comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rexerunt ad ꝓtestationẽ eiuctȩ mortis
ac spoliatȩ. Sub una gͦ significatione
duplicem aduentum dñi comprehendit.
Deinde finis cum tradidit regnum dõ
patri. cum destituerit omnẽ principatẽ
struetur mors. Hoc dicit qr tradito reg¬
no finis erit mundi impleta resurrectio¬
ne. Qd̃ quidam t̾riti asꝑitate sermonis
dum quasi pie uolunt sentire aꝓprieta¬
te sensus declinant. Horrent enim sonũ
uerbi audientes cum tradidĩt regnũ dõ
⁊ patri putantes traditionẽ hanc regni
si iuxta sonum uerbi incelligatur uacuã
remanere. ut si tradit iam ipse ñ habe¬
at quasi pater tradens omia filio euacu¬
auerit se. Nam ipse dñs ait. Om̃ia mͥ
tradita s̃ a patre meo. Et postea. Hȩc ẽ
autem inqͥt uita ȩt̃na. ut cognoscant te
solum ⁊ uerum dm̃ & quem misisti iħm¬
xp̃m. Eece regnante filio regnat &e pat̾.
uomͦ autem tradens regnum filiꝰ euacu¬
are se credetur. cum dicat angłs ad ma¬

Expanded text:
rexerunt , ad protestationem victae mortis rexerunt , ad protestationem victae mortis ac spoliatae. Sub una ergo significatione duplicem adventum Domini comprehendit. Deinde finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri, cum destituerit omnem principatum utem inimica destruetur mors. Hoc dicit, quia tradito regno finis erit mundi, impleta resurrectione. Quod quidam territi asperitate sermonis, dum quasi pie volunt sentire, a proprietate sensus declinant. Horrent enim sonum verbi audientes: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; putantes traditione hac regni, si juxta sonum verbi intelligatur, vacuum remanere; ut si tradit, jam ipse non habeat: quasi Pater tradens omnia Filio, evacuaverit se. Nam et ipse Dominus ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo ; et postea: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti . Ecce regnante Filio, regnat et Pater. Quomodo autem tradens regnum Filius evacuare se crederetur, cum dicat angelus ad Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicit quia sicut adam peccans mor¬
dem inuenit. & om̃s ex eius origine te¬
uincit mortem qr mors ex peccato.
O m̃ib gͦ qui sunt ex eus corpr̃e acqui¬
suit u̾itam. id ẽ resurrectionẽ. quãus
generalem tribuerit resurrectionẽ. Ut
sicut in adam om̃s siuie iusti siuie iniꝰsti
tes quam diffidentes resurgant. Licoe
ad penam increduli tam̃ iuuificari
uidentur qz corpr̃a sua recipient iam
ñ morituri s passuri penã in eis sine
fine qd̃ credere noluer̃. Unusquisq aut
in suo ordine. Nunc ordines resurrectioĩs
uult exponere. ne idõ putarent fabulo¬
Ordines illis exponit &e tpr̃a q̃n factum
sit. & qñ futurum ẽ ut resurgant mor¬
testatur scriptum eẽ in moyse. Si pas¬
sibilis xp̃e si prior resurgens ex mortu¬
is icȩt̾a. Por gͦ resurrex̃ ut forma fieret ẽdentib
etus scđo scĩ resurgent uixta fidẽ in apo¬
calypsi ioħis. sicut & in primo aduente
cum surrexit multa corpr̃a scõꝵ resur¬

Expanded text:
Hoc dicit, quia sicut Adam peccans morHoc dicit, quia sicut Adam peccans mortem invenit, et omnes ex ejus origine tevincit mortem, quia mors ex peccato, omnibus qui sunt ex ejus corpore, acquisivit vitam, id est, resurrectionem. Quamvis ergo generalem tribuerit resurrectionem, ut sicut in Adam omnes sive justi sive injusti am credentes, quam diffidentes resurgant, licet ad poenam increduli; tamen vivificari videntur; quia corpora sua recipient, jam non morituri, sed passuri poenam in eis sine fine: quod credere noluerunt. Unusquisque autem in suo ordine. Nunc ordinem resurrectionis vult exponere, ne ideo putarent fabuloordines illis exponit et tempora, quando factum sit, et quando futurum est, ut resurgant mortestatur scriptum esse in Moyse . Si passibilis Christus, si prior surgens ex mortuis, etc. Prior ergo resurrexit, ut forma fieret credentibuejus secundo sancti resurgent, juxta fidem Apocalypsis Joannis , sicut et in 163 primo adventu cum resurrexit, multa corpora sanctorum resur
Abbreviated transcription (Latin):
Si in hac uita tantum sꝑantes sumus
in xp̃o miserabiliores sumus om̃ib ho¬
minib. Manifestum ẽ qr &e in hac p̃sen¬
ti uita & in futura sꝑamus in xp̃o. Nec
enim hic deserit seruos suos xp̃c. seddat
illis grãm. & in fut᷑o eit in gła eterna.
i autem future uite spes non ẽẽt: om̃ib
hominib qđ dixit miserabiliores eẽmus.
tquid enim ieiunia. iugilie. exitus.
his nulla merces erit in futuro: increduli
Iautem uel hac uita fruuntur. Si enim
mientium q̃mquidẽ ꝑ hominem mors
ce ꝑ hominem resurrectio mortuorum.
natum negabant. ac ꝑ hoc ñ resurrexis¬
se carnem qr qui natus ñ ẽ nec moritur.
Sic autem ꝓbat xp̃m a mortius resurre¬
xisse quia homo fuit. ut dubium ñsit
hominem a deo ex mortius excitatum
Ut quia peccato hominis mors inuenta
ẽ xp̃i iusticia resurrectionem meruerit¬
I mortuoꝵ. Sic̃ enim in adam om̃s mori¬
untur. ita & in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑.

Expanded text:
Si in hac vita tantum in ChrisSi in hac vita tantum in Chrisabiliores sumus omnibus hominibus. Manifestum est quia et in hac praesenti vita et in futura speramus in Christo; nec enim hic deserit servos suos Christus, sed dat illis gratiam, et in futuro erunt in gloria aeterna. Si autem futurae vitae spes non esset, omnibus hominibus, quod dixit, miserabiliores essemus. Ut quid enim jejunia, vigiliae, exitus, his nulla merces erit in futuro? Increduli autem vel hac vita fruuntur. Nunc autmientium; quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. natum negabant, ac per hoc non resurrexisse carnem; quia qui natus non est, nec moritur. Sic autem probat Christum a mortuis resurrexisse, quia homo fuit, ut dubium non sit hominem a Deo a mortuis excitatum; ut quia peccato hominis mors inventa est, Christi justitia resurrectionem meruerit mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ qd suscitauerit xp̃m quem nõs susci¬
tauit. Qui asserit qd̃ xp̃m ds̃ a mortuis
suscitauit. falsus ẽ testis si nonẽ factum.
irtutem tamen dĩ predicat. ñ utiq ut ini¬
micus qui tam ãmirabile factum uirtuti
eius adscribit. Qd si uerum ẽ qr excitaiit
xp̃m amortuis. quid huic dicendum ẽ
qui &e testis contͣ dm̃ falsus ẽ & oꝑus etis
stulticiam asserit: Si enim mortui ñ re¬
surgent. neq xp̃c resurrex̃. Qd̃ si xp̃c ñ
resurrexit adhuc estis in peccatis ur̃is.
illos ut quia nemo sͥ male uult. doleat
illis hoc cxpisse credere qđ contra ipsos
ẽ. Quis enim peccata sͥ remissa noluit
nolunt estimare ꝑditionem. Qui enĩ¬
non timuer̃ subhac spe de scło exiert.
iue occidi ñ timuer̃. qt resurgere exẽ.¬
plo xp̃i crediderunt. & non ẽ uerum:
ꝑierunt. hoc illis dic̃ qd amore suorũ
defunctoꝵ nolunt audire ut illis ampr¬
tet qd̾ pruis ꝑ errorem uolebant audire.

Expanded text:
Deum, quod suscitaverit Christum, quem non susciDeum, quod suscitaverit Christum, quem non suscitavit. Qui asserit quod Christum Deus a mortuis suscitavit, falsus est testis, si non est factum; virtutem tamen Dei praedicat, non utique ut inimicus, qui tam admirabile factum virtuti ejus ascribit. Quod si verum est, quia excitavit Christum a mortuis, quid huic dicendum est, qui et testis contra Deum falsus est, et opus ejus stultitiam asserit? Nam si mortui non resurgresurrexit, adhuc estis in peccatis vestrisillos ut quia nemo sibi male vult, doleat illos hoc coepisse credere quod contra ipsos est; quis enim peccata sibi remissa nolit anolunt aestimare perditionem. Qui enim sub hac spe de saeculo exierunt, sive occidi non timuerunt; quia resurgere exemplo Christi crediderunt, et non est verum, perierunt. Hoc illis dicit, quod amore suorum defunctorum nolunt audire; ut illis amputet, quod prius per errorem volebant audire.
Abbreviated transcription (Latin):
a falsis apłis erant tradita qui xp̃m neq
natum neq incarne passum neq resur¬
bant unde dicit. Iui negat xp̃m ĩ carne
uenisse hic ẽ antixp̃c. & qui negat filiũ
nec patrem ht̃. Isti ambulabãt ⁊ quorundã
fidem ne imprudentes a mundi sapien¬
tib uidicarent᷑ subuertebant qr pruden¬
tes scłi stultum uidicant cũ audiunt re
&e fides ur̃a manis erit. Hoc enĩ credider̃
apło p̃dicante qr mortui resurgent. et
hac spe adtracti s̃ ad fidem. Qd̾ utiq ad
detrim̃tum illoꝵ ꝓficere asserit. si credi¬
derunt qđ futurũ non ẽ. Et pudoris est
ut aliquis ꝓfiteatur hoc se credidisse qd̃
falsũ ẽ. & uerecundiã gͦ illis incutit & la¬
bores illoꝵ dic̃ infructuosos si qd̃ a fal¬
sis apłis audiert̃ uerũ ẽ qr mortui ñ resurgẽt:
Q d nemo utiq de se patitur audire. Ut
uidentes ħ contͣ se eẽ reuerterentur.¬
ad primam fidem Inuenimur aũt ⁊ falsi
testes dĩ. qr testimonium diximꝰ adu̾sus

Expanded text:
a falsis apostolis erant tradita, qui Christum neque natum, neque in carne passum, neque resurbant. Unde dicit, qui negat Christum in carne venisse, hic est Antichristus. Et qui negat Filium, nec Patrem habet, isti ambulabant et quorumdam fidem ne imprudentes a mundi sapientibus judicarentur subvertebant, quia prudentes saeculi stultum judicant, cum audiunt reset fides nostra inanis est. Hoc enim crediderunt aedicante, quia mortui resurgent, et hac spe attracti sunt ad fidem. 162 Quod utique ad detrimentum illorum proficere asserit, si crediderunt quod futurum non est: et pudoris est, ut aliquis profiteatur hoc se credidisse, quod falsum est. Et verecundiam ergo illis incutit, et labores illorum dicit infructuosos; si quod a falsis apostolis audierunt, verum est, quia mortui non resurgent: quod nemo utique de se patitur audire; ut videntes hoc contra se esse, reverterenturad primam fidem. Invenimur autem et falsi testes Dei; quia testimonium diximus adversus
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. In ipsis aũt̃. qr in om̃ium c̃fessi¬
one unus erit ds̃. Non tam̃ sic subieitur
filius patri sicut filio creatura. Alioqͥn
quid facient qui baptizantur ꝓ mortuis
Si om̃ino mortui ñ resurgent qͥd & baꝑ¬
tirantur ꝓillis: In tantum ratã i stabilẽ
uult ostendere resurrectionẽ mortuoꝵ
ut exemplum deterłoꝵ qui tam securi
erant de futura resurrectione ut cẽ pro
mortius baptizarentur si quẽ forte mors
p̃uenisset. tim̃tes ne aut male aut non
resurgeret qͥ baptiratus ñ fueat uiuus
nomine mortui tinguebantur. Unde
subiecit quid & baptirantur ꝓ iltis: Exẽ¬
plo hoc non factum illoꝵ ꝓbat. s fixã
fidem in resurrectionẽ ostendit. Qd &
rior pro gła ur̃a fr̃s qͣm habeo in domino.
icendo quid & nos ꝑiclitamur discreuit
ꝑsonas ostendens ñ catholicos eẽ qui ꝓ

Expanded text:
ta sunt: in ipsis autem; quia in omnium confessita sunt: in ipsis autem; quia in omnium confessione unus est Deus. Non tamen sic subjicitur Filius Patri, sicut Filio creatura. Alioquin quid facient, qui baptizantur pro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? Ut quid et baptizantur pro illis? In tantum ratam et stabilem vult ostendere resurrectionem mortuorum, ut exemplum det eorum, qui tam securi erant de futura resurrectione; ut etiam pro mortuis baptizarentur, si quem forte mors praevenisset: timentes ne aut male, aut non resurgeret, qui baptizatus non fuerat, vivus nomine mortui tingebatur. Unde subjecit: Ut quid et baptizantur pro illis? Exemplo hoc non factum illorum probat, sed fixam fidem in resurrectionem ostendit. 164 Urior pro gloria vestra, quam habeo in Domino. Dicendo: Ut quid et nos periclitamur? discrevit personas, ostendens non cath
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib. Idem sensus ẽ quem nc̃ aꝑit.
ut manifestet quid sit tradere regnum
filiũ dõ & patri. Hoc tam̃ addit ad sensũ
qr tradens pater filio regnum. ñ se subi¬
ceret ei sicut filius patri se subiecit. In
substrata pedib eius tunc & ipse xp̃c
dominus subiciet᷑ dõ patri ut sit deus
nomia. inom̃ib. Hoc dicit qr cũ om̃iũ
pͥncipum &e potestatum & dñationum
s de deo ut unius pͥncipii sublimis et
in effabilis auctoritas maneat. Hoc est
subice se filium patri hoc ẽ dm̃ eẽ om̃ia
in om̃ib. Quia cum discit oĩs creatura
ut creatura om̃is unum sentiat ut una
uoce oĩs lingua celestiũ ⁊ t̃restrium et¬
infernoꝵ. Confiteatur unum ẽẽ dm̃ exqͦ
sunt om̃ia. Si aũt dixisset ut sit deus
in om̃ib intelligeret᷑ in om̃ib quidem
eẽ. s ꝑ affectum aut cõmunem sensũ
ñ tam̃ ea ipsa ex ipso eẽ. S cum dix̃ oĩa
inom̃ib hoc significauit. qr &e ex ipso
s̃ & inipsis ẽ. Exipso quia ab ipsocrea¬

Expanded text:
ibus. Idem sensus est, quem nunc aperit; ut manifestet quid sit Filium tradere regnum Deo et Patri: hoc autem addit ad sensum, quia tradens Pater Filio regnum, non se subjecerit ei, sicut Filius Patri se subjecit; incsubstrata pedibus ejus; tunc et ipse Christus Dominus subjicietur Deo Patri: Ut sit Deus omnia in omnibus. Hoc dicit, quia cum omnium principum et potestatum et dominationum sed de Deo; ut unius principii sublimis et ineffabilis auctoritas maneat. Hoc est subjicere se Filium Patri, hoc est, Deum esse omnia in omnibus; quia cum discit omnis creatura ut omnis creatura unum sentiat, ut una voce omnis lingua coelestium et terrestrium etinfernorum confiteatur unum esse Deum, ex quo sunt omnia. Si autem dixisset: Ut sit Deus in omnibus; intelligeretur in omnibus quidem esse, sed per affectum, aut communem sensum; non tamen ea ipsa ex ipso esse. Sed cum dixit: Omnia in omnibus; hoc significavit, quia et ex ipso sunt, et in ipsis est: ex ipso; quia ab ipso crea
Abbreviated transcription (Latin):
late mentis ocłis ad diabłi astucias pre¬
cauendas. State quia stantib difficile
somnus obripit. Lliriliter agite. Mulie¬
ris entm om̃is inconstantia & uarietas
tudicatur. Confortamini. Ut sit in ur̃a¬
iurtute ꝓfectus. om̃ia non manis głe
causa sed caritatis gr̃a facere festinate.
Obsecro aũt uos fr̃s nostis domumste¬
primiciȩ achaie & in ministeriũ scoꝵ¬
Ise ordinauerunt it ce uos subiecti sitis¬

Expanded text:
late mentis oculis ad diaboli astutias praecavendas. State, quia stantibus difficile somnus obrepit. Viriliter agite. Muliebris enim omnis inconstantia et varietas judicatur. Et confortamini: omnia envirtute profectus, omnia non inanis gloriae causa, sed charitatis gratia facere festinate. Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Steprimitiae Achaiae, et in ministerium sanctorum ordinaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ex parte s̃. Omnia carismatũ dona euacu¬
ari dix̃. quia non tantum posst̃ comp̃¬
hendere qͣntum ipsa ueritas habet. Ne¬
que nos aut caꝑe aut narrare possumꝰ
plenitudines ueritatis. Quin enim fieri
pot̃ ut lingua humana om̃e complectat᷑
qd̾ dĩ ẽtideo destruetur inꝑfectio nr̃a. Nõ
id quod uerum ẽ euacuabitur. s dumad¬
ditur inꝑfecto quod deẽ destruetur. De¬
structio enim imꝑfectionis ẽ qͣnid quod
imꝑfectum ẽ impletur inuerũ. Cũ cẽm
paruulus quasi paruulus loquebar. quasi
paruulus sapiebam quasi paruulus cogi¬
tabam. Cum factus sum uir ca quȩ par¬
uuli erant destruxi. Hoc dix̃ qr exeunteᷤ
scĩ de hoc mundo plus necesse ẽ inuemiat
quam nunc putant. Sic̃ ioħs apłs de sal¬

Expanded text:
arte sunt. Omnia charismatum dona evacuari dixit; quia non tantum possunt comprehendere, quantum ipsa veritas habet. Neque nos aut capere aut enarrare possumus plenitudinem veritatis. Qui enim fieri potest ut lingua humana omne complectatur, quod Dei est? Ideo destruetur imperfectio nostra, non id quod verum est evacuabitur: sed dum additur imperfecto, quod deest, destruetur. Destructio enim imperfectionis est, quando id quod imperfectum est, impletur in verum. Cum essem parvulus, quasi parvulus loquebar, quasi parvulus sapiebam, quasi parvulus cogitabam: at ubi factus sum vir, ea quae parvuli erant destruxi. Hoc dicit, quia exeuntes sancti de hoc mundo, plus necesse est in veniant, quam nunc putant, sicut Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tum religionis caritas ẽ. Qͥcqͥͣd
ꝙͦ sine caritate fit caducum ẽ. Caritas
magnanima ẽ iocunda ẽ. Caritas non
emulatur ñ inflatur ñ ꝑperam agit ñ
ambiciosa est non querit quȩ sua sunt.
non irritatur non cogitat malum non
gaudet in iniquitate congaudet autẽ
ueritati. Om̃ia tolerat om̃ia credit. oĩa
suffert om̃ia sꝑat. caritas numꝗͣ excidit.
anta preconia caritatis edocuit ut nõ
inmerito hanc ceteris anteponere ui¬
deretur. & incassum laborare eos qͥ aliis
Unde in alia epta idem paulus apłs ait.
ñ diligit ꝑ quod saluatus ẽ. Utꝑinde
discerent quia grauiter delinquebant
qui escam fraternȩ caritati p̃ponebant.
am hec est que &e in p̃senti prodest. et
ineternum cum dõ ꝑmanet. Siue ꝓpħiȩ

Expanded text:
fundamentum religionis charitas est. Quidquid fundamentum religionis charitas est. Quidquid ergo sine charitate fit, caducum est. Charitas magnanima est, jucunda est. Charitas non aemulatur, non inflatur, non perperam agit, non ambitiosa est, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet in iniquitate, congaudet autem veritati: omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Charitas numquam cadit. Tanta praeconia charitatis edocuit, ut non immerito hanc caeteris anteponere videretur, et incassum laborare eos, qui aliis unde et in alia epistola idem Paulus apostolus ait: non diligit, per quod salvatus est. Ut proinde discerent quia graviter delinquebant, qui escam fraternae charitati praeponebant. Nam haec est quae et in praesenti prodest, et in aeternum cum Deo permanet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdest seientia si caritas non sit. Deniq
seribis &e phariseis nichil ꝓfuit dicente
saluatore. Uos habetis clauem scientiȩ
&e neq uos untratis neq alios sinitis in¬
troire. ꝑ inuidiam enim caritatẽ corrũ¬
pentes scientiam enis ad nichilũ deduxer̃¬
Nam ce tertuillianus ce nouatianus ñ par¬
ue scientiȩ fuer̃. Sed quia ꝑzelum carita¬
tis federa ꝑdiderunt in scisma uersi ad
ꝑditionẽ sui hereses creauerunt. Et si ha¬
huero omnẽ fudem ita ut montes trans¬
feram. Uirtutes facere aut demonia per
fidẽ eicere dĩ uirtus ⁊ gła ẽ. Nec hoc ad
meritũ ꝓficit nisi quis bone ẽu̾sationis
fuerit emulus sic̃ supramemoraui.
Et si erogauero omuẽ substantiã meã
Aꝑtum ẽ quia si om̃is substantia impen¬
datur nich ꝓficit caritate neglecta. qi¬
caput religionis caritas ẽ. Et qui caput
non habet uitam non habet. & si tradi¬
dero corpus meum ut ardeam nicħ mͥ
prodest. Sine caritate nicħ ꝓdest quia

Expanded text:
dest scientia, si charitas non sit. Denique scribis et pharisaeis nihil profuit, dicente Salvatore: Vos habetis clavem scientiae, et neque vos intratis, neque alios sinitis introire ; per invidiam enim charitatem corrumpentes, scientiam ejus ad nihilum deduxeruNam et Tertullianus et Novatianus non parvae scientiae fuerunt: sed quia per zelum charitatis foedera perdiderunt, in schisma versi, ad perditionem sui haereses creaverunt. Et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam. Virtutes facere, aut daemonia per fidem ejicere Dei virtus et gloria est: nec hoc ad meritum proficit, nisi quis bonae conversationis fuerit aemulus, sicut supra memoravi. Et si erogavero omnem substantiam meam. Apertum est quia si omnis substantia impendatur, nihil proficit, charitate neglecta; qcaput religionis charitas est: et qui caput non habet, vitam non habet. Et si tradidero corpus meum, ut ardeam, nihil mihi prodest. Sine charitate nihil prodest; quia
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̃. Nam & asina locuta ẽ ad balaã
filium beor ut addisceret dĩ maiestatem.
t pueri infantes in laudem dĩ ꝓruper̃
ad confusionem uideorum. Saluator
autem ñ solum istos s &e lapides ad cõ
re posse ostñdit. Et inter ipsa pͥmordia
ad commendationẽ fidei qui baptira¬
bantur linguis loquebantur. Et si ha¬
buero ꝓpħiam &e nouerim mysteria oĩa
ce omnẽ scientiam caritatẽ aũt ñ ha¬

Expanded text:
in vobis . Nam et asina locuta est humana liin vobis . Nam et asina locuta est humana lingua ad Balaam filium Beor, ut addiceret Dei majestatem : et pueri infantes in laudem Dei proruperunt ad confusionem Judaeorum . Salvator autem non solum istos, sed et lapides ad condre posse ostendit . Et inter ipsa primordia ad commendationem fidei, qui baptizabantur, linguis loquebantur . Et si habuero prophetiam, et noverim omnia mysteria, et omnem scientiam; charitatem autem non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in celo. Quarenisi quia nominidĩ sub¬
dita sunt non hominis merito: &e quare
nc̃ ñ ita fit ut habeant homines eandem¬
grãm dĩ : Inter inicia fieri oportuit ut
fundamenta fidei acciꝑent firmitatem
Iunc autem ñ opus ẽ quia ppłs ppłm ad¬
ducit ad fidem cum uidentur eoꝵ bona
resonans aut cimbalum tiniriens. Mag¬
na utiq uidetur grã diuersis loqui lin¬
giis. Plus aũt aliquid ẽ etiam angłorũ¬
si possit liguam seire. id est si sp̃aliter
cognitum possit habere angłicum motũ
s hoc ad meritum non adscribi s adcłi
głam subiectis ostendit dicens sic ẽẽ ut
eramentum sonans aut cimbalum tum¬
ens. Quia sicut eram̃tum in pulsu alteriꝰ
resonat & cymbalum tuit. ita ce. hic
qui linguis loquitur sp̃e sc̃ĩ effectum ht̃
et motum ut loqui possit sicut alio loco
saluator dicit. Non enim uos estis quilo¬
quimim. s sp̃c patris ur̃i qui loquitur

Expanded text:
sunt in coelo . Quare, nisi quia nomini Dei subsunt in coelo . Quare, nisi quia nomini Dei subjecta sunt, non hominis merito? Et quare nunc non ita fit, ut habeant homines gratiam Dei? Inter initia fieri oportuit, ut fundamenta fidei acciperent firmitatem: nunc autem non opus est; quia populus populum adducit ad fidem, cum videntur eorum bona resonans, aut cymbalum tinniens. Magna utique videtur gratia diversis loqui linguis: plus autem aliquid est, etiamsi angelorum possit quis linguam scire, id est, si spiritaliter cognitum possit habere angelicum motum. Verum hoc ad meritum non ascribi, sed ad Dei gloriam, subjectis ostendit, dicens sic esse ut aeramentum resonans, aut cymbalum tinniens. Quia sicut aeramentum impulsu alterius resonat, et cymbalum tinnit; ita et hic qui linguis loquitur, Spiritus sancti effectum habet et motum, ut loqui possit, sicut et alio loco dicit Salvator: Non enim vos estis, qui loquimini; sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
&e adhuc excellentiorem uob uiã demon¬
stro. Gradatim illos ad utiliora ꝓuehit.
ostendens illis grãm. Supradicti omnes
doniꝙ̃ in hominib uidentur. siue lo¬
quendi aut curandi ut ꝓphandi non ad
meritum hominis ꝑtinere s ad honori¬
ficentiam dĩ. Idõq nunc uiam illis dic̃
se ostendere plamorem ꝗͣ itur ad cęlum
quȩ meritum collocat apud dm̃. Nlam
quia supradicta ñ semꝑ ad meritum
ꝑtinent dic̃ saluator. Multi m dicent
in illa die id est udicii. dñe dñe nonne
Et quia ñ hoc ad me ritum ꝑtinet sed
officias̃ eccłȩ adcon fusionem gentili¬
um & dĩ honorificẽ tiam ꝓtestandam
dicit eis dñs. Recedite a me non noui
uos oꝑarii iniquitatis. Securi enim qr
dĩ in illis oꝑatio cernebatur negligenteᷤ
subdita fuerant dic̃ saluator. Nolite ii
hoc gaudere qd demonia uob subiecta
s̃ s in hoc gaudete qd̾ nomina ur̃a scͥpta

Expanded text:
Et adhuc magis excellentiorem viam vobis demonEt adhuc magis excellentiorem viam vobis demonstro. Gradatim illos ad utiliora provehit, ostendens illis gratiam supradicti omnis doni, quod in hominibus videntur, sive loquendi, aut curandi, aut prophetandi, non ad meritum hominis pertinere, sed ad honorificentiam Dei. Ideoque nunc viam se dicit illis ostendere planiorem, qua itur ad coelum, quae meritum collocat apud Deum. Nam quia supra dicta non semper ad meritum pertinent, dicit Salvator: Multi mihi dicent in illa die, id est, judicii: Domine, Domine, nonne Et quia non hoc ad meritum pertinet, sed officia sunt Ecclesiae, ad confusionem gentilium, et Dei honorificentiam protestandam, dicit eis Dominus: Recedite a me: non novi vos, operarii iniquitatis . Securi enim quia Dei in illis operatio cernebatur, negligentes subdita fuerant, dicit Salvator: Nolite in hoc gaudere, quod daemonia vobis subjecta sunt; sed in hoc gaudete, quod nomina vestra scripta
Abbreviated transcription (Latin):
guum ñ om̃ib ẽcedi ꝓpħiam. Nũqͥd om̃s
N umqͥd om̃s uir tutes: Hic pot̾ habe¬
re uirtutẽ cuidat: ds̃ demonia eicere:
Numqͥd om̃s gr̃am habent curationũ:
uomodo pot fieri ut om̃s habeant do¬
na curationũ: Numqͥdom̃s linguis lo¬
cunt᷑: Non utiq nͥ qui accipit donum
in hacre. Numqͥd om̃s interpretantur:
Ille potest linguas interpretari cui dat
ds̃ In supͣdictũ sensũ ħ inserenda. Explanauit
eñ reddita ratione omnes habe diuers as
gĩas & nec totum alicui concedi exemplo
m̃brorum. Exemplo enim corprĩs carnis
spãle corpus insinuat ac ꝑ hoc in om̃ib
dm̃ benedicendum & in ipsius nomine
głandum cuius gr̃a ẽ. Hanc rationem oẽ
in reb fisicis inuenimus. Aurum aũt
cum melius argento sit. plus tamen ui
usu argentum ẽ. Et cum es necessariũ
sit. plus tam̃ ferrum opus ẽ. sichil enĩ
pene sine ferro fit. cum sit inferiuis et
post hȩc. E mulamini aũt carismata
meliora. Hoc mox in subiectis absoluit

Expanded text:
guum non omnibus concedi prophetiam. Numquid omnes Numquid omnes virtutes? Hic potest habere virtutem, cui dat Deus daemonia ejicere. Num omnes gratiam habent curationum? Quomodo potest fieri, ut omnes habeant dona curationum? Numquid omnes linguis loquuntur? Non utique, nisi qui accipit donum in hac re. Numquid omnes interpretantur? Ille potest sermones interpretari, cui dat Deus. In supradictum sensum haec inserenda. Explanavit enim, reddita ratione, omnes habere diversas gratias, nec totum alicui concedi, exemplo membrorum. Exemplo enim corporis carnis spiritale corpus insinuat: ac per hoc in omnibus Deum benedicendum, et in ipsius nomine gloriandum, cujus gratia est. Hanc rationem etiam in rebus physicis invenimus; aurum enim cum melius argento sit, plus tamen in usu argentum est; et cum aes necessarium sit, plus tamen ferro opus est; nihil enim pene sine ferro fit, cum sit inferius. Et post haec: Aemulamini charismata meliora. Hoc mox in subjectis absolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
erechiel significat. Et apłs idem. Ait enĩ
Ita ut in templo dĩ sedeat ostendens se qͣs
sit ds̃. Non est uir ex muliere sed mulier
ex uiro. Et enim ñ ẽ creatus uir ꝓpt̃ mu¬
lierem s mulier ꝓpt̾ uirũ. P ꝑterea mulier¬
debet potestatem hab̾e supͣ caput ꝓꝓter¬

Expanded text:
Ezechiel significat , et Apostolus idem, ait enim: Ezechiel significat , et Apostolus idem, ait enim: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se quasi sit Deus . Non est enim vir ex muliere, sed mulier ex viro: etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Propterea debet
Abbreviated transcription (Latin):
&e uir &e mulier. tam̃ qͥa uir caput ẽ mulge¬
riꝰᷤ anteponendꝰ tͣdit᷑. ut ꝑ causã & rationẽ
maior sit ñ ꝑsubstantiam. Inferior ergo
mulier uiro ẽ. Portio eium eius ẽ. qr ori¬
go mulieris uir ẽ. Ex eo enim ẽ ac ꝑ hoc
obnoxia iudetur mulier uiro. ut imꝑio
eius subiceta sit. H onorificentiã et dig¬
nitatem uiri obstare dicit. ne uelet caput.
mago enim dĩ incongruum ẽ ut celetur.
Abscondi enim non debet. Dĩ enu gła
uidetur in uiro. Mulier aũt gła uiri ẽ.
Multum distat inter głam dĩ or głam iuri.
ir enim ad imaginem dĩ factus ẽ ñ mulier.
Iec est autem imago dĩ in uiro. qr unꝰ ds̃
unum fecit hominẽ ut sic̃ ab uno dõ s̃
om̃ia ita eẽnt & ab uno homine omnes
homines. Ut unus ds̃ inuisibilis. unꝰ hõ
uisibilis imaginem hab̾et intris. Ut unꝰ
ds̃ in uno homine uidẽtur auctoritatẽ
unius pͥncipii conseruare ad confusionẽ
diabłi qui sͥ neglecto uno dõ dominiũ
& dĩtatem uoluit usurpare. Qd̃ ꝓpħa

Expanded text:
ier, tamen quia vir caput est mulieris, anteponendus traditur; ut per causam et rationem major sit, non per substantiam. Inferior ergo mulier viro est, portio enim ejus est; quia origo mulieris vir est: ex eo enim est, ac per hoc obnoxia videtur mulier viro, ut imperio ejus subjecta sit. Honorificentiam et dignitatem viri obstare dicit, ne velet caput; imago enim Dei incongruum est ut celetur: abscondi enim non debet, Dei enim gloria videtur in viro. Mulier autem gloria viri est. Multum distat inter gloriam Dei et gloriam viri; vir enim ad imaginem Dei factus est, non mulier. Haec autem imago Dei in viro, quia unus Deus unum fecit hominem; ut sicut ab uno Deo sunt omnia, ita essent et ab uno homine omnes homines; ut unius Dei invisibilis, unus homo visibilis imaginem haberet in terris, ut unus Deus in uno homine videretur auctoritatem unius principii conservare, ad confusionem diaboli, qui sibi, neglecto uno Deo, dominium et divinitatem voluit usurpare. Quod propheta
Abbreviated transcription (Latin):
idete tam̃ ne forte licentia ur̃a offensio fiat
infirnus. Hoc ẽ neqr licere uob̾ ede carnẽ
de sacsicio dicitis ꝑ id qd̾ nicħ eẽ idolum
scitis offensionem generetis fr̃ib qui nesci¬
unt adhuc quia nichil ẽ idolũ. Si enĩ quis
uidit eum qͥ habet scientiã in idolio recũ¬
bentem ñne conscientia etꝰ cum sit infirma

Expanded text:
Videte tamen ne forte licentia vestra offensio fiat Videte tamen ne forte licentia vestra offensio fiat infirmis. Hoc est, ne quia licere vobis edere carnem de sacrificio dicitis, per id quod nihil esse idolum scitis, offensionem generetis fratribus, qui nesciunt adhuc quia nihil est idolum. Si enim quis viderit eum, qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne consc
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ unum eẽ dm̃ et dominũ demonstraret.
modum uniuis principii conseruandos. S ñ
inom̃ib est scientia. Id÷ non om̃s norunt cre¬
dentes mysterium dĩ unus. idõ quidã putãt
ex his qui credunt aliquid numinis in si¬
mulachri quasi simulachro ĩmolatũ man¬
ducant. De plebe enim aliqui cũ ueneratioe¬
ad huc simulacͥ manducabant de sacͥficatis
quasi aliqua eẽt illic diuinitas. Et ẽscientia
illorum cum sit infirma coinquinat᷑. Macla¬
tur conscientia si infirma ẽ circa dm̃. Esca
autem nos ñ cominendat dõ. Ueruinẽ qr
non idõ deo placebimus. si om̃ia ederimus
aut offendimus si aliqͣ contempserimꝰ. Neq
enim si ederimus habundabimꝰ neq si ñ
ederimus deerit nob̾. Contempta enĩ sacͥ¬
ficioꝵ esca. ñ utiq decrit qd edatur. Si aũt
sumpta fuerit ñ habundabit. ita ut nicħ
requiratur. Ae ꝑ hoc abicienda quia neq
sine illa ñ uiuitur ⁊ scandalum fr̃ĩb est.

Expanded text:
Deus, unum esse Deum et Dominum demonstraret, Deus, unum esse Deum et Dominum demonstraret, modum unius principii conservando. Sed non in omnibus est scientia. Id est, non omnes norunt credentes mysterium Dei unius; ideo quidam putant ex iis qui credunt aliquid numinis in sia idoli quasi simulacro immolatum manducant. De plebe enim aliqui adhuc cum veneratione simulacri manducabant de sacrificatis, quasi aliqua esset illic divinitas. Et conscientia aliorum cum sit infirma, coinquinatur. Maculatur conscientia, si infirma est circa Deum. Esca autem nos non commendat Deo. Verum est, quia non ideo Deo placebimus, si omnia ederimus: aut offendemus si aliqua contempserimus. Neque enim si ederimus, abundabimus; neque si non ederimus, deerit nobis. Contempta enim sacrificiorum esca, non utique deerit quod edatur; si autem sumpta fuerit, non abundabit, ita ut nihil requiratur: ac per hoc abjicienda; quia neque sine illa non vivitur et scandalum fratribus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cere caritate contempta s et obẽẽ. Scimus
qr nicħ ẽ simulachrũ. & quia nemo ds̃
nisi unus. Uerum ẽ. Apud xp̃ianos enim
unus ẽ ds̃. Licet sint qui dicant᷑ dii ce do¬
mini siue in cęlo siue in t̾ra. Apaganis eni
& sol et luna & cetera sydera dii celestes di¬
cuntur. In terra apollinẽ esculapiũ her¬
culẽ mineruã deos dicunt &e dños. Nob̾
tam̃ unus ds̃ pater ex quo omĩa ce nos u
illo. Om̃ia enim ex illo quequȩ s̃ ubicũq
sunt. Nos autem cum dicit in illo discreuit
nos a ceteris qui cum ex illo sint ñ tamen sunl
in illo dum adhuc ñ credunt. Et unus dñs
& nos ꝑ ipsũ reformatosnoᷤ ꝑ ipsum ꝑ ꝗ̃ c̃atifu¬
eramꝰ sig̃cat indi cognitione qͥa facti ꝑ ipsumcũ
ceteris pꝰstuporem m̃tis & ignorantiȩ nos ꝑ
ipsum agnouimus mysterium unuis dĩ:
Li num gͦ dm̃ patrem dixit. & unum dominũ
iħ̾m filium eius. ut quia ds̃ non pot̃ ñ esse
dominus similit̃ &e dñs intelligatur eẽ et

Expanded text:
ontempta, sed et obesse. Scimus quia nihil est simulacrum, et quia nemo Deus, nisi unus. Verum est; apud christianos enim unus est Deus. Licet sint qui dicantur dii et domini, sive in coelo, sive in terra. A paganis enim et sol et luna et caetera sidera dii coelestes dicuntur: in terra Apollinem, Aesculapium, Herculem, Minervam deos dicunt et dominos. Nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in illo. Omnia enim ex illo quaeque sunt, ubicumque sunt. Cum autem dicit: Et nos in illo, discrevit nos a caeteris, qui cum ex illo sint; non tamen sunt in illo, dum adhuc non credunt. Et unus DominEt nos per ipsum, reformatos nos per ipsum, per quem creati fueramus, significat in Dei cognitione; quia facti per ipsum cum caeteris, post stuporem mentis et ignorantiae nos per ipsum agnovimus mysterium unius Dei. Unum ergo Deum Patrem dixit, et unum Dominum Jesum Filium ejus; ut quia Deus non potest non esse Dominus, similiter et Dominus intelligatur esse et
Abbreviated transcription (Latin):
implere ñ conceditur ab aliosumat qđ de
habet qͥa totum uni concedi non potest.
unt &e gubernatores qui sp̃alibus reci¬
naculis hominib documento s̃. bña lin¬
guarũ. Ut donũ di sit multaᷤ lingͣs scire. int̃p̃ta¬

Expanded text:
implere non conceditur, ab alio sumat quod non implere non conceditur, ab alio sumat quod non habet; quia totum uni concedi non potest. Sunt et gubernatores, qui 154 spiritalibus retinaculis hominibus documento sunt. Genera linguarum; ut donum sit Dei multas linguas scire. Interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in eccłã posuit apłos. qui legati xp̃i
s̃ sicut dic̃ idem apłs. Pro qͦ legatione fũ¬
gimur. ipsi s̃ ep̃i firmande istud petroapło
& dicente int̾ cetera de uida. & ep̃atum
eius accipiat alter. S od̃o ꝓpħas. Propħ̃as
duplici genere intelligamus. & futuradi¬
centes ce scripturas reuelantes. Quamuis
subiecta habet. Deniq pessimus caiphas
ꝓpt̃ qd̃ princeps sacerdotũ erat ꝓpħauit.
ordinis utiq causa ñꝓprii merit. Tamen¬
spetialiter erant. ꝓphȩ & scripturaꝵ int̃pre¬
tes & futura dicentes. sicut erat agab qͥ
eget ꝓpħis. Et quia ab uno deo patre s̃
om̃ia singlos epõs singłis eccłis preesse
decreuit. Tercio doctores. Illos dic̃ doctoreᷤ
qui in eccła litteris &e lectionib retinendis
pueros imbuebant mor e sinagogȩ qr
traditio illoꝵ ad nos transitum fecit: qͣrto
Potest enim aliqͥs non esse ep̃s & hab̃e in se
donũ uirtutis sanitatum: Qͥntoloco donũ¬
let intellectu ita tam̃ ut in aliquib quȩ

Expanded text:
uit, qui legati Christi sunt, sicut dicit idem Apostolus: Pro quo legatione fungimur . Isti sunt episcopi, firmante istud Petro apostolo, et dicente inter caetera de Juda: Et episcopatum ejus accipiat alter . Secundo prophetas. Prophetas duplici genere intelligamus, et futura dicentes, et Scripturas revelantes; quamvis adus omnia subjecta habet. Denique pessimus Caiphas propter quod princeps sacerdotum erat, prophetavit , ordinis utique causa, non proprii meriti. Tamenspecialiter erant prophetae et Scripturarum interpretes, et futura dicentes , sicut erat Agabus, qeget prophetis. Et quia ab uno Deo Patre sunt omnia, singulos episcopos singulis Ecclesiis praeesse decrevit. Tertio doctores. Illos dicit doctores qui in Ecclesia litteris et lectionibus retinendis pueros imbuebant more Synagogae; quia traditio illorum ad nos transitum fecit. Quarto potest enim aliquis non esse episcopus, et habere in se donum virtutis sanitatum. Opitulationelet intellectu: ita tamen, ut in aliquibus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uit cum ꝓpħa non eẽt sed ariolus & cai¬
phas ꝓpħaitit non merito s dignitate or¬
dinis sacerdotalis. Et saul ꝓphauit cum
iam mobedientiȩ causa sp̃u malo fuiss
repletus. Sed ꝓpter dĩ causam ut ñ poss
comp̃hendere dauid & occidere quemuo¬
lebat. Et si sciero om̃ia mysteria. Iudę
enim nichil ꝓfuit fuisse cum apłis & di¬
dicisse mysteria cum caritatis hostis tra¬
diãit saluatorem. Et ꝓpħa ezechiel diabo¬
lum mysteria celestia scire ostendit qñ
inerepat uoce in paradiso illum dĩ fuisse
&e preciosos lapides habuisse testatur.
Quos lapides idẽ angłos doctrinȩ diumnȩ
mysteria significauit & nicħ illi ꝓfuit¬

Expanded text:
um propheta non esset, sed hariolus: et Caiphas prophetavit , non merito, sed dignitate ordinis sacerdotalis: et Saul prophetavit , cum jam inobedientiae causa spiritu malo fuisset repletus; sed propter Dei causam, ne posset comprehendere David, quem et occidere volebat. Et si sciero omnia mysteria; Judae enim nihil profuit fuisse cum apostolis, et didicisse mysteria; cum charitatis hostis tradidit Salvatorem Et propheta Ezechiel diabolum mysteria coelestia scire ostendit, quando increpita voce in paradiso illum Dei fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur, quos lapides idem Apostolus doctrinae divinae mysteria significavit : et illi ni
Abbreviated transcription (Latin):
tres ds̃ unus. Deniq oꝑante uno tres oꝑa.¬
ri dicuntur ut trimitatis mysteriũ in uniꝰ
dĩ natura & potestate claudat᷑ cumsit ĩ¬
mensũ. Unicuiq aũt datur manifestatio
spc̃ ad utilitatem. hoc ẽ donũ accipit ut
diuinis retinacłis uitam suã gubernãs
&e sibi &e alus utilis sit dum exemplum bo¬
ne conuersationis ostendit. Cuidam enĩ
cor habeat illuminatum & prudens ut diᷤᷤ¬
cernat que uitanda st̃ que sequenda. Alu
uͦ sermo scientie scđ̃m eundem sp̃m. Hoc ẽ
ut habeat scientiam rerũ diumarũ. Alii
gr̃a curationũ inuno sp̃u. Idẽ ut medelam
tribuat infirmis uł egris. Alii fides in eodẽ
sp̃u. hoc dicit ut fidei ꝓfitende ac uindican¬
de pressa uerecundia accipiat facultatẽ.
Alii oꝑatio uirtutum. Potestatem dari sig¬
nificat in eiciendis demoniis aut signis
faciendis. Alii ꝓpħia id ẽ ut sp̃u scõ repletus
dicat fut᷑a. Alii disctio sp̃uum. Hoc dic̃ ut

Expanded text:
tres Deus unus. Denique operante uno, tres operari dicuntur; ut Trinitatis mysterium in unius Dei natura et potestate claudatur, cum sit immensum. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Hoc est, donum accipit, ut divinis retinaculis vitam suam gubernans, et sibi et aliis utilis sit, dum exemplum bonae conversationis ostendit. Cuidam enim cor habeat illuminatum, et sit prudens, ut discernat quae vitanda sunt, quaeve sequenda. Alii vero sermo scientiae secundum eumdem spiritum: hoc est, ut habeat scientiam rerum divinarum. Alii gratia curationum in uno Spiritu: id est, ut medelam tribuat infirmis, vel aegris. Alii fides in eodem Spiritu. Hoc dicit, ut fidei profitendae ac vindicandae, pressa verecundia, accipiat facultatem. Alii operatio virtutum. Potestatem dari significat in ejiciendis daemoniis, aut signis faciendis. Alii prophetia: id est, ut Spiritu sancto repletus dicat futura. Alii discretio spirituum. Hoc dicit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
les s̃ ⁊ sine dignitate calciam̃tis ornamꝰ.
Et que in honesta st̃ nr̃a abundantiorẽ
honestatem habent. Manifestum ẽ qͥa
pudenda nr̃a quȩ turpia uident᷑ dũ
aspectꝰ publicos uitant honestate se con¬
tegunt ne ꝑirreuerentiam horreãt. Si
habitu in honesti ñ tam̃ sunt sine gr̃a
ꝓpt̃ qͦd m̃bra sĩt corporis nr̃i. Nã solent suc¬

Expanded text:
les sunt et sine dignitate, calceamentis ornamus. Et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honorem habent. Manifestum est quia pudenda nostra, quae turpia videntur, dum aspectus publicos vitant, honestate se contegunt, ne per irreverentiam horreant. Simhabitu inhonesti; non tamen sunt sine gratia, per quam membra sint corporis nostri: nam solent suc
Abbreviated transcription (Latin):
illũ faciat głosũ. ipsa dignitaᷤᷤcõtẽptibił
erit. officiũ ẽ enĩ ꝑ qͦd dignitaᷤ constat. ta¬
le ẽ sumꝑatori desit exereitꝰ. qmius gͦ
magnꝰ sit imꝑator necessariũ tam̃ ht̃ ex¬
excitum. m̃brũ ẽ enĩ corpr̃is eiꝰ añ se hñs
tͥbunos comites magists. in his oĩb infe

Expanded text:
illum faciat gloriosum, ipsa dignitas contemptibilis illum faciat gloriosum, ipsa dignitas contemptibilis erit: officium enim est, per quod dignitas constat. Tale est si imperatori desit exercitus. Quamvis ergo magnus sit imperator, necessarium tamen habet exercitum; membrum est enim corporis ejus, ante se habens tribunos, comites, et magistros. His
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inuicem sui egeant: ñ disc̾pant in uni¬
tate nat᷑e. quamuis diũs a sint: qr diu̾s¬
tas hec inunum coneurrit. ut corporis
utilitas expleat᷑. Sic̃ ⁊ ea quib mundꝰ
ipse constat cum sint diũsa nonsolum
officiis s ⁊ natis ad unius tam̃ mundi
ꝓficiunt ꝑfectionem. Et ex omnib his
nascit᷑ temꝑies quedam in fructibus:
qͥ humane ꝓficiunt utilitati. N potest
aut̃ dicere ocłs manui oꝑa tua ñ indi¬
geo.Hoc est non potest potior dicere infe¬
riori. non mͥ opus es: quia ocłis quidem
caput pedib: non estis mͥnecessarii. Id ẽ
maior gradu & dignitate. non potest
sine illo qui humilis est: quia est quod
humilis potest. quod non potest subl¬
mis. qͥa ferrum potest. qͦd non potest
aurum: ac ꝑ hoc honorem capiti fa¬
ciunt pedes. S multomag̃ q̃ uidentur
m̃bͣ corpr̃is infirmiora ẽẽ: neccessaria s̃.
Manifestũ ẽ qi qͣmuiᷤ aliqͥs dignitate subli¬
mis sit si subiectꝰ tñ defũit qͥ obseqͥissuns

Expanded text:
cum invicem sui egeant, non discrepant in unitate naturae, quamvis diversa sint; quia diversitas haec in unum concurrit, ut corporis utilitas expleatur, sicut et ea quibus mundus ipse constat, cum sunt diversa non solum officiis, sed et naturis; ad unius tamen mundi proficiunt perfectionem, et ex omnibus his nascitur temperies quaedam in fructibus, qui humanae proficiunt utilitati. Non potest autem dicere oculus manui: Opera tua non indigeo. Hoc est, non potest dicere potior inferiori: Non mihi opus es; quia oculus quidem caput pedibus: Non estis mihi necessarii: id est, major gradu et dignitate non potest sine illo esse, qui humilis est; quia est quod humilis potest, quod non potest sublimis, quia ferrum potest, quod non potest aurum: ac per hoc honorem capiti faciunt pedes. Sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt. Manifestum est, quia quamvis aliquis dignitate sublimis sit; si subjectus tamen defuerit, qui obsequiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
qui oꝑatur om̃ia in om̃ib. In tantũ ñ hoc
hominib dandũ quasi ꝓprium s soli deo
trium unum opꝰ intelligatur ut ad unũ
omnẽ głam redigat & diuinitatẽ. Diuisi¬
ones aũt gr̃aꝵ s̃ officiis eccłȩ ñ humamiꝰ
meritis deputatȩ. Si enim sp̃c sc̃s idem

Expanded text:
qui operatur omnia in omnibus. In tantum non hoc hominibus dandum, quasi proprium sit, sed soli Deo trium unum opus intelligatur, ut ad unum omnem gloriam redigat et divinitatem. Divisiones autem gratiarum sunt officiis Ecclesiae, non humanis meritis
Abbreviated transcription (Latin):
docet nulliꝰ ꝑsonam quasi despecti contẽ.¬
nendam neq alieuiꝰ quasi ꝑfectã p̃feren¬
dã. nec głam q̃ soli deo debet᷑ hominib
tͥbuendam quandoin omnib unꝰ atq
idem ds sit głos. Quippe cum om̃s & unũ
qͥa in aliquib głabant᷑. aliqͦs uͦ uelut con¬
temptibiles sꝑnebant. Nam & corpus ñ ẽ
unum membrum s multa. Hoc dicens
ostendit unitatem hab̃e uarietates offi¬
ciorum. & diũsitatem hanc ñ discrepare
inunitate potestatis. quando corporis
unitas ñ in singłarite consistit s in mul¬
tis membrisut inuicem sibi p̃stent qͦd
debent. Si dixerit pes quia non sum man̾
non sum de corpore ñ ꝓptea ñ est de cor¬
pore: Hoc est ñ posse eum qui infirmꝰ
uidet᷑ int̃ fr̃s.negari eẽ de corpore. qͥa
ñ est potens. Isi dixerit auricła quia
non sum ocłs. non sum de corpore. ñ
ꝓpte̾a non ẽ de corpore: Non debere
dicit illũ qͥ pauloinferior ẽ non neces¬
sarium putari corpori ꝓptẽa qͦd de pͥmis

Expanded text:
pectam contemnendam, neque alicujus quasi perfecta sit, praeferendam: nec gloriam, quae soli Deo debetur, hominibus tribuendam; quando in omnibus unus atque idem Deus sit gloriosus: quippe cum omnes et unuquia in aliquibus gloriabantur, aliquos vero velut contemptibiles spernebant. Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Hoc dicens, ostendit unitatem habere varietates officiorum, et diversitatem hanc non discrepare in unitate potestatis; quando unitas corporis non in singularitate consistit, sed in multis membris; ut invicem sibi praestent, quod debent. Si dixerit pes: Quia non sum manus, non sum de corpore; num propterea non est de corpore? Hoc est, non posse eum, qui infirmus videtur inter fratres, negari esse de corpore; quia non est potens. Si dixerit auricula: Quia non sum oculus, non sum de corpore; num propterea non est de corpore? Non debere dicit illum, qui paulo inferior est, non necessarium putari corpori, propterea quod de primis
Abbreviated transcription (Latin):
baptista ad herodem. Non licet tibi habere
uxorem frĩs tui. S forte ioħs expers fu¬
erit humani eloquii inspirat᷑ in ut̃o quas:
hoc ẽ. debuit dicere licet tibi s ñ expedit.
& dñs similiter mulieri cananee ait.
Non licet accrꝑe panem filiorum ⁊ mitt̾e
canib. Et iterũ dicit dominus tudeis.
Ion legistis quid fecit daiuid cũ esuriret
quomodo intraiit in domũ dĩ. Et pa-¬
nes ꝓpositionis accepit. quos ñ licebat ei:

Expanded text:
Baptista ad Herodem: Non licet tibi habere Baptista ad Herodem: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Sed forte Joannes expers fuerit humani eloquii, inspiratus in utero; quia si hoc est, dicere debuit: Licet tibi, sed non expedit. Sed et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait; Non licet accipere panem filiorum, et mittere canibus . Et iterum dicit Dominus Judaeis: Non legistis quid fecit David, cum esuriret; quomodo intravit in domum Domini, et panes propositionis accepit, quos non licebat ei
Abbreviated transcription (Latin):
stettrit natruitas. Pseudo apłi aũt qui
ñ utiq religionis causa sed questus circũ¬
ibant peccantib amari eẽ nolebant. Cor¬
pus aũt non fornicationi s dño. Nunc
redit ad suꝑiorem sensum. Et dñs corpri.
Quid dominus corpr̃i: Subaudiatur im¬
mortalitatẽ resuscitato p̃stabit. Corpus
enim deo dicatũ dono spiritali remu¬
nerabitur merito ducis id ẽ animi. Ds̃
uero ⁊ dñm suscitauit ⁊ nos suscitauit
& ipsum dominum. Noc dixit quia ip¬
se dominus corpus suum suũ suscitauit
sic̃ & ipse dñs ait. Soluite templũ hoc
et ego trib dieb suscitabo illud. Hoc añt
tam̃ uidet᷑ ꝓpt̾ lib̾tatem concessi arbitrii di¬
expediunt ut liceat fornicari ñ tamen expe¬
diat. S quomͦ licet qd ꝓhibetur: Aut
certe si om̃ia licent nicħ potest dici illi¬
citum. Sedlicet non tam̃ expedit. Hec
susurrant pocius ꝗͣ asserunt aut imme¬
mores aut negligentes. Dicit enim ioħ̾s

Expanded text:
steterit nativitas. Pseudoapostoli autem, qui steterit nativitas. Pseudoapostoli autem, qui non utique religionis causa, sed quaestus circumibant, peccantibus amari esse nolebant. Corpus autem non fornicationi, sed Domino. Nunc redit ad superiorem sensum: Et Dominus corpori. Quid Dominus corpori? Subauditur immortalitatem resuscitato praestabit; corpus enim Deo dicatum, dono spiritali remunerabitur merito ducis, id est, animi. Deus vero et Dominum suscitavit, et nos suscitabit et ipsum Dominum. Hoc dixit, quia ipse Dominus corpus suum suscitavit, sicut et ipse Dominus ait: Solvite templum hoc, et ego tribus diebus suscitabo illud. Hoc autem am videtur propter libertatem concessi arbitrii dietc.; ut liceat fornicari, non tamen expediat. Sed quomodo licet, quod prohibetur? Aut certe si omnia licent, nihil potest dici illicitum. Sed licet, non tamen expedit. Haec susurrant potius, quam asserunt, aut immemores aut negligentes. Dicit enim Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
fuit in sensu apliut ħ loqueretur. Hec enĩ
premisit postea acturus hanc causã sicut
fecit &e de illo qui incestum aomiserat. Pro¬
ponit enim designans quid acturus ẽ poste¬
a. Deniq statim ad suꝑiorem sensũ breuit̃
interim recom̃data redit. Hoc enim ideo
dix̃ quia licebat illi abhis sumptus acci¬
pere. S qm̃ sciebat pseudo apłos occasio¬
nem querere accipiendi. noluit ab his acci¬
pere ne causa uentris uigor eugłice ueri¬
tatis torpesceret. Si enim abhis acciperet
qͦs in tantis uiciis arguebat auctoritatẽ
magisterii concessam sͥ adnõ inclinabat.¬
N. Non enim pot̃ constanter argui a quo
Aaccipitur. Maxime cum idco ꝓmptus ad
dandum sit ut sibi humiliet p̃positum
Unde ce dicit. Sed & ego sub nullius redi¬
gar potestatẽ. Esca uentri &e uent̃ escis.
d eus autem &e hunc de has destruet. De¬
structio uentris ẽ cum edendi cessat offici¬
um. E sce uero destructio tunc erit qͣndo

Expanded text:
fuit in sensu Apostoli, ut haec loqueretur; haec enim fuit in sensu Apostoli, ut haec loqueretur; haec enim praemisit postea acturus hanc causam, sicut fecit et de illo 131 qui incestum admiserat; proponit enim designans quid acturus esset postea. Denique statim ad superiorem sensum, breviter interim re commendata, redit; hoc enim ideo dixit, quia licebat illi ab his sumptus accipere. Sed quoniam sciebat pseudoapostolos occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor evangelicae veritatis torpesceret. quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii concessam sibi a Domino inclinabat; non enim potest constanter argui a quo accipitur: maxime cum ideo promptus ad dandum sit, ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius redigar potestate. Esca ventri, et venter escis, Deus autem et hunc et has destruet. Detructio ventris est, cum edendi cessat officium: escae vero destructio tunc erit, quando