comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es in p̃sentia rp̃ĩ in hac synodo. qđ ꝑtuũ consiliũ & ꝑtuũ
aut uita quicqͣm fecisti. aut cũ alus c̃siliatꝰ es. unde
aut scđm legẽ mundanã mortẽ aut aliqđ mundũ susti¬
e hoc qđ tibii putatũ ẽ inp̃sentia turepĩ cuiꝰ parrochi¬
anꝰ es. qł tuillũ homunẽ cũ alus homenib seq̃cib tus
occidis ses ꝓpt̃ hanc causa ut hona illius diriperes & reiꝰuaorẽ
ł inmatrimoniũ saciares. in ueritate ñ est ita nectusolus
nec cũ aliis hominib illũ hominẽ occidisti. necut suã uitã
aut menbra ꝑdera. cũ alus c̃siliatꝰ aes. nec meiꝰ morteqͥcqͣm
habes factũ unde merito aut penitentiã suscipias aut
ł dolose uirant. s aliospsesuauice uirarefaciunt. & ñ adten¬
dunt qͥa aut ineo uire aut fallente diabolo decipiunt᷑ ur.
aut seipsos scient̃ ipsi ad peccandũ dentergunt. De qͥlib
dic̃ scriptura. Descendunt minfernũ uurentes. iđ labun¬
t᷑ inpeccatũ screntes. hinimirũ tanto grauius peccant.

Expanded text:
lium tuus aut membris quidquam fecisti aut cum aliis consiliatus es unde maut secundum mundanam legem mortem aut aliquod damnum sustiparoechianus es, quod tu illum hominem cum aliis hominibus sequacibus tuis occidisses propter hanc causam ut bona illius diriperes et ejus uxorem tibi in matrimonium sociares, in veritate non est ita, nec tu solus nec cum 302 aliis hominibus illum hominem occidisti, nec ut suam vitam aut membra perderet cum aliis consiliatus es, nec in ejus morte quidquam habes factum unde merito aut poenitentiam suscipias, aut vel dolose iurant, sed alios pro se sua vice iurare faciunt. Et non attendunt, quia in eo iure aut fallente diabolo decipiuntur, aut se ipsos scienter ipsi ad peccandum dimergunt. De qualibus dicit scriptura: Descendunt in infernum viventes, id est, labuntur in peccatum scientes. Hi nimirum tanto gravius peccant,
Abbreviated transcription (Latin):
assumes nom̃ dĩ tui inuanũ. Ideo om̃ino ad monendis
om̃s diligent᷑ ut cacieant ꝑ uiriũ. ñ solũ insc̃o euagło
ł inaltari. seu iscõꝵ reliqͥis. s in cõmuni loquela.
qͥa sunt aliqͥ qui ꝑcaritatẽ & ueritatẽ uirant. & ca¬
uent se aiuram̃to nominis dĩ. & nesciunt qđ idẽ. Ẽ.
ds̃ qđ ẽ caritas & ueritas. dicente apło. qͥa ds̃ ca
ritas ẽ. Itẽ ipse. dñs ureugło. Ego sũ uia &e ue¬
ritas. Ideo siqͥs in caritate & ueritate urat.
in dõ urat. Itẽ cauendũ. ẽ. nepharisaica suꝑ stitio¬
ne aliqͥs plus aurũ honoret. qũa altare. nedicat ei
dñs. Stulte & ecce qͥdẽ maiuis aurũ an altare qđ
scificat aurũ ᷤ ded & nob honestũ udet᷑ ut qͥ inscĩs¬

Expanded text:
tui in vanum. Ideo omnino ammonendi sunt omnes diligenter, ut caveant periurium, non solum in sancto euangelio vel in altari, seu in sanctorum reliquiis, sed et in communi loquela. Quia sunt aliqui qui per caritatem et veritatem iurant, et cavent se a iuramento nominis Dei, et nesciunt, quod idem est Deus quod est caritas et veritas, dicente Iohanne ao: Ego sum via et veritas. Ideo qui in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est, ne pharisaica superstitione aliquis plus aurum honoret, quam altare, ne dicat ei Dominus: Stulte et coece, quid est maius, aurum an altare, quod sanctificat aurum? Sed et nobis honestum videtur, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
gentisq pontificale ultimũ sibi dõudice ferre decre¬
tũ. Multarũ qͥppe gentiũ ut fama ẽ tanta extat.
ꝑfidia animoꝵ. ut fidẽ sacram̃ toꝓmissã suis regib¬
lent uiramenti ꝓfessionẽ. dũ retineant m̃te impie
ricant nec meturoit scm̃ uolum̃ illud terribilisiu
dicii dĩ. ꝑ qđ inducit᷑ maledictio. multaq pȩnarũ¬
& ideosiplac& oim̃ib qͥ ad estis. hȩc t̃cioreiterata senten¬
tia. ur̃ ȩ uocis eã confensu firmate. Ab uniuerso chero
& popło dictũ ẽ. Quic̃ trahancurãm diffinitionẽ p̃¬
sũpserit. anathema maranatha. hoc ẽ ꝑditio maditen¬
tu dñi sit. & cũuida sariodi partẽ habeat. & socuroꝵ.

Expanded text:
Gothorum pontificale ultimum sub Deo judice ferre decretum. Multarum quippe gentium, ut fama est, tanta extat perfidia animorum, ut fidem sacramento promissam regibulent juramenti professionem, dum retineant mente perfiricant; nec metuunt volumen illud judicii Dei, per quod inducitur maledictio, multaque poenar ideo, si placet omnibus qui adestis, hoc tertio reiterata sententia vestrae vocis consensu firmate. Ab universo clero et populo dictum est: Qui contra hanc nostram definitionem praesumpserint, anathema maranatha, hoc est, perditio in adventu Domini sint, et cum Juda Iscarioth partem habeant ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
estat ut dehomine intelligamꝰ qđ dictũ ẽ. ñ occides. nec
alterũ gͦ nec te. Neq enĩ qͥ se occidit. aliud ꝙ hominẽ oc¬
cidit. Quasdã uͦ exceptiones. eadẽ ipsa diuina fecit anc¬
toritas. ut ñ liceat hominẽ occidi. Sed his exceptis.
iubenti. sic̃ ad miniculũ gladius. ẽ. utentiͦ &ideo ne
quaꝙ c̃tra hoc p̃ceptũ fecer̃ qͦ dictũ .ẽ. ñ occides qͥ dõ

Expanded text:
estat ut de homine intelligamus, quod dictum est, Non occides, nec alterum ergo, nec te, neque enim qui se occidit aliud quam hominem occidit. Quasdam vero exceptiones eadem ipsa divina fecit auctoritas ut iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo nequa.. quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non oc
Abbreviated transcription (Latin):
salige cdȩ apłie p̃furrunt. hȩc ꝓphetȩ & reliqͥseĩ doc¬
tores ꝑunurer sũ mundũ disꝑsiad p̃dicandũ uiramenta
fieriurtant. Quoꝵ nos excẽpla siceperimꝰ enumerare
aut inscedula hac inferere. ante deficer& diei hora
quã eoꝵ exẽpladehac causaꝓhibita. Quȩ nosseqͣntes

Expanded text:
cae praefuerunt haec prophetae, et reliqui sancti doctores per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant. Quorum nos exempla, si coeperimus numerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret diei hora, quam eorum exempla, de hac causa prohibita. Quae nos sequentes
Abbreviated transcription (Latin):
dirigere. Ideoq huiꝰ precepti uos pagina necessirioduximꝰ
adhortandos. quatinꝰ uillius ꝑsonã ad tendentes. sdĩtimorẽ
ruit. memores futur luditi subtili debeatis indagatione
erit. tc̃ ex urã auctoritate ñ blũ dm̃ci corporis & sangͥnis c̃¬
muinione pͥriuot᷑ uerũ &iã in monasterio ubi penitentiã

Expanded text:
dirigere. Ideoque hujus praecepti vos pagina necessario duximus adhortandos, quatenus nullius personam attendentes, sed Dei timorem rint, memores futuri judicii, subtili debeatis indagatione erit, tunc ex nostra auctoritate non solum dominici corporis et sanguinis communione privatus sit, verum etiam in mona
Abbreviated transcription (Latin):
Siuͦ post scd̾am & t̃ciã conuentionẽ cuncta in qͥb argu¬
itur ñ em̃dauerit. tãꝙ het nicͦ & publicanꝰ. ab om̃i xp̃i¬
anoꝵ collegio separet᷑. Porro de his qͥde p̃dationes fe¬
cerint. aut facere iusserint. ł facienti c̃senserint in¬
stitumꝰ. ut si ab ep̃o ciuitatis ad moniti minime resipu
suspicati fuerint uidasse. satis faciant ep̃o qđ illã ñ
uiolauerint. sic demũ siconuicti fuerint hanc uiolas¬
se. ñ solũ qđ unicuiq arguunt᷑ fecisse em̃dent. s & iã
bis atq t̃ cõmoniti. si se ñ correxerint. ab om̃i cõmu¬

Expanded text:
nventionem cuncta, in quibus arguitur, non emendaverit, tanquam ethnicus et publicanus ab omni Christianorum collegio separetur. Porro de his qui depraedationes fecerint, aut facere jusserint, vel facienti consenserint, instituimus, ut, si ab episcopo civitatis admoniti minime resipuesuspicati fuerint violasse, satisfaciant episcopo, quod illam non violaverint: sicque demum, si convicti fuerint hanc violasse, non solum, quod unicuique arguuntur fecisse emendent; sed etiam bis aut ter commoniti, si se non correxerint, ab omni commu
Abbreviated transcription (Latin):
icolaus ep̃s feruꝰ seruoꝵ dĩ reuerentissimo & scĩsimo
Radol fo ep̃o sc̃ȩ argenteȩ ratensis ȩccłȩ. dũ uniuersis
mundi partib credentiũ agmina principis apłoꝵ li¬
minib ꝓperarent. qͥdã uir nomine thio thariuenit.
ur̃ȩ beatitudinis ꝑpłam gerens. qua nr̃o contulit p̃sulatu Illata
cuiꝰ paginã ꝑlegentes matricidã. ẽẽ. cognouimꝰ. Quo fac¬
to multis fletib lacrimuisq ꝓfusis. ualde doluimꝰ. idcir
annũ ȩccłam ñ ingrediat᷑. s ante fores basilicȩ orans.
ac dep̃cans dm̃ ꝑseuer&. qͣlit̃ tanto eripiat᷑ paculo.
Cõpleto uͦ anni circulo introeundi ȩccłam licentiã habe¬
at. tam̃ int̾ dudientes st&. & nondũ cõ munic&. Cõple¬
tis aut̃ triũ annoꝵ curriculis sacrȩ cõmunionis illigrã
noꝵ curricula expleant᷑. In his aut̃ om̃ib annis atq
tẽporib carnẽ ñ manducat᷑. nec uinũ bibere p̃sumat.
eacceptis festis dieb atq dñicis. a pascha usq ad pente

Expanded text:
 sanctissimo Radoldo episcopo sanctae Argenteae Retensis Ecclesiae. Dum universis mundi partibus credentium agmina principis apostolorum liminibus properant, quidam vir nomine Thiothart venit vestrae beatitudinis epistolam gerens, quam nostro contulit praesulatui, cujus paginam perlegentes, matricidam illum esse cognovimus, quo facto multis fletibus lacrymisque profusis, valde doluimus. Idcirannum Ecclesiam non ingrediatur, sed ante fores basilicae orans ac deprecans Deum perseveret, qualiter tanto eripiatur piaculo. Completo vero anni circulo introeundi in Ecclesiam licentiam habeat, tamen inter audientes stet, et nondum communicet. Completis autem trium annorum curriculis sacrae communionis illi gratia em annorum curricula expleantur. In his autem omnibus annis atque temporibus carnem non manducet, nec vinum bibere praesumat, except
Abbreviated transcription (Latin):
partib ugere audiuimꝰ. & plebes c̃traepõs suos c̃spirare
nob̵ mandatũ ẽ . Cuiꝰ criminis astutia. ñ solũ int̃ xp̃ianos
ab hominabilis ẽ. sedetiã int̃ etimnicos. & ab exteris legib:¬
ꝓhibita. Et idcircohuiꝰ eriminis reos ñ solũ ȩcełasticȩ sed
&iã scłidãpnant leges. & ñsolũ csnspirantes. s & iã consen¬
trentes. Ante cessores uͦ nr̃i. quã plurima turba ep̃oꝵ
cderici. honore qͥutut᷑ carere p̃erperunt. Cꝑ̧terosuꝰ ẽmuni¬
one pͥuari. & ab ecđa extorres fteri uisserunt. a ñsolũ facientesꝰ

Expanded text:
partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Huius criminis astutia non solum inter christianos abhominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris lege prohibita. Et idcirco huius criminis reos non solum aecclesiasticae sed etiam seculi dampnant leges; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri, quam plurima turba episcot existunt derici, honore quo utuntur carere preceperunt: ceteros vero communione privari et ab aecclesia extorres fieri iusserunt: et no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ebdomadã. Arma gerere ñ p̃sumant. ł sumere.
nisi ẽtra paganos. Ubicũq uͦ maluerint. nullo uehicu¬
lo deducant᷑ ł pedestrimore ꝓficis cistudeant. nog̃¬
Tepꝰ aut̃ huiꝰ penitentiȩ in ur̃ȩ beatitudinms arbitrio
minuere ualeatis. Ab uxorib si habuerint. ñ sepa¬
rent᷑. Si aut̃ ñ habuerint. & se c̃tinere ñ ualueru
legitimas accipiant inc̃iugio feminas. ne fornicati¬

Expanded text:
 dominicis. Arma gerere non audeant vel sumere, nisi contra paganos, et ubicunque ire maluerint, nullo vehiculo deducantur, sed pedestri more Tempus hujus poenitentiae in vestrae beatitudinis arbitrio minuere valeatis: ab uxoribus, si habuerint, non separentur. Si autem non habuerint, et se continere non valuerint, legitimas in
Abbreviated transcription (Latin):
factos. ł editos ne care studuerint. ł in matr̃u uen¬
tre notionib aliqͥb colliserint. in utroq seccu ad
at᷑. ita tam̃ ut om̃i tẽ pore uitȩ suȩ fletib & hu¬
qͤ eac fornicatione concipientes. metuentes ne scelꝰ
qđ occulte ꝑ petrauerunt manifestũ fier&. infan¬
tes qͦs peperer̃ occider. & terrȩ congeriȩ cooperu¬
erunt. aut inaqͦs ꝓiecer. Qđ qͦntũ ne fassit canones
ancyrani. niberitani. atq hilerdensis c̃ cili testes
sunt. his itaq in fine uix danda. eẽ. cõmunionẽ de¬
cernunt. s humanius tractantes post decennẽ
penitentiã tales placuit ad penitentiã recipi.

Expanded text:
factos vel editos necare studuerint, vel in ventribus matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu aduatur, ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et huae ex fornicatione concipientes, metuentes ne scelus quod occulte perpetraverunt, manifestum fieret, infantes quos pepererunt, occiderunt, et terrae congerie cooperuerunt, aut in aquas projecerunt. Quod quantum nefas sit, canones Ancirani, Illiberitani, atque Hilardensis concilii, testes sunt. His itaque vix in fine dandam esse communionem decernunt, sed humanius tractantes, post decennem poenitentiam tales placuit ad communionem recepi.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiȩ modũ imponere. qͥ nossedebent tabẽ deꝑuirio
penitentiã imponere depere. qͥlẽ & dead ulterio. de
fornicatione. dehomicidio. & deceteris criminalibus¬
cato. timens penitentiã longã & erũna. & ad c̃fessio¬
nẽ uenire noluerit. abȩccła depellendꝰ est. siue c̃mu¬
nione & c̃sortiofideliũ. ut nullꝰ cũ eo comedat. neq
bibat. neq or&. neq indomosua eũ recipiat.

Expanded text:
tentiae modum imponere. Qui etiam nosse debent talem de perjurio poenitentiam imponere debere, qualem et de adulterio, de fornicatione, de homicidio cato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire voluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in domo sua eum recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lit fustib deputasti. qua lic& pꝰ.uiii. m̃ses eocinde mini¬
me arburemꝰ fuisse defunctã. t am̃ qͥa ordinis tui ha
ministratione missarũ statiumꝰ abstinere. Inqͥb ab offi¬
oio tuo sus pensus. flere te c̃uenit qđ fecisti. Nã ualde
dignũ ẽ. ut postꝙte ad iutȩ istius tranquillã recbiendi¬
nẽ laudabiliũ sac̃ dotũ eocẽpla ñ ꝓuocant. saltẽ cor¬
rectionis medicina cõpellat.

Expanded text:
liter fustibus deputasti, quam licet post octo menses exinde miniliter fustibus deputasti, quam licet post octo menses exinde minime arbitramur fuisse defunctam, tamen quia ordinis tui habministratione missarum statuimus abstinere. In quibus ab officio tuo suspensum flere te convenit quod fecisti. Nam valde 657 dignum est, ut postquam te ad vitae istius tranquillam rectitudinem laudabilium sacerdotum exempla non provocant, saltem correptionis medicina compellat.
Abbreviated transcription (Latin):
securus aspiciat. qͥs qͥs reatꝰ sui c̃scius. digna eũ modo
penitentia placare contẽpnit. Habuisse te siqͥdẽ con¬
cubinã manifesta ueritate cõperimꝰ. de qͦ &iã contraria
ẽ qͥb dã nata suspicio. Sed qͥa inreb ambiguis absolutũ
ñ deb& eẽ. udiciũ hoc c̃scientiȩ eligimꝰ cõmittendũ. q¬
Qua de re sunsaero ordine c̃stitutũ ẽ. te ꝓmixtione. eẽ.
recolis maculatũ. sac̃ dotuhonore deposito ad ad ministran¬
dũ nullo mͦ p̃sumas accedere. securꝰ in animo tub peri¬
culo ministrare. & dõ nr̃o te sine dubio reddere rationẽ.
si huiꝰ sceleris c̃scius in eo qͦ es ordine celans ueritatẽ ꝑma¬
nere uolueris. Unde iterũ adhortam᷑. ut site deceptũ
hostis antiqͥ calliditate cognoscis. cõpetentieũ dũ lic&
optamꝰ in die iudicu deputeris. Siuͦ huiꝰ reatꝰ tibi c̃scius
ñ es. in eo necesse. ẽ. qͦ es ordine ꝑ manere. Preterea qm̃
mulierẽ de matriculis c̃traordinẽ sac̃ dotu cedicrude¬

Expanded text:
securus aspiciet, quisquis reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse te siquidem concubinam manifesta veritate comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae eligimus committendum. Qua de re si, in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si, hujusmodi sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem, permanere volueris. Unde iterum adhortamur ut, si te deceptum hostis antiqui calliditate cognoscis, competenti eum dum licet optamus in die judicii deputeris. Si vero hujus reatus tibi conscius non es, in eo te necesse est quo es ordine permanere. Praeterea quoniam mulierem de matriculis contra ordinem sacerdotii caedi crude
Abbreviated transcription (Latin):
t hi qͥ monasteria & locadõsaerata
& eccłas infringunt. & depositał alia qur lib& eeinde
abstrahunt. dãpnũ noirs cõponant. & emiuntoti
triplicit᷑. & uelutisacrilegi canonicȩ sententiȩ subi¬
sc̃is scripturarũ titulis collecta. nefaria calliditate
abstuberit. fraudauerit. inuaferit. retentauerit. & sur
ripuerit & ñstatĩ a sac̃ dote cõmonitꝰ dõ collata reddi¬
derit. ab eccłe catholicȩ c̃munione pellat᷑.¬

Expanded text:
 Si qui monasteria et loca dicata et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quilibet exinde abstrahunt, dampnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonice sententie subctis scripturarum titulis collecta, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque subripuerit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione pellat
Abbreviated transcription (Latin):
in dustriã aliquẽ occiderit. in eaodo fcriptũ. ẽi Siqͥs in
dustria & ꝑ insidias occiderit ꝓccimũ. ab altari meo euelles
eũ. ut moriat᷑. & in deutero nomio. Siqͥs in qͥt odio haberᷤ
ꝓxcimũ suũ insidiatꝰ fuerit uitȩ eiꝰ. & surgens oceiderit eũ
& mortuus fuerit & fugerit ad unã de supͣ dictis urbib
mittent feniores ciuitatis illius & rapient eũ deloco re¬
fugu. & tradent eũ in manꝰ ꝓꝯcimi riꝰ cuiꝰ sangͥs effusus ẽ
& moriat᷑. neo mifereberis eiꝰ. Sigͦ illũ qũe dñs dignĩ ẽẽ.¬
morte uidicauit. reũ. eẽ. qͥ dicit. qͦ modo c̃trarius legi dĩ
ñ eacistat. qͥ hoc qdđ dñs p̃cepit cassũ. ẽẽ. contenditꝰ. Sed in¬
t̃ hȩc sciendũ ẽ. qđ magna distantia. ẽ int̃ legitimũ prin¬

Expanded text:
industriam aliquem occiderit, in Exodo scriptum est: Si quis de industria et per insidias occiderit proximum, ab altari meo evelles eum ut moriatur . Et in Deuteronomio: Si quis odio habens proximum suum, insidiatus fuerit vitae ejus, et surgens percusserit eum, et mortuus fuerit, et fugerit ad unam de supradictis urbibus, mittent seniores civitatis illius, et rapient eum de loco refugii, et tradent eum in manus proximi ejus cujus sanguis effusus est, et moriatur, nec misereberis ejus . Si esse judicavit reum non esse quis dicit, quomodo contrarius legi Dei non existit, qui hoc quod Deus praecepit, cassum esse contendit? Sed inter haec sciendum est, quod magna distantia est inter legitimum prin
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ & salẽ. & purã bibat aqũa. Et nullã cõmuni¬
onẽ cũ ceteris fidelib ocp̃ianis. neq cũ alio penien
rata uͦ ꝑsonȩ qualitate ł infirmitate de pomis ł ole¬
rib feuleguminib ꝓut uisũ fuerit aliqͥd ꝓ muiscđia
indul geat᷑ maxime siqͥs coactꝰ & ñ sponte homici¬
diũ fecerit.  ei om̃i modis eoc canonica auotoritate
int̃ dicat᷑. utͣ his dieb cũ nulla femina misceant᷑
nec ad ꝓpͥã uocorẽ accedat. nec cũ aliqͦ homine dor¬
miat. uxxta eccłam sit. ante cuiꝰ ianuas peccata sua
defleat. dieb ac noctib Non deloco ad locũ ꝑgat.
s in uno loco his.xl. dieb sit. Et si forte habuerit in¬
sidiatores uitȩ suȩ. interĩ differat᷑ penitentia do¬
nec ab ep̃o pax ei ab inimicis c̃cedat᷑. Et si infirmita¬
te detentꝰ fuerit. ita ut ñ possit digne penitere.
differat᷑ penitentia donec sanitati restituat᷑. Si
aut̃ lunga egritudine detentꝰ fuerit. ad sententiã

Expanded text:
 puram bibat aquam, et nullam communionem cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente rata vero personae qualitate vel infirmitate, de pomis vel oleribus seu leguminibus, prout visum fuerit, aliquid pro misericordia indulgeatur, maxime si quis coactus et non sponte homicidium fecerit. Et ei omnimodis ex canonica auctoritate interdicatur ut in his diebus cum nulla femina misceatur, nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat; juxta ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat diebus et noctibus; et non de loco ad locum pergat sed in uno loco his quadraginta diebus sit. Et si forte habuerit insidiatores vitae suae, interim differatur ei poenitentia donec ab episcopo pax ei ab inimicis reddatur. Et si infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, differatur poenitentia donec sanitati restituatur. Si autem longa 217 aegritudine detentus fuerit, ad sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosuis in .iii. libro deofficus itaait. Purũ gͥ ac sincerũ
oport& ẽx affectũ. & unꝰqͥsq simplicẽ fermoriẽ ꝓferat. uas
suũinscĩtate possideat. nefrẽm circũ scriptione uerboꝵ
inducat. nichil ꝓmittat in honestũ. ac sib ꝓmittere qͣrat.
Tolerabilius ẽ ꝓmissũ non facere. quã facere qđ tur pesit.
Sepr pleriq c̃stringunt feiusiurandi sacram̃to. & cũ ipsi cog
nouerint ꝓmittendũ non fuisse. uissacram̃ti tam̃ contẽ¬
platione faciunt qđ spoponderunt. sic̃ deherode supͣscrip¬
simꝰ. qͥsaltatricip̃miũ turpiter ꝓmisit. crudelit̃ ab soluit
Turpe qđ regnũ ꝓsaltatione ꝓmittit᷑. crudele qđ mors pro¬
phetȩ ꝓiusuirandi religione donat᷑ qͣnto lerabilius tabe

Expanded text:
r ac syncerum oportet esse affectum, et unusquisque simplicem sermonem proferat. Vas suum in sanctitate possideat, ne fratrem circunscriptione verborum inducat. Nihil promittat inhonestum, ac sibi promittere quaerat. Tolerabilius est promissum non facere, quam facere quod turpe sit. Saepe plerique constringunt se jurisjurandi sacranoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderunt, sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit . Turpe quod regnum pro saltatione promittitur, crudele quod mors prophetae pro jurisjurandi religione donatur. Quanto tolerabilius tali
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate homicidiũ ꝑ petrauerit. uixta decre¬
tũ Melchiadis pp. & triburrensis c̃cilu statuta.
talẽ penitentiã acciꝑe deb&. In pͥmis ut licentiã
ñ habeat eccłam intrandi. illos ꝓocimos ecl. dies¬
paschȩ. nudis pedib incedat. & nullo ue hiculo
utat᷑. in laneis uestib sit absq femoralib arma

Expanded text:
voluntate homicidium perpetraverit, iuxta decreta Melchiadis papae, et Triburiensis concilii statuta, talem poenitentiam accipere debet. In primis, ut licentiam non habeat ecclesiam intrandi illos proximos quadraginta dies, nudis pedibus incedat, et nullo vehiculo utatur. In laneis vestibus sit a
Abbreviated transcription (Latin):
t enĩ dũ prurrare cõpellimꝰ deuiramto
creatorẽ quidẽ offendimꝰ s nostantũ modo maculam᷑.
Cũ uͦ naxia ꝓmissa cõpbemꝰ. ut dĩ uissa su ꝑbe contẽpnimꝰ.
ut ꝓcrimis impia crudelitate noceamꝰ. & nos ipsos crudeli¬
ori mortis ģladio trucidamꝰ. Illic enĩ duplici culparũ telo
ꝑ cutim᷑. hic triplicit̃ iugulam᷑. Restat gͦ ut eo nrã ꝑgat
fontentia. qͦ miscđiȩ patuerit uia qͣitadnõ ꝓbat᷑ accepta
ut pliseã cupiat ꝗ sacrificia ueneranda. dicente ipso. Mis: đdiam
uolo & ñ sacrificiũ. hanc indulgentiȩ c̃cessã licentiã
mistrationis ipsius op̃ ingloriosi pͥncipis potestatẽ redigimꝰ
ut qͥa ds̃ illimiserandi aditũ patefecit. remedia pietatis
ipse quoq ñ deneg&. Quꝑ ita pͥncipali discretione mode¬
rata ꝑsistant ut & illis itasit miscđia contributa. ut nusqͣm
uiram̃ta pregiȩ pofestatis salute. ł constitutione gentis
exigend a. omi custodia om̃iq uigilantia in dissolebilit̃: dtter¬

Expanded text:
Etenim dum perjurare compellimur, Creatorem quidem offendimus: sed nos tantummodo maculamus. Cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contemnimus, ut proximis impia crudelitate noceamus, et nosipsos crudeliori mortis gladio trucidamus. Illic enim duplici culparum telo percutimur: hic tripliciter jugulamur. Restat ergo, ut eo nostra pergat sententia, quo misericordiae patuerit via. Quae itaut plus eam cupiat quam sacrificia veneranda, dicente ipso: Misericordiam volo, et non sacrificium. Hac indulgentiae concessa licentia, miserationis ipsius opus in gloriosi principis potestatem redigimus: ut, quia Deus illi miserandi aditum patefecit, remedia pietatis ipse quoque non deneget. Quae ita principali discretione moderata persistant, ut et illis ita sit misericordia contributa, ut nusquam juramenta pro regiae potestatis salute, vel constitutione gentis exigenda, omni custodia omnique vigilantia indissolubiliter decer
Abbreviated transcription (Latin):
elator siqͥs extiterit fidelis. & ꝑdelationẽ eius
aliqͥs fideliũ fuerit p̃scriptꝰ ł int̃fectꝰ. placuit eũ
ñ nisi infine accipere cõmunionẽ. Si leuior causa
fuerit intra qͥn quenniũ accipere cõmunionẽ pore¬
rit. Sicatecuminꝰ fuerit. pꝰ quinquenni tẽpora admit¬

Expanded text:
s exstiterit fidelis, et per delationem ejus aliquis fidelium fuerit praescriptus vel interfectus, placuit eum non nisi in fine accipere communionem. Si levior causa fuerit, intra quinquennium accipere communionem poterit. Si catechumenus fuerit, post quinquennii tempora admit
Abbreviated transcription (Latin):
ialiqͥs causa excplendȩ libidinis ł odi meditatio¬
ne. ut non eceo soboles nascat᷑. homini aut mulieri
aliqͥd fecerit. ł ad potandũ dederit. ut ñ possit ge¬
nerari. aut c̃cipere. ut homicida teneat᷑. Hoc
totũ ideirco eoc lege romana posuimꝰ. ut sac̃ dos
eoc lege ꝑpendat modũ penitentiȩ in talib trans¬
gressionib. Canonca aut̃ auctoritas cũ lege
romana ex parte concordat maocime.ehomi tidin

Expanded text:
aliquis causa explendae libidinis, vel odii meditatione, ut non ex eo soboles nascatur, homini aut mulieri aliquid fecerit, vel ad potandumdederit ut non possit generare aut concipere, ut homicida teneatur. Hoc totum idcirco ex lege Romana posuimus ut sacerdos ex lege perpendat modum poenitentiae in talibus transgressionibus. Canonica enim auctoritas cum lege Romana ex maxima parte concord
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ occiderit. si ad sanã mentẽ ꝑuenerit. leuior eipe¬
nitentia imponenda. ẽ. qũa ei qͥsana mente tale qͥd cõ¬
miserit. Cuiqu̾auis penitentia sit imponenda. qͥa ipsa in¬
firmitas causa peccati fuisse credit᷑. tantũ tam̃ leuior
quã ei qͥ sanꝰ aliqu̾e occiderit. qͣntũ int̃ sanũ & insanũ¬

Expanded text:
aliquem occiderit, si ad sanam mentem pervenerit, levior ei poenitentia imponenda est, quam ei qui sana mente tale quid commiserit. Cui quamvis poenitentia sit imponenda, quia ipsa infirmitas causa peccati fuisse creditur, tantum tamen levior quam ei qui sanus aliquem occiderit, quantum inter sanum et insanu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lio uictori pͥmitꝰ occurriss&. Nec Sanson alit̃ ea¬
cusat᷑ qđ seipsũ cũ hostib ruina domꝰ opp̃ssit. nisi qͥa
sp̃c latent̃ hoc iusserat. qͥ ꝑ illũ mira cula facie¬
bat. his itaq exceptis qͦs ł lex iusta generalit̃. ł
ipse fons iusticiȩ ds̃ specialit occidi uib&. qͥs qͥs homi¬
nẽ ł se ipsũ ł que lib& occiderit. homicidu crimine

Expanded text:
risset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crimine
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uiram̃to pollicitꝰ ẽ herodes saltatrici dare. qđ cũq
postulass& ab eo. Siobiusiurandũ fecisse fedic̃. si patris ma¬
trisq interitũ postulass& facturꝰ rͥet annon: Qđ in suis
repudiaturꝰ eet fuit. c̃tẽpnere debuit & in ꝓphrta
iurassec̃tigerit. qđ obseruatũ grauiorẽ uergat inexitũ.
illud c̃siliũ salubriori mutandũ nouerimꝰ. ac magis
instante necessitate peiurandũ nob. quã ꝑfecto iuram̃¬
Si puella sita in pueriliȩtate in domo patris. illonescrente
seuiram̃to c̃strucerit. & sipat̃ statĩ ut audierit. õtra¬
dixerit. uotaeiꝰ & uram̃ ta irritaerunt. & facilius em̃

Expanded text:
um juramento pollicitus est Herodes saltatrici dare quodcunque postulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris matrisque interitum postulasset, facturus erat, ac non? Quod in suis ergo repudiaturus fuit, contemnere debuiiurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandum noverimus, ac magis, instante necessitate, periurandum nobis est, quam perfecto iurameSi puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente se juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irSi puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente
Abbreviated transcription (Latin):
annũ auino. medone. & mellita ceruisa. a carne &¬
a caseo. & pingiuib piscib abstineat. nisi festis dieb
qͥ in illo ep̃atu acuncto popło celebrant᷑. Et nisi in
magno forte itinere ł in hoste ł diuad dominicã
curtẽ ł infirmitate detentꝰ sit. tunc liceat .i de¬
nario ł p̃cio unius denaru. aut .iii. pauꝑes pascendo
utat᷑. Post ꝙ domũ uenerit. aut sanitati fuerit res¬
titutꝰ. nullã licentiã habeat redim̃di. Cõpleto¬

Expanded text:
annum a vino, medone, et mellita cervisia, a carne et caseo et pinguibus piscibus abstineat, nisi festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur, et nisi forte in magno itinere, vel in hoste, vel diu ad dominicam curtem vel infirmitate detentus sit. Tunc liceat uno denario, vel pretio unius denarii, aut tres pauperes pascendo,utatur. Postquam domum venerit, aut sanitati fuerit restitutus, nullam licentiam habeat redimendi.
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝑlegis latorẽ urbes refugu deputasse. ad qͥs confugi¬
entes saluarent᷑ ab ultore sangͥnis ꝓoximi sui. & ñ more¬
rentꝰ. Unde in deuteronomio scriptũ. ẽ. Hȩc erit lexc homi¬
cidȩ cui uita feruanda ẽ. Qu ꝑcusferit ꝓocimũ nescius &¬

Expanded text:
Dominum per legislatorem urbes refugii deputasse, ad quas confugiDominum per legislatorem urbes refugii deputasse, ad quas confugientes salvarentur ab ultore sanguinis proximi sui, et non morerentur. Unde in Deuteronomio scriptum est: Haec erit lex homicidae cui vita servanda est . Qui percusserit proximum nesci
Abbreviated transcription (Latin):
puniunt᷑. placuit ut hi qͥsibi ipsis. qͥ aut ꝑferrũ. aut
uiolentiȩ infer̃ mortẽ. nulla ꝓ illis in oblatione
Comemoratiofiat᷑ neq cũ psalmis ad sepulturã eoꝵ
ea dauera deducant᷑ꝰ Aulti enĩ sibi hoc ꝑignorantiã
usurpauer. Si milit̃ & de his placuit fieri. qͥ ꝓsuis scele¬
porta aut̃ diligentius eos nntunt.¬
ad monere. qͥ honicidia inbello ꝑpetrata ꝓnihilo du¬
cͤunt excusantes se ñ ideo necesfse habere de singulis fa¬
cere penitentiã. eo qđ iussit principũ ꝑ actũ ẽ. & dĩ ui¬
dicio ita finitũ. Scimꝰ enĩ qđ dĩ iudiciũ sẽꝑ iustũ ẽ. &
nulla rep̃hensione dignũ. Sed tam̃ oportet eos conside¬
rare. qͥ hanc necẽ nefariã cupiunt utru se corã oculis dĩ
qͣ si in naccios tacusare possint. qͥ ꝓpt̃ auariciã qͤ omniũ ma¬
dominoꝵ suoꝵ tẽporaliũ. ꝑternũ dñm contẽpserunit. & man¬
cidiũ. Nã de his legimꝰ qͥ homines ñ sponte int̃ fecerint

Expanded text:
rrum, aut violentiae inferunt mortem, nulla pro illis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur, multi enim sibi hoc per ignorantiam usurpant. Similiter et de his placuit fieri qui pro suis sceleportet autem diligentius eos admonere, qui homicidia in bello perpetrata pro nihilo ducunt, excusantes non ideo necesse habere de singulis facere poenitentiam, eo quod jussu principum peractum sit, et Dei judicio ita finitum. Scimus enim, quod Dei judicium semper justum est, et nulla reprehensione dignum. Sed tamen oportet eos considerare, qui hanc necem nefariam cupiunt, utrum se coram oculis Dei, quasi innoxios excusare possint, qui propter avaritiam, quae omnium manum contempserunt, et mancerunt. Nam de his legimus qui homines non sponte interfecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stitutas ñ posse p̃sumere. Sed sepe accidit qͦtiens a
popłis aut aturba peccat᷑. quia in om̃s ꝓpt̃ multitudi¬
nẽ ñ potest uindicari. inultim transire solere.
Priora gͦ di mittenda dico dĩ udicio. dereliqͦ maximasa ex eiꝰdͥ¬
licitudine p̃cauendũ. Non hic ut mͥ uidet᷑ iste doctor

Expanded text:
constitutas non posse praesumere, sed ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari inultum solere transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, de reliquo maxima sollicitudine praecavendum, non enim hic, ut mihi videtur, iste doctor
Abbreviated transcription (Latin):
De infantib qͥ mortu inueniunt᷑ cũ patre & matre.
& ñ appar& utrũ apatre ł matre occisus ipse sit in¬
fans. ł suffocatꝰ. an ꝓpria morte de functꝰ. ñ de¬
bent inde securi eẽ. nec sine penitentia ipsi pa¬
rentes. s tam̃ in eis consideratio deb& ẽe preta¬
tis. uhi ñ uoluntas s euent᷑. causa mortis fuit.
Si aut̃ eos non lat& ipsos eiꝰ. ẽẽ. int̾ fectoresscire
debent se grauit᷑ deliqͥsse qđ in ancyrano c̃cilio
cu ꝓhatꝰ. Quidã aut̃ .iii. annor penitentiã hoꝵ¬

Expanded text:
 autem qui mortui inveniuntur cum patre et matre, et non apparet utrum a patre aut matre occisus sit ipse infans vel suffocatus, an propria morte defunctus, non debent inde securi esse nec sine poenitentia ipsi parentes; sed tamen in eis consideratio debet esse pietatis, ubi non voluntas, sed eventus mortis causa fuit. Si autem eos non latet ipsos ejus esse interfectores, scire debent graviter se deliquisse, quod in Ancyrano concilio comprobatur. Quidam autem trium annorum poenitentiam h
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe contingit. ut dũ si qͥs operi neces¬
sario insistens arborẽ incidat. aliqͥs subtꝰ ipsã ueniens
depͥmat᷑. Et idcirco siuoluntate ł negligentia incidentis
arborẽ factũ.ẽ. ut homicida penitentiȩ deb& om̃i nosub¬
mitti. Qđ siñ uoto s incuria illius ñ deniq fententia con¬
tingit. s dũ ille oꝑine cessario fortassis in cũber&. iste
cisor arboris ñ tenet᷑ ꝓ homicida. Deillis qͥ deomicidio st̃¬

Expanded text:
epe contingit, dum quis operi necessario insistens arborem inciderit, ut aliquis subtus ipsam veniens deprimatur. Et idcirco, si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod si non voto, non incuria illius, non denique scientia contigit, sed, dum ille operi necessario fortassis incumberet, iste cisor arboris non tenetur pro homicida. C. LI. De eodem. It
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pͥis manib int̃fecer̃. sic̃ scriptũ. ẽ. Nob̾ nonlic&
int̾ficere quequã. s tam̃ illis dñi mors imputatur.
lingua. milites hora sexta manib. Qu gͦ hominẽ
tradit. ille eũ int̾ficit dño dicente. Maius peccatũ
hab&. qͥ me tradidit tͥ. Unde psalmista. Filil hominũ
dentes eoꝵ arma & sagntȩ. linguȩ eoꝵ gladius acutꝰ.

Expanded text:
proprijs manibus interfecerunt, sicut scriptum est: Nobis non licet proprijs manibus interfecerunt, sicut scriptum est: Nobis non licet interficerelingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradit, ille eum interficit, Domino dicente: Majus peccatum habet qui me tradidit tibi . Unde Psalmista: Filii hominum, d
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. dicebat. & pena eoꝵ parile fore docebat. Sicut
enĩ homici das int̾ fectores frm. ita & de tractores
eoꝵ eosq odientes homicidas. eẽ. manifestabat. qͥa
occidit qͥ odit frẽm suũ. & qͥ detrahit parit᷑ homicida
ẽẽ monstrat᷑. Om̃s eni acarnalib desiderus qͦ militati
ad uersus anima abstinere. & bona eoꝵ c̃ uersationẽ
ac innocentẽ om̃ib monstrare rogabat. Eecorde enũ
cunctos attentius inuicẽ diligere insinuabat. senio¬
res uenerari. & uiniores diligere. Epõs sac̃dotessuos
accunctos reliqͦs ꝑccłȩ ministros. atq omnẽ plebẽ
sibi cõmissã. uerbis & mandatis diuinis instruere &
amare. hosq om̃s eoꝵ ep̃os tota animi uirtute di
ligere. ut oculossuos. qͥ oculis illoꝵ eoꝵ p̃ceptis inom̃ib¬
p̃ceptis obedire. &iã si ipsi alit̃ qđ absit agant qũa
deceat. memores scilic& illius p̃cepti quȩ dicuis
qͥ existimant eos tantũ homicidas. ẽẽ. qͥ manib hominẽ

Expanded text:
cebat, et poenam eorum parilem fore docebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractores eorum, eosque odientes, homicidas esse manifestabat. Quia occidit, qui odit fratrem suum: et qui detrahit, pariter homicida esse monsadversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat. Seniores venerari, et juniores diligere, episcopos sacerdotes suos, ac cunctos reliquos Ecclesiae ministros, atque omnem plebem sibi commissam, verbis et mandatis divinis instruere et armare. Hosque omnes eligere , ut oculos suos, qui oculi sunt illorum, praeceptis in omnibus obedire, etiam si ipsi aliter quod absit agant quam deceat , memores scilicet illius Dominici qui existimant eos tantum homicidas existere, qui manibus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uno die resurrectionis diu. & uno die pente costen. & uno
die natalis dñi. ceteris tẽporib inpane & aqͣ. & int̃dũ
leguminib & olerib peniteas. in ieuiniis. in uigiluis. & o

Expanded text:
uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, in
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si uerũ qđ absit fuiss& sic ille ad ulter mentitꝰ. e. pꝰ
uii. annos penitentia ꝑ acta dimittere eã ꝑ apꝓbatã
causã poteras siuoluisses. occidere eã nullatenꝰ debu¬
isti. Duocsilia p̃ponimꝰ tibi. Accepta tecũ deliberatio¬
ne duoꝵ elige magis qđ plac&. & miserere animȩ tuȩ
& tu: in isto angusto tẽpore positꝰ. ne tusis ipse tuimos
homicida & inȩternũ pereas. Relinq hoc malignũ¬
spiritũ qđ te tra& ad tã inmanissimũ peccati faciꝰ in¬
gredere monasteriũ. humiliare submanu abbatis.
mo qͤ tibi abbabbate fuerint imꝑata. si forte ignoscat
in finita dĩ bonitas peccatis tius. Istud c̃siliũ ut certissi¬
me scias leuius & salubrius. ẽ. ut sub alterius custodia
lugeas deflenda peccatatua. Scdm aut̃ c̃siliũ tale. ẽ.
Arma depone. & cuncta scłaria negotia dimitte. Carnẽ
& sagimen om̃ib  dieb uitȩ tuȩ ñ comedas. exxcepto

Expanded text:
Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post VII annos poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore positus, ne sis tu ipse tuimet homicida, et in aeternum pereas, relinqseculum, quod te traxit ad tam inmanissimum peccati facinus. Ingredere in monasterium, humiliare sub manu abbatis, mo quae tibi ab abbate fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis. Istud consilium ut certissime scias levius et salubrius est, ut sub alterius custodia lugeas deflenda peccata. Secundum autem consilium tale est. Arma depone, et cuncta saecularia negotia dimitte. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
dmonere te cũ lacrimis intfecit
debeas. qui tã crudelit̾ infelia homicidiũ ꝑpetrasti.
Nã eccidisti uocorẽ tuã partẽ corporis tui. legitimo
tibi patrimonio sociata. sine causa mortis non tibire¬
sistentẽ. ñ insidiante qͦ qͦ modo uitȩ tuȩ. Non inuenis¬
ti rã cũ alio iuro ne fariã rẽ facientẽ. s incitatꝰ adi¬
ti. Et nunc post mortẽ eiꝰ ad dis iniqͥ tatẽ suꝑ iniqͥtatẽ.
filioꝵ tuoꝵ in ꝓbe p̃do. qͥ matrinpeꝑcisti.& filios tuos
ideo or fanos fecisti. ut suꝑ induceres mortis causa post
mor tuã. Hoc nec euagłm nec ulla diuina humanaq
lex c̃cedit. ut unius testimonio &iã idoneo aliqͥs con¬
dep̃net᷑ ł iustificeꝰ. qͣnto magis ꝑ istũ tã flagitiosũ
& scelestũ nec illa uiua debuit c̃dẽpnari nec tupote¬
ris pꝰ mortẽ eiꝰ excusariᷤ Prius causa eriminis subtilit
erat inuestiganda. & tunc sirea fuss& inuenta scđm
legis tramitẽ debuit excipere ultionis uindictã.

Expanded text:
dmonere te cum lacrimis et multo debeas, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam, partem corporis, legitimo tibi matrimonio sociatam, sine mortis causa, non tibi resistentem, non insidiantem quocumque modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis causam postmortuam: hoc nec Evangelium, nec ulla divina humanaque lex concedit, ut unius testimonio etiam idoneo, aliquis condemnetur, vel justificetur: quanto magis per istum tam flagitiosum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu poteris post ejus mortem excusari? Prius causa criminis subtiliter erat investiganda, et tunc si rea fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam.
Abbreviated transcription (Latin):
De mulierib quȩ fornicant᷑. & partꝰ suos necant. Eł anarano¬
ł quȩ agunt secũ ut utero conceptos excutiant.
antiqͣ quidẽ diffinitio usq ad excitũ uitȩ ras ab ȩccla
remou&. humanius aut̃ nc̃ diffinimꝰ. ut eisoc annoꝵ
tẽpus scđ̾m p̃fucos gradus penitentia largiatur.
alique illoꝵ se defendendo occiderit. & hoc ꝓbare
potest ille uir. eã reã. eẽ. consilu potest ut nobis

Expanded text:
De mulieribus quae fornicantur, et partus suos necant, vel quae agunt secum ut utero conceptos excutiant, antiqua quidem definitio usque ad exitum vitae eas ab Ecclesia removet. Humanius autem nunc definimus ut eis decem annorum tempus secundum praefixos gradus poenitentia largiatur. aliquem illorum se defendendo occiderit, et si hoc probare potest ille vir eam ream esse consilii, potest ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
donẽ. & mellitã ceruisã nũqua bibas. nisi uullis p̃dictis¬
trib dieb. Uocorẽ neducas. c̃cubina ñ habeas. adulte¬
inbalneo. equu ñ ascendas. causã tuã & alterius in con¬
uentu fideliũ ñ agas. In conuiuis betantiũ nũꝙ sedeas.
in ȩccła segregatꝰ ab alus cepianis pꝰ ostiũ humilit̃ stes.
ingredientiũ & regredientiũ orationib supplicit᷑
te cõmendes. cõmunionẽ corporis & sanguinis dñi
cunctis dreb uitȩ tuȩ indignũ eocistimes. In ultimo
t̃mino iutȩ tuȩ ꝓ uiatico si obser uaueris consiliũ
ut accipias tibi c̃cedimꝰ. St̃ & alia multa duriora. qͣ tibi ux¬
ta pondus tanti facinoris e̾ent adicienda. Sed si hȩc om̃a qͦ ext̃ m
titꝰ teneris maneas. sangͥsq tuus sit suꝑ caput tuũ. nos
alieni c̃sorcio tuo. & sub indissolubili a nathemate ꝑ¬
maneas. donec dõ & sc̃ȩ ȩccłȩ satis facias.

Expanded text:
onem et mellitam cervisiam nunquam bibas nisi in illis praedictis diebus. Uxorem ne ducas, concubinam non habeas, adultein balneo, equum non ascendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam sedeas, in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium humiliter stes, ingredientium et egredientium orationibus suppliciter te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa duriora, quae tibi juxta pondus tanti facinoris essent atitus teneris maneas, sanguisque tuus sit super caput tuum: nos alieni a consortio tuo, et sub indissolubili anathemate permaneas, donec Deo et sanctae Ecclesiae satisfacias.
Abbreviated transcription (Latin):
eris & ꝓfugꝰ suꝑ terrã. In qͦ &iã posuit signũ. ut
tremens & genens & ꝓfugus sẽ ꝑ uiuer&. rec aude¬
r& uspiã fedes habere quietis. Sed qͥa modernis
districta sem& ipsos castigent. si forte dñi pietate
indulgentiã facinoris sui ꝑcipere mereant᷑. Non
enĩ eis licebit ultra miliciȩ cingulũ cingere. & nup¬
tis atq c̃ iugn copulauti. qͥa sacri canones hoc eis

Expanded text:
 terram . In quo etiam posuit signum ut tremens et gemens et profugus viveret semper, nec auderet uspiam sedes habere quietis. Sed quia modernis districta semetipsos castigent, si forte a Domini pietate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Non enim eis licebit ultra militiae cingulum sumere, et nuptiis atque conjugii copula uti , quia sacri canones hoc eis
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝓficiscat. arma ñ sumat. isi contra paganos. Le¬
inn& aut̃ ii. dies ꝑ ebdomadã usq ad uesꝑm. A propͥa
qͥdẽ ac legitima sua c̃iuge ñ separetꝰ nefornicationis
uoragine corruat qđ ne fiat optamꝰ. Si aut̃ ante .ii.
anno curdũ finis uitȩ illius apꝓpinqͣuerit corporis
operib publulare. humanis circaeũ ur̃a sollicitudo
puigil apperreat. mitisq om̃ib demonstret᷑. Optanꝰ¬

Expanded text:
n sumat nisi contra paganos. Jejunet autem tres dies per hebdomadam usque ad vesperum. A propria quidem ac legitima sua conjuge non separetur, ne fornicationis voragine corruat, quod ne fiat optamus. Si autem ante trium annorum cursum finis vitae illius appropinquaverit, corporis operibus pullulare, humanius circa eum vestra sollicitudo pervigil appareat, mitisque omnibus demonstretur. Opta
Abbreviated transcription (Latin):
exueneratione magna pcipere ñ p̃sumit laudanda :
sedsi ꝑceperit. non est uidicanda. Bonarũ quippe
mentiũ ẽ ibi aliquando culpassuas agnoscere. ubi
culpa non eͣ. qr fepe sine culpa agit᷑ quod uenit ea
culpa. Unde & iã tũ esurimꝰ sine culpa comedemꝰ.
quib exculpa pͥmi hominis actũ ẽ ut esuriamus
Menstrua eñi consuetudo ẽ mulieri. ñ aliquaculpa ̃
uiddelic&. qͦ naturalit accidit. seo tam̃ qd natura ipsa uiti
Excul pauenit uitiũ. in qͦ se ipsa qͣlis ꝑ iudiciũ factasit hnu¬
mana creatura recognoscit homo qͥ culpã sponte ꝑpe¬

Expanded text:
ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vex culpa venit vitium, in quo seipsam qualis per judicium facta sit humana natura cognoscat, ut homo qu
Abbreviated transcription (Latin):
anima cruciatu effundat eo qđ in certũ sit uolunta¬
to. an casu occiderit. si uoluntate post.uii. annos. sicasu ꝑ qͥn¬
quennu tẽpora acta legitima penitentia ad cõmunionẽ
placuit ad mitti. Qđ si infra tẽpora constituta fuerit in¬
firmata. accipiat cõmunionẽ. fecerit.¬

Expanded text:
cruciatu effundat, eo quod incertum sit voluntate an casu occiderit: si voluntate, post septimum annum; si casu, per quinquennii tempora acta legitima poenitentia, ad communionem placuit admitti. Quod si vero intra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat communionem. C
Abbreviated transcription (Latin):
Ud homicide abecłas tica comunione sint sub mougidi
sub mouendos. nisi penitentiȩ satis factione ad missa
crimina diluerint. deeadẽ rc¬
ꝓmicidis penitꝰ non cõmunicandũ. donec ꝑ confessio cit̃ uronico¬
nẽ penitentiȩ ipsoꝵ crimina diluant᷑. comitunt.

Expanded text:
d homicidae ab ecclesiastica communione sint submovendi. submovendos, nisi poenitentiae satisfactione admissa crimina diluerint CAP. micidis penitus non communicandum, donec per confessionem poenitentiae ipsorum crimina diluantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s utilitatib ȩccłȩ cup̃ fuit tribuat. & alterã medi ns¬
et atẽ in elemosina eiꝰ iuste disꝑtiat. qͥa nullus nob eiꝰ xiui
heres ꝓocimnior uidetꝰ quã ille qui ipsũ dño sociauit.
clericꝰ inbello aut inrixa aut gentiliũ ludis mortuus fe¬
erit. nec oblatione. nec oratione ꝓeo postulet᷑. s imanꝰ
incidat iudicis. Se pultura tantũ non priuet᷑.¬

Expanded text:
episcopus utilitatibus ecclesiae cui praefuit tribuat, et alteram medietatem in eleemosyna ejus juste dispertiat: quia nullus nobis ejus haeres proximior videtur quam ille qui ipsum Domino sociavit.clericus aut in bello, aut in rixa, aut gentilium ludis mortuus fuerit, neque oblatione neque oratione pro eo postuletur, sed in manus incidat judicis: sepultura tantum non privet