comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullis questunculis iam multoᷤ imꝑͥtoᷤᷤ exagitassẽ sic̃ illa indicauerat ei.
S ed inqͥt sine illũ ibi. tantũ roga ꝓco dñm. ipse legendo repperi. & quis
ille sit error: & quanta impietas. Simul ctiã narrauit se quoq paruulĩi.
aseducta matit sira datũ fuisse manicheis. & om̃s pene i legise tantũ. uerũ
etiam scriptitasse libros eoꝵ. sibiq apparuisse nullo cont̾ disputante. &
conuincente quam eẽt illa secta fugienda. itaq fugisse. Quȩ ceũ illę
dixisset atq illa noll& ad quiescere. scd instar& magis dep̃cando & ułti
fiendo ut me uideroe & necũ disserert&. ille iã substornachans tedio.¬
uade inquit ame ita uiuas. fieri ñ potẽ. ut filius istaꝵ lacͥmaꝵ perat.
Quod illa ita se accepisse int̃ colloquia sua inecũ sepe recordabat᷑. acsi de
ER IDEO TEOPUS ANNORUO NOUCO
abunde uicesimo anno ę̧tatis meȩ  ad duo de¬

Expanded text:
nullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. nullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse nullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de r idem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duode
Abbreviated transcription (Latin):
quales amias. iã qͥdem spe alacrior. sed fletu & gemitu ñsegnior.
ũ desiner& horis om̃ib orationũ suarũ de me plangere adte. Et
intrabant inconspectũ tuũ p̃ces es. & me tam̃ dimittebas adhuc
uolui & inuolui illa caligine. Et dedisti alterum responsum interĩ
quod recolo. Nam & multa p̃tereo. ꝓpt̾ qd propero ad ea quȩ me magiᷤᷤ
urguent confiteri tͥ. & mnulta ñ iemini. Dedis t gͦ alterũ ꝑsac̃dotẽ tuũ
quendã ep̃m nutritũ in ȩccła. & exercitatũ in libriᷤᷤ tuis. Quẽ cũ illa
femina rogass&. ut dignaret᷑ mecũ colloqui. & refellere errores meos.
& dedocere me mala ac docere bona. faciebat enĩ hoc. qͦs forte idoneoᷤᷤ
inuenissoe. noluit ille. prudent̾ sane. qͥntũ sensi p̾ea. Respondit enĩ
me adhuc ẽẽ indocilem. coqd̾ inflatꝰ eẽm nouitate illiꝰ heresis. & non¬

Expanded text:
quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum interim, quod recolo. nam et multa praetereo, propter quod propero ad ea quae me magis urguent confiteri tibi, et multa non memini. dedisti ergo alterum per sacerdotem tuum, quendam episcopum nutritum in ecclesia femina rogasset ut dignaretur mecum colloqui, et refellere errores meos, et dedocere me mala, ac docere bona faciebat enim hoc, si quos forte idoneos invenisset; noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. Respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et non
Abbreviated transcription (Latin):
illud etiam qd̾ cũ mͥ narrass& ipsũ uisum. & ego ad id trahere conarer.¬
ut illa se potiꝰ ñ desperar&e futurã ẽc̃ qd eram. continuo sine aliqua hesi¬
tatione ñ inqͥt. Non enĩ inͥ dictũ ẽ. ubi ille ibi & tu. sedubi tu. ibi & ille.
Confiteor tibi dñe recordationẽ incã quantũ recolo qd̃ sepe non tacui. ãpliꝰ
me isto ꝑmatrẽ uigilantẽ responso tuo qd̾ tã uicina int̾ptationis falsitate
turbata non ẽ. & tã cito uidit qd̾ uidendum fuit. Iuod ego certe antequã
dixiss&& ñ uiderã etiã tum fuisse cõmotũ. quã ip̃so sominio qͦ feminae
pie gaudiũ tanto post futurũ ad consolationẽ tunc p̃sentis sollicitudi¬
nis. tanto ante p̾̃dictũ ẽ. Nam nouem ferme anrai sccut st̃. quibus
ego in illo limo ꝓfundi ac tenebris falsitatis cum sepe surgere conarer:¬
& gͣuius alliderer uolutatꝰ sũ. cũ tam̃ illa uidua casta. pia. & sobria.

Expanded text:
illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsuillud etiam, quod cum mihi narrasset ipsuut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram; continuo sine aliqua haesitatione, Non, inquit, non enim mihi dictum est, Ubi ille, ibi et tu; sed, Ubi tu, ibi et ille. Confiteor tibi, Domine, recordationem meam quantum recolo, quod saepe non tacui, amplius me isto per matrem vigilantem responso tuo, quod tam vicina interpretationis falsitate turbata non est, et tam cito vidit quod videndum fuit, quod ego certe, antequam dixisset, non videram; etiam tum commotum fuisse, quam ipso somnio, quo feminae piae gaudium tanto post futurum, ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis, tanto ante praedictum est. Nam novem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i loco orationis eiꝰ: ex udisti ea. Nam unde illud somniũ qͦea esolatꝰ es
ut uiuere mecũ ceder&. & haberẽ iecũ eandem mensã in domo. quod
nolle cocperat aduersans & detestans blasphemias erroris inci:. Uidit enĩ
se stantem in quadã regula lignea. & aduenientẽ ad se iuuenem splendidũ
hylarẽ. atq arridentẽ sibi cum illa eẽt mereiis. & merore confecta. Q
cũ causas ab ea quesiss& mesticię suȩ̨ cotidianarũq lacrimaꝵ docendi
ut assol& ñ discend gr̃ã. atq illa respondisso ꝑditionẽ meã se plangere. uis¬
sisse illũ qͦ secura c̾ẽt. atq ãmonusse ut attender& & uider& ubi ẽẽt illa.
ibi ẽẽ & me. Quod illa ubi attendit uidit ine iuxta se. in eadẽ regula
stantẽ. Uiide hoc. nͥ qr erant aures tuȩ ad cor eiꝰ : Otu bone om̃ipotens.
qͥ sic curas unũquẽq nr̃m tanq solũ cures. & sic om̃s tanq. singłos. Un

Expanded text:
omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam regula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omnes, tamquam singulos? Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
scelere decerptã. iniscerx uisccrib & hanhelar& de illa angł̃os. Immo uero
particulas dĩ gemendo inoratione atq ructando. quȩ particulȩ sumi &e uers
dĩ legatȩ fuissent in illo pomo. nͥ electi scĩ dente ac uentre soluerent᷑: Et
credidi miser magiᷤᷤ ẽẽ mĩam p̃standã fructib t̾rȩ. quã hominib ꝓpt̾ quos
nascerent᷑. Siqͥs enĩ esuriens peteret qͥ manicheus ñ eet. qͣss capitali suppli¬
cio dampnanda bucella uideret᷑ si ei daret᷑. Et misisti manũ tuã de ex
alto & de luc ꝓfunda caligine eruisti animã ineã. eũ ꝓme fler& ad te mat̾
mea fidelis tua. ãpliꝰ quã fient matreᷤ corporea fimera. Uidebat enĩ illa
mortẽ meã ex fide & spũ quẽ habebat ex te. & exaudisti eã dñe. Exaudi¬
sti cã nec desperisti lacrimas eiꝰ. cũ ꝓfluentes rigarent t̾rã sub oculis eiꝰ. In

Expanded text:
scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis misericordiam praestandam fructibus terrae quam hominibus, propter quos nascerentur. si quis uero esuriens peteret, qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. cũ sepe se alit̾ hab& species facti. & alit̾ facientiᷤ animꝰ atq articulus
occulti temporis. Cũ uͦ aliqͥd tu repente musitatũ & in ꝓuisũ imperas. ȩtiã
si hoc aliquando uetiusti. quãuis causa imperii tui ꝓtẽpore occultes. et
quãuis cont᷑ pactum sit aliquoꝵ hominũ societatis. qͥs dubit& ẽẽ faciendũ.
quando ca uista ẽ. societas hominũ quȩ seruit tͥ: Sedbeati qͥ te imperasse
seiunt. Fuit enĩ om̃ia a seruientib tͥ. uł ad exhibendũ qd ad p̃sens opus est.
uł ad futuri p̃nuntianda. Hec gͦ nesciens. irridebã illo sc̃o seruõ & ꝓpħuã tuo.
Et quid agebã cũ irridebã cos. nͥ ut irriderer abste: Sensim atq paulatĩ ꝑdue¬
tus ad eas nugas. ut crederẽ ficũ plorare cum decerpit᷑. & matrẽ eiꝰ arborẽ
lacrimis lacteis. Quã tam̃ ficum si comedissoe aliqͥs sc̃s alieno sane non suo

Expanded text:
nantur: cum saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus nantur: cum saepe se aliter habet species facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. Cum vero aliquid tu repente inusitatum et improvisum imperas, etiam si hoc aliquando vetuisti, quamvis causam imperii tui pro tempore occultes, et quamvis contra pactum sit aliquorum hominum societatis; quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et prophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis fecimꝰ. si iã ñ erigamꝰ aduersus te cornua falsę libertatis. auaricia
plus habendi & dampno totũ amittendi ãplius amando ꝓpͥũ nr̃m quam te
om̃ium bonũ. Sed int̾ flagitia & facinora & tã multas iniqͥtates st̃ peccata
ꝓficientiũ. quȩ a benc uidicantib & uituperant᷑ ex regula ꝓfectionis. &
laudant᷑ spe frugis sic herba segetis. Et st̃ quędã similia uł flagitio uł fa
cinori & ñst̃ peccata. qr nec te offendt̃ dñm din nr̃m. nec sociale consortiũ
cũ conciliant᷑ aliqua inusũ uitȩ congrua tẽpori. & incertũ ẽ. an libydine
habendi aut pununt᷑ corrigendi studio potestate ordinata. & incertum ẽ.
an librdine nocendi. Multa itaq facta quȩ hominib in ꝓbanda uident᷑.
testimonio tuo approbata st̃. & multa laudata abhomiinib te teste dãp¬

Expanded text:
quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum. Sed inter fiagitia et facinora et tam multas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regula perfectionis et laudacinori, et non sunt peccata; quia nec te offendunt Dominum Deum nostrum, nec sociale consortium: cum conciliantur aliqua in usum vitae congrua tempori, et incertum est an libidine habendi; aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. Multa itaque facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste dam
Abbreviated transcription (Latin):
flagicia inte qͥñ corrũperis aut quȩ aduersus te facinora.
noceri ñ potẽ: Sed hoc uindicas. qd̃ inse homines ꝑpetrant. qͥa ȩtiã cũ inte
peccant. impie faciunt in aĩas suas. & mentit᷑ iniqͥtas sibi. siue corrum¬
pendo. ac ꝑpuertendo natã suã quã tu fecist &e ordinasti. ł inmoderate u¬
tendo concessis reb uł in ñ concessa flagrando. in eũ usũ qͥ ẽ. cont᷑ naturã.
Iut rei tenent᷑ animo & uerbis saeuientes aduersus te. & aduersus stim¬
lum calcitiantes. Aut cũ disruptis limitib humanȩ societatiꝰ. letant᷑ au¬
daces pͥuatis conciliationib aut dirẽptionib ꝓut quidq delectauerit:
aut offenderit. Et ea funt cum tu derlinqueris fons uite. qͥ es unꝰ & uerꝰ
ertator. cerector uniuersitatis. & pͥuita suꝑbia diligit᷑ inpuarte unũ falsi.
Itaq pietate humil redit᷑ inte. & purgas nos a consuetudine mala. & ꝓpi¬
cuis es peceatis ẽfitentiũ. & exaudis gemitꝰ compeditoꝵ. & soluis auiculis

Expanded text:
flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam;  tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis gemitus conpeditorum et soluis a uinculis,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino ẽẽ. nec om̃ino ñ ẽẽ. Esse qͥdem. qm̃ abste sunt. ñ ẽẽ autẽ.
qm̃ id qd̾ es non sunt. Id enĩ uere ẽ. qd̾ in cõmutabilit̾ manet. Mihi
autẽ adherere dõ bonũ. ẽ. qͥa si nonmaneo in illo: nec in me potero.
Ille autẽ inse manens innouat om̃a. et dñs m̃s es. qm̃ bonoꝵ meorũ
si summa bona ẽẽnt. incorruptibilia ẽẽnt. si aũt nulla bona e̾ent.
quid i eis corrumperet᷑ ñ eẽt. Nocet enĩ corruptio. & nisi bonũ in¬
ueniret non noceret. Aut gͣmnocet corruptio quod fieri ñ potest. aut

Expanded text:
omnino esse nee omnino non esse: esse quidem, quoniam abs te sunt, non esse autem, omnino esse nee omnino non esse: esse quidem, quoniam abs te sunt, non esse autem, quoniam id quod es non sunt. id enim uere est, quod inconrautabiliter manet. mihi autem inhaerere deo bonum est, quia, si non manebo in illo, nec in me potero. ille autem in se manens innouat omnia; et dominus meus es, quoniam bonorum meorum si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quod in eis corrumperetur non esset. Nocet enim corruptio, et nisi bonum minueret, non noceret. Aut igitur nihil nocet corruptio, quod fieri non potest: aut
Abbreviated transcription (Latin):
sisti me. ut uiderẽ eẽ qd̾ uiderẽ. & ñdum me eẽ qͥ uiderẽ et reuberasti
infirmitatẽ aspectus mei. Rediens in me. ueheiñt̃ contremui amore
& horrore. et inueni longe meẽẽ ate. in regione dissimilitudinis.
tãquã audirem uocem tuam de excelso. Cibus sũ grandiũ. cresce
& manducabis me. Nec tu me mutabis inte. mutabis sicut cybum
carnis tuȩ. sed tu mutaberis in me. Et cognoui qm̃ ꝓ iniqͥtate erudist:
hominẽ. et tabescere fecisti sicut haraneã animã meã. & dixi. Nũqͥd
nichil ẽ. ueritas. qm̃ neq ꝑfinita. neq ꝑ infinita locorum spacia
diffusa ẽ : & clamasti de longinquo. immo u̾o ego sum qui sum.
& audiui sicut audit᷑ in corde. et ñ erat prorsus unde dubitarem.
aciliusq dubitarẽ uiuere me. quã ñ e̾ẽ ueritatẽ. quȩ ꝑea quae
facta st̃ intellecta conspicit᷑. Et inspexi cęta infra te. & uidi nec

Expanded text:
sisti me, ut viderem esse quod viderem, et nondum me esse qui viderem. Et reverberasti sisti me, ut viderem esse quod viderem, et nondum me esse qui viderem. Et reverberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus sum grandium; cresce, et manducabis me. Nec tu me in te mutabis, sicut cibum carnis tuae; sed tu mutaberis in me. Et cognovi quoniam pro iniquitate erudisti hominem, et tabescere fecisti sicut araneam animam meam ; et dixi: Nuniam neque per finita, neque per infinita locorum spatia diffusa est? Et clamasti de longinquo: Imo vero, Ego sum qui sum . Et audivi sicut auditur in corde, et faciliusque dubitarem uiuere me quam non esse. ueritatem, quae per ea, quae facta sunt, intellecta conspicitur. Et inspexi cetera infra te et uidi nec
Abbreviated transcription (Latin):
pocius quã creatori. Et inde ammonitꝰ redire ad memetipsũ intraui
in intima mea duce te. et potui qm̃ factus es adiutor m̃s. Intraui et
uidi qualicũq oculo aĩę meȩ supra eundem oculũ aĩȩ meę. supͣ mentem
meã lucẽ in cõmutabilẽ ñ hanc uulgarẽ et conspicuã omi carni. nec qͥsi
ex codem genere. Grandior erat. taquã si ista multo multoq clariꝰ
claresceret. totũq occuparet magnitudine. Nhoc illa erat. s aliud
aliud ualde abistis om̃ib. Nec tta erat suꝑ mentẽ meã. sicut oleũ suꝑ
a quã. nec sicut cęlũ suꝑ t̾rã. sed suꝑior. qͥa ipse fecit me. et ego inferior.
qͥa factus ab ea. Qui noũ ueritatẽ noũ eã. et qͥ nouit eam. noũ ȩcñitatẽ.
aritas nouit eã. Oaet̾na ueritas. & uera caritas. et cara ȩt̾nitas.¬
tues ds̃ m̃s. tibi suspiro die ac nocte. Et cũ te pͥmũ eognoni. tu assũp¬

Expanded text:
potius quam creatori. Et inde admonitus redire ad memet ipsum intrani potius quam creatori. Et inde admonitus redire ad memet ipsum intrani in intima mea duce te et potui, quoniam factus es adiutor meus. intraui et uidi qualicumque oculo animae meae supra eundem oculum animae meae, supra mentem meam lucem inconmutabilem, non hanc uulgarem et conspicuam omni carni nec quasi ex eodem genere grandior erat, tamquam si ista multo multoque clarius claresceret totumque occuparet magnitudine. non hoc illa erat, sed aliud, aliud ualde ab istis omnibus. nec ita erat supra mentem meam, sicut oleum super aquam nec sicut caelum super terram, sed superior, quia ipsa fecit me, et ego inferior, quia factus ab ea. qui nouit ueritatem, nouit eam, et qui nouit eam, nouit aeternitatem. caritas nouit eam. o aeterna ueritas et uera caritas et cara aettu es Deus meus; tibi suspiro die ac nocte. Et cum te primum cognovi, tu assump
Abbreviated transcription (Latin):
insipiens cor eoꝵ dicentesse cẽ sapientes stulti fiunt. et idõ legebam ibi
etiam inmutatã głam incorruptionis tuȩ in ydola. & uaria simulachra.
insimilitudine ymaginis corruptibilis hominis. et uolucrũ. et quadrupedũ.
ec serpentiũ. uidelicet egyptiũ cibum. quo esau ꝑdidit pͥmogenita sua.
Qm̃ caput quadrupedis ꝓte honorauit ppłs pͥmogenitꝰ conu̾sus corde N
egyptũ. et curuans ymaginẽ tuã. animã suã ante ymagynẽ uituli
comedentis foenũ inueni hȩc ibi. et ñ manducaui. Placuit enĩtͥ dñe
auferre obꝓbriũ diminutionis abiacob. ut maior seruiret minori.
et uocasti gentes inhereditatẽ tuã. Et ego adte uenerã ex gentibus. &
inteudi in aurũ qd ab egepto uoliusti. ut auferret ppłs tuus qm̃ tuuor
et non attendi in ydola aegyptioꝵ quib de auro tuo ministrabant. qui
transinutauert̃ ueritatẽ dĩ inmendatiũ. et coluerunt et seruierunt ereat᷑ȩ

Expanded text:
insipiens cor eorum; dicentes se esse sapientes stulti fiunt. Et ideo legebam ibi insipiens cor eorum; dicentes se esse sapientes stulti fiunt. Et ideo legebam ibi etiam inmutatam gloriam incorruptionis tuae in idola et uaria simulacra, in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium, uquoniam caput quadrupedis pro te honoravit populus primogenitus, conversus corde in Aegyptum, et curvans imaginem tuam, animam suam manducantis foenum. inueni haec ibi et non manducaui. placuit enim tibi, domine, auferre opprobrium diminutionis ab lacob, ut maior seruiret minori, et uocasti gentes in hereditatem tuam. et ego ad te ueneram ex gentibus et intendi in aurum, quod ab Aegypto uoluisti ut auferret populus tuus, quoniam tuum et non adtendi in idola Aegyptiorum, quibus de auro tuo ministrabant, qui transmutauerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt et seruierunt creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃e in gloria. q̃ dĩ patris: non habent illi libri. Qd̾ enĩ ante omnia
tempora et suꝑ om̃a tempr̃a incõmutabiliter manet unigenitꝰ filiꝰ tuus
coȩc̃nus tibi. et qͥa de plenitudine eiꝰ accipiunt aĩȩ ut beatȩ sint. &
quia participatione manentis inse sapientiȩ renouant᷑ ut sapientes
sint : est ibi. Qd aũt scd̃m tempꝰ ꝓimpiis mortuus ẽ. et filio tuo unico¬
et reuelasti ea paruulis : ut uenirent ad eũ laborantes et honerati. & refi¬
ceret eos. qm̃ mitis ẽ. et humiliᷤᷤ corde. Et dirigeret inites in iudicio: et
doceret mansuetos uias suas Uidens humilitatẽ nr̃am et laborẽ nr̃m. &
dimittens om̃a peccata nr̃a. Qui autem coturno tamquã doctrinę subli¬
mioris elati ñ audiunt dicentẽ. discite aie qͥa mitis sũ et humilis corde. &
inuenietis requiem animab ur̃is. Et si cognoseunt dm̃. ñ sicut dm̃ glorifi¬
cant. aut gr̃as agunt. sed euanesẽt̃ in cogitationib suis. et obseuratur

Expanded text:
istus in gloria est Dei Patris , » non habent illi libri: Quod enim ante omnia tempora, et super omnia tempora incommutabiliter manet unigenitus Filius tuus coaeternus tibi, et quia de plenitudine ejus accipiunt animae, ut beatae sint, et quia participatione manentis in se sapientiae renovantur ut sapientes sint, est ibi. Quod autem pro impiis mortuus est et reuelasti ea paruulis, ut uenirent ad eum laborantes et onerati et reficeret eos, quoniam mitis est et humilis corde, et dirigit mites in indicio et docet mansuetos uias suas uidens humilitatem nostram et laborem nostrum et dimittens omnia peccata nostra. qui autem cothurno tamquam doctrinae sublimioris elati non audiunt dicentem: disciteame, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris, etsi cognoscunt deum, non sicut deum glorificant aut gratias agunt, sed euanescunt in cogitationibus suis et obscuratur
Abbreviated transcription (Latin):
tibi & trucidant exaltationes suas sicut uolatilia. & curiositateᷤ suas
sicut pisces maris quib ꝑ ambulant secretas semitas abẏssi & luxuriaᷤᷤ
suas sicut peccora campi. ut tu ds̃ igniᷤᷤ edax consuias mortuas
curas coꝵ recreans eos inmortalit̃. Sed ñ nouer̃ uiã uerbum tuum.
ꝑ qͦd fecisti ca quę numerant. & ipsos qͥnumerant. & sensũ qͦ ceR
nunt quę numerant. & mentẽ de qua numerant. & sapientiae
tuȩ ñ ẽ. numerus. Ipse aũt uingenitꝰ factꝰ. ẽ. nobis sapientia. &
iusticia. & scĩficatio. & numerat ẽ uit̾ nos. & soluit tributũ

Expanded text:
tibi et trucidant exaltationes suas sicut uolatilia et curiositates suas tibi et trucidant exaltationes suas sicut uolatilia et curiositates suas sicut pisces maris, quibus perambulant secretas semitas abyssi, et luxurias suas sicut pecora campi, ut tu, deus, ignis edax consumas mortuas curas eorum recreans eos immortaliter. Sed non nouerunt uiam, uerbum tuum, per quod fecisti ea quae numerant et ipnunt quae numerant, et mentem de qua numerant; et sapientiae tuae non est numerus . Ipse autem Unigenitus factus est nobis sapientia, et justitia, et sanctificatio ; et numeratus est inter nos, et solvi
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃nuntiauer̃ ante multos annos defectꝰ luminariũ solis & lunae.
quo die. qua hora. qͣnta exparte futuri eẽnt. & ñ eos fefellit numerꝰ
Et ita factũ c̃. ut pnuntiauert᷑. & scripser̃ irgulas indagatas & legunt᷑
hodie. atq ex eis p̃nuntiant᷑ qͦ anno & quo mense .iiiiii. & qͦdie mensis.
& qͣ hora diei. & quota parte luminis sui defectura sit luna ułsol.
& ita fiet ut p̃nuntiat᷑. Et mirant᷑ hȩc homines & stupent qͥ nesci¬
unt ea. & exultant atq extollunt᷑ qͥsciunt. & ꝑ impiã suꝑbiã rece¬
dentes & deficienteᷤᷤ alumine tuo tanto. ante solis defectũ futurũ
p̃udent. & in p̃sentia suũ ñuident. Non enĩ religiose quer: unde ha¬
beant ingenium quo ista quer & inuenientes qr tu fecisti cos ñ
ipsi sedant tͥ. ut serues qd fecisti. & quales se ipsi fecerant. occidt̃ se

Expanded text:
et praenuntiauerunt ante multos annos, defectus luminarium solis et lunae, et praenuntiauerunt ante multos annos, defectus luminarium solis et lunae, quo die, qua hora, quanta ex parte futuri essent, et non eos fefellit numeras. et ita factum est, ut praenuntiauerunt, et scripserunt regulas indagatas et leguntur hodie atque ex eis praenuntiatur, quo anno et quo mense anni et quo die mensis et qua hora diei et quota parte luminis sui defectura sit luna uel sol: et ita fiet, ut praenuntiatur. et mirantur haec homines et stupent qui nesciunt ea, et exultant atque extolluntur qui sciunt, et per inpiam superbiam recedentes et deficientes a lumine tuo tanto ante solis defectum futurum praeuident et in praesentia suum non uident - non enim religiose quaerunt, unde habeant ingenium, quo ista quaerunt — et inuenientes, quia tu fecisti eos, non ipsi se dant tibi, se ut serues quod fecisti, et quales se ipsi fecerant occidunt se
Abbreviated transcription (Latin):
quã ego iam tã & si laudabã. discernebã tam̃ aueritate rerũ. quarũ
discernendaꝵ auidꝰ erã. Nec quali uasculo sermonis. sed qͥd mͥ scientiȩ
comedendũ apponeret nominat apud eos ille faustꝰ intuebar. Fama
enĩ de illo p̃locuta in erat. qd̾ eẽt honestarũ om̃ium doc trinaꝵ ꝑitis¬
simꝰ & ad pͥme disciplinis liberalib crudit. Et qm̃ multa philo¬
phoꝵ legerã. memorięq mandata retinebã ex eis quȩdã cõparabam
illis manicheoꝵ longiꝰᷤ fabulis. & mͥ ꝓbabiliora ista uidebant᷑. quae
respicis. excelsa aũt alonge cognoscis. nec ꝓpinqͥs nͥ obtritis corde.
nec inueniris a suꝑbis. nec si illi curiosa peritia numerent stellas &
harenã. & dimetiant᷑ sydereas plagaᷤᷤ. & inuestigent uiasastroꝵ. Mente
enĩ sua quert̃ ista & ingenio qd̾ tu dedisti eis & multa inuenerunt

Expanded text:
quam ego iam tametsi laudabam, discernebam tamen a ueritate rerum, quarum quam ego iam tametsi laudabam, discernebam tamen a ueritate rerum, quarum discernendarum auidus eram, nec quali uasculo sermonis, sed quid mihi scientiae comedendum adponeret nominatas apud eos ille Faustus intuebar. fama enim de illo praelocuta mihi erat, quod esset honestarum omnium doctrinarum peritissimus et adprime disciplinis liberalibus eruditus. et quoniam multa philosophorum legeram memoriaeque mandata retinebam, ex eis quaedam conparabam illis manichaeorum longis fabulis, et mihi probabiliora ista uidebantur, quaerespicis, excelsa autem a longe agnoscis nec propinquas nisi obtritis corde nec inueniris a superbis, nec si illi curiosa peritia numerent stellas et harenam et dimetiantur sidereas plagas et uestigent uias astrorum. Mente sua enim quaerunt ista et ingenio, quod tu dedisti eis, et multa inuenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
offendenteᷤ in rectitudinẽ tuã. & cadenttᷤ in asꝑitatem suam. Ui¬
delic& nescunt qd̾ ubiq sis. quẽ nullus circum seribit locus. &
solus es. p̃sens etiã his qui longe fiunt ate. Conuertant᷑ gͦ & que¬
rant te. qr ñ sicut ipsi deseruer̃ creatorẽ suum. ita tu deseriusti
creata tuã. Ipsi c̃uertant᷑. & ecce ibi es incorde eoẜ. In corde efitentiũ
tibi. & picientium se inte. & plorantiũ in sinu tuo post iassuas diffi¬
ciles. & tu facile tergis lacrimas coꝵ. Et magiᷤ plorant & gaudent in
reficis et consolaris eos. Et ubi ego erã quando te querebã. & tu eriᷤ ante
inc. Ego aũt & ame discesserã. nec me inueniebã quanto minꝰ te pro¬
loquar in conspecꝰtu dĩ mei. annũ illũ unde tricesimũ ȩtatis ieȩ iã
laqueus diaboli. & multi inplicabant᷑ in eo ꝑ illecebrã suauis eloqͤntiȩ

Expanded text:
offendentes in rectitudinem tuam et cadentes in asperitatem tuam. uioffendentes in rectitudinem tuam et cadentes in asperitatem tuam. uidelicet nesciunt, quod ubique sis, quem nullus circuminscribit locus, et solus es praesens etiam his, qui longe fiunt a te. conuertantur ergo et quaerant te, quia non, sicut ipsi deseruerunt creatorem suum, ita tu deseruisti creaturam tuam. ipsi conuertantur, et ecce ibi es in corde eorum, in corde confitentium tibi et proicientium se in te et plorantium in sinu tuo post uias suas difficiles: et tu facilis tergens lacrimas eorum, et magis plorant et gaudent in reficis et consolaris eos. et ubi ego eram, quando te quaerebam? et tu eras ante me, ego autem et a me discesseram nec me inueniebam: quanto minus teloquar in conspectu Dei mei annum illum undetrigesimum aetatis meae. Jam ine, magnus laqueus diaboli: et multi implicabantur in eo per illecebram suaviloquentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
tuã repellit duricia hominũ. sed soluis eaoi
cum uoles aut miserans aut uindicans. & ñ ẽ. qͥse abseondat a cilore
tuo. Sed te laudet anima mea. ut am& te. & confiteat᷑ tͥ miserati¬
ones tuas ut laud& te. Non cessat nec tacoe laudes tuas uniuersa.
a lassitudine anima nr̃a innitens cis quę fecisti. & transiens adte qui
fecisti hȩc mirabilit̾. Et ibi refectio & uera fortitudo. Fant & fugiar
ate inquiet & iniqͥ & tu uides eõ & distinguis umbras. Et ecce
pulchra st̃ cũ eis om̃ia. & ipsi turpes st̃. Et quid nocuer tͥ. aut in qͦ
imꝑrum tuũ dehonestauer̃. acelis usq in nouissima iustũ & uite¬
grum: Quo enĩ fugert̃ cũ fugerent a facie tua. aut ubi tu non
inuenis eos: Sed fugerunt ut non uiderent te uidentẽ se. atq ex¬
cȩcati inte offenderent. quia ñdeseris aliqͥd eoꝵ quȩ fecisti. Inte offen¬
derent iniusti. & iuste uexarent᷑ subtrahentes se lenitati tuę. &

Expanded text:
tuam repellit duritia hominum, sed soluis eam, tuam repellit duritia hominum, sed soluis eam, cum uoles, aut miserans aut uindicans, et non est qui se abscondat a calore tuo. sed te laudet anima mea, ut amet te, et confiteatur tibi miserationes tuas, ut laudet te. non cessat nec tacet laudes tuas uniuersa a lassitudine anima nostra innitens eis, quae fecisti, et adtransiens ad te, qui fecisti haec mirabiliter: et ibi refectio et uera fortitudo. Eant et fugiant a te inquieti iniqui. et tu uides eos et distinguis umbras, et ecce pulchra sunt cum eis omnia et ipsi turpes sunt. et quid nocuerunt tibi? aut in quo imperium tuum dehonestauerunt a caelis usque in nouissima iustum et integrum? quo enim fugerunt, cum fugerent a facie tua.? aut ubi tu non inuenis eos? sed fugerunt, ut non uiderent te uidentem se atque excaecati in te offenderent — quia non deseris aliquid eorum, quae fecisti — in te offenderent iniusti et iuste negarentur, subtrahentes se lenitati tuae et
Abbreviated transcription (Latin):
ãminsculo humani magisteris tot nodissimi libri enodati. cuos
de formiter & sacrilega turpitudine in doctrina pretatiᷤ errarẽ.
Aut qͥd tantũ oberat paruilis ticis longe taylius ingenium. eũ ate
longe ñ recedereN. ut innido ȩccłȩ tuę tut plumescerent. & alas caritatis
nra ẽ : infirmitas c̃. Uiuit apuo te semꝑ bonũ nr̃m. & qͥa inde auersi
sumꝰ. ꝑuersi sumꝰ. Reuertam̃ iã dñe. ut non euertam᷑. quia uiuit apd
te sine ullo defectu bonum nr̃m qd̾ tu ipse es. & ñ timebimꝰ ne ñ sit
quo redeamꝰ. quia nos inde ruimus. Nobis autẽ absentibus non ruit
CCIRE SACRIFICIUO CONFESSIONU MEARUON NEIP̃
de manu linguę mee quã formasti. LiBeR u.¬
& excitasti ut confitrat᷑ nomini tuo. & sana om̃ia¬
ossa mea. & dicant. DÑe quissimilis tͥ: Neoe enĩ
doco te quid inse agat᷑ qui tͥ confitetur. quia
Noculum tiũ ñ excludit cor clausũ. nec manũ

Expanded text:
adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis nostra est, infirmitas est. uiuit apud te semper bonum nostrum, et quia inde auersi sumus, peruersi sumus. reuertamur iam, domine, ut non euertamur, quia uiuit apud te sine ullo defectu bonum nostrum, quod tu ipse es, et non timemus, ne non sit quo redeamus, quia nos inde ruimus; nobis autem absentibus non ruit Accipe sacrificium confessionum mearum de de manu linguae nostrae, quam formasti, et excitasti; ut confiteatur nomini sanctoossa mea, et dicant: domine, quis similis tibi? neque enim docet te, quid in se agatur, qui tibi confitetur, quia oculum tuum non excludit cor clausum nec manum
Abbreviated transcription (Latin):
tradente intellexi. scis tu dñc ds̃nis. qr & celeritas intelligendi & di¬
scendi acumen donũ tuũ ẽ. sed ñ inde sacrificabã tͥ. Itaq mͥ ñ ad
usum sed ad ꝑniciem magis ualebat. qr tã bonã partẽ substanciȩ meȩ¬
satagi habere in potestate. Et fortitudinẽ meã ñ adte custodiebaos.
sed ꝓfectꝰ sum abste in longinquã regionẽ. ut eã dissiparẽ in meretrie ᷤᷤ
cupiditates. Nam qͥd mͥ ꝓderat bona res ñ utenti bene: Non enioi
sentiebã illas artes ętiã abstudiosis & ingeniosis difficillime intel¬
ligi. nͥ cũ eis casdem conabar exponere. Et erat ille excellentissim
in eis. qͥ me exponentẽ non tardius sequent᷑. Sed qͥd mͥ hoc ꝓderat
putanti qd̾ tu dñc ds̃ ueritas corpꝰ eẽs lucidum & in mensũ. & ego
frustum de illo corpore nimia ꝑuersitas: Sed sic erã. Non erubesco
tunc ꝓfiteri hominib blasphemias ieas. & latrare aduersum te.

Expanded text:
tradente intellexi, scis tu, Domine Deus meus; quia et celeritas intelligendi, et ditradente intellexi, scis tu, Domine Deus meus; quia et celeritas intelligendi, et dispiciendi acumen, donum tuum est: sed non inde sacrificabam tibi. Itaque mihi non ad usum, sed ad sategi habere in potestate et fortitudinem meam non ad te custodiebam, sed profectus sum abs te in longinquam regionem, ut eam dissiparem in meretrices cupiditates. nam quid mihi proderat bona res non utenti bene? non enim sentiebam illas artes etiam ab studiosis et ingeniosis difficillime intellegi, nisi cum eis eadem conabar exponere et erat ille excellentissimus in eis, qui me exponentem non tardius sequeretur. Sed quid mihi hoc proderat putanti, quod tu, domine deus ueritas, corpus esses lucidum et inmensum et ego frustum de illo corpore? nimia peruersitas! sed sic eram nec erubesco, tunc profiteri hominibus blasphemias meas et latrare aduersum te.
Abbreviated transcription (Latin):
iectꝰ eẽs magnitudini tuę. aut pulchritudini. ut illa ẽent inte qͥsi
insubiecto sicut incorpore. cũ tua magnitudo & tua pulchritudo
tu ipse sis. Corpꝰ uit ñ eosit magnũ & pulchrũ quo corpꝰ. ẽ. qr & si
minꝰ magnũ. & minꝰ pulclrum eẽt nichilominus corpꝰeẽt. Falsitas
enĩ erat quã dete cogitabã non ueritas. & figmenta miserię meae.
ñ firmaita beatitudinis tue. Iusseras enĩ & ita fiebat in me. ut terra
malaꝵ cupiditatũ seruus ꝑ meipsũ legi & intelle.xi. quoᷤcũq legere
potui: Et gaudebam in eis. & nesciebã unde cẽt. qͥcqͥd ibi uerũ et
certũ e̾ẽt. Dorsum enĩ habebam adlum̃. & ad ea q̃ illuminent᷑ faciẽ¬
meã. Unde ipsa facies inea qͣ illuminata cernebã. ñ illuminabatur.
Quicqͥd de arte loquendi & disserendi. quicqͥd de dimensionib figuruꝵ
& de musicis. & de numeris. sine magna difficultate nullo hominx̃

Expanded text:
jectus esses magnitudini tuae aut pulchritudini, ut illa essent in te quasi jectus esses magnitudini tuae aut pulchritudini, ut illa essent in te quasi in subjecto, sicut in corpore; cum tua magnitudo et tua pulchritudo tu ipse sis: corpus autem non eo sit magnum et pulchrum quo corpus est; quia etsi minus magnum et minus pulchrum esset, nihilominus corpus esset. Falsitas enim erat quam de te cogitabam, non veritas; et figmenta miseriae meae, non firmamenta beatitudinis tuae. Jusseras enim, et ita fiebat in me, ut terra malarum cupiditatum servus per meipsum legi et intellexi, quoscumque legere potui? Et gaudebam in eis, et nesciebam unde esset quidquid ibi verum et certum esset. Dorsum enim habebam ad lumen, et ad ea quae illuminantur, faciem: unde ipsa facies mea, qua illuminata cernebam, non illuminabatur. Quidquid de arte loquendi et disserendi, quidquid de dimensionibus figurarum, et de musicis et de numeris, sine magna difficultate, nullo hominum
Abbreviated transcription (Latin):
qui se dicebant uix eas magystris eruditissimis ñ loquentib tantũ.
sed multa inpuluere depingentib intellexisse. nicħ inde aliud
mͥ dicere potuert̃. quã ego solus apudineipsum legẽs cognouerã
Et satis aꝑte mͥ uidebant᷑. loquentes de substanciis sicuti. ẽ. homo.
& que millis cent. sicuti ẽ. figura hominis. qualissit statura. quot
pedum sit. & cognatio cuiꝰ frat sit. aut ubi sit constitut. aut qͣndo
uatꝰ. aut ftet. aut sedeat. aut caleiat. aut armat᷑. aut aliqͥd faciat.
aut patiat᷑ꝰ aliquid. Et quȩcũq in his nouẽ genẽrib quoꝵ exempl
g̃ra quedã posui. uł in ipso sub Estantiȩ genere innumerabilia
repperiunitur. Quid hoc uͥ ꝓderat. qũando &e oberat. Cum ȩtiã tẽ
ds mñs mirabilit̾ simplicẽ itq in cõmutabilẽ illis decc̃ p̃dicanientis
putans qͥcqͥd ẽẽt om̃ino cõphensũ sic intelligere conarer quasi & tu sub¬

Expanded text:
qui se dicebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantam, qui se dicebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantam, sed multa in puluere depingentibus intellexisse, nihil inde aliud mihi dicere potuerunt, quam ego solus apud me ipsum legens cognoueram; et satis aperte mihi uidebantur loquentes de substantiis, sicuti est homo, et quae in illis essent, sicuti est figura hominis, qualis sit et statura, quot pedum sit, aut cognatio, cuius frater sit, aut ubi sit constitutus aut quando natus, aut stet an sedeat aut calciatus uel armatus sit aut aliquid faciat aut patiatur aliquid, et quaecumque in his nouem generibus, quorum exempli gratia quaedam posui, uel in ipso substreperiuntur. 29. Quid hoc mihi proderat, quando et oberat? cum etiam te, Deus meus, mirabiliter simplicem atque incommutabilem, illis decem praedicamentis putans quidquid esset omnino comprehensum, sic intelligere conarer, quasi et tu sub
Abbreviated transcription (Latin):
bilem tuã substantiã eoactam errare. quã ineã mutabilẽ sponte
deuiasse. Et penam errare c̃fitebar. Et erã ȩcate annoꝵ uiginti sex
aut scptẽ cum illa uolumina seripsi. uoluens apud ine corporalia
figm̃ta obstrepentia cordis mei aurib quas intendebã. Dulcis ueritaᷤᷤ
in interiorẽ melodiam tuã cogitans de pulchro &. ipto & stare cupiers
& audire te. & gaudio gaudere ꝓpt̾ uocẽ sponsi. & non poteram qr
uocib erroris me rapiebar foras. & pondere suꝑbię meȩ inina de¬
uiguiti cum inmanus meas uenissent aristotelica quędã que
appellant decc̃ cathegorias. quarũ nomine cum cas rechor carcha¬
giniensis magyst᷑ ñs buccys typho crepantib cõmemoraret. & alii
qui docti habebant᷑ tanq. innescio qͥd magnũ & diuinũ suspensi
inhiabant. legi cassolus& intellexi. Quascum contulissẽ cum eiꝰ

Expanded text:
bilem tuam substantiam coactam errare quam meam mutabilem sponte bilem tuam substantiam coactam errare quam meam mutabilem sponte deuiasse et poena errare confitebar. Et eram aetate annorum fortasse uiginti sex aut septem, cum illa uolumina scripsi, uoluens apud me corporalia figmenta obstrepentia cordis mei auribus, quas intendebam, dulcis ueritas, in interiorem melodiam tuam, cogitans de pulchro et apto et stare cupiens et audire te et gaudio gaudere propter uocem sponsi, et non poteram, quia uocibus erroris mei rapiebar foras et pondere superbiae meae in ima detus ferme uiginti, cum in manus meas uenissent Aristotelica quaedam, quas appellant decem categorias — quarum nomine, cum eas rhetor Carthaginiensis, magister meus, buccis tyfo crepantibus conmemoraret et alii qui docti habebantur, tamquam in nescio quid magnum et diuinum suspensus inhiabam — legi eas solus et intellexi? quas cum contulissem cum eis,
Abbreviated transcription (Latin):
uerum. qd̾ illuminat om̃em hominẽ uenientem in hune  mundũ.
qr inte ñ ẽ. transiutatio. nec momenti obũbratio. Sed ego conabar ad
te & repellebar abste. ut saperem mortẽ qm̃ suꝑbis resistis. Quid
quod tu es Cũ enĩego ẽẽm mutabilis &e co mͥ manifestũ ẽẽt. qutiq
idõ sapiens ec̃ cupiclũ. ut ex deteriore melior ficrẽ. malebã enim te opi¬
nari mutabilẽ. quã me non hoc ẽẽ qͦd tu es. Itaq repellebar & resistebas
uentose ceruici meę. & ẏmaginabar formas corporeas. & caro carnem
accusabã. et sp̃s ambulans nondum reuertebar adte. & ambulando
ambulabam in ea quę ñst neq inte neq inme. neq in corpore. neq
mͥ creabant᷑ a ueritate tua. scd amca uanitate fingebant᷑ excorpore.
Et dicebam paruulis fidelib tius ciuib meis aqͥb nesciens exulabã. di¬
cebam illis garrulus & ineptꝰ. Cur gͦ nerrat anima quam fecit deus.
Et oͥ nolebam dici. Cur gͦ errat ds: Et contendebã magis in cõmuta¬

Expanded text:
d inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, quia in te non est transmutatio nec momenti obumbratio. Sed ego conabar ad te et repellebar abs te, ut saperem mortem, quoniam superbis resistis. quid quod tu es? cum enim ego essem mutabilis et eo mihi manifestum esset, quod utique ideo sapiens esse cupiebam, ut ex deteriore melior fierem, malebam tamen etiam te opinari mutabilem quam me non hoc esse, quod tu es. itaque repellebar et resistebus uentosae ceruici meae et imaginabar formas corporeas et caro carnem accusabam et spiritus ambulans non reuertebar ad te et ambulando ambulabam in ea, quae non sunt neque in te neque in me neque in corpore neque mihi creabantur a ueritate tua, sed a mea uanitate fingebantur ex corpore, et dicebam paruulis fidelibus tuis, ciuibus meis, a quibus nesciens exulabam, dicebam illis garrulus et ineptus: "cur ergo errat anima, quam fecit deus?" et mihi nolebam dici: "cur ergo errat deus?" et contendebam magis inconmuta
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatione seruienciũ ẽ. Sicut enĩ in potestatib societatis humanȩ ma¬
ior potestas minori ad obędiendum p̃ponitur. ita ds̃ om̃ibꝰ. Item in faci¬
norib ubi libido ẽ. nocendi siue ꝑ contumeliã. siue ꝑ inuiriã. & utrũq
uł ulciscendi causa sic̃ inimico inimicus. uł adipiscendi alicuiꝰ extra com¬
mod sicut latro uiatori uł eiutandi mali sic̃ eiꝰ qͥ tunet᷑ ł inuidendo.
sicut feliciors miserior. aut in aliqͦ ꝓsꝑatꝰ ei quẽ sib equari tim&. aut
equalẽ dol&. ł sola uoluptate alieni mali spectatores gladiatorũ
aut irrisoreᷤ. aut illusore̾ᷤ quoꝵ lib&. Haec st̃ capita migͥtatis qͦ pullulanT
pͥncipandi. & spectandi. & sentiendi libydine. aut una. aut duabus
earũ. aut simul om̃ib & uiut᷑ male aduersus tria. & ui i.¬

Expanded text:
dubitatione serviendum est? Sicut enim in potestatibus societatis humanae, madubitatione serviendum est? Sicut enim in potestatibus societatis humanae, major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus omnibus. 16. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi, sive per contumeliam, sive per injuriam; et utrumque vel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus; vel adipiscendi alicujus extra commodi, sicut latro viatori; vel evitandi mali, sicut ei qui timetur; vel invidendo, sicut feliciori miserior; aut in aliquo prosperatus, ei quem sibi aequari timet aut aequalem dolet; vel sola voluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum, aut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine, aut una, aut duabus earum, aut simul omnibus; et vivitur male adversus tria et
Abbreviated transcription (Latin):
cadem natura cuiꝰ ille auctor.ẽ. libydinis ꝑuersitate polluit᷑ Quȩ aũt cont᷑
mores hominũ flagitia ꝓmorũ diuersitate uitanda sunt ut pactum inter
se cuutatis aut gentis consuetudine uł lege firmatũ nulla eiuꝰ aut peregͥni
libydine uoletur. Turpis enĩ om̃is pars. unuerso suo non congruens. Cuor
aũt ds̃ aliquid cont᷑ morẽ aut pactũ quoꝵ lib& iub&. & si nũquã ibi factũ ẽ.
faciendum ẽ. Et si omissũ. instaurindum ẽ. & si institutũ ñ erat. instituends̃ ẽ
Sienĩ regi licet in ciuitate eui regnat uibert aliqͥd qd̾ neq ante illũ quisquã
nec ipse uniq uisserat. & ñ eont᷑ societatẽ ciuitatis eiꝰ obtemꝑat᷑. inimo cont᷑
societate ñ obtemꝑat᷑: Generale quippe puctũ ẽ. societatis humanȩ obedire legib
suis. quanto magis dõ regnatori uniuersȩ creaturȩ suȩ ad ea quȩ uisserit sine

Expanded text:
eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra socisocietatem non obtemperatur: generale quippe pactum est societatis humanae obedire regibus suis: quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea quae jusserit, sine
Abbreviated transcription (Latin):
ñbabebat aliud alibi sedom̃ia simul. Et non intuebar uisticiã. cui
serurent boni & scĩ homine ͤ longe excellentiꝰ atq sublimius habere
simul om̃a quȩ p̃cepit. & nulla exparte uariari. & tam̃ uariis tpr̃ib
non om̃ia simul. scd ꝓpͥa distribuentem aec p̃cipientẽ. Et rephendebã
cecus pios patres. ñ solũ sic̃ d̾s iuberet atq inspirar& utentes p̃sentib
uerum quoq sic̃ ds̃ reuelaret fut᷑a p̾nuntiantes. Numqͥd aliquando
uit alicubi iniustũ ẽ. diligere dm̃ extoto corde. ex tota anima. &
ex tota mente. & diligere ꝓximũ tanquã teipsum: Itaq flagi¬
tia quȩ sunt contͣ uaturam ubiq ac semꝑ detestanda utq puni¬
enda st̃. qualii sodomitarũ fuert̃. quȩ si om̃s gentes facerei I.
codem erimmis reatu diuina lege tenerent᷑. Quȩ non sie fecit homines. ut se¬
illo uterent᷑ modo. Uiolatur qͥpe ipsa societas quȩ cum dõ nobis ẽẽ deb&e. cũ

Expanded text:
non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret, futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquam te ipsum? itaque flagitia, quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. quae si omnes gentes facerent, eodem criminis diuina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut hoc se uterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum