comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura ꝓsequadur ipse custosilliꝰ dignantissime & beneuolen¬
tissime uigllat suꝑ eam. ne adolescentularum crebris mi¬
nutisq necessitatib inquietata euigilare cogatur. Ista est
litteralis coherentia textus. S enim contestatio illa facta ꝑ
capreas ceruosq campor. nichil omĩno sed̾m litteram con¬
sequentiȩ rationabilis habere uidet᷑. Adeo totam sibi eã
uendicat intelligentia sꝑ̃alis. at quo qͦ mͦ illa se habeat: inte¬
rim honum est nos hic ẽe. & intueri paulisꝑ naturȩ diuinȩ
bonitatẽ . suauitatẽ dignationẽ. Quid nãq tuhomo in hui¬
manis uinquã affectib exꝑtus es dulcius: quã mͦ tibi ex pͥmi¬
turde corde altusimi: Et expͥmitur ab illo qui serutat᷑
alta di & ñ pot neseire quȩ in eo sunt. quia sp̃c ipsius est.
lȩtificari meruerit. & sic insemet ipso suauissimi archani huiꝰ
habuerit exꝑim̃tum. n tamen scͥpturȩ loco qui p̃manib est

Expanded text:
tura prosequitur, ipse custos illius dignantissime et benevolentura prosequitur, ipse custos illius dignantissime et benevolentissime vigilat super eam, ne adolescentularum crebris minutisque necessitatibus inquietata evigilare cogatur. Ista est litteralis cohaerentia textus. Sed enim contestatio illa facta per capreas cervosque camporum, nihil omnino secundum litteram consequentiae rationabilis habere videtur; adeo totam sibi eam 1445 vindicat intelligentia spiritualis. At quoquo modo illa se habeat, interim bonum est nos hic esse, et intueri paulisper naturae divinae bonitatem, suavitatem, dignationem. Quid namque tu, homo, in humanis unquam affectibus expertus es dulcius, quam modo tibi exprimitur de corde Altissimi? Et exprimitur ab illo qui scrutatur alta Dei, et non potest nescire quae in eo sunt, quia Spiritus ipsius elaetificari meruerit, et sic in semetipso suavissimi arcani hujus habuerit experimentum; nisi tamen Scripturae loco, qui prae manibus est,
Abbreviated transcription (Latin):
locus delectabilis debita intractando diligentia ñ fraudet᷑.
Non quod uel tẽ sufficientes simꝰ cogitare aliquida nobis
quasi ex nobis. p̃sertim in tam digna tamq excellente & om¬
nino suꝑeminente materia: s sufficientia nr̃a ex d̾o ẽ. sponso
ut ñ excitetis neq eugilare faciatis dilectam. quo¬
adusq ipsa uelit. P rohibent᷑ a dolescentulȩ has enĩ
filias iherłm dicit. quia & si delicatȩ & molles
& quasi femineis adhuc affectib & actib infir¬
me sponse tam̃ inherent spe ꝓficiendi & ꝓficis¬
cendi iherłm: ẜ rohibentur gͦ ab infestatione sponsȩ dormien¬
tis ne scilicet p̃ter uoluntatem ipsius ullatenꝰ eam excitare p̃su¬
mant. fropterea enimdulcissimus sponsus leuam suam capiti
eius supposuit. sem ea quȩ p̃missa sunt. q̃uatinus insinu suo
eam quiescere faceret & dormire. Et nunc sicut subinde scͥp¬

Expanded text:
locus delectabilis debita in tractando diligentia non fraudetur. locus delectabilis debita in tractando diligentia non fraudetur. Non quod vel tunc sufficientes simus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, praesertim in tam digna, tamque excellente et omnino supereminente materia; sed sufficientia nostra ex Deo est, sponso ut non excitetis neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit . Prohibentur adolescentulae: has enim filias Jerusalem dicit, quia, etsi delicatae et molles, et quasi femineis adhuc affectibus et actibus infirmae, sponsae tamen inhaerent spe proficiendi et proficiscendi Jerusalem: prohibentur ergo ab infestatione sponsae dormientis, ne scilicet praeter voluntatem ipsius ullatenus eam excitare praesumant. Propterea enim dulcissimus sponsus laevam suam capiti ejus supposuit, secundum ea quae praemissa sunt, quatenus in sinu suo eam quiescere faceret et dormire. Et nunc sicut subinde Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
me requiescit. & forte in consequentib huiꝰ ipsiꝰ cantici. hic
locus fuerit designatus. ubi in descriptione ferculi salo¬
monis int̾ cetera habes. Media caritate constrauit: ꝓꝑt̾
filias sherłm. Nam qui se singłarit̃ in spe constitutũ sen¬
tit. ñ iam intimore seruit. s requiescit in caritate. Deniq
requiescit & dormit sponsa ꝓ qua dicit᷑. ad iuro uos filiȩ
ierłm ꝑ capreas ceruosq cãpors. ne suscitetis neq eiugi¬
lare faciatis dilectam. quo adusq ipsa uelit. Magna &
stupenda dignatio. quod quiescere facit animã contem¬
plantẽ in sinusuo: insuꝑ & custodit ab infestantib eu¬
ris. ꝓtegitq ab in quietudinib actionũ & molestiis negoci¬
orum: nec patitur omĩno suscitari nͥ ad ipsius utiq uolun¬
tatem. At istud ñ in angustiis finiendi iam sermonis ado¬
riendum ẽ. magis autem hiic alius inchoetur: quatinus

Expanded text:
me requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic me requiescit. Et forte in consequentibus hujus ipsius cantici hic locus fuerit designatus, ubi in descriptione ferculi Salomonis inter caetera habes: Media charitate constravit propter filias Jerusalem . Nam qui se singulariter in spe constitutum sentit, non jam in timore servit, sed requiescit in charitate. Denique requiescit et dormit sponsa, pro qua dicitur: Adjuro vos, filiae Jerusalem, per capreas cervosque camporum, ne suscitetis neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit. Magna et stupenda dignatio, quod quiescere facit animam contemplantem in sinu suo, insuper et custodit ab infestantibus curis, protegitque ab inquietudinibus actionum, et molestiis negotiorum; nec patitur omnino suscitari, nisi ad ipsius utique voluntatem. At istud non in angustiis finiendi jam sermonis adoriendum est, magis autem hinc alius inchoetur, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
tale ẽ. Donec quis p̃mitur a sp̃ seruitutis. parũq habet de
spe de timore plurimũ ñ ẽ ei paxneq requiesꝰ fluctuante
nimirum conscientia int̾ spem & timorem: maximeq quod
a suꝑexcellente timore abundantius cruciet᷑. Nam timor pe¬
nã habet & iło ñ ẽ illi dicere. in pace in id ipsum dormĩa & re¬
quiescam. quando necdum se singlarit̾ inspe constitutũ dic̃e
pot᷑ Ceterñ si paulatim ꝑincrem̃tum g̾rȩ ceꝑit deficere ti¬
mor & ꝓficere spes. cũ demũ ad hoc uentum fuerit ut ꝑfecta
głarit᷑ in spe constituta uidebitur. ac ꝑinde etiam in pace
in idipsum dormire iam & requiescere. Si dormiatis inqͥt.
intͥ medios clerospenne columbȩ deargentate. Quod ꝓpt̾ea
dictum puto qm̃ ẽ locis int̾ timorem &̃ securitatẽ. tanquã
int̾ leuã & dexteram. media uidelicet spes in qua mens & con¬
scientia. molli nimirũ supposito caritatis stratu. suauissi¬

Expanded text:
tale est. Donec quis premitur a spiritu servitutis, parumque habet de tale est. Donec quis premitur a spiritu servitutis, parumque habet de spe, de timore plurimum; non est ei pax neque requies, fluctuante nimirum conscientia inter spem et timorem, maximeque quod a superexcellente timore abundantius crucietur: nam timor poenam habet. Et ideo non est illi dicere: In pace in idipsum dormiam et requiescam, quando necdum se singulariter in spe constitutum dicere potest. Caeterum si paulatim per incrementum gratiae coeperit deficere timor, et proficere spes; cum demum ad hoc ventum fuerit ut totis vgulariter in spe constituta videbitur, ac proinde etiam in pace in idipsum dormire jam et requiescere? 10. Si dormiatis, inquit, inter medios cleros, pennae columbae deargentatae . Quod propterea dictum puto, quoniam est locus inter timorem et securitatem, tanquam inter laevam et dexteram, media videlicet spes, in qua mens et conscientia, molli nimirum supposito charitatis stratu, suavissi
Abbreviated transcription (Latin):
potest sic affecta anima omĩno dicere. quia leua eius est¬
sub capite meo. at uͦ si ꝓficiens. ex hoc sp̃u seruitutis tran¬
sierit in quendã spontanei obsequii digniorem affectum.
quatinus uidelicet p̃miis potius ꝓuocetur quã artetur
suppliciis: magis autem si amore boni ipsius agatur. de
indubitant̃ dicere poterit. quia leua eius sub capite meo:
quippe qui illum seruilem metũ qui in sinistra ẽ. melio¬
ri atq excellentiori habitudine animi suꝑarit. & dignis
desid̾eriis etiam ipsi appropiau̾it dextere: in qua s̃ om̃s ꝓ¬
missiones dicente ꝓpb̃a ad dñm. & delectationes in dextera tua
usq infinem. Unde & certa spe concepta cũ fidutia loquitur.
& assecutȩ hc̃ tantȩ suauitatis locũ. illud quoq conueniat
de psalmo usurpare. ut dicat etiam ipsa. in pace in id ipfito
dormĩa & requiescam: p̃sertim cũ suppetat causa quȩ sequit᷑.

Expanded text:
potest sic affecta anima omnino dicere, quia laeva ejus potest sic affecta anima omnino dicere, quia laeva ejus sub capite meo. At vero si proficiens ex hoc spiritu servitutis transierit in quemdam spontanei obsequii digniorem affectum, quatenus videlicet praemiis potius provocetur quam arctetur suppliciis, magis autem si amore boni ipsius agatur; tunc indubitanter dicere poterit, quia laeva ejus sub capite meo: quippe qui illum servilem metum, qui in sinistra est, meliori atque excellentiori habitudine animi superarit, et dignis desideriis etiam ipsi appropiaverit dexterae, in qua sunt omnes promissiones, dicente Propheta ad Dominum: Delectationes in dextera tua usque in finem . Unde et certa spe concepta cum fiducia loquitur: et assecutae hunc tantae suavitatis locum, illud quoque conveniat de psalmo usurpare, ut dicat etiam ipsa: In pace in idipsum dormiam, et requiescam; praesertim cum suppetat causa quae sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ & sapientiȩ eiꝰ ñ ẽ numerus. at si quod inuaria¬
bile ẽ. id incõprehensibile ac ꝑ hoc etiam in effabile ẽe neces¬
se ẽ ubi queso inuenias uerba quib illam maiestatem uel
digne assignes uel ꝓpͥe ꝓloquaris uel cõpetent᷑ diffinias
lam̃ ut eumq loquamur quodut cũq deea spͥu sc̃o reuelan¬
te sentimus. docem̃ auctoritate patrum. & consuetudine scͥp¬
turarum. congruentes de reb notis licere similitudines u¬
surpare. s & uerba ñ noua inuenire. s nota mutuari. qͥb
ridicule ignota ꝑ ignota docere conaberis. Ergo quia ꝑ
dextrum & sinstrum adu̾sa solent atq prospera designari.
uidet᷑ mn. hoc loco intelligi posse. leuam quidem uerbi. cõ¬
minationẽ supplicii dexteram uͦ. regni ꝓmissionẽ. Est au¬
tem cũ mens nr̃a formidine penȩ seruilit̾ p̃mitur: & tẽ¬
nequaquã sub capite s suꝑ caput leua ẽe dicenda ẽ: nec

Expanded text:
scriptum est: Et sapientiae ejus non est numerus . At si quod invariascriptum est: Et sapientiae ejus non est numerus . At si quod invariabile est, id incomprehensibile, ac per hoc etiam ineffabile esse necesse est; ubi, quaeso, invenias verba, quibus illam majestatem vel digne assignes, vel proprie proloquaris, vel competenter definias? Tamen utcunque loquamur, quod utcunque de ea Spiritu sancto revelante sentimus. Docemur auctoritate Patrum, et consuetudine Scripturarum congruentes de rebus notis licere similitudines usurpare; sed et verba non nova invenire, sed nota mutuari  aliaridicule ignota per ignota docere conaberis. 8. Ergo quia per dextrum et sinistrum adversa solent atque prospera designari: videtur mihi hoc loco intelligi posse laevam quidem Verbi, comminationem supplicii; dextram vero regni promissionem. Est autem cum mens nnequaquam sub capite, sed super caput laeva esse dicenda est; nec
Abbreviated transcription (Latin):
mica ẽ animȩ: exinanitio meritor: uirtutũ disꝑsio. be¬
neficior ꝑditio. Ingratitudo. uentus urens: siccans sibi
fontem pietatis. rorem miscđie: fluenta gr̾ȩ. Propt̾ hoc
deniq sponsa mox ut gr̾am deleua sensit. grãs egit. ñ ex¬
plectans plenitudinem quȩ in dextera ẽ. Neq enim ubi
memorata ẽ leuam iam eẽ sub capite suo. etiam secuta ẽ
a dext̾a se similit̾ se similit̾ amplexatam: s amplexabitur me
inquit. Ceterũ qͥd putamꝰ u̾bo sponso leuã ẽẽ siue dexterã:
Nũ id qd̃ dicitur hominis u̾bum istiꝰ modi corporeas par¬
tes habet inse diuisas & lineam̃ta distincta ac distinguen¬
tia int̾ sinistram & dextram Quanto magis is qͥ di & d̾s
ẽ sermo. uarietatem prorsus aliquam ñ admittit. s est qͥ est.
in sua nimirum natura tam simplex ut ñ habeat partes.
tã unꝰ ut ñ habeat numeros: Est enini di sapientia: de qua

Expanded text:
mica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, bemica est animae, exinanitio meritorum, virtutum dispersio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem misericordiae, fluenta gratiae. Propter hoc denique sponsa mox ut gratiam de laeva sensit, gratias egit, non exspectans plenitudinem quae in dextera est. Neque enim ubi memorata est laevam jam esse sub capite suo, etiam secuta est a dextera se similiter amplexatam; sed, amplexabitur me, inquit. 7. Caeterum quid putamus Verbo sponso laevam esse, sive dexteram? Num id quod dicitur hominis verbum istiusmodi corporeas partes habet in se divisas, et lineamenta distincta, ac distinguentia inter sinistram et dexteram? Quanto magis is, qui Dei et Deus est, sermo varietatem prorsus aliquam non admittit, sed est qui est , in sua nimirum natura tam simplex ut non habeat partes, tam unus ut non habeat numeros. Est enim Dei sapientia, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
catus & quia illam compererat donec absens fuit fidelem
adoꝑa. & sollicitam ad lucra: in eonimirum quod flores si¬
bi & fructus p̃ceperat adunari. &̃ cum propensiori hac ui¬
ce remuneratione gr̃ȩ ẽ reu̾sus. Deniq uno brachiorꝑ suo¬
rum suoꝵ sustentat caput iacentis: alt̾um ad amplexandũ.
parans. ut sinu foueat. felix anima que in xp̃i recumbit
pectore: & int̾ u̾bi brachia requiescit. Heua eiꝰ sub capite
meo: & dextera eiꝰ amplexabitur me. Non ait amplexat᷑.
s amplexabitur me: ut noueris pͥori gr̃e adeo ñ ingratam.
ut sccłam. gr̃arum actione p̃ueñit. Disce in referendo gram
ñ ẽẽ tardus aut segnis disce ad singła dona gr̃as agere. Di
grandia. ñ mediocria. ñ pusilla. Deniq iubemͣ colligere
fragm̃ta ne pereant. idest. nec minima beneficia obliuis¬
ei. Nũquid ñ perit qd donat᷑ ingrato: Ingratitudo. ini¬

Expanded text:
catus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem catus. Et quia illam compererat, donec absens fuit, fidelem ad opera, et sollicitam ad lucra, in eo nimirum, quod flores sibi et fructus praeceperat adunari; etiam cum propensiori hac vice remuneratione gratiae est reversus. Denique uno brachiorum suorum sustentat caput jacentis, alterum ad amplexandum parans, ut sinu foveat. Felix anima quae in Christi recumbit pectore, et inter Verbi brachia requiescit. Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Non ait: Amplexatur; sed, amplexabitur me, ut noveris priori gratiae adeo non ingratam, ut secundam gratiarum actione praevenerit. 6. Disce in referendo gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratias agere. Dilgrandia, non mediocria, non pusilla. Denique jubemur colligere fragmenta ne pereant ; id est, nec minima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo ini
Abbreviated transcription (Latin):
dicaboi dũ mͦ ueritas utrobiq nobis patrocinet᷑. & caritas
eui septuras seruire oportet eo edificet plures quo plures ex
eis inopus suum ueros eruerit intellectus. surenim hoc
displieeat in sensib sẽpturarum. qd̵ inusib rerum assidue
exꝑimur: In quantos. uerbi causa sola a qua nror assumi¬
tur corporꝑusus Ita unus quilibet diuinus sermoñ erit
abre si du̾sos pariat intellectus. diu̾sis anmarũ necessita¬
tib & usib accõmodandos. Sequitur. Leua eiꝰ sub capite meo.:
& dextera eiꝰ amplexabitur me. & suꝑ hoc quoq in p̃fato o¬
pusculo meminiuberiꝰ disputatum. s signemꝰ sermonis or¬
dinem. Liquet denuo ad e̾e sponsum: credo ut sua p̃sentia lan¬
guentem erigat. Quomͦ enim ñ in p̃sentia eius conualescẽt.
quã absentia consternarat. Ergo ñ sustinet dilecte mole¬
stiam: ad est: neq enim moram facere potͥ. tantis desidiis euo¬

Expanded text:
dicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, dicabor, dummodo veritas utrobique nobis patrocinetur; et charitas, cui Scripturas servire oportet, eo aedificet plures, quo plures ex eis in opus suum veros eruerit intellectus. Cum enim hoc displiceat in sensibus Scripturarum, quod in usibus rerum assidue erimur? In quantos, verbi causa, sola aqua nostrorum assumitur corporum usus? Ita unus quilibet divinus sermo non erit ab re, si diversos pariat intellectus, diversis animarum necessitatibus et usibus accommodandos. 5. Sequitur: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me. Et insuper hoc quoque in praefato opusculo memini uberius disputatum; sed signemus sermonis ordinem. Liquet denuo adesse sponsum, 1443 credo, ut sua praesentia languentem erigat. Quomodo enim non in praesentia ejus convalesceret, quam absentia consternarat? Ergo non sustinet dilectae molestiam: adest, neque enim moram facere potest tantis desideriis evo
Abbreviated transcription (Latin):
dio iocunde contemplationis tristiciã cũ talib fuero cir¬
cundatus florib atq fructib pietatis. Patient̃ auellor
tas enim quȩ ñ querit quȩ sua sunt. idm iam dudum fa¬
eisle ꝑsuasit: nił scilicet desderabilium meors ur̃is p̃ferre
utilitatib Orare. legere. scribe. meditari. & siqua sunt
alia spiritalis studii iuera hec arbitratus sum ꝓpt̾ uos de¬
trimenta: fulcite meflorib stipate me malis quia amore
langueo. hoc itaq locuta ẽ sponsa adolescentulis insponsi
absentia monens eas infide ꝓficere & oꝑib bonisdonec ue¬
mat sentiens in eofore & beneplacitum sponsi & filiarũ
salutẽ & suã ipsius consolationẽ. Seio me hõ locu ut libro
de dilectione dĩ pleniꝰ explicuisse. & sub alio intellectur po¬
tiorne an deteriori. lector iudicet: sicui utrũq iuadere
placuerit Non sane a prudente dediu̾sitate senluurita¬

Expanded text:
dio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero cirdio jucundae contemplationis, tristitia, cum talibus fuero circumdatus floribus atque fructibus pietatis. Patienter avellor tas enim quae non quaerit quae sua sunt , id mihi jamdudum facile persuasit, nil scilicet desiderabilium meorum vestris praeferre utilitatibus. Orare, legere, scribere, meditari, et si quae sunt alia spiritualis studii lucra haec arbitratus sum propter vos detrimenta. 4. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Hoc itaque locuta est sponsa adolescentulis in sponsi absentia, monens eas in fide proficere et operibus bonis donec veniat, sentiens in eo fore et beneplacitum sponsi, et filiarum salutem, et suam ipsius consolationem. Scio me hunc locum in libro De dilectione Dei plenius explicuisse, et sub alio intellectu: potiorine an deteriori lector judicet si cui utrumque videre placuerit. Non sane a prudente de diversitate sensuum ju
Abbreviated transcription (Latin):
guit fateor curam p̃tulisse sermonis ꝓpͥo ocio & quieti.
Cum enĩ uerbi gr̃ã post sermonẽ iracundꝰ quispiam reꝑi¬
tur mutatus in mitem. suꝑbꝰ in humilem. pusillanimis
in fortem: porro mitis. humilis fortis in sua quisq grã
excreuisse. & se ipso melior fact eẽ agnoscitur. s &̃ qͥ
forte tepuerant & languebant circa sp̃ale studium tor¬
pentes & dormitantes ad iguitum eloquium dñi refer¬
buisse & eugilasse uidentur: & qui deserto fonte sapien¬
tiȩ foderant sibi ꝓpriȩ uoluntatis cisternas. ñ ualentes a¬
quas continere ꝓptereaq ad om̃e iniunstũ grauati eorde
arido inurmurabant nullum in sehabentes deuotionis
humorem. hi in qũa cum de rore uerbi & pluuia uolunta¬
ria quam segregauit d̾s hereditati fue. refloruisse ꝓ¬
bantur in oꝑa obedientie. factim om̃ib uoluntaris & deuo¬
tiñ ẽ dico nobis unde subeat m̃tem quasi ꝓ intͥmisso stu¬

Expanded text:
guit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. guit, fateor, curam praetulisse sermonis proprio otio et quieti. Cum enim, verbi gratia post sermonem iracundus quispiam reperitur mutatus in mitem, superbus in humilem, pusillanimis in fortem: porro mitis, humilis, fortis in sua quisque gratia excrevisse, et se ipso melior factus esse agnoscitur: sed et qui forte tepuerant et languebant circa spirituale studium torpentes et dormitantes, ad ignitum eloquium Domini referbuisse et evigilasse videntur; et qui deserto fonte sapientiae, foderant sibi propriae voluntatis cisternas non valentes aquas continere, proptereaque ad omne injunctum gravati corde arido murmurabant, nullum in se habentes devotionis humorem: hi, inquam, cum de rore verbi, et pluvia voluntaria, quam segregavit. Deus haereditati suae, refloruisse probantur in opera obedientiae, facti in omnibus voluntarii et devoti; non est, dico vobis, unde subeat mentem, quasi pro intermisso stu
Abbreviated transcription (Latin):
a contemplationis lumine cadit. patitur tam̃ ullatenꝰse
incid̾e tenebras peccati seu ignauiã ocii: sane in luce
bonȩ oꝑationis se retinens & ut scias etiã oꝑa lucem ẽe:
luceat lux ur̾a in quit coram hominibꝰ: qđ ñ ẽ dubium de
oꝑib fuisse dictum. quȩ homines poterant intueri. fulei¬
te me florib. stipate me malis. quia amore langueo. Cũ
p̃sto ẽ quod amatur. uiget amor languet cum ab est. Quod ñ
ẽ aliud qͣm tedium quoddã impatientis desiderii quo neces¬
se ẽ affici mentem uehement̃ amantis absente quẽ amat:
dum totus in expectatione. quantãlibet festinationẽ
reputat tarditatem & id̾o ista postulat. sibi accumula¬
ri bonor oꝑum fructus cũ fidei odoramentis: in quib
moram faciente sponso. interim requiescat. Loquor uo¬
bis exꝑim̃tum meũ quod ex ꝑtus sum. Si quando sane
cõperi ꝓfecisse aliquos ur̃m ex meis monitis tẽ ñ me pi¬

Expanded text:
a contemplationis lumine cadit, patitur tamen ullatenus se a contemplationis lumine cadit, patitur tamen ullatenus se incidere in tenebras peccati, seu ignaviam otii, sane in luce bonae operationis se retinens. Et ut scias etiam opera lucem esse: Luceat lux vestra, inquit, coram hominibus : quod non est dubium de operibus fuisse dictum, quae homines poterant intueri. 3. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Cum praesto est quod amatur, viget amor; languet, cum abest. Quod non est aliud, quam taedium quoddam impatientis desiderii, quo necesse est affici mentem vehementer amantis absente quem amat, dum totus in exspectatione, quantamlibet festinationem reputat tarditatem. Et ideo ista postulat sibi accumulari bonorum operum fructus cum fidei odoramentis, in quibus moram faciente sponso interim requiescat. Loquor vobis experimentum meum quod expertus sum. Si quando sane comperi profecisse aliquos vestrum ex meis monitis, tunc non me pi
Abbreviated transcription (Latin):
uertas quomͦ instar floris necessario p̃cedentis fructum.
bonum quoq opꝰ fide oporteat p̃ueniri. alioquin. sine fi¬
de impossibile ẽ placere d̾o. paulo attestante. magis aut̃
eque ipso docente: om̃e quod ñ ẽ ex fide etiam peccatũ¬
est. Itaq nec sine flore fructus: nec sine fide opꝰbonum. S
& fides sine oꝑib mortua ẽ. sicut inutilit̾ quoq flos appa¬
ret. ubi ũsequitur fructus. fulcite me florib stipate me
malis: quia amore langueo. Ergo ex bonis oꝑib in fide ñ
ficta radicatis. recipit consolationẽ mens assueta quietis.
quotiens sibi lux ut assolet contemplationis subtrahitur
net. lumine contemplationis fruiͥtur  at qͦtiens ut dixi
cor ruit a contemplatiua. tociens in actiuã se recipit. inde
nimirum tanquã euicino familiarius reditura in idip¬
sum: qm̃ sunt inuicem contubnales hȩ duȩ. & cohabitat
pariter. Est quippe soror mariȩ marcha. Neq enm & si

Expanded text:
vertas, quomodo instar floris necessario praecedentis fructum, vertas, quomodo instar floris necessario praecedentis fructum, bonum quoque opus fide oporteat praeveniri. Alioquin sine fide impossibile est placere Deo , Paulo attestante, magis autem aeque ipso docente: Omne quod non est ex fide, etiam peccatuest . Itaque nec sine flore fructus, nec sine fide opus bonum. Sed et fides sine operibus mortua est ; sicut inutiliter quoque flos apparet, ubi non sequitur fructus. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo. Ergo ex bonis operibus in fide non ficta radicatis recipit consolationem mens assueta quieti, quoties sibi, ut assolet, lux contemplationis subtrahitur. net, lumine contemplationis fruatur? At quoties, ut dixi, corruit a contemplativa, toties in 1442 activam se recipit, inde nimirum tanquam e vicino familiarius reditura in idipsum; quoniam sunt invicem contubernales hae duae, et cohabitant pariter; est quippe soror Mariae Martha. Neque enim, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
interim odoram̃tis florũ ac fructuum confoueri qusq
denuo reu̾itatur. quem molestissime sustinet demorantẽ.
Atq is ordo sermonũ. Nẽ iam sp̃alem fructum qͥ in ipsis
ẽ spu duce ueritatis temptemꝰ eruere & si cõmunis eccłia
sc̃or hic recipit᷑ loquens. nos inflorib fructibꝰq desig¬
nati sumꝰ s & quiq conu̾si de scło in toto scło. Inflorib qui¬
dem nouella & tenera adhuc incipientium conu̾satio de¬
monstratur: infructib uͦ ꝓficientium fortitudo. & ma¬
turitas ꝑfectors: his stipata mat̾ peregrinans & fructifi¬
fert molestiam suȩ dilationis qm̃ iuxta scripturã dat
ei de fructu manuũ suarum tanquã ex pͥmitiis sp̃s: &
laudant eam inportis oꝑa eiꝰ. Si autẽ scđm moralem
sensum in una anima uis tibi utraq hȩc assignari. & flo¬
res uidelicet & fructus. fidem. florem: fructum actũ
intellige. Nec incongrue ut opinor id tͥ uidebitur. si ad¬

Expanded text:
interim odoramentis florum ac fructuum confoveri, quousque interim odoramentis florum ac fructuum confoveri, quousque denuo revertatur, quem molestissime sustinet demorantem. Atque is ordo sermonum. 2. Nunc jam spiritualem fructum, qui in ipsis est, spiritu duce veritatis tentemus eruere. Et si communis Ecclesia sanctorum hic recipitur loquensnati sumus; sed et quique conversi de saeculo in toto saeculo. In floribus quidem novella et tenera adhuc incipientium conversatio demonstratur, in fructibus vero proficientium fortitudo et maturitas perfectorum. His stipata mater peregrinans et fructififert molestiam suae dilationis, quoniam, juxta Scripturam, datur ei de fructu manuum suarum, tanquam ex primitiis spiritus, et laudant eam in portis opera ejus . Si autem secundum moralem sensum in una anima vis tibi utraque haec assignari, et flores videlicet, et fructus; fidem florem, fructum actum intellige. Nec incongrue, ut opinor, id tibi videbitur, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
uleite me floribstipate me malis:quia a-¬
more langueo. Creuit amor: quia incentiua amoris
plura solito processerunt. Uides siquidẽ. quanta hac
uice ñ uidendi tantum s & colloquendi co¬
pia fuit. Ipsa quoq uisio apparet uultu indulta sereni¬
ori: & sermo iocundior. & sermocinatio longior atq pro¬
tractior. Nec solum oblectata colloquio. s & głata p̃conio
ẽ. Ad hec. eiꝰ quem desiderauerat refrigerata ẽ umbra: eiba¬
ta fructu: potata calice. Hec enim sitibunda putanda ẽ
exisse de cella uinaria: in qũa se introductam mͦ nouissime
głatur Immo uͦ sitibunda: qm̃ qui bibit me inquit. ad huc
sitiet. Post ista omĩa sponso more suo secedente: illa languere
amore se ꝑhibet: idẽ pre amore. Quo enim gratiorem fu¬
erat exꝑta p̃sentiam. eo pꝰ modũ absentiam molestiorem sen¬
tit Subtractio nẽpe rei quam amas augm̃tatio desideris ẽ.
& quod ardentius desidas. cares egriꝰ. Rogat proinde ista

Expanded text:
ulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo . Crevit amor, quia incentiva amoris plura solito processerunt. Vides siquidem, quanta hac vice non videndi tantum, sed et colloquendi copia fuit. Ipsa quoque visio apparet vultu indulta sereniori, et sermo jucundior, et sermocinatio longior atque protractior. Nec solum oblectata colloquio, sed et gloriata praeconio est. Ad haec, ejus quem desideraverat refrigerata est umbra, cibata fructu, potata calice. Nec enim sitibunda putanda est exisse de cella vinaria, in quam se introductam modo novissime gloriatur; imo vero sitibunda, quoniam qui bibit me, inquit, adhuc sitiet . Post ista omnia, sponso more suo secedente, illa languere amore se perhibet, id est prae amore. Quo enim gratiorem fuerat experta praesentiam, eo postmodum absentiam molestiorem sensit. Subtractio nempe rei quam amas, augmentatio desiderii est; et quod ardentius desideras. cares aegrius. Rogat proinde ista
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum habebis nichil dignum te ẽe inuenies. qđ uel a
te i pso ametur nͥ ꝓpt̾ ipsum. sine quo ipse es uichib iam¬
łi ꝓxumis quẽ ue te oportet diligere tanqũa de apsum
nttibia i pse sapiat ꝓut ẽ. haul aliud ꝑfecro sapiet
quã tutibi qui id est quod tu E st enim homor qiuitaq
te ũ diligis n quia diligis dm̃ consequent sisqurse¬
militer diligunt eum. diligis tan qua teaꝓsuum. Sorro
mumicum hominẽ qm̃ nichili ẽ. ꝓ eo quod naliligĩt
um ñ potes quidẽ diuigere tanquã teipsum qͥ dẽn
ailigis diliges tam̃ ut diligat. Hon ẽ autemadipsum di¬
ligere ut diligat & diligere quia dllgit. Promde utiq ui
ram nichii s nichit ex toto ut pote qd inetnaua nichiliẽ¬

Expanded text:
ipsum habebis, nihil dignum te esse invenies, quod vel a ipsum habebis, nihil dignum te esse invenies, quod vel a te ipso ametur, nisi propter ipsum, sine quo ipse es nihidiligere tanquam te ipsum, ut tibi et ipse sapiat prout est, haud aliud profecto sapiet tibi, quam tu tibi, qui hoc est quod tu: est enim homo. Qui itaque te non diligis, nisi quia diligis Deum; consequenter omnes qui similiter diligunt eum, diligis tanquam te ipsum. Porro inimicum hominem, quoniam nihil est, pro eo quod non diligit Deum; non potest quidem diligere tanquam te ipsum, qui Deum diligis; diliges tamen ut diligat. Non est autem id ipsum, diligere ut diligat, et diligere quia diligit. Proinde ut tibi jam nihil, sed nihil ex toto, utpote quod in aeternum nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
ma minime: & illum quidẽ ordinẽ. caritatis ueritas
facit. hc̃ autem ueritatis caritas uendicat sibi. Ham & ne¬
ra in hoc ẽ carttas ut qui indigent ampluis accipiant p¬
us. & rursum ieo cara apparet ueritas. si ordinem deue¬
mus affectu quem illa ratione. Tugͦ si diligas drim dm̃
tuum toto corde. tota anima. tota uirtute tua. & amorẽ
amoris illum quo contẽ ta ẽ earitas actualis affectufer¬
uentiori transiliens ipso cominus diuino amore ad quem
is ẽ gradꝰ accepto in plenitudine. sp̃u totusignescas sapit
⁊ ꝓfecto ds. & si ñ digne omĩno ꝓut ẽ. quod utiq impoes.¬
bile ẽ om̃i ereature. cerce ꝓut tuũ saꝑe ẽ. Deinde sapies
etiam ipse tu t ꝓut es cum te senseris nil habere prorsus
undete ames nisi inquantum di es quippe qui totum
unde amas in ullum effuderis. Sapies in qũa tibi put es.
cũ ipso exꝑimento amoris tui & affectionis qũa adte

Expanded text:
ma minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas ma minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas, ut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet veritas, si ordinem tenemus affectu, quem illa ratione. Tu ergo si diligas Dominum Deum tuum toto corde, tota anima, tota virtute tua ; et amorem amoris illum, quo contenta est charitas actualis, affectu ferventiori transiliens, ipso cominus divino amore, ad quem is est gradus, accepto in plenitudine spiritu, totus ignescas: sapit tibi profecto Deus, etsi non digne omnino prout est quod utique impossibile est omni creaturae, certe prout tuum sapere est. Deinde sapies etiam ipse tu tibi prout es, cum te senseris nil habere prorsus, unde te ames, nisi in quantum Dei es: quippe qui totum unde amas, in illum effuderis. Sapies, inquam, tibi prout es, cum ipso experimento amoris tui, et affectionis quam ad te
Abbreviated transcription (Latin):
Erunt nouissimi pͥmi & pͥmi nouissimi. Orantem deniq
hominẽ do loqui quis dubitet. Quotiens tam̃ inde carita¬
te ubente abducimur & auellimur: propt̾ eos qͥ nr̃a indi-¬
gent oꝑa. uel loquela. Quotiens pie cedit negociors tu¬
multib pia quies quotiens bona conscientia ponitur co-¬
dex ut oꝑi manuũ insudetur. q̃uotiens ꝓamministrandis
terrenis. uiꝰtissime ipsis suꝑsedemꝰ celebrandis missarũ sol¬
lẽpniis. Ordo p̃posterus. s necessitas ñ habet legem: agit
gͦ suum actualis caritas ordinẽ iuxta patrisfamilias ius¬
sionem incipiens a nouissimis. Pia certe & iusta quȩ ñ sit
acceptrix ꝑsonarum. nec p̃cia consideret rerũ s hominũ
necessitates. at ñ ita affectualis: nã a pͥmis ipsaducit or¬
dinẽ. Est enim sapientia ꝑ quã utiq queq res sapuint
ꝓut sunt: ut uerbi gr̃a quȩ pluris natura habet. plu¬
ris quoq ipsa affectio sentiat. minora minus: mini-¬

Expanded text:
Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies? quoties bona conscientia ponitur codex, ut operi manuum insudetur? quoties pro administrandis terrenis, justissime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legem. Agit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissimis . Pia certe et justa, quae non sit acceptrix personarum; nec pretia consideret rerum, sed hominum necessitates. 6. At non ita affectualis: nam a primis ipsa ducit ordinem. Est enim sapientia, per quam utique quaeque res sapiunt prout sunt: ut, verbi gratia, quae pluris natura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, mini
Abbreviated transcription (Latin):
ctualis inferiora p̃fert. affectualis su s. ꝑiora. Etenim in
bene affecta mente ñ dubium uerbi I causam quin dile¬
ctionihominis di dilectio p̃ponatur.. & in hominib ip¬
sis ꝑfectiores infirmiorib celum terrȩ. eternitas tempori. a¬
nima carni. at tam̃ in bene ordinata actione: sepe aut etiam
semꝑ ordo oppositus inuenitur. Nam & circa ꝓximi curam.
& plus urgem᷑. & pluries occupamur.& infirmiorib fr̾ib
diligentiori sedulitate assistimꝰ & paci terrȩ magis quã cȩ
li głe iuire humanitatis & ipsa necessitate intendimus. &
tẽporalium in quietudine curarũ. uix aliquid sentire de
et̃nis ꝑmittim᷑ & languorib nr̃i corporis p̾posita animȩ cu¬
ra pene continue inseruimꝰ & ipsis deniq infirmiorib m̃¬
bris nr̃is abundantiorem honorem iuxta sententiam apłi
circumdamꝰ: ꝑ hoc quodãm facientes u̾bum dñi de qͦ habes.

Expanded text:
ctualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in ctualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et in hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occupamur; et infirmioribus fratribus diligentiori sedulitate assistimus; et paci terrae magis quam coeli gloriae jure humanitatis et ipsa necessitate intendimus; et temporalium inquietudine curarum vix aliquid sentire de aeternis permittimur; et languoribus nostri corporis, postposita animae cura, pene continue inservimus; et ipsis denique infirmioribus membris nostris abundantiorem honorem, juxta sententiam Apostoli, circumdamus : per hoc quodam modo facientes verbum Domini, de quo habes:
Abbreviated transcription (Latin):
siccas fortis ultima pinguis & suauis ẽ. Igitur ꝑ scđam
oꝑa fiunt: & in ipsa caritas sedet ñ illa affectualis quȩ sale
sapientiȩ condita pinguesçens. magnam meutiimportat
multitudinẽ dulcedinis dñs quedam potius actualina
& si ñum dusci ilło amore suauit refieit: amore tam̃ amec¬
ris ipsius uehement̾ accendit. Holite ait diligere ubo neq¬
lingua s oꝑe & ueritate. Uides quomͦ caute medius inee¬
ait int̾ uiciosũ atq affectuosũ amorẽ: ab utroq parit̾ haue
distinguens actualem & salutiferam caritatem Hec lin¬
quȩ mentientis in hac dilectione recipit fictum. nec rur¬
sum afficientis exigit sapientiȩ gustum. Ope inquet di¬
ligamus & ueritate. qđ uidelicet moueamur ad bene o¬
ꝑandum magis quodã iuiuide ueritatis impulsir quã¬
sapidȩ illius caritatis affectu. Ordinauit in me caritatẽ.
Quam putas harum: Htramqs ordine opposito. Nam a¬

Expanded text:
sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per secundam sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per secundam opera fiunt, et in ipsa charitas sedet, non illa affectualis, quae sale sapientiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem dulcedinis Domini; sed quaedam potius actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehementer accendit. Nolingua, sed opere et veritate . 5. Vides quomodo caute medius incedit inter vitiosum atque affectuosum amorem, ab utroque pariter hanc distinguens actualem et salutiferam charitatem? Nec linguae mentientis in hac dilectione recipit fictum, nec rursum afficientis exigit sapientiae gustum. Opere, inquit, diligamus et veritate: quod videlicet moveamur ad bene operandum magis quodam vividae veritatis impulsu, quasapidae illius charitatis affectu. Ordinavit in me charitatem. Quam putas harum? Utramque, sed ordine opposito. Nam a
Abbreviated transcription (Latin):
ligere ꝓximum  tuum sicut te ipsum.: & si ñ ita aꝑte ex¬
p̃ssum sit. an ñ . deniq satis tͥ ẽẽ iudices adimplendum
istud de ꝓximi disectione mandatum. si id ꝑfecte obserues
in quo som̃i homini recte de lege nature p̃scribit᷑. quod tibi
ñ uis fieri alii ne feceris. & item illud. quecũq uultis ut
faciant uob̾ homines & uos facite illis: Neq hoc dico ut
sine affectione simꝰ & corde arido solas moueamꝰ manus ad
oꝑa. Legi int̾alia quȩ describit apls. magna & grauia ho¬
minũ mala hoc quoq adnumeratum: si ne affectione scili¬
cet ẽẽ. Sed est affectio quam caro ginnit. & ẽ quã ratio regit.
& ẽ quam condit sapientia. Prima ẽ. quã apłs legi di dicit
ñ ẽẽ sub iectam. nec ẽẽ posse. Seda: quã ꝑhibet e regione con¬
sentientem legi dĩ qm̃ bona ẽ. Nec dubium distare a se. con¬
cundã remunerans. Nam pͥma quidemdulcis s turpis seda

Expanded text:
ligere proximum tuum sicut te ipsum , etsi non ita aperte exligere proximum tuum sicut te ipsum , etsi non ita aperte expressum sit. An non denique satis tibi esse judices ad implendum istud de proximi dilectione mandatum, si id perfecte observes, in quo omni homini recte de lege naturae praescribitur: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris? Et item illud: Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite aliis . 4. Neque hoc dico, ut sine affectione simus, et corde arido solas moveamus manus ad opera. Legi inter alia, quae scribit Apostolus magna et gravia hominum mala, hoc quoque annumeratum, sine affectione scilicet esse . Sed est affectio quam caro gignit; et est quam ratio regit, et est quam condit sapientia. Prima est, quam Apostolus legi Dei dicit non esse subjectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam bona est ; nec dubium distare inter se concundam remunerans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda
Abbreviated transcription (Latin):
coram illo. accipientes quippe mandatum & sentientes
defectum. clamabimus incelum & miserebitur nr̃i ds: E
sciemꝰ in illa die quia ñ ex oꝑib iusticiȩ q̃ fecimus nos.
s scd̾m stiam miscdiam saluos nos fecit. atq hoc dixerim:
si quidem consenserimꝰ affectualem. lege fu isse mandatã.
S actuali id potius conuenire in de uel maxime apparere
uidetur. quod cũ dixisset dñs diligite inimicos ur̃os. mox
de oꝑib infert. bene facite his qui oderunt uos. Item scͥp¬
tura. Si esurierit inimicus tuus. ciba illum. Sisitit: po¬
tum da illi & hic de actu habes: ñ de affectu. S audiitẽ
dñm etiam de sui dilectione mandantem. Si diligitis
me inqͥt sermones meos seruate. Atq hic quoq ad opera
mittimur. ꝑ inuinctam obseruentiam mandators. Suꝑua¬
cue autem de opere moniusset: si in affectione iam fuisset
dilectio. Sic̃ gͦte  necesse ẽ. & illudacciꝑe. qđ iuberis di¬

Expanded text:
coram illo . Accipientes quippe mandatum, et sentientes coram illo . Accipientes quippe mandatum, et sentientes delictum, clamabimus in coelum, et miserebitur nostri Deus: et sciemus in illa die, quia non ex operibus justitiae quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . 3. Atque hoc dixerim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius convenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de operibus infert: Benefacite his qui oderunt vos . Item Scriptura: Si esuriet inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum datu . Et hic de actu habes, non de affectu. Sed audi item Dominum etiam de sui dilectione mandantem: Si diligitis me, inquit, sermones meos servate . Atque hic quoque ad opera mittimur per injunctam observantiam mandatorum. Supervacue autem 1439 de opere monuisset, si in affectione jam fuisset dilectio. Sic te ergo necesse est et illud accipere, quod juberis di
Abbreviated transcription (Latin):
ritum: ista in p̃miũ datur. Cuiꝰ inicium quidẽ ꝓfectumq
uitam quoq presentem experiri diuina posse gr̃a ñ nega¬
mus: s plane consummationẽ defendimꝰ futurȩ felicitati.
Quomͦ gͦ iubenda fuit. quȩ implenda nullom erat: Aut
si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatũ:
ñ inde contendo. dum mͦ acquiescas & tu mͥ. quod minime
in uita ista ab aliquo hominum possit uel potuerit adim¬
pleri. Quis enim sibi arrogare id audeat qđ se paulus ip¬
se fatetur ñ cõphendisse : Hec latuit p̃ceptorem p̃cepti
pondus hominum excedere uires. s iudicauit utile. ex ee¬
hoc ipso suȩ illos insufficientiȩ ammoneri: & ut scirent
sane adquem iusticie finem niti ꝓ uirib oporteret. Ergo
mandando impossibilia. ñ p̃uaricatores homines fecit᷑
s humiles: ut om̃e os obstruatur & subditus fiat omĩs
mundus do. quia ñ exoꝑib legis ñ iustificabit᷑ om̃is caro

Expanded text:
ritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem, profectumque ritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem, profectumque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae felicitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod minime in vita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Quis enim sibi arrogare id audeat, quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse? Nec latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
pud se humilior inuenitur. Quis sanum sapiens homi¬
nem dampnet: qui adn̾o didicit mitis ẽe & humilis corde:
absit. ut inueniatur exꝑs salutis imitator saluatoris
Nos forsitan expectatis tractari sequentia. expli¬
citum putantes uersiculũ qͥ nouissime tracta¬
batur. Uerum ego aliud molior. Habeo enim qd
adhuc uob apponam de fragm̃tis hesterni
cõnuiuii. quȩ m collegeram ne ꝑirent. feribt
autem. si nulli apposuero. Nam si ea uoluero hab̾e solus.
ipse ꝑibo. Nolo ꝓinde ur̃am illis quã bene noui fraudare
ingluniem . p̃sertim cũ sunt de ferculo caritatis. eodulcia
quo subtilia. eosapida quo minuta. alioquin. contra ca¬
ritatem ẽ ualde nimis. de ipsa caritate fraudare. Itaq hic
sum. Ordinauit in me caritatem. Est caritas in actu. est
in affectu. Et de illa quidem q̃ oꝑis ẽ. puto ẽe datam le¬
gem hominib mandatumq formatum. Nam in affectu
quis ita habeat ut mandatur Ergo illa mandatur ad me¬

Expanded text:
pud se humilior invenitur. Quis sanum sapiens homipud se humilior invenitur. Quis sanum sapiens hominem damnet, qui a Domino didicit mitis esse et humilis corde? Absit ut inveniatur expers salutis imitator Salvatoris, os forsitan exspectatis tractari sequentia, explicitum putantes versiculum, qui novissime tractabatur. Verum ego aliud molior: habeo enim quod adhuc vobis apponam de fragmentis hesterni convivii, quae mihi collegeram ne perirent. Peribunt autem, si nulli apposuero: nam si voluero ea habere solus, ipse peribo. Nolo proinde vestram illis, quam bene novi, fraudare ingluviem: praesertim cum sint de ferculo charitatis, eo dulcia quo subtilia; eo sapida quo minuta. Alioquin contra critatem est valde nimis de ipsa charitate fraudare. Itaque hic sum: Ordinavit in me charitatem . 2. Est charitas in actu, est et in affectu. Et de illa quidem quae operis est, puto datam esse legem hominibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? Ergo illa mandatur ad me
Abbreviated transcription (Latin):
intellige. qui si morte p̃occupati fu̾nt. in eo qđ eis deest
ꝑficiendi sunt. formabuntur: & nemo ineis informis re¬
linquitur. Et quomͦ ais ego ꝓficere possum qui fr̾i ꝓfici¬
enti inuideo: Si doles quod inuides sentis. s ñ consentis.
Passio ẽ quandoq sanauda: ñ actio condẽpnanda. lantum
ñ illic resideas. iniquitatem meditans incubili tuo. qualit᷑
uidelicet foueas morbum: satisfacias pesti: ꝑsequaris inson¬
tenbene ab illo gesta calumpniando. deprim̃do. ꝑu̾tendo:
atq impediendo gerenda. Alioquin ñ nocet ambulantu &
extendenti se ad meliora. quod iam ñ ipse oꝑatur. s qđ ha¬
bitat in eo peccatum. Non ẽ. gͦ dampnatio illi qui ñ dat m̃
reliqui corporis ad ledendum nocendum ue aliquo mͦ.
magis autem confunditur sic se ẽe male affectum: & in¬
olitum ex longo uicium confitendo flendo orando. cona¬
tur expellere. & cum ñ p̃ualet. mitior inde ad om̃s adoa¬

Expanded text:
intellige, qui si morte praeoccupati fuerint, in eo quod eis deest intellige, qui si morte praeoccupati fuerint, in eo quod eis deest perficiendi sunt. Formabuntur, et nemo in eis informis relinquetur. 8. Et quomodo, ais, ego proficere possum, qui fratri proficienti invideo? Si doles quod invides, sentis, sed non consentis. Passio est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non illic resideas, iniquitatem meditans in cubili tuo, qualiter videlicet foveas morbum, satisfacias pesti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimendo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad meliora, quod jam non ipse operatur, sed quod habitat in eo peccatum . Non est ergo damnatio illi, qui non dat mreliqui corporis ad laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male affectum: et inolitum ex longo vitium confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non praevalet, mitior inde ad omnes, atque a
Abbreviated transcription (Latin):
habemus. ne tenebrȩ nos cõprehendant. Ambulare ꝓfi¬
cere ẽ. Ambulabat apłs. qui dicebat. Non arbitror me
cõphendisse & addit. Unum autem: quȩ retro sunt obli¬
uscens. ad ea quȩ ante sunt me extendo. Quid ẽ. unũ
autem. Unum autem inquit quasi remansit mͥ ad
remediũ. ad spem. ad consolationẽ. Quid ulud: Que
retrosunt uidelicet obliuiscens. ad ea quȩ ante sunt
me extendo. Magna fiducia: qđ magnum electionis uas.
ꝑfectum ab nuens ꝓfectum fatetur. Ergo ñ ambulantẽ
s sedentem a mortis tenebris cõphendi. ꝑiculum ẽ. Et
quis sedens. nͥ qui ñ curat ꝓficere. Id caueto & si morte
p̃occupatus fueris in refrigerio eris. Dicesd̾o. Imꝑ¬
fectum meum uiderunt oculi tui & in libro tuo ni¬
chilominus inquit om̃s scribentur. Qui om̃s: Profecto qui
inddesidio ꝓficiendi inueniuntur. Sequitur enim: dies for¬
mabuntur. & ne moineis. Subaudis ꝑibit Dies ꝓficientes

Expanded text:
habemus, ne tenebrae non comprehendant . Ambulare, profihabemus, ne tenebrae non comprehendant . Ambulare, proficere est. Ambulabat Apostolus, qui dicebat: Non arbitror me comprehendisse; et addit: Unum autem, quae retro sunt obliviscens, ad ea quae ante sunt, me extendo . Quid est, unum autem? Unum autem, inquit, quasi remansit mihi ad remedium, ad spem, ad consolationem. Quid illud? Quae retro sunt videlicet obliviscens, ad ea quae ante sunt me extendo. Magna fiducia! quod magnum electionis Vas perfectum abnuens, profectum fatetur. Ego non ambulantem, sed sedentem a mortis tenebris comprehendi periculum est. Et quis sedens, nisi qui non curat proficere? Id caveto: et si morte praeoccupatus fueris, in refrigerio eris. Dices Deo: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo nihilominus, inquit, omnes scribentur. Qui omnes? Profecto qui in desiderio proficiendi inveniuntur. Sequitur enim: Dies formabuntur, et nemo in eis ; subaudis: Peribit, Dies proficientes