comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et concupiscentia eiꝰ. Qͥ autẽ fec̾it uoluntatẽ
di. manet in ȩt̾num. sic̃ et ds manet in ȩt̾nũ.
Eoce consiliũ. arripe et age. Hic appareat. si
uir fortis es. Uince cupiditates. quib iste di¬
ligitur mundꝰ. Age penitentiã de p̃ceritis
malis: quando ab eis cupiditatib uictus ꝑ
desidia ñ bona trahebaris. Hoc conliliũ si
acceꝑis. si tenueris atq seruaueris. et ad
bona illa certa ꝑuenies. et cũ salute aĩe tus
int̾ ista incerta u̾saberis. S forte it̾um que¬
ris a me quomͦ ista facias. tantis mundihu¬
ius necessitatib implicat᷑. Ora fortit᷑: ⁊ diedõ
qd̾ habes in psalmo. De necessitatib meis
erue ine. Tunc enĩ finiunt᷑ istȩ necessitates:
qͣndo uincunt᷑ illȩ cupiditates. Qui exaudiũ
te et nos ꝓte. ut lib̾areris de tot. tantisq
ꝑiculis uisibiliũ corꝑaliũq belloꝵ. uͥ sola ui¬
et ipse te exaudiet ut utt̾iores et inuisibiles
hostes. id ẽ ipsas cupiditates inuisibilit̾ et

Expanded text:
eius; qui autem fecerit uoluntatem dei, manet in aeternum, sicut et deus manet in aeternum : ecce consilium; arripe et age. hic appareat, si nir fortis es; uince cupiditates, quibus iste diligitur mundus, age paenitentiam de praeteritis malis, quando ab eis cupiditatibus uictus per desideria uana trahebaris. hoc consilium si acceperis, si tenueris atque seruaueris, et ad bona illa certa peruenies et cum salute animae tuae inter ista incerta uersaberis. Sed forte iterum quaeris a me, quo modo ista facias tantis mundi huius necessitatibus implicatus. ora fortiter et dic deo, quod habes in psalmo: De necessitatibus meis erue me. tunc enim finiuntur istae necessitates, quando uincuntur illae cupiditates. qui exaudiuit te et nos pro te, ut libereris de tot tantisque periculis uisibilium corporaliumque bellorum, ubi sola r, ipse te exaudiet, ut interiores et inuisibiles hostes, id est ipsas cupiditates inuisibiliter et
Abbreviated transcription (Latin):
tant cantilenã. Quando autẽ in adu̾sis aguii.
magis cogitant euadere unde ad p̃sens angunt᷑.
quam caꝑe unde curent᷑. et unde ꝑueniant. uͥ
angi omnino ñ possint. Aliqͣndo tam̃ quidã cor¬
dis aurẽ admouent atq adhibent ueritati: ra¬
rius int̾ ꝓsꝑa. crebriꝰ int̾ adu̾sa. S tam̃ pauci ft̾.
Ita enĩ p̃dicti sunt. Int̾ qͦs te ẽẽ cupio. qͥa uera¬
citer diligo dñe insignis et p̃stantissime ac de¬
sid̾antissime. fili. Hec admonitio tͥ sit. mea re¬
salitatio. quia et si te deinceps talia ꝑpeti qͣlia
ꝑtulisti nolo. plus tñ doleo hec ipsa te. sine
aliqua in melius uitȩ mutatione. fuisse ꝑ¬

Expanded text:
tant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, tant cantilenam; quando autem in aduersis anguntur, magis cogitant euadere, unde ad praesens anguntur. quam capere, unde curentur et unde perueniant, ubi angi omnino non possunt. aliquando tamen quidam cordis aures admouent atque adhibent ueritati rarius inter prospera, crebrius inter aduersa, sed tamen pauci sunt, ita enim praedicti sunt, inter quos te esse cupio, quia ueraciter diligo, domine insignis et praestantissime ac desiderantissime fili. haec admonitio tibi sit mea resalutatio, quia, etsi te deinceps talia perpeti, qualia pertulisti, plus tamen nolo haec ipsa te sine aliqua in melius uitae mutatione fuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
ño insigni et p̃stantissimo ac desidantis¬
simo filio largo: auoustinꝰ indomino
iauitem. Accepi litt̾as eximietatis tuȩ: quib
me. ad te petis ut scͥberem. Qđ̃ quidẽ ñ desidã¬
res: nͥ et hoc qd̃ me posse scribere existimasti gra
lax ẽ enimineis suauitas. et infructuos labor:
et ꝑpetuus timor. et ꝑiculosa sublimitas initi¬
um sine ꝓuidentia. et finis cum penitentia.
Ita se habent oĩa quȩ in ista mortalitatis erũp¬
na cupidiꝰ quã prudentiꝰ appetunt᷑. Alia ẽ enĩ
spes piorum. alius laboris fructus. alia ꝑicu¬
lorum merces. Nã in hoc mundo ñ timere. nõ
dolere. si laborare. ñ ꝑiclitari: impossibile est.
S płimũ int̾est qua causa. qua expectatione.
qͦ t̾mino qͥsq ista patiat᷑. Ego quidẽ cũ ama¬
tores huiꝰ scłi intueor: nescio qͣndo possit eẽ ad
eorum animos sanandos oportuna sapientia.
Quando enĩ res uelut ꝓsꝑas habent. fastu res¬
puunt salubres monitus: quasi anilem repu¬

Expanded text:
NO ISSIGNI ET PRAESTANTISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO LARGO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Accepi litteras eximietatis tuae, quibus me ad te petis ut scriberem. quod quidem non desiderares, nisi et hoc, quod me posse scribere existimasti. gralax est enim in eis suauitas et infructuosus labor et perpetuus timor et periculosa sublimitas, initium sine prouidentia et finis cum paenitentia. ita se habent omnia, quae in ista mortalitatis aerumna cupidius quam prudentius appetuntur. alia est autem spes piorum alius laboris fructus alia periculorum merces. nam in hoc mundo non timere, non dolere, non laborare, non periclitari inpossibile est; sed plurimum interest, qua causa, qua expectatione, quo termino quisque ista patiatur. ego quidem cum amatores saeculi huius intueor, nescio, quando possit esse ad eorum animos sanandos opportuna sapientia. quando enim res uelut prosperas habent, fastu respuunt salubres monitus et quasi anilem repu
Abbreviated transcription (Latin):
bilis pulcritudo. qm̃ etiã carnalib ocłis saltẽ
xp̃c aspiciat. Cumgͦ cura finẽ pͥmi libri. sic̃
humanȩ quam susceꝑat ꝑmaneret. qm in illis
iuscerib nisi aliud qm̃ infirmitatẽ ꝑisse dici¬
dirit. noli me tangẽ. ñdum enim ascendi ad
patremmeum: Ego gͥ elaborans approbare
de unitate di et ꝑsonarũ trinitate huiꝰmodi
summa tͣnscendit. ult̃ uniu̾sa:⁊ ꝑ uniuersa
diffundit᷑. ꝑsone autẽ sunt. constantes. ꝓ pͥetate
secernunt᷑. ñ confusions iniscent᷑. Ds gͦ unus ẽ.
et uͥq ẽ. quia et alius p̃ter illum ñ ẽ. et locus
ñ ẽ uacuus uͥ eẽ aliꝰ possit. Plena s̃ do omia:
et pret̾ dm nicħ ẽ. Ipse ẽ in patre. ipse in filio.
ipse in sp̃u scõ. ac post hoc pat̾ ⁊ filius et sp̃s¬
numero ñ ordine. id ẽ ꝑsonis non utute discretis
unꝰ atq indiuisibilis habitat. ds. Om̃ia que
pat̾s sunt filii s̃. ⁊ quȩ filii sc̃. patͥs sunt. ⁊ q̃¬

Expanded text:
bilis pulchritudo, quam etiam carnalibus oculis saltem bilis pulchritudo, quam etiam carnalibus oculis saltem Christus aspiciat. Cum ergo circa finem primi libri, sicut humanae quam susceperat, permaneret, quam in illis visceribus nisi aliud quam infirmitatem perisse docudixit: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum?\' Ego igitur elaborans adprobare de unitate dei et personarum trinitate huiusce msumma transcendit, ultra uniuersa et per uniuersa diffunditur; personae autem sibi constantes proprietate secernuntur, non confusione miscentur. deus ergo unus est et ubique est, quia et alius praeter illum non est et locus non est uacuus, ubi esse alius possit. plena sunt deo omnia et praeter deum nihil est. ipse est in patre, ipse in filio, ipse in spiritu sancto ac per hoc pater et filius et sp in tribus numero non ordine, id est personis non uirtute discretis unus atque indiuisibilis habitat deus. omnia, quae patris sunt, filii s
Abbreviated transcription (Latin):
te reidtee ⁊ magist aftũis. uelut lupiertibꝰ ocłioꝵ
spicere in eam tanti luminis repercuss a
tulgore cogitationum formidat. Intrat
ergo iniuam que nostros areet
intuitus misteriorum dei obscurissimam
nubem. questiunculas in quib absoluendis
me errare cognosco. qui auctoritatẽ sc̃itatis tue
fide magis sequi uolo. qm rationis corde concep¬
te falsa imagine depͣuari. pͥmũ in memet ip¬
so. dehinc in libris corrige. Ego siquidẽ inciscũ¬
specta admodũ simplicitate audiens credensq
nuntiate diem de die salutare eĩ. et in sapientia
salomonis. candor ẽ enĩ lucis et̾nȩ. credebã dm̃
qd̾ licet credere. ut dignum ẽ ñ ualebam tam̃ eẽ
inestimabilis cuiꝰdam lucis infinitã magnitu¬
dinem. cuiꝰ nec qualitatẽ estimare nec qͣntitatẽ
metiri. nec spẽm fing̾ẽ. qmqͣm sublime cogi¬
tans mens humana sufficeret. ẽẽ tam̃ illud qͥddã
quicqͥd ẽ. cui assit incõparabilis forma. inestima¬

Expanded text:
e rei dux ac magister adfueris, velut lippientibus oculis prospicere in eam tanti luminis repercussa fulgore cogitatio nostra formidat. Intra ergo in illam, quae nostros arcet intuitus, mysteriorum Dei obscurissimam nubem; quaestiunculas in quibus absolvendis me errare cognosco, qui auctoritatem Sanctitatis tuae fide magis sequi volo, quam rationis corde conceptae falsa imagine depravari, primum in memetipso, dehinc in libris corrige. 3. Ego siquidem in circumspecta admodum simplicitate audiens credensquenuntiate diem de die, salutare ejus » ; et in Sapientia Solomonis, « Candor est enim lucis aeternae » ; credebam Deum, quod licet credere ut dignum est non valebam, tamen esse inaestimabilis cujusdam lucis infinitam magnitudinem, cujus nec qualitatem aestimare, nec quantitatem metiri, nec speciem fingere, quanquam sublime cogitans mens humana sufficeret; tamen esse illud quiddam, quidquid est, cui adsit incomparabilis forma, inaestima
Abbreviated transcription (Latin):
epłaꝵ modũ ꝑtinet. ꝓlixiꝰ forsitan qm expectaba.
quantũ aũ ad tam magne reiquestionẽ breuit᷑
admonuisse suffecerit: ñ ut satis eruditioni tue.
s ut aliis qͦ lectis. auditis. uł diligent̾ instruetꝰ
ipse ub̃ius tua secus dicta redarguas. qd̾ ẽ utiq

Expanded text:
tinet, prolixius forsitan, quam expectabas. quantum autem ad tam magnae rei quaestionem, breuiter admonuisse suffecerit, non ut satis sit eruditioni tuae, sed ut aliis quoque lectis auditisue diligenter instructus ipse uberius tua secus dicta redarguas, quod est utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ni in nouitate m̃tis iĩx. ad ꝓbandũ uos quȩ sit
uoluntas dĩ. qd̾ bonũ et placitũ et ꝑfectum. Si
gͦ ñ in mole neq indistantib ꝑ loca sua partib
sic̃ corpora. siue cernunt᷑ siue cogitant᷑: s in uutu¬
te intelligibili. qualis ẽ iustitia. m̃te dicimꝰ seu
nouimꝰ seu uolum̾ pulchrã et scd̾m hanc pulc̃¬
et reformat ad imaginẽ suã ñ in aliqua mole cr¬
porea suscipienda ẽ pulcͥtudo eoq iustoꝵ m̃tib
credendꝰ ẽ incõparabilit̾ pulctior q̃ ẽ incõparabi

Expanded text:
novitate mentis vestrae, ad probandum vos quae sit voluntas Dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum . Si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora sive cernuntur sive cogitantur, sed in virtute intelligibili, qualis est justitia, mentem dicimus, seu novimus, seu volumus pulchram, et secundum hanc pulchet reformat ad imaginem suam, non in aliqua mole corporea suspicanda est pulchritudo eoque iustorum mentibus credendus est incomparabiliter pulchrior, quo est inc
Abbreviated transcription (Latin):
magis ueraiustitia etiã in se ipsa uiu̾e intelligen¬
da ẽ. ex qua sic uiuunt aĩe. ut hac amissa mortus
nuncupent᷑. qͣmius qͣittulacũq uita ñ desinant
uiuere: Ea porro iustitia quȩ uuut in se ipsa ꝓ¬
culcdubio ds ẽ. et incõmutabilit̾ uuit. Sic̃ hec
cum sit in se ipsa uita etiã nob̾ fit uita cũ eiꝰ effici¬
mur itcũq participes: ita cum sit in se iustitia
coheremꝰ. Uñ scͥptum ẽ de unigenito filiodi cũ sit
utiq patͥs sapientia atq iustitia et semꝑ in se ip

Expanded text:
magis uera iustitia etiam in se ipsa uiuere intellegenmagis uera iustitia etiam in se ipsa uiuere intellegenda est, ex qua sic uiuunt animae, ut hac amissa mortuae nuncupentur, quamuis quantulacumque uita non desinant uiuere. Ea porro iustitia, quae uiuit in se ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes: ita, cum in se ipsa sit iustitia, cohaeremus. unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et s
Abbreviated transcription (Latin):
iuuit. ad hoc ut ipse tͥ respondeas. illud intuere
utrũ recte dici possit uitã ipsã ñ uuere. q̃ sit ut
uiuat qͥcqͥd ñ falsodicimꝰ uiuere. Puto enĩ absur¬
dum tͥ uderiut ꝑ uitã uiuat᷑. et uita ñ uiuat. Por¬
ro siuita ipsa p̃cipue uuit. qua uiuit om̃e qd̾ ui¬
uit: recole obsecro quas dicat sc̃pt᷑a diuina aĩas
mortuas: ꝑfecto inuenies iniustas. impias. infide¬
les. Nam licet ꝑillas uiuant corpora impioꝵ de
quib dictũ ẽ. qd̾ mortui sepeliant mortuos suos. et
ibi intelligant᷑ etiã inique aĩȩ ñ ẽẽ sine aliq̃ uita.
neq enĩ altt̾ ex eis possent corꝑa uiuere. nͥ qͣlicũq
uita qua oĩno animȩ carere ñ posst̾. unde ĩmortales
m̃ito uocant᷑. ñ tam̃ obaliud dicunt᷑ mortus amis¬
uita uitaꝵ: que cum st̃ incorꝑib etiã ipsa cotpoa
uiua st̃ q̃ ꝑ se ipsa iuiuere nequeunt. Quappt̃ si
eis uiuunt. et corꝑa. aquib deserta moriunt᷑. qͣnto

Expanded text:
uiuit\\ ad hoc ut tibi ipse respondeas, illud intuere, utrum recte dici possit uitam ipsam non uiuere, qua fit, ut uiuat, quicquid non falso dicimus uiuere. puto enim absurdum tibi uideri, ut per uitam uiuatur et uita non uiuat porro si uita ipsa praecipue uiuit, qua uiuit omne, quod uiuit, recole, obsecro, quas dicat scriptura diuina animas mortuas; profecto inuenies iniustas, impias, infideles. nam licet per illas uiuant corpora impiorum, de quibus dictum est, quod mortui sepeliant mortuos suos, et ibi intellegantur etiam iniquae animae non esse sine aliqua uita — neque enim aliter ex eis possent corpora uiuere nisi qualicumque uita, qua omnino animae carere non possunt, unde inmortales merito uocantuita uitarum; quae cum sunt in corporibus, etiam ipsa corpora uiua sunt, quae per se ipsa uiuere nequeunt. quapropter eis uiuunt et corpora, a quibus deserta moriuntur: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñ debes õẽm utare rationẽ. qͥa ẽ et falsa ratio
Hoc et de sapientia direrim. Neq enim ꝓpt̾ea
sapientia uitanda ẽ. quia ẽ et falsa sapientia:
placuit dõ saluos fac̾e creilentes. qm̃ qd̾ stultũ
ẽ di. sapientiꝰ ẽ hominib Hoc quibꝰdã philo¬

Expanded text:
ita non debes omnem vitare rationem, quia est et falsa ratio. ita non debes omnem vitare rationem, quia est et falsa ratio. Hoc et de sapientia dixerim. Neque enim propterea sapientia vitanda est, quia est et falsa sapientia, placuit Deo salvos facere credentes, quoniam quod stultum est Dei, sapientius est hominib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ desistunt. et op̃ ẽ eos adinuisibiliũ fidem ui¬
sibilib miradilib excitari. ut puritato p̾gati
co ꝑueniant ubi familiaritate ueritatis mira¬
ridesistant. Nam et in theatͥs hõies funãbulũ
mirant᷑: musicis delectant᷑. In illo stupet diffi¬
cultas: in his retinet᷑ pascitq iocunditas.
Hec dixerun ut fidem tuã ad amorẽ intelligen¬
tiȩ cohortarer. ad quã ratiouera ꝑducit. ⁊ cui
fides animum p̃parat. Namilla q̃ ꝑsuasit
in ea t̾nitate qus ẽ ds filium patͥ ñ ee coccnũ
uł alt̾ius ẽẽ substantiȩ. atq aliqua parte dissimi¬
lem:⁊ eo mͦ inferiorem sp̃m sc̃m. itemq illa quȩ
ꝑsuasit patrẽ ⁊ filium uniꝰ eiꝰdemq sp̃m uͦ sc̃m̃¬
alt̾iꝰ cẽ substantie. ñ ido qͥa ratio ẽ. s qͥa falsa
ratio ẽ. cauenda et detestanda dicenda ẽ. Nã si
bes omnẽ uitare sermonẽ. quia ẽ et sermo falsꝰ

Expanded text:
esse desistunt, et opus est eos ad inuisibilium fidem uiesse desistunt, et opus est eos ad inuisibilium fidem uisibilibus mirabilibus excitari, ut puritate purgati eo perueniant, ubi familiaritate ueritatis mirari desinant. nam et in theatris homines funiambulum mirantur, musicis delectantur; in illo stupetur difficultas, in his retinet pascitque iucunditas. Haec dixerim, ut fidem tuam ad amorem intellegentiae cohortarer, ad quam ratio uera perducit et cui fides animum praeparat. nam illa, quae persuasit in ea trinitate, quae est deus, filium patri non esse coaeternum uel alterius esse substantiae atque aliqua parte dissimilem et eo modo inferiorem spiritum sanctum, itemque illa, quae persuasit patrem et filium unius eiusdemque, salterius esse substantiae, non ideo quia ratio est, sed quia falsa ratio est, cavenda et detestanda dicenda est. Nam sibes omnem vitare sermonem, quia est et sermo falsus;
Abbreviated transcription (Latin):
tura inuisibilis. incõmitabilis. incorporea. utẽq
iã scientes:i uiã quȩ ducit ad tantã beatitudinis
aus tenere recusantes. ad quietis ipsiꝰ penetrale
cuiꝰ iã luce. mens eoꝵ uelut. in longinqua radian¬
te ꝑstringit᷑ ꝑuenire ñ possunt. St aut qͥdã que
cum audierimꝰ ñ eis accõmodamꝰ fidem: ⁊ rõne no¬
bis reddita uera ẽẽ cognoscimꝰ quȩ ctedẽ ñ ualem̃.
Q uniu̾sa di miracła ideo ab infidelibꝰ non cre¬
dunt᷑: qͥa eoꝵ ratio ñ iuidet᷑. Q reuera sunt.
de quib ratio reddli ñ pot̾. ñ tam̃ ñ est. Qd enĩ ẽ
in rerumnatura. qd̾ irrationabilit̾ fecerit ds
S quorũdã mirabiliũ oꝑum eĩ etiã expedit. tan¬
tispoccuttamẽẽ rõnem. ne apud animos fastidio
langiudos eiꝰdẽ rationis cognitione uilescant.
Sunt enĩ et multi st̃. qͥ plus tenent᷑ admiratioe
rerũ. qͣm cognitione causaꝵs. uͥ miracula mira

Expanded text:
tura inuisibilis, incommutabilis, incorporea, utcumque tura inuisibilis, incommutabilis, incorporea, utcumque iam scientes et uiam, quae ducit ad tantam beatitudinis crucifixus, tenere recusantes ad quietis ipsius penetrale, cuius iam luce mens eorum uelut in longinqua radiante perstringitur, peruenire non possunt Sunt autem quaedam, quae cum audierimus, non eis accommodamus fidem et ratione nobis reddita uera esse cognoscimus, quae credere non ualemus. et uniuersa dei miracula ideo ab infidelibus non creduntur, quia eorum ratio non uidetur. et re uera sunt, de quibus ratio reddi non potest, non tamen non est; quid enim est in rerum natura, quod inrationabiliter fecerit deus? sed quorundam mirabilium operum eius etiam expedit tantisper occultam esse rationem, ne apud animos fastidio languidos eiusdem rationis cognitione uilescant. sunt enim et hi multi sunt, qui plus tenentur admiratione rerum quam cognitione causarum, ubi miracula mira
Abbreviated transcription (Latin):
credit intelligat: capacitas eiꝰ intuenda ẽ. ut se¬
cundũ rationẽ redditam sumat fidisuş qͣntam
pot̾ intelligentiã. maiorẽ si plus capit. mino¬
rem si minꝰ. dum tam̃ qͦusq ad plenitudinem
cognitionis ꝑfectionẽq ꝑueniat: ab itin̾e fidi
ñ recedat. Hinc ẽ qđ dicit apls. Q tam̃ si quid
alit̾ scitis id qͦ uob̃ d̾s reuelabit. uerũtam̃ in qd̃
ꝑuenimꝰ in eo ambulemꝰ. Iamng̃ si fideles sumꝰ.
ad fidi uiam ꝑueniemꝰ. Qm̃ si ñ dimiserimus:
ñ solum ad tantã intelligentiã rerũ incorꝑeaꝵ
et incõmutabiliũ qͣnta in hacuita capi ñ ab õib
pot̾. uerũ etiã ad summitatẽ contẽplationis
qͣm dic̃ apłs facie ad faciem sine dubitatiõe ue¬
niemꝰ. Nam quidã etiã minimũ et tam̃ ĩ uia
fidi ꝑseu̾antissime gͣdientes ad illã beatissimã
contemplationẽ ꝑueniunt. quidã uͦ quid sit na¬

Expanded text:
credit, intellegat, capacitas eius intuenda est, ut secredit, intellegat, capacitas eius intuenda est, ut secundum eam ratione reddita sumat fidei suae, quantam potest, intellegentiam, maiorem, si plus capit, minorem, si minus, dum tamen, quousque ad plenitudinem cognitionis perfectionemque perueniat, ab itinere fidei non recedat. hinc est, quod dicit apostolus: Et si quid aliter sapitis, id quoque uobis deus reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. iam ergo si fideles sumus, ad fidei uiam perueniemus, quam si non dimiserimus, non solum ad tantam intellegentiam rerum incorporearum et incommutabilium, quanta in hac uita capi non ab omnibus potest, uerum etiam ad summitatem contemplationis, quam dicit apostolus facie ad faciem, sine dubitatione ueniemus. nam quidam etiam minimum et tamen in uia fidei perseuerantissime gradientes ad illam beatissimam contemplationem perueniunt, quidam uero, quid sit na
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ. fides p̃cedat iõnem. qua oor mundet᷑ ut
magne rationis capiat et ꝑferat. lucem. hoc¬
dubio discreuit hec duo. deditq consiliũ quo
pͥus credamꝰ. ut id qd̃ credimꝰ intellig̾e debeamꝰ.
Pinde ut fides p̃cedat rationẽ: rationabilit̾ iusũ
ẽ. Nam si hoc p̃ceptum rationabile ñ ẽ. gͦ irra¬
tionabile ẽ: Absit. Si gͥ rationabile ẽ. ut ma¬
gna quedã quȩ capi ñdum pot̾ fides antecedat
rationẽ. ꝓculdubio qntulacũq ratio qua hoc
ꝑsuadet etiã ipsa antecedit fidem. Ppt̾ea mosiet
apłs paratos nos eẽ deb̾e ad responsionẽ omni
poscenti nos rõnem de fide et spe nr̃a: qũi si ame
infidelis rationẽ soscit fidi et sꝑei meȩ. et uideo
qd̃ anteqm credat caꝑe ñ pot̾. hanc ipsam ei red¬
dorationẽ. in qua si fieri pot̾ uideat qͣm p̃po¬
stere fidem poscat rationẽ earũ rerũ quas caꝑs
ñ pot̾. Si autẽ iam fidelis rationẽ poscat. ut qd̾

Expanded text:
bimus, fides praecedat rationem, qua cor mundetur, ut bimus, fides praecedat rationem, qua cor mundetur, ut magnae rationis capiat et dubio discrevit haec duo, deditque consilium quo prius credamus, ut id quod credimus intelligere valeamus. Proinde ut fides praecedat rationem, rationabiliter visum est. Nam si hoc praeceptum rationabile non est, ergo irrationabile est; absit. si igitur rationabile est, ut magnam quandam, quae capi nondum potest, fides antecedat rationem, procul dubio quantulacumque ratio, e qua hoc persuadet, etiam ipsa antecedit fidem. Propterea monet apostolus paratos nos esse debere ad responsionem omni poscenti nos rationem de fide et spe nostra, quoniam, si a me infidelis rationem poscit fidei et spei meae et uideo, quod ante, quam credat, capere non potest, hanc ipsam ei reddo rationem, in qua, si fieri potest, uideat, quam praepostere ante fidem poscat rationem earum rerum, quas capere non potest; si autem iam fidelis rationem poscat, ut, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hec u̾ba tua ne potiꝰ debeas maxime de hac re in
qua p̃cipue fides nr̃a consistit. solam scõꝵ auctori¬
tatem sequi. nec eiꝰ intelligentiȩ ame quer̾e rõnẽ.
Neq enĩ cum ceꝑote in tantihuiꝰ secreti intelli¬
gentiã utcũq introduc̃e. qd̃ nͥ ds intꝰ adiuu̾it
oĩno ñ pot̃o. aliud disserendo facturꝰ sũ. qm tati¬
onem ut pot̾o reddituiꝰ. Qmͣ si ame uł aqͦlibet
doctore ñ irrationabilit̾ flagitas. ut qd̾ credis
intelligas: corrige diffinitionẽ tuã. ñ ut fidem
respuas. s ut ea quȩ fidi firmitate. iam tenes. etiã
rationis luce conspicias. Absit nãq ut hoc in
nob̃ d̾s odit. in quo nos reliqͥs animantib excel¬
lentiores creauit. absit in qͣm ne iło credamꝰ
ut rationẽ accipiamꝰ siue queramꝰ. cũ etiã crede
ñ possemꝰ. nͥ rationales animas haberem. Ut gͦ
in quib̾dã reb addoctrinã salutarẽ ꝑtinentib
quas ratione ꝑciꝑe ñdũ ualemꝰ s aliqͣndo uale¬

Expanded text:
haec uerba tua ne potius debeas maxime de hac re, in qua praecipue fides nostra consistit, solam sanctorum auctoritatem sequi nec eius intellegentiae a me quaerere rationem. neque enim cum coepero te in tanti huius secreti intellegentiam utcumque introducere, quod, nisi deus intus adiuuerit, omnino non potero, aliud disserendo facturus sum quam rationem, ut potero, redditurus. quam si a me uel a quolibet doctore non inrationabiliter flagitas, ut, quod credis, intellegas, corrige definitionem tuam, non ut fidem respuas, sed ut ea, quae fidei firmitate iam tenes, etiam rationis luce conspicias. Absit namque, ut hoc in nobis deus oderit, in quo nos reliquis animantibus excellentiores creauit. absit, inquam, ut ideo credamus, ne rationem accipiamus siue quaeramus, cum etiam credere non possemus, nisi rationalesin quibusdam rebus ad doctrinam salutarem pertinentibus, quas ratione percipere nondum ualemus sed aliquando uale
Abbreviated transcription (Latin):
qm formã corꝑis recordem᷑. qͣm cogitationẽ corpors¬
fingamꝰ. quid corꝑis sensus attingat. qͥd imagire¬
tur animꝰ simile corꝑi. qͥd certum et oĩum corꝑũ
dissimilimũ intelligentia contemplet᷑. Hoc gͦ
lum̃ ubi hec cuncta diudicant᷑. ñ utiq sic̃ huiꝰ
solis et cuiꝰq corꝑei luminis fulgor ꝑ localia spa¬
cia curtumquaq diffundit᷑. ñitẽq nr̃am quasi
uisibili candore collustrat. s inuisibilit̾ ⁊ mneffa¬
bilit̾ et tam̃ intelligent̃ lucet tanqm u̾bis cer
alt̾um simile corporalib sic̃ sunt ea que sp̃u cogi¬
tata imaginamur. siuie recordata uł oblita qͣsi
corpora contuemͣ. unde sunt etiã uisiones. que
uł in somnis uł in aliquo m̃tis excessu his qͣsi
localib qͣntitatib ingerunt᷑. t̾cium ab utroq
discrecum. qd̃ neq sit corpꝰ. neq habeat ullã si
in aliqͦ aut innullo.Si in aliqͦ: eo utiq qd ẽ aliis duob

Expanded text:
quam formam corporis recordemur, quam cogitatione quam formam corporis recordemur, quam cogitatione fingamus, quid corporis sensus attingat, quid imaginetur animus simile corpori, quid certum et omnium corporum dissimillimum intellegentia contempletur: hoc ergo lumen, ubi haec cuncta diiudicantur, non utique sicut huius solis et cuiusque corporei luminis fulgore per localia spatia circumquaque diffunditur mentemque nostram quasi uisibili candore conlustrat, sed inuisibiliter et ineffabiliter, et tamen intellegibiliter lucet tamque nobis certalterum simile corporalibus, sicut sunt ea quae spiritu cogitata imaginamur, siue recordata uel oblata quasi corpora contuemur; unde sunt etiam uisiones, quae uel in somnis uel in aliquo mentis excessu his quasi localibus quantitatibus ingeruntur; tertium ab utroque discretum, quod neque sit corpus neque habeat ullam simin aliquo aut in nullo. si in aliquo, eo utique quod est aliis duobus
Abbreviated transcription (Latin):
mur ratione uł intellectu comp̃hendẽ. nͥ ut ea q̃¬
iniusibilia ft̃ ab inuisibilib distinctiꝰ cogitemus.
& cum cogitatione. qualia suit imaginam᷑. satis
utiq nouimꝰ ea nob̃ nota ñ eẽ. Namet antiochiã
cogito incognitã. s ñ sic̃ car thaginẽ cognitã. qͥp¬
pe uisionem cogitatio mea fingit. Hanc recolit.
nequaqͣm tam̃ dubito siuie. qd̃ de illa destib mul¬
tis. siue qd̃ de ista meis aspectib credidi. Iusti¬
tiam uͦ et sapientiã et qͥcquid eiꝰmodi ẽ: ñ alit̾
imaginam᷑. alit̾ contuem᷑. S hec iniusibilia¬
simplici m̃tis atq rationis intentione intellecta
conspicimꝰ sine ullis formis et molib corporalibꝰ.
sine ullis liniam̃tis figurisq m̃broꝵs. sine ullis
localib siue finib siue spaciis infinitis: ipsũq
lum̃ qͦ cuncta ista discernimꝰ. In qͦ nob̾ satis ap¬
paret. quid credamꝰ incognitũ. qͥd cognitũ teneam̃.

Expanded text:
mur ratione intellectuque comprehendere, nisi ut ea, qumur ratione intellectuque comprehendere, nisi ut ea, quia uisibilia sunt, ab inuisibilibus distinctius cogitemus, et, cum cogitatione, qualia sint, imaginamur, satis utique nouimus ea nobis nota non esse. nam et Antiochiam cogito incognitam sed non sicut Carthaginem cognitam; illam quippe uisionem cogitatio mea fingit, hanc recolit; nequaquam tamen dubito, siue quod de illa testibus multis siue quod de ista meis aspectibus credidi. iustitiam uero et sapientiam et quicquid eius modi est non aliter imaginamur, aliter contuemur, sed haec inusimplici mentis atque rationis intentione intellecta conspicimus sine ullis formis et modulis corporalibus, sine ullis liniamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus siue finibus sine spatiis infinitis. ipsumque lumen, quo cuncta ista discernimus, in quo nobis satis apparet quid credamus incognitum, quid cognitum teneamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam uidenda sꝑent᷑. s ostendi mͦ. nullo pos¬
sunt mͦ. Quȩ uͦ ita sunt ut neq p̃t̾eant neq fu¬
tura sint. s et̾na ꝑmaneant. partim st̃ inuisi¬
bilia sic̃ iustitia. sic̃ sapientia. partim uisibi¬
lia. sic̃ xp̃i immortale iam corpꝰ. S inuisibilia
intellecta conspiciunt᷑. ac ꝑ hoc et ipsa mͦ qͦdã sͥ
congruo uident᷑. E cum uident᷑: multo certiora
sunt qͣm ea que corꝑis sensꝰ attingit. S ideo di¬
cunt᷑ inusibilia quia ocłis istis mortalib ui¬
deri omnino ñ possunt: aut illaquȩ uisibilia ft̃
ꝑmanentia possunt si ostendant᷑ etiã his morta¬
lib oculis conspici. sic̃ se discipłis post resurrectio¬
nem dñs ostendit. sic̃ etiã post ascensionẽ apło
paulo. et diacono stephano. Proinde ista uisibi¬
lia ꝑmanentia ita credimꝰ: ut etiã siñ demon¬
strent᷑ sꝑemꝰ ea nos qͣndoq uisuros. Nec ea cone.¬

Expanded text:
ut etiam uidenda sperentur; sed ostendi modo nullo posut etiam uidenda sperentur; sed ostendi modo nullo possunt modo. quae uero ita sunt, ut neque praetereant neque futura sint, sed aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia sicut Christi inmortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo quodam sibi congruo uidentur et, cum uidentur, multo certiora sunt quam ea, quae corporis sensus adtingit; sed ideo dicuntur inuisibilia. quia oculis istis mortalibus uideri omnino non possunt. at illa, quae uisibilia sunt permanentia, possunt, si ostendantur. etiam his mortalibus oculis conspici, sicut se discipulis post resurrectionem dominus ostendit, sicut etiam post ascensionem apostolo Paulo et diacono Stephano. Proinde ista uisibilia permanentia ita credimus, ut, etiam si non demonstrentur, speremus ea nos quandoque uisuros nec ea cone
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã fides ipsa rerum ñdum intellectarum
sine dubio p̃ferenda ẽ. Melius ẽ enim qͣmius ñ¬
dũ uisũ crede qd̾uerũ ẽ. qͣm putare de uerũ uide qd̾ falsũ ẽ.¬
⁊ qͥb c̾tissime uidet ñdũ re uid̾e qd̾ c̾dit. Porro aũqͥ uera
adhuc intelligere qd̾ credit. Si aũ neccupit. et ea
quȩ intelligenda st̃. credenda tantũm existimat:
cui rei fides ꝓsit ignorat. Nam piafides sine spe
et sine caritate ẽẽ ñ uult. Sic gͥ homo fidelis de¬
amet. Ꝙ uisibiliũ quidẽ rerũ p̃teritarũ quȩ tem¬
poralit̾ tͣnsierunt sola fides ẽ. qm ñ adhuc ui¬
denda sꝑant᷑ s facta. et transacta credunt᷑. sic̃ ẽ
illud qd̾. xp̃c semel ꝓ peccatis nr̃is mortuus ẽ. et
resurrexit. nec iam moriet᷑. et mors ei ultra non
dñabit᷑. ea uͦ quȩ ñdum sunt s fut᷑a st̃. sicut
nr̃oꝵ sp̃ualium corꝑum resurrectio. ita credunt᷑.

Expanded text:
uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum uerum etiam fides ipsa rerum nondum intellectarum sine dubio praeferenda est. melius est enim quamuis nondum uisum credere, quod uerum est, quam putare te uerum uideet quibus certissime uidet nondum se uidere quod credit. porro autem qui uadhuc intellegere quod credit. si autem nec cupit et ea quae intellegenda sunt credenda tantummodo existimat, cui rei fides prosit ignorat. nam pia fides sine spe et sine caritate esse non uult. sic igitur homo fidelis deamet. Et uisibilium quidem rerum praeteritarum, quae temporaliter transierunt, sola fides est, quoniam non adhuc uidenda sperantur, sed facta et transacta creduntur, sicut est illud, quod Christus semel pro peccatis nostris mortuus est et resurrexit nec iam morietur et mors ei ultra non dominabitur. ea uero, quae nondum sunt, sed futura sunt sicut nostrorum spiritalium corporum resurrectio, ita creduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatẽ nusqͣm ñ eẽ. s ubiq p̾sentẽ. ac ꝑ
hoc recte qͥdẽ dici dm ⁊ incelo eẽ ⁊ int̾ra. ꝓpt̾ illã diuinitatẽ
sit. Istã cogitatiõis carnalis ꝯpositionẽ uanũq figm̃¬
tum uͥ uera ratio labefactare. incipit. ꝯtinuo int᷑ illo
adiuuãte atq illuminãte qͥ ec̃ talib idoł ĩ cord̃ nr̃o habi¬
tare ñ uult. ita ista confringere atq a fide nr̃a
quodamͦ excutere festinamꝰ. ut ne puluerẽ qͥdẽ
ullum taliũ fantasmatũ illic remanere patiam᷑.
Quãobrem nͥ rationẽ disputationis qua forinsecꝰ
admoniti ipsi intͥnsecus ueritate lucente hec fal¬
sa eẽ ꝑspicimꝰ. fides in nr̃o corde. antecessisset. quȩ
nos induceret pietate. nonne in cassũ que uera
nebat fides egit: ido subsequens ratio aliqͥd
eoꝵ que inqͥrebat inuenit. False itaq rationi
ñ solum ratiouera quaid qđ credimꝰ intelligimꝰ.

Expanded text:
diuinitatem nusquam non esse sed ubique praesentem; ac per diuinitatem nusquam non esse sed ubique praesentem; ac per hoc recte quidem dici deum et in caelo esse et in tersit? istam cogitationis carnalis compositionem uanumque figmentum ubi uera ratio labefactare incipit, continuo intus illo adiuuante atque inluminante, qui cum talibus idolis in corde nostro habitare non uult, ita ista confringere atque a fide nostra quodam modo excutere festinamus, ut ne puluerem quidem ullum talium phantasmatum illic remanere 5 patiamur. Quam ob rem nisi rationem disputationis, qua forinsecus admoniti ipsi intrinsecus ueritate lucente haec falsa esse perspicimus, fides in nostro corde antecessisset, quae nos indueret pietate, nonne incassum, quae uera nebat, fides egit, ideo subsequens ratio aliquid eorum, quae inquirebat, inuenit. falsae itaque rationi non solum ratio uera, qua id, quod credimus, intellegimus,
Abbreviated transcription (Latin):
triam quam incorde nr̃o ex consuetudine uisibi¬
lium consistere conat᷑ humane cogitationis in¬
firmitas. ñ dubitemꝰ eu̾tere: Nec audeam̃ cre¬
dere ita eẽ tͥnitatem qm̃ inuisibilẽ et incorꝑeã atq
inꝯmutabilẽ colimꝰ. quasi tres quasdã uiuentes
moles licet maxunas et pulchertimas. suoꝵ t̾n
sic in medio constituta. ut duas dirimat. S ex
lat̾ib singłis iunctas. siue in modum trigoni
duas cet̾as una queq contingat. ut nuua ab
aliqua se paret᷑. earumq tͥum tantarũ ac taliũ
ꝑsonarum licet in grandi ualde molib tamen
a summo et imo et circũquaq t̾minataꝵ. unã
cẽ diuinitatẽ aliqͥd quartã. nec talẽ qualis ẽ
una ex illis. s cõmunem omnib tamqͣm num̃
oĩum et in onãib et insingulis totum. ꝑ quã
unam diuinitatẽ dicatur eadem tͥnitas unus
łs. eiꝰ tres ꝑsonas nusqͣm eẽ nͥ in celis. illam uͦ

Expanded text:
triam, quam in corde nostro ex consuetudine uisibitriam, quam in corde nostro ex consuetudine uisibilium constituere conatur humanae cogitationis infirmitas, non dubitemus euertere nec audeamus credere ita esse trinitatem, quam inuisibilem et incorpoream atque incommutabilem colimus, quasi tres quasdam uiuentes moles licet maximas et pulcherrimas suorum tamsic in medio constituta, ut duas dirimat sibi ex lateribus singulis iunctas, siue in modum trigoni duas ceteras unaquaeque contingat, ut nulla ab aliqua separetur; earumque trium tantarum ac talium personarum licet in grandi ualde molibus tamen a summo et imo et circumquaque terminatarum unam esse diuinitatem aliquid quartum nec talem, qualis est aliqua ex illis, sed communem omnibus tamquam numen omnium et in omnibus et in singulis totum, per quam unam diuinitatem dicatur eadem trinitas unus deus: eiusque tres personas nusquam esse nisi in caelis, illam uero
Abbreviated transcription (Latin):
sectantib. et in ea se ipsos aliosq fallentib ꝑ¬
suaderi ñ potuit: quibꝰdã uͦ eoꝵs potuit.  qͥb
potuit: neq scandalum ẽ xp̃c crucifixus. neq
stultitia. In his enim sunt. quib uocatis uideis
et grecis diuitus ẽ. et d̃i sapientia. In qua uia
id ẽ in cuiꝰ tp̃i crucisixi fide. qui eiꝰ rectitudinẽ ꝑd̾i
gram comp̃hendẽ potuerunt: et si phylosophi
appellati s. siue oratores. ꝓfecto humili piecate
ꝯfessis̃ sͥ longe excellentitis mea fuisse p̃iuos pisca¬
tores. ñ solum credendi firmissimo robore. uerũ
etiã intelligendi certissima ueritate. Cum enĩ
didicissent ad hoc electa stulta eẽ mundi et infir
brit̾ facti st stulti ⁊ infirmi. ut ꝑstultum ce in¬
firmum di. qd̾ sapientiꝰ et fortiꝰ ẽ hominib int̾
electa stulta et infirma fierent ueracit̾ sapien¬
des. et efficacit᷑ fortes. Cui autẽ ñ uerissimȩ ra¬
tioni fidelis pietas erubescit. ut quãdã ydola¬

Expanded text:
sque fallentibus persuaderi non potuit, quibusdam uero eorum potuit. et quibus potuit, neque scandalum est Christus crucifixus neque stultitia; in his enim sunt, quibus uocatis Iudaeis et Graecis dei uirtus est et dei sapientia. in qua uia, id est in cuius Christi crucifixi fide, qui eius rectitudinem per dei gratiam comprehendere potuerunt, et si philosophi appellati sunt siue oratores, profecto humili pietate confessi sunt sibi longe excellentius in ea fuisse praeuios piscatores non solum credendi firmissimo robore uerum etiam intellegendi certissima ueritate. cum enim didicissent ad hoc electa esse stulta mundi et infirmbriter facti sunt stulti et infirmi, ut per stultum et infirmum dei, quod sapientius et fortius est hominibus, inter electa stulta et infirma fierent ueraciter sapientes et efficaciter fortes. Cui autem nisi uerissimae rationi fidelis pietas erubescit. ut quandam idola
Abbreviated transcription (Latin):
indño gletur. Qđ quidẽ et ipse uidisti addendo &e
dicendo ñ forte non hec humanȩ eqͥtatis. s illa q̃
đs ẽ sola asserat᷑ eẽ iustitia. Est plane ille summ
ds uerauistitia. uł ule uerus ds sumina iustitsa.
qͣm ꝓfecto esurirr ac sctire ea nr̃a ẽ in hac ꝑegͥnatiõe
iustitia et qua postea saturari. ea nr̃a ẽ in et̾nitate

Expanded text:
uidisti addendo atque dicendo: "nisi forte non haec humanae aequitatis, sed illa quae deus est sola asseratur esse iustitia". est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione iustitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
in parce maiores. qm̃ ñ ẽ corpꝰ. et ubiq cota ẽ.: pm
nr̃a capacitate uidebimꝰ. Qđ u posiusti in epta
tua uideri tͥ uł potius qd̾uidebat᷑ tͥ nicħuiuum

Expanded text:
in parte maiorem, quoniam non est corpus et ubique tota est, pro in parte maiorem, quoniam non est corpus et ubique tota est, pro nostra capacitate uidebimus. Quod uero posuisti in epistula tua uideri tibi uel potius, quod uidebatur tibi nihil uiuum
Abbreviated transcription (Latin):
đr eẽntiȩ. Nam ñnull nr̃i et maxime groci tͥni¬
tatem quȩ ds ẽ. magis eẽtitiã qm unã substantiã
ẽẽ dixerunt. aliqͥd int̾ hec duo nomina eẽ arbitͣn¬
des uł intelligentes. Uñ nc̃ disputare ñ op̃ ẽ. Qd̾ et¬
si diuinitatẽ istã que aliud estimat᷑ ẽẽ qm ipsa tri¬
nitas ñ substantiã s cẽntiã dixerimꝰ: eadẽ falsi¬
tas consequet᷑. Si enĩ alia ẽ qm ipsa tͥnitas: alt̾a
erit eẽntia. Qđ absit ut catholie sentiat. Restat
itaq ut ita credamꝰ uniꝰ eẽ substantiȩ tͥnitatem.
ut ipsa eẽntia ñ aliud sit qm ipsa tͥnitas. ad qͣm
uidendã qntumlibet in hac uita ꝓspiciam̃ et ꝑ
speculum erit et in enigmate qd̾ uidebimꝰ. Cum
ũ qd̾ in resurrectione ꝓmittit᷑ sp̃ualecopꝰ hab̾e ce¬
ꝑim̃. siue illa m̃ite. siue itrationabili mͦ qm̃ inef¬
fabilis ẽ sp̃ualis corꝑisgra. etiã corpore uideam̃:
ñ tam̃ ꝑ locoꝵ int̾ualla nec in parce minore ner

Expanded text:
ime Graeci trinitatem, quae deus est, magis essentiam quam unam substantiam esse dixerunt aliquid inter haec duo nomina esse arbitrantes uel intellegentes, unde nunc disputare non opus est, quod, etsi diuinitatem istam, quae aliud existimatur esse quam ipsa trinitas, non substantiam sed essentiam dixerimus, eadem falsitas consequetur. si enim alia est quam ipsa trinitas, altera erit essentia, quod absit ut catholicus sentiat. restat itaque, ut ita credamus unius esse substantiae trinitatem, ut ipsa essentia non aliud sit quam ipsa trinitas. ad quam uidendam quantum libet in hac uita proficiamus, per speculum erit et in aenigmate, quod uidebimus. cum uero, quod in resurrectione promittitur, spiritale corpus habere coeperimus, siue illam mente siue mirabili modo, quoniam ineffabilis est spiritalis corporis gratia, etiam corpore uideamus, non tamen per locorum interualla nec in parte minorem
Abbreviated transcription (Latin):
bio alia substantia ẽ. Hoc autẽ ueritas refellit et
respuit. Si aitẽ ñ est substantia ista diuinitas
et ipsa ẽ ds: quia ipsa ẽ ubiq tota ñ illa tͥnitas.
gͣ as ñ ẽ substantia. Qiuis hoc catholicꝰ dixerit:
lica qm̃ hoc ẽ uerũ hoc eẽ firmatũ. qm pat̾ et filiꝰ

Expanded text:
bio alia substantia est; hoc autem ueritas refellit et bio alia substantia est; hoc autem ueritas refellit et respuit. si autem non est substantia ista diuinitas et ipsa est deus, quia ipsa est ubique tota, non illa trinitas, ergo deus non est substantia; quis hoc catholicus dixerit?lica, quoniam hoc est uerum, hoc esse firmatum, quod pater et filius
Abbreviated transcription (Latin):
sona ẽ. duunitas uͦ ñ in celo tm̃. s ubiq ẽ. qͣsi
alud sit pat̃ aliud diuinitas eiꝰ qus illi cõmu¬
nis ẽ eũ filio et sp̾u sc̃o ut ipsa tͥnitas tamqm
locis corporalib et tamqͣm corporea sit. diuinttas
uͦ una tͥim ꝑsonarũ ubiq sit p̃sens. ec ipsa sola
tanqm incorporea uͥq sit tota. sine dubitatione
respuenda. Sienĩ qualitas eoꝵ eẽt qd absit. ut
in patre aut filio aut sp̃u sc̃o. aliud sit qualitas
substantia c̃. et alia ẽ qͣm sunt ipsi. alia substan¬
tia ẽ. qd̾ nichilominꝰ falsissime credit. S si for¬
te minꝰ intelligis. int̾ qualitatẽ et substantiã qͥd
int̾sit. hoc certe facili adu̾tis qd̃ et diuinitas tri¬
nitatis quȩ pitat᷑ alia tẽ qm ẽ. ipsa t̾nitas. et
ppt̾ hanc dici ñ tres deos. s un̾ũ dm̃. qm̃ ipsa ẽ
trib una cõmunis: auit substantia ẽ. aut ñ est

Expanded text:
ersona est, diuinitas uero non in caelo tantum sed ubique est, quasi ersona est, diuinitas uero non in caelo tantum sed ubique est, quasi aliud sit pater aliud diuinitas eius, quae illi communis est cum filio et spiritu sancto, ut ipsa trinitas tamquam locis corporalibus et tamquam corporea sit, diuinitas uero una trium personarum ubique sit praesens et ipsa sola tamquam incorporea ubique sit tota, sine dubitatione respuenda est. si enim qualitas eorum esset — quod absit, ut in patre aut filio aut spiritu sancto aliud sit qualitas substantia est et alia est, quam sunt ipsi, alia substantia est, quod nihilo minus falsissime creditur. \'Sed si forte minus intellegis, inter qualitatem atque substantiam quid intersit, hoc certe facilius aduertis, quod et diuinitas trinitatis — quae putatur alia esse, quam est ipsa trinitas, et propter hanc dici non tres deos sed unum deum, quoniam ipsa est tribus una communis — aut substantia est aut non est
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃. Unde etiã si corpus dñi qd̾ de sepulchro
excitatũ leuauit in celũ ñ nͥ humana specie
m̃brisq cogitamꝰ: ñ tam̃ ita putandũ ẽ. sedere
ad dextram patͥs. ut ei pat̾ ad sinitrã sed̾e uide¬
atur. In illa quippe beatitudine q̃ oẽm suꝑat
humanũ intellectum sola dext̾a ẽ. ⁊ eadem dett̾a
eiusdem beatitudinis nom̃ ẽ. Minde nec ulud
qd̃ post resurrectionẽ suã dix̃ marie noli me
tangere. ñdum enĩ ascendi ad patiẽ. tam ab¬
surde accipiendum ẽ. ut estimem eum cũ as¬
cendiss uoluisse. a feminis tangi. qui se tangen¬
dum uiris anteqm ascendẽt p̃buit. S mariȩ
ꝓfecto in qua figurata ẽ eccła. quando illud dixit.
intelligi uoluit tc̃ ascendisse. ad patrem. cũ illũ
pat̾ cognouit. equalem. et tali fide illũ salubrit
tecigit. ne si hoc solum eum eẽ ccedẽt quod in
carns apparuerat ñ bene tangeret. Sic eum fo¬
tinus heretiẽ tetigit: qui hominẽ tantummͦ

Expanded text:
temus. Unde etiam si corpus domini, quod de sepulcro temus. Unde etiam si corpus domini, quod de sepulcro excitatum leuauit in caelum, non nisi in speciembrisque cogitamus, non tamen ita putandum est sedere ad dexteram patris, ut ei pater ad sinistram sedere uideatur. in illa quippe beatitudine, quae omnem superat humanum intellectum, sola dextera est et eadem dextera eiusdem beatitudinis nomen est. proinde nec illud, quod post resurrectionem suam ditangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum , tam absurde accipiendum est, ut existimemus eum, cum ascendisset, voluisse a feminis tangi, qui se tangendum viris antequam ascenderet praebuit. Sed Mariae profecto, in qua figurata Ecclesia est, quando illud dixit, intelligi voluit tunc ascendisse ad Patrem, cum illum Patri cognovit aequalem; et tali fide illum salubriter tetigit, ne si hoc solum eum esse crederet quod in carne apparuerat, non bene tangeret. Sic eum Photinus haereticus tetigit, qui hominem tantum mo
Abbreviated transcription (Latin):
porea uͥq ẽ tot᷑. s qͥa in eis habitare dr. quoꝵ
pietati adest. Q hi maxime in celis sunt ubi
sursum cor hab̾e respondeat. Namet si car¬
nalit̾ acceꝑimꝰ qd̃ scͥptumẽ. celum mͥ sedes est.
t̾ra autẽ scabellum pedũ meoꝵ. et ibi et hic
eum ẽẽ credere debemꝰ. qͣmius ñ totũ ibi qͥa hic
ẽẽnt pedes. nec totum hic. quia ibi ẽẽnt suꝑi¬
oies corporis partes. Qm̃ cogitationẽ carnalem
quia celũ m̃sus palmo. et t̾ram pugulo. Qͥs enim
sedeat. in spacio palmi sui. aut intanto loco pe¬
des ponat qͣntum eiꝰ pugnꝰ app̃hendit. nͥ foite in
tantũ caro uana ꝓgreditur. ut ei parum sit hu¬
mana m̃bra substantiȩ di tͥbuere. si ea ñ etiam
monstruosa confingat. uͥ palmꝰ lumbis: ⁊ pugurꝰ
palms ambab coniunctisq sit latior: S hec di¬
cunt᷑ ut cum s ñ conueniunt quȩ carnalit̾ audi¬
mus. eis ipsis admoniti. in effabilit̾ sp̃ualia cogi¬

Expanded text:
porea ubique est totus, sed quia in eis habitare dicitur, quorum porea ubique est totus, sed quia in eis habitare dicitur, quorum pietati adest, et hi maxime in coelis sunt, ubieraciter sursum cor habere respondeat. Nam etsi carnaliter acceperimus quod scriptum est, Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum ; et ibi et hic cum esse credere debemus: quamvis non totum ibi, quia hic essent pedes; nec totum hic, quia ibi essent superiores corporis partes. Quam cogitationem carnalem, quia caelum mensus est palmo et terram pugillo. quis enim sedeat in spatio palmi sui aut in tanto loco pedes ponat, quantum eius pugnus adprehendit? nisi forte in tantum caro uana progreditur, ut ei parum sit humana membra substantiae dei tribuere, si ea non etiam monstruosa confingat, ubi palmus lumbis et pugillus plantis ambabus coniunctisque sit latior. sed haec dicuntur. ut, cum sibi non conueniunt, quae carnaliter audimus, eis ipsis admoniti ineffabiliter spiritalia cogi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ tuitatem et tam̃ unũ dđm. ñ qd̾ sit eoꝵ cõ¬
munis qͣsi quarta diuinitas. s qd̾ sit ipsa in¬
effabilis et inseparabilis tͥnitas. patrẽq solũ
cogitas corpores similitudinis occurrerit: ab¬
nue. nega. iespue. abice. fuge. R enim parua
tellectamuͦ ualde ama. qͥa et ipss scͥpt᷑ȩ sc̃e
quȩ magnarũ rerũ ante intelligentiã suadens
fidem. nͥ eas recte. intelligas. utiles tͥ ẽẽ non
possunt. Om̃s enim herecici quieas in auctorita¬
te recipiunt. ipsas sͥ uident᷑ sectari. cum suos
potiꝰ sectent᷑ errores. Ac ꝑ hoc ñ qd̾ eas contẽp¬
nant. s qd̃ eas ñ intelligant heretici s̃. Tu autẽ¬
ctum. ac sic ea quȩ forinsecꝰ adhibet diligen¬
tia p̃ceptoris siue doctoris. possint ẽẽ fructuosa
q̃m neq qui plantat. ẽ aliqͥd. neq qui rigat. s
qui increm̃tũ dat ds. cui dicimꝰ. pat̾ nr̃ qui es
incȩlis. ñ qͥa ibi ẽ. ⁊ hic ñ ẽ: qui p̃sentia incor¬

Expanded text:
e trinitatem et tamen unum deum, non quod sit eorum communis quasi quarta diuinitas, sed quod sit ipsa ineffabiliter inseparabilis trinitas, patremque solumcogitas, corporeae similitudinis occurrerit, abnue, nega, respue, abice, fuge; non enim parua uero ualde ama, quia et ipsae scripturae sanctae, quae magnfidem, nisi eas recte intelligas, utiles tibi esse non possunt. Omnes enim haeretici, qui eas in auctoritate recipiunt, ipsas sibi videntur sectari, cum suos potius sectentur errores; ac per hoc non quod eas contemnant, sed quod eas non intelligant, haeretici sunt. ctum ac sic ea, quae forinsecus adhibet diligentia praeceptoris siue doctoris, possint esse fructuosa, quoniam, neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus, cui diin coelis ; non quia ibi est, et hic non est, qui praesentia incor
Abbreviated transcription (Latin):
ad me uenias. et de singulis queras. Rdum quȩ
fecisti exhortorut facias. Recte quippe uerecun¬
dareris ac te pigeret id agere: si uel semel uolu¬
isses et me difficilem reppisses. Iilud qͦ dix̾am
cum ate audissem. qd̾ m̃dosissimis fatigareris eo¬
dicib. ut in nr̃is legeres qͦs em̃datiores cet̾is posses
inuenire. Qđ autẽ petis ut questionẽ tͥnitatis
hocẽ de unitate diuinitatis et discretione ꝑsonaꝵ

Expanded text:
ad me uenias et de singulis quaeras. nondum quae ad me uenias et de singulis quaeras. nondum quae fecisti, exhortor, ut facias. recte quippe uerecundareris ac te pigeret id agere, si uel semel uoluisses et me difficilem repperisses. illud quoque dixeram, cum a te audissem, quod mendosissimis fatigareris codicibus, ut in nostris legeres, quos emendatiores posses ceteris inuenire. Quod autem petis, ut quaestionem trinitatis, hoc est de unitate diu