comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in his t̾bus iugenii simul ⁊ industrie bona.
& adepta ipuerilib annis litt̾aꝵ hebra¬
carũ plena scientia: bona nat᷑e institutionũ
batur corpoꝵ miranda uenustas: & moꝵs
accepassima gr̃a. ⁊ elo qͥoꝵ gratissima lucu¬

Expanded text:
in iis tribus ingenium, simul et industria bona, et adepta in puerilibus annis litterarum Hebraicarum plena scientia. Bona naturae, industriamqbatur corporum miranda venustas, et morum acceptissima gratia, et eloquiorum gratissima lucu
Abbreviated transcription (Latin):
enueleatiꝰ ostñdendũ: oꝑep̃ciũ estimo. mul¬
tipharias eũngłistar̃ cathegorias qͥb inhos
ip̃m ꝯsonãt enarrare. acdem̃ quȩ p̾ saluato¬
ris ascensionẽ cͥea eiꝰ amicas gesta et. sic̃ nob
prẽs nr̃i dradider̃t. ⁊ ĩ suis ⁊ĩ reliq̃ĩt scͥptis.
stil̃o ueraci disserere. Quod ut liquidiꝰ ꝓsequa¬
mur: paulo altiꝰ repetentes. qͥd de ears origĩe
gñe. quid de ortu⁊ institutõne. qͥd de inousta
referre conabim᷑ ad laudẽ dñi saluatoris: &¬
nati sint amiei saluatoris: Maria latarus
tano. in monte oluieti.xuͦ. stadiis ascã ciui¬
tate ꝯtͣ ortũ solis sita est bechania: nõĩatisi¬
mũ ap̃ euangustas castellũ mariȩ magdale¬
nȩ latari ⁊ marchȩ dm̃ saluatoris freqatia
corporali nobilissimũ: hospiciis dedicatũ.
ꝯrauiis celebre: miracłis illustre. lacͥmis me
signe: ascensione spectabile. Ex hoc muniei¬
pio orta est uenerabilis hospita ⁊ deuotissi¬
ne syrus. ñ solum gñe illustrẽ. uerũ etiam

Expanded text:
enucleatius ostendendum, operae pretium aestimo multifarias evangelistarum categorias quibus in hoc ipsum consonant, enarrare; ac deinde, quae post Salvatoris ascensionem, circa ejus amicos gesta sunt, nobis patres nostri tradiderunt, et in suis etiam reliquerunt scriptis, stylo veraci disserere. Quod ut liquidius prosequamur, paulo altius repetentes quid de eorum origine et genere, quid de ortu et institutione, quid de industria referre conabimur, ad laudem Domini Salvatoris, nati sunt amici Salvatoris, Maria et Lazarmitano, in monte Oliveti, quindecim stadiis a sancta civitate, contra ortum solis, sita est Bethania, nominatissimum apud evangelistas castellum Mariae Magdalenae, Lazari et Marthae, Domini Salvatoris frequentia corporali nobilissimum , hospitiis dedicatum, conviviis celebre, miraculis illustre, lacrymis mesigne, ascensione spectabile. Ex hoc municipio orta est venerabilis hospita et devotissine Syrus, non solum genere illustrem, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃is ut ita dicã xp̃iane nr̃e fidei crepun¬
ais publice p̃dicatã. pie credit ⁊ colit catho¬
lica ꝑ totũ orbem ȩccł̃ia. Non gͦ humanioris:
indigẽt p̃conio: quoꝵ tam diuims oracłis est
approbata deuotio. Q ħt aures audiendi
auidiat qͥd sp̃c aicat eccł̃iis ꝑ os bi euͣngłiste¬
ioħis. de magnitudine amoris de mulditu¬
dine familiaritatis. de habundantia dulce.¬
cantham ⁊ cꝯariã ⁊ frẽm eas lazarũ mutuo
uersabat᷑. iuxta illd: ego diligñtes me diligo.

Expanded text:
ab ipsis, ut ita dicam, fidei nostrae crepundiis publice praedicatam, pie credit et colit catholica, per totum orbem, Ecclesia. Non igitur humani oris indiget praeconio, quae tam divinis oraculis est approbata devotio. Qui habet aures audiendi, audiat quid Spiistae, de magnitudine amoris, de multitudine familiaritatis, de abundantia dulceMartham et Mariam, et fratrem earum Lazarum, mutuo versab
Abbreviated transcription (Latin):
et phylistũm: ⁊ stultus populus qui habitat
in sichynis: Doctrinam sapĩe et disciplinȩ
scripsit in codice isto ihesus filius syraho ihe¬
rosolunita: qui renouauit sapĩam decor¬
de suo. Beatus qui in istis uersatur bonis.
Qui ponit illa i corde suo sapiens erit sẽꝑ
Si enĩ hec fecerit ad omnia ualebit: quia
lux dei uestigrum eius es

Expanded text:
et Philisthim et stultus populus qui habitat et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et discipscripsit in codice isto Iesus filius Syrach Ierosolimita, qui renovavit sapientiam de corde suo. Beatus qui in istis versatur bonis. Qui ponit illa in corde suo, sapiens erit semper. Si enim hec fecerit, ad omnia valebit, quia lux Dei vestigium eius es
Abbreviated transcription (Latin):
fungens inara amplificare oblationem ex¬
celsi regis. Porrexit manũ suami. ĩ libatio¬
nem et sibauit de sanguine irue esfudit ĩ¬
fundamẽta altaris odorem ditunũ excelso
pͥncipi. Tunc exclamauerũt filii aaron ⁊ ĩ
runt uocem magnam in memoriam corã
cecider ũt in faciem sianterrã. ad orare dnim̃
suũ ⁊ dare p̃ces omp̃otenti deo excelso. Et am¬
plificauerunt psallentes in uocib suis: ⁊ ĩ
usq dum ꝑfectus honor dñi: ⁊ munus suũ
ꝑfecert̃t lunc descendens extulit manus
suas ĩ omẽm congregationem filioꝵ ist ł da¬
re głam deo labus sus: ⁊ in nomine ipsius
gloriari. Et iterauit orationem suam uolens
um qui magna fecit in omni terra. Qui au¬
xit dies nr̃os a uentre matris nr̃e. et fecit
nobiscũ scdm. suam miscdiam. det nobis io¬
cunditatem cordis et fieri pacem in dieb nr̃is
as gentes odit anima mea: tercia aut̾ non ÷
gens quam oderim. Qui sedent ĩ monte seir

Expanded text:
fungens in ara amplificare oblationem exfungens in ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae evelamento altaris odorem divino et excelso Principi. Tunc exclamaverunt filii Aaron in turunt magnam vocem in memoriam coram ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descendens extulit manus suas in omnem congregationem filiorum Israhel dare gloriam Deo a labiis suis et in nomine ipsius gloriari et iteravit orationem suam volens um qui magna fecit in omni terra qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae et fecit nobiscum secundum suam misericordiam det nobis iucunditatem cordis et fieri pacem in diebus nostris as gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ głam in conuersationem gentis. et ingressũ
dõmnis et atrii amplificatus est. ¶uasi stella
matutina in medio nebulȩ: ⁊ quasi luna ple¬
na in dieb suis lucet: et quasi sol refulgens sic
ille effulsit in templo dei: quasi arcus refulgẽs
bus uernis: et quasi lilia que sũt intrasitu aq̃
Et quast thus redolens in dieb estatis: quasi¬
Quasi uas auri solidum: ornatum omnila¬
pide precioso. Quasi oliua pululans et cipl̃
in altitidinẽ se tollens: in accipiendo ip̃m sto¬
lam gloriȩ et uestiri eum: consuĩmatiõe
iurtutis. In ascensu altaris sc̃i gloriam de¬
dit sẽtatis anuctum: mnaccipiendo daut parts
demantii sacerdotum. ⁊ ipse stans iuxta arã.
sirca illum corona fr̃m: quasi plantatio
cedrun monte lybano. Sic cirea illũ stete¬
runt quasi rami palmȩ: om̃s filii aaron
in gła sua. Ablatio aut̃ dñi ĩmanib ip̃oꝵ
coram omni synagoga isrł ⁊ consũmationẽ

Expanded text:
est gloriam in conversatione gentis: et ingressus est gloriam in conversatione gentis: et ingressus domus et atrii amplificatus est. Quasi stella matutina in medio nebulae, et quasi Luna plena in diebus suis lucet. Et quasi Sol refulgens, sic ille refulsit in templo Dei. Et quasi flos rosarum bus vernis, et quasi lilia in transitu aquae, et sicut thus redolens in diebus aestatis BeaQuasi vas auri solidum ornatum omni lapide pertioso, et sicut oliva pullulans, et Cipressus in altitudinem se tollens in accipiendo ipsum stolam gloriae et vestiri eum consummatione virtutis in ascensu altarii sancti gloriam dedit sanctitatis amictum in accipiendo autem partes de manu sacerdotum et ipse stans iuxta aram circa illum corona fratrum quasi plantatio cedri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et omnes filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt templum scm dño paratum ingłim
sempiternam. Et neemiam in menoria młti
temꝑis: qui erett nobis muros euersos. et fec̃ sta
portas ⁊ seras: qui erexit domos nr̃as. Nemona¬
tus ẽ in terra qualis enoho: nam ⁊ ip̃e recep¬
tus ẽ a terra. Et ioseph qui natus ẽ homo
pͥnceps frm. firmam̃tũ gẽntis: ⁊ rector fr̃m
stabilimentum populi. Et ossa ipsius uisitata
sunt ⁊ post mortem ꝓpħauerũt. Seht ⁊ sem
apud homines głam ad epti sunt ⁊ suꝑ om¬
nem animam inorigine adam .Cxxu. sxxiii¬
ymon one filius sacerdos magnus quun
uita sua sustulsit domum: et indiebussu¬
is corroborauit templum. Templi etiam alti¬
tudo ab ipso fundata est: dupplex edificatio ⁊
excelsa parietis templi. In diebus ipsius ema¬
nauerunt putei aquaꝵ: ⁊ quasi mare adĩ¬
pleci sunt supͣ modum. Qui curuauit gen¬
tem suam: ⁊ liberauit illam a ꝑditione
qui p̃ualuit amplificire ciuitatem: qui adeptꝰ

Expanded text:
taverunt templum sanctum Domino paratum in gloria taverunt templum sanctum Domino paratum in gloria sempiterna et Neemia in memoria multi temporis qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origine Adam Simon Onii filius sacerdos magnus qui in vita sua suffulsit domum et inis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est: duplex aedificatio, 254 et excelsi parietes templi. In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. Qui curavit gentem suam, et liberavit eam a pernicie. Qui praevaluit aedificare civitatem, qui adeptus
Abbreviated transcription (Latin):
ebus peccatoꝵ corroborauit pietaten .cxxiii.¬
Reter dauid ⁊ erechiam. et iosiam. om̃s xx.
peccatum cõmiserunt. Nam reliquerũt
legem altissimi potentes reges uide: ⁊ con¬
cẽpserũt timorem dei Dederunt enĩ ieg¬
num suũ aliis ⁊ głam suam aliemgene gñ¬
ti Incenderunt electam sc̃itatis quiitatẽ
t desertas fecerũt uias ipsius cxxiiii.Ixxi¬
in manu ierenue. Nam male tiactauerũt
illum quia uentre matris consecratus :
ꝓꝓba: euertere ᷑ eruere. et perdere: etit̾m
edificare et renouare¬
erechiel qui uidit conspectum głł: quani ostũ¬
dit illi incurru cherubim. Nam cõmemoratus
ẽ iminicoꝵ in imbre benefacere illis qui ostt̃¬
derunt rectas uias. Et duodecĩ ꝓpħaꝵ ossa pullu¬
lant de loco suo. Ham corroborauerunt iacob:
⁊ redemerunt se in fide uirtutis. Quomͦ ampli¬
ficemus ⁊ orobabel᷑ nam ⁊ ipse quasi signum
in dextera manu istł. Et iesum filiũ iosedehe:
qui in diebus sus edificauerunt domũ. ⁊ exal¬

Expanded text:
ebus peccatorum corroboravit pietatem praeter David et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederunt enim regnum suum aliis et gloriam suam alienae genti incenderunt electam sanctitatis civitatem et desertas fecerunt vias ipsius in manu Hieremiae nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta evertere et eruere et perdere et iterum aedificare et renovareEzechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in curru cherubin nam commemoratus est inimicorum in imbri et benefacere illis qui ostenderunt rectas vias et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo nam rogaverunt Iacob et redimerunt se in fide virtutis quomodo amplificemus Zorobabel nam et ipse quasi signum in dextera manu in Israhel et Iesum Iosedec qui in diebus suis aedificaverunt domum et exal
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ melmauit salomor genii sual
istł non est tibi similis deus in celo sursu
neq in terra deorsum: qui custedis testa¬
mentum tuum. ⁊ mised̾iam pueris tius
emnreab in conspectu tuo in eotocorde: seruãs
yuero tuo dauid que locutus es illi et locucꝰ
es in ore tuo. et ĩmanu tua supplesti quasi
dies iste. Et nc̃ dñe deus isił. custodi r uero
tuo dopati mneo que locitus e ei dicens.
non deert tibi uir a facie measid ens m
throno isrb Ueruntamen si custodienat
filiĩ tui legeni meam. ut in p̃ceptis meis
ambulent: si cut ambulauerunt i conspestu
meo fidolos. Et nuno dnẽ deus irł: cieditũ
est uerbũ quod locutus es puero tuo dd. ¶m̃
si uere habitabit deus cũ hominib inteita.
domus hec quam hedificaui: Set respicias
ad orationem pueri tui. et p̃cationem ut
exandias dñe placationem orationis quam
puer tuus orat coram te hodie: ut sint ocłi
nocte in loco quo clixisti inuocari nomitn
tuum: et exaudies orationem quam puer

Expanded text:
 declinavit Salomon genua in e Deus Israhel non est tibi similis Deus in caelo sursum neque in terra deorsum qui custodis testamentum tuum et misericordiam pueris tuis euntibus in conspectu tuo in toto corde servans puero tuo David quae locutus es illi et locutus es in ore tuo et in manu tua supplesti quasi dies iste et nunc Domine Deus Israhel custodi puero tuo David quae locutus es illi dicens non deerit tibi vir a facie mea sedens in throno Israhel verum si custodierint filii tui manum suam ut in praeceptis meis ambulent sicut ambulaverunt in conspectu meo et nunc Domine Deus Israhel creditum est verbum quod locutus es puero tuo David quoniam si vere habitabit Deus cum hominibus in terra domus quam aedificavi et respicias ad orationem pueri tui et precationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum et exaudias orationem quam puer
Abbreviated transcription (Latin):
querrudo illam: ꝓpocrea possidebo bonam
possessionem. Dedit enĩ miobi dñs lingua
mercedem meam: ⁊ in ipsa laudabo eum.
Appropiate adme indoctir ⁊ congregate uoᷤᷤ
indomũ disciplinȩ. Quid adhuc retardatis
ił quid dicitis in his  Ammȩ ur̃e sitiunt
tiehementer. Aperui os meum. ⁊ locutꝰ
sum. Comparate uobis sine argñto. et col
lum ur̃m subicite uigo eius: et suscipiat
arã uĩa disciplinam. In proximo ẽ enĩ inus¬
mix eam. Uidete ocłis urĩs quia modicum
laboraui: ⁊ inueni michi multam reqͥem
Assimute disciplinam in multo numero ar¬
genti: ⁊ copiosum aurũ possidete in ea. Le¬
tetur anua ur̃a in misidia eius. ⁊ non
confiuidemini in laude ipsuis. Oꝑamim
opus uestrum añ tempus: et dabit uob̾
mercedem urãm in tempoet suo

Expanded text:
quaerendo illam propterea possidebo bonam quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum adpropiate ad me indocti et congregate vos in domum disciplinae quid adhuc retardatis et quid dicitis in his animae vestrae sitiunt vehementer aperui os meum et locutus sum conparate vobis sine arglum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. uidete oculis uestris, quoniam modice laboraui, et inueni mihi multam requiem. adsumite disciplinam multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. laetetur anima uestra in misericordia eius, et non confundemini in laude ipsius. operamini opus uestrum ante tempus, et dabit uobis mercedem uestram in tempore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
in confessione: et exaudita ẽ oratio mea
Liberasti me dꝑditione: et eripusti me
de tempore iniquo Propterea confitebor
et laudem dicam tibi: et benedicam nom̃
om̃: cum adhuc iunior sum. Pitusꝙͣ eriarem:
quesiui sapientiam palam in oratione mea
Ante tempꝰ postulabam ꝓ illa et usq ĩnocus¬
simis inquiram eamr ⁊ florebit danqͣm pretoca
couua. Letatum est cor meum in ea am¬
bulauit pes meus iter rectum: a utuentu¬
te mea inuestigabam eam. Inclinaui mo¬
dice aurem meam ẽt excepi illam. Mul¬
tam inueni in meipso sapientiam: ⁊ mul¬
tum ꝓteci mea. denti mucbi lapt̃am dabo
głmmi. Consiliatus sum enim ut face̾m
illam. Tr elatus sum bonum et ñ
confundar. Colluctata est anima
nca in illa et infaciendo eam confirm¬
tus sum. Manus meas excendi in altũ:
⁊ insipientia eius luxit anima mea: di¬
rexi ad illam: ⁊ in agnitione inuem eam
Pouedi cũ ipsis coe ab̃mitio: ꝓpt̾ hoc non
derelinquar. Uent̾ meus conturbatꝰ est

Expanded text:
a est oratio mea liberasti me de perditione et eripuisti me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea ante tempus postulabam pro illa et usque in novissimis inquiram eam defloriet tamquam praecox uva laetatum est cor meum in ea ambulavit pes meus iter rectum a iuventute mea investigabam eam inclinavi modice aurem meam et excepi illam multam inveni in me ipso sapientiam multum profeci in ea dans mihi sapientiam dabo gloriam consiliatus sum enim ut facerem illam zelatus sum bonum et non confundor conluctata est anima mea in illa et in faciendo eam confirmatus sum manus meas extendi in altum et insapientia eius luxi animam meam direxi ad illam et in agnitione inveni eam possedi cum ipsis cor ab initio propter hoc non derelinquar venter meus conturbatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ũc intẽplũ. ⁊ docebat. Uesꝑe aũ facto:
egressus c̃discipłis ascendit in montẽ oliueti in
bethaniã castellũ marie ⁊ marthȩ ubierat ami¬
cus eiꝰ lazarꝰ. ap̃ ꝗ̃ hospitabat᷑. Ex qͦ i⁊ eiꝰ familia¬
ritatẽ mu̾er̃t: eciam hospitẽ eũ assidue habu¬
er̃t. tũ in magdalo ciuitate galileẽ tũ in betha¬
matͣnsiordanen. tũ in uidea. inbethania iuxta
itrl̃m. Quere felices multũq beati: qͥ tantum
hospitẽ hr̃e m̾uert̃. pascentes panẽ angelors:
a quo ⁊ ip̃i pascebant᷑. Octauo aũ die scenophe¬
gar̃: descendens abethania saluator. uenit dilu¬
culo intemplũ. Ioĩs ppłs uenit ad eũ. ⁊ sedens
docebat eos. Ub̃i ꝗͣ misericordit̾ ꝗͣq prudenter
qͣndã peccatcẽ mulierẽ a mortis ꝑicło lib̾au̾it.
qͣmius excessũ fac̾ẽ uideam᷑:. breuit̾ referemꝰ.

Expanded text:
us in templum, et docebat. Vespere autem facto, egressus cum discipulis, ascendit in montem Oliveti, in Bethaniam, castellum Mariae et Marthae, ubi erat cus ejus, apud quem hospitabatur. E quo enim ejus familiaritatem meruerunt, et hospitem eum assidue habuerunt, tum in Magdalo, civitate Galilaeae, tum in Bethania, trans Jordanem, tum in Judaea, in Bethania, juxta Jerusalem. O vere felices, multumque beati, qui tantum hospitem meruerunt habere, pascentes panem angelorum, a quo et ipsi pascebantur! Octavo enim, die scenopegiarum, descendens a Bethania, Salvator venit diluculo in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos . Ubi, quam misericorditer, quamque prudenter, quamdam peccatricem mulierem a mortis periculo liberavit, quamvis exce
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens ũc iuueniles attigerat annos. iã
agens: aqͣs in uinũ mutau̾at. Ex tẽ signis
iniracłis ut dĩ filiũ decebat nobilissime
daruit. agens sedulo ꝑꝑ qͦd uenerat: ut in¬
frmos curaret: ⁊ peccatores sanaret. Hon
⁊ ueni inqͥt uocare iꝰtos. s peccatores. Non
et quippe opꝰ ualentib mediẽ: s male ha¬
bentib. Uenit i filiꝰ hoĩs. querere ⁊ saluũ
fate: qͣdꝑierat. Iabiit opinio eiꝰ ꝑ totã sy¬
nã ⁊ in utͣmq galileã ⁊ usq in maritima:
ityrũ ⁊ sydonẽ. Una aũ dier̃ euͣngłi ⁊ ans
ingalilea regnũ diꝰ: ꝯꝑauit iudeos iis qͥb
pueriludentes clamãt. Cecimmꝰ uob̾ ⁊ non
saltasts. Lam̃taiumꝰ uob̃: ⁊ ñ plorastis. Mox¬
q c̃ hoc dixerit exponens: uenit inquit
ioħs baptista. neq manducans neq bibeis:
⁊dicũt. Demoniũ ħt. Uenit filiꝰ hoĩs: mas

Expanded text:
adolescens Jesus, juveniles attigerat annos. Jam agens aquas in vinum mutaverat. Ex tunc signis et miraculis, ut Dei Filium decebat, nobilissime claruit; agens sedulo, propter quod venerat, ut infirmos curaret, et peccatores sanaret. Non enim veni, inquit, vocare justos, sed peccatores . Non est opus valentibus medicus, sed male habent totam Syriam, et in utramque Galilaeam, et usque in maritima, et Tyrum et Sydonem . Una autem dierum, evangelizans in Galilaea regnum Dei, comparavit Judaeos his quibus pueri ludentes clamant: Cecinimus vobis, et non saltastis: lamentavimus vobis, et non plorastis . Mox, cur hoc dixit exponens, Venit, inquit, Joannes Baptista, neque manducans, neque bibens, et dicunt, Daemo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad se applicauit Ex ipsis maledix̃ ⁊ humi¬
liauit: ⁊ coni̾tct illos a separatione ipsoꝵ
Quasi lutũfiguli in manu ipsuis. plasma¬
re illud ⁊ disponere. Omnes iue eius: scd̾m
dispositionem eius. Sic homo in manu illiꝰ
qui se fecit: reddet illi scd̃m iudiciũ suum.
Contra malũ bonũ ẽ: ⁊ ccͣ mortem uita.
Sic et contra uirum iustũ peccator. Et sic
intuere in omnia opera altissimi. duo uͦ:
unum contra unũ. Et ego nouissimus ui¬
gilaui: ⁊ quasi qui colligit acinos. post iũ

Expanded text:
et ad se adplicavit et ex ipsis maledixit et humiet ad se adplicavit et ex ipsis maledixit et humiliavit et convertit illos a separatione ipsorum quasi lutum figuli in manus ipsius plasmare illud et disponere omnes viae eius secundum dispositionem eius sic homo in manu illius qui se fecit reddet illis secundum iudicium suum contra malum bonum est et contra mortem vita sic et contra virum iustum peccator et sic intuere in omnia opera Altissimi duo duo unum contra unum et ego novissimus vigilavi et quasi qui colligit acinos post
Abbreviated transcription (Latin):
illũ conseruat ⁊ liberabit a malis. Sapiẽs
non odit mandata ⁊ iusticias: ⁊ nou illi¬
detur quasi in ꝓcelła naus. Homo sensatus
credit legi dei. ⁊ lex illi fidelis. Qui inter¬
rogationẽ manifestat parabit u̾bum: ⁊ sic
deprecatꝰ exaudiet᷑. ⁊ conseruabit disciplinã
⁊ tunc respondebit Precordia fatui quasi
rota carri: ⁊ quasi axis uersatilis cogitatꝰ
illius. Equus emissaruis sicut a micus subsan¬
nator: sub om̃i supra sedenti hĩnit. Quare
dies diem superat: ⁊ iterũ lux lucem. ⁊ an¬
sunt. facto sole ⁊ preceptum custodiente. ⁊
immutabit tempora. et dies festos ipsoꝵ: ⁊
in illis dies festos celebrauerunt ad horã
Ex ipsis exaltauit ⁊ magnificauit deus: ⁊ ex
ipsis posuit in numerũ dierũ ⁊ homines
desolo om̃s ⁊ de terraunde creatus adam
In multitudine disciplinȩ domini seꝑauit
eos: ⁊ immutauit uias eoꝵ Ex ipsis bene¬
oixit et exaltauit: et ex ipsis sanctificauit

Expanded text:
illum conseruabit et liberabit a malis. sapiens illum conseruabit et liberabit a malis. sapiens non odit mandata et iustitias, et non inlidetur quasi nauis in procella. homo sensatus credit legi dei, et lex illi fidelis. qui interrogationem manifest disciplinam et tunc respondebit praecordia fatui quasi rota carri et quasi axis versatilis cogitatus illius equus admissarius sicut amicus subsannator sub omni suprasedenti hinnit quare dies diem superat et iterum lux lucem et aneparati sunt facto sole et praeceptum custodiente et inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae Domini separavit eos et inmutavit vias eorum et ex ipsis benedixit et exaltavit et ex ipsis sanctificavit
Abbreviated transcription (Latin):
inuenient benedictionẽ. Qui q̃rit legem
replebit᷑ ab ea: ⁊ qui insidiose agit scada¬
litabit᷑ in ea. Qui timẽt dm̃ inuenient iudi¬
cium iustũ: ⁊ iusticias quasi lumen accẽ¬
dent. Peccator homo deuitabit correpti¬
onem: ⁊ scd̃m uolũtatem suã inueniet
comparationem. Uir consilii. non disꝑget
intelligentiã. Alienus ⁊ suꝑb non ꝑtimesc̃
timorem. Etiam postqmͣ fecit cũ eo sine
consilio: ⁊ suis in sectationib arguetrr.
ilr sine consilio nichil facias: ⁊ post lxxxui.¬
factũ non penitebis. In uia riune noñ
pas̃ ⁊ non offendas in lapides: nec credas
uiȩ laboriose: ne ponas anime cuȩ sc̃ada¬
lum÷ ⁊ asiliis tuis caue. ⁊ a domesticis tu¬
is actende. In omni oꝑe crede ex fide animȩ
tuȩ: ħ ẽ. enĩ conseruatio mandatoꝵ. Quicre¬
dit cdeo attendit mandatis ⁊ qui confidit
in allo non minorabit᷑.¬
imenti dominũ non
soccurrłint mala: s in temptatione deus

Expanded text:
invenient benedictionem qui quaerit legem invenient benedictionem qui quaerit legem replebitur ab ea et qui insidiose agit scandalizabitur in ea qui timent Dominum invenient iudicium iustum et iustitias quasi lucem accendent peccator homo devitabit correptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis in via ruinae non eas et non offendes in lapides ne credas te viae laboriosae ne ponas animae tuae scandalum et a filiis tuis cave et a domesticis tuis adtende in omni opere crede ex fide animae tuae haec est enim conservatio mandatorum qui credit Deo adtendit mandatis et qui confident in Timenti dominum non occurrunt mala: sed in temptatione deus
Abbreviated transcription (Latin):
ta recũbe. Et leteris ꝑꝑ illos. ut ornam̃tũ gr̃ȩ
accipias coronam. ⁊ dignationem consequa¬
ris corrogationis. Loquere maior natu deq
enĩte. pͥmũ u̾bũ diligenti scientiã: ⁊ non
impetlias musicã. Ubi auditus non est. non
esfũdas sermonẽ: ⁊ importune uoli extolli
in sapĩa tua. Geminula carbũculi in orna¬
m̃to auri: ⁊ cõparatio musicoꝵ incõiuuo
iuni. Sicut in fabricatione auri signũ est
smaradie sic numerꝰ musicoꝵ. iiocũdoꝵ
moderato uino. Audi tacens: ⁊ ꝓ reu̾rẽta
in tua causa uix. Sibis ĩt̾rogatꝰ fueris:
habeat capit responsũ tuu. In multis esto
In medio magnatoꝵ non p̃sumas: ⁊ ubi
st̃ senes ñ multũ loquaris. Ante grandinẽ
domum tuam. ⁊ illio auocare ⁊ illic lude.
et age conceptiones tuas. ⁊ non inolelictis
⁊ uerbo suꝑbo. Q suꝑ his omib benedici¬
to dñm qui te fecit ⁊ mebriantẽ te ab onũ¬
bus bonis sius. Qui timet cleum excipiet
doctrinam eius: et qui uigisai̾nt ad iłiũ

Expanded text:
a recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et modin tua causa uix interrogatus. habeat caput responsum tuum. in multis esto in medio magnatorum ne praesumas, et ubi sunt senes non multum loquaris. ante grandinem domum tuam, et illic avocare, et illic lude, et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo. Et super his omnibus benedicito Deum, qui fecit te, et inebriantem te ab omnibus bonis suis qui timet Deum excipiet doctrinam eius et qui vigilaverint ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
distribue hereditatem tuam.lxxxuiii.¬
Isbaria ⁊ uirga ⁊ onus asmo p̾anis ⁊ dis¬
ciplma ⁊ opus seruo. Operatur in disci¬
plina ⁊ querit requiescere laxa manus
illi: ⁊ querit lib̾tatem. Iugum ⁊ lorum
curuant collum durũe ⁊ seruum incli¬
nant oꝑationes assidue. Seruo maliuolo
tortura ⁊ cõpedes: mitte ĩ opationẽ illũ¬
ne uacet. Multam enĩ maliciam docu¬
it ociositas In oꝑa constaue eũ. sic eiũ con¬
decet illi. Quod si non obaudierit curua illã
compedib: ⁊ non amplifices suꝑ omnem
carnẽ. Uerũ sine iudicio nicbił facias gͣus
Si est tibi seruus bonus. sit tibi quasi anima
tua. Quasi frc̃m sic eum tracta qm̃ in sã¬
guine amme cõparasti eũ. Si leseris illum
discesserit. quem queris: in qua iua que

Expanded text:
stribue hereditatem tuam cibaria et virga et onus asino panis et disciplina et opus servo operatur in disciplina et quaerit requiescere laxa manus illi et quaerit libertatem iugum et lorum curvant collum durum et servum inclinant operationes adsiduae servo malivolo tortura et conpedes mitte illum in operatione ne vacet multam enim malitiam docuit otiositas in opera constitue eum sic enim condecet illi quod si non obaudierit grava illum conpedibus et non amplifices super omnem carnem verum sine iudicio nihil facias grave si est tibi servus sit tibi quasi anima tua quasi fratrem sic eum tracta quoniam in sanguine animae parasti eum si laeseris illum discesserit quem quaeres et in qua via qu
Abbreviated transcription (Latin):
ui: ⁊ quasi qui iundemiat. repleui torcu¬
lar. Respicite qm̃ non soli michi labora¬
iui s om̃ib exquirentib disciplinam
Audite me magnati ⁊ om̃s popłi: ⁊ recto¬
res ȩcłiȩ aurib ꝑcipite filio ⁊ mulieri
fr̃i ⁊ amico. non des potestatẽ suꝑ re t̾uita
tua: ⁊ non dederis alũs possessionẽ tuam
ne forte peniteat te. ⁊ dep̃ceris ꝓ illis. Dũ
adhuc suꝑ es ⁊ aspiras: non immutabit de

Expanded text:
i vindemiat replevi torcular respicite quoniam non soli mihi laboravi sed omnibus exquirentibus disciplinam audite me magnati et omnes populi et rectores ecclesiae auribus percipite filio et mulieri fratri et amico non des potestatem super te in vita tua non dederis alio possessionem tuam ne forte paeniteat te et depreceris pro illis dum adhuc superes et adspira
Abbreviated transcription (Latin):
e dissobutis corde qui non cre¬
dunt deo: idco non proregẽ¬
tur ab eo. Uehis qui perdiderunt
sustinentiam: qui dereliquerunt
uias rectas: et diuerterunt in uas
pranas. Et quio facient cum inspi¬
cere inceperit dominus : Qui timẽt
dominum non erunt incredibiles.
uerbo illius: et qui diligunt illũ

Expanded text:
e dissolutis corde, qui non credunt Deo, et ideo non proteguntur ab eo. Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et qui dereliquerunt vias rectas, et diverterunt in vias pravas, et quid facietis cum inspicere coeperit Dominus? Qui timent Dominum, non erunt incredibiles verbo illius, et qui diligunt illu
Abbreviated transcription (Latin):
eos misccłiã suã. Uidit p̃sumptionẽ cor¬
dis illoꝵ qm̃ mala est: et cognouit sub¬
u̾sionẽ illoꝵ qm̃ neꝙͣ est. Ideo ad imple¬
uit ꝓpitiationẽ suã millis: et ostendit
illis uiam equitatis. Miseratio homi¬
nis circa ꝓximum suũ: miscłia autẽ
dei suꝑ omnẽ carnẽ. Qui misediã ht̃:

Expanded text:
eos misericordiam suam vidit praesumptionem coreos misericordiam suam vidit praesumptionem cordis illorum quoniam mala est et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est ideo adimplevit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carne
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia dei: et ꝓpitiatio illiꝰ ꝯu̾tentib
ad se. Nec enim omĩa possunt ẽẽ in hõib :
qm̃ ñ est immortał filiꝰ hominis. & inua
nitate malitiȩ placuert̃. Quid lucidi
sole: Et hic deficiet. Aut quid nequiꝰ ex¬
cogitauit caro ⁊ sanguis: Et hoc arguet᷑
Uirtutẽ altitudinis cȩli ip̃e ꝯspicit: et õs
hoĩes t̾ra et cinis. Qui uunt met̾num:
c̃auit omĩa symł. Ds solꝰ iustificabit᷑:
et manet inuictus rex in et̾num. Quis
sufficit enarrare oꝑa illius : Quis enĩ m¬
uestigabit magnalia eius. Uirtitẽ aũ
magnitudins eiꝰ qͥs enuntiabit : Et
quis adiciet enarrare miscd̃iam eiꝰ : Nõ
est minuere neq adicere: nec est inueni¬
re magnalia dei. Cũ ꝯsumau̾it hõ. tũc
incipiet: et cum quieu̾it oꝑabit᷑. Quid
ut multũ. centũ anni. Quasi guite aque
amare deputati st̃. Et sicut calculus are¬
ne: sic exigui anni indie eui. Ppt̃ hoc
patiens est ds in illis: et effundit suꝑ

Expanded text:
ricordia Dei, et propitiatio illius convertentibus ad se! Nec enim omnia possunt esse in hominibus; quoniam non est immortalis filius hominis. Et nitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes homines terra et cinis qui vivit in aeternum creavit omnia simul Deus solus iustificabitur et manet invictus rex in aeternum quis sufficit enarrare opera illius quis enim investigabit magnalia eius virtutem autem magnitudinis eius quis enuntiabit et quis adiciet enarrare misericordiam eius non est minuere neque adicere nec est invenire magnalia Dei cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid ut multum centum anni: quasi gutta aquae maris deputati sunt: & sicut calculus aree sic exigui anni in die aevi propter hoc patiens est Deus in illis et effudit super
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. Est nequitia et imp̃a exetratio:
et est insipiens qui minint᷑ sapientia
Melior ẽ hõ qui deficit sapientia. et de¬
ficiens sensu intimore: ꝙͣ qui abundat
sensu. ec tnͣs gredit᷑ legem altissimi. Est
sollertia terta et ip̃a iniqua: et est qͥ emit¬
tit uerbum certum enarrans u̾itatem
Est qui nequiter humiliat se: et int̾iora
eiꝰ plena sunt dolo. Et est iustus qui se
niiium submituit amulta humilitate.
Et est iustus qui inclinat faciẽ: et fing̃
ñ uid̾e se ꝙ ignoratum est. Et si abimbe¬
cillitate uiriũ uetet᷑ peccare: si inuem̾it
tempꝰ malefatiendi malefatiet. Exui¬
su cognoscte᷑ uir: et aboctursu facie
cognoscitur sensatus. Amictus corporis
et risus dentiũ. et ingͣressus hominis enũ¬
tiant de illo. Est correptio mendax in ira

Expanded text:
udentia est nequitia et ipsa execratio udentia est nequitia et ipsa execratio et est insipiens qui minuitur sapientia melior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altissimi est sollertia certa et ipsa iniqua et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem est qui nequiter humiliat se et interiora eius plena sunt dolo et est iustus qui se nimium submittit a multa humilitate et est iustus qui inclinat faciem et fingit non videre quod ignoratum est et si ab inbecillitate virium vetetur peccare si invenerit tempus malefaciendi malefaciet ex visu cognoscognoscitur sensatus. Amictus corporis, et risus dentium, et ingressus hominis enuntiant de illo. Est correptio mendax in ore
Abbreviated transcription (Latin):
mico et inunico noli enarrare sen¬
sum tuũ: et si est tibi delictum noli
denudare. Audiet enĩ te: et tustodiet
fte: et quasi defendens pecẽm odiet te. et sit
aderit tibi semꝑ. Qudisti u̾bum adu̾sus
ꝓximum : ꝯmoriat᷑ inte: fidens qm̃ ñ te
dirumpet. Afacie uerbi parturie fatiuis.¬
tanꝙͣ gemitus partus infantis. Sagitta.
infixa femori canis: sic uerbum incorde
stulti. Corripe amicũ neforte ñ intellex¬
erit. et dicat ñ feci: aut si fecerit ne it̾m
addat facere. Corripe ꝓximum ne forte
ñ dixerit: et d si dixerit ne forte iteret. Cor¬
ripe amicũ. sepe enĩ fit ꝯmissio: et ñ om̃i
uerbo credas. Est qui labitur lingua sua:
s ñ exanimo. Quis est enĩ qui ñ deliq̃rit¬
in lingua sua:
sorripe ꝑximum añꝙͣ cõmineris.
et dalocum timori altissimi: qͥa
omnis sapientia timor dei: et in
illa timere deũ. Et in om̃i sapientia dis¬
positio legis ÷ et ñ est sapientia neqͥtie
disciplina: et ñ est cogitatus pecc̃oꝵ pꝰ¬

Expanded text:
mico et inimico noli enarrare sensum tuum et si est tibi delictum noli denudare audiet enim te et custodiet te et quasi defendens peccatum odiet te et sic aderit tibi semper audisti verbum adversus proximum conmoriatur in te fidens quoniam non te disrumpet atanquam gemitus partus infantis. Sagitta infìxa femori canis, sic uerbum in corde Corripe amicum ne forte non intellexerit et dicat “Non feci” aut si fecerit ne iterum addat facere, corripe proximum ne forte non dixerit et si dixerit ne forte iteret’. ripe amicum saepe enim fit commissio et non omni verbo credas est qui labitur lingua sed non ex animo quis est enim qui non deliquerit lingua sua corripe proximum antequam commineris et da locum timori Altissimi quia omnis sapientia timor Dei et in illa timere Deum et in omni sapientia dispositio legis et non est sapientia nequitiae disciplina et non est cogitatus peccatorum pr
Abbreviated transcription (Latin):
quantũcq potueris suꝑualebit adhuc: ⁊ mi¬
rabilis magnificentia eus. Benedicentes dmm̃¬
galtate illum quantũ potestis: maior ⁊ enĩ
oñi laude. Exaltantes eum replemini tuircute.
Ne laboretis: ñ enĩ ꝑuenietis. Quis uidit eũ ⁊
enarrabit᷑ ⁊ quis magnificalut eũ sic̃ ÷ ab ũtio
Multa abscondita sunt maiora his: pauca enĩ

Expanded text:
quantumcunque potueritis supervalebit adhuc et admirabilis magnificentia ejus. Benedicentes Domiexaltate illum quantum potestis. Major est enim omni laude. Exaltantes eum replemini virtute, ne laboretis, non enim pervenietis. Quis vidit eum et enarravit, et quis magnificavit cum sicut est ab initio? Multa abscondita sunt majora his. Pauca enim
Abbreviated transcription (Latin):
sermone eiꝰ cõpoĩta sũt omĩa. Multa dicunꝰ
⁊ deficimus uerbis: cõsũmatio ait̾t si monum.
ipse ẽ. in omnib Gloriantes ad quid ualebi¬
mus: Ipse enĩ omp̃c suꝑ omĩa opera sua.
Terribilis dñs. ⁊ magnus uehement̃ ⁊ mi¬

Expanded text:
sermone eius conposita sunt omnia multa dicemus et deficiemus verbis consummatio autem sermonum ipse est in omnibus gloriantes ad quid valebimus ipse enim Omnipotens super omnia opera sua terribilis Dominus et magnus vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
habeas: et ñ comquinab̾is inpecc̃o illiꝰ
Deflecte ab illo et inuenies requiẽ: et
ñ accidiaberis instulticia illiꝰ. Suꝑ plum¬
bum grauabit᷑: et ꝙ illi alid̾ nomen quã
fatuus: Arenam et salem et massam ferri
faciliꝰ est portare : ꝙͣ hominẽ imprudentẽ
et fatuum et impium. Sicut loramentũ
ligneũ colligatum. fundamento edificii.
ñ dissoluitur: sic et cor confirmatũ in eo¬
gitatione consilii. Cogitatus sensati.
inom̃i temꝑe. uel metu ñ deprauabitur.
Sic̃ paleȩ in excelsis : et cementa sine un¬
pensa posita. contra faciẽ uenti ñ ꝑma¬
nebunt : sic et cortimidũ. incogitatioe
stulti. contra impetũ timoris ñ resisltt.¬
sic et cor trepidum incogitatione fatui. om̃i
temꝑe nõ metuet. S qui in p̃ceptis dei ꝑ¬
manet semꝑ. pungens ocłm deducet lacri¬
mas: et qui pungit corꝓfert sensum

Expanded text:
habeas et non coinquinaberis in inpactu illius habeas et non coinquinaberis in inpactu illius deflecte ab illo et invenies requiem et non acediaberis in stultitiam illius super plumbum gravabitur et quod illi aliud nomen quam fatuus harenam et salem et massam ferri facilius est portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium loramentum ligneum conligatum fundamento aedificii non dissolvetur sic et cor confirmatum in cogitatione consilii cogitatus sensati in omni tempore vel metu non pravabitur sicut pali in excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistsic et cor trepidum in cogitatione fatui. Omni tempore non metuet; sed qui in praeceptis Dei permanet, semper pungens oculos deducet lacrymas; et qui pungit cor, proferet sensum
Abbreviated transcription (Latin):
omnis qui tetig̾it eum excutiẽt ma¬
nus. Confusio patris est defilio indiscipli
nato: filia autem fatua in deminorationẽ
fiet. filia prudens hereditas uiro suo: nã
que confundit. incontumeliã fit genitors
Datrẽ et uirum confundit audar: et ab
impiis ñ minorabit᷑ : abutͥsq autẽ in ho¬
norabit᷑. Musica in luctu importuma
narratio: flagella et doctrina in om̃i tꝑe
sapientia. Qui docet fatuũ: quasi qui
conglutinat testã.
uinarrat uerbum ñ audientr. qͣsi
qui excitat dormientẽ de graui som¬
no. Cum dormiente loquit᷑. qͥ enar¬
nis dicit. Quis est hic: Dupra mortuũ
plora. defecit enĩ lux enis: et supͣ fatuum
plora. defecit enĩ sensu. Modicũ plora sr̃
mortuum: qm̃ requieuit. Nequissim
enĩ nequissima uita: suꝑ mortẽ fatui.
Luctus mortui septẽ dies: fatui aũ et im¬
pii. omnes dies uite illoꝵ. Cum stulto
ne multũ loquaris : et cũ in sensato ne
abieris. Serua te abillo ut ñ molestiã

Expanded text:
omnis qui tetigerit eum excutiet maomnis qui tetigerit eum excutiet manus conato: filia autem fatua in deminorafiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur musica in luctu inportuna narratio flagella et doctrina in omni tempore sapientia qui docet fatuum quconglutinat testam. Qui narrat verbum non attendenti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno. Cum dormiente loquitur, qui enarne dicit: quis est hic? super mortuum plora, defecit enim lux eius: et super fatuum plora, defecit enim sensus. modicum plora super mortuum, quoniam requieuit: nequissimi enim nequissima uita super mortem fatui. luctus mortui septem diebus: fatui autem et impii omnes dies uitae illorum. Et posensato ne abieris serva te ab illo ut non molestiam
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia: et scientia insensati. in enarra
trina: et quasi uincła maninĩ suꝑ ma¬
nũ dext̾am.
atiuus in risu exaltat uocẽ suã: uĩr aũ
sapiens uix tacite ridebit. Ornamen¬
tum aureũ prudenti doctrma: et quasi
brachiale in brachio dextro. Des fatui fa¬
cilis in domũ ꝑximi: et homo peritꝰ con¬
fundet᷑ aꝑsonã potentis. Stultus afenestra
respiciet indomũ : uir autẽ eruditꝰ foris
stabit. Stulticia hominis. auscultare ꝑ osti¬
um: et prudens grauabit᷑ contumelia.
Labia imp̾dentium stulta narrabt̃: u̾ba
prudentium. stat̾a pond̃abunt᷑. In ore fa¬
tuoꝵ cor illoꝵ: et incorde sapientiũ os il¬
loꝵ. Dũ maledic̃ impiꝰ diabolũ: malẽdic̃
ip̃e aĩam suã. Su surro comquinabit
animã suã: et ĩom̃ib odiet᷑. Et qui man¬
serit odiosꝰ erit: tacttiis et sensatꝰ honorabi¬
tur.
N lapide luteo lapidatuᷤ est piger: lxi¬
et omnes loquentur suꝑ asꝑnationẽ il liꝰ
De st̾core boum lapidatus est piger: et

Expanded text:
sapientia, et scientia insensati inenarrabiltrina et quasi uinculum manus dexterae. fatuus in risu exaltat uocem suam, et uir sapiens vix tacite ridebit ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et
Abbreviated transcription (Latin):
Cor fatuii quasi uas confractum: et omnẽ
sapientiã ñ tenebit. U̾bũ sapiens qd̃ cun¬
q audierit sciuis laudabit : et ad se adiciet
Audiet luxuriosus. et displicebit illi: et
ꝓiciet illisd post dorsum suũ. Narratio
fatui qiͣ sartina iniia: nã in labiis sensa¬
ti inueniet᷑ gr̃a. Os prudentis querit᷑ in

Expanded text:
cor fatui quasi vas confractum et omnem cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non tenebit verbum sapiens quodcumque audierit scius laudabit et ad se adiciet audivit luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum narratio fatui quasi sarcina in via nam in labiis sensati invenie
Abbreviated transcription (Latin):
labunt subitantiã : et domꝰ que nimie
locuples est annullabit᷑ suꝑbia. Sic sub¬
stantia suꝑbi eradicabit᷑. Dep̾catio pau¬
ꝑis exore usq ad aures eius ueniet: et ui¬
dicium festinato adueniet illi. Qui odit
correptionẽ uestigiũ est peccatoris: et
qui timet d̾m conu̾tit᷑ ad cor suũ. Notꝰ
alonge potens lingua audaci: et sensatꝰ
scit labi seab ipso. Qui edificat domũ suã¬
impendiis alienis: quali qui colligat
lapides suos in hieme.
Tuppa collecta synagoga pectantium:
et consuminatio illoꝵ flamina ignis.
ia peccantiũ ꝯplantata lapidib: et infinẽ
illoꝵ inferi et tenebre et pene. Qui custod̾
iusticiã. continebit sensum eiꝰ. Consuma¬
tio timoris dei: sapientia et sensus. Non
erudiet᷑. qui ñ est sapiens in bono. Est aũ
insipientia que abundat in malo: et ñ
est sensus uͥ abundat a maritudo. Scien¬
tia sapientis. tanꝙͣ inundatio abundabit
et consiliũ illiꝰ. sic̃ fons uite ꝑmanet.

Expanded text:
labunt substantiam et domus que nimis locuplex est annullabitur sustantia superbiae eradicabitur deprecatio pauperis ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme tuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sensus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet
Abbreviated transcription (Latin):
et in oratione dierum exaudietur.
Et sicut qui thesauritat: ita et qui
honorificat matrem suam uii.
Ui honorat patrem iocundabit᷑ in
longiore. et obedit pat̾: refrigerabit ma

Expanded text:
 in oratione dierum exaudietur. et sicut qui thesaurizat ita et qui honorificat matrem suam. qui honorat patrem, iocundabitur in longiore, et
Abbreviated transcription (Latin):
lib honorat᷑. Artiora te ne quesieris. et
fortiorate ne strutatus fueris: s que p̃¬
cepit tͥ ds illa cogita semꝑ: et in plib
oꝑib eius nefueris curiosus. Nonẽ
emm tibi nectium: ea quȩ abscondita

Expanded text:
ieris, et fortiora te ne scrutatus fueris; sed que precepit Deus tibi, illa cogita semper, et in pluribus operibus eius ne fueris curiosus; non est enim tibi necessarium ea que abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
eo sermone et oĩ patientia. Honora prẽm
cuũ ut suꝑueniat tibi benẽdictio ad eo:
et benedictio illius ĩnouissimo manet
¶Benedictio patris firmat domos fili¬
otum: maledictio autem matris era¬
dicat fundementa. Ne glorieris
incontumelia patris tui: uon esteuim
abigłia. s confusio. Gloria enĩ hominis.
ed honore pats sui: et dedecꝰ filii ꝑat̃ sine
ronore. Fili suscipe seneclam ꝑatͥo. duis e ee
neconistes eum inuita illiꝰ. Et si defece

Expanded text:
et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia patris tui non est enim tibi gloria sed confusio gloria enim hominis ex honore patris sui et dedecus filiis pater sine honore fili suscipe senectam patris tui et ne contristes eum in vita illius et
Abbreviated transcription (Latin):
tos enĩ supplantauit suspitio illoꝵ:
et inuanitate detmuit sensꝰ illoꝵ. Cor
durũ male habebit in nouissimo: et
qui amat ꝑiculum millo ꝑibit. Cor̃
grediens d̾uas uias ñ habebit succestꝰ
et prauicordiꝰ in illis scandalizabitus.
Cornequã grauabit᷑ in doloribꝰ: et
petc̃or adiciet ad peccandũ. Synagoge
suꝑboꝵ ñ est sanitas: frutex enĩ peceati
eraditabit᷑ in illis. et ñ intelliget᷑. Cor
sapiens intelligit᷑ insapientia: et auriꝰ
bona audiet cum omni concupiscentia
sapientiã. Sapiens cor et intelligibile
abstinebit se p̾eccatis: et moꝑib ui
sticiȩ successus habebit. Ignẽ ardentẽ
extinguit aqua. et elemosina resisit

Expanded text:
os enim inplanauit suspicio eorum et in uanitate detinuit sensus illorum. cor durum male habebit in nouissimo, et qui amat periculum, in illo peribit. cor ingrediens duas uias non habebit successus, et prauicordius in illis scandalizabitur. cor nequam gravabitur doloribus et peccator adiciet ad peccandum synagogae superborum non est sanitas frutex enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapiens cor et intellegibile abstinebit se a peccatis et in operibus iustitiae successus habebit ignem ardentem extingu
Abbreviated transcription (Latin):
ũmes hereditabt̃ illum et excollet᷑ in ex¬
emplum manus: & tollet᷑ de numero aĩa
eiꝰ. Qui credit citoleuis corde est et mino¬
rabit᷑: et qui delinquit inaiam suã insuꝑ
habebit᷑. Qui gaudet iniquitati denota¬
bit᷑: et qui odit correptionẽ minuet᷑ uita:
et qui odit loquacitatẽ extinguit mali¬
ciam. Qui peccat in animã suã penitebit:
et qui iocundatur inmalicia denotabit᷑.
Ne iteres u̾bum neꝙͣ et durũ: et simino¬
raberis.

Expanded text:
ereditabunt illum, et extolletur in exemplum majus, et tolletur de numero anima ejus. Qui credit cito levis corde est, et minorabitur, et qui delinquit in animam suam insuper habebitur. Qui gaudet iniquitate denotabitur; et qui odit correptionem minuetur vita. Et qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam. Qui peccat in animam suam poenitebit, et qui jucundatur in malitia denotabitur. Ne iteres verbum nequam et durum, et non minoraberis.