comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sommans ꝓpħaret. Et sicut ille
uidit etiã istas scalas ab imo ad
cęlestia usq ꝑtingereꝰ sic quidẽ
ꝑ has ⁊ eusebius ascendit ad cȩlũ.
⁊ arriani ad inferos descenderunt:
Unde fr̃s. sc̃m eusebiũ. machabeoꝵ
martyrum choro annumerandum
puto: siquidẽ illi singulis menbriᷤᷤ
martyrium ꝑtulerunt: hic autem
totius corꝑis passione. dñm sit con
epositionem sci eusebii hodie celebra¬
mus Quid ẽ depositio: Non illa
utiq que sepeliendis in terra men¬
brorum reliquiis. clericoꝵ manibꝰ
ꝓcuratur: s illa qua homo uincłis
carnalibꝰ absolutus. liber iturus ad
cȩlum. t̾renum corpus exponit: Ipsa
plane depositio ẽ. in qua concupi¬
scere abicimus: cessamꝰ delinquere::
peccare desinimꝰ: ⁊ totũ quicqͥd sa¬
luti ẽ graue. quasi abiecta sarcina
oneris exponimus Nam ideo hec
dies ꝓ celebritate maxima ꝓcurat᷑.:
quia hȩc ẽ summa festiuitas. mor¬

Expanded text:
somnians prophetavit : et sicut ille somnians prophetavit : et sicut ille vidit etiam istas scalas ab imo ad coelestia usque pertingere; sic quidem per has et Eusebius ascendit ad coelum, et Ariani ad inferos descenderunt. Unde, fratres, sanctum Eusebium Machabaeorum martyrum choro annumerandum puto. Siquidem illi singulis membris martyrium pertulerint, hic autem totius corporis passione Dominum sit confepositione mus. Quid est depositio? Non illa utique, quae sepeliendis in terra membrorum reliquiis clericorum manibus procuratur: sed illa qua homo vinculis carnalibus absolutus, liber iturus ad coelum, terrenum corpus exponit. Ipsa plane est depositio, in qua concupiscere abjicimus, cessamus delinquere, peccare desinimus, et totum quidquid saluti est grave, quasi abjecta sarcina oneris, exponimus. Nam ideo haec dies pro celebritate maxima procuratur; quia vere est summa festivitas mor
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nam post multas iniurias.
orientis plagę illũ exilio religart̃.
in quo tanta passus ẽ. ut martym
inuictam głam reportaret. Dicit̃
enĩ inter cetera passionũ genera.
hoc penale passionis supplicium
ꝑtulisse: ut cum interrogaret᷑ ab
arrianis. ⁊ se eoꝵ cõmunicare ꝑfi¬
diȩ denegasset: scalarum ꝓcliui tra¬
ctu supinis pedibꝰ ad imũ usq ꝑtͣ¬
heretur: ⁊ it̾um reuocatꝰ ad sũmũ.
int̾rogatus denuo. cũ eadem respõ¬
disset. eadem pateretur: ac sic fre¬
quenti int̾rogatione. frequent᷑ huiꝰ¬
modi supplicium fuerit subsecu¬
tum In qua passione scĩ eusebii
martyris licet fuerit quassatum
caput: elisum corpꝰ menbra con¬
fracta: animꝰ tam̃ fidei mansit
inuictus Nam quantõ plus illũ
arriana ꝑfidia corporaliter lacera¬
bat: tantomagis eum catholica
integritas sp̃italiter refouebat.
Qũe quidem scalarũ ascensũ atq
descensum: possumꝰ dicere qd iacob

Expanded text:
runt; nam post multas injurias runt; nam post multas injurias orientis plagae illum exsilio relegarunt, in quo tanta passus est, ut martyrii invictam gloriam reportaret. Dicitur enim inter caetera passionum genera hoc poenale passionis supplicium pertulisse, ut dum interrogaretur ab Arianis, et se eorum communicare perfidiae denegasset, scalarum proclivi tractu supinis pedibus ad imum usque pertraheretur: et iterum revocatus ad summum, interrogatus denuo cum eadem respondisset, eadem pateretur, ac frequentem interrogationem frequenter hujusmodi supplicium fuerit subsecutum. In qua passione sancti Eusebii martyris, licet fuerit quassatum caput, elisum corpus, membra confracta; animus tamen fidei mansit invictus. Nam quanto plus illum Ariana perfidia corporaliter lacerabat, tanto magis eum catholica integritas spiritaliter refovebat. 7. Quem quidem scalarum ascensum atque descensum possumus dicere, quem Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sii martẏris captiuassent. ita ut
subscriptionis eiꝰ uinłm retui̾ent.
hereticum se ͤ mentitus ẽ. ut de he¬
resi filium liberaret: Dix̃ se enĩ eoꝵ
consentire ꝑfidiȩ: hoc sibi placere
qd̃ illis. s qd sibi filium dionisiũ
in subscribendo p̃ponerent. gͣuiter
se moueri. Uos inquit qui dicitis.
filium dĩ patri deo equalem esse ñ
posse: cur mͥ filiũ meũ p̃tulistis:
Qua illi ratione ꝑmoti. stati scĩ
dionisii cyrographum deleuerunt.
pͥorem locum subscribendi beato
eusebio deferentes: Quos ille inere¬
pans uirridens: ait: Neq ego me
urĩs sceleribus polluo: neq filium
meũ uob̾cum participare ꝑmitto.
Unde. cum dicat eugłium. in hac
generatione prudentiores filios
tenebrarũ eẽ qͣm lucis: ecce hic ipsis
tenebris prudentior filius lucis
inuentus ẽ. Tunc illi grauiter
indignantes. ita nequitiam suã
fuisse delusam: nouis eũ ꝑ constan¬
tinum pͥncipem passionibꝰ necaue¬

Expanded text:
sii martyris captivassent; ita ut sii martyris captivassent; ita ut subscriptionis ejus vinculum retinerent, haereticum se esse mentitus est, ut de haeresi filium liberaret. Dixit enim se eorum consentire perfidiae, hoc sibi placere, quod illis: sed quod sibi filium Dionysium in subscribendo praeponerent, graviter 469 se moveri: Vos enim, inquit, qui dicitis Filium Dei Patri Deo aequalem esse non posse, cur mihi filium meum praetulistis? Qua illi ratione permoti, statim sancti Dionysii chirographum deleverunt, priorem locum subscribendi beato Eusebio deferentes. Quos ille increpans et irridens ait: Neque ego me vestris sceleribus polluo, neque filium meum vobiscum participare permitto. Unde cum dicat Evangelium in hac generatione prudentiores filios tenebrarum esse quam lucis ; ecce hic ipsis tenebris prudentior filius lucis inventus est. 6. Tunc illi graviter indignantes, ita nequitiam suam fuisse delusam, novis eum per Constantium principem passionibus vexave
Abbreviated transcription (Latin):
stratione fulgebat: plures e disci¬
pulis suis. sacerdotii sui elegit he¬
redes. Quãuis gͥ ñnulli liberis suiᷤ
relinquant auri argentiq thesau¬
ros: nemo tam̃ sc̃o eusebio ditioreᷤᷤ
reliquit: siquidẽ om̃s extiterunt
aut sacerdotes aut martyres Nam
ut cetera taceam. illud ꝗͣ mirabile
ẽ. quod in hac sca ęccłia eosdem
monachos instituit eẽ. qͦs clericos.
atq hisdem penetralibꝰ sacerdota¬
lia officia contineri. quibꝰ ⁊ singu¬
laris castimonia conseruat᷑. ut
ẽẽt in ipsis contemptꝰ rerum ⁊ ac¬
curatio litterarũ: ut si uideres mo¬
nasterii lectulos. instar orientaliᷤᷤ
ꝓpositi iudicares: Si deuotionem
cleri ꝑspiceres: angłici ordinis
obseruatione gauderes: Illud autẽ
tacendum om̃ino ñ arbitror. qd̾
cũ arrianoꝵs detestanda ꝑfidia co¬
tam cũ unuerso mundo italiam
ꝑturbasset. atq eiusdẽ pestilentie
sacerdotes. simplicitatẽ sc̃i dioni¬

Expanded text:
stratione fulgebat, plures e discistratione fulgebat, plures e discipulis sacerdotii sui elegit haeredes. Quamvis igitur nonnulli liberis suis relinquant auri argentique thesauros, nemo tamen sancto Eusebio ditiores reliquit; siquidem omnes exstiterunt aut sacerdotes, aut martyres. 4. Nam ut caetera taceam, illud quam admirabile est, quod in hac sancta Ecclesia eosdem monachos instituit esse, quos clericos; atque iisdem penetralibus sacerdotalia officia contineri, quibus et singularis castimonia conservatur; ut esset in ipsis viris contemptus rerum, et accuratio levitarum: ut si videres monasterii lectulos, instar orientalis propositi judicares: si devotionem clerici perspiceres, angelici ordinis observatione gauderes. 5. Illud autem tacendum omnino non arbitror, quod cum Arianorum detestanda perfidia totam cum universo mundo Italiam perturbasset, atque ejusdem pestilentiae sacerdotes simplicitatem sancti Diony
Abbreviated transcription (Latin):
scm quoq eusebium uidere nos
credimꝰ: ⁊ quasi in quodã speculo.
bonitatis illius imagĩe contuem᷑
S qm̃ confessionis illiꝰ similis hũc
gła comitatur: mauult reticere
laudes pat̾nas: ne ꝓpͥas pariter
iactare uideat᷑ Quid gͦ de marty¬
ris eusebii gła p̃dicem: cuiꝰ tota
plebs ista. sit gła: Et cũ dicit scri¬
ptura. gła patris:ͤ. filius sapiens:
quante huius sunt głe. qui tantoꝵ
filioꝵ sapientia ⁊ deuotione lȩtat᷑:
genuit. Quicqͥd gͦ in hac scã ple¬
be potest eẽ uirtutũ ⁊ gr̃e: in scĩ
eusebii magisterio reꝑitur Ex hoc
autẽ quasi quodã uirtutũ fonte
tucidissimo: riuuloꝵ hȩc puritas
emanauit Nam quia castitatis
uigore pollebat: ꝓpositũ uirgi¬
nitatis instituit. Quia abstinentie
głabatur angustiis: monachorum
introduxit forte seruitiũ. Quia
blandimentis erat p̃ditus lenitatis.
cunctoꝵ cuuium in dm̃ ꝓuocauit
affectum. Quia pontificii ãmini¬

Expanded text:
sanctum quoque Eusebium videre nos sanctum quoque Eusebium videre nos credimus, et quasi in quodam speculo bonitatis illius imaginem contuemuroniam confessionis illius similis hunc gloria comitatur, mavult reticere laudes paternas; ne proprias pariter jactare videatur. 3. Quid ergo de martyris Eusebii gloria praedicem, cujus tota plebs ista sit gloria? Et cum dicat Scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotione lætatur? genuit. Quicquid igitur in hac sbe potest esse virtutum et gratiae, in sancti Eusebii magisterio reperitur. Ex hoc autem quasi quodam virtutum fonte lucidissimo rivulorum haec puritas emanavit. Nam quia castitatis vigore pollebat, propositum virginitatis instituit; quia abstinentiae gloriabatur angustiis, monachorum introduxit forte servitium; quia blandimentis erat praeditus lenitatis, cunctorum civium in Deum provocavit affectum; quia pontificii admini
Abbreviated transcription (Latin):
tera: qui ueteris nouiq testamenti
unũ atq id ipsum misteriũ p̃dicans
ȩccłias xꝑ̃i locupletissima disputas¬
one ditauit. In corruptibilis atq i¬
defessus illius ẽ hodieq thesaurus.
qui peccuniam dnĩsui nũmulariis
fenerans. cotidie in corde fidelium
celestiũ diuitiarũ scãm conquirit
usuram. Quid igit᷑ frẽs tanto spetio¬
suis uiro. cuiꝰ hec ẽ regula & m̃sura
sermonis. ut interuarias hominum
causas motusq diuersos. nunc as¬
fectione patris. nunc auctoritate
doctoris. consoletur humiles: supet¬
bos comprimat: negligentes arguat᷑
increpet infideles. Tanto deniq de¬
core sac̃dotiũ uitamq suã uir fide¬
lissimus adornauit. ut doctrinã suã
subsequentib confitmaret oꝑibus.
dñicam illam sententiã tenens. Qui
docuerit & fecerit sic: magnus uo¬
cabitur in regno celorũ. Quã mag¬
nus hic quamq precipuus in reg̃¬
no celorum ẽ. quem in omẽm glan
sermo ꝓpħicus. uita mirabilis. et mor

Expanded text:
ti unum atque id ipsum mysterium praedicans, Ecclesias Christi locupletissima disputatione ditavit. Incorruptibilis atque indefessus illius est hodie thesaurus, qui pecuniam domini sui nummulariis fenerans quotidie in corde fidelium coelesti divitiarum sanctam conquirit usuram . Quid igitur, fratres, tanto speciosius viro, cujus haec est regula et mensura sermonis, ut inter varias hominum causas, motusque diversos, nunc affectione patris, nunc auctoritate doctoris consoletur humiles, superbos comprimat, negligentes arguat, increpet infideles? tantoque denique decore sacerdotium vitamque suam vir fidelissimus adornavit, ut doctrinam suam subsequentibus confirmaret operibus, dominicam illam sententiam tenens: Qui docuerit et fecerit, hic magnus vocabitur in regno caetorum . Quam magnus hic, quamque praecipuus in regno coelorum est, quem in omnem gloriam sermo propheticus, vita mirabilis, et mors
Abbreviated transcription (Latin):
latronum xp̃o insultabat: alt̃ sua
mala confessus. xꝑ̃i se miscdiȩ com¬
m̃dabat. Crux xꝑ̃i in medio ñ fuit
supplicium:. sed tribunal. De cruce
quippe insultantem dãpnauit. cre¬
dentem liberauit. Timete insultantes:
gaudete credentes. hoc faciet inclarita
te: quod fecit in humilitate. Mune¬
uiunt. Mirari ea possumus. inue¬

Expanded text:
latronum Christo insultabat; alter, sua latronum Christo insultabat; alter, sua mala confessus, Christi se misericordiae commendabat. Crux Christi in medio non fuit suppquippe insultantem damnavit, credentem liberavit. Timete insultantes, gaudete credentes: hoc faciet in clarite quod fecit in humilitate. Munedicio. Mirari ea possumus: inve
Abbreviated transcription (Latin):
minum agnouit̾: & regno celorũ.
latro uiolentus credendo ium fecit.
unc inxꝑ̃o latro credidit quando
fides apłica trepidauit. ideoq au¬
dire meruit. hodie mecum eris
inparadiso. Hoc quidem sibi ipse
non presumpscrat. Magnȩ quidem
rita cogitabat. Dñe inquit mem̃to
mei: dum ueneris in regnũ tuũ. Quo¬
usq dñs ueniret in regnum suũ ille
se inpenis futurum sperabat. sed
saltimin eiuus aduentum miscłiam
inse fieri flagitabat. Pinde se latro
sua merita cogitans differebat: sed
dñs latromi quod desꝑauerat. offe¬
rebat. Tanquam dicens. Tu petis
ut meminerim tui dum uienero in
mendas. Quem credis uenturum:
ante quam ueniam ubiq sum. Quã
ius in inferlia descensurus. habe. o
te hodie in paradiso:. ñ alteri cominen¬
datum. sed mecũ. Ad homines enim
mortales & ad ipsos mortuos descen¬
dit humilitas mea: de paradiso nũ
quam discessit diuinitas mea. Ita fa¬
cte sunt tres cruces: tres eause. Unꝰ

Expanded text:
minum agnovit, et in regnum coelorum minum agnovit, et in regnum coelorum latro violentus credendo vim fecit. Tunc in Christo latro credifides apostolica trepidavit. Merito audire meruit, Hodie mecum eris in paradiso. Hoc quidem sibi ipse non promiserat: magnae quidem rita cogitabat. Domine, inquit , memento mei cum veneris in regnum tuum. Quousque veniret Dominus in regnum suum, ille se in poenis futurum sperabat, et saltem in ejus adventum misericordiam in se fieri flagitabat. 3. Proinde latro sua merita cogitans differebat; sed Dominus latroni quod desperaverat offerebat, tanquam diceret: Tu petis ut meminerim tui cum venero in mendas, quem credis venturum. Antequam veniam, ubique sum. Ideo quamvis in infernum descensurus, habebo te hodie mecum in paradiso, non alteri commendatum, sed mecum. Ad homines enim mortales et ad ipsos mortuos descendit humilitas mea; de paradiso autem nunquam discessit divinitas mea. Ita factae sunt tres cruces, tres causae: unus
Abbreviated transcription (Latin):
e commnonendi estis. quod assidue
commoneri. & semꝑ cogitare debe¬
tis: quod martyrem dĩ ñ facit pen
sed causa. Iustitia enĩ nr̃a non ctu¬
paciatur: sed quare paciatur. Ui
enim cruce domini nos signaremꝰ
ñ fecit domini pęna. sed eausa sã
erat trium crucifixorum: & ĩme¬
dio dominus. qui int̃ iniquos de¬
putatus ẽ. Suos latrones hinc atii
inde posuerunt: sed eausã similẽ
non habuerunt. Laterib penden¬
tis adungebantur: sed longe se¬
parabantur. Illos facinora sua:
illum crucifixerant: nr̃a. Uerũ¬
tamien in uno ipsorũ ssatis appasli¬
it: quantũ ualeret ñ cruciatus pen¬
dentis. s pietas confitentis. Aeqͥ¬
suit latro in dolore: quod petrus ꝑ¬
didit intimore. Scelus amisit: cru¬
cem ascendit: causam mutauit:
paradisum comꝑauit. Meruit
omnino causam mutare: qui non
contempsit in xp̃o similitudinem
penȩ. Iudei contempserunt mira¬
cula facientem: ille credidit iucru
cependentẽ. Consortem crucis do¬

Expanded text:
e commonendi estis, quod assidue commoneri, et semper cogitare debetis, quod martyrem Dei non facit poena, sed causa. Justitia enim nostra, non crupatiatur, sed quare patiatur. Ut enim cruce dominica nos signemus, non fecit hoc Domini poena, sed causa. Nam erat trium crucifixorum, in medio Dominus, qui inter iniquos deputatus est . Duos latrones hinc atque inde posuerunt: sed causam similem non habuerunt. Lateribus pendentis adjungebantur, sed longe separabantur. Illos facinora sua, illum crucifixerunt nostra. Verumtamen etiam in uno ipsorum satis apparuit, quantum valeret, non cruciatus pendentis, sed pietas confitentis. Acquisivit latro in dolore, quod Petrus perdiderat in timore: scelus admisit, crucem aparadisum comparavit. Meruit omnino causam mutare, qui non contempsit in Christo similitudinem poenae. Judaei contempserunt miracula facientem, ille credidit in pendentem. Consortem crucis Do
Abbreviated transcription (Latin):
put es: duc. Sequatur. Sed noli
ire : quo ñ ius ut sequatur. Ne in
p̃cipitium ruas: uide   recto tra¬
mite gradiaris. Sic uos parate in¬
trare ad illam nouam nuptam:
ad illam pulcram ornatam uiro
suo: non monilibus sed uirtutib.
Si enim casti & scĩ & boni intra¬
ueritis: menbra ipsiuis noue nu¬
pte beate & głiosȩ cȩlestis ierłm

Expanded text:
put es, duc quo sequatur: sed noli put es, duc quo sequatur: sed noli ire quo non vis ut sequatur. Ne in praecipitium ruas, vide ut recto tramite gradiaris. Sic vos parate intrare ad illam novam nuptam, ad illam pulchram, ornatam viro suo, non monilibus, sed virtutibus. Si enim casti, et sancti, et boni intraveritis, membra ipsius novae nuptae, beatae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam. Tu dñs es. illa anciuia. Deus
fecit utrumq. Sara inquit scriptura.
obsequebatur abrahe: dnm eũ uocãs.
Nerum ẽ. Istis tabulis subscribit ep̃s.
stis uxorum uraꝵ. Sed quando
uenitur ad illud negotiũ qͦ sexus
discernitur. & sexus sibi ut̃q miscetur.
uxor ñ habet potestatem corporis sui.
seduir. Gaudebas: erigebas te: iacta¬
bas te. Benedixit apls: optime dixit
uas electionis. uxor ñ habet potestatẽ
corporis sui. sediur: quia ego sũ dñs.
Laudasti: audi quod sequit᷑. Audi
quod non uis: rogont uelis. Quidẽ.
hoc: audi. Similit̃ & uir dñs ille. si¬
milit̃ & uir. non habet potestatem
corporis sui:. sed mulier hoc libent̃
audi. Uitium tibi tollitur: ñ domi¬
nium. Adulteria tua prohibent᷑.
non femine subriguntur. Tuiuir
es:ostende. Uir enim auirtute:
uel uirtus a iuiro. Habes gͦ uirtutẽ:
uince libidinẽ. Mulieris inquit
caput: uir. Si caput es: duc et
sequatur. Sed uide quo ducas. Ca¬

Expanded text:
ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: Deus ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: Deus fecit utrumque. Sara, inquit Scriptura, obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Verum est; istis tabulis subscripsit episcstis uxorum vestrarum. Sed quando venitur ad illud negotium, quo sexus discernitur, et sexus sibi uterque miscetur; Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Gaudebas, erigebas te, jactabas te. Bene dixit Apostolus, optime dixit Vas electionis: Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quia ego sum dominus. Laudasti: audi quod sequitur, audi quod non vis, rogo ut velis. Quid est hoc? Audi: Similiter et vir; dominus ille; similiter et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier . Hoc libenter audi. Vitium tibi tollitur, non dominium: adulteria tua prohibentur, non feminae subriguntur. Tu vir es, ostende: vir enim a virtute, vel virtus a viro. Habes ergo virtutem? Vince libidinem. Mulieris, inquit, caput vir . Si caput es, duc, et sequatur: sed vide quo ducas. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas: quȩ de celo descendit. Ta¬
les simus.: ut intremus ineam. Au¬
dienum quales intrent: quales non
intrent. Nolite esse tales quales nõ
intraturos audistis: maxime forni¬
catorss. Nam cum scriptura com¬
memorasset eos qui non intrabũt.
ibi etiam nominauit homicidas.
non expaiustis. Nominauit for¬
nicatores: audiui quia pectora tu¬
tudistis. Ego audiui. ego audiuii.
egouidi: & quod non uidi incu¬
bilib urĩs. uidi insonitu : uidi in
pectorib ur̃ĩs. qͣndo tutudistis pectora
urã. Picite inde peccatũ. Nampecto¬
ra tundere. & hec eadem facere: nilẽ
aliud quampeccata paium̃tare. frẽs
mei. filii mei. estote casti: amate casti¬
tatem. Amplectimini castitatem: di¬
ligite munditiam: quia ds auctor.
munditiȩ in templosuo quod estis
uos. eam querit: Peul a templo ex¬
pellit inmundos: Suffitiant uob̃
uxores ur̃e: qm̃ sufficere uos uultis
uxorib ur̃is. Non uis abilla fiat a¬
liquid p̃ter te: noli facere aliquid p̃r

Expanded text:
civitas, quae de coelo descendit: tales simus, ut intremus in eam. Auenim quales intrent, quales non intrent. Nolite esse tales, quales non intraturos audistis: maxime fornicatores. Nam cum Scriptura commemorasset eos qui non intrabunt, ibi etiam nominavit homicidas: non expavistis. Nominavit fornicatores : audivi quia pectora tutudistis. Ego audivi, ego audivi, ego vidi: et quod non vidi in cubilibus vestris, vidi in sonitu, vidi in pectoribus vestris, quando tutudistis pectora vestra. Ejicite inde peccatum: nam pectora tundere, et haec eadem facere, nihil est aliud quam peccata pavimentare. Fratres mei, filii mei, estote casti, amate castitatem, amplectimini castitatem, diligite munditiam: quia Deus auctor munditiae in templo suo, quod estis vos, eam quaerit; procul a templo expellit immundos. Sufficiant vobis uxores vestrae, quia sufficere vos vultis uxoribus vestris. Non vis ab illa fiat aliquid praeter te: noli facere aliquid praeter
Abbreviated transcription (Latin):
dutia sui. Nam postea quam illi
oues non petri sed domini cõm̃¬
dauit. ut non pasceret sibi sed dño:
annuntiauit ei passionẽ futuram.
alter te cinget: & feret quo tu ñui.
Hoc autem dixit: significans qua
morte clarificaturus esset dñm.
Factum ẽ. ꝑuenit petrus ad passi¬
onẽ. qui lacrunis diluerat negati¬
onẽ. Quod & promiserat saluator. nõ
potuit auferre temptator. Martyres
itaq imus honoremus intab̃naculo pa¬
storis. inm̃bris pastoris. habẽte᷑ grãm.
ñ audaciã. pietatẽ ñcemeritatẽ: c̃stãtiã
ñ ꝑtinatiam: collectionẽ. ñ disꝑsioñ
Pinde suiultis martyres uere imita¬
ri: causam uob eligite ut dicatis dõ
bet nisi gens sc̃a. Causam gͦ uob

Expanded text:
ducia sui. Nam posteaquam illi ducia sui. Nam posteaquam illi oves, non Petri, sed suas commendavit, ut non pasceret sibi, sed Domino, annuntiavit ei passionem futuram, feret quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Dominum . Factum est, pervenit Petrus ad passionem, qui lacrymis diluerat negationem. Quod ei promiserat Salvator, non potuit auferre tentator. itaque intus honoremus in tabernaculo pastoris, in membris pastoris, habentes gratiam, non audaciam; pietatem, non temeritatem; constantiam, non pertinaciam; collectionem, non divisionem. Proinde si vultis martyres veros imitari, causam vobis eligite, ut dicatis Domibet nisi gens sancta. Causam ergo vob
Abbreviated transcription (Latin):
& negat: ÷ respicitur & plorat. ut¬
flecus dilueret. quod timor in fece¬
rat. Non fuit illa petri desertio: sed
eruditio. Amorem quippe dño int̃¬
rogante incorde suo: presũpserat se
pro eo eciam moriturum. Uiribus suis
hoc tribuebat. Nisi paulisꝑ aregen¬
te de sereretur: non sibi de monstra¬
retur. Ausus ẽ dicere: ammã meã
prote ponam. Animam suã ꝓxp̃o
niq cum timore turbatur. sicut dñs
p̃dixerat: ter negans eum pro quo se
tum ẽ: respexit eum dominus. At
ille fleuit amare. Amara erat re¬
cordatio negationis: ut duleis esset
grã redemptionis. Nisi desertus. ñ
negaret : nisi respectus. non fleret. O¬
dit dñs p̃sũptores de iuribus sius:
& timorem istum in eis quos diligit
tanquam medicis secat. Secando
quidẽ infert dolorem: sed firmat
postea sanitatem. Itaq resurgens
dñs commendat petro oues suas:
illi negatori. Sed negatori. quia p̃¬
sumptori: postea pastori. quia a¬
matori. Nam quare ter interrogat
amantem : nisi ut compungat t̃

Expanded text:
 negat: respicitur, et plorat; fletus tergit quod timor infecerat. Non fuit illa Petri desertio, sed eruditio. Amare quippe Dominum interrogatus in corde suo praesumpserat se pro eo etiam moriturum. Viribus suis hoc tribuerat: nisi paulisper a regente desereretur, non sibi demonstraretur. Ausus est dicere, Animam meam pro te ponam. Animam suam pro Chnique cum timore turbatur, sicut Dominus praedixerat, ter negat eum, pro quo se tum est, Respexit illum Dominus. At ille amare flevit . Amara erat recordatio negationis, ut dulcis esset gratia redemptionis. Nisi desertus, non negaret; nisi respectus, non fleret. Odit Deus praesumptores de viribus suis, et tumorem istum in eis, quos diligit, tanquam medicus secat. Secando quidem infert dolorem: sed firmat postea sanitatem. Itaque resurgens Dominus commendat Petro oves suas, illi negatori; sed negatori, quia praesumptori; postea pastori, quia amatori. Nam quare ter interrogat amantem, nisi ut compungat ter
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Nec hoc tibi imputes. Quid e¬
nun habes quod ñ accepisti: Ha¬
bes. habes iam aliquid caritatis: pe¬
te ut augeat.: pete ut ꝑfitiat: quo¬
usq ꝑuenias ad illam mensam. qͦ
maior in hac uita non ẽ. Ma iorẽ
hac caritatem nemo habet: quam
ut animam suam ponat ꝓ amicis
suis. Accessisti pauꝑ:: recedis diues:
immoñ recedis. sed manendo diues
eris. Ab illo martyres acceperunt.
quod ꝓillo passi sunt. Credite. ab
illo acceperunt. Pat̃ familias dedit
illis: unde illum pascerent. Ipsum
habemus: Ab ipso petamus. Et si
acciꝑe minus digni sumus: ꝑ ami¬
cos ipsuis quieum de ipsius paue¬
runt. petamuis. Orant ipsi ꝓ nob̃.
ut donet & nob̃. Ioh̃m audite. p̃¬

Expanded text:
tatis? Nec hoc tibi imputes: Quid etatis? Nec hoc tibi imputes: Quid enim habes quod non accepisti ? Habes jam aliquid charitatis? Pete ut augeat, pete ut perficiat, quousque pervenias ad illam mensam, qua major in hac vita non est. Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. Accessisti pauper, recedis dives: imo non recedis, sed manendo dives eris. Ab illo martyres acceperunt quod pro illo passi sunt: credite; ab illo acceperunt. Paterfamilias dedit illis unde illum pascerent. Ipsum habemus, ab ipso petamus. Et si accipere minus digni sumus, per amicos ipsius, qui eum de ipsius dono paverunt, petamus. Orent ipsi pro nobis, ut donet et nobis. Et ut p
Abbreviated transcription (Latin):
ut animam suam ponat ꝓ amicis suis
Sicdiligite in uicem : ut unusquisq
animam suam ponat ꝓcȩteris. hoc
sam potentis. Nostis fideles ad
quam mensam acceditis. Recolite
scripturam dicentem. Cum acce¬
dis ad mensam potentis: scito qͣm
oportet talia te p̃ꝑare. Ad qͣ m̃lã
potentis accedis: Qui tibi exhibe
se ipsum: non m̃sam coquorũ art
conditam. Exhibet tibi xꝑ̃c suam
nĩsam: scilicet semetipsum. Accede
adhanc m̃sam: & saturare. Esto par¬
ꝑ : & saturaberis. Edent pauperes:
& saturabunt᷑. Scito qm̃ talia ti
oportet p̃parare. Ut intelligas ex
positorem: iohem artende. Forte cñ
nesciebas quid sit: cum accedis ad
te p̃parare. Audi expositorẽ. Sicut
sic & nos debemus talia p̃parare.
Quidẽ talia p̃patare: Animas ꝓfil
ponere. Ut saturarcłis: pauꝑ accessisti.
nde talia preꝑabis: Ab ipso quite in¬
intauit pete ⁊ it habeas unde illum
pascas: nisi ipse tibi dederit: nich
habebis. Sed habes iam aliquid cari¬

Expanded text:
ut animam suam ponat pro amicis suis ut animam suam ponat pro amicis suis . Sic diligite invicem, ut unusquisque animam suam ponat pro caeteris. Hoc nsam potentis: nostis fideles ad quam mensam acceditis: recolite Scripturam dicentem, Cum accedis ad mensam potentis, scito quoniam oportet te talia praeparare . Ad quam mensam potentis accedis? Qui tibi exhibet se ipsum, non mensam coquorum arte conditam: exhibet tibi Christus suam mensam, scilicet semetipsum. Accede ad hanc mensam, et saturare. Esto pauper, et saturaberis. Edent pauperes, et saturabuntur . Scito quoniam talia te oportet praeparare. Ut intelligas, Joannem expositorem attende. Forte enim nesciebas quid sit, Cum accedis ad te oportet praeparare. Audi expositorem: Sicut sic et nos debemus talia praeparare. Quid est, talia praeparare? Adonum. Ut saturareris, pauper accessisti: unde talia praeparabis? Ab ipso qui te invitavit pete, ut habeas unde illum pascas. Nisi ipse tibi dederit, nihil habebis. Sed habes jam aliquid chari
Abbreviated transcription (Latin):
Uando honorem martyribus
exhibemus: xp̃i amicos ho¬
noramus. Queritis quȩ cau¬
⁊ sa eos amicos xp̃i fece¬
rit. Ipse xp̃c ostendit. Ait eñi. hocẽ
p̃ceptũ meum: ut diligatis in uicẽ.
Diligunt in uicem: qui histriones spe¬
ctant. Diligt̃ inuicẽ: qui simulse
inpopinis inebriant. Diligunt in¬
uicem: mala sibi conscientia soti¬
ati. Cumgͦ dixisset xp̃c. hoc est
preceptum incum ut diligatis in¬
uicem: debuit distinguere dilecti¬
onẽ. fẽcitutiq audite. Cum enĩ
dixisset. hoc ẽ preceptum meum
ut diligatis inuicem: mox addidit
sicut ego dilexiuos. Sicdiligite in¬
uicem: ꝓpt̃ regnũ dĩ ꝓpt̃ uitã ȩter¬
nam. Amate simul: s me. Amaretis
inuicem: si simul diligeretis histrio¬
nẽ. Magis diligite inuicẽ: simul
amando eum qui displicere non po
minus: & docuit ad huc. tanquam
diceremus ei. Et quomͦ nos dilexisti.
ut sciamus & nos quemadinodũ nos
diligere debeamus: Audite. Mau¬
rem hac caritatem nemo habet: quã

Expanded text:
uando honorem martyribus exhibemus, Christi amicos honoramus. Quaeritis quae causa eos amicos Christi fecerit? Ipse Christus ostendit: ait enim, Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem. Diligunt invicem qui histriones simul spectant, diligunt invicem qui simul se in popinis inebriant, diligunt invicem mala sibi conscientia sociati. Cum ergo dixisset Christus, Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, debuit distinguere dilectionem. Fecit utique: audite. Cum enim dixisset, Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem; mox addidit sicut ego dilexi vos. Sic diligite invicem, propter regnum Dei, propter vitam aeternam. Amate simul, sed me. Amaretis invicem, si simul diligeretis histrionem: magis diligite invicem, simul amando eum qui displicere non potminus, et docuit adhuc: tanquam diceremus ei, Et quomodo nos dilexisti, ut sciamus et nos quemadmodum nos diligere debeamus? Audite: Majorem hac charitatem nemo habet, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cõrũ marꝙyrum ñ magna
solum: sed pia etiam iurtus
im mo ipsa ẽ uera & sola dicenda
uirtus: quȩ non militat typo sed
deo. Ammonet nos caritas uestra
loqui: eamq ammonere decet. ita
solempnia martyrum cȩlebrare: t
uestigia martyrum sequendo dele

Expanded text:
orum martyrum non magna solum, sed etiam pia virtus imo ipsa est vera et sola dicenda virtus, quae non militat typho, sed Deo admonet nos Charitati vestrae loqui, eamque admonere, ita solemnia martyrum celebrare, ut vestigia martyrum sequendo delec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seipsum. nec crescit. nec decrescit
in se. In nobis aũt crescere dr̃: cum
ꝓficiendo in illo crescimus. sicut cre¬
scit in ocłis lux. cum acie conualescen¬
te uidet᷑ amplius. quȩ. acie languen¬
te minus utiq uidebat᷑: et minor
erat ocłis egris. maior ÷ ocłis sanis:
cum ipsa ꝑ seipsam nec ante immi¬
nuta sit. nec post modicum creuerit.
Minuit᷑ gͦ ministerium uocis: cum fit
nmentis ꝓfectus ad uerbum. Ita opor
eoꝵ indicant passiones. Nam ioħs
minutꝰ ÷. cesus capite: xp̃c exaltatus

Expanded text:
per se ipsum nec crescit, nec deficit per se ipsum nec crescit, nec deficit in se. In nobis autem crescere dicitur, cum proficiendo in illum crescimus: sicut crescit in oculis lux, cum acie convalescente videtur amplius, quae acie languente minus utique videbatur. Et minor erat oculis aegris, major est oculis sanis: cum ipsa per se ipsam nec ante imminuta sit, nec postmodum creverit. Minuitur ergo ministerium vocis, cum fit mentis profectus ad Verbum. Ita oporteorum indicant passiones. Nam Joannes minutus est, caesus capite; Christus exaltatus
Abbreviated transcription (Latin):
solus : quando nunꝗͣ discedit a patͤ:
Ergo respondeat philupo uolenti uide
uides enĩ me qui fȩcite. s uides qd
factus sum ꝓpter te. Q ui me inquit
uidet: uidet et patrem. Unde᷑ nisi
quia in forma dei. non rapinã arbitra¬
tus ÷. eẽ. equalis deo: Quid gͦ si
phiylippus uidebat qd̃ semetipsum
exinaniuit formam serui accipiens:
in similitudinem hominũ factus. &
habitu inuentus ut homo: Hoc
uidebat phylippus: formam serui.
liber futurus ad formã dei. Ergo uo
antur. Amando: ad xp̃m uidendũ
ꝓficimꝰ. Quantũ enim ꝓficis ad ui¬
dendam sapientiam: tantominus tͥ
uax necessaria ẽ. Uox in ꝓpħis : uox
in apłis: uox in psalmis: uox in eũ¬
głio. Ueniat illud. in pͥncipio erat
uerbum: et uerbũ erat apud dm̃: &
ds̃ erat ulerbum. Cum enim uiderimꝰ
sicuti est. nunqͥd ibi recitabit᷑ euan
Quare : Q uia deficiunt uoces crescen¬
te uerbo: quia illum oportet crescere.
me aut minui. & uerbum quidem

Expanded text:
solus, quando nunquam discedit a Patre? solus, quando nunquam discedit a Patre? Ergo respondeat Philippo volenti vidervides enim me qui feci te; sed vides quod factus sum propter te. Qui me, inquit, vidit, vidit et Patrem. Unde, nisi quia in forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quid ergo Philippus videbat? Quod semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Hoc videbat Philippus, formam servi, liber futurus ad formam Dei. Ergo omnantur, quando ad Christum videndum proficimus. Quanto enim proficis ad videndam sapientiam, tanto minus tibi vox est necessaria. Vox in Prophetis, vox in Apostolis, vox in Psalmis, vox in Evangelio. Veniat illud, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Cum eum viderimus sicuti est, numquid ibi recitabitur EvanQuare? Quia deficiunt voces, crescente verbo: quia Illum oportet crescere, me autem minui. Et Verbum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ÷ ꝑfectum. Q uid ÷ ꝑfectũ: Dicat
et apłs paulus. Qui cum in forma
dei. eẽt: non rapinam arbitratus :
.eẽ. equalis deo. Hunc equalem des
patri. hoc uerbum dei apud dm̃.
ꝑ quod facta sunt omnia. uidebimꝰ
sicuti.ẽ: sed in fine. Nam nunc. qd̾
quid erimus. Dilectissimi. scimus
s formam serui. Tanquã uocem ꝓpͥã
suam int̾ multas uoces quas p̾mi¬
sit: etiam ipsam carnem suam osten¬
dit. Pater querebat᷑. quasi iam ipse
sicuti ⁊ uideret᷑: qui patri equalis fi¬
lius in forma serui seruis loquebat᷑.
Dñe. ait illi philippus. ostende nobis
patrẽ: et sufficit nob̃. Omnis inten¬
tionis suȩ finem querebat: Hoc ÷ ꝓ
fectus sui terminum: quo cũ ꝑue
nisset. nichil amplius iam requirer&.
philippe. bene. optime intelligis: qd̃
tͥ sufficit pater. Quid ÷ sufficit: Nicħ
ultra queres. Implebit te: satiabit
te: ꝑficiet te. S uide ne forte suffi¬
ciat tͥ et iste quẽ audis. Solus suf¬
sicit: an cum patre. S quomodo

Expanded text:
Quid est perfectum? Dicat et apostolus Paulus, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo . Hunc aequalem Deo Patri, hoc Verbum Dei apud Deum, per quod facta sunt omnia, videbimus sicuti est, sed in fine. Nam nunc, quodapparuit quid erimus. Dilectissimi, scimus,sed formam servi; tanquam propriam vocem suam, inter multas voces, quas praemisit, ipsam etiam carnem suam ostendit. Pater quaerebatur, quasi jam ipse sicuti est videretur: qui aequalis Patri Filius, in forma servi servis loquebatur. Domine, ait illi Philippus, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Omnis intentionis suae finem quaerebat, hoc est, profectus sui terminum, quo cum pervenisset, nihil amplius jam requireret.Philippe, bene, optime intelligis quod tibi sufficit Pater. Quid est sufficit? Nihil ultra quaeres: implebit te, satiabit te, perficiet te, Sed vide ne forte sufficiat tibi et iste quem audis. Solus sufficit, an cum Patre? Sed quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta. omnium uocũ. dicentẽ
de ꝑsona uerbi: illum oportet cres¬
cere. me aut minui. Quare. atten¬
dite. Apłs dicit. Ex parte scimus:
et ex parte ꝓpħamus. Cum autem
uenerit qd ꝑfectum. ẽ: qd̃ ex parte
est euacuabitur. Quid ÷ ꝑfectum:¬

Expanded text:
sacramenta omnium vocum, dicentem sacramenta omnium vocum, dicentem de persona Verbi, Illum oportet crescere, me autem minui. Quare? Attendite. Apostolus dicit, Ex parte scimus, et ex parte prophetamus; cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur . Quid est perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
deus erat uerbum: Hoc erat
in pͥncipio apud dm̃. Quanta u̾ba.
immo quantas uoces. facit uerbum
corde conceptum. Quantos p̃dica¬
tores fecit uerbum: apud patrem
manens. Misit patriarchas: misit
ꝓpħas : misit tot et tantos p̾nunci¬
atores suos. Uerbũ manens: uocẽ
misit. Et post multas p̾missas uoces.
unum ipsum uerbum uenit tanꝗͣ
in uehiculo suo: in uoce sua. in car¬
ne sua. Collige gͦ quasi in unum
om̃s constitue in ꝑsona ioħis. Haꝵ
omĩum saera mentum. ille gestabat.
Harum omnium ꝑsona sacramenta
mystica: ille unus erat. Ideo ꝓpͥe
dictus ÷ uox : tanꝗͣ omĩum uocũ
signacłm atq mysterium. Ergo
attendite iam quo ꝑtineat: illũ opor¬
tet crescere. me aut̃ minui. Atten¬
dite si possim eloqui. si non dicam
insinuare s saltim cogitare sufficiã:
loquutus sum uocis et uerbi. dix̃it
ipsa uox. ipse ioħs: illum oportet
crescere. me aũt minui. O magnum
et ammirabile sacram̃tum. Attendite
ꝑsonam uocis. in qua ꝑsona erant

Expanded text:
erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Quanta verba, imo quantas voces facit verbum corde conceptum! Quantos praedicatores fecit Verbum apud Patrem manens! Misit Patriarchas, misit Prophetas, misit tot et tantos praenuntiatores suos. Verbum manens voces misit, et post multas praemissas voces, unum ipsum Verbum venit tanquam in vehiculo suo, in voce sua, in carne sua. Collige ergo tanquam in unum omnes constitue in persona Joannis. Harum omnium sacramentum ille gestabat, harum omnium persona sacrata et mystica ille unus erat. Ideo proprie dictus est vox, tanquam omnium vocum signaculum atque mysteriattendite jam quo pertineat, Illum oportet crescere, me autem minui. Attendite, si possim eloqui; si non dicam, insinuare, sed saltem cogitare sufficiam, locutus sum vocis et verbi, dixerit ipsa vox, ipse Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . O magnum et mirabile sacramentum! Attendite personam vocis, in qua persona erant
Abbreviated transcription (Latin):
ad aures ur̃as. Puto quia intelli¬
gant om̃s homines : qr qd michi
accidit: hoc omĩ loquenti. Ecce iam
scio qd̃ uolo dicere: corde teneo: mi¬
nisterium uocis inquiro. Antequã
sonet uox in ore meo: iam tenetur
uerbum in corde meo. Precessit gͦ uer¬
bum. uocẽ meam: et in me prius. ẽ.
uerbũ. posterior uox. Ad te aũt ut
intelligas. prior uenit uox auri
tuȩ: ut uerbũ insinuem menti tue
Nosse enĩ non posses qd̃ ui me fuerat
ante uocem: nͥ in te fuit post uocẽ.
Ergo si uox ioħs. uerbũ xp̃s ÷ ante
xp̃c: s apud nos. Magnũ sacram̃tũ
fr̃s intendite: accipite magnitudi¬
nẽ rei etiam atq etiam: delectat
enim me intellectus ur̃. et audaci¬
orem me facit ad uos. aduiuante
illo quẽ p̾dico: tantillus tantum.
homo qualiscũq uerbũ dm̃: ipso
gͦ adiuuante audacior fio ad uos:
et p̃missa ista informatione distincti¬
onis et uocis et uerbi. quȩ conseqͣnt᷑
insinuo. ꝑ sonam gerebat ioħs uocis

Expanded text:
ad aures vestras. Puto quia intelliad aures vestras. Puto quia intelligant omnes homines: quia quod mihi accidit, hoc omni loquenti. Ecce jam scio quod volo dicere, corde teneo, ministerium vocis inquiro; antequam sonet vox in ore meo, jam tenetur verbum in corde meo. Praecessit ergo verbum vocem meam, et in me prius est verbum, posterior vox: ad te autem, ut intelligas, prior venit vox auri tuae. ut verbum insinuetur menti tuae. Nosse enim non posses quod in me fuerat ante vocem, nisi in te fuerit post vocem. Ergo si vox Joannes, verbum Christus: ante  sed apud nos. Magnum sacramentum, fratres. Intendite, accipite magnitudinem rei etiam atque etiam. Delectat enim me intellectus vester, et audaciorem facit ad vos, adjuvante illo quem praedico, tantillus tantum, homo qualiscumque Verbum Deum. Ipso ergo adjuvante, audacior fio ad vos, et praemissa ista informatione distinctionis vocis et verbi, quae consequantur insinuo. Personam gerebat Joannes vocis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad audientẽ ꝑuenit: nec aloquente
discedit. Nunqͥd enum qd dicendo
in alio facio: ego amnto: Sonus ille
adhibitus medius. in te aliquid
ꝓpagauit: a me non emigrauit.
Om̃ iam ego cogitabã: tu nondum
audieras uocem meam. Hac audita
cepisti et tu habere qd cogitabam :
s ego non ꝑdidi qđ habebam. Ergo
in me tanꝗͣ in cardine cordis mei.
tanꝗͣ in secreto mentis meȩ: preces¬
sit uerbum uocẽ meam. Nondum
sonuit uox in ore meo: et in est iam
uerbum cordimeo. Ut aut exeat
ad te qd corde concepi: mi sterium
re qd uolo: puto quia gaudebit. qͥ
intelligit. Qui aut̃ ñ intelligit᷑. ig¬
noscat homini laboranti: deo supplicet
miseranti. Etenim et qđ loquor: u¬
de est unde loquor. In est cordi qđ
dicam: s uocum ministeria laborañ
ad aures ur̃as. Quid gͦ fr̃s. quid gͦ.
Certe intenditis. certe intelligitis. qr
lierbum erat in corde ineo: antequã
⁊ adhiberet uocem. in qua ꝓcederet

Expanded text:
Ad audientem pervenit, nec a loquente Ad audientem pervenit, nec a loquente discedit. Numquid enim quod dicendo in alio facio, ego amitto? Sonus ille adhibitus medius in te aliquid propagavit, a me non emigravit. Deum jam ego cogitabam: tu nondum audieras vocem meam; hac audita, coepisti et tu habere quod cogitabam: sed ego non perdidi quod habebam. Ergo in me, tanquam in cardine cordis mei, tanquam in secretario mentis meae, praecessit verbum vocem meam. Nondum sonuit vox in ore meo, et inest jam verbum cordi meo. Ut autem exeat ad te quod corde concepi, ministerium re quod volo, puto quia gaudebit qui intelliget: qui autem non intelliget, ignoscat homini laboranti, Deo supplicet miseranti. Etenim et quod loquor inde est. Inde unde loquor, inest cordi quod dicam: sed vocum ministeria laborant ad aures vestras. Quid ergo, fratres? quid ergo? Certe intendistis, certe jam intelligitis, quia verbum erat in corde meo, antequam sibi adhiberet vocem, in qua procederet
Abbreviated transcription (Latin):
grecam uocem querit. qua ꝓcedat
ad grecum. Inuenit punicum: puni¬
cam uocem querit: qua ꝓcedat ad
punicum. Remoue diuersitates audi
nicum: nec cuiꝰquã lingue. Lalem
uocem querit ꝓcedendi: qualis ad¬
sistit auditor. Modo fr̃s ut aliqud
ꝓpositũ sit qd intelligatis: concepi
corde ut dicam. ds̃. Hoc qd̾ concepi
corde: magnũ aliquid. ẽ. Non etenĩ
due sillabę: sunt ds̃. Non et enim
uox ista breuis: est ds̃. Dm̃ uolo
dicere: intendo cui dicã. Latinus.
aliȩ sunt hic: alie ibi. In corde autem
meo. in eo qđ uolo dicere. in eo qd
cogito. nulla ÷ diuersitas litteraꝵ:
nullus sonus uarius sillabarum:
Hoc .ẽ. qd̃ est. Ut enunciaret᷑ latino:
alia uox adhibita ẽ. Ut greco: alia.
Si punico enunciare uellem: aliam
adhiberem. Si hebreo: aliam. Si
egyptio: aliam. Si indo: aliam
Quam multas uoces faceret ꝑsonoꝵ
mutationes uerbum cordis: sine
ulla sui mutatione. uel uarietate.
Egit ad latinũ uoce latina: ad gre¬
cum greca: ad hebreum hebrea.

Expanded text:
latinam vocem quaerit, qua procedat ad Latinum. Invenit Punicum? punicam vocem quaerit, qua procedat ad Punicum. Remove diversitatem auditnicum, nec cujusquam linguae. Talem vocem quaerit procedendi, qualis assistit auditor. Modo, fratres, ut aliquid propositum sit quod intelligatis, concepi corde ut dicam, Deus. Hoc quod concepi corde, magnum aliquid est. Non enim duae syllabae sunt Deus; non enim vox ista brevis est Deus. Deum volo dicere, intendo cui dicam. Latinus litterae aliae sunt hic, aliae sunt ibi: in corde autem meo, in eo quod volo dicere, in eo quod cogito, nulla est diversitas litterarum, nullus sonus varius syllabarum: hoc est quod est. Ut enuntiaretur Latino, alia vox adhibita est; ut Graeco, alia. Si Punico enuntiare vellem, aliam adhiberem; si Hebraeo, aliam; si Aegyptio, aliam; si Indo, aliam. Quam multas voces faceret personarum mutatione verbum cordis, sine ulla sui mutatione vel varietate? Pergit ad Latinum voce latina, ad Graecum graeca, ad Hebraeum hebraea.
Abbreviated transcription (Latin):
matre iołns sterilitas accepit fecun¬
ditatem: in matre xp̃i fecunditas ñ
corrupit integritatẽ. Si ur̃a pati-¬
entia. et quietum studium et atten¬
tum silentium p̾beat mͥ copiam ad¬
iuuante dño dicere qd̃ donat ut di¬
cam: erit ꝓculdubio fructꝰ attentio¬
ut aliquid qd̃ ad magnũ sacram̃tũ
ꝑtineat. insinuem aurib cordis ur̃i.¬

Expanded text:
matre Joannis sterilitas accepit fecunmatre Joannis sterilitas accepit fecunditatem: in matre Christi fecunditas non corrupit integritatem. Si vestra patientia, et quietum studium, et attentum silentium praebeat mihi copiam, adjuvante Domino, dicere quod donat ut dicam; erit procul dubio fructus attentiout aliquid quod ad magnum sacramentum pertineat, insinuem auribus et cordibu
Abbreviated transcription (Latin):
ptibilis uteri sinib effusus: iste
impollutȩ uuluȩ flore ꝓgenitus:
deo aũt cũ iohannis natiuitate
dñi generatio deputat᷑: ne dñs extͣ
ueritatẽ uideret᷑. ẽẽ. conditionis hu¬
festiuitas anniu̾sario reditu
memoriam renouat natum
ẽẽ. dñi p̃cursorẽ. ante in irabi¬
lem mirabilit̃: cuiꝰ natiuitatẽ consi¬
derare nos et laudare maxime hodie
conuenit. Ad hoc enĩ et dies anni¬
ũsariꝰ huic miracło dedicatꝰ. ẽ: ut
non deleat obliuio de cordib Nrĩs.
s factus ꝑ illum. O ninia enim per
ipsum facta sunt: et sine ipso factũ
.ẽ. nichil. Sissus homo ante hominẽ
dm̃: agnoscens dñm suum. annun¬
cians creatorẽ suum: iã in t̾ra pre¬
sentem mente discernens. digito os¬
tendens. Ipsius enĩ uerba sunt. os¬
tendentis dñm: et testimonium ꝑhi¬
bentis. Ecce agnus dĩ: ecce qui tol¬
lt peccatũ mundi. Merito gͦ sterilis
peꝑit preconem: uirgo iudicem. In

Expanded text:
ptibilis uteri sinibus effusus est, iste ptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videretur esse conditionis hufestivitas anniversario reditu memoriam renovat, natum esse Domini praecursorem ante mirabilem mirabiliter; cujus nativitatem considerare nos et laudare maxime hodie convenit. Ad hoc enim et dies anniversarius huic miraculo dedicatus est, ut non deleat oblivio de cordibus nostrised factus per illum. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Missus homo ante hominem Deum, agnoscens Dominum suum, annuntians Creatorem suum; jam in terra praesentem mente discernens, digito ostendens. Ipsius enim verba sunt ostendentis Dominum et testimonium perhibentis, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Merito ergo sterilis peperit praeconem, virgo judicem. In
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete qͥd dixerit. Non enim ait tan¬
tum ego sũ uox: s et clamantis uox.
Scilicet ut ad fidẽ conseq̃ndã uox au
res penetret: clamor corda concuti¬
at: uox regnũ predicet: clamor ui
dicium cõminetur. Magnꝰ gͥ ioħs:
stimonium ꝑhibet dicens. Int̾ natos
mulierũ. maior non ÷ ioħe baptista.
Precellit cunctis ÷ eminet uniũsis:
antecedit ꝓpħas: suꝑgredit᷑ patriar¬
chas: et quisq de muliere nascitur.
maior ioħe. eũ utiq mulieres natõ sineui¬
ris hab̾e ñ possĩt hoc aũt dixit: quia
numerosior ⁊ ꝓles mulierum. quã
uiroꝵ. Est enim mulieris filiꝰ: qui
uiri filius non. ẽ. Deniq scã maria
genuit filium: qui patrẽ hominem
ñ haberet. Oñs. ẽ enĩ mulieris filiꝰ.
et filiꝰ iuri ñ .ẽ: sicut dicit apłs. lla¬
celis. Ergo in laudẽ ioħis fecundio¬
tis sexus generatio ponit᷑: ut nulliꝰ
Absit. Iohannes enĩ natus mulieris:
xp̃c aut̃ uirginis natꝰ est. Ille corru¬

Expanded text:
Videte quid dixerit; non enim ait tanVidete quid dixerit; non enim ait tancoelestis Evangelium praedicaret, ferventis juvenculae flore progrederetur. Maria res penetret, clamor corda concutivisceribus involutum: Elizabeth autem conscia senectutis, erubescit partu stimonium perhibet, dicens: Inter natos mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere nascitur, major Joanne, cum utique mulieres natos sine viris habere non possint. Hoc autem dixit, quia ventum Christi, quia voce non poterat, virorum; est enim mulieris filius, qui viri filius non est. Denique sancta Maria genuit filium, qui patrem hominem non haberet; Dominus enim est mulieris filius, et viri filius non est, sicut dicit Apostolcoelis. Ergo in laudem Joannis fecundioris sexus generatio ponitur, ut nullius Absit; Joannes enim natus mulieris, Christus autem virginis natus est: ille corru