comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde. supporitur
adiuratio. cũait. Ita:
o frego fruar te indo¬
mino .i. gaudebo de
te in regnod̾i: sud
fec̾is. qõ rogo. Quid¬
S est illud: Eece: refice
uiscera mea .i. filium
te frul uł affectum meum.
.RAminum. deinde: blan¬
ditur ei. dicens. ego
Aconfidens in obedien¬
tia tua: scripsitͥ sci¬
ens: qd̃ facies suꝑra
io qd̾ dico. Puocat eỹ.
sic blandiendo: ut
amplius faciat qͣm
postulatur ab eoz
ut qui de seui¬
det bene senti¬
ri: meliorẽ se
p̾beat. Deinde: ut sollicitiorẽ eum¬
facleS: faciat. ⁊ ad obediendum ꝑntio¬
rem: uenturũ¬
se ad illũ sig̾cat
subdens. Si¬
mul aitẽ &e ꝑa¬
ra mͥ hospitiũ.¬
Uł hoc: potest
eum mouere¬
adueniã. Ioeo
dico para. Nã¬
uras. medona¬
cit: ut magis¬
obediant. So¬
lent enĩ absen¬
des contempni.
alutat te
tiuus m̃s in

Expanded text:
Deinde supponitur adjuratio, cum ait: Ita, ter, ego fruar te in Domino, id est gaudebo de te in regno Dei, si feceris quod rogo. Quid est illud? Ecce: refice viscera mea, id est filium vel affectum meum Dominum. Deinde blanditur ei, dicens: Ego confidens in obedientia tua scripsi, scens quod facies supra id quod dico. Provocat eum sic blandiendo, ut amplius faciat quam postulatur ab eo. ut qui de se videt bene sentimeliorem se praebeat. Deinde ut sollicitiorem eum faciat, et ad obediendum promptiorem, venturuse ad illum significat, subdens: Smul autem et para mihi hospitiuel hoc potest eum moverveniam. Ideo, dico, para, natras me doncit ut magiobediant. Solent enim absetes contemni. Salutat te tivus meus in
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: ait.
aulus
nota omnib
dignitate.
Recte hie
apostolus¬
apłm se no
uerat. Ecce. auctori¬
tas dicendoꝵ. aplc¬

Expanded text:
tionem, ait: Paulus,Nota omnibus dignitate. Recte hic Apostolm se nomuos praedicaverat. Ecce auctoritas dicendorum. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribit apłc phile¬
moni colosensi. qui in illa
eccłiasticȩ ministrationis
p̃ditus erat dignitate. sed
ur laudabilis erat in ple¬
de. cui familiares litteras mittit: ꝓ onesimo
seruo suo. quicũ dãpno eiꝰ fugerat. s ab apło
audito euangłio baptiratꝰ est. cuii & ueniam
dep̾catur apl̃c. scribens ei a roma de carce.
Et ẽ intentio apłi: implorare ueniã onesi¬
mo. apud philemonẽ. Modꝰ talis. Prius sa¬
lutat illum: cum uxore. & filio. Deinde: agit
gr̃as d̃o: de bonis ẽoꝵ.cõmendans fidem
& caritatem eoꝵ. Postea:phylemonẽ obse¬
erat: cum euimꝑare posset:ut onesimo par¬
rat. & gr̃as d̾oagat: quia talẽ illum recepit:
lit ñ seruum extimet. s dilectissimũ fr̃em.:
Deinde: dicit: ut paret honesimo hospitiỹ.

Expanded text:
Epistolam scribit Philemoni Colossensi, qui nulla ecclesiasticae ministrationis praeditus erat dignitate, sed vir laudabilis in plebe, cui familiares litteras mittit pro Onesimo servo suo, qui cum damno ejus fugerat, sed ab Apostolo audito Evangelio deprecatur Apostolus, scribens ei a Roma de carcere. Et est intentio Apostoli implorare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis: Prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
eplam scribit apłc ephesiis
Ephesii aut̃ st̃ asian. Hii ꝑ
paulum ñ fundati s confur¬
mati fuerant in fide. Los e
ñ fundauit apl̃c in fide.se
confirmauit.multa ꝓeis
sus a ꝑfidis. qͥ post confirmationẽ firmit̾ st¬
terant in fide. & in bonis oꝑib. His scribit a
a roma de carc̾e ꝑ tyticũ. confortatoriã epłan
cũ ult̾ius ñ eẽt eos uisurꝰ. & sciens eos ẽẽ bone
ñ arguit de culpa. s ne relab̾ent᷑: tim̃dumer.
Nemĩ stat:. cad̾e pot̾. Et qr nullꝰ adeo ꝑfectus ẽ.¬

Expanded text:
Epistolam scribit Apostolus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Epistolam, cum ulterius non esset eos visurus: et sciens eos esse bonos, non arguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
ut .s. uicia ñ inquietert.
qui eduxit de. mor. ⁊ ꝗͣ
resuscrtauit de sepul¬
chro: qui locus ꝓprie
pastorẽ ouium .i. hu
milium: qui pastor
effectus est: in sangͥ
effusionem sanguiniᷤ
sui: qui ꝯfirmauit no¬

Expanded text:
t vitia non inquietent, qui eduxit de mortuis, id est resuscitavit de sepulcro: qui locus proprie pastorem ovium, id est humilium, qui pastor est effectus, in sanguine per effusionem sanguinis sui, qui confirmavit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hic int̾cessio: ꝓ one¬
simo. id̃o: quȩ humili¬
tatis sunt. cõmemorat.
incipiens ab iniuria¬
sua. ut dignitatẽ suȩ¬

Expanded text:
enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuriasua ut dignitatem su
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾catur apłc. scribens ei aroma de carce.
Et ẽ intentioapłi: implorare ueniã onesi¬
mo: apũd philemonẽ. Modꝰ dalis. Prius sa¬
lutat illum: cum uxore & filio. Demde: agit
gr̃as d̾o: de bomis eoꝵ. cõmendans fidem
& caritatem eoꝵ. Postea. phylemonẽ obse¬
crat: cum eu imꝑare posset: ut onesimo par¬
tat. & gr̃as d̾oagat: quia talẽ illum recepit:
lit ñ seruum extimet. s dilectissimũ fr̃em
Deinde: dicit: ut paret honesimo hospitiũ

Expanded text:
deprecatur Apostolus scribens ei a Roma de carcere. Et est intentio Apostoli implorare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis est, prius salutat eum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
existenti.
in deo pa¬
&e domino
Et ante
Salia: salu¬
tant mo¬
re solito.
bis & pax:¬
ado patre nr̃o. ⁊ domino
iħu xp̃o. Hȩc supra ex¬
posita sunt. Grãs. hic¬
agit gr̃as d̾o: de bonis
eoꝵ. nẽ forte de tanto bo¬
mothe no. qd ex do habebant.¬

Expanded text:
existenti in Deo Pa Domino Et ante alia salutat more solito: bis et paxDeo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Haec supra exposita sunt. Gratias. Hicagit gratias Deo de bonis rum, ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant,
Abbreviated transcription (Latin):
no: qd ex d̾o habebant.
extollerent᷑. tanqͣm a se¬
ipsis habentes .Q.d. Qd̾¬
denetis: tenete. qr bonũ
gr̃as age̾ d̾o. & nunquã¬
nicenlill solu̾e possumus: ut dig¬
num ẽ. & hoc est qd̾ ait.¬

Expanded text:
od ex Deo habebant, extollerentur, tanquam a seipsis habentes. Quasi ditenetis tenete, quia bonum gratias agere Deo, et nunquam solvere possumus ut dignum est. Et hoc est quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
uelut minꝰ sapientib: usus ẽ mod̾ato sermone.
quib etiã dicit. o insensati galathȩ. ite sic eos
reuocaret. Est igitur intentio apłi in hac epła.
galathas u̾sutus pseudo apłoꝵ cirumuentos.

Expanded text:
velut minus sapientibus usus est moderato sermone: velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseud
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apłs. ⁊c̃. Hanc epy¬
stolam scribit apłc galathis.
Galathȩ aut̃ sunt greci. Gal¬
lienĩ in quandã greciȩ pro¬
uinciã olimuemientes: gre¬
cis se miscuerunt. Un illa
ꝓuincia priꝰ. gallogrecia. dem̃ galathia
appellata ẽ. un cum greci accuti ingenii siq:
illi tñ galathȩ stulti. & ad intelligendũ tar¬
diores erant. sicut &e in dociles galli. Hii. ue¬
ritatẽ fidei & doctrine ab apło acceꝑant.s
pꝰt: ut iudait arent:. a pseudo apłis temptati
sine carnalib obseruantiis ñ suffic̾e̾ ad salutẽ.
& petrum. ⁊ iacobũ: &e alios qui cũ dño fuerañ.
legis obseruantias cũ euangłio miscuisse. ip̃m
qͦꝙ paulum. aliud in uidea fac̾e. aliud ingentib
p̾dicare. His: atq huiꝰmodi: galathas subu̾tert̃.
adeo: ut eis assentientes: in legis obseruantias
tͣnsirent. Id̾o. hos apłe reuocat ad ui̾tatẽ fidei
xͥanȩ. & doctrinȩ euangłicȩ. scribens eis abephe
sensu ⁊ ꝓfundiorib usus ẽ argum̃tis. Istis u̾o:

Expanded text:
aulus Apostolus, etc. Hanc Epistolam scribit Apostolus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseudoapostolis tentati sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Ephessensu et profundioribus usus est argumentis; istis vero
Abbreviated transcription (Latin):
enim relicto crete ep̃o:
humilitate & ex simplicitate nimis pat¬
t: a mchopoli scribit de epali officio.ii¬
riose ac potestatiue tractando.p̾scripta e¬
auctoritate utili. Debet enim pontifex hal
maternam pietatem. & patris seueritate
ut sit fortis: suꝑbis. & suauis: modestis.
non habens timoris angulum: nec elatioi
suꝑcilium: urat. & luceat. uñ: in ueste le¬
Lis pontificis: erat coccus bis tinctus. q
habet speciem ignis. Ignis aut̃:. duo fa
urit. & lucet.Ita & pontifex gladio predi¬
cationis: scił ignito eloquio: urere debet
daci mcrepatione.& metuenda comminat

Expanded text:
enim relicto Cretae episcopo ex humilitate et simplicitate nimis patienti, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperiose et potestative tractando, praescripta eauctoritate utili. Debet enim pontifex habere maternam pietatem, et paternam severitatem: ut sit fortis superbis, et suavis modestis: nec habens timoris angulum, nec elationis supercilium. Urat et luceat: unde in veste legalis pontificis erat coccus bis tinctus, qui habet speciem ignis. Ignis autem duo facit: urit, et lucet; ita et pontifex gladio praedicationis, scilicet ignito eloquio, urere debet mordaci increpatione, et metuenti comminat
Abbreviated transcription (Latin):
ministerium suum uolens
pon orificare: iuxta qd̾ in
pła ad romanos ait.
gentium: honorifico ministerium meũ: temp¬
tans: si quomodo ad emulandũ ꝓuocem car¬
nem meam: eccłiis ebreoꝵ hanc epłam scripsit.
agens de eminentia xp̃i. scd̾m utranq naturã.
& legis mosaicȩ mutilitate. astruens multis
modis: fidem iħu xp̃i:. absq legalib sufficere
ad iusticiam: & salutem. legalia uͦ: post xp̾̃i pas¬
sionẽ: ñ mͦ ñ ꝓficere: uerumetiam offic̾e̾. Quo¬
rumdam hebreoꝵ suꝑstitiosam traditionem
exeludens. qui xp̃m confitentes: legales ob

Expanded text:
ministerium suum volens honorificare juxta quod in Epistola ad Romanos ait: gentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam , Hebraeis hanc Epistolam scripsit, agens de eminentia Christi secundum utramque naturam, et legis Mosaicae inutilitate, astruens multis modis fidem Jesu Christi absque legalibus fieri ad justitiam et salutem, legalia vero post passionem non modo non proficere, verum etiam officere. Quorumdam Hebraeorum superstitiosam traditionem excludens, qui Christum confitentes legales ob
Abbreviated transcription (Latin):
& tñ: eo ipso qd̾ hoc dicit: sine pecc̃o: se non eẽ
declarat. In multis enĩ offendimꝰ om̃s. Itẽ. so̾ta
qd̾ tria posuit: qͥb homo ꝯstat .i. sp̃m. asam &¬
corpꝰ .ẜ. illud: quo intelligimꝰ. & illud: quo uiu¬
mꝰ &e illud. qͦ uisibiles & contrectabiles sumus.
q̃ rursꝰ duo alibi dicunt᷑: qr sepe aĩa cum sp̃uno¬

Expanded text:
n eo ipso quod hic dicit, sine peccato se non esse, declarat. In multis enim offendimus omnes . Item, nota quod tria posuit quibus homo constat, id est cilicet illud quo intelligimus, et illud quo vivimus et illud quo visibiles et contrectabiles sumus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima cum sp
Abbreviated transcription (Latin):
theo. Tymotheus autẽ
iste. fuit filius mulieris
fidelis.patre gentili pro¬
creatus. Et cum noneẽt
circuncisus: & eẽt ipse
gentilis: huic tñdabant bonũ destimoni¬
um: frẽs qui erant lystris. & yconio. hũe.
uoluit paulus: ꝓficisci secum. & ideo circũ¬
cidit propt̾ uideos qui erant in illis locis.
sit in eccłiastica ordinatione. Tymotheo
enum: in asia relicto ep̃o. scribit paulus:
de epyscopali officio. scił. quomodo pseu¬
do apłis resistat. & quomodo ȩccłiam in

Expanded text:
theo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci secum, et ideo circumcidit propter Judaeos qui erant in illis locis. sit in ecclesiastica ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto episcopo scribit Paulus de episcopali officio, scilicet quomodo pseudoapostolis resistat, et quomodo Ecclesiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus
apostolꝰ
ñ electuᷤͨ.¬
nia: ut quidam
dicebant. uł ab
aliis ut quidam
abapłis. electi:
&e missi fuerunt.
& a uideis:pse¬
udoapłi. neqꝙ con¬
stitutus ꝑ hoĩem.
patrem .i. a cło patre: osti¬
tutus ẽ: ꝑ filium. qui est
saluator.⁊ rex. ñ est gͦ con¬
trariꝰ d̃o. a quo ꝑ filium
electus ẽ: oe missus. ut dr
in destructione legis. Im¬
ponebatur enĩ illi:. qd̃ con¬
traria d̾o p̾dicaret. eo qd̃
legẽ a dõ datam destrue¬
ret. Uł ita: neq ꝯstitutus:

Expanded text:
aulus apostolus, non electus vnia, ut quidam dicebant: vel ab aliis, ut quidam ab apostolis electi et missi fuerunt, et a Judaeis pseudoapostoli; neque constitutus per hominem  a Deo Patre constitutus est per Filium, qui est salvator et rex. Non ergo contrarius est Deo a quo per Filium electus est et missus, ut dicitur in destructionem legis. Imponebatur enim illi quod contraria Deo praedicaret, eo quod legem a Deo datam desereret. Vel ita, neque constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuii. fi ĩ o.bo .i. p̃cipe illos
tutes firmas. ñ solũ oꝑa.
& hoc in futurũ .i. in opꝰ.
ñ alicuiꝰ ꝑ̃sentis: s futur
boni. ad qd̾ diuitie p̃mit¬
tunt᷑: ñ ꝑdunt᷑. Ita hec
p̃cipe face̾: ut app̾hendas

Expanded text:
illos tutes firmas, non tantum opera: et hoc in futurum, id est in opus, non alicujus praesentis, sed futuri boni, ad quod divitiae praemittuntur, non perduntur: ita haec p
Abbreviated transcription (Latin):
& nichil aro¬
iungatis: p̃¬
ter ea quȩ d̃s
uult. Et uere
sollicitus ꝓuo
bis: Testimo¬
nium enĩ illi
phibeo: quod
habet multũ
ñ solumoran.¬
do. s etiã aliis
modis. E stote.
Nbis sollicit. ce
qui sunt laodi¬
cie. & qui sunt

Expanded text:
 nihil adjungatis praeter ea quae Deus vult. Et vere sollicitus est pro vobis. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum non solum orando, sed etiam aliis modis. Estote nobis solliciti, et qui sunt Laodiciae, et qui su
Abbreviated transcription (Latin):
phetis. Non enĩ ipsi ex se
loquebantur. ẜ ds meis.
Non enĩ ex intellectu ꝓpͥo¬
loquebant᷑. nec. humano
ingenio reꝑiebant. Dũ
stendit: eum locutum

Expanded text:
s in prophetis. Non enim loquebantur, sed Deus Non enim ex intellectu proloquebantur, nec humano ingenio reperiebant, dum ostendit eum locutum
Abbreviated transcription (Latin):
inquietos. Et est intentio apostoli in hac
epystola: bonos & quietos ad patientiam
monere. & inquietos: corrigere. & quȩ ob¬
scure in precedenti epystola dixerat: hic
aliquatenus aperire. Modus talis. Primũ
salutat. deinde gr̃as agit de bonis eorum
Postea: monet ad patientiam: &e ad constan¬
tixp̃i signa: licet obscura denunciat. agens
de abolitione romam regni. & interfectione
antixp̃i. Circa finem uͦ. ut curiosos corripi¬
Istitres sunt: quoꝵ nomine scribitur hec
&e prima epła. Scribunt. ȩccłiȩ thessalom¬

Expanded text:
inquietos. Et est intentio Apostoli in hac inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constanus Christi signa licet obscura denuntiat, agens de abolitione Romani regni et de interfectione Antichristi; circa finem vero ut curiosos atque otiosos corripiIsti tres sunt quorum nomine scribitur haec et prima epistola, scribunt Ecclesiae Thessalo
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥma epła qued̾a dixit de aduentu dñ¬
& de resurrectione mortuorum: unde pu¬
tabatur dies domini instare: nunc ali¬
am scribit epłam. in qua significat: li¬
cet obscure: nec enim aꝑte potest: de abo¬
litione romam regni. &e de antix̃p̃i appa¬
rentia. & dampnatione. & de quoꝵdam
fratrum inquietudine. Scribit etiam: nor
instare diem domini. sicut occasione prioris
priorem epłam legendo: peruenissent ad il¬
lum locum ubi dicit apostolus: mortui in
in xp̃o: in aduentu eius resurgent primi.
deinde nos qui uiumus: qui residui sumꝰ.
simul rapiemur cum illis: conturbati sunt.
nimium ꝙ perterriti. putantes: uicinum
esse diem domini. & timentes: ne damp¬
narentur cum diabolo. eo quod tarde ad
fidem uenientes: imꝑfecti essent. Iõoꝙ
hoc comperto: seripsit eis: non immine¬
re diem uidicii suo tempore. ne apłe. in
hoc mentitus: per omnia reprobaretur.
uel ne diabolus hoc expectantib: aliqua
fraude illuderet. Corrigit autem asperiu

Expanded text:
in prima epistola quaedam dixit de adventu Domini, de resurrectione mortuorum, unde putabatur dies Domini instare, nunc aliam scribit epistolam in qua idem significat, licet obscure. Nec enim aperte potest de abolitione Romani regni, et de Antichristi apparentia et damnatione, et de quorumdam fratrum inquietudine. Scribit etiam non instare diem Domini, sicut occasione prioris priorem Epistolam legendo pervenissent ad illum locum, ubi dicit Apostolus: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde nos qui vivimus, qui resuscitati sumus, simul rapiemur cum illis, conturbati sunt nimiumque perterriti, putantes vicinum esse diem Domini, et timentes ne damnarentur cum diabolo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m inuiriose equatis le¬
gi: dum ip̃m sine lege
ad salutẽ ñ sufficere as¬
seritis: sic̃ nec legẽ sine
eo. s ab ip̃o sine lege gͣ¬
tia ẽ. &e pax. a qͦ secure q̃¬
renda est. qr ip̃e ẽ. qui
dedit .i. sponte obtulit:
qr non ẽ alius:. qui poss
aꝑire librũ. nͥ leo de tri¬
bu iuda: semetip̃m. qͥa
ñ erat alia digna hostia
offerri: ꝓ pectis nr̃is de¬
lendis. qd̾ est inicium
saluationis. Quẽ gͦ lo¬
cũ ht lex: nullũ pem¬
tus. Dedit etiã ad hoc:
ut eripet. quasi ui qͣ¬
dam: nos pecc̾is irregi¬
tos: qui rei eramꝰ sub
lege: de scło .i. de con¬
formitate muito huꝰ
tur: cuiꝰmodi sunt:
insipientia. spurcicia

Expanded text:
m injuriose aequatis legi, dum ipsum sine lege ad salutem non sumcere asseritis, sicut nec legem sine eo. Sed ab ipso sine lege gratia est et pax, a quo secure quaerenda est, quia ipse est qui dedit, id est sponte obtulit, quia non est alius qui posset aperire librum, nisi Leo de tribu Juda , semetipsum, quia non erat digna hostia offerri pro peccatis nostris delendis, qui est initium salvationis. Quem ergo locum habet lex? nullum penitus. Dedit etiam ad hoc, ut eriperet, quasi vi quadam nos peccatis irretitos, qui rei eramus sub lege, de saeculo, id est de conformitate mundi hujus tur: cujusmodi sunt insipientia, spurcitia
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ di. Ut enĩ possideamꝰ gr̃am salutis: quam
hic cõplexio est: & unitas potestatis. & ẽ dicẽ to¬
ta trinitas sit uob̾cum. dans gr̃am. de cõmissis.
& caritatẽ. ut trium ꝑ fectio: consũmatio sit ho¬
minis in salutẽ. A o eN:

Expanded text:
aritatem Dei. Ut enim possideamus gratiam salutis quam hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
nales filii: ñ thesaurizant pa¬
rentib carnalib. ita necde¬
bent. filii spũales. thesauri:¬
.i. diuitias ꝯgregare: & si ne¬
cessaria p̾bere. parentib sp̃o¬
alib. Uos aut̃ thesauritatis:
pseudo apłis. s potiꝰ paren¬
tes sp̃uales: debent: filiis
¶Asp̃ualib thesaurirare. di¬
lia ĩpend̾e. sic̃ carnales pa¬
tres carnalib filiis faciuñ.
lłs Carnales utiꝙ patres. filis
ꝯgregant. nã. ⁊ sp̃uales dig¬
nũ ẽ. ut a filiis sũptꝰ accipi¬
ant: ad sustenda uitã. hio¬
¶M. carnalis patͥs: ad sp̃ualem.
& dicit. ñ solum se ꝓ salu¬
Pen te eoꝵ uelle ⁊̃pende sua
s etiã mori paratũ. Uñ sib

Expanded text:
nales filii non thesaurizant parentibus carnalibus, ita: Nec debent filii spirituales thesauri divitias congregare, etsi necessaria praebere, parentibus spiritualibus. Vos autem thesaurizatis pseudoapostolis, sed potius parentes spirituales debent filiis spiritualibus thesaurizare dilia impendere, sicut carnales patres carnalibus filiis faciunt. Ambrosius Carnales utique patres filiis congregant; nam et spirituales dignum est ut a filiis sumptus accipiant ad sustentandam vitam. Him carnalis patris ad spiritualem, et dicit non solum se pro salute eorum velle impendere sua, sed etiam mori par
Abbreviated transcription (Latin):
aulus
nomine.
seruus con¬
ditione.non
tamen pec¬
cati: misera
seruitute:
s dei quada
nobilitate.
qualit̾ mo¬
uid serui st̃
appellati.& maria
uł qua saluantur:
ꝓ ea laborandum est.
& scđm agnitionem
uitatis. quȩ ueritas:

Expanded text:
aulus nomine, servus conditione, non tamen peccati misera servitute, sed Dei, quadam nobilitate, qualiter Movid servi sunt appellati, et Maria vel qua salvantur o ea laborandum est, et secundum agnitionem veritatis, quae veritas
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾e̾ punit d̃s pecc̃a
faciet induratis: Id̾̃o
tanquã sarm̃tis p̾cisiᷤ
ad combustionẽ: qui¬
ciendam purgationẽ.

Expanded text:
severe punit Deus peccata faciet induratis? Ideo dtanquam sarmentis praecisis ad combustionem; quaciendam purgationem.
Abbreviated transcription (Latin):
censium.
existenti.
in deo pa¬
&e domino
Et ante
alia: salu¬
Otant mo¬
re solito.
Grã sit: uo¬
bis & pax̃:
a do patre nr̃o.⁊ domino
iħu xp̃o. Hec supra ex¬
posita sunt. Grãs. hic
agit gr̃as d̾o:. de bonis
eoꝵ. nẽ forte de tanto bo
no: qd̾ ex d̾o habebant:
extollerent᷑. tanqͣm a se
gr̃as agẽ d̾o. &e nunquã
solu̾e possumus: ut dig¬
num ẽ. & hoc est qd̾ ait.
uob̾ age̾ dõ a quo ħ bona
sunt. ñ a uob̾. age̾ dico ita.
ut dignum ẽ. quia ꝓmag¬
nis bonis. magne grȩ a
gende sunt. Inde debe
crescit magis ac magis.
dico. & ita .i. intantum
crescit: ut nos ip̃i apłi
qui ñ de paruo głare¬

Expanded text:
censium, existenti in Deo Pa Domino Et ante alia salutat more solito: Gratia sit vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Jesu Christo. Haec supra exposita sunt. Gratias. Hic agit gratias Deo de bonis eorum, ne forte de tanto bono eorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanquam a seigratias agere Deo, et nunquam solvere possumus ut dignum est. Et hoc est quod ait:  agere Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debemcrescit magis ac magis, dico, et ita, id est in tantum crescit, ut nosipsi apostoli qui non de parvo gloriare
Abbreviated transcription (Latin):
erit eis qui ñ credunt
Et si iustus uix salua¬
ȩt̾na beatitudine. uel
in ȩccłia presenti. qͣm
nisitis: non solũ oꝑa¬
mini bona. s ce̾. ꝑati¬
mini mala. iusti uidi¬
cii dico. si tñ iustum ẽ.¬
&e cet̾a. qd̾ constat eẽ.
ꝑ quo & Pa Non enĩ ponitur hie.¬

Expanded text:
erit eis qui non credent? Et si justus vix salvaaeterna beatitudine, vel in Ecclesia praesenti quam ni sitis, non solum operamini bona, sed etiam patimini mala. Justi judicii, dico, si tamen justum est, etc., quod constat esse. Ambrosius Non enim ponitur hi
Abbreviated transcription (Latin):
epłam. quȩ est oso¬
latio. ⁊ ad̾ortatio. ne
dicam. ãmonitio. q̃
est quasi pigrorũ.
consolatio uͦ. illoꝵ.
qui prisillammes
sunt. Et debetis pa¬
honorando: fremno.
a me dimissũ in iter
qd̃ uolebat. uł ad p̃¬
dicandum directũ.
uł forsitan: dimissũ

Expanded text:
am, quae est consolatio et adoratio, ne dicam admonitio quae est quasi pigrorum: Haimo consolatio vero illorum qui pusillanimes sunt. Et debetis paha me dimissum in iter quod volebat, vel ad praedicandum directum, vel forsitan, dimissum
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamus głam. Qͥ¬
perio dei patris.
ex quo est spesgłe.
repugnat. Salu¬
tẽ aũ refert: ad pa¬
trem. & spem no¬
qͥa ds pat̾ dedit no¬
dis salutẽ. ꝑ filiũ¬

Expanded text:
speramus gloriam. Qperio Dei Patris ex quo est spes gloriae, repugnat. Salutem refert ad Patrem et spem nquia Pater dedit nbis salutem per Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑant. ⁊ ñ in aliquo p̾ter xp̃m spem ponendã
eẽ doc̾e. Modꝰ tractandi talis ẽ. Solitomore: sa¬
lutationẽ p̃mittit. Qua p̾missa. de bonis eoꝵ
gr̃as agit. & fidem &e dilectionẽ eoꝵ cõmendais:
orat ut ꝑficiantur inxp̃o. cuiꝰ bñficia. &e pͥma¬
tum scđm utͣmq naturam: cõmendat. Deinde:
suministii dignitatẽ cõmemorans: monet. ne
ꝑ philosophiam. uł legis cerimonias seducti.
a xp̃o recedant. Tandẽ: & om̃s simul᷑. & seꝑatim
scd̃m sexus: & etates. & conditiones: moraliter
instruit. In fine: archippum cõmonet: sollicitũ
fore suscepti minist̾ii. Premitcens aitẽ saluta

Expanded text:
ceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam ceperant, et non in aliquo praeter Christum spem ponendam esse docere. Modus tractandi talis est: Solito more salutationem praemittit: qua praemissa, de bonis eorum gratias agit, et fidem et dilectionem eorum commendans, orat ut perficiantur in Christo, cujus beneficia et primatum secundum utramque naturam commendat. Deinde sui ministerii dignitatem commemorans, monet ne per philosophiam vel legis caerimonias seducti, a Christo recedant. Tandem et omnes simul et separatim secundum aetates, et sexus et conditiones moraliter instruit. In fine Archippum commonet, sollicitum fore suscepti ministerii. Praemittens autem saluta
Abbreviated transcription (Latin):
scribit apłc colosensib Colo¬
senses aut̃ sunt asiani. quib
puli. archippꝰ cẽ epafras. Archip¬
pus uo. in eis minist̾ium acceꝑat. E pafrasaũ
ab eis oriundꝰ ab apło instructus. doctrinam
archupi ofirmauat. a tchippog̾ p̃dicantẽ.
& p̾dicationẽ eiꝰ epafra ꝯfirmante: gr̃am xp̃i
didicant. Suꝑuenerunt aut̃ pseudo apłr. qui
eos eu̾tere nitebant᷑. carnales obseruantias
p̃dicantes. ⁊ philosophicis disputationib sim¬
plicitatẽ eoꝵ irretire conantes. his gͥ suꝑueni
dubium illis uen̾at: quib potiꝰ credendum ẽẽt.
Uñ paulꝰ: cuiꝰ auctoritas celebris erat: quasi me¬
dicus iudicat: quȩ pars potiꝰ sit tenenda. scri¬
bens eis: ab epheso. Describit aut̃ xp̃m. & eiꝰ be¬
neficia. ostendens. quomͦ sufficiens est ad omĩa.
Carnaliauͦ: ꝓrsꝰ imꝓbat. ut deinceps sincere
& est intentio eiꝰ in hac epła: confirmare colosen¬
ses in eadẽ fide & doctrina: quã a discipłis eiꝰ ac¬

Expanded text:
scribit apostolus Colossensibus. Colossenses autem sunt Asiani, quibus puli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Archippo ergo praedicante, praedicationem ejus Epaphra confirmante, gratienerunt autem pseudoapostoli qui eos evertere nitebantur, carnales observantias praedicantes et philosophicis disputationibus simplicitatem eorum irretire conantes. His igitur supedubium illis venerat, quibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae potius sint tenenda, scribens eis ab Epheso. Describit autem Christum et ejus beneficia, ostendens quomodo sufficiens est ad omnia. Carnalia vero prorsus improbat, ut deinceps sincere Et est intentio ejus in hac Epistola confirmare Colossenses in eadem fide et doctrina, quam a discipulis ejus ac
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scribit apłe tyto. qͣm
creauit ep̃m. commnonens
eum fore sollicitum: in ec¬
clesiastica disciplina. Tyto
enim relicto crete ep̃o: ex
li scribit de ep̃ali officio impe
tili. Debet enim pontifex habere
imoris angulum: nec elationis
nito eloquio: urere debet. mor
ificalis: ab inferiori pungit.

Expanded text:
am scribit Apostolus Tito, quem creavit episcopum, commonens eum fore sollicitum in ecclesiastica disciplina. Tito enim relicto Cretae episcopoi, a Nicopoli scribit de episcopali officio imperauctoritate utili. Debet enim pontifex habere imoris angulum, nec elationis nito eloquio, urere debet mordaEt baculus pontificalis ab inferiori pungit,
Abbreviated transcription (Latin):
est nom̃ dig¬
nitatis. sed:
uinctus. qd̾
ẽ nomen hu¬
militatis. qͥa
ñ imꝑat. s orat. Est
enĩ hic int̾cessio: ꝓ one¬
simo. Id̃o: quȩ humili¬
tatis sunt. cõmemorat.
incipiens ab miuria
sua. ut dignitatẽ suȩ
eplȩ fac̾et. Sic̾ut enĩ
peccati causa uinciri.
obpbrium ẽ: sic econt᷑:¬
ꝑ xp̃o custodie uincła

Expanded text:
est nomen dignitatis, sed vinctus, quod est nomen humilitatis, quia non imperat, sed orat. Est enim hic intercessio pro Onesimo, ideo quae humilitatis sunt, commemorat incipiens ab injuria sua ut dignitatem suae Epistolae faceret. Sicut enim peccati causa vinciri opprobrium est, sic contra pro Christo
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus apłs. ⁊c̾. Hanc epy¬
stolam scribit apłc galathis.
Galathȩ aut̃ sunt greci. Gal¬
lienĩ in quandã grecie pro¬
uinclã olimuenientes: gre¬
cis se miscuerunt. Un illa
ꝓuincia priꝰ. gallogrecia. dem̃ galathia
appellata ẽ. ũn: cum greci accuti ingenii sig̃:
illi tñ galathe:stulti:.& ad intelligendũ tar¬
diores erant.sicut &e in dociles galli. Hii:ue¬
ritatẽ fidei & doctrine ab apło acceꝑant.S
pꝰt. ut iudarz arent: apseudo apł̃is temptati
sine carnalib obseruantiis ñ suffic̾e ad salutẽ.
& petrum. ⁊ iacobũ. &e alios qui cũ dño fuerañ.
legis obseruantias cũ euangłio miscuisse. ip̃m
qͦq paulum. aliud in uidea fac̾e̾.aliud ingentib
p̾dicare. His: atq huiꝰmodi: galathas subu̾tert̃.
adeo: ut eis assentientes: in legis obseruantias

Expanded text:
aulus Apostolus, etc. Hanc Epistolam scribit Apostolus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseudoapostolis tentati sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias
Abbreviated transcription (Latin):
Aylus &e dymotheus
qui accepto uerbo predi¬
tionis ab apło: firmiin
de fuerunt. nec pseudo apłos receperui
unde eos laudat apostolus. Hii aute
paulo per eꝑafroditum aliquam subst¬
tiam romam miserane.quem cum ha
remisit epła. in qua: cum presens non
test: munit eos contra duplex bellum.

Expanded text:
aulus et Timotheus.qui accepto verbo praedicationis ab Apostolo firmi in fide fuerunt, nec pseudoapostolos receperunt. Unde eos laudat Apostolus. Ambrosius Hi Paulo per Epaphroditum aliquam substantiam Romam miserant: quem cum hac remisit Epistola, in qua, cum praesens non potest, munit eos contra duplex bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
stram. hẽ no. nob̾¬
cẽ nos asꝑe increpa¬
bimꝰ illũ & ne cõmis¬
ceamini cũ illo ut
ofundat᷑ .i. erubescat¬
abiectus ab om̃ib
ut sic se subiciat
nolite estimare eũ.
qͣsi iminicũ. ut odio
habeatis eũ. s ex di¬
lectione corripite
eũ: ut fr̃em. I pse ãt¬
sem

Expanded text:
stram, hunc notate nobet nos aspere increpabimus illum, et non comceamini cum illo ut confundatur, id est erubescatabjectus ab omnibus, ut sic se subjiciat nolite aestimare eum, asi inimicum, ut odio habeatis eum, sed ex dilectione corripite eum ut fratrem. Haimo Ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
a mortius. qui ẽ pͥmitie
dormientium .i. mortuoꝵ.
qui id̾o dicunt᷑ dormien¬
tes: qr facile. & integri:
de morte: tanqͣm de som¬
qr prius aliis tempore:
ce dignitate. surrexit.

Expanded text:
a mortuis, qui est, primitiae dormientium, id est mortuorum, qui ideo dicuntur dormientes, quia facile et integri de morte tanquam de somistus, quia prius aliis tempore et dignitate surrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
nes hic ponit: ut de re certa.⁊ tempora:qn
dignitate: xp̃c est. qui prior resurrex ut. fidẽ
facet. ⁊ formam daret credentib. Deinde:
qui minus eo digni fẽ¬
temꝑe. &e dignitate:¬

Expanded text:
nes hic exponit, ut de re certa, et tempora qdignitate Christus est, qui prior resurrexit ut fidem faceret, et formam daret credentibus. Haimoqui minus eo digntempore, et dignitat
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt: in aduen¬
randos bonos: uenturũ
Uł. in libro talis litt̾a
habetur. Dein: qui sunt xp̃i: in aduentu eiꝰ.
cił resurgent .i. cum uenerit ad iudicium.
Demde: erit sinis .i.
consũmatio. hoc ponit:
ad cõmendationẽ. resur¬
rectionis. qͣ impleta: &e¬
funs erit mundi. &e con¬
Msũmatio omĩum. ⁊ hoc
erit: cũ xp̃c tradiderit¬

Expanded text:
crediderunt in advenrandos bonos venturum. Vel in libro talis littera habetur. Deinde: Qui sunt Christi in adventu ejus, scilicet resurgent, id est cum venerit ad judicium; deinde erit finis, consummatio, hoc ponit ad commendationem resurectionis, qua impleta efinis erit mundi, et consummatio omnium; et hoc erit, cum Christus tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
mors: ꝑ quem resurrec¬
tio: łcce. & sicut om̃s mo¬
riunt᷑: corporali morte:
inadam: qr eiꝰ filii sunt
a quo mortem &e mortis
m̾itum traxerunt:. tra
qr eiꝰ filii sunt: sp̃uali re¬
gen̾atione. Attende quo¬
mͦ ait: & om̃s mori in a¬
dam: & om̃s uiuificari in xp̃o. quia nemo ad
mortẽ nascit᷑. insi ꝑ illum. nemo ad uitam: nͥ
ꝑ istum. Quia sicut in adã om̃s mortales in pe¬
tales in gr̃a. fiunt filii dei. Nemo quippe am¬
bigit. hoc. de morte corꝑis dictum. q̃m de re¬
surrectione corꝑis: agebatur. Seqͣr. nꝰquiꝰꝙ¬

Expanded text:
mors, per quem resurrectio. Ecce: Et sicut omnes moriuntur corporali morte, in Adam, quia ejus filii sunt, a quo mortem et mortis meritum traxerunt, ita e ejus filii sunt spirituali reeratione. Attende quoo ait omnes mori in Adam, et omnes vivificari in Christo, quia nemo ad mortem nascitur nisi per illum, nemo ad vitam nisi per istum. Quia sicut per Adam omnes mortales in poetales in gratia fiunt filii Dei. Nemo quippe ambigit hoc de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis agebatur. Unusqui
Abbreviated transcription (Latin):
tui st̃ in fide xp̃i. fuert̃
in pecc̃is. & id̃o. ꝑierunt
ꝑ hoc uerecundiam illis
hac. ⁊ c̾. Aliud inconueni¬
ens hic ostendit .Q. ce si

Expanded text:
tui sunt in fide Christi, fuerunt in peccatis, et ideo perierunt. Per hoc verecundiam illis hac, etc. Aliud inconveniens hic ostendit. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
dñs .q. qui olim fui
mortuus: iam uiuoin
potentia. que in hoc
quisq nr̃m iudicandꝰ
a dño. reddet do ꝓ se rõ¬
nc̃. non eludet ibi ꝑ am¬
mus nos ex opimone.
ꝗł. non usurpemꝰ nobis:
qõ ad nos ñ ꝑtinet. ñ
rep̾hendamus ea que
nescimꝰ. qͦ animo fiart.
uł etiam si aꝑta sint:
ñ ita rep̾hendamꝰ. ut
de sanitate desꝑemus.
In his enĩ duob teme¬
cum incertũ est quo
uł incertũ est: qualis
futurꝰ sit. qͥ nunc uł bonꝰ uł malꝰ manifeste ap¬
paret. & uł suꝑbia ẽ: uł inuidentia: de his iudi¬
care. qd maximc faciunt: qͥ magis amant cla¬
mare: uituꝑare: quamem̃dare. uł corrig̾e. Uñ
d̾r. solite udicare. & ñ iudicabimin. s magis ui¬
dicate .i. obseruandum discernite: qd̾ ꝓsit. ut hoc

Expanded text:
at: Qui olim fui mortuus jam vivo in potentia, quae in hoc squisque nostrum, judicandus a Domino, reddet Deo pro se rationem, non eludet ibi per ammus nos, ex opinione, quasi non usurpemus nobis, quod ad nos non pertinet. Non reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant; vel etiam, si aperta sint, non ita reprehendamus ut de sanitate desperemus. In his enim duobus temecum incertum est quo cum incertum est qualis futurus sit qui nunc bonus vel malus manifeste apparet, et vel superbia est vel invidentia, de his judicare quod maxime faciunt qui magis amant clamare, vituperare quam emendare et corrigere. Unde dicitur: Nolite judicare et non judicabimini , sed magis judica
Abbreviated transcription (Latin):
manducans. qͣre sꝑniᷤ
frẽm tuũ manducan¬
tem: llon ita debesfa¬
cere. Om̃s enĩ stabi¬
mꝰ ut iudicandi: ante
sedes ẽ iudicum. quȩ¬

Expanded text:
manducans, quare spernis fratrem tuum manducantem? Non ita debes facere. Omnes enim stabimus, ut judicandi, ante sedes judicum e
Abbreviated transcription (Latin):
cẽnt nͥ deus sũme bonꝰ esset. qui & nulli nate.
qͣntum uellent. alia quantum possent: ut ma¬
nerent dedit. quare. ipsum donũ d̾reum patre
a filio. eque incõmutabile eolere: a tenere. nos
ꝯuenit. uniꝰ substantic tͥnitatẽ .s. unũd̃m. aqͦ
sumꝰ ꝑ quẽ sumꝰ. in quo sumꝰ. a quo: discessiꝰ.
cur. dissimiles facti sum᷑. a quo: ꝑire ñ ꝑmissi
quo auctore conditi sumus. & similitudinem
ꝑ qd factum est: om̃e ꝗd̾ substantialit̾. &e na¬
furalit᷑ factum c̃. & donum benignitatis eius
q̃ plaeuit. & conciliatum ẽ auctor suo: ut nom

Expanded text:
essent, nisi Deus summe esset, qui et nulli naturae, essent, nisi Deus summe esset, qui et nulli naturae, pso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit. Quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit, uniusque substantiae Trinitatequem sumus, in quo sumus, 55 a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi mur, unum quo auctore conditi sumus; et similitudinem per quod factum est omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et donum benignitatis ejus qua placuit, et conciliatum est auctori suo, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Non aut̃ ait ex ipsis. ⁊ ꝑ ipsos. ⁊ in ipsis: nec ait:
ipsis gła. s ip̃si. insinuare uolens: hanc tͥnitatẽ.
ne quia patrem uolens intelligi. dixit ex ipso.
sic intelligas omĩa eẽ ex patre: ut neges om̃a
eẽ ex filio. uł ex sp̃u sc̃o. cum ex patre: & ꝑ patrẽ:
&e in patre: omĩa eẽ sane dici possit. Similit̾ oe
de filio &e de sp̃uscõ dici pot̾. Ac ꝑ hoc. dũ dicitur
ex ip̃o. & ꝑ ip̃m. & in ipso sunt omĩa: sine dubio
patͥs & filii. ⁊ sp̃s sẽi demonstratur equalitas. Et
singula horum trium referri ad singulos uo¬
luit. subdens ex ipso. ⁊ c. Religet gͦ nos religio
uni onĩpotenti d̾o. quia int̾ mentẽ nr̃am qͣ
illũ intelligim̃ patrem. & uitatem .i. lucẽ in¬
nulla ex parte dissimilẽ. in ipso. & cum ip̃o pa¬
tre. uenẽmut. quȩ. forma c̃ omniũ. quȩ ab uno
facta sunt. & ad unũ referunt᷑. quȩ tñomĩa. ne
q fierent a patre ꝑfilium. neq suis finib salua

Expanded text:
sanctum. Non ait ex ipsis, per ipsos, et in ipsis; nec ait ipsis gloria, sed ipsi. Insinuare volens hanc Trinitatem une quia Patrem volens intelligi, dicit ex ipso, sic intelligas omnia esse ex Patre, ut neges omnia esse ex Filio, vel ex Spiritu sancto, cum ex Patre, et per Patrem, et in Patre omnia esse sane dici possit, similiter de Filio et Spiritu sancto dici poex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, sine dubio Patris, et Filii, et Spiritus sancti demonstrabitur aequalitas. Et singula horum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos vera religio uni omnipotenti Deo, quia inter mentem nostram qua illum intelligimus, patrem et veritatem, id est lucem innulla ex parte dissimilem; in ipso, et cum ipso Patre veneremur: quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva
Abbreviated transcription (Latin):
Scientes gͦ timorẽ
domini .i. quam caste
timendus ẽ ds:. hõĩb
suademꝰ: ut timeant.
&e ut credant.⁊ ꝓuide¬
ant sibi. qr quorunda
ñ sunt pseudo. Hoc em̃
in qͦ non remanet:. nos
tos: etiã inconscientiis
amini. In his aut̃. Non
it̾m cõmendam᷑ nos nob.¬
.i. ñ arrogant̾ hec dicunꝰ
sic̃ nec pͥus cũ dicͥemus.
ñ sum᷑ sic̃ plurim. ⁊c̃.
s talia dicendo: damuᷤ
uob̾ occasionẽ .i. mate¬
riã głandi cont᷑ pseudo.
qͥ ꝑ elationẽ głant᷑: inse
dicentes se abillis doctoᷤ
dico: ꝓ nob̃. qr ⁊ ego pa¬

Expanded text:
Scientes ergo timorem Domini, id est, quam caste timendus est Deus, hominibus suademus, ut timeant, et ut credant et provideant sibi; quia quorumdam non sunt pseudo, hoc enim in quo non remanet, nos tos, etiam in conscientiis amini. In his autem non iterum commendamus nos vobn arroganter, hoc dicimus, sicut nec prius cum diceremus; non sumus sicut plurimi, etc. Sed talia dicendo, damus vobis occasionem, id est materiam gloriandi contra pseudo, qui per elationem gloriantur in se, dicentes se ab illis doctos dico, pro nobis, quia ego Pa
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mali noscunt: ut
iudas cum apłis.⁊ diabo¬
lus. qͥ ut ezcchiel dicit:
mysteria diuina nouit.
cum in paradiso d̾i illum
fuisse: & p̾ciosos lapides
babuisse. testat᷑. s nicħ
illi ꝓfuit. qr sine carita¬
te in suꝑbiam ꝓsiliuit.
& si nouerĩ omnẽ scĩam:
diuinã & humanam. ut
scribe & pharisei. Uñ dñs
ait. uos habetis clauem
scientie. s nec intratis:
nec alios intͣre sinitis. Et
a patientib. caritatẽ aut̃¬
magna suit. habent illa
utiq etiam mali. q̃ ⁊ ꝯfite.¬
buntur iniudicio. uͥ ñ au¬
debunt etiã mentiri. qͥb
ñ dicet᷑. ñ habuistis. s. non
nouiuos.qr sine caritate

Expanded text:
etiam mali noscunt, ut Judas cum apostolis, et diabolus qui, ut Ezechiel dicit, mysteria divina novit, cum in paradiso Dei illum fuisse, et pretiosos lapides habuisse testatur, sed nihil illi profuit, quia sine charitate in superbiam prosiluit; et si noverim omnem scientiam, divinam et humanam, ut Scribae et Pharisaei, unde Dominus ait: Vos habetis clavem scientiae, sed nec intratis, nec alios intrare sinitis ; eta patientibus, charitatem autmagna sint, habent illa utique etiam mali, quae et confitebuntur in judicio ubi non audebunt etiam mentiri; quibus non dicetur: Non habuistis, sed: Non novi vos , quia sine charitate
Abbreviated transcription (Latin):
cet mͥ habere: in cibos. id
in necessaria pauꝑm. ñ
diuitũ: qui reddant. Et
nota qd̾ ait:. distribuero
ꝑhoc enĩ: cautela elemo¬
sinȩ docet᷑. ut ñ uni: sed
multis det̾᷑. ut płib psit.
Et si tradidero corpꝰ meũ.
ut laurentiꝰ fecit: ita ut
ardeam. uł at: qd̾ ce iac¬
tant̾ fit aliquando: ca¬
ritatẽ aut̃ non habuero.
nichil m ꝓdest. Sine ca¬
nꝰ ꝓsunt. Impar quidẽ
aquȩ: qͣntum fuit ⁊ acheo dare dumidium patͥ¬

Expanded text:
cet habere, in cibos, id est in necessaria, pauperum, non divitum qui reddunt. Et nota quod ait, distribuero. Per hoc enim cautela eleemosynae docetur, ut non uni, sed multis detur, ut pluribus prosit. Et si tradidero corpus meum, ut Laurentius fecit, ita ut ardeam. Vel, at. Quod et jactanter fit aliquando. Charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Sine chasunt. Impar quidem aquae, quantum fuit Zachaeo dare dimidium pat
Abbreviated transcription (Latin):
contmuotimago ubi similitudo. ñ continuoi ma¬
go nec equalitas. Uerbi gr̃a. In specło: ẽ imago
&e̾ similitudo. ñ tam̃ equalitas. quia multa de¬
sunt imagini. q̃ insunt illi rei:. de qua exp̾ssaẽ.
tas. ut in parentib & filiis inuenit᷑ ymago. ⁊ siłi¬
tudo.⁊ eqͣlitaᷤ excepto tempore: quo p̃cedunt paren¬
tes qr de parente expͥmitur similitudo filii. ut
recte imago dicat᷑. & pot̾ esse tanta: ut recte di¬
catur: equalitas. Potest etiã aliqn eẽ similitudo
& equalitas: quãius ñ sit imago. ut. in duob o
chil hoꝵ desit. ut ñ solum ymago eius sit: quia
de illo est. & similitudo: quia ymago est. s etiã
equalitas tanta: ut nec temporis int̾uallum im

Expanded text:
continuo imago; ubi similitudo, non continuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa esttas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo praecedunt parentes, quia de parente exprimit similitudo Filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequalitas. Potest etiam aliquando esse similitudo et aequalitas quamvis non sit imago, ut in duobus ovhil horum desit, ut non solum ejus imago sit, quia de illo est; et similitudo, quia imago est; sed etiam aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum im
Abbreviated transcription (Latin):
culpa eoꝵ ẽ: qui pe¬
rire meruerunt. ue
dorem ueritatis: me¬
rito ꝑsidie obcecan¬
tis. In his qͥ ꝑeunt

Expanded text:
culpa eorum est qui perire meruerunt. Verdorem veritatis, merito perfidiae obcaecati. In his qui pereunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui xp̃c est imagodi patris. qͥa de illo est. cui
etiam equalis ẽ. scd̃m illud. qui uidet me. uid
&e patrem. Sciendũ est: qd̾ imago.⁊ equalitas:
&e similitudo: distinguenda sunt. quia ubi um¬
go. continuo similitudo ẽ. non continuo eqͣ¬
litas ubi equalitas: ꝯtinuo & simlitudo. ñ¬

Expanded text:
imago est Dei Patris, quia de illo est, cui etiam aequalis est, secundum illud: Qui videt me, videt et Patrem . Sciendum est quod imago et aequalitas et similitudo distinguenda est, quia ubi imago, continuo similitudo est, non continuo aequalitas; ubi aequalitas, continuo et similitudo, n
Abbreviated transcription (Latin):
brum xp̃i. & menbra metricis. Nec isti dicendi
sunt manducare corpus xp̃i. qui sunt m̃bra
metricis. Hoc ẽ enĩ non sacramentotenꝰ. s. reu̾a
corpꝰ xp̃i manducare: in xp̃o mane̾. ut in illo
maneat & xp̃c. Non itaq manent in xp̃o. qͥ
ñ sunt m̃bra eꝰ. Nec sunt menbra eiꝰ: qui funt

Expanded text:
brum Christi, et membra meretricis; nec isti dicendi sunt manducare corpus Christi qui sunt membra meretricis. Hoc est enim non sacramento tenus, sed revera corpus Christi manducare, in Christo manere, ut in illo maneat et Christus. Non itaque manent in Christo qui non sunt membra Christi, nec sunt membra ejus, qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
miter. Scd̾e ũ: etiam in p̾senti carent gła bene¬
dictionis. Nubat dico: &e hoc tantum in dño fa¬
ciat .s. sine turpitudinis suspicione. & uiro
suc religionis nubat. Uł ita continua. Muli
s: conugata. etiam si causa formcõnis dimis¬
saẽ. non pot̾. dum uiuit uir eiꝰ. Quia mulier

Expanded text:
miter, secundae vero etiam in praesenti carent gloria. Nubat dico, et hoc tantum in Domino, faciat scilicet sine turpitudinis suspicione, et viro suae religionis nubat. Vel ita continua; muliesed conjugata, etiamsi causa fornicationis dimissa est, non potest, dum vivit vir ejus. Quia mulier
Abbreviated transcription (Latin):
bonus: & usus malus. sibimet adiuncta: q̃¬
tuor differentias faciunt. Bene utitur quis¬
bono.continentiam dedicans dõ. Male utit¬
qͥs bono:continentiã dedicans ydolo. Male¬
sit bonum: ita. qͥ dat uirginẽ suam nuptum:
bene facit.⁊ qui ũ dat. meliꝰ facit. Bonum ẽ
enĩ. pudicicia conuigalis. s meliꝰ est: ꝯtinen

Expanded text:
bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; malsit bonum, ita qui dat virginem suam nuptui bene facit; et qui non dat, melius facit. Bonum est enim pudicitia conjugalis, sed melius continen
Abbreviated transcription (Latin):
gouelit continere.
Et ille utiq:. qui hoc
ñ ex leuitate statuit
uit .i. ex iudiciomtis
bonum ẽẽ discernit.

Expanded text:
go velit continere, et ille, utique qui hoc non ex levitate statuit, id est ex judicio mentis bonum esse disc
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine sua: coquod
uł que sit suꝑ adul¬
ta .s. ultra pubertatẽ
uult uirgo: faciat¬
tem nuptiarum. Sta

Expanded text:
virgine sua, eo quod vel quae sit superadulta, scilicet ultra pubertatem,vult virgo, facitem nuptiarum. A
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Iõodicit: cuiuult¬
A qr inuite nuptie solent
ge liri. Cum uͦ dicit nubat.
ege loquitur natura¬
NUli quanqͣm: pͥme nup¬
LTtM ⁊ notiȩ tantum: a dño sint

Expanded text:
o dicit, cui vult invitae nuptiae solent habere. Cum vero dicit, nubat, lege loquitur naturali, quanquam primae nuptiae tantum a Domino sint