comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plex t̾ra: t̾ra que ẽ sub homme: t̾ra
que ẽ homo: t̾ra que ẽ suꝑ hominẽ.
Terram que ẽ sub homine homo
calcat : t̾ram que ẽ homo hõ portat.
t̾ram que est suꝑ hominem homo
ra es. et in t̾ram ibis. De .iii. dicit᷑.

Expanded text:
ex terra: terra quae sub homine, terra quae est homo, terra quae supra hominem. Terram quae sub homine est homo calcat; terram quae est homo homo portat; terram quae supra hominem homo ra es et in terram
Abbreviated transcription (Latin):
Post politionem autẽ sustollunt᷑.
annis rep̾sentat eccłia. In uigiłia
omniũ scõꝵ separationem. in festi¬
uitate eoꝵdem positionem. in nie¬
moria mortuoꝵ politionem. Dies
enĩ ieuinioꝵ. dies afflictionis ẽ. Uñ¬
dñs ait. Pma die septimi m̃sis affli¬
agit ieiunium quiad luxuriosam
cenam seruat uentrem suũ. qui ñ
partius solito comedit et ariauis.
qui ieiunio suo alas duas non sacit.
leminis que sequit᷑ plenitudinem gau¬
dii significat. in quo sci cum ãno ce¬
nofegizant. t̾cio memoria mortuoꝵ
agitur: ut hi qui in purgatoriopo¬
liunt᷑. plena consequant᷑ ablucione m
uel pene mitigationem: et sic tͥa re
p̃sentat eccłia circa sp̃c beatoꝵ. Uñ
tͥnseunt. quo tͣnseunt ꝑ que tͣnseurs
uerũtñ in hac expositione uideor̃
inedificio sp̃uali. Quo circa possũ¬
mꝰ alit̾ edificationẽ assignare. nean¬
głoꝵ eẽ iminemores uideamur. In
sacra scriptura sepe numero ciui¬

Expanded text:
Post politionem autem sustolluntur, annis repraesentat Ecclesia. In vigilia Omnium Sanctorum separationem, in festivitate positionem, in memoria mortuorum politionem. Dies enim jejuniorum dies est afflictionis. Unde: Prima die septimi mensis afflihabet jejunium, qui ad luxuriosam coenam servat ventrem suum, qui non parcius solito comedit et aridius, qui jejunio alas suas non facit solemnis, quae superplenitudinem gaudii significat, in quo sancti cum Domino cenophagizant. Tertio, Memoria mortuorum agitur, ut hi qui in purgatorio poliuntur, plenam consequantur absolutionem, vel poenae mitigationem. Et sic tria haec repraesentat Ecclesia circa spiritus beatorum, unde transeunt, quo transeunt, qua transeunt. Verumtamen in hac expositione videor in aedificio spirituali. Quocirca possumus aliter hanc aedificationem assignare, ne angelorum immemores esse videamur. In sacra Scriptura saepenumero
Abbreviated transcription (Latin):
totum officium ẽ dm̃ lau dare. Unde
Sane de eccłia tͥumphanti loquitur
hic ꝓpħa quod ex du ob que secunt᷑
conici potest. addidit etiam ut ciuii
sed est ut ciuitas ratione similitu¬
gatio hominum ad iureiuendũ.
Ipsa enim ñ tm̃ hominũ congrega

Expanded text:
totum officium ejus est, Dominum laudare. Unde » Sane de Ecclesia triumphanti loquitur hic Propheta, quod ex duobus quae sequuntur concipi potest. Addidit enim: Ut civitased est ut civitas ratione similituegatio est hominum jure viventium. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
pasibilis corporis assumptio. domini¬
ce mortis tam preterite ẽ commemo¬
ratio: sic passibilis illius corporis ac¬
ceptio. eiusdem dñice mortis ad huc
future. fuit annunciatio. Nec refert
quale tunc acceptum fuerit. uł mͦ
accipiatur: s qua utilitate acceptũ

Expanded text:
passibilis corporis assumptio, Dominicae mortis praeteritae est commemoratio, sic passibilis illius corporis acceptio, ejusdem Dominicae mortis adhuc futurae fuit praenuntiatio. Nec refert quale tunc acceptum fuerit vel modo accipiatur, sed qua utilitate acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
ritalib uiris ubiq in suis finib iudeã
repleuit: nec tam̃ exibat extrinsecus:
qͥa se in multitudinẽ gentiũ non di¬
latabat. Que ardoris flamma. uisa
ẽ ptmodũ in cͥcustu splende: qͥa ꝑ mundi car¬
dines ĩ uniu̾sis gentibꝰ. omp̃tis di cepit amor
In quo uerbo. beati iacob mens osten¬
ditur. quom ihu desiderio ardebat:

Expanded text:
ritalibus viris ubique in suis finibus Judaeam ritalibus viris ubique in suis finibus Judaeam replevit. Nec tamen exibat extrinsecus, quia sese in multitudinem gentium non dilatabat. Quae ardoris flamma visa est postmodum in circuitu splendere, quia per mundi cardines in universis gentibus omnipotentis Dei coepit amor In quo verbo beati Jacob mens ostenditur quomodo Jesu desiderio ardebat
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc aspectu hominis qͥ ꝓphete ap¬
paruit. a lumbis suꝑius intrinsecus ꝑ
cireuitũ ignis ardet. a lumbis uͦ inferius
ñ ignis intrinsecus. sed incircuitu res¬
plendet: nisi qđ ante incarnationẽ
unigeniti redemptoris nr̃i sola intra se
iudea ardorem amoris eiꝰ habuit. post
incarnationẽ uͦ illius in circuitu eius
ignis resplenduit. qͥa in uniuerso mun¬
do gentib claritatẽ scĩ spc̃ effudit:
Prius gͦ intrinsccꝰ ignis erat. sed splendor
patrib uideam replebat᷑ sed ad noti¬
tiam gentiũ necdũ eiꝰ lum̃ emicuerat.
Alumbis uͦ eiꝰ & deorsũ ignis in cir¬
cuitu splendet: qͥa postquã de uirgi¬
ne carnẽ sumpsit. in humano genere
longe lateq scĩ sp̃c donũ dilatauit.
Etꝰ notandũ qđ ignis iste a lumbis
suꝑius ꝑ circuitũ ẽẽ describit᷑. non ex¬
trinsecus. sed intrinsecus: qͥa amoris
flãma sic̃ dictum ẽ in electis atq spi¬

Expanded text:
in hoc aspectu hominis qui prophetae apin hoc aspectu hominis qui prophetae apparuit a lumbis superius intrinsecus per circuitum ignis ardet, a lumbis vero inferius non ignis intrinsecus, sed in circuitu resplendet, nisi quod ante incarnationem unigeniti Redemptoris nostri, sola intra se Judaea ardorem amoris ejus habuit; post incarnationem vero illius in circuitu ejus ignis resplenduit, quia in universo mundo gentibus claritatem sancti Spiritus effudit? Prius ergo ignis intrinsecus erat, sed splendor patribus Judaeam replebat, sed ad notitiam gentium necdum ejus lumen emicuerat. A lumbis vero ejus et deorsum ignis in circuitu splendet, quia postquam de Virgine carnem sumpsit, in humano genere longe lateque sancti Spiritus dona dilatavit. Et notandum quod ignis iste a lumbis superius per circuitum esse describitur, non extrinsecus sed intrinsecus, quia amoris flamma, sicut dictum est, in electis atque spi
Abbreviated transcription (Latin):
curuitũ habere describit᷑ &. a lumbis &
deorsũ speciẽ ignis splendentis in cireui¬
tu: In uestigandũ nanq ẽ. quare a
lumbis & desuꝑ ignẽ intrinsecus. nec
tam̃ splendentẽ habere narratur:
a lumbis uͦ & deorsum habere ignis spe¬
ciem dicit᷑. non tam̃ hunc habere intͥn¬
secus memorat᷑: qͥa & splendentẽ &. in
cireuitu hunc habere describit᷑. Quid
enĩ lumboꝵ nomine. nisi ꝓpago morta¬
litatis exprimit᷑ : Propt̃ qđ etiã & de
leui dicit᷑: qͥa adhuc in lumbis patris
erat. cũ melchisedech occurrit abrahe.
De lumbis uͦ abrahe uirgo maria exi¬
carnatione uniuerso innotuit mundo
ds̃. Sicut & ꝑ psalmistã dicit᷑. Accin¬
gere gladio tuo suꝑ femur tuũ poten¬
tissime. Gladium & enĩ circa femur po¬
tentissimꝰ sũpsit: qͥa sermo p̃dicationis
illius ex incarnatione conualuit.Qͥa
uͦ iste ignis designat. nisi ardorem scĩ
De quo ipsa ueritas dicit. Ignem ueni
mittere uit̾ram. Quid ẽ ergo quod

Expanded text:
e describitur, et a lumbis et deorsum speciem ignis splendentis in circuitu? Investigandum namque est quare a lumbis et desuper ignem intrinsecus, nec tamen splendentem ignem habere narratur; a lumbis vero et deorsum habere ignis speciem dicitur, non tamen hunc habere intrinsecus memoratur, quia et splendentem et in circuitu hunc habere describitur. Quid enim lumborum nomine, nisi propago mortalitatis exprimitur? Propter quod etiam de Levi dicitur quia adhuc in lumbis patris erat cum Melchisedech occurrit Abrahae . De lumbis vero Abrahae virgo Maria exicarnatione universo innotuit mundo Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Accingere gladium tuum circa femur tuum, potentissime . Gladium etenim circa femur potentissimus sumpsit, quia sermo praedicationis illius ex incarnatione convaluit. Quid vero iste ignis designat, nisi ardorem sanctDe quo ipsa Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Quid est ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ. Quid ꝑ thronũ nisi ille uir¬
tutes anglice designant᷑: que ipsos qͦq
angłos cdignitate loci suꝑioris excedunt:
Nam cũ angłi nuntii dicant᷑ &. sepe
angłi ad nuntianda quedã hominib
ueniant. throni missi ad ministeriũ
nuntu nusquã legunt᷑: qͥa eis longe
sublimius creator om̃iũ prȩsidet. Unde
paulus apłs ordines celestiũ agminũ
quos ad terciũ cęlũ raptus uiderat.
describens. ait. Siue throni. siue dñati¬
ones. siue principat᷑. siue potestates:
om̃ia ꝑ ipsũ. & in ipso creata sunt.
Thronos igit᷑ ante eos angłoꝵ ordi¬
nes dirit: quib illos p̃latos eẽ cogno¬
uit. Bene aut̃ thronus lapidi saphi¬
ro comparat᷑: qm̃ lapis saphirus aeri¬
um habet colorem. Uirtutes gͦ celestiũ
lapide saphiro designant᷑: quia hi sp̃c¬
tenent. Suꝑ thronũ uͦ similitudo
hominis: qͥa & suꝑ illas uirtutes
que & ipsos angłos antecedunt.
nr̃i est gła redemptoris. Notan¬
dũ ergo qui ordo seruat᷑. Super

Expanded text:
 Quid per thronum nisi illae virtutes angelicae designantur, quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt. Nam cum angeli nuntii dicantur , et saepe angeli ad annuntianda quaedam hominibus veniant, Throni missi ad ministerium nuntii nunquam leguntur. Quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum quos ad tertium coelum raptus viderat describens, ait: « Sive throni, sive dominationes, sive principatus, sive potestates, omnia per ipsum, et in ipso creata sunt . Thronos igitur ante eos angelorum ordines dixit, quibus illos praelatos esse cognovit. Bene autem thronus lapidi sapphiro comparatur, quoniam lapis sapphirus aereum habet colorem. Virtutes ergo coelestium lapide sapphiro designantur, quia hi sptenent. Super thronum vero similitudo hominis; quia et super illas virtutes, quae ipsos angelos antecedunt nostri, est gloria Redemptoris. Notandum ergo qui ordo servatur. Super
Abbreviated transcription (Latin):
tationib ipsa que habent bona
blandiunt᷑: ut eoꝵ m̃tes in aliqua
sui fidutia eleuent: Sed ꝓtinus add
occulta dĩ iudicia recurrunt: quomͦ
alii ex uirtutib ad infernũ ꝑ elatio¬
nẽ corruunt: alii ex uitiis correcti.
ad celũ ꝑ humilitatẽ leuent᷑. Unde
nos ad humilitatẽ reuocans ꝓpħa
terret & ãmonet dicens. Uenite &
uidete opera dñi: quã terribilis in
consiliis suꝑ filios hominũ. Quis

Expanded text:
tationibus ipsa, quae habent bona tationibus ipsa, quae habent bona blandiuntur, ut eorum mentes in aliqua sui fiducia elevent, sed protinus ad occulta Dei judicia recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur. Unde nos ad humilitatem revocans propheta terret et admonet dicens: « Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consi
Abbreviated transcription (Latin):
miles. quanto eis illud altũ est. quod
suꝑ angłos sonat. Fortasse enĩ doctores
sunt: sed cũ ceperint tacita mente
cogitare quȩ sit ineffabilis dĩ sapientia.
quȩ m̃tes hominũ sine strepitu uer¬
boꝵ docet: & quomͦ hȩc eadẽ sapientia
si auditoꝵ m̃tes ñ doceat. uox docenti¬
um uacu& laborat: sua eis ꝓtiñ doctri¬
na uilescit: quia neq qui plantat est
aliqͥd. neq qui rigat. sed qui increm̃tũ
dat ds̃. Fortasse ꝓpħe sunt: sed cũ tacita
mente considerant. quia ꝓpħiȩ sue ocu
lo simul omia diuinitatis mysteria
in illa ĩmensitate secretoꝵ uident. qͥa
parũ ẽ om̃e qđ uident: atq ex ipsa al
titudine luminis considerant. quam
minus sit illud qđ intento oculo qͣsi
ꝑ rimas uiderunt. Deponant ergo
alas suas. cũ uox suꝑ firmam̃tũ fit:
id ẽ. humilient᷑ in eo qđ app̃hendunt.
cũ suꝑna conspiciunt que app̃hendi¬
ñ possunt. Sepe etiam st̃orum cogi¬

Expanded text:
miles, quanto eis illud altum est quod miles, quanto eis illud altum est quod super angelos sonat. Fortasse enim doctores sunt; sed cum coeperint tacita mente cogitare quae sit ineffabilis Dei sapientia, quae mentes hominum sine strepitu verborum docet, et quomodo haec eadem sapientia si auditorum mentes non doceat, vox docentium vacue laborat, sua eis doctrina protinus vilescit, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Fortasse prophetae sunt; sed cum tacita mente considerant quia prophetiae suae oculo simul omnia Divinitatis mysteria in illa immensitate secretorum vident quia parum est omne quod vident, atque ex ipsa immensa altitudine luminis considerant quam minus sit illud quod intento oculo quasi per rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, cum vox super firmamentum fit, id est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiciunt quae angelos sonat. Saepe etiam sanctorum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tangit dissimilia:. Quod ubiq p̃sens ẽ:
& inueniri uix potest: Quod stantẽ
seqͥmur. & apphendere ñ ualemꝰ. Ponamꝰ
S ante oculos m̃tis quȩ illa natura sit.
quȩ tenet omĩa. implet om̃ia. circũ¬
plectitur om̃ia. suꝑexcedit om̃ia. susti¬
net om̃ia: Nec alia ex parte sustinet.
atq alia suꝑexcedit. neq alia ex parte
implet atq alia circũplectitur: sed
circũplectendo implet. implendo cir¬
cũplectiturꝰ. sustinendo suꝑ excedit. suꝑ¬
excedendo sustinet. Huiꝰ naturȩ po¬
tentiã cũ strictus in ea cogitat animꝰ:
uox suꝑ firmam̃tũ fit: qͥa ei intellectũ
concepit. qui & angloꝵ sensũ sua in¬
comp̃hensibilitate transcendit. Cam¬
g̾ uox suꝑ firmam̃tũ fit. stant ani¬
malia & submittunt alas suas: qͥa
scõꝵ m̃tes cũ creatoris sui potentiam
intenta contẽplatione considerant:
uilescunt eoꝵ animo uirtutes. quas
habent: Et tanto fiunt apud se hu¬

Expanded text:
tangit dissimilia. Quod ubique praesens est, tangit dissimilia. Quod ubique praesens est, et inveniri vix potest; quod stantem sequimur, et apprehendere non valemus. Ponamus ergo ante oculos mentis quae illa natura sit quae tenet omnia, implet omnia, circumplectitur omnia, superexcedit omnia, sustinet omnia. Nec alia ex parte sustinet, atque alia superexcedit; neque alia ex parte implet, atque alia circumplectitur; sed circumplectendo implet, implendo circumplectitur, sustinendo superexcedit, superexcedendo sustinet. Hujus naturae potentiam cum strictus in ea cogitat animus, vox super firmamentum fit, quia ejus intellectum concipit, qui et angelorum sensum sua incomp firmamentum fit, stant animalia, et submittunt alas suas, quia sanctorum mentes cum creatoris sui potentiam intenta contemplatione considerant, vilescunt eorum animo virtutes quas habent; et tanto fiunt apud se hu
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ. Sed cũ ista de angłis cogitamus:
adhuc uox de firmam̃to ẽ. ñ suꝑ firma¬
m̃tũ. Transeat gͦ animꝰ & ab ipsis. t̃ran¬
scendat om̃e qđ ereatũ ẽ: in solo creato¬
ris sui lumine. fidei oculos figat: Qꝗ
unus uiuificet om̃ia. qui creauit ds̃.
qđ ubiq ẽ. & ubiq totus ẽ. qđ incircũ¬
scriptus. & incomp̃hensibilis sentiri potest.
& uideri ñ potest᷑. Quod nusquã deest.
& tam̃ ab iniquoꝵ cogitationib longe
ẽ. Quod nec ibi deest ubi longe est.
qͥa ubi ñ ẽ ꝑ gr̃am. ad est ꝑ uindictam:
lit̃ tangit. Quȩdã enĩ tangit ut suit.
nec tangit ut uiuant & sentiant. sic̃
st̃ cuncta insensibilia: quędã tangit
ut sint. uiuant & sentiant. nec tamen
ut discernant. sic̃ sunt bruta anima¬
lia: quȩdã tangit ut sint. uiuant &
sentiant & discernant. sic̃ ẽ humana
& anglica natura. Et cũ ipse nunꝗͣ
sibimet ipsi sit dissimilis: dissimilit̾ mñ

Expanded text:
litatem. Sed cum ista de angelis cogitamus, litatem. Sed cum ista de angelis cogitamus, adhuc vox de firmamento est, non super firmamentum. 16. Transeat ergo animus, et ab ipsis transcendat omne quod creatum est. In solo creatoris sui lumine fidei oculos figat, quod unus vivificet omnia qui creavit Deus; quod ubique est et ubique totus est; quod incircumscriptus et incomprehensibilis sentiri potest, et videri non potest; quod nusquam deest, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe est; quod nec ibi deest, ubi longe est, quia ubi non est per gratiam, adest per vindictam; omnia tangit. Quaedam enim tangit ut sint, nec tamen ut vivant et sentiant, sicut sunt cuncta insensibilia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, nec tamen ut discernant, sicut sunt bruta animalia. Quaedam tangit ut sint, vivant, et sentiant, et discernant, sicut est humana et angelica natura. Et cum ipse nunquam sibimetipsi sit dissimilis, dissimiliter tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sustinet uiuificantẽ: sed tam̃ obliui¬
oni subditũ. mutabilitati subiectũ: quẽ
sepe timor afficit. leticia extollit. Ipse
itaq intellectus animȩ uox eiꝰ ẽ: quia¬
hoc sonat qđ ẽ. Quȩ tam̃ adhuc uox
sub firmam̃to ẽ. Sed transcendentes a¬
nimã. uocẽ de firmam̃to querimꝰ: cũ illa
scõꝵ angłoꝵ innumera multitudo in
om̃ĩporentis dñi conspectu qualis sit in¬
uestigamꝰ: Que sit in eis sine fine festi¬
uitas iusionis dĩ: quȩ letitia sine defecti:
qui amoris ardor ñ crucians. sed delec
tans:. Quantũ in eis sit desideriũ uisio¬
nis dĩ cũ satietate. & qnͣta sacietas cũ
desiderio. in quib nec desideriũ penam
generat. nec satietas fastidiũ parit. quo¬
modo inherendo beatitudini sint beati:
quomͦ contẽplando semꝑ ȩtnitatẽ. sint
ct̃ni: qͦmodo coniuncti uero lumini
facti sunt lux: quomͦ aspicientes semꝑ
in cõmutabilẽ. mutati st̃ in incõmutabi¬

Expanded text:
quod sustinet vivificantem, sed tamen obliviquod sustinet vivificantem, sed tamen oblivioni subditum, mutabilitati subjectum, quem saepe timor afficit, laetitia extollit. Ipse itaque intellectus animae vox ejus est, quia sonat quod est, quae tamen adhuc vox sub firmamento est. 15. Sed transcendentes animam, vocem de firmamento quaerimus, cum illa sanctorum angelorum innumera multitudo in omnipotentis Domini conspectu qualis sit investigamus, quae sit in eis sine fine festivitas visionis Domini, quae laetitia sine defectu, qui amoris ardor tans, quantum in eis sit desiderium visionis Dei cum satietate, et quanta satietas cum desiderio, in quibus nec desiderium poenam generat, nec satietas fastidium parit, quomodo inhaerendo beatitudini sint beati, quomodo contemplando semper aeternitate sint aeterni, quomodo conjuncti vero lumini facti sunt lux, quomodo aspicientes semper incommutabilem mutati sint in incommutabi
Abbreviated transcription (Latin):
lesioni reddat: malũ ꝓ malo retribuat:
huic uox carnis loquit᷑ in mente: qͥa
cũ diuina mandata p̃cipiant bene nos
facere his qui nos oderunt: quisquis
malefacere se odientib cogitat: in eius
animo carnis uox sonat. Multa t̾rena
cotidie agimus: post hȩc ad orationẽ redi¬
mꝰ. Aecendit᷑ ad compunctionẽ animꝰ:
sed earũ rerũ quas egimus imagines uer¬
sant᷑ in mente: & intentionẽ cõpunctionis
p̃pediunt in oratione. Et qđ uolentes fo¬
ris egimus. hoc interius patim᷑ inuiti:
oratione se colligat: hȩc qͦq uox carnis
ẽ. Cũ uͦ & ista subiungimꝰ. atq ab ocu¬
lis mentis cunctas corporeas imagines
effugamus: Ipsam in nobismet ipsis natu¬
ram anime querentes qualis sit que car¬
nẽ uiuificare potest. sed semet ipsam strm¬
gere in bonis cogitationib sicut desiderat.
ñ potest: Inuenimus qͤͣndã intellectualẽ
sp̃m creatoris potentiã uiuentẽ. corpus

Expanded text:
laesioni reddat, malum pro malo retribuat. laesioni reddat, malum pro malo retribuat. Huic vox carnis loquitur in mente: quia cum divina mandata praecipiant , bene nos facere his qui nos oderunt, quisquis malefacere se odientibus cogitat, in ejus animo carnis vox sonat. Multa terrena quotidie agimus, post haec ad orationem redimus, accenditur ad compunctionem animus, sed earum rerum, quas egimus imagines versantur in mente, et intentionem compunctionis praepediunt in oratione, et quod volentes foris egimus, hoc interius patimur inviti:oratione colligat. Haec quoque vox carnis est. Cum vero et ista subigimus, atque ab oculis mentis cunctas corporeas imagines effugamus, ipsam in nobismetipsis naturam animae quaerentes qualis sit, quae carnem vivificare potest, sed semetipsam stringere in bonis cogitationibus sicut desiderat non potest: invenimus quemdam intellectualem spiritum per creatoris potentiam viventem, corpus
Abbreviated transcription (Latin):
modũ de dño angłoꝵ loquam᷑. Eoce
enĩ dicit᷑. Cum fieret uox supra firma¬
mentũ: stabant. & sumittebant alas
suas. Quo in loco hoc primũ sciendũ ẽ.
qͥa ñ sũmittere ab inferiori ad suꝑiora
tendere. sed asuꝑiori ad inferiora alas
deponere debet intelligi: ꝓpt̃ hoc quod
p̃missum ẽ. Cũ starent: demit tebant᷑
pennȩ eoꝵ. Querendũ itaq nobis ẽ.
quȩ sit uox que suꝑ firmam̃tũ fit.
Sed eandẽ uocẽ melius intelligimꝰ:
si ab imis ad suꝑiora gradientes quasi
quibdã passib ascendamꝰ. Sicut au¬
ditus corporis exxitat᷑ uoce: ita sensus
mentis excitat᷑ intellectu. qͥ de interi¬
orib agit᷑. Uox gͦ ẽ in mente: quasi
qͥdã sonus intelligentiȩ. Sed scien¬
dũ ẽ. quia nr̃is sensib aliquando uox
carnis loquit᷑: aliqnͣdo uox anime. ali
quando uox firmam̃ti: aliquando uox
quȩ suꝑ firmam̃tũ ẽ. Ponamus gͦ ante
oculos. qđ quispiã sit lesus aproximo.
qui ex humana ratione cogitat ut uicẽ

Expanded text:
no angelorum, loquamur. Ecce enim dicitur: Cum fieret vox super firmamentum, stabant, et submittebant alas suas. Quo in loco, hoc primo sciendum est, quia submittere, non ab inferiori ad superiora tendere, sed a superiori ad inferiora alas deponere debet intelligi, propter hoc quod praemissum est: Cum starent demittebantur pennae eorum. Quaerendum itaque nobis est quae sit vox quae super firmamentum fit. Sed eamdem vocem melius intelligimus, si, ab imis ad superiora gradientes, quasi quibusdam passibus ascendamus. Sicut auditus corporis excitatur voce, ita sensus mentis excitatur intellectu, qui de interioribus agitur. Vox ergo est in mente, quasi quidam sonus intelligentiae. Sed sciendum est quia nostris sensibus aliquando vox carnis loquitur, aliquando vox animae, auando vox firmamenti, aliquando vox quae super firmamentum est. Ponamus enim ante oculos, quod quispiam laesus a proximo sit, qui ex humana ratione cogitat ut vicem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħc. Sin uͦ ut prediximꝰ firma¬
m̃ti nomine mediator dĩ & homi¬
nũ pro assũpta humanitare debet
intelligi: quia sub unius nominis
appellatione solent ꝑ propħie sp̃m
multa signari: uox suꝑ firmam̃tũ
facta ẽ. quę suꝑ baptizatũ dñm
de cęlo sonuit dicens. Tu es filiꝰ m̃s dilectꝰ.¬

Expanded text:
 » Sin vero, ut praediximus, firmamenti nomine mediator Dei et hominum pro assumpta humanitate debet intelligi, quia sub unius nominis appellatione solent prophetiae spiritum multa signari, vox super firmamentum facta est, quae super baptizatum Dominum de coelo sonuit dicens: « Tu es Filius meus dilect
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qđ pat̃ de filio loquit᷑ dicens:
in quo michi complacui : Om̃is eñ
qui penitendo corrigit aliqua que
fecit: eo ipso quo penitet. se sibi displi¬
cuisse indicat. qui emenclat qđ ficit.
Et quia omp̃s pat̃ sicut intelligi as
hominib poterat humano modo lo¬
cutꝰ ẽ de peccatorib dicens. penitet
me fecisse hominẽ suꝑ terram: quasi
sibimet ipsi displicuit in peccatoriy
quos creauit. In solo aut̃ sibi unige¬

Expanded text:
quod Pater de Filio loquitur, dicens: In quo mihi complacui? Omnis enim qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater, sicut intelligi ab omnibus poterat, humano modo locutus est de peccatoribus, dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatoribus, quos creavit. In solo autem sibi unige
Abbreviated transcription (Latin):
diens. ĩ sipient̃ se locutũ eẽ rep̃hendit: qͣsi m
ꝯcẽplatioẽ uerx̧ sapĩȩ sua ei sapĩa uiluit Aduocẽ
gͦ desuꝑ uenientẽ animalia alas depo¬
nunt:qͥa uirtutẽ dĩ siue innatura sua
conteplari requiramꝰ. siue in occultis iu¬
diciis inuestigare cogitemus: p̃ro eo qđ
eiꝰ alta nobis impenetrabilia sunt. nr̃a
nob̃ si qua inẽẽ bona credebant᷑ uilesct̃:
Et qui in quantulacũq scientia uola¬
re credebamur: inuisibilem suꝑ nos
naturã. & impenetrabilia ei iudicia
ꝑpendentes submissis alis humiliter

Expanded text:
diens, insipienter se locutum fuisse reprehendit, quia in contemplatione verae sapientiae sua ei sapientia viluit. Ad vocem ergo desuper venientem animalia alas deponunt, quia virtutem Dei sive in natura sua contemplari requiramus, sive in occultis judiciis investigare cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inesse bona credebantur vilescunt. Et qui in quantulacunque scientia volare credebamur, invisibilem 1243 super nos naturam, et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, submissis alis humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
as ciĩ uita dño ad p̃dicandũ placueat:
cũ eundẽ dñm contẽplatus carbone de al¬
tari in ore tactus. ẽ. ait. Ue michi qͥa
tacui: quia uir pollut᷑ labiis ego sum.
Ecce ad suꝑiora subleuatus sibimet ipsi
de labioꝵ pollutione displicuit. Nisi
enĩ celestis munditie alta conspiceret: ẽẽ
se iudicabilẽ non inuenisset. Sic loquen¬
te dño iheremias clamat. h. ah. ah. dñe
as̃. ecce nescio loqui. qͥa puer egosũ. Iuxta
enĩ ea uerba quȩ audiebat: uerba se non
habere cognouerat. Sic danihel subli¬
mem uisionẽ uidens. ꝑ plurimos dies
elanguit & egrotauit: quia & hi qui
in uirtutib fortes sunt. cum altiora dĩ
conspiciunt. in sua sibimet estimatione
infirmi atq imbecilles fiunt: Sic beat᷑
iob de quo dñs amicis illius dixit. ñ
estis locuti coram me rectum. sic̃ seruus
meus iob: cũ uerba dĩ colloquentis au¬
diret. respondit dicens. Insipient̃ locut᷑

Expanded text:
as, cujus vita Domino ad praedicandum placuerat, as, cujus vita Domino ad praedicandum placuerat, cum, eumdem Dominum contemplatus, carbone de altari in ore tactus est, ait: Vae mihi quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Ecce ad superiora sublevatus, sibimetipsi de labiorum pollutione displicuit. Nisi enim coelestis munditiae alta conspiceret, esse se judicabilem non invenisset. Sic loquente Domino Jeremias clamat: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . Juxta enim ea verba quae audiebat verba se non habere cognoverat. Sic Daniel sublimem visionem videns, per plurimos dies elanguit et aegrotavit , quia hi qui in virtutibus fortes sunt, cum altiora Dei conspiciunt, in sua sibimet aestimatione infirmi atque imbecilles fiunt. Sic beatus Job, de quo Dominus amicis illius dixit: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus , cum verba Dei colloquentis audiret, respondit, dicens: Insipienter locutus
Abbreviated transcription (Latin):
uia quȩ uidet᷑ hominib rec̾ta: & no¬
uissimũ eiꝰ ducit ad mortẽ. Hȩc itaq
occulti iudicu ꝓfunda cogitare. quid̃
aliud ẽ quã alas deponere: id ẽ de
nulla iam uirtute confidere. sed sub
magno timore trepidare: Siue eñi
om̃ipotentis dĩ naturã considerent.
siue eiꝰ iudicia ꝑpendant. trepidant.
ꝑtimescunt. Eis ergo quasi alas de¬
ponere ẽ:uirtutes quas habent hu¬
miliare. Sic abrahã alas deposuit:
qui quando loqui cũ dõ cȩpit. pul¬
uerẽ & cinerẽ se eẽ cognouit dicens. Lo¬
quar ad dñm meũ: cũ sim puluis &s
cinis. Sic moyses alas deposuit: qͥ eru¬
ditus om̃i scientia egiptioꝵ. mox ur
uerba dñi audiuit. uerba se ñ habere
dep̃hendit dicens. Obsecro dñe. non
sũ eloquens ab heri & nudiustertius:
Et exquo locutꝰ es ad seruũ tuũ. im¬
peditioris & tardioris linguȩ sũ. Ac si apt
diceret. Postꝗͣ a te uerba uite audio: confu¬
sũ me in uerbis priorib agnosco. Sie isai¬

Expanded text:
via quae videtur hominibus recta, et novissimum ejus ducit ad mortem . Haec itaque occulti judicii profunda cogitare, quid est aliud quam alas deponere, id est de nulla jam virtute confidere, sed sub magno timore trepidare? Sive enim omnipotentis Dei naturam considerent, sive ejus judicia perpendant, trepidant, pertimescunt. Eis ergo quasi alas deponere est virtutes quas habent humiliare. 19. Sic Abraham alas deposuit, qui quando loqui cum Deo coepit, pulverem et cinerem se esse cognovit dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis ? Sic Moyses alas deposuit, qui eruditus omni scientia Aegyptiorum , mox ut verba Domini audivit, verba se non habere deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius. Ex quo enim locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Ac si aperte diceret: Postquam a te verba vitae audio, confusum me in verbis prioribus agnosco. Sic Isai
Abbreviated transcription (Latin):
crediderint. in laudem nr̃i creatoris ex¬
surgunt: fit sonus. quasi sonꝰ multitudi¬
nis. Et qͥa in p̃dicatione eadem bellũ
contra aerias potestates sumunt: recte
subiungit᷑. Ut sonus castroꝵ. Cũ enĩ sc̃ĩs
p̃cdicatorib fideles popłi coniungunt᷑:
contra malignos sp̃c̃ in ꝓcinctu fidei mul¬
titudines castroꝵ fiunt. Et dũ cotidie
fideles quiq cęlestib desideriis replent᷑.
terrena despiciunt. dura sibi ꝓ amore
suꝑne patrie ꝓponunt. Contra potesta¬
tes aerias castra fiunt: qͥa armati fide.
& bonis oꝑib muniti gradiunt᷑. Qua¬
si enĩ quibdã castris spiritalis exercitus
ꝑ paulũ dicit᷑. Induite uos armatura dĩ.
ut possitis stare aduersus insidias dia¬
boli: qͥa non ẽ nob̃ colluctatio aduer

Expanded text:
crediderint, in laudem nostri creatoris excrediderint, in laudem nostri creatoris exsurgunt, fit sonus quasi sonus multitudinis. Et quia in praedicatione eadem bellum contra aereas potestates sumunt, recte subjungitur: Ut sonitus castrorum. Cum enim sanctis praedicatoribus fideles populi conjunguntur, contra malignos spiritus in procinctu fidei multitudines castrorum fiunt. Et dum quotidie fideles quique coelestibus desideriis replentur, terrena despiciunt, dura sibi pro amore supernae patriae proponunt, contra potestates aereas castra fiunt, quia armati fide et bonis operibus muniti gradiuntur. Quasi enim quibusdam castris spiritalis exercitus per Paulum dicitur: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ambularent. quasi sonus erat multi¬
tudinis: ut sonus castroꝵ. Si ꝑ soni¬
tũ sublimis dĩ. laus nr̃i ereatoris in
celesti patria designat᷑: mirandũ non
ẽ. qđ rursus ad scõrum opera in hac
adhuc uita uiuentiũ ꝓpheticus sermo
refundit᷑: quia sc̃s spc̃ in corde ꝓphe¬
tarum qđ simul ostendit intus. ñ
simul eicit ꝑ linguã foras. Aqua qͥp¬
pe scientiȩ. qua prophetantis animus
repletur: in contemplationẽ uehement̃
exuberat. Sed quia angustũ ẽ spũi om̃e
os hominis. id ẽ foramen carnis: ad ex¬
plendam illã inmensitatẽ que conspicit᷑.¬
sonũ alarũ quasi sonũ sublimis dĩ ẽẽ
conspexit in cȩlis: fursus ad terram redit:
& pennata animalia qͥd hic agant
loquit᷑. ut illic sũma mereant᷑ dicens.
Cum ambularent quasi sonus erat
multitudinis. ut sonus castroꝵ. Cum
p̃dicatores scĩ mundũ p̃dicando & tra¬
hendo çircũeunt: animalia ambulant.
Et qͥa etiam quos colligunt. statim ut

Expanded text:
sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. 5. Si per sonitum sublimis Dei laus nostri creatoris in coelesti patria designatur, mirandum non est quod rursus ad sanctorum opera in hac adhuc vita viventium propheticus sermo refunditur, quia sanctus Spiritus in corde prophetarum, quod simul ostendit intus, non simul ejicit per linguam foras. Aqua quippe scientiae qua prophetantis animus repletur, in contemplatione vehementer exuberat. Sed quia angustum est spiritui omne os hominis, id est foramen carnis, ad explendam illam immensitatem quae conspicitsonum alarum quasi sonum sublimis Dei esse conspexit in coelis, rursus ad terras redit, et pennata animalia quid hic agant loquitur, ut illic summo mereantur, dicens: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. Cum praedicatores sancti mundum praedicando et trahendo circumeunt, animalia ambulant. Et quia hi etiam quos colligunt, statim ut
Abbreviated transcription (Latin):
resiliunt: dũ eos uelut hebetes. stultosq
contẽpnunt. Unde ꝑse ueritas ãmo¬
net dicens. Habete in uob̃ sal. & pacẽ
habete int̃ uosiut quisquis habere sal
sapientie studet: curet necesse. ẽ. quatinꝰ
apace concordiȩ ñquã recedat. Quod
uͦ de his duab uirtutib diximꝰ: hoc ẽ¬
de cȩteris om̃ib sentiendũ. Unde t̃ribi

Expanded text:
resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque resiliunt, dum eos velut hebetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos . Quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est, quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentiendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
amisit in cȩlo. Bene gͦ dicit᷑. terribilis
ut castroꝵ acies ordinata: qͥa electoꝵ
multitudinẽ eo maligni sp̃c ꝑtimes¬
cunt: quo eos ꝑ caritatis concordiam¬
unitos contra se & conglobatos aspici¬
uirtutes non eẽ monstrant᷑. Magna
enĩ uirtus ẽ abstinentiȩ: sed siqͥs sic
ab alim̃tis abstineat. ut &teros in
cibo diuidicet. & alim̃ta eade quȩ ds
creauit ad ꝑcipiendũ cũ grãrũ actione
fidelib etiam damnet: qͥd huic uirtus
abstinentie facta ẽ nisi laqueus culpee
date eũ in tẏmꝑano. & choro. In tym¬
pano eñĩ coriũ siccũ resonat: in choro
aut̃ uoces concordit̃ cantant. Quicd
enĩ ꝑ tẏmpanũ. nisi abstinentia ͤ
qͥd ꝑ chorũ. nisi caritatis concordia de
signatur: Qui itaq sic abstinentiã
tenet ut concordiã deserat: laudat
qͥdem in tẏmpano: sed ñ laudat in cho¬
ro. Et sunt ñ nulli. qͥ dũ plus sapere
quã necẽẽ ẽ student. aꝑximoꝵ pace

Expanded text:
amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis amisit in coelo. Bene ergo dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata, quia electorum multitudinem eo maligni spiritus pertimescunt, quo eos per charitatis concordiam munitos contra se et conglobatos aspicites non esse monstrantur. Magna enim est virtus abstinentiae, sed si quis ita ab alimentis abstineat, ut caeteros in cibo dijudicet, et alimenta eadem quae Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione, in fidelibus etiam damnet quid huic virtus abstinentiae facta est, nisi laqueus culpae?date eum in tympano, et choro. In tympano enim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid ergo per tympanum nisi abstinentiam, et quid per chorum, nisi charitatis concordiam designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli, qui dum sapere plusquam necesse est student, a proximorum pace
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos gͦ cũ contra malignos sp̃c̃ spi¬
ritalis certaminis aciem ponimꝰ: sũmoꝑe
necesse ẽ. ut ꝑ caritatẽ semꝑ uniti atq
constricti & ñ quã int̾rupti ꝑ discordiã
inueniam: qͥa quȩlibet bona in nobis
oꝑa fuerint. si caritas desit. ꝑ malũ
discordiȩ locus aꝑit᷑ in acie: unde ad
feriendos nos ualeat hostis intͣre. Anti¬
quus uͦ inimicus castitatẽ in nob̃ si sine
caritate fuerit ñ timet: qͥa ipse nec carne
p̃mit᷑. ut in eiꝰ luxuria dissoluat᷑. Absti¬
nentiã non timet: qͥa ipse cibo ñ utit᷑ qͥ
necessitate corporis ñ urget᷑. Distributio¬
nem trenarũ rerũ non timet. si eidem
oꝑi caritas desit: qͥa diuitiarũ subsidus
nec ipse eget. Ualde aut̃ in nob cari¬
tatẽ uerã id ẽ amor̃ẽ humilẽ quẽ nob̃
uicissim impendimꝰ timet: & nimis
concordiȩ nr̃e inuidet: qͥa hanc nos te¬
nemus in terra. quã ipse tenere nolens

Expanded text:
Et nos ergo cum contra malignos spiritus spiEt nos ergo cum contra malignos spiritus spiritalis certaminis aciem ponimus, summopere necesse est ut per charitatem semper uniti atque constricti, et nunquam interrupti per discordiam iopera fuerint, si charitas desit, per malum discordiae locus aperitur in acie, unde ad feriendos nos hostis valeat intrare. Antiquus vero inimicus castitatem in nobis, si sine charitate fuerit, non timet, quia ipse nec carne premitur, ut in ejus luxuria dissolvatur. Abstinentiam non timet, quia ipse cibo non utitur, quia necessitate corporis non urgetur. Distributionem terrenarum rerum non timet, si eidem operi charitas desit, quia divitiarum subsidiis nec ipse eget. Valde autem in nobis charitatem veram, id est amorem humilem, quem nobis vicissim impendimus, timet, et nimis concordiae nostrae invidet, quia hanc nos tenemus in terra, quam ipse tenere nolens
Abbreviated transcription (Latin):
uisio int̃pretat᷑. cuiꝰ nomine patria
celestis exprimit᷑ : scã ȩccła suauis &
decora ut iherusalẽ dicit᷑: qͥa eiꝰ uita
& desideriũ uisioni iam pacis intimȩ
comparat᷑: ut in eo qđ auctorẽ suũ dili¬
git. qđ eius speciem uidere concupiscit.
de quo scriptũ ẽ. in quẽ desiderant
angli ꝓspicere: ꝑ ipsa iam amoris sui
desideria angłis similis dicat᷑. Quȩ
quantũ dõ amabilis efficit᷑: tanto
agit. ut malignis spiritib terribilis
fiat. Qualit̃ aut̃ sit terribilis. sub¬
i uncta comparatione ostendit᷑: id ẽ ut
fit timenda: Non enĩ a magno
intellectu uacat ista comꝑatio: & iccir¬
co ẽ subtilit̃ intuenda. Scimus &
constat. qͥa castroꝵ acies tunc hostib
terribilis ostendit᷑: quando ita fuerit
constipata atq densata. ut in nullo
loco int̃rupta uideat᷑. Nam srita
disponit᷑. ut locus uacuus ꝑ quẽ
hostis possit ingredi dimit tat᷑: ꝓfec¬
to iam suis hostib terribilis non est.

Expanded text:
pacis interpretatur, cujus nomine patria coelestis exprimitur, sancta Ecclesia suavis et decora ut Jerusalem dicitur, cujus vita et desiderium visioni jam pacis intimae comparatur, ut in eo quod auctorem suum diligit, quod ejus speciem videre concupiscit, de quo scriptum est: In quem desiderant angeli prospicere ; per ipsa jam amoris sui desideria angelis similis dicatur: quae quanto Deo amabilis efficitur, tanto agit ut malignis spiritibus terribilis fiat. Qualiter autem sit terribilis, subjuncta comparatione ostenditur, id est, Ut sit timenda? Non enim a magno intellectu vacat ista comparatio, et idcirco est subtiliter intuenda. Scimus enim et constat quia castrorum acies tunc hostibus terribilis ostenditur, quando ita fuerit constipata atque densata, ut in nullo loco interrupta videatur. Nam si ita disponitur, ut locus vacuus per quem hostis possit ingredi dimittatur, profecto jam suis hostibus terribilis non est.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ut eis de corruptione que ꝑ
resurrectionẽ uincit᷑ iam nichil in
suo scõ amore contradicat. sed u¬
nita głȩ sui redemptoris fiat: recte
dicit᷑. Quasi sonus sublimis dĩ.
Notandus ẽ ordo describendi: qͥa
prius sonus ex alis animaliũ. qui
post modũ quasi sonus aquarum
multarũ: ad extremũ uero quasi
crediderunt atq tenuert̃ conuer¬
si ad fidem popłi: qui ad extremũ
quo liberatori om̃ium reddent
limis dĩ: quia laudem omĩpotentis
dñi quã prius in mundo pauci. hanc
postmodũ multi clamauerunt. Et
quã nunc multi clamant cũ adhuc
eis in semet ipsis sua corruptio repug¬
nat: hanc in cȩlesti patria electi om̃s
suo iam capiti uniti resonabunt. Ad¬
huc aut̃ scoꝵ animaliũ opera uirtutes

Expanded text:
t, ut eis de corruptione, quae per resurrectionem vincitur, nihil jam in suo sancto amore contradicat, sed unita gloriae sui Rededicitur: Quasi sonum sublimis Dei. 4. Notandus est ordo describentis, quia prius sonus ex alis animalium, qui postmodum quasi sonus aquarum multarum, ad extremum vero quasi crediderunt atque tenuerunt conversi ad fidem populi, qui ad extremum quoque liberatori omnium reddent limis Dei, quia laudem omnipotentis Domini, quam prius in mundo pauci, hanc postmodum multi clamaverunt. Et quam nunc multi clamant, cum adhuc eis in semetipsis sua corruptio repugnat, hanc in coelestem patriam electi omnes suo jam capiti uniti resonabunt. Adhuc autem sanctorum animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ gladii. & arma miraculorũ
sonant. De scĩs uero animalib ad
intenta contẽplatione considerant.
Sed eoꝵ pennȩ deponunt᷑: quia dũ
alta dĩ iudicia aspiciunt: suȩ eis uir
statĩ subdit᷑. Nam cũ fieret uox
supra firmam̃tũ qđ erat suꝑ caput
eoꝵ: stabant. & sũmit tebant alas
suas. Firmamentũ suꝑius sub intel¬
lectu duplici iudicauimꝰ exponendũ.
Possunt enĩ sicut dictũ. ẽ. firmam̃ti
nomine cȩlestes potestates intelligi:

Expanded text:
tutum gladii et arma miraculorum tutum gladii et arma miraculorum sonant. De sanctis vero animalibus adintenta contemplatione considerant. Sed eorum pennae deponuntur, quia dum alta Dei judicia aspiciunt, suae eistatim subditur: « Nam cum fieret vox super firmamentum, quod erat super caput eorum, stabant et submittebant alas suas. » Firmamentum superius sub intellectu duplici judicavimus exponendum. Possunt enim sicut praedictum est firmamenti nomine coelestes potestates inte
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in ꝓcinctũ ꝑgunt: aut incerto quo¬
libet loco in itinere demorant᷑. Castris
gͦ uia ẽ uita p̃sentis scłi. om̃ib concor¬
diter uiuentib scĩs. Alia aut̃ sunt
castra p̃dicantiũ: quȩ huc illucq pro
colligendis animab in scĩ oꝑis ꝓcinc¬
tu laborant. Alia castra continentiũ.
atq ab hoc mundo recedentiũ: que
contra malignoꝵ spũũ bella cotidie
in corde se p̃parant. Alia castra bo¬
noꝵ coniugatoꝵ: qui uiuentes in a¬
more om̃ipotentis dĩ concordit. sic
ut tam̃ qͥd dõ de bonis oꝑib debeant.
nullatenus obliuiscant᷑. Sed & si qͣ
ut homines delinquunt: hec inces¬
santer piis actib redimunt. Quia
gͦ distincti fideliũ ordines ab exortu
scẽ ȩccłȩ usq ad finẽ mundi concor¬
diter uiuentes contra potestates aeri¬
as dimicant: castra ambulant. Eit
fit quasi qͥdam castroꝵ sonitꝰ: quia
in eis ad laudẽ om̃ipotentis dĩ uir¬

Expanded text:
cum in procinctu pergunt, aut in certo quocum in procinctu pergunt, aut in certo quolibet loco in itinere demorantur. Castris ergo via est vita praesentis saeculi, omnibus concorditer viventibus sanctis. Alia autem sunt castra praedicantium, qui huc illucque pro colligendis animabus in sancti operis procinctu laborant. Alia castra continentium, atque ab hoc mundo recedentium, qui contra malignorum spirituum bella quotidie in corde se praeparant. Alia castra bonorum conjugatorum, qui viventes in amore omnipotentis Dei concorditer, sic ut tamen quid Deo de bonis operibus debeant, nullatenus obliviscantur. Sed et si qua ut homines delinquunt, haec incessanter piis actibus redimunt. Quia ergo distincti fidelium ordines, ab exortu sanctae Ecclesiae usque ad finem mundi concorditer viventes, contra potestates aereas dimicant, castra ambulant; et fit quasi quidam castrorum sonitus, quia in eis ad laudem omnipotentis Dei et vir
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit. Quia aut̃ sine concordia nichi¬
dõ placeat: ipsa ꝑ se ueritas demonstrat
dicens. Si offers munꝰ tuũ ad altare.
& ibi recordatus fueris. qͥa frat̃ tuus
deliqͥt aduersũ te: relinque ibi munꝰ
tuũ ante altare: & uade prius reconci¬
liare frĩ tuo: & tunc ueniens. offeres
munꝰ tuũ. Ecce ã discordantib acciꝑe
ñ uult sacrificiũ: holocaustũ susciꝑe
recusat. Hinc ergo ꝑpendite quantũ
sit malũ discordiȩ. ꝓpt̃ qđ etiam illud
abicit᷑ ꝑ qđ culpa laxatur. Quia uͦ
electi semꝑ in caritate coniuncti sunt.
& hec eadem eoꝵ caritas sonũ laudis
reddit auctori: malignis uͦ spiritib id
ẽ antiquis suis hostib penã incutit ti¬
moris: iecte nunc de pennatis animalib
dicit᷑. cũ ambularent. quasi sonus erat
multitudinis. ut sonus castroꝵ. Libet
aut̃ ab exortu scẽ ecclȩ fidei oculos usq
ad finẽ mundi tendere: & hec eadem
castra qͦmodo ambulent. uidere. Cas¬
tra enĩ multitudinis appellant᷑ exercit᷑.

Expanded text:
Deum. Quia autem nihil sine concordia Deo placeat, ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquit adversum te, relinque ibi mtuum ad altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum . Ecce a discordantibus accipere non vult sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite, quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Quia vero electi semper in charitate conjuncti sunt, et haec eadem eorum charitas sonum laudis reddit auctori, malignis vero spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris, recte nunc de pennatis animalibus dicitur: Cum ambularent, quasi sonus erat multitudinis, ut sonitus castrorum. 10. Libet autem ab exortu sanctae Ecclesiae fidei oculo usque ad finem mundi tendere, et haec eadem castra quomodo ambulent videre. Castra enim multitudines appellantur exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ẽẽ memorauit: quia & electus
quisq si c̃ premisimus uel in exemplo
iustitie prerogandę̧ positus. dici ds̃
potest: sed inter om̃ia. qm̃ nuncu¬
om̃ia: quia naturalit ds̃. Quẽ gͦ
paulus dm̃ suꝑ om̃ia: hunc ihere¬
chiel ꝓpħa dm̃ sublimẽ nominat.
Postquã uero dictum ẽ. audiebam
sonũ alarum. quasi sonũ aquarum
multarũ: quia adhuc addit᷑. quasi
sonũ sublimis dĩ. etiam hoc intelligere
possumus qđ futurũ electis om̃ib sci¬
mus. Alarũ enĩ somit᷑. sicut diximꝰ fuit
in p̃dicatorib scĩs: Aquarũ sonitus
in conuersis & sequentib popłis. Sed
isdem ipse sonitus erit quandoq sonꝰ
sublimis dĩ: qͥa multitudo quȩ nc̃
ad fidem ꝑ scõs doctores trahitur.
quandoq in cȩlestem patriã congre¬
gatur: ut ibi om̃s electi sine fine
laudent: cũ uiderint sine fine quẽ
laudent. Et quia tunc ꝑfecte
corpus redemptoris nr̃i efficit᷑ om̃is

Expanded text:
omnia esse memoravit: quia et electus omnia esse memoravit: quia et electus quisque sicut praemisimus, vel in exemplo iustitiae praerogando positus, dici Deus potest, sed inter omnia: quoniam nuncuomnia, quia naturaliter Deus. Quem ergo Paulus Deum super omnia, hunc Ezechiel propheta Deum sublimem nominat. Postquam vero dictum est: Audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia adhuc additur: Quasi sonum sublimis Dei, etiam hoc intelligere possumus quod futurum electis omnibus scimus. Alarum etenim sonitus, sicut diximus, fuit in praedicatoribus sanctis: aquarum sonitus, in conversis et sequentibus populis. Sed idem ipse sonitus erit quandoque sonus sublimis Dei, quia multitudo, quae nunc ad fidem per sanctos doctores trahitur, quandoque in coelestem patriam congregabitur, ut ibi omnes electi sine fine laudent, cum viderint sine fine quem laudent. Et quia tunc perfecte corpus Redemptoris efficitur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib agitur: eiꝰ ẽ. gr̃e. qui merita
largitur. Qui recte ꝑ ꝓpħam sublimis
dĩ esse memorat᷑. In scriptura & enim
sacra. aliquando ds̃ nuncupatiue:ali¬
quando uero essentialit̃ dicit᷑. Uuncu¬
patiue enĩ dicit᷑: sicut scriptũ ẽ. Ecce
constitui te dm̃ pharaonis. Et sieut
moyses ait. Si quis hoc uel illud fecerit:
applica illũ ad deos: ludelicet ad sacer¬
dotes. Qui rursũ dicit. Diis non detra¬
hes:id ẽ. sacerdotib. & sicut psalmista
ait. Ds̃ stetit insynagoga deoꝵ: In
medio aut̃ deos diudicat. Essentialit̃
aut̃ ds̃ dicit᷑: sicut ad moysen dicit.
Ego sum ds̃ patris tur: ds̃ abraham.
ds̃ ysaac. & ds̃ iacob. Unde paulus
apłs uolens nuncupatiuũ dĩ nom̃
ab essentiali discernere: dde redemptore
nuncupatiue dicit᷑ ds̃ inter om̃ia: qͥ
uͦ essentialit̃ ds̃. suꝑ omĩa ẽ. Ut ergo
ostenderet xp̃m naturalit̃ dm̃: non
hunc tantũmodo dm̃. sed dm̃ suꝑ

Expanded text:
virtutivirtutilargitur, qui recte per prophetam sublimis Deus esse memoratur. In Scriptura enim sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut scriptum est: Ecce constitui te deum Pharaonis . Et sicut Moyses ait: Si quis hoc vel illud fecerit, applica illum ad deos, videlicet ad sacerdotes . Qui rursum dicit: Diis non detrahes , id est sacerdotibus. Et sicut Psalmista ait: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . Esautem Deus dicitur, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. unde Paulus Apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, de redemptore nnuncupative dicitur, Deus inter omnia: qui vero essentialiter, Deus super omnia. Ut ergo ostenderet Christum naturaliter Deum, non hunc Deum tantummodo, sed Deum super