
dm̃. donec ueniat salus illa. in cuius ñdũ
re. s iam spe salui fact sumus. eamqcõ
patientia fidelit̃ exxpectamus: Abiciamꝰ¬

Expanded text:
oratio mea praeveniet te.» Jam mane, posteaquam nox infidelitatis et tenebrae transierunt. Quod mane ut mihi esset, misericordia quidem tua praevenit me: sed quia restat illa clarificatio, ubi illuminabuntur manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comparatione diei ubi videbimus faista fervescat et exerceatur oratio, quod nobis quantum expediat, nullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura rmidine deseruntnoctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
des głȩ dĩ: & int̾p̃tatur plenitudo sci¬
entię. d. Ibi sed&e ds̃ in plenitudine sci¬
entie. Licc&e intelligamus cherubin. sub¬
limes. eẽ. cęloꝵ potestates atq uirtutes :
tam̃ siuis. eris cherubin. Si enĩ cheru¬
bin sedes dĩ. ẽ: Aud quid dicat script᷑a.
Anima iusti sedes sapientiȩ. Quomͦ
inquis ero plenitudo scientiȩ: quis hoc
implet : habes unde impleas. Plenitudo
legis karitas. Noli ꝑ multa ire atq
distendi: terr& te ramorũ diffusio. Ra¬
dicẽ tene: & de magnitudine arboris
noli cogitare. Sit inte karitas: & ne¬
cesse. ẽ. plenitudo scientiȩ consequatur.
Quid enĩ nescit qui karitatẽ scit. qͣn

Expanded text:
e Dei, et interpretatur Plenitudo scientiae. Ibi sedet Deus in plenitudine scientiae. Licet intelligamus Cherubim sublimes esse coelorum potestates atque virtutes; tamen si vis, eris Cherubim. Si enim Cherubim sedes est Dei, audi quid dicat Scriptura: Anima justi sedes est sapientiae . Quomodo, inquis, ero plenitudo scientiae? quis hoc implet? Habes unde impleas: Plenitudo Legis charitas . Noli per multa ire atque distendi. Terret te ramorum diffusio; radicem tene, et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit in te charitas, et necesse est plenitudo scientiae consequatur. Quid enim nescit qui charitatem scit, q
Abbreviated transcription (Latin):
.ĩ. qua d̾s ꝓorimusqi diligitur: In quib p̃¬
ceptis karitatis tota lex pend& et ꝓpħȩ.
Nlento fit om̃tũ reus: qui contra illã facit.
inqui pendent om̃ia. Nlemo autẽ peccat. nͥ
idnersus illam faciendo: qr ñ adulterabis.
ñ homicidiũ facies. ñ furab̾is. ñ concupiscos:
e si quod ÷ aluto manoatũ. in hoc sermo¬
ne instauratur: in eo quod diliges ꝓrinũ
uum tanquã te ipsum. Dilectio ꝓximi.
malũ ñ oꝑatur. ł lenitudo autẽ legis:
lartas. Nemo autẽ diligit ꝓorimũ. nisi
diigens dm̃. Ut hoc quantũ potest ꝓri¬
mo impertoat. quẽ diligit tanquã se ipsũ.
ut & ille diligat dm̃: quẽ si ipse ñ dilig̃.
nec se. nec ꝓ oounũ diligit. Mandatum

Expanded text:
ua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus, qui contra illam facit, in qua pendent omnia ? nemo autem peccat nisi aduersus illam faciendo, quia \'non adultterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' et, siquod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur ineo, quod diliges proximum tuum tamquam te ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest, proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum, quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per
Abbreviated transcription (Latin):
Quod auhic ita dixrit. Hoc. ẽ. manda¬
tum meũ uelut ñ sit aliud᷑. Quid puta
nͥ sũs mei: ĩuĩquid nã solũ eiꝰ de ista di¬
lectione mandatũ. ẽ. qua diliginus inui¬
cem: Nonne .ẽ. aliud maius. ut diligamꝰ
dm̃: Aut uͦ de sola nob̃ dilectione man.¬
dauit : ut alia ñ inquiramꝰ : Tria certe

Expanded text:
Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requira
Abbreviated transcription (Latin):
radeat. Laitoat: qm̃ laudatur peccator in
icidis anime suȩ. Adhib&e ill unctionẽ
inilatonis suȩ. Ecce odit.: & laudat. Alt̾
nłe amicũ sitũ tale aliquid facere: reuo¬
at. Si ilũ ñ audiat ÷ ꝓfert uerba etiã casti¬
aionis: oburgat. litigat. Aliquando
uentur ad hanc necessitatẽ: ut litig&: ecce
edim blanditur: ⁊ karitas litigat. Nol
ittendere uerba blandientis: &e quasi seui¬
iã obiurgantis. Uenã aspicite: radicem
unde ꝑcedat quere. Ille blanditurꝰ. ut de¬
apit. iste litigat ut corrigat. Pletutudo

Expanded text:
iam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sicut dilexi uos. Quid eñ tusi dm̃
dilerit in nob̃: Non quod habebamꝰ. s ut
Elgere. & quid meis diligit. nisi salutẽ
quã cupit utiq reuocare: ñ morbũ quẽ uelit
expellere : Sic gͦ & nos inuicẽ diligamus:
ut quantũ possumꝰ inuicẽ ad habendũ in
nob̃ dm̃. cura dilectionis attrahamus. Hãc
dilectionẽ donat ipse nobis qui ait. sicut
dilexi uos: ut ⁊ uos diligatis inuicẽ. Ad
hoc gͦ nos dilexit: ut nos diligamꝰ inuicẽ.
Hoi nobis conferens diugendo nos. ut

Expanded text:
Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed udiligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem. Ad hoc ergo nos dilexit, ut et nos diligamus invicem, hoc nobis
Abbreviated transcription (Latin):
diimus. qui hanc uirtutẽ ht̃. hr̃e om̃s. cũ¬
plenitudo legis sit karitas: An quanto
magis. ẽ. in homine. tantomagis. ẽ. uir¬
tute p̃ditus÷ Quantoautẽ minus. tanto
minus in.ẽ. uirtus. qr ipsa. ẽ. uirtus :¬
& quanto minus in.ẽ. uirtus. tantoma¬
gis . ẽ. uitiũ. Ub illa plena & ꝑfecta
fuerit: nichil ex uitio remanebit. Nolite Ex tractat
itaq putare fr̃s mei. itihoc quod ait
dñs. mandatũ nouũ do uob̾. ut uos in¬
uidetur dictũ. ut diligatis inuicẽ e¬
lit hoc ad illud alterũ ꝑtineat. quod dictũ
.t̃. diliges ꝓorimũ tuũ tanquã te ipsũ. In
his em̃ duob p̾ceptis inquit: tota lex pen
de et ꝓpħȩ. S bene intelligentib utrũq
inuenitur in singulis. Nã & qui diligit
añ. ñ potest eũ contẽpnere. p̃cipientem
ut diligat ꝓorimũ: Q̾ qui scẽ ac sp̃italiter
ailigit porimũ ÷ qui d ineo diligit nisi dm̃:
psa .ẽ. dilectio. ab om̃i mundana dilecti¬
one discreta: Quã distinguendo. addidit

Expanded text:
cimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cuple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi i, putare in hoc quod ait Dominus, Mandatum novum do vobis, ut vos invidetur dictum, ut diligatis invicem, velut hoc ad illud alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inqintelligentibus utrumque invenitur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non potest eum contemnere praecipientem ut diligat proximum, et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ꝓimũ tanquã se ipsũ: sine ullo
ꝑiculo. Qu enĩ alit̾ se diligit: muibe
se diligit: Qm̃ adhoc se diligit. ut sit in¬
iustus: ad hoc gͦ. ut sit malus: ac ꝑbos.
iam ñ se diligit. Qui enĩ diligit iniqui¬
nẽ: & securi estote. Quid times ne male
facias alicu ⁊ uis male facit ei quẽ di¬
ligit. Dilige : non potest fieri: nis be¬
ne facias.S. forte corripis. Amor hoc
facit ñ seuitia. S forte cedisyad disciplia
facis. Quia amor ipsius dilectionis ñt
ꝑmitait negligere in disciplinauid f¬

Expanded text:
diligit proximum tanquam seipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter diligit se, injuste se diligit, quoniam ad hoc se diligit, ut sit injustus, ad hoc ergo ut sit malus, ac per hoc jam non se diligit. « Qui enim diligit iniquinem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ud mandatum in hoc sermone recipoꝰ
Diliges ꝓorimũ tuũ sicut te psũ. die¬
tio ꝓximi malũ nͥ oꝑatur. Plentulo
lectione autẽ ꝓorun faciluis conumaitꝰ
eam ñ habere. dũ iniq cũ hominib ag̃i.
Consequens. ẽ ut qu ex toto corde. de¬

Expanded text:
in hoc sermone recapitulatur. Diliges proximum tuum sicut teipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo lectione autem proximi facilius convincuntur eam non habere, dum inique cum hominibus agunt? Consequens e
Abbreviated transcription (Latin):
ntans urentẽ dolore: Quo cuiusq ca¬
nt eractũ suꝑbia. beneficiis uumic ad
hunibiatẽ salubrẽ deponit᷑: & inbono
ae ndono malũ. Quomͦ autẽ potest uin¬
adr in bono malũ. in suꝑficie bonus &
malto malus: Quy oꝑe parcit. & corde
sont Ilanu mitis uoluntate crudelis:¬

Expanded text:
nitentiae urentem dolorem, quousque canitentiae urentem dolorem, quousque caput erectum superbia, beneficiis inimici ad humilitatem salubrem deponitur, et in bono ce in bono malum . Quomodo autem potest vincere in bono malum in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde saevit; manu mitis, voluntate crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i qui incęlis. ẽ: qui facit solem suũ orm
suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ ustos &
inuistos. Nũquid tam̃ ideo ut tẽporalibus
correptionib ñ em̃tat: uł ꝑtinacit᷑ duros
infine ñ tãpnat. Siͦ gͦ inumicus diligt᷑.¬
ut ñ displiceat iusticia qua punit᷑. & se
placeat iusticia qua punitur: ut ñ de malo
eius si de bono udice gaudeatur. Mali
uolus uͦ animus contristatur: s eius inimilꝰ
correptus. euaserit pęnam. Ꝙ cũ pums
eũ uid&: uindicari se ita gaud&: ut ñ
iusticia dñ quẽ ñ diligit. s illius quẽ edii
miseria delectetur: Et cũta dimittit
uidiciũ: ut plus noceat d̾s quã ipse pose
nocere. ex optat. Q cũ tat cibũ imimico
esurienti. potũq sitienti: ialitiose sapt̃
quod scriptũ. ẽ. Hoc eñĩ faciens. carbones
ignis congeres suꝑ caput euis. Agit aĩ
ut amplius aggrau&e et ei excite indig¬
nationẽ tñ: quã carbonib ignuis signfies
urat: Nonintelligens illum ignẽ. eẽ. px.¬

Expanded text:
i facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos ; numquid tamen ideo vel temporalibus correptionibus non emendat, vel pertinaciter duros in fine non damnat? Sic ergo inut non displiceat Dei justitia qua punitur. Et sic placet justitia qua punitur, ut non de malo ejus, sed de bono judice gaudeatur . Aivolus vero animus contristatur, si ejus inimicus correctus evaserit poenam: et cum puniri eum videt, vindicari se ita gaudet, ut non justitia Dei quem non diligit, sed illius quem odit, miseria delectetur: et cum Deo dimittit judicium, ut plus noceat Deus quam ipse nocere posset exoptat: et cum dat cibum inimico esurienti, potumque sitienti, malitiose sapit quod scriptum est, Hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput ejus. Agit enim ut amplius aggravet, et ei excitet indignationem Dei, quam carbonibus ignis significari putat; non intelligens illum ignem esse poe
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. ꝑ sp̃m scm̃ qui datus. ẽ. nobis.
& alia multa: Quia ce qui diligit dm̃
consequens. ẽ. ut faciat quod p̾ceptt
d̾s. E intantũ diligit in quantũ facit.
Consequens gͦ. ẽ. ut ꝓorimũ diligat. qr
hoc p̃cepit ds:. Siue tantũ ꝓoruni di¬
lectionẽ scriptura cõmemorat. sicuti ÷
illud. I nuicẽ onera ur̃a portate. & sic
ad implebitis legẽ xp̃i. &̾ illtid. Om̃is
enĩ lex in uno sermone iplecur:¬

Expanded text:
is, et alia multa — quia et qui diligit deum, consequens est, ut faciat quod praecipit deus, et in tantum diligit, in quantum facit. consequens ergo est, ut et proximum diligat, quia hoc praecipit deus — siue tantum proximi dilectionem scriptura commemorat, sicuti est illud: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi, et illud: omnis enim lex in uno sermone i
Abbreviated transcription (Latin):
ut pecimia. Excepto enĩ quod illa impen¬
dendo mintutur: hȩc augetur: etiã illo int̾
se differunt: Quod pecuniã cui dederimus.
tunc ei benuolentioes erimtis. si recoꝑe ñ
queramus. Non autẽ potest eẽ uertis carita¬
tis impetisor: nisi fuerit benignus exactor.
Qm̃ pecunia cũ recipit᷑ accedit cui dat᷑.
s. recedit a quo datiur. Caritas uͦ ñ solũ
apud eũ crescit. qui hanc abeo quẽ dilig̃
exigit. etiam si ñ recipit: s ecĩ ille a quo eã
recpit. tunc incipit habere. cũ reddit.
ꝑ inde dñe frat̃. mutuã tib caritatẽ li¬
bens reddo: gaudensq rectpio. Quã recipio.
ad tuic rẽpeto: quã reddo. adhuc debeos ⁊
eni magistrũ apud quẽ condiscipul sumus.
ꝑ euis apł̃m. dociles audire debemus: p̃cipi¬
entẽ ac dicentẽ. Nemini quicqũ a debedtis.
nis ut inuicẽ diligatis. Qui eñĩ diligit.

Expanded text:
ut pecunia. excepto eniiu. quod illa inpenut pecunia. excepto eniiu. quod illa inpendendo minuitur, haec augetur. etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei beniuolentiores erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse uerus caritatis inpensor, nisi fuerit benignus exactor, quoniam pecunia cum recipitur, accedit, cui datur, sed recedit. a quo datur, caritas uero non solum apud eum crescit. qui hanc ab eo, quem diligit, exigit, etiamsi non recipit, sed etiam ille, a quo eam recipit, tunc incipit habere, cum reddit. proinde, domine frater, mutuam tibi caritatem libens reddo gaudensque recipio; quam recipio, adhuc repeto, quam reddo, adhuc debeo. unum enim magistrum, apud quem condiscipuli sumus, per eius apostolum dociles audire debemus praecipientem ac dicentem: Nemini quicquam debeatis, nisi ut inuicem diligatis. CXCIII.
Abbreviated transcription (Latin):
alitaionẽ slebitã reado: scꝑ autẽ debeo¬
Karitatẽ quȩ sola etiam reddita sẽꝑ detin&e
debitorẽ. Redditur eñi: cũ impenoitur. De¬
becur autẽ. etiam si reddita fuerit: qi nullũ
.ẽ. tempꝰ quando impendenda iam ñ sit:
nec cũ redditur amitaitur: s potius redden¬
do multiplicatur. Habendo enĩ reddit᷑: ñ
carento. Q cũ reddi ñ possit nis habeat᷑.
nec hab̃ potest. nis reddatur. Immo etiã
cum reddit᷑ ab homine. crescit in homine.
& tanto aoquirit᷑. quanto plurib redditur:
Quomodo autẽ negectr amicis. quȩ debet᷑
& inimicis. S inimicis cauta impenoit᷑:
amicis secura reppenoit᷑. Agit tam̃ quantũ
potest: ut abhis ȩciam quib ꝓ malis bona re-¬
tribuit. id recipiat quod impendit. Optamꝰ
quippe fieri amicũ. quẽ ueracit̃ diliganus
iinicũ: qr ñeũ diligimus. niss uelimꝰ botiũ:
Quod utiq ñ erit. nis amiserit intmicici¬
arũ malum. Non gͦ sic impentit᷑ caritas:

Expanded text:
ationem debitam reddo. semper autem debeocaritatem, quae sola etiam reddita semper detinet debitorem. redditur enim, cum inpenditur; debetur autem, etiamsi reddita fuerit, quia nullum est tempus, quando inpendenda iam non sit. nec. cum redditur. amittitur, sed potius reddendo multicarendo. Et cum reddi non possit nisi habeatur, nec haberi potest nisi reddatur: imo etiam cum redditur ab homine, crescit in homine; et tanto major acquiritur, quanto pluribus redditur. Quomodo autem negetur amicis, quae debetur et inimicis? Sed inimicis cauta impenditur, amicis secura rependitur. Agit tamen quantum potest, ut ab his etiam quibus pro malis bona retribuit, id recipiat quod impendit. Optamus quippe fieri amicum, quem veraciter diligimus inimicum: quia non eum diligimus nisi velimus bonum; quod utique non erit, nisi amiserit inimicitiarum malum. Non ergo sic inpenditur caritas
Abbreviated transcription (Latin):
auit saris. iam qutoẽ ablata.ẽ. ab unutate
qleais mane in conuersatione mortal:
łaiqi oroinẽ in huius uitȩ itinere ser
& si qua talia cȩtera occurrunt: E ipse
po añs qui ait : Reddite cęsari quȩ cȩsa¬
n sunt: &e c̃o quȩ dĩ sunt. Alia sunt eñĩ
qie seruamꝰ inunitate fidĩ. sine ulla distan.

Expanded text:
s, jam quidem ablata est ab unitate fidei, sed manet in conversatione mortali, ejusque ordinem in hujus vitae itinere servvel si qua talia caetera occurrunt: et ipse prior Dominus, qui ait: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt . Alia sunt enim, quae servamus in unitate fidei
Abbreviated transcription (Latin):
missummisit. in manifestatione donauit.
qua sola karitate uisticia legis posset im¬
pleri: ꝓp̃tea dixit. Nonueni legẽ soluere:
si at implere. Hoc. ẽ. nouũ testam̃tũ. quod
huic dilectioni hereditas regni cęloꝵ ꝓmit¬
titur: quod infiguris ueteris testament :¬
ꝓ tẽpoꝵ distributione tegebatur. Unde
idẽ dicit. Mandatũ nouũ do uobis: ut¬
tio uera. ut inherentes ueritati. iuste ui¬
uamus: Q ideo contẽpnamus om̃ia mor¬
talia p̃ amore hominũ. quo eos uolumꝰ
iuste uiuere: ita eñĩ & mor ꝓ fr̃ib utilit̃
ex ẽplo suo docuit. Cũ enĩ duo p̃cepta

Expanded text:
missum misit, in manifestatione donauit, qua sola caritate iustitia legis posset inpleri, propterea dixit: non ueni legem soluere sed adinplere. hoc est nouum testamentum, quo huic dilectioni hereditas regni caelorum promittitur, quod in figuris ueteris testamenti pro temporum distributione tegebatur. unde item dicit: mandatum nouum do uobis, utio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter exemplo suo dominus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis: Sc̃s laurentius malũ fecerat. ut
a potestate occideretꝰ Quomͦ in illo im¬
plecũ. ẽ. bonũ fac. & habebis laudẽ ex
illa: Quando faciendo bonũ tantoscru¬
rentius si ñ hab̾&e laudẽ ex illa. hodie ñ
honoraretur : ñ a nob̾ p̃dicaret᷑: ñ tanto p̾¬
conio laudaretur. Hab&e gͦ laudẽ ex illa.¬
Quit em̃ ait apłi : bonũ fac. & lautabit
te potestas ipsa : Domĩ enĩ fecerunt om̃s¬
fecerunt potius potestates. Ergo si dice
Modo autẽ tẽꝑauit uerba. Circũ spexit:
appendit: mod̾atus. ẽ: circũcidit. Discite
lautoẽ ex illa : etiam ipsa laudante. Siaũ
sciuente. Ex illa enĩ habeb̾. ñ ipsa laudan¬

Expanded text:
aliquis, sanctus Laurentius malum fecerat, ut aliquis, sanctus Laurentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos crunon haberet laudem ex illa, hodie non honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex illaaudabit te potestas ipsa. Bonum enim fecerunt Aposrfecerunt potius potestates. Ergo si dicerModo autem temperavit verba, circumspexit, appendit, moderatus est, circumcidit. Discite laudem ex illa; etiam ipsa laudante, si boneviente illa. Ex illa enim habebis, non ipsa laudan
Abbreviated transcription (Latin):
placuit.QQuia etiã nocentiũ potestas.
ñ.ẽ. nisi a deo. sic̃ scriptũ. ẽ: loquente
sapientia. ꝑ me reges regnant: & ty¬
fiers: in libro iob scriptũ. ẽ. Qũi regna¬
re fac̃inqͥt hominẽ hypocritã: ꝓpt̾ ꝑuer¬
sitatẽ ppł. Q de ppło isrł dicit ds̃. De¬
di cis reg̃. in irta mea. In iuistũ eñ ñ ẽ
ut imꝓbis accipientib nocento pocestatem.
bonorũ patientta ꝓbetur. & maloꝵ iniqui¬
tas punitatur. Nam ꝑ potestatẽ diabolo
tatam. ⁊ iob ꝓbatus. ẽ. ut ustus apparer&:
& petrus tẽptatus ne de se p̃sumer&: &
paulus colafizatus ne se extoller&: & iu¬
das dãpnatus: ut se suspendera&. Cũ gͦ ꝑ
potestatẽ quã diabolo dedit. om̃ia uiste
ipse d̾s fecerit : ñ tam̃ ꝓhis iustificatis. s
ꝓ iniqua nocend uoluntate que ipsius
diaboli fuit. ei reddetur in fine suppliciũ:
Cũ dicetur impiis. qui eius nequitie con¬
sentire ꝑ seuerauerint. ite in ignẽ ȩter¬
num quẽ parauit pat̃ mñs diabolo & an¬

Expanded text:
Item quia etiam nocentium potestas non est nisi a Deo, sic scriptum est loquente Sapientia: Per me reges regnant, et tyfieri, in libro Job scriptum est: Qui regnare facit, inquit, hominem hypocritam, propter perversitatedi eis regem in ira mea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum ergo per potestatem, quam diabolo dedit, omnia iuste ipse deus fecerit, non tamen pro his iuste factis, sed pro iniqua nocendi uoluntate, quae ipsius diaboli fuit, ei reddetur in fine supplicium, cum dicetur impiis, qui eius nequitiae consentire perseuerauerint: ite in ignem aeternum, quem parauit pater meus diabolo et an
Abbreviated transcription (Latin):
Riritatẽ tantomagis debemꝰ: quanto am¬
plus impenderimꝰ. Cuiis nos ꝑpetuos de¬
bttres ostendit apłs. dicens. Nemini quic¬
quã debeatis. nisi ut inuicẽ diligatis. Quã¬
qũ sidiligentus p̃cepta adñi cogitemus. red¬
dimis potius qũa donamus. S nemuini qͥc¬
qiã debertoũ. eͥ: nisi ut inuicẽ diligamus.
lpsaquppe dilectio exigit debitũ. Ut fr̃nȩ
cirtas seruientes. eum quise aduiuari recte
uelit. ii quo possumus aduuiemus: Sẽꝑ exi

Expanded text:
quam tanto magis debemus quanto amplius impenderimus, cujus nos perpetuos debitores ostendit Apostolus dicens, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis  si diligentius praecepta dominica cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uoluntas potest. eẽ. a suo quoq ani¬
mo praua: Non. ẽ. autẽ potestas nis
a deo: Ꝙ̾ hoc abdita altaq iusticia:
hominũ cupiditatẽ nocendi potest habe
ꝓpriam: P otestatẽ autẽ si ille ñ dat. ñ
ht̃. Non . ẽ. eñi potestas. nisi a deo: Defi¬
nitiua sententia apħ. ẽ: ñ dixcit. ñ. ẽ. cu¬
piditas nisi a deo: Est enĩ mala cupiditas.
quȩ ñ.ẽ. a deo. S qr ipsa mala cupidi¬
tas nuill nocce: si ille ñ ꝑmittat: ñ. ẽ.
inquit potestas. nis a deo. Unde ds ho-¬
mo stans ante hominẽ: ñ haberes in¬
issce desuꝑ . Ille uidicabat: ille docebat.
Cũ iudicabat᷑ docebat: ut uidicar&
quos docuerat. Non hab̾es inquit
in me potestatẽ : nisi. eẽt. tibi datum¬
desuꝑ. Quto . ẽ. hoc ͤ Homo tantum
ñ ht̃ potestatẽ: nis cũ acceꝑit desuꝑ ᷤ
Quid᷑ ipse diabolus ausus .ẽ. uł uña
ouiculam tollere uiro sc̃o iob. nisi priꝰ
dicera. initte manũ tuã ÷ hoc .ẽ. da

Expanded text:
enim uoluntas potest esse a suo quoque animo praua; non est autem potestas nisi a deo et hoc abdita altaque iustitia, hominum cupiditatem nocendi potest habere propriam: potestatem autem si ille non dat, non habet. Non est enim potestas nisi a Deo : definitiva sententia Apostoli est. Non dixit, Non est cupiditas nisi a Deo. Est enim mala cupiditas, quae non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non permittat, Non est, inquit, potestas nisi a Deo. Unde Deus homo stans ante hominem, Non haberes, intibi desuper . Ille judicabat, ille docebat: cum judicabatur, docebat, ut judicaret quos docuerat: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi esset data tibi desuper. Quid hoc? Homo tantum non habet potestatem, nisi cum acceperit desuper? Quid ipse diabolus, ausus est vel unam oviculam tollere viro sancto Job, nisi prius diceret, Mitte manum tuam, hoc est, da
Abbreviated transcription (Latin):
xep̃ ñ .ẽ. distantia uides neq greci: ñses¬
uineq lib : ñ mascul & feminȩ. Inqui¬
tũ enĩ fideles sunt. om̃s unũ sunt. in xpo
iħu. Q s hoc facit fides ꝑ quã in bac uta
iuste ambulatut: quanto ꝑfectius atq
cumulatius id species ipsa factura.ẽ. ã
uisimus. faciẽ ad faciẽ ePlam nunc quã
olpranius habentes sp̾s. qui uita ẽ ꝓpter

Expanded text:
e non est distantia Judaei, neque Graeci, non servi neque liberi, non masculi et feminae: in quantum enim omnes fideles sunt, omnes unum sunt in Christo Jesu. Et si hoc facit fides, per quam in hac vita juste ambulatur; quanto perfectius atque cumulatius id species ipsa factura est, cum videbimus facie ad faciem ? Nam nunc quamvis primitias habentes spiritus, qui vita est,
Abbreviated transcription (Latin):
as. Hȩc uerba apł. utilitatẽ ur̃ȩ seueri.¬
taus ostendunt. cł inde sicut dilectionẽ
ussi sunt terrentib debere qui timent:
ia cuilectione uissi sunt timentib de¬
bere qui terrent. Nichil nocento cupi¬
ditate fiat᷑: s om̃ia consuleito caritate:
& nichil fie unmanit̃. nichil in huma¬
nt̃. Ita formidabit᷑ ultio cogniteris. ut
nor int̃cessoris religio cont̾epnatur: Ie
& plectendo et ignoscendo. hoc solũ bene
agtur. ut uita hominũ corrigatur.
Quod si tanta. ẽ. ꝑuerfitas & impietas
ut e corigende. nec disciplinȩ nec ueniȩ
intentione atq conscientia quã d̾s cer¬
nt siue seueritate. siue lenitate. ñ
nisi officiũ dilectionis impletur. Non¬

Expanded text:
. Haec verba apostoli utilitatem vestrae severitatis ostendunt. Proinde sicut dilectionem jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi caritate, et nihil fiat immaniter, nihil inhumaniter. Ita formidetur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo, et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur. Quod si tanta est perversitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina possit intentione atque conscientia, quam Deus cernit, sive severitate sive lenitate, non nisi officium dilectionis impleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. cuius ministerio seueritas teꝑatus
ce ur̃a. Non uob̃ displiceat quod roa¬
mini a bonis: qr nec nob̾ displice qͥ
tunemins a malis. Nã hominũ ingul¬
tatẽ etiam apłs paulus ñ tantũ udiis
futuro. uerum etiã de p̾sentib urĩs se¬
ipsas ad dispensationẽ diunȩ ꝓudet¬
tie ꝑtinere. Omĩs inquitꝰ animd
ieestabi sublimniorib subdita sit.Non

Expanded text:
nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etiam de praesentibus uestris seipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non
Abbreviated transcription (Latin):
Ablaturus. ẽ. sẽꝑ suꝑflua tua: rasiso
quicquio reliccarus es. Tollat quiqus
ꝑmanebit: si potest. Quto tulit portas
nocens: quid magnũ tulit: auosfiu
quod effractor: ut multũ seuiat. quos
latro. Si & ad ipsũ corpus occidendũ ꝑ¬
missus fuerit: quid tollit. niss quodlinꝰ
Honoraui: cũ dia latro. Nã qualsc̃s
latro: homo. ẽ. Quod febris. quod scn¬
pius. quod fungus malis. Ista totapo.¬
tentia seuientiũ. ẽ: facere quod fungis.
Manducant homines ftingũ mali
& moruintur. Ecce in qua fragilitatt
.ẽ. uita humana. Quã quandoq re¬
licturus es: noli ꝓ illa sic pugnare. nt
attende. Pati uenit: s & glor ifican.
Contẽpni. s etiã exaltari. Mori. s aci
resurgere. Opus te terr&: mercedẽ ii.¬
de. Qͦ uare uis ꝑuenire delicatus adũ
rẽ. ad quã n ꝑducit nisi labor. Ede

Expanded text:
ablaturus est superflua tua, rasurus quidquid relicturus es. Tollat quidquid permanebit, si potest. Quid tulit potens nocens? quid magnum tulit? Quod fur, quod effractor; ut multum saeviat, quod latro. Si et ad ipsum corpus occidendum permissus fuerit, quid tollit nisi quod latro? Honoravi, cum dixi, Latro. Nam qualiscumque latro, homo est. Quod febris, quod scorpius, quod fungus malus. Ista tota potentia saevientium est, facere quod fungus. Manducant homines fungum malum, et moriuntur. Ecce in qua fragilitate est vita humana: quam quandoque relicturus es, noli pro illa sic pugnare, ut attende. Pati venit, sed et glorificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Opus te terret, mercedem vide. Quare vis pervenire delicatus ad eam rem, ad quam non perducit nisi labor? Se
Abbreviated transcription (Latin):
lehune a mralo: si uince in bono malũ
Contende cũmalo i de bonitate. Ipsa. ẽ. eñi ex tractatu p̃s. xxxui.
uera contentio. uł certam̃ salubrȩ: ut sit
bonus contra malũ. ñ ut sint duo mal.
Si tu iam ñ es malus: opta malo ut sit bo¬
inquis. Addis te illis: seuiendo millos. Con scͣi lauren
R ep̃hendis s aouingeris. Auges enim
numerũ: quẽ condẽpnas. Malo uis uincere
malũ: De malicia uincere maliciã: Erunt
duȩ malitiȩ: ambȩ uncenoȩ. Non audis
consiliũ dñitui ꝑ apłm: noli uinc a malo.

Expanded text:
nci a malo, sed vince in bono malum . Contende cum malo, sed de bonitate. Ipsa est enim vera contentio, vel potius certamen salubre, ut sit bonus contra malum, non ut sint duo mali.si tu jam non es malus, opta malo ut sit boinquis. Addis te illis, saeviendo in illos. Consilium Reprehendis, et adjungeris? auges ejus numerum, quem condemnas? De malo vis vincere malum? de malitia vincere malitiam? Erunt duae malitiae, ambae vincendae. Non audis consilium Domini
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ : s eligis maiori seruire. Nec
hinc deb& minor irasci. si maior p̃lata
.ẽ. Rursũ si aliquid ipse ꝓconsul ube.¬
at. & aliud iubeat imperator: nũgͥo
dubitatur illo contẽpto illi. ẽẽ. seruien¬
niam. Tu carcerẽ: ille gehennã minat᷑.
Hic iam tib assum̃ta fides. ẽ. tua. tãquã
scutũ: in quo possis om̃ia ignita iacula
inimic extinguere. S insidiatur contͣ¬
Quid times hominẽ homo: Inde
sinupositus sta: de illius sinu noli cad̾e.
Quicquid ib passus fuieris: ad salutẽ
ualebit ñ ad ꝑniciẽ. Laniatus m̃ehna
martyres ꝑtulerunt: & timent xp̃ai

Expanded text:
testatem, sed eligis majori servire. Non testatem, sed eligis majori servire. Non hinc debet minor irasci si major praelata est. Rursum si aliquid proconsul jubeat, et aliud imperator, numquid dubitatur illo contempto illi esse servienniam, tu carcerem, ille gehennam minatur. Hinc jam tibi assumenda est fides tua tanquam secutum, in quo possis omnia jacula inimici ignita extingere. » Sed fortQuid times hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non ad perniciem. Laniatus membrorum martyres pertulerunt, et timent Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Legistis: audistis. Sicut aurũ infor¬
nace ꝓbauit illos: & sicut holocaustum
hostiam accepit illos. Ecce quid eritis:
Ad thes auros dĩ. Estote diuites de deo:
Non eũ facturi dirutẽ: s de illo futur
diuites. Impleat uos: Aliud ñ tomitta¬
gimus : audiamts uob̃ ut aduersus po¬
testates ordinatas contẽptores sitibn hoc¬
dicimus. Qui & hinc egrotatis: tangi¬
te & hinc illam fimbriam uestim̃ti ipse
dicit apłs. Omĩs atima. potestatib sub¬
limiorib subdita sit. Non ẽ. eñĩ pote¬
stas: nisi a deo. Quȩ autẽ sunt a deo:
ordinata sunt. Qui autẽ resistit po¬
testati: dĩ orpinationi resistit. S quid
si illud uibeat quod ñ debes facere ⁊
hic sane contẽpne potestatẽ: tũmdo
potestatẽ. Ipsos humanarũ rerũ gradꝰ
aouertite. Si aliquid uisserit curator
nonne faciendũ. ẽ. Tam̃ si contra ꝑ¬
consulẽ uibeat: ñ utiq contẽpnis po¬

Expanded text:
est. Legistis, audistis: Sicut aurum in forest. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittagimus aut dicimus vobis, ut adversus potestates a Deo ordinatas contedicimus. Qui et hinc aegrotatis, tangite et hinc fimbriam illam vestimenti. Ipse dicit Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit: non est enim potestas nisi a Deo. dicat: « Quid inquit, resistit potestati, Dei ordinationi resistit; sed quid, si illud jubeat, quod non debes facere, hic sane contempne potestatem, timendo potestatem. Ipsos humanarum dignitatum gradus adverte. Si aliquid jusserit procurator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contempnis po
Abbreviated transcription (Latin):
fuent qui tib p̾ẽ: nutritor tuus. ẽ. Ma¬
lus si fuerit: tẽptator tuus. ẽ. Q̾ nutrim̃¬
ta libent̃ accipe: & incẽptatione approbare.
Esto aurũ: at tertoe muitoũ istũ. tanquã e¬
fornacẽ aurificis. In uno angusto loco tria¬
sunt: Aurã. palea. ignis. Ad illa duo ignis
apponit᷑. P alca uritur: aurã purgat᷑. Ces¬
sit nescio quis mini s: & ad ductus.E. ad ido¬
lium. Ue michi quia paleam plango: ci¬
nerẽ uideo. Non cessit minis ñ cessit terro¬
rib. Ad ductus ad udicẽ stecit inconfessi¬
one sua: ñ. ẽ. flexus ad idolum. Quid
facit flãma: nonne aurũ purgat: State
in dño fũs: potentior. e. qui uocauit uos:
minas impioꝵ ne tunueritis. Inimicos pa¬
timini: Habetis ꝓ quib oretis. ꝓrfus ñ
uos terreant. Hȩc. ẽ. sanitas: haurite
hinc in isto conuuuo. Hic bibite. unde
saciemini: ñ illic. unde insaniatis. State
inr dño. Argentes estis: aurũ entis. Ista si¬
similitudo ñ a nob̃. ẽ: de diuina script᷑a

Expanded text:
fuerit qui tibi praeest, nutritor tuus est: malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquafornacem aurificis: in uno angusto loco trsunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adductus est ad idolium: vae mihi, quia paleam plango, cinerem video. Alius non cessit minis, non cessit terroribus ; adductus ad judicem, stetit in confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit flamma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: potentior est qui vocavit vos. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ sine altero possit teneri: etã muĩ
horũ cominemorare plerũq sufficit. cũ
agitur de oꝑib iusticiȩ: S oportunus
illud. de quo quisq facilius conuineitix.
Unde & ioh̃s dicit. Qui enĩ ñ diligis

Expanded text:
utrum sine altero possit teneri, etiam unum horum commemorare plerumque sufficit, cum agitur de operibus justitiae: sed opportunius illud, de quo quisque facilius convincitur. Unde Joannes dicit: Qui enim non diligit
Abbreviated transcription (Latin):
lo. uł maledictum ꝓ maledicto: & nulli
malũ ꝓ malo reddentes. Si eñi malũ ꝓ
malo ñ. ẽ. cuiqua reddendũ: ñ solũfactũ
malũ. ꝓ facto malo. s nec uotum malũ red¬
dendũ. ẽ ꝓ facto uł uoto malo. R eddit
autẽ malũ uotũ: qui etiam s ñ ipse iundi¬
cat. tam̃ ut eius inunicũ ds̃ puniat. ex¬
pectat atq optat. Qua ꝓpt̃ cũ & hõ
iustas. & homo malus. de inimicis uelint
a dño uindicari: unde discernunt᷑. nis
quia iustus magis cupit inimicũ suũ cor¬
rig quã puniri. & cũ in eũ uid&r a dño
uindican. ñ eiꝰ delectat᷑ pena q eũ ñodit.¬

Expanded text:
ulli malum pro malo reddentes » ? Si enim malum pro malo non est cuiquam reddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum in eum videt a Domino vindicari, non ejus delectatur poena, quia no
Abbreviated transcription (Latin):
letatur. si corrgitar. uł certe ꝓ alis utẽ
timeant imitarr Ipse quoq fit melior:
supplicio illius odia sua pascendo.s erti
em̃tanoo. Ac ꝑ hoc de benuiolenta ñ de
malitia. ẽ. quod lecatur iustus cu uide
iundictam: & manus suas lauat. idr qu
mundiora efficit in sangiuine. hac et
in exitio peccatoris. Sumens inde nͥm
li aliem gaudiũ. si diuinȩ aomontior
excẽplũ. Si autẽ in futuro scło ultimo siui
dicio uindicatur: hoc ei plac& quobas:
ne bene sit malis: Ne piorꝵ p̃mi ĩs eun
impũ ꝑfruantur. Quod utiq inistũ ÷̃
& a regła ueritatis quã uistus diligit aut¬

Expanded text:
etatur, si corrigitur; vel certe pro aliis, ut eum timeant imitari. Ipse quoque fit melior, non supplicio illius odia sua pascendo, sed errata emendando. Ac per hoc de benevolentia, non de malitia est quod laetatur justus, cum videt vindictam, et manus suas lavat, id est, opera mundiora efficit in sanguine, hoc est in exitio peccatoris; sumens inde non mali alieni gaudium, sed divinae admonitionis exemplum. Si autem in futuro saeculo, ultimo Dei judicio vindicatur, hoc ei placet quod Deo; ne bene sit malis, ne piorum praemiis etiam impii perfruantur: quod utique injustum est, et a regula veritatis, quam justus diligit, a
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tereundũ qũeadmodũ accipi oporteat: ne
ꝓpt̃ exx saturandũ odiũ. credant᷑ sc̃ĩ desid̾a¬
re uindictam: quod ab eoꝵ ꝑfectione lon¬
ge ab. ẽ. S tam̃ scriptũ. ẽ. Lȩtabit᷑ iustꝰ
cũ uidĩt uindictã impioꝵ: manus suas¬

Expanded text:
aetereundum quemadmodum accipi oporteat; ne propter exsaturandum odium credantur sancti desiderare vindictam, quod ab eorum perfectione longe abest. Et tamen scriptum est, « Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ ꝓ dente. Que sittici potest. iniuistoꝵ
iusticia. ẽ: Non qr iniqiũ. ẽ. ut recipiat unꝰ¬
quisq quod fecerit. Alioquin lex nequaꝗ.
ea constituerae. S quia ulciscendi libido
uciosa.e:M agisq ad tudicẽ ꝑtinae int̃
alios hoc discernere. quã bonũ hominẽ
sib expetere. Nonuosm& ipsos defenden

Expanded text:
 dente» : quae, si dici potest, injustorum justitia est. Non quia iniquum est ut recipiat unusquisque quod fecerit; alioqui Lex nequaquam id constitueret: sed quia ulciscendi libido vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios hoc decernere, quam bonum hominem sibi e
Abbreviated transcription (Latin):
ubntuir gͦ in locutionib figuratis regła
hnusmod : ut tãdiu uersetur diligent
consibatione quod legit᷑. donec ao regnũ
luntatis int̾p̃tatio ꝑducat᷑. Si autem
hocũ ꝓprie sonat: nulla putet᷑ figurata
lcito. Si p̃ceptiua locutio. ẽ. aut fla¬
qtiũ aut facinus uetans. aut utilitatem
iut beneficientiã uibens: ñ . ẽ. figurata.
Si autẽ flagitiũ aut facinus uideturꝰ ui¬
bire: aut utilitatẽ aut beneficientiã ue¬
tare : figurata. ẽ ait scriptura. Si esu¬
nerit inmicus tuus: ciba illũ. Si sitit:
potũ da illz. Hic nullo dubitante. be¬
neficientiã p̃cipit. S qd̾ sequitur. Hoc
en̾ faciens. carbones ignis congeres
suꝑ caput eiꝰ. Maliuolentiȩ facinus pu¬
as uiberi. Ne gͥ dubitaueris figurate
dicum. &̾ cũ possit dupplicit̾ int̾p̃tari :
ino mͦ ad nocendũ. altero ad p̃standum:
id bene ficientiã te potus caritas reuoca:

Expanded text:
bitur ergo in locutionibus figuratis regula huius modi, ut tamdiu uersetur diligenti consideratione quod legitur, donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, si autem iam hoc proprie sonat, nulla putetur figurata locutio. Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisrierit inimicus tuus, ciba illum, sitit, potum da illi. hic nullo dubitante beneficientiam praecepit; sed quod sequitur: hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius, maliuolentiae facinus putes iuberi. ne igitur dubitaueris figurate dictum et, cum possit dupliciter interpretari, uno modo ad nocendum, altero ad praestandum, ad bene
Abbreviated transcription (Latin):
qui potest uitȩ huius mala. uł auertere
uł mitigare. uł ad ea toleranda fortitudi¬
ne armare. ut ab eis om̃imͦ lib̾are: Q̾
pꝰ hȩc uerã beatã uitã dare. quo nullũ
malũ aomittat᷑. & uib sũmũ bonũ nũ

Expanded text:
qui potens est et uitae huius mala uel auertere qui potens est et uitae huius mala uel auertere uel mitigare uel ad ea toleranda fortitudine armare uel ab eis omni modo liberare et post haec uere beatam uitam dare, quo nullum malum admittatur et ub
Abbreviated transcription (Latin):
exxultatione portantes matupłos suos &
ut noueritis fãs qr manducat᷑ labor iste:¬
ducatis panẽ doloris. Iste .ẽ. labor fructu¬
um: panis doloris. Nis eñi manducaret᷑:
ñ diceretur panis. Nisi autẽ habere ali¬
qu̾a suauitatẽ panis iste: nemo illũ man¬
dricara& cũ tanta suauitate. Plorat inge¬
mitu. qui orat. Dultiores sunt lacrune
oranitiũ. quã gaudia ait id. teathroꝵ. Etau¬
di flãmã desid̾u. qrͥ manducatuꝵ
ipse panis de quib dicit. qu manducatis
panẽ doloris. Alio loco dicit amans iste.
cuius uocẽ in psalmo plerunq agnoscimꝰ.
facte sunt mͥ lacrimȩ meȩ panis die ac
nocte.Unde facte sunt lacrime panis:¬
ũ suꝑba iactantia. si beata uita .ẽ. in
cruciatib corporis : curꝰ ñ in ea manet sa¬
piens ut fruatur. Ni autẽ misera. ẽ: qͥo Extractati¬
obsetro te nisi tẏpus impedit. ne fateat᷑.
ne or& dm̃. ne uisto & miscdi supplic&e.

Expanded text:
exsultatione, portantes manipulos suos» ? exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae panisum superba iactantia! si beata uita est in cruciatibus corporis, aut non in ea manet sapiens, ut fruatur? si autem misera estobsecro te, nisi typhus impedit, ne fateatur, ne oret deum, ne iusto et misericordi supplicet,
Abbreviated transcription (Latin):
derat. S nũquid sine gauoio:: auo gau¬
dio: quod ait apłs. Spe gairoentes. Ibi iã
re gaitoebit: mͦ ad huc spe. Ideoq qui spe
gauoent quia certi sunt se accepturos: tole¬
rant intorculari om̃s p̾ssuras ł pterea &
ipse apłs cum tixissa spe gaudentes: quasi
his loqueretur qui iam intorculari sunt.
addidit statun intribulatione patientes. In
tribtilatione inquit patientes. Quio de¬
inde: in oratione tolerantes. Quto. ẽ.
tolerantes.: quia differimini. Oratis:
& differiminz. Tolerate. quod differimini.
Tolleretur quid differtur : quia cu uenerit
fructuum tcoꝵ manducab. Modo laberes
habenus: fructus postea erit. S quia ĩpsi
dant. & letos nos faciunt de spe. Si gͦ
labor nr̃ potuit mantucari. & potuit
iocundare manducatus: fructus ipsius labo¬
ris qualis erit: maitoucant labores suos:
qui euntes ibant ⁊ flebant mittentes se¬
mina sua quanto iocundius manducabt᷑
fructus laborũ: qui uenientes uenient. cũ

Expanded text:
derat: sed numquid sine gaudio est? Quo gaudio? Quod ait Apostolus: «Spe gaudentes.» Ibi jam re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi dant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum
Abbreviated transcription (Latin):
re. Assuesce obsecro te uir bone. betꝰ
ẽẽ. interim spe. ut sis etiam re: cũ ped
ꝑseuerantissimȩ retribuet᷑ merces felici.¬
at. ostenderẽ. Hec.ẽ. autẽ i p̃senti são
constattissima pietas: ib sempit̾na felia¬
tas. Non alta sapientes: s humilib con¬
sentientes. Tunc erit humilitas uera.
si ñ sola oftendetur in lingua. Ut simus
sentientes : quod ñ fit ore S tu ypocn¬
ta si dicis habere. cũ credas te ñ habere
peccatũ: foris fingis humilitatẽ. intus an.

Expanded text:
re assuesce, obsecro te, vir bone, beatus esse interim spe, ut sis etiam re, cum pietati perseverantissimae retribuetur merces feliciat, ostenderem. haec est autem in praesenti saeculo constantissima pietas, ibi sempiterna felitas. Non alta sapientes, sed huminous consentientes. Tunc enim erit humilitas vera, si non sola ostentetur in lingua; ut simus «consentientes;» quod non fit ore, sed corde. Hypocrita, si dicis te habere, cum credas te non habere pecc