comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ ex arta tui iudicii ꝯsulat᷑ ne
pꝰ ditcursum celem aduccatõns ⁊ la¬
bores gloriosos egenus exeat ñut se¬
pe contingit incerto die pr̃entur s
tris affatib ⁊ auctoritate tribunalic̃
int̾ ẽ huic idem ordindatur ostñdit᷑¬
nuuitolatum seruan Cumq lite qͥs¬
qͣm eorum pulsatꝰ fu̾it. seu cuules e¬
causecercamnus aũ cͥmi nal q̃stid̃iᷤ
obtentu hic uł inꝓuintitstum per
consensum temports eoꝵ adẽẽ qinqͣ
euenit nlłos executores sportulat as¬
sequi llec qui controu̾stis mouen¬
dis inseruutnt aut excipiendo aut
menandri fisci patroni ꝑiõna sꝑet
de cet̾o ꝑmictõnem saltib suꝑiore
graon captato fructui se benesatis
qͣue uatronis errarii seudum offm̃
exhnt causis siscalib aut̾ẽ pꝰ exple¬
tura agraẽn imꝑtita monstrant᷑᷑¬
am aduocati pꝰtulau̾int a nobis et
mus itaq talem iegẽ generalit᷑ ⁊̃
inꝑsonam eoritm tenere ut siquis si¬
ne cõmeatu uitͣ continnũ bienuiũ

Expanded text:
temporum ex arca tui iudicii consolatur, ne post decursum celerem advocationis et labores gloriosos egenus exeat, non, ut saepe contigit, incerto die praestentur,cris adfatibus vel auctoritate tribunalis cuius interest huic eidem ordini datum ostenditinviolatum servari. Cumque lite quisquam eorum pulsatus fuerit seu civilis causae certaminis aut criminalis quaestionis obtentu, hic vel in provinciis, cum per concessum tempus eorum adesse quemquam evenit, nullos exsecutores sportulas adsequi nec, qui controversiis movendis inserviunt aut excipiendo seu Menandri fisci patroni persona speret de cetero permutationum saltibus superiore gradu captato fruiturum se beneficiis, quae patronis aerarii seu dum officium exhibent causis fiscalibus aut post expletum agmen impertita monstrantani advocati postulaverunt a nobis eis mus itaque talem legem generaliter in persona eorum tenere, ut, si quis sine commeatu ultra continuum biennium
Abbreviated transcription (Latin):
et que nectio corrigenda eẽ mł¬
lisretropͥncipib uisa sunt.
Int̾earñ iuillus eorum hoc ad
effectum ducere ausus est inp̾¬
senti reb donare cõib anxilio
dei omitpotentis censuimus. ⁊ amiputa
uices atheotosio diuine recordatõnis.
⁊lliũꝙ q̃ post eit etid printipib a
nr̃a etiam clementia põite sunt resecã¬
da uno aũt codice sub felici nr̃i nõis
uocabulo componendo. Inquem col¬
ligitam memoratorum tum coditũ
qm no uellas post eos compositas costi¬
tutc̃es oportet. Ideoꝙ ad hoc maximũ ⁊
adip̃ius. r publice sustĩrtatõnem respi¬
tiems opus effitiendũ: eliguus tanto
fastieto laborum tanteq sollicitudi¬
ni sufficientes iohem urum excellentiᷤ¬

Expanded text:
 quae necessario corrigenda esse multis retro principibus visa sunt, interea tamen nullus eorum hoc ad effectum ducere ausus est, in praesenti rebus donare communibus auxilio dei omnipotentis censuimus et es a Theodosio divinae recordationis aliisque post eum retro principibus, a nostra etiam clementia positae sunt, resecanda, uno autem codice sub felici nostri nominis vocabulo componendo, in quem colligi tam memoratorum trium codicum quam novellas post eos positas constitutiones oportet. Ideoque ad hoc maximum et ad ipsius rei publicae sustentationem respiciens opus efficiendum elegimus tanto fastigio laborum tantaeque sollicitudini sufficientes Iohannem virum excellentis
Abbreviated transcription (Latin):
rendus est. solitis uidel statim stipẽ¬
diis net noncet᷑is solatus᷑ isdẽ ciro¬
nb depictandis sñ quolib alio di ᷤ¬
pendio. aliis ⁊̃ pͥiu legiis ponantur
q diu̾sis temporib consecuti sũt
su ꝑangustos apices seu ꝑdispõnes
sententias amplissime tue sedis
Namqͥ nobis digni iudicati sunt hi

Expanded text:
rendus est: solitis videlicet statim stipendiis nec non ceteris solaciis isdem tironibus deputandis sine quolibet alio dispendio. Aliis etiam privilegiis potiantur, quae diversis temporibus consecuti sunt sive per augustos apices seu dispositiones et sententias amplissimae tuae sedis. Nam qui novis digni iudicati sunt, ii
Abbreviated transcription (Latin):
pedanens deputatis arbits nͨ non fi¬
deuissorum fides extimantib tam
auferendb credidit parta post̾tori̾
subtilitas pͥncipis ut iam lib̾alita¬
tenr̃i numinis iuri clarissunt fis¬
ci patroni p̾fatam auri suminam
sũ fraude annis singłis conseqͣnt᷑
ab amplissima tuã sede pariter in
ntrumq diuidendam. Nlamumi¬
nis indulgetur dacras in suꝑ ecc̃as

Expanded text:
arbitris nec non fideiussorum vires aestimantibus, tamen auferendas credidit parca posterioris subtilitas principis, ut iam liberalitate nostri numinis viri clarissimi fisci patroni praefatam auri summam sine fraude annis singulis consequantur, ab amplissima tua sede pari lance in utrumque dividendam. Nam unitibus indulgetur. Sacras
Abbreviated transcription (Latin):
alme urbis constantino pat̾cio sũmo
ta p. tuicio de stirpe duax rerũ armoꝵ
atq legum uemiens uimq suam inde
muniens felre romanoꝵ genusoĩb
anteponi natõib om̃ib qr dñaritam
pͣrtis effecit temporib qͣm deo ꝓpicio

Expanded text:
ALMAE URBIS AC PATRICIO Summa rei publicae tuitio de stirpe duarum rerum, armorum atque legum veniens vomque suam exinde muniens felix Romanorum genus omnibus anteponi nationibus omnibusque dominari tam praeteritis effecit temporibus quam deo pro
Abbreviated transcription (Latin):
um utilitate cura sollicitat studentes c̾¬
tai ⁊ idubitatas inunumcodicem cose¬
ectasẽe de cet̾o consuitutõnes ut ex eo tm̃
mͦ nr̃o felici. nõ ie nurntupando codice re¬
tctõ constitutõnũ momĩb ad̃citõres lu¬
tium dĩones fiat iudicus. s dataidus fe¬

Expanded text:
ilitate cura sollicitat, studentes certas et indubitatas et in unum codicem collectas esse de cetero constitutiones, ut ex eo tantummodo nostro felici nomine nuncupando codice recitatio constitutionum in omnibus ad citiores litium decisiones fiat iudiciis. Data id. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
conitem largitoni. at̾ ageñtes ⁊ ma¬
gisirum scrinii licellorum sacrarũq cegni¬
tõnum. Eheophilum uirum clatisamũ
conitem sacri nr̃i consistorii ⁊ uiris inhat
alma urbe dedorem. dioscorum ⁊ p̾senti
catis tam suꝑuacius qͣntum ad legum
sollditatem pertinet p̃tãtõnib oͣm si¬
m̃iub ⁊ contraruis p̃ter q̃uam suuris a¬
liquadĩone adiuuene᷑ ullis ⁊̃ que indesue

Expanded text:
 agentes et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, Theophilum virum clarissimum comitem sacri nostri consistorii et iuris in hac alma urbe doctorem, Dioscorum et Praesencatis tam supervacuis, quantum ad legum soliditatem pertinet, praefationibus quam similibus et contrariis, praeterquam si iuris zdqua divisione adiuven
Abbreviated transcription (Latin):
dmodat᷑is exigebat. sollig̾entes uͦ miilca
scĩonem que inuariis sãctionib disper¬
sa sunt ⁊ sensus earum clariorem effictẽ¬
tes. Itatñ ut ordo temporim earũdem
consttõnum non solum exadiectus di¬
cat pͥmis quidẽ inpmo ioco post̾iorib uͦ¬

Expanded text:
moditas exigebat, colligentes vero in unam sanctionem, quae in variis constitutionibus dispersa sunt, et sensum earum clariorem efficientes, ita tamen, ut ordo temporum earundem constitutionum non solum ex adiectis dicat, primis quidem in primo loco, posteriorib
Abbreviated transcription (Latin):
tusit.¶ ¶ Queda actiões ꝓpactu
tis depĩgnõe. uire honoiarionascit᷑
ex pacto actio. Tollit aut ꝑexcepti¬
bnẽ. quonẽs paciscor nepita ¶Si
quis paciscat᷑. nͣea sepetanit. s⁊ ult al
ipacius sim neame. neue acit̾iope¬
titĩt. ꝗa expost factoid cõfirmaĩ
nõpõt. Et hec uilianus scribit in
patre qͣ paͣctus eã ncase. neue ꝗfili¬
apetẽtur. cũfiliapatriheres exti¬
tiffa. ¶Pactũ cõuentũ cũuendi

Expanded text:
atum sit. Quaedam actiones per pactuti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne petam. Si quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab pactus sim, ne a me neue a Titio perit, quia ex post facto id confirmari non potest. hoc Iulianus scribit in patre, qui pactus erat, ne a se neue a filia peteretur, cum filia patri heres extitisset. Pactum conuentum cum ue
Abbreviated transcription (Latin):
cõuentã leebae fidĩ uidicus. S ⁊ hocsic
accipienclũẽ. ut siꝗdẽ ex̾cõtinemi
pãcta subsecutasĩ. ⁊ ex parte actoi̾ ĩ¬
st̃t. Si ex ĩter uallo. nõ ĩ er ᷑ necuale¬
tt siagat. ne expacto actionascai̾
u̾t putapꝰ diuortiũ cõue̾nit. neip̃r
statuto dilatioĩ dosreo clatur. s⁊ sta¬
tm hoc nõualebit ne eapactoacuo
nascat᷑. Id̾ mit cellus seͥbit. Et su m
tutele actõe cõuenit. ut quãstatũ¬

Expanded text:
sic accipiendum est, ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex interuallo, non inerunt, nec ualebunt, si agat, ne ex pacto actio nascatur. ut puta post diuortium conuenit, ne tempore statuto dilationis dos reddatur, sed statim: hoc non ualebit, ne ex pacto actio nascatur: idem Marcellus scribit. et si in tutelae actione conuenit, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
rit acͣtioemoat p̃tor. Quodũtrũ uĩ¬
iatẽ cõtineac anuꝰ aliã qͣntitatẽ ui¬
deamus. Et m̾eluis ẽ. ut inuerã quã¬
titatẽ fidenissor teneat᷑. nisipcer fã
qͣntitate accẽssit.

Expanded text:
rit actionem dat praetor. quod utrum ueritatem contineat an uero quantitatem, uideamus. et melius est ut in ueram quantitatem fideiussor teneatur, nisi pro certa quantitate accessit.
Abbreviated transcription (Latin):
e cocdicẽrationũ. totas ꝙ mbranas n¬
spicienli descͥbndiꝙ potestas fiat. S
ut easola pars rationũ quȩ ad istrim̃¬
endũ aliq̃ ꝑimeat. ispiciat᷑ ⁊ describa¬
tur. ¶Cũaũt pno actio cõpetit. qn¬
tiagento int sitͣ. eclitas sibirões eẽ eue¬
nori ut siue quis cõdc̃pnatus sit slueqi

Expanded text:
que codicem rationum totasque membranas inspiciendi describendique potestas fiat, sed ut ea sola pars rationum, quae ad instruendum aliquem pertineat, inspiciatur et describatur. Cum autem in id actio competit, quanti agentis intersit editas sibi rationes esse: eueniet, ut, siue quis condemnatus sit siue quod
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstrum̃tis. ł testib quib illotpraliq̃
excausiu nõpotuit. possur ꝓbarepo¬
tiussese uicẽ. Sic enĩ ⁊ decautioesuib¬
amisimus. hocnc̃ ab alu istrum̃ts
dant lessib tib tẽ uti nõpotumus. ꝓ¬

Expanded text:
s, quibus illo tempore aliqua ex causa uti non potuit, possit probare potuisse se uincere. sic enim et de cautione subamisimus, hoc nunc aliis instrumentis aut testibus, quibus tum uti non potuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et iõputo recie uilianũ im artici¬
aorephensũ ĩ hõc. &cii tilistidiũ
ut paplnlũ manumittas. mamamisi.¬
sti. euictu ẽ stichins. Iulianus sc̾bri.
ĩ factũ actionẽ ip̃toe cłandã. Ille ait ci¬

Expanded text:
et ideo puto recte Iulianum a Mauriciano reprehensum in hoc: dedi tibi Stichum ut Pamphilum manumittas: manumissisti: euictus est Stichus. Iulianus scribit in factum actionem a praetore dandam: ille ait ci
Abbreviated transcription (Latin):
sasistẽ ꝗdã ꝓmisit. ⁊ lib̾factu sistat̾
side ip̃ocõtroũsia. ẽ. capitaliũ actionu
ĩ uiriaꝵq. noĩe. nõ rectesistit᷑. ꝗa alit̃
Qti fit. altĩ deliłoĩdictasumitur.
ł cõdẽpnano pecumaĩa. Qũod. aũtas

Expanded text:
dam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controuersia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter satisfit, aliter de libero uindicta sumitur uel condemnatio pecuniaria. quod autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
nõuenit. debreihec exceptioclaĩ.¶ Itt̃
Eta. idiciosistĩdi causa facta obici
dicio sistñdi causa satis d̾art nõdeb
sati datopmisit̃ anside iussoĩb eiꝰ.
ex ceptiodetur. pmtonũ eẽ utrũ ꝑer
rorẽ satis oatopmissũest. anexcõuẽ¬
tiõẽ. Siꝑeirorẽ dandã fide uissoĩb¬

Expanded text:
t a iudicio sistendi causa facta obiciaudicio sistendi causa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promissum est an ex conuentione: si per errorem, dandam fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seruũ necessariũ purescriptos paci¬
scentes. prius quãse inmisceat᷑ ꝑutat
rectepacisci. ꝙ⁊ uey est. Id̾. ⁊ m exuae¬
⁊̃ mãclatipurat cũ hab̾e actionẽ. Setsi
qui ut suꝙ̃tc̃tulimus inscruiture pac¬
tus estͣ negͣt marceli̾. qm̃ nõ sol ei
ꝓficere. siquid ĩserunure egiͣt postli¬
btatẽ. ꝙ inpacti exciptiõe ad mitm̃¬
clũ est. S ⁊ anłcloli eppinisit exceptioq̃¬

Expanded text:
 seruum necessarium pure scriptos, paciscentes priusquam se immisceant putat recte pacisci, quod uerum est. idem eam mandati putat eum habere actionem. sed si quis, ut supra rettulimus, in seruitute pactus est, negat Marcellus, quoniam non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, post libertatem: quod in pacti exceptione admittendum est. sed an uel doli ei prosit exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
tarii. aꝗb edino desidat᷑. Namr
sipłes tutões tutelã aministraue¬
rẽ surł. aut õs edere deb⁊̃. aut u¬
nius editioĩs sub scͥbe. ¶E xigit᷑
aũt ab adũ saĩo argentãni. iusutrã¬
clũ. nõcalũptue causapostulare
edist̃. neforte ł suꝑuacuas ratiõs
ł quas h̃ edi sibi postul⁊ ł uexan¬
di argñtarii causa.Nationẽ
aiũ cẽ labeo ant ultro citidq dan¬
di. accipiendi. credñoi. obligãdi
soluẽdi siucausa negoriationẽ. ne
ullã ratiõem anuda dũtacat so¬
litioẽ debiti ĩtiꝑe. Nec sipignus
Uñ appar⁊ itademũ itiũ hoc edicto.¬

Expanded text:
tarii, a quibus editio desideratur. nam et si plures tutores tutelam administrauerunt simul, aut omnes edere debent aut unius editioni subscribere. Exigitur autem ab aduersario argentarii iusiurandum non calumniae causa postulare edi sibi: ne forte uel superuacuas rationes uel quas habet edi sibi postulet uexandi argent‹a›rii causa. Rationem autem esse Labeo ait ultro citro dandi accipiendi, credendi, obligandi soluendi sui causa negotiationem: nec ullam rationem nuda dumtaxat solutione debiti incipere. nec si pignusunde apparet ita demum tenere hoc edict
Abbreviated transcription (Latin):
acsiuenissz: ¶Sĩ absensit tuir
pͣ quonoxał accio alicuicõpenit. si
ꝗdẽ dñs nõnegat insuapot̃estate eẽ
cõꝑ ellenclũ puat umdius. ł iriudi¬
cioeu sistiꝓmite. ł iuditiu acciꝑeᷤ
aut sinoladetend̾e caut̃um cupri
mũ potiũt se ẽxhibitur ũ Sinuᷤ fal¬
soneg insua potestate ẽe suscepturũ
iudiciũ sinenoce dedinõe. idꝙ uilia¬
licendũert uissuptois. S causa cog
tacinõ post eaciabit ciefnsio. ut p̾opꝰ.

Expanded text:
ac si uenisset. Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat Uindius uel iudicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolitturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. idque Iuliaducendus erit iussu praetoris: sed causa cognita domino postea dabitur defensio, ut Po
Abbreviated transcription (Latin):
rõem edẽ iubet᷑. nec it̃ est. cũꝑoargẽ¬
tariocõtiroũsiasit. ancũ alio.¶Ioaut
argñtãos tantũ necalios ullos ab¬
similẽs ci ederatioes pͣtor cogit. ꝗa
officiũ con atq ministeriũ publicã
ħt causa. ⁊ hec principalis coꝵ oꝑa

Expanded text:
rationes edere iubetur: nec interest cum ipso argentario controuersia sit an cum alio. Ideo autem argentarios tantum neque alios ullos absimiles eis edere rationes cogit, quia officium eorum atque ministerium publicam habet causam et haec pri
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. S⁊ et hoc ẽ cõstranũ. ꝙ si ĩstnu¬
m̃tũ argñtaĩe ĩ alia ꝓiĩcia hãt. in
alia ãministrauĩt. ibi puto cogñdũ
ede. ubiar gñtãiã ex̃cuit. hoc enĩ
łit. Quodsi ĩ alioloco argñtãã ex̃
ceat: alibi aũt a declitionẽ cõpella¬
t᷑. minimehoc facẽ cogit̾. nisidescͥ¬
piũ ueł. ubi de eareagitur. eũ tibi
cat. aut descͥotas ratiõss dibit. E¬
gñt̃ ⁊ successores argñtau ede ratio¬
nes. Quodsiples sĩt h̃des. ⁊ unus
hãt solus adeditionẽ cõpellit̃. S

Expanded text:
uit, ‹et› hoc est constitutum. quod si instrumentum argentariae in alia prouincia habeat, in alia administrauerit, ibi puto cogendum edere, ubi argent‹a›riam exercuit: hoc enim lit. quod si in rcet, alibi autem ad editionem compelletur, minime hoc facere cogitur: nisi descriptum velis ubi de ea re agitur eum tibi cet aut descriptas rationes dabit. Cogentur et successores argentarii edere rationes. quod si plures sunt heredes et unus habeat, solus ad editionem compelletur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Eit. utilitatẽ meirespeciandĩ ẽẽ ut
exeastipulatiõe nõstaroreopcũ atoĩ debei¬
t̃. Ead. ⁊ fortinsad hucdiciposst̃. siꝑcuatõ
itastipulatus eẽt qnticores erit. ut lũcõ
ceptiõemũboꝵ. nõ ⁊dip̃ius. s⁊ adlm udetit

Expanded text:
rit utilitatem in ea re spectandam esse: ut ex ea stipulatione non stato reo procuratori debeatur. eadem et fortius adhuc dici possunt, si procurator ita stipulatus esset 'quanti ea res erit': ut ‹hanc› conceptionem uerborum non ad ipsius, sed ad d
Abbreviated transcription (Latin):
siois. Et absur cdũẽ. cũ ip̃e measit
causa ut edere debeat ip̃mpete ur ecda¬
t᷑ei. annec h̃di arginarii. ecliratiode¬
beat uicdñdũ. ⁊ siqd̾ instrum̃tũ argñ¬
tarie ad eũ ꝑuenit. nõdebreiedi. Simi¬
nis edenda ẽ excausi. Nã ⁊ ip̃i argñtãt
riuna. ł incendio ł alia similicau¬

Expanded text:
sionis: et absurdum est, cum ipse in ea sit causa, ut edere debeat, ipsum petere ut edatur ei. an nec heredi argentarii edi ratio debeat, videndum: et si quidem instrumentum argentariae ad eum pervenit, non debet ei edi, si minus, edenda est ex causa. nam et ipsi argentario ruina vel incendio
Abbreviated transcription (Latin):
ł rti seruand̾ cͤansi ł iegator. fidĩue
tͥs exĩbndis:. ⁊ ut cũator ciet̃ bonor
eius. cui anheres extit̾us sit. Incertũ
nĩẽ. aut de alends ubs. parñtib. ꝑa¬
tronis. aut de adcumnda suspectat ĩdi¬
tate. aut sspectu anoa ĩumia existi¬

Expanded text:
torum fideiue ntis exhibendis: ut curator detur bonorum eius, cui an heres exstaturus sit incertum est: aut de alendis liberis parentibus patronis: aut de adeunda suspecta hereditate: aut ut aspectu atrox iniuria aesti
Abbreviated transcription (Latin):
ł tp̃r oportuno nauigasẜ ip̃ese arta¬
nãneq sic artandũsit ut possit eidi¬
.ci. cur nõ multo añt ꝓfectus est quã¬
indũeiẽ sicdsit ꝗ ei ĩputet᷑. causari
tẽpestatẽ. ł iã fluminis. Quid enĩsi
quis cũrome eẽt ip̃otp̃r ꝓmissioĩs si¬
stñdi. nulla necessitate urguente uo
cinẽtur:  aut ꝗd sitẽpestas ꝗdẽ fuit in

Expanded text:
pore oportuno nauigasset, ipse se artanam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quaputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid enim si quis, cum Romae esset ipso tempore promissionis ‹sis›tendi, nulla necessitate urguente uolcinetur? aut quid si tempestas quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
cubuit ꝓbandũerii. quaĩ ualitucli¬
ne ĩpeclitã. Id̾ ẽ. ⁊ siquis furere ceꝑit.
nbitus nõuenit. tẽpestatẽ sic ĩtelligẽ
oebemus. suĩmaiana. siuet̃restris
sit. ¶Tẽpestatẽ intelligt̃ debemꝰ
talẽ q̃ ĩpecdimtosit umeri. ł nauiga¬
tioi ui fluminis intelligimus. tsi

Expanded text:
cubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam. Idem est et si quis furere coeperirohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit. tempestatem intellegere debemus talem, quae impedimento sit itineri uel nauigationi. Uis fluminis etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
ẜcassui. ut ĩparentio ⁊ ultrat̾ibinepo¬
tẽ accepimus. ¶S ilibra ex patronofu
. erit enꝑxa. muuose. ip̃a ⁊ filius ciuis ĩ
sir ñ uocabt̃ ¶Sin aut̃ lib̾ipatroni. ca
tionõsit. ł pucdorẽ nõsugillat. quapa¬
tronus cõuenit᷑. ł parentes. ⁊ totũhoc. ca¬
usa cognita deb facẽ. Nam intclũ ⁊ ex
causa famosa. ut peclus putat. ꝑmit¬
sieugralussona inuina affecu pfla¬
egellus sorte oecidit. ¶Sẽꝑ aũt hcho
noẽ pattonohabñdũ. ⁊ilquãĩtutor.
ł cũator. ł desnsor. ł actor int̃ uẽni at
patronus. S isipatronitutor. ł curatõ
int̃ ueniat᷑. inpuneposse eos inus uõ¬

Expanded text:
Cassium, ut in parentibus, et ultra trinepotem accipimus. Si liberta ex patrono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non uocabunt. Sin autem liberi patroni capitio non sit uel pudorem non suggilat, qua patronus conuenitur uel parentes. et totum hoc causa cognita debet facere: nam interdum etiam ex causa famosa, ut Pedius putat, permitsi eum grauissima iniuria adfecit, flagellis fonorem patrono habendum, etsi quasi tutor uel curator uel defensor uel actor interueniat patronus. sed si patroni tutor uel curator interueniat, impune posse eos in ius uo
Abbreviated transcription (Latin):
cdiendus ẽ. ut ĩmibͥcipiũmittat᷑ Pla¬
nesimassoiã legataĩo ĩpossessionẽ cũꝑ
hidẽstar⁊. quominas cãuer ⁊ heres
postul ut depossessiõe dececdat. pa¬
ratũq sedicat inmuicipiocauẽ. ĩ¬
pͥetrare nodebebit. cdiĩsũ sisinecul¬
pa aut dolo hr̃clismussussit ĩpossessi¬
onẽ. ¶ Iubet᷑ iurne decalũpniatie
quis uexancli magis adũsarii causa
forsitan cũ romepossit sau dare. in
municipiũ euoc S⁊ꝗb dã hoc isn¬
ranclũ clecalispniaremntit᷑ ueluo pa¬
rentib ⁊ patronis. Sicaũt uraredeb⁊
ꝗ inmunicipiũ remntit᷑. romesesatis¬
dare nõposse ⁊ ibi posse quopostulat
remitti. Idtsinecalũpniecausi facere
nãsic nõ ẽ cõpellendus unare alibise.
quã colõcosatis dare noposse. Quiasiro
iufare. hõc aũt tc̃ inpetrabit̃ cũiusta
causa ẽc̃ in debũ Quidenĩsicũ erͣat in

Expanded text:
ut municipium mittatur. Plane si misso iam legatario in possessionem, cum per heredem staret quominus caueret, heres postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis uexandi magis aduersarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare non posse', quia si eierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse uidebitur. quid enim si, cum erat in
Abbreviated transcription (Latin):
adꝑegłinnẽ reclactu sit patronus
putat poponus cũ amississe hoñtrẽ S
modũsaluus GParcites putroni⁊
ad op̃tiui excipiunt᷑. E⁊ tãctui ꝗ̃ diuad¬
optiodurat. ¶Sifilus m̃s madop¬
nonẽ clatusit. uocai alib̾tomeo inuis
nõporit.S⁊ necnepoo ĩ adopuiua fami¬
lia susceͤptus. Si si filius nũ emancipitꝰ

Expanded text:
atem redactus sit patronus, putat Pomponius ‹eum› amississe honorem. sed mmodum saluum. Parentes patroni etiam adoptiui excipiuntur: sed tamdiu quamdiu adoptio durat. Si filius meus in adoptionem datus sit, uocari a liberto meo in ius non poterit: sed nec nepos in adoptiua familia sus
Abbreviated transcription (Latin):
sessor fuit. idẽ clicidũ ent̃ ¶ S ifũ¬
dũ quẽpossidebũ amepetieris. demd̃
cũ sccb̃nte eẽt iudicañ appellauerim
anpossessor auuidẽ fũcusim. ⁊ rectedice¬
tur possess orẽme cẽ. ꝗ anichil ominu

Expanded text:
sessor fuit, idem dicendum erit. Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatum, appellauerim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
dotat p̃etat᷑. inrẽsua fide iussurãmu¬
lierẽ: ESasetiuis itueniat qu
nt qͥ uidicui accipiat fide iuissit.
iclicatũ solui. succurrendũ est acto¬
ri ut ex integrocaueat᷑. ¶Qioi

Expanded text:
suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatur. minori
Abbreviated transcription (Latin):
ue ꝗ̃ mpotestare habebit. ł uxorẽ. ł nũ¬
rũ iniudiciũ uocauit. quali cũꝙꝑ fide¬
uissor iudiciosi stñdi causa accipiat᷑.
Nuodan p̃tor libos uesuos accipiemus.
⁊ ecfemininos ecudescendentes liboᷤ.
Darentiq clabimus hocblisiciũ. nõso
lũ irissui. set ⁊̃ si ĩpotestatesit alicꝰ.
hoc enĩ põponius seͥbit. Et filius sid̃¬

Expanded text:
potestate habebit, uel uxorem, uel nurum in iudicium uocabit: qualiscumque fideiussor iudicio sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficium non solum sui iuris, sed etiam si in potestate sit alicuius: hoc enim Pomponius scribit. et filius fide
Abbreviated transcription (Latin):
cdatio eod̾ mocio appellataẽ
quosatis factio. Nalans fa¬
cerecdicim ei. cuuis cdesicłiũ ĩplemus
sistñclicausa locuplebs iubietur clari.
nõtantũ ex facultanb. ẜ ⁊̃ ex cõue¬
niendi facillitate. ¶ Siquis bis ꝑ¬
sonis q̃agẽ nõporuint. fide uissoresiu

Expanded text:
sdatio eodem modo appellata est quo satisfactio. nam ut satisfacere dicimur ei, cuius desiderium implemus, sistendi causa locuples uidetur dari non tantum ex facultatibus, sed etiam ex conueniendi facilitate. Si quis his personis
Abbreviated transcription (Latin):
facit ui actoĩ det̃ius. ¶Sidcii¬
nat seruus eẽ ꝓmissdĩs. ł actio amis¬
ssit. nõ uicłi in eaoẽ causastatũ. labe¬
oait. ł siis ꝗpar̾ilocoerat iilitigando
ta. Itaq siquis eiqnforo ꝓmissoris c̃¬
ueniri nõpõt. uencitus. aut potati¬
ori clatus sit. magis ẽẽputat. it nõiu.¬
ocat᷑ ineadẽ causasisti. S⁊ sinoxede¬
diussit offilius nõputat incadẽ cau¬
sasisti. cũnore delitiõe. ttĩs noxalẽ¬

Expanded text:
facit ius actoris deterius. si de‹si›nat seruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, ta: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non uideatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxale
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. cũpotuũ q̃relã apud cõpetatẽ
iudicẽ defetri. ¶ Duiex cuiin
ꝓbat ab irbitroꝓbatos. alics in ꝓbates
pbͣt multoq magis sisuãuolũtate
accep fidt uissores. cõm̃tus hic eẽ deb
Nuodsi in mecliotp̃t calamitas fide uo¬
sorib insiguis łmagna inopia acced
causa cognit.ie cͦmegrosuis clandũcũ

Expanded text:
ad competentem iudicem deferri, qui ex causa improbat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate accepit fideiussores, contentus his esse debet. quod si medio tempore calamitas fideiussoribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdandum
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. ł inꝓbitaticedit᷑ mediotres
desideriasua nõꝑferãt. ꝗa aut oĩonõ
adhibũcrt̃. aut minu steq̃nter neq
ialiqua dignitatepõitos aduocatõsibi
ꝑspexint. Aduocatos quoq petentib
debẽbit inclulgẽ. Ple c feminis. łpũ¬
pillis. ł aliis debilib ł iis qsuem̃ti
nõst̃. siqui eis petat. ł si nemosit e
petat. ultro esclare debebit. St isi
quis ꝑpotñtiã adũ sarunõĩuenire
se aduocatũ clicat. equȩ oportebit ei
tebit usq aduentũ successors oĩa deb̾c
ꝓcõsule agẽ. cũsir unu̾s pconilat᷑
⁊ utilita ꝑuĩcie eaigat ẽt̃ alique ꝑ
quȩ̃ negotia suaꝓiũciales explic e
ĩiduentu successi oĩs cdẽbͥebit ius di¬
phurmũ rufũ ꝓcõsulẽ achaie am¬

Expanded text:
datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt. Aduocatos quoque petentibus debebit indulgere plerumque: feminis uel pupillis uel alias debilibus uel hinon sunt, si quis eos petat; vel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. Si quis per potentiam adversarii non invenire se advocatum dicat, eque oportebit ei tebit usque ad aduentum successoris omnia debere proconsulem agere, cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dipurnium Rufum proconsulem Achaiae a
Abbreviated transcription (Latin):
cipehocfacẽ. ¶T egatos nõ oport
cõsultatiões legato ocbebit responde
Ionuͦ intorũexciuis abstinedebebit ꝓc̃¬
sul. si modũ aclicere. ut neq modose
ĩtotũ abstineãt. neq auaremodũ ex̃¬
nion exciddat. quãrr̃duis seuerus.
⁊ ĩpator antoninus el egantisiline epi¬

Expanded text:
pe hoc facere. Legatos non oportet consultationes legatorum debebit respondere. Non uero in totum xeniis abstinere debebit proconsul, sed modum adicere, ut neque morose in totum abstineat neque auare modum xeniorum excedat. quam rem diuus Seuerus et imperator Antoninus elegantissime epi
Abbreviated transcription (Latin):
orreis q̃ubihoĩes p̃u̾o sissimã partẽ foi¬
tun a sum reponat cũuł cella effrm¬
git᷑. ł armãiũ. ł archa. Et custo des ple¬
rũq puniant᷑. ⁊ ita cliuus antonuss eri¬
tio claro rescͥpsit. Ait enĩ posse eũ hor.c¬
ress effractis qͥstioẽm hr desuis custo¬
clib lic⁊ ⁊ millis ip̃ius ĩꝑatoĩ portio
ꝑtotã noctẽ uigilare deb̾e ⁊ cõherrare
calciatũ cũ armis ⁊ dolabris ut curam
adhibeãt os̃ incilinos ad monẽnegli¬
gentiã aliquã incencducasus oriatur.
pt̃ea ut aquãinu quisq ĩqlinus ince

Expanded text:
homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes plerumque puniuntur et ‹ita› diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horreis effractis quaestionem habere de serius custodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in ce
Abbreviated transcription (Latin):
arcꝰ ł .i. de iuris publicis Iibti assi¬
dereposst. Infames aũt lic nõphi¬
beant᷑ legib asside atmnarbitrorut
aliquo qͦuoq clecreto pͥncipalirefert᷑
cõstitutũ. nõposse offõ assessoris sũ¬

Expanded text:
ro I de iudiciis publicis: Liberti assidere possunt. Infames autem, licet non prohibeantur legibus assidere, attamen arbitror, ut aliquo quoque decreto principali referetur constitutum, non posse officio assesssoris fu
Abbreviated transcription (Latin):
ur ĩosisi nõ pꝰ sĩt ꝑnecessaĩos cõtinĩ
lic⁊ ut carcere cõrineat᷑. ⁊ itacliuꝰu
pius rescͥpsit. S ane excutienouẽe
cliũ admiserat utrũ simulatofu¬
rore facinus aomississ⁊. an reuera
ẽẽ. ut cõtinua m̃tis alienatio e oĩ
ĩtellectu careat. nec subẽ ulla su¬
spitio. mattẽ ab eosimulatioẽ de

Expanded text:
uriosis, si non possint per necessarios contineri, licet ut carcere contineantur. et ita diuus Pius rescripsit. sane excutiendum diparricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero reesse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione de
Abbreviated transcription (Latin):
lib censins se fut̃m. ut siꝗduxores cor
ꝗ adofficiaꝓficiscũt᷑. deliq̃rũ ab ip̃is
rano ⁊ uidic̃t᷑a exigat. lñquãu̾sines
ꝓuĩtie decretesib ꝓcõsul igͣssiu sit. eli¬
ctũ cleb de aduentusuomute cõtius
cõm̃clatiõem aliq̃sui. Si quaei familia¬
ritas sit cũꝓuĩcialib ł cõnĩctio. ⁊ ma¬
xune excusãs. nepublice. ł pͥuatĩ oc̃cia¬
rat᷑. Est enĩcoueniẽs. ut unusquis qĩ¬
ne facẽt. siedictũ decessorisuomiẜ it¬
⁊ sigͥt᷑ ⁊ q quadiefinesit ingressurus Ple

Expanded text:
libus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur. Antequam uero fines prouinciae decretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de aduentu suo mittere continens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum prouincialibus uel coniunctio, et maxime excusantis, ne publice uel priuatim occurrant ei: esse enim congruens, ut unusquisqne faciet, si edictum decessori suo miserit significetque, qua die fines sit ingressurus: ple
Abbreviated transcription (Latin):
nũmis emii. ⁊ fidc̃fregi: ꝓpat̾no nõta¬
bebor ¶Prostntutacẽ legẽ uendi¬
tiõĩs. uenditorẽ habebit pattonũ
si haclege uenierat. ut sypstituta et̃
sier liba. arsi uencditor ꝗmanus ĩ¬
iectionẽ exͥcep̃. ip̃ꝓstituit. qm̃ ⁊ hec¬

Expanded text:
nummis emi et fidem fregi, pro patrono non habebor. Prostituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronum, si hac lege uenierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si uenditor, qui manus iniectionem excepit, ipse prostituit, q
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝓquo spopondisti mpetrauit nea¬
liquis clebitor ip̃ius adũsus eũ e  cep¬
tiõe utat. demntumnegotio in quo
spoponclisti. ueł exceptiõe ut. nec
te. nec ip̃m oport hoc ĩpetrare ⁊¬
sinĩ dũpatiaris iniuria. si soluẽ¬
dodebitor nõsit.S⁊ situ cẽclisti m
edic tũ. reus ꝗd̾ utet̃ excẽptiõe. tu
neme acõditio detior fiatꝰ Quo

Expanded text:
 quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu ne mea condicio deterior fiat. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
deb⁊. p̃tesctu nuane fragilitatis. de¬
lictũ ecipiena inꝑiculo hõis ĩnori¬
pꝑ ĩopiã mulcta apuĩcias regñtib¬
cẽ ea cõpellat. ⁊ adũsus decĩ tantẽ cõ¬
pem̃tire medio. deform̃itati. auci

Expanded text:
e fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxipropter inopiam multa a prouincias regentibcere ea compellat et adversus detractantes competenti remedio deformitati auxi
Abbreviated transcription (Latin):
muti. ⁊̃ tutoẽs. siuecuratões ꝗ male m
tutela siueturaũs i.: gͣuiore anĩadũ¬
siõe inlig ⁊̃. Quãut sufficiat ei suspe¬
ctoꝵ infamia. quos ꝓhaĩpot̾it. ł num¬
mis dãns tutelã occũpͥasse. ł pmio acce¬
pto oꝑãdeclisse. ut nõ idoncus tutor. a
moniũ qͣntitatẽ minur se uł eui dct
fraudepupilli bõa alienasse. ¶Quod
aut̃ diciũ ẽ ut fuos dedm̃i q̃rentes p̃¬
fectus audiat. sic accipiemus. nõ accu¬
santes dños. hoc eruĩ nequaquã ẜ. uo
ꝑmittendũẽ. nisiex causi recͥptis.

Expanded text:
tiam tutores siue curatores, qui male in tutela siue cura uersati grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit uel nummis datis tutelam occupasse, uel praemio accepto operam dedisse ut non idoneus tumonium quantitatem minuisse, uel euidenti fraude pupilli bona alienasse. Quod autem dictum est, ut seruos de dominis querentes praefectus †audi‹a›t, sic accipiemus non accusantes dominos hoc enim nequaquam seruo permittendum est nisi ex causis receptis
Abbreviated transcription (Latin):
cõuenire. nec aliũ sufficẽ errei quãce¬
sarẽ. Itaq septẽ cohortes oportunis¬
in locis cõstiuit ut baia regiões ur¬
b una queq cohors tueat᷑. p̃põitis eis
tribunis. ⁊ sr os spectabili iuro ppoĩ
to qp̃fectus uigilũ appellatim cõg̾¬
nisisiqua. tã atrax tãq fam̃osaꝑ scaa
sit. uii p̃fecto urbis remittat᷑. ⁊ ꝗa¬

Expanded text:
convenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes opportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigilum appellatur. Cognisi si qua tam atrox et tam famosa persona sit, ut prefecto urbis remittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ce ẜ⁊ppłi suffragiocrear⁊ refert. Si
sicuti dubiũẽ anromulo.⁊ nũmare¬
gnãtib q̃stonfũĩt. ita atullio hosti¬
lio rege qstões fuisse certũẽ. ⁊ sane
crebrior ap̃uet̃es opinioest. tulliũ
ꝓuĩcias sortiriex senatus cõsultoꝙ¬

Expanded text:
 populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud ueteres opinio est Tu‹ll›um olebant prouincias sortiri ex senatus consulto
Abbreviated transcription (Latin):
mor licentia. ad discipline publce
em̃danõtm. ¶His cimabuł p̃fecto¬
rũ auctõitas initiata intm̃inerint
ageri s ut appellari apfectis p̃tu̾rio
nõpossit. Nãcũ añt qstrũ fuist. anli¬
cer⁊ ap̃fectis p̃tiño appellaĩ. ⁊ an̾iure¬

Expanded text:
eis licentia ad disciplinae publicae emendationem. His cunabulis praefectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri, ut appellari a praefectis praetorio non possit. nam cum ante quaesitum fuisset, an liceret a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb natidicũtur.St ⁊siex filia
senatõis natus sit. spectaẽ debe
adiectioẽmpotus declisse quã ꝑmu¬
sulari uiro ĩpetrare sõl⁊ apͥncipeꝗ̃
uis ꝑraro. ut nupte it̃m minõis di¬
gnitars uiros. nichilominus incõ¬
su larimaneat cdignitate. ut scio
antoninũ augustum uilicmatrone

Expanded text:
 nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, spectare debemadiectionem potius dedisse quamsulari uiro impetrare solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae
Abbreviated transcription (Latin):
Itii. duos infantes deut̃omatris ꝓce¬
cłe. exccd̾e. ut orcline incertonascẽ¬
tũ nõ appareat. ut̃ inẜuitute. lib̾ta¬
teuenascat᷑. Incipi entegpartu. exi
postea nascit᷑ uelutisiqub alia cõdi¬
nolib̾raumulieris apposita. partu¬
riente ea existat.⁊ manumissa sub
ꝑaliũ inpleuĩt cõcdmoẽ. Ialibape

Expanded text:
impetu duos infantes de utero matris excedere, ut ordine incerto nascentium non appareat, uter in seruitute libertateue nascatur. incipiente igitur partu exist quod postea nascitur, ueluti si quaelibet alia condicio libertati mulieris adposita parturiente ea existat. uel manumissa sub alium impleuerit condicionem: iam libe
Abbreviated transcription (Latin):
q eiꝰ p̃fereniã putar ⁊ arrepto cul¬
tro detabnalaniõis filiã int̾fecit. In
hoc scł ut morte uirgini cõtume¬
madeñteq ad huc filie cruore. ad
re algido. ubitc̃ belligerã dicausa
iegios erãt. relicti duo̾b pͥstini si¬
gnũ. in aduentinũ tñs tulert̃ oĩq
plebo urbanamox eodẽ secõtulit
ppłiq cõsensu. parũ incarce neca¬
ti. itarursu res publica suũ statũ
recepit i ciem̃ cũpost aliquot annos
paͥh: uel ⁊ ⁊ exsuo quoq corpore c̃¬
sules creare:⁊patres recusarz. fa¬
ctũ ẽ ut tribunimilitũ creareñ.
parũ ex plebe̾. partĩ expatͥb cõsu¬
lari potestate. hii quoq cõstituti

Expanded text:
 eius praeferendam putaret, arre‹p›to cultro de taberna lanionis filiam interfecit in hoc scilicet, ut morte uirginis contumemadenteque adhuc filiae cruore ad de Algido, ubi tunc belli gerendi causa legiones erant, relictis ducibus pristinis signa in Auentinum transtulerunt, omnisque plebs urbana mox eodem se contulit, populique consensu partim in carcere necati. ita rursus res publica suum statum recepit. Deinde cum post aliquot annoset uellet ex suo quoque corpore consules creare et patres recusarent: factum est, ut tribuni militum crearentur partim ex plebe, partim ex patribus consulari potestate. hique constituti
Abbreviated transcription (Latin):
fanõẽ facta niclicirẽ exponẽ. qnto
magis ĩntp̃tatiõẽ ꝓmute otib inc̃¬
ueniẽs erit. omissis initus arq o¬
rigine nõrepetita. atq lbotis ut ta
iatiõis ic̾tae.¶ã. ł nisi fallor iste

Expanded text:
aefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus inconueniens erit omi‹s›sis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita etationis tractare? namque nisi fallor istae
Abbreviated transcription (Latin):
sulibat̃ ipotestate Queres aiure gñ¬
tiũ. originẽ sũpsit. ut pote cũiure na¬
t᷑ali õs libinasce̾nt᷑. neceẽt notamanu¬
missio cũ ẜuriꝰ eẽ incognita.S ⁊ postea¬
q̃iure gñtiuĩ suitus inuasit secutũ ẽ
beneficiũ manumissiõ. Et cũ uno
natãli noie õs hoĩes appellarem̃. iure
gñtiũ trͥiahõiũgna ẽẽ cep̃cr̃. libi⁊ i

Expanded text:
potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum seruitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium seruitus inuasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium t
Abbreviated transcription (Latin):
in latñi l culeretinẽ cogitabãt.
solũq cõsultatõib uacarepotius q̃
discere uolentib sep̃stabat. EFu¬
it aũt inpͥm᷑iis pitus publius papirius
ꝗ lege regias inunũ cõtulit. ad hec apiꝰ
hũc. apiꝰ claudiꝰ. eiꝰ dẽ grur marimasci¬
entiã habint. hiccenum anus appellatꝰ ẽ¬
⁊ apiam uiã statuit:⁊ aquãcladiã in

Expanded text:
tabant solumque consultatoribus uacare potius quam discere uolentibus se praestabant. Fuit autem in primis peritus Publius Papirius, qui leges regias in unum contulit. ab hoc Appius hunc Appius Claudius eiusdem generis maximam scientiam habuit: hic Centemmanus appellatus est, Appiam uiam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ añt hc̃. ł post hc̃ hoc noĩe cognomi¬
natus ẽ. Gaiuisscipionasica. ꝗoptimus
asenani.appellatis ẽ. cin ⁊̃ publice
domus in sacra uiadataẽ. quofaciliꝰ
cõsulipossir. Dem qntus muruis ꝗ
ad cartaginense muissus legatus cũ
ferriromã utrũꝙ sustulit. ⁊ ait.
Cartaginense petẽ debe. utrãq.
mallĩ acciꝑe. ¶Post hos fuit tybur
cuius tñscriptũ nullũextat. s⁊ respõ¬
sa cõpła. ⁊ memorabilia eisꝰ fuer. ¶De¬
liꝰ ⁊ publius auluis. maxima sñtñti¬

Expanded text:
quam ante hunc aut post hunc hoc nomine cognominatus est. Gaius Scipio Nasica, qui optimus a senatu appellatus est: cui etiam publice domus in sacra uia data est, quo facilius consuli posset. deinde Quintus Mucius, qui ad Carthaginienses missus legatus, cum ferret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere. Post hos fuit Tibericuius tamen scriptum nullum exstat, sed responsa complura et memorabilia eius fuerunt. delius et Publius Atilius maximam scienti
Abbreviated transcription (Latin):
uiope randatir um
pͥus nosse õportet uñ nom̃
uiris descenclat. Est aũt a
iustitia ippellnũ Naut ẽ
legant̃ celsus defiit .uiͤ.e.
irs boi ⁊ equi. Cuiꝰ merito.
qͥnos sacẽr dotes appellat¬
ustinãnãq colimu̾s. ⁊ boĩ
⁊ equi. nontiã ꝓfitem̃. E qũ
ibini᷑ quoseꝑantes lic̾itũ.
ab illicito discernẽtes. bõs.
loͣr philosophia nõsimula¬
tã affectanes suiꝰ stuclii¬
duest̃ poc̃tiões publicũ. tp¬
uatũ Publicũ ius ẽ q aostaO¬
nagistranb cõsistit. EPriua

Expanded text:
operam daturum prius nosse oportet, unde nomen iuris descendat. est autem a iustitia appellatum: nam, ut eleganter Celsus definit, ius est ars boni et aequi. Cuius merito quis nos saceIustitiam namque colimus et boni et equi notitiam profitemur equum ab iniquo separantes, licitum ab illicito discernentes, bonos lor, philosophiam, non simulatam affectantes. DE SPECIduae sunt positiones, publicum et priuatum. publicum ius est quod ad stamagistratibus constitit. priua
Abbreviated transcription (Latin):
te auctõitatis haĩit. cousq donec eũce¬
sit curtat exueller. Expulsus ha
beo instr diniã. Reuocans a uespa¬
si anodic̃suũ obuit. net uesuccessit.
pfeciu uo bfuit. celio sibino. pͥscuss.
labolenus. pegaso. celsus patri. celso
celsus filuis. ⁊pscucneranus ꝗ utriq¬

Expanded text:
oritatis habuit eo usque, donec eum Caesar ciuitate pelleret. Expulsus ab eo in Sardiniam, reuocatus a Uespasiano diem suum obit. Neruae successit praefectus urbi fuit: Caelio Sabino Priscus Iauolenus: Pegaso Celsus: patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius, q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃toẽs costituit. post dem̃dinus cla¬
clius cduos ꝓtoe adiecii. ꝗ desidcicõ¬
misso ius licerz. ex ꝗb unũ cliuus
titus detrax̃. ⁊ adietit duius neruaꝗ
int̃ fi scũ ⁊ pͥuatos iuisdicẽt. Ita .x.⁊ uiii.

Expanded text:
tores constituit. post deinde diuus Claudius duos praetores adiecit qui de fideicommisso ius dicerent, ex quibus unum diuus Titus detraxit: et adiecit diuus Nerua qui inter fiscum et priuatos ius diceret. ita decem et
Abbreviated transcription (Latin):
iegib e primur cõscͥbit deiure dicu¬
suit. Nã añt cũ finus duos librto ad
fuit aulus casellus. qritus mutius uo¬
lusi i aucditor. Deniq in illus hohore
testam̃to publiĩmutiũneꝑotẽ cus re¬
uꝗd ħede. fuit aut qstorius necultra
ꝓficẽ uoluit. cũ illi ⁊̃ augustus cõsulatũ
affet.⁊. ⁊ echis irebatius. ꝑitumr caselli

Expanded text:
rimus conscribit: de iurisdictsuit, nam ante eum Servius duos libros ad fuit: Aulus Cascellius, Quintus Mucius Volusii auditor, denique in illius honorem testamento Publium Mucium nepotem eius reliquit heredem. fuit autem quaestorius nec ultra proficere voluit, cum illi etiam Augustus consulatum offerret. ex his Trebatius peritior Cascelli
Abbreviated transcription (Latin):
lex .xii.tabuł: EEt cũplac̾uiss
lẽges quoqꝙ ficri. lat̾ũest adppłm. uͥ
õs magistratus seablicar ⁊. quo.xͥ.¬
iurcõstituti announo cũ magistra¬
neq uell⁊. deinceps sufficemagist̃¬
tib ut ip̃i ⁊ factio suaꝑpetuorẽ p. ꝑ¬

Expanded text:
t cum placuisset leges quoque ferri, latum est ad populum, uti omnes magistratu se abdicarent, quo decemuiri constituti anno uno cum magistraneque uellent deinceps sufficere magistratibus, ut ipsi et factio sua perpetuo rem p
Abbreviated transcription (Latin):
silĩo furtũ facti agenũ. Quod ⁊antiqs
placiut. Io ⁊ infacrũ dariposse actionẽ
ait. ¶ Simulier pugno. i equa ictu
ate ꝑcussa eiecĩt. brutꝰ ait. aqruilia lei
qu̾asi rupto. Et sm̃iiluĩ pluc iustoonera.

Expanded text:
silio furtum factum agendum, quod et antiquis placuit. Idem etiam in factum dari posse actionem ait. Si mulier pugno uel equa ictu a te percussa eiecerit, Brutus ait Aquilia teneri quasi rupto. Et si mulum plus iusto onerau
Abbreviated transcription (Latin):
mala fide possigẽt. noxał actiõ dtĩ
Nã ⁊ absur dũ uidet eos quid ꝗ bõa
fid̾ possio⁊ excipe actionẽ. p̃ oõnes
itro securos ẽẽ
õib dede̾re nõpõt. litis extimauo¬
ip̃i soli dedat᷑. anuero uł oĩb dcdid̾¬
ueat. uł cauẽ debeat defensũmri ad¬

Expanded text:
 noxalis actio datur: nam et absurdum videtur eos quidem qui bona fide possiderent excipere actionem, praedones vero securos esse.omnibus dedere non potest, litis aestimatioipsi soli dedatur? an uero uel omnibus dedi debeat uel cauere debeat defensu iri ad
Abbreviated transcription (Latin):
u dem̃ postea noxali uelit actorx¬
piriꝰ. uidenuest. anexceptio iurs¬
urãdi debeat adũsus actorẽ dare.
Et sabinus putat nõee dandã. ⁊ ua¬
sideiia resit uiratũ hoc esi tẽ nõ fu¬
isse inpotestate. Modouero cũ inpe¬
testate dep̃hendatur. defactoeius a¬
giposse ¶Neratius quoq oiceltẽ pꝰ¬

Expanded text:
de postea noxali uelit actor experiri, uidendum est, an exceptio iurisiurandi debeat aduersus actorem dari. et Sabinus putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius posse agi. Neratius quoque diceb‹a›t p
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ unsilira cecluascribit. ut si
runaturã. aquilia teneatur. Quod
simat̾am ut̃ cepit. fur titeni eil ⁊ ar¬
boꝵ furtim cẽsanssisalictũ maturũ.
itanestrpes lecleres tuleris. cessare a¬
quiliẽ. Et si puerũ quis castraułt. et
Siuero nõ inꝑitia fregit. E⁊ rimas rabe¬
but uitiosas. stepõt ẽe excusitus. Et
io pler ꝙ artifices cõuenire solet. cũ eiꝰ¬
mod mat̃ie dant᷑. nõꝑiculosuose facẽ

Expanded text:
 silua caedua scribit, ut, si immatura, Aquilia teneatur, quod si matura interceperit, furti teneri eum et arborum furtim caesarum. Si salictum maturum ita, ne stirpes laederes, tuleris, cessare Aquiliam. Et si puerum quis castrauerit etsi uero non imperitia fregit, sed rimas habebat uitiosas, potest esse excussatus: ideo plerumque artifices convenire solent, cum eiusmodi materiae dantur, non periculo suo se facere,
Abbreviated transcription (Latin):
Quods iuulnãtus sit añt aclctã hir̃eut¬
tẽ. in hr̃ ditare qd̾ actioremansit.s
de eã legataĩohrdẽ õport. ¶Si ser
nulnãtus mortifere. postea tuma uił
nauftagio. uł alio ictumnurius ꝑi¬

Expanded text:
quod si vulneratus sit ante aditam hereditatem, in hereditate quidem actio remansit, sed cedere ea legatario heredem oportet. Si servus vulneratus mortifere postea ruina vel naufragio vel alio ictu maturius
Abbreviated transcription (Latin):
ũ nactus. nullã ãplius actionẽ ht̃ adũs̾
eũ qui dñs fua̾t. cũ actio noxał capudse¬
quatur. aut simaluit dñs priore uidi¬
ciolinis extimationẽ sufferre. uł eid.
uł alii exalio maleficio agñti. nichil¬
hominus tenetur.

Expanded text:
um nanctus nullam amplius actionem habet adversus eum, qui dominus fuerat, cum actio noxalis caput sequatur: at si maluit dominus priori iudicio litis aestimationem sufferre, vel eidem vel alii ex alio maleficio agenti nihilo minus tenetur.