comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
r.d. Om̃s gͥ oportuit renasci᷑ omẽm ec¬
cłam ueterũ parit̾ ac nouorũ: qͥa fuerat
in p̃uaricatione pͥmi adę gn̾ata: opor¬
tuit. infide scd̾i ade regñariut posset
sua iusticia suffec̾it: ut ꝑ eã illie unde
unde pͥmꝰ homo lapstis ẽ posset restitui:
absq baptismo sanguinis xp̃i.
Retur aliqͥs cur hactenꝰ xiii.
nemo iustorũ. nemo scõrũ patriar.¬
charum aut ꝓpħarũ. uec ipse pat̾ abͣ¬
ham cui pͥmo cont᷑ spem in spẽ credent
fides ad iusticiam reputata ẽ. quiq ob
efdẽ fidei m̃itum a anicꝰ di appellatꝰ. ẽ.
ꝑ laudabilẽ iusticiã saltẽ insemet ip̃o
delere peccatũ origiale: seq ꝑadiso re¬
minime mirat᷑. Reus enĩ uł condẽpna¬
ti capitus seruus. quomͦ redimet capud̃
suum. si nicħ addat ad seruitiũ ł eciã
minuat qd̾ debuenit ante reatũ: Aliis
enĩ &e minorib debitis alia maiora debita
ñ redimant᷑. u̾bi gr̾a. Hõ ille qͥ descen¬
debat ad iherłm in iherico. & incidit in

Expanded text:
. » Omnes igitur oportuit renasci, omnem Ecclesiam veterum pariter ac novorum, quia fuerat in praevaricatione primi Adae generata, oportuit in fide secundi Adae regenerari, ut posset sua tristitia suffecerit, ut per eam illic, unde primus homo lapsus est, posset restitui absque baptismo sanguinis Christi. Miretur aliquis cur hactenus nemo justorum, nemo sanctorum patriarcharum aut prophetarum, nec ipse pater Abraham, cui primo contra spem in spem credenti fides ad justitiam reputata ejsudem fidei meritum amicus Dei appellatus est , per laudabilem justitiam saltem in seipso, delere peccatum originale, seque paradiso reminime miratur. Reus enim et condemnati capitis servus quomodo redimet caput suum, si nihil addat ad servitium, vel etiam minuat, quod debuerat ante reatum. Aliis enim et minoribus debitis alia majora debita non redimuntur. Verbi gratia: Homo ille, qui descendebat ab Hierusalem in Hiericho, et incidit in
Abbreviated transcription (Latin):
sa quȩ ceoꝑta sacram̃ta continebant.
si excuciendo nob̾ ꝓpħas aꝑuerunt:
ĩdcirco dñr ĩ psalmo filii excussorũ:
& hec maximȩ łc. iã ã magnis ce fortib
iuris excussa ce exposita ẽ: & a quib
ium dictis si omĩa cong̾garent᷑. quȩ ad
baptismi ꝑtinent sacram̃tũ: nimia
ꝓlixitas p̾senti loco magnũ afferret
fastidiũ. B reuit̾ gͦ dicendũ qͥa maxi¬
mȩ ex hoc p̃clarũ baptismo xͥ ꝑhibet
testimoniũ qͦd ait: esp̃c di ferebat᷑ suꝑ
aqͣs: simulq diuini nominis in quo¬

Expanded text:
sa et operta sacramenta continebant, sa et operta sacramenta continebant, si excutiendo nobis prophetas aperuerunt, idcirco dicuntur in psalmo « filii excussorum . » Et haec maxime lectio jam a magnis, et fortibus viris excussa et exposita est, a quibus et orum dictis si omnia congregarentur, quae ad baptismi pertinent sacramentum, nimia prolixitas praesenti loco magnum afferret fastidium. Breviter ergo dicendum, quia maxime ex hoc praeclarum baptismo Christi perhibet testimonium, quod ait: Et Spiritus Dei ferebatur super aquas, simulque divini nom
Abbreviated transcription (Latin):
risui uł gaudio nr̃o. nouã sponsã .i. ec¬
cłiam de gentib accipiant: qͥa mortua
est. quȩ scd̾m carnem illũ genuit si¬
nagoga mat̾ eiꝰ: ce eiꝰdem filii sui quẽ
occidit enecata ẽ. sangͥne: quia dixit.
Sangͥs eius suꝑ nos: ce suꝑ filios nr̃os.
Dũ gͦ lectiones sacras baptiandis reci¬
tamus: qͣsi rebeccam quȩ int̾pretat᷑
obedientia. seruus abrahȩ ad fontẽ aqͦ
alloquitͣ datq in aures .i. fidei doct᷑¬
nam: quȩ obedientẽ bene ꝑ ornat au¬
rem. Accipit illa ce armillas in manibꝰ.
Ysaac contendit. obliuiscens ppłm suũ.
& domũ patͥs sui: totamq expeditã
In pͥncipio creauit d̾s celũ ce t̾ram: for¬
te querat aliqͥs. quid ad baptismi ꝑti¬
neat sacram̃tum. Et qui talis est:ei
quasi clausuᷤ adhuc sacculus ẽ: qui
añqͣm excutiat᷑. ñ apparet. quid in illo
contineat᷑. S ꝓpħȩ quorũ moyses pͥmꝰ
uł maximꝰ ẽ. iã excussi sunt: ut iñ clau¬

Expanded text:
risui vel gaudio nostro novam sponsam Ecclerisui vel gaudio nostro novam sponsam Ecclesiam de gentibus accipiant: quia mortua est, quae secundum carnem illum genuit, Synagoga mater ejus, et ejusdem filii sui, quem occidit, enecata est sanguine, quia dixit: « Sanguis ejus super nos et super filios nostros . » Dum ergo lectiones sacras baptizandis recitamus, quasi Rebeccam, quae interpretatur obedentia, servus Abrahae ad fontem aquae alloquitur, datque inaures, id est fidei doctrinam, quae obedientem bene praeornat aurem. Accipit illa et armillas in manibus, Isaac contendit, obliviscens populum suum et domum Patris sui , totamque expeditam In principio creavit Deus coelum et terram, fortasse quaerat aliquis quid ad baptismi pertineat sacramentum. Et qui tanis est, quasi clausus adhuc sacculus est, qui antequam excutiatur non apparet quid in illo contineatur. Sed prophetae quorum Moses primus vel maximus est, jam excussi sunt, ut inde, quae clau
Abbreviated transcription (Latin):
congruentes: ad instructionẽ baptitã¬
dorum sollẽpnit̾ recitant᷑ & sic̃ seruuᷤ
abrahe missus ut filio dñi sui ysaac
uxorem acciꝑet.sara mortua matre¬
euis. rebeccã inuenit ad fontẽ aquȩ.
ce in aures dedit ad ornandã faciẽ eius
ce armillas in manib eiꝰ ce ita p̃orna¬
tã ad duxit ad ysaac: sic legati dei pa¬
tris .i. sacdotes eiꝰ. ad fontes baptismi
uenientes. nouã sponsam .i. nouam
plebem. xͦ filio eiꝰdem antiqͥ dierum.
ꝑfidei doctͥnã adquirtꝰ ad̾ umuit e¬
nĩ eos d̾s pat̾ caritate magna. coet̾ni
sibi u̾bi incarnationẽ exhibens: cuiꝰ
intypum ille senex abraham p̃dic¬
tũ seruũ adiurauit suꝑ fem᷑ suũ: c
ipsi quoq fer̃ secũ de omĩb bonis do¬
muni sui. qͥa diuites facti sunt in oĩ¬
u̾bo ce in omĩ scientia. magnarũꝙ
oꝑatione uirtutũ. adicirauit inqͣm
eos d̾̃s pater ut filio suou̾ ysaac. ide.

Expanded text:
congruentes, ad instructionem baptizancongruentes, ad instructionem baptizandorum solemniter recitantur. Et sicut servus Abrahae missus, ut filio domini sui Isaac uxorem acciperet, Sara matre ejus mortua, Rebeccam invenit ad fontem aquae, et inaures dedit ad ornandum faciem ejus, et armillas in manibus et ita praeornatam adduxit ad Isaac : sic legati Dei Patris, id est sacerdotes ejus ad fontes baptismi venientes, novam sponsam, id est, novam plebem Christo Filio ejusdem Antiqui dierum, per fidei doctrinam acquirunt. Adjuravit enim eos Deus Pater charitate magna, coaeterni sibi Verbi incarnationem exhibens, cujus in typum ille senex Abraham praedictum servum adjuravit super femur suum: et ipsi quoque fuerunt secum de omnibus bonis domini sui, quia divites facti sunt in verbo et in omni scientia , magnarumque operatione virtutum adjuravit, inquam, eos Deus Pater ut filio suo vero Isaac, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
enum cui ꝑxͥanȩ fidi ꝓfessionẽ in sacͤ
fonte renuntiat᷑. in quẽ iudiciales sẽ.¬
tentiȩ ꝓferunt᷑. habens iram magnã.
seuiebat in cordibꝰ impiorũ: &e tuba
diuini nomĩs offensus. illorũ oecita¬
te & insania. ꝓsius adu̾sus dit̃i axmiᷤ
utebat᷑. & sic̃ in apocalipsi legit᷑. qui
canente tuba magnꝰ mons ardens
tracundia confugiebat in ꝓfundũ
cordis impiorũ: & diuinis exorcismis.
ꝑ quoᷤ eiectus fuerat. maleficicrim̃ ef¬
conscii sumꝰ: In his gͥ quȩ dicunt᷑. uel
tismi ꝑtineant sacram̃tum.xu.¬
N pͥmis lectiones de uet̾i testam̃to. ad
nouũ hoc sacram̃tũ ꝑtinentes. legunt᷑.
aecantica similit̾ .i. tractꝰ ad idem res¬
pondentes. succinunt᷑. Difficile nãꝙ
ẽ. enumerare. qͣm familiare quã fie¬
quens sp̃ui scõ fuerit. dẽ ante aduentũ
xp̃i maximȩ cira aqͣs oꝑari: &e misticiͦ
dictis aut factis grãm p̃signare baptis¬
matis Inde gͦ lect̾ones sacie baptismo

Expanded text:
er Christianae fidei professionem in sacro fonte renuntiatur, in quem judiciales sententiae proferuntur, habens iram magnam. saeviebat in cordibus impiorum, et tuba divini nominis offensus, illorum caecitate et insania pro suis adversus Deum armis utebatur, et sicut in Apocalypsi legitur , qui canente tuba magnus mons ardens iracundia, confugiebat in profundum cordis impiorum, et divinis exorcismis, per quos ejectus fuerat, maleficii crimen efconscii sumus. In his igitur quae dicuntur vel tismi pertineant sacramentum. In primis lectiones de Veteri Testamento ad Novum hoc sacramentum pertinentes leguntur et cantica similiter, id est tractus ad idem respondentes, succinuntur. Difficile namque est numerare, quam familiare, quam frequens Spiritu sancto fuerit, etiam ante adventum Christi maxime circa aquas operari, et mysticis dictis aut factis gratiam praesignare baptismatis. Inde ergo lectiones sacrae baptismo
Abbreviated transcription (Latin):
goga sathanȩ. quȩ xp̃m capud̃ eccłie
crucifix̾at Petrũ autẽ uł qͥmlibet ce¬
terorũ qui xp̃o adheserant. baptiratoᷤ
singularit᷑ ñ legimꝰ: nec ipse augustmnꝰ
reꝑire potuit᷑. in epła qͣm ad seleutiã
int̾rogatꝰ de baptismo apłorũ scͥpsit.
Nam ante passionẽ suam tħc inqͥt
leonis auctoritas. ex euangłica sr̃ rie
cõꝓbat. quia baptirandi regła. ante
passionẽ dñi data ñ fuerat. s pꝰ passi¬
onẽ ac resurrectionẽ eiꝰ. ab ipso data ẽ.
dicente. E untes docente.o .g.b.e.i.p.¬
cef.&s.s. Cet̾um dehis uid̾it qͥsq quid
sentiat: utrũ eos baptiratos eẽ asseiit.
De latrone supͣdicto illud nemo ẽ. qui
dubitet: quin cũ dño ꝑadisum ingreᷤᷤ¬
sus sit Q tam̃ ñ nisi inuniu̾sali eccła
simul renata illo qͥ de lat̾e dñi efflux̃¬

Expanded text:
goga Satanae, quae Christum caput Ecclesiae crucifixerat. Petrum, vel quemlibet caeterorum qui Christo adhaeserant, baptizatos singulariter non legimus: nec ipse Augustinus reperire potuit in epistola, quam ad Seleuciam interrogatus de baptismo apostolorum scripsit. Nam ante passionem suam Jesus, inqLeonis auctoritas ex evangelica serie comprobat, quia baptizandi regula ante passionem Domini data non fuerat, sed post passionem ac resurrectionem ejus ab ipso data est, dicente: « Euntes docete omnecti . » Caeterum de his viderit quisque, quid sentiat, utrum eos rebaptizatos esse asserat. De latrone supradicto illud nemo est qui dubitet, quin cum Domino paradisum ingressus sit; et tamen non nisi in universali Ecclesia simul illo qui de latere D
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguine passionis tuȩ eos qͥ uincti
gens conc̾itimini ad munitionẽ iuncti
spei. ñ aliam debemꝰ acciꝑe. nisi habita¬
tionem ꝑadisi. inqͣm pͥmꝰ cũ dño latro
sua. de qua ce ipse dix̾at̾. baptismo aũ
habeo baptirari. & quomͦ cohartor usq
dũ ꝑficiat᷑. qua hora sangͥnem & aqͣ.
de lat̾c suo ꝓfudit. eadem hora totum
corpꝰ eiꝰ qd̾ ẽ eccłia qͣntacũq ab initio
mundiusq in eandẽ horam concreu̾at.
semel simulq baptirata ẽ.& asꝑsa
ysopo ut supͣdiccũ ẽ. mundata e̾. &e lo¬
ta siꝑ niuẽ dealbata ẽ ꝓpt̾ eos autẽ
qui foris erant. nec adhuc eiꝰdem eccłie
corpori. ꝑ fidem uniti fuerant. e id̾circo¬
ñ eos ille fructus attig̾at. nec enĩ bapti¬
ratur quis. pͥusqͣm eiusdẽ baptismi fi¬
dem hãt: ꝓpt̾ eos inqͣm positũ ẽ. qͣsi
ante fores eiꝰdem eccłie deriuatũ bap¬
tismi sacͣmentił: ut quic̃q uideorũ si¬

Expanded text:
in sanguine passionis tuae eos, qui vincti ntu, convertemini ad munitionem, quam non aliam debemus accipere, nisi habitationem paradisi, in quam primus cum Domino latro sua, de qua et ipse dixerat: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coartor usque dum perficiatur , » qua hora sanguinem et aquam de latere suo profudit, eadem hora totum corpus ejus, quod est Ecclesia, quantacunque ab initio mundi usque in eamdem horam concreverat, semel simulque baptizata est, et aspersa hyssopo, ut supra dictum est, mundata est, et tota super nivem dealbata est. Propter eos autem qui foris erant, nec adhuc ejusdem Ecclesiae corpori per fidem uniti fuerant, idcirco non eos ille fluctus attigerat, nec enim baptizatur quis, priusquam ejusdem baptismi fidem habeat: propter eos, inquam, positum est quasi ante fores ejusdem Ecclesiae derivatum baptismi sacramentum, ut quicunque Judaeorum si
Abbreviated transcription (Latin):
mortui xͥ lat̾e reuata̾. sic̃ delat̾e dor¬
mientis ade fabricata ẽ. eua. Nam sic̃
costa adȩ causa mat̾ialis extitit. unde
formaret᷑ eua: sic fluuius ille qͥ de lat̾e
ꝙͥ fluxit causa suit effectiua. ut para
nullus adhuc de omĩ gen̾e humano
regnũ d̾i uid̾at. Dix̾at autẽ ipse absq
ulla exceptione.tã p̃teritorũ qͣm p̃sen¬
tium uł futurorũ: qͥa nisi qͥs renatus

Expanded text:
atere renata sicut de latere dormientis Adae fabricata est Eva . Nam, sicut costa Adae causa materialis exstitit unde formaretur Eva, sic fluvius ille, qui de latere Christi fluxit, causa fuit effectiva, ut paradnullus adhuc de omni genere humano regnum Dei viderat. Dixerat autem ipse absque ulla exceptione, tam praeteritorum quam praesentium vel futurorum:
Abbreviated transcription (Latin):
exceptũ ẽ. qd̾ regni celestis ianuã nec¬
dũ intͣre pot̾ant: tantũ insinu abͣe.
pꝰ mortẽ beata spe consolati suꝑne pa¬
cis ing̾ssum felicit̾ expectabant: do¬
nec adueniret ipse: qui meodẽ ꝓpħa.
pꝰt pauca loquit᷑. ꝓpt̾ hoc sciet ppłs
ms̃ nom̃ meũ in die illa: qͥa ego ip̃e qͥ
loq̃bar. eece adsũ. Et paulo pꝰt idem
ꝓpħa de eodem .I ste inquit asꝑget mł¬
tas gentes: de qua asꝑsione loquitur
eccłia ꝑ os dauid qͥ eccłiȩ ex sup̃dicais
in petrosis locis. & bibita. tumorẽ pul¬
monis deponitꝰ. de qua in lege ꝙͦ p̃cep¬
tũ erat ut fascicło ysopi. intincto san¬
guine uictimȩ asꝑgent᷑ leꝓsi. & sic mũ¬
darent᷑ ꝑ ysopũ in qͣm ħbam humilẽ¬
atq salubrẽ. passionis xͥ significat hu¬
militatẽ: qua asꝑgenda. lauanda. ce
suꝑ niuẽ de asbanda erat. ipsa qͣ ꝑ
rias cũ dixisset. de ing̾ssu eiꝰ qͦ inciuita¬
tem iherłm passurus ipse intͣuit. pau

Expanded text:
exceptum est, quod regni coelestis januam necdum intrare poterant; tantum in sinu Abrahae post mortem beata spe conselati, supernae pacis ingressum feliciter exspectabant, donec adveniret ipse, qui in eodem propheta post pauca loquitur: « Propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa, quia ego ipse qui loquebar, ecce adsum . Et paulo post idem propheta de eodem: « Iste, inquit, asperget multas gentes . » De qua aspersione loquitur Ecclesia per os David, qui ex supradictisin petrosis locis, et bibita tumorem pulmonis deponit, de qua in lege quoque praeceptum erat, ut fasciculo hyssopi intincto in sanguine victimae aspergerentur leprosi et sic mundarentur , per hyssopum, inquam, heatque salubrem, passionis Christi significat humilitatem, qua aspergenda, lavanda et super nivem dealbanda erat ipsa, quae per rias cum dixisset de ingressu ejus, quo in civitatem Hierusalem passurus intravit: «
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ex nob̾ factus ẽ. sciens bonũ & malũ:¬
Nunc gͦ uidete. ne forte mittat manũ
tuã. &sumat de ligno uite:&e uiuat ine¬
ternũ. Uident᷑ qd̾ hec iram sonare uel
uindictã: s si rectȩ consid̾ent᷑. u̾ba st̃ pa¬
terne ꝓuidentie: noᷤ q iã tunc a longe
circumuolantis qͦdã p̃paratio miscd̃iȩ.
Ed enĩ eẽt iã uiciato homini uita et̾na:
nͥ et̾na miseria: Qd̃. plotinꝰ qͦ gentiliũ
qͥdam philosophoꝵ rectȩ augustino
teste intellexisse laudat᷑. N am cũ dehu¬
manis animis ag̾it: pat̾ in qͥt misericorᷤ.
mortalia illis iuncła faciebat. Ita hoc
tp̃m. ait augustinꝰ. qͦd mortales sunt

Expanded text:
unus ex nobis factus est, sciens bonum et maluunus ex nobis factus est, sciens bonum et malununc ergo videte ne forte mittat manum suam, et sumat de ligno vitae, et vivat in aeternum . » Videntur haec iram sonare vel vindictam, sed, si recte considerentur, verba sunt paternae providentiae, nosque jam tunc a longe circumvolantis quaedam praeparatio misericordiae. Quid enim esset jam vitiato homini vita aeterna, nisi aeterna miseria? Quod Plotinus quoque gentilium quidam philosophorum recte, Augustino teste, intellexisse laudatur. Nam, cum de humanis animis ageret: « Pater, inquit, misericors mortalia illis vincula faciebat. » Ita hoc ipsum, ait Augustinus, quod mortales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
corrupti᷑ i. inͣ mortales effecti: & nos
inmutabim .i. in passibilitatẽ quoq
obtinebimꝰ.: quȩ infideliũ ñ erit. Nã
qui mala egerunt: ꝓcedent in resur¬
rectionẽ iudicii. N unc gͦ p̃sentem
accepimꝰ in baptismo sp̃c iustificatio¬
nẽ: futurȩ uͦ ĩmutationis spẽ. & sicut
p̃cedens mors aĩe. causa extitit eorpore
mortis omĩumq corruptionũ carnis:
sie nc̃ uita. uł iustificatõ sp̃s. qͦ in baptis¬
mo reuiuiscimꝰ causa efsiciens erit. in re¬
surrectione. ut mmutem᷑:. idẽ. inͣ passibi¬
les simꝰ. De morte uͦ corporis argum̃tan¬
dũ ñ ẽ: qd̾ consequent̾ e ipsam qͦ baptiᷤ¬
miuirtꝰ absorb̾e debuerit. Quãuis enĩ
& hec ab originali peccato. qd̃ inbaptismo
delet᷑ iniciũ acceꝑit: mͦ tam̃ dic̾so mors
ut᷑q peccanti homini accidit. Nam mor¬
tem quidẽ animȩ c̃otumax diuinitatiᷤᷤ
appetitꝰ intulit. corpori. aũ mat̾iam sẽ¬
do. d̾s abstulit. E ece inqͥens adã quasi

Expanded text:
les effecti, » et nos immutabimur , id est impassibilitatem quoque obtinebimus, quae infidelium non erit. Nam « qui mala egerunt, procedent in resurrectionem judicii . » Nunc ergo praesentem accepimus in baptismo spiritus justificationem, futurae vero immutationis spem. Et sicut praecedens mors animae causa exstitit corporeae mortis omniumque corruptionum carnis, sic nunc vita vel justificatio spiritus, quo in baptismo reviviscimus, causa efficiens erit in resurrectione, ut immutemur, id est impassibiles simus. De morte vero corporis argumentandum non est, quod consequenter et ipsam baptismi virtus absorbere debuerit. Quamvis enim et haec ab originali peccato, quod in baptismo deletur, initium acceperit, modo tamen diverso mors utraque peccanti homini accidit. Nam mortem quidem animae contumax divinitatis appetitus intulit, corpori autem materiam semdo Deus abstulit: « Ecce, inquiens, Adam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
illo. iuxta sententiã dñi. ñ possit quiᷤ
uid̾e regnũ d̃i: Hic iã de illo latͦne qͣri
pot̾: cui confitenti in cruce &e dicenti.
Mem̃to mei dñe dũ ueneris in regnũ
tuũ. am̃ dico tibi inqͥt dñs. qͥa hodie
mecũ eris inparadiso: Hic enĩ sed̾m re¬
gulam qua singłi baptiram᷑ noᷤ bapti¬
ratus ñ ẽ. Q uomͦ gͦ defendit᷑ illa dñi
sententia dicentis. nisi qͥs renatꝰ fuerit

Expanded text:
lo, juxta sententiam Domini, non possit quis videre regnum Dei . Hic jam de illo latrone quaeri potest, cui confitenti in cruce et dicenti: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum; Amen dico tibi, inquit Dominus, quia hodie mecum eris in paradiso . » Hic enim secundum regulam, qua singuli baptizamur nos, baptizatus non est. Quomodo ergo defenditur illa Domini sententia, dicentis: « Nisi quis ren
Abbreviated transcription (Latin):
ticipes fieri: & sic a nr̃a lib̾ari. Ualde nã¬
q repugnat iusticiȩ: &e cũ iusto xp̃o
mori: & cũ peccatore diabolo dampnar.
S ñ eadẽ iusticia parit̾ &e hoc ad mittit.
ut quicũq in morte. xp̃i tħu baptirati
sumꝰ. Nam in baptismo: uniꝰ simplȩ
similitudini conplantati facti sumꝰ.
unã a nob̾ mortẽ quȩ erat animȩ. sal¬
uatͥx grã depulit. Aliam uͦ quȩ cor¬
poris est: iusticiȩ censura reseruauit.
spei suȩ consolationẽ ipsa qͦ baptira
lia: qñ ab sorbebit᷑ id qd̾ mortale ẽ. ã
uita. N ec hoc dictũ ẽ. qd ido resurrec¬
tio consequat᷑: qͥa baptirati sumꝰ. Alio¬
qͥn: quic̃q ñ baptitant᷑ ñ resurgent.

Expanded text:
cipes fieri, et sic a nostra liberari. Valde namque repugnat justitiae, et cum justo Christo mori et cum peccatore diabolo damnari. Sed non eadem justitia pariter et hoc admittit, ut « quicunque in morte Christi Jesu baptizati simus. Nam in baptismo unius simplae similitudini complantati facti sumus , unam a nobis mortem, quae erat animae salvatrix, gratia depulit, aliam vero quae corporis est, justitiae censura reservavit. spei suae consolationem ipsa quoque baptilia, quando absorbebitur id quod mortale est a vita . Nec hoc dictum est, quod ideo resurrectio consequatur quia baptizati sumus, alioqui quicunque non baptizantur, non resur
Abbreviated transcription (Latin):
dum arbitram᷑: cur in baptismo. nr̃a
corporea mors ñ deleat᷑. Quin potiꝰ uiro
fideli optanda ẽ. ut ueniat: & tanqͣm
sentis absoluat. Non enĩ ẽ. qͣi hõ ut m̃¬
tiat᷑. neq ut filiꝰ hominis ut mutet᷑. uniꝰ
eiꝰdemq gr̃e ꝓpositũ. qd̾ tunc incepit.
qñ hoĩem ĩm ortalẽ eẽ uetuit: nẽ infi¬
de baptismatis ostendit: ꝑficiet autẽ.

Expanded text:
dum arbitramur, cur in baptismo nostra corporea mors non deleatur, quin potius viro fideli, optanda est ut veniat, et tanquam sentis absolvat. « Non enim est quasi homo ut mentiatur, neque ut filius hominis ut mutetur . » Unius ejusdemque gratiae propositum, quod tunc incoepit, quando hominem immortalem esse vetuit, nunc in fide baptismatis ostendit, perficiet autem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutationẽ factã eẽ nr̃e dupplicis
ac sempit̾nȩ mortis: cui iustȩ fueramꝰ
mori ñ debeamꝰ.I d̾circo nãq mortuuᷤ.
mortis suȩ fluuiũ .s. sanguinẽ ae aqͣm
de lat̾e suo xp̃c effudit: ut ñ eeẽt nob.

Expanded text:
commutationem factam esse nostrae duplicis ac sempiternae mortis, cui juste fueramus ultra non debeamus. Idcirco namque mortuus mortis suae fluvium, scilicet sanguinem et aquam d
Abbreviated transcription (Latin):
ca parabola ẽ. ad huc scd̾m humanȩ le¬
gis equitatẽ ꝓsequi Qm̃ gͦ homĩes st̃.
qui rep̃hendũt iudicia d̾i: audiant ħ
e respondeant. mundane legis eqͥcen¬
sores. de diumi examinis miqui repre¬
hensores. Supͣdictus homo pꝰ qͣm des¬
cendit in iherico: genuit sic̃ scͥptura
refert. ad imaginẽ ae similitudinẽ suã.
filios ce filias. Qͥd nãꝙ ẽ. qͦd aitͥ genuit
adam ad imaginẽ suã e similitudinẽ:
hocutiq uoluit intelligi: qͦd alatro¬
nib despoliatus ut supͣdictũ ẽ. genuit
nudos: plagatus morbidos: semiuuiꝰ.¬
nãꝙ succꝰ radicis: nicħominꝰ uiciosȩ
infructib erupit. Et quod ualde do¬
lendũ est: sic spoliatꝰ e semiuiuus. mł¬
topłes gen̾auit. qͣm generare debue¬
rat: si in pͥori sanitate custos paradisi.
fideł ce obediens ꝑmansisset. Gunc enĩ
ex illo soli nascerent᷑. hi qui ad uitã

Expanded text:
m humanae legis aequitatem persequi, quoniam homines sunt, qui reprehendunt judicia Dei: Audiant hoc et respondeant mundanae legis aequi censores, et divini examinis iniqui reprehensores. Supradictus homo, postquam descendit in Hiericho, genuit, sicut Scriptura refert, ad imaginem et similitudinem suam filios et filias . Quid namque est, quod ait, « Genuit Adam ad imaginem et similitudinem suam? » Hoc utique voluit intelligi, quod a latronibus despoliatus ut supra dictum est, genuit nudos, plagatus morbidos, semnamque succus radicis, nihilominus vitiose in fructibus erupit. Et quod valde dolendum est, sicut spoliatus et semivivus multo plures generavit, quam generare debuerat, si in priori sanitate custos paradisi fidelis et obediens permansisset; Tunc enim ex illo soli nascerentur hi, qui ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ habet: illi iã dictȩ captiuita¬
ti ppłi d̾i uissimȩ consonantẽ. Nã qd̾
sigrau̾at illa captiuatio. nabucodonosor
plebe dei tiranice. de illa nobili sẏon. ce
teplo dñi abstrahente:&e barbarici sti¬
muli impio uiolent᷑ fatigante: hoc
manas animas. passionib mali desid̾ii
nequit̾ a diabolo conflamari: & longo
fune peccatorũ. ad miserã seruitutẽ uo¬
luntatis eiꝰ mala consuetudine uiolẽ¬
ter trahi. C lamabat pꝰ dñm mulier
cananea: int̾ueniebat fides pat̾archa¬

Expanded text:
lectionem habet, illi jam dictae captivitati populi Dei verissime consonantem. Nam quod significaverat illa captivatio, Nabuchodonosor plebem Dei tyrannice de illa nobili Sion et templo Domini abstrahente et barbarici stimuli imperio violenter fatigante, hoc manas animas passionibus mali desiderii nequiter a diabolo conflammari et longo fune peccatorum ad miseram servitutem voluntatis ejus, mala consuetudine violenter trahi. Clamabat post Dominum mulier Chananaea , interveniebat fides patriarcha
Abbreviated transcription (Latin):
capita ur̃a asꝑg̾ẽ. neq nudis pedib
opꝰ eẽt ambulare. N unc autẽ maxi
maxima pars nr̃m. neq sponte me¬
minit. qͣlem ornatũ capitis .i. cordis
sui dm̃ offendendo ꝑdid̾it: neq faci¬
le possunt corda lapidea scindi nisi
extͥnsecus adhibitis adiuuem ĩstrum̃¬
tis. Igit᷑ ut nr̃a nob̾ calamitas ad me¬
moriam reuocet᷑. ememin̾imꝰ qr pul¬
capita nr̃a asꝑgimꝰ. e imas partes cor¬
poris .i. pedes nudamꝰ. hoc habitu con¬
fitentes. qͥa ñ dii. neq de celo sumꝰ. s
hoĩes sumꝰ. &e de t̾ra pͥncipiũ hũ im:
&e qͥa ꝑ peccatũ gła nr̃a spoliati & int̾
hostes nudi constituti ornatu gr̃e dei
qͥnta ẽ pulera ce rationabili dispositio¬
ne uacat: tanqͣm ñ hãt eccłiȩ pontifex.
iã defessus cantor quȩ uł quibꝰ aut ui.
t̾ba canticorũ dñi decantet: aut certȩ.
infrctuosos fastidiens auditores organa¬
sua suspendat ad salices. S ignificat

Expanded text:
capita nostra aspergere, neque nudis pedibus opus esset ambulare. Nunc autem maxima pars nostrum neque sponte meminit, qualem ornatum capitis, id est cordis sui, Deum offendendo, perdiderit, neque facile possunt corda lapidea scindi, nisi extrinsecus adhibitis adjuvemur instrumentis. Igitur, ut nostra nobis calamitas ad memoriam revocetur, et meminerimus, quia pulcapita nostra aspergimus et summas partes corporis, id est pedes nudamus: hoc habitu confitentes, quia non dii, neque de coelo sumus, sed homines sumus, et de terra principium habuimus; et quia per peccatum gloria nostra spoliati et inter hostes nudi constituti, ornatu gratiae Dei quinta est, pulchra et rationabili dispositione vacat, tanquam non habeat Ecclesiae pontifex, jam defessus cantor, quae vel quibus, aut ubi verba canticorum Domini decantet, aut certe infructuosos fastidiens auditores, organa suspenderit ad salices. Significat
Abbreviated transcription (Latin):
lutarẽ. ante sc̃m pascha constituit
p̃parationẽ: ut xͥana plebs. quȩ apłi¬
oe abstinentiȩ tenorẽ exeqͥ s̃ posset: ñ
om̃ino relinqueret. Apłi namq pͥmi.
eiꝰ qui ablatus fuerat sponsi filii. to¬
ae renuit consolari aĩa eorũ: tantũq
in eo qd̾ eiꝰ memores erant delectati st̃.
At pꝰqͣm multiplicari cepit num̾us
credentiũ: tanqͣm indiscretos pisces.
recia fid̾i contraxer̃t. ut cũ abstinen¬
tib multitudo qͦ intraret ebriosoꝵ:
subuenit eccłiastice disciplinȩ magis¬
t̾iũ: ce tanqͣm seu̾a mat̾ edaciũ pu̾orũ
intẽꝑantiã mod̾ata ẽ: ut qͥa de toto
cogi ñ pot̾ant᷑. ł partẽ obseruarent :
uiteq sue decimas abstinentiȩ dedi¬
carent. Cũ gͦ de uniu̾so tẽꝑe grẽ dic¬
⁊ c̾: Hac tm̃ dñica illa lectio epłe re¬
uantia. que ut dictũ ẽ. ẽẽ continua
debuerat inchoat᷑. Eur cin̾es capitibꝰ¬

Expanded text:
lutarem ante sanctum Pascha constituit praeparationem, ut Christiana plebs, quae apostolicae abstinentiae tenorem exsequi non posset, non omnino relinqueret. Apostoli namque primi ejus, qui ablatus fuerat, sponsi filii, toet renuit consolari anima eorum, tantumque in eo quod ejus memores erant, delectati sunt. At postquam multiplicari coepit numerus credentium, tamque indiscretos pisces retia fidei contraxerunt, ut cum abstinentibus, multitudo quoque intraret ebriosorum, subvenit ecclesiasticae disciplinae magisterium, et tanquam severa mater, edacium puerorum intemperantiam moderata est, ut quia de toto cogi non poterant, vel partem observarent, vitaeque decimas abstinentiae dedicarent. Cum ergo de universo tempore gratiae dic hac tamen Dominica illa lectio Epistolae revantia, quae ut dictum est, esse continua debuerat, inchoatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s it ⁊mund̃ inuaserat. Cet̾a qͣmuis
mutata sint. & de fr̃a. iiii. ieunii sũp¬
ta: cunctis consonant sensib his quȩ
dicta sunt. Nam qd̃ in ĩtroitu roga¬
mꝰ dñm. reminisci miserationũ suarũ.

Expanded text:
tus immundus invaserat. Caetera quamvis mutuata sint, et de feria quarta jejunii sumpta, cunctis consonant sensibus his quae dicta sunt. Nam quod in introitu rogamus Dominum reminisci miserationum suarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ui. xͦne deuotionis parsimoniea. sibi
dedicare p̃sumit. Canonica nãq ue¬
tat auctoritas: ne pͥmã sabb̃i. dñice
resurrectionis splendore illustratã.
ulla unqͣm ieiumorũ publica obfus¬
cet nubecula. Ut gͥ nr̃ solempnitas
ieiunii. dñico magis coaptet᷑ exemplo:
.iiiͬi. dies qͥ hanc diem dñicam p̾cedũt.
additi sunt ad p̾texatam tociꝰ anni

Expanded text:
ianae devotionis parcimonia sibi dedicare praesumit. Canonica namque vetat auctoritas, ne primam Sabbati, Dominicae resurrectionis splendore illustratam, ulla unquam jejuniorum publica offuscet nubecula. Ut igitur nostri solemnitas jejunii Dominico magis coaptetur exemplo, quatuor dies, qui hanc Dominicam praecedunt, additi sunt ad praetextam totius anni
Abbreviated transcription (Latin):
gis nabugodonosor. diaboli typũ tenẽ¬
tis. mminaci ꝓposita fornace cogebatur
adorare. Non gͦ abre s rõnabili dili
tade. c̃tisq sint stationib insignitȩ. p̃¬
ter solũ qd̃ ẽ. ante palmas sabbm. de
quo etiã. suo loco rõ querenda ẽ. sola

Expanded text:
gis Nabuchodonosor diaboli typum tenentis, minaci proposita fornace, cogebatur adorare . Non ergo ab re et rationabili diligtatae certisque sint stationibus insignitae, praeter solum quod est ante Palmas Sabbatum, de quo etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ quia filiꝰ hominis uenturꝰ
in maiestate sua. oresuo declarat᷑. ꝯ¬
gregatasq añ se om̃s gentes seꝑat᷑us.
sic̃ pastor seꝑat oues abͥ edis &e statuet
inquit oues adextͥs suis hedos autẽ
a sinistris: &ec̾. Hoc nimirũ sermo ꝓpħi¬
cu euãgłii p̾cursor iuxta  sensũ p̃uenit:
dicente dũo. E cce ego ipse requiram
oues meas cͧe uisitabo eds sic̃ pastor uisi¬
tat gregem suũ: ⁊c̃. ẜ ducã eas inqͥt de

Expanded text:
legitur, quo Filius hominis venturus in majestate sua, ore suo declaratur, congregatasque ante se omnes gentes separaturus, 48 sicut pastor separat oves ab haedis, « et statuet, inquit, oves a dextris suis, haedos autem a sinistris , » etc. Hoc nimirum sermo propheticus Evangelii praecursor, juxta eumdem sensum praevenit, dicente Domino: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas, sicut pastor visitat gregem suum , etc. « Educam eas, inquit, de
Abbreviated transcription (Latin):
mundi figurant᷑ que õs. passione
ipsius dñicȩ passionis inchoatur
celebratio: ce quasi longa fun̾is põ¬
pa p̾missa. sequit᷑ ipsa salutis nr̃e
iuctima: nr̃arũ mentiũ ing̾ens o¬
cuł. ea qͥ nr̃i causa ꝑtulit uuln̾a.
Inchoat᷑ aut̃ a cathecuminis nr̃is.
.s. fr̃a.iiiͦi. qñ celebramꝰ serutinia: que.
qͣm hãnt rationẽ uł cur ea potiꝰ die ce¬
lebrent᷑. post̾ius ꝓut dñs ded̾it dicemꝰ:
Nunc ne officia feriarũ .xͦl. omĩno
contẽplem᷑: quȩ tanta ẽ. tamq utilis:
ut absq consid̾atione. nullatenꝰ debe¬
at p̾teriri. Nam cet̾a ꝑseqͥ nimis
longũ ẽ. atq fastidiosũ. p̾sertim. cũ
his ꝑspectis. illa qͦ ꝑ se querentib sa¬
tis claresc̾e possint. De eũgłus & epłis¬

Expanded text:
i figurantur, quae omnes passione ipsius Dominicae passionis inchoatur celebratio, et quasi longa funeris pompa praemissa, sequitur ipsa salutis nostrae victima, nostrarum mentium ingerens oculis ea, quae nostri causa pertulit, vulnera. Inchoatur autem a caterutinia; quae quam habeant rationem, vel cur ea potius die celebrentur, posterius prout Dominus dederit dicemus. Nunc ne officia feriarum quadragesimae omnino contemplemur, quae tanta est tamque utilis, ut absque consideratione nullatenus debeat praeteriri. Nam caetera prosequi nimis longum est atque fastidiosum, praesertim cum his perspectis, illa quoque per se quaerentibus satis clarescere possint. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
nã linguã u̾itatis d̾r. & ex eo qd̃ he¬
lias uerũ locutus ille qui suscitatꝰ
est. filiꝰ nuncupatꝰ i u̾itatis. S et ħ.
qͦd mortuũ ut suscitaret helias. supͣ
lectũ suũ posuit. Amistio ñ uacat. lec¬
tus nãꝙ helie catholicam x designat
eccsiam. in qͣ sola. ꝑ remissionẽ pecca¬
toꝵ. mortuȩ reuiuiscunt aĩe. Nam

Expanded text:
Helias verum locutus est, ille qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Sed et hoc quod mortuum ut suscitaret Helias, supra lectum suum posuit, a mysterio non vacat. Lectus namque Heliae, catholicam Christi designat Ecclesiam, in qua sola per remissionem peccatorum mortuae reviviscun
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitatio significautt auctor inquit
humani gn̾is. mortuũ puerũ doluit:
cũ extinctos noᷤᷤ iniqͥtatis aculeo mise¬
ratus aspexit &e qͥa ꝑ moysen t̾rorem
legis ꝓtulit: quasi ꝑ puerũ uͥgam mi¬
sit. Per legem qͥppe d̾s uͥgam tenuerat:¬
cũ dicebat. Siquis ista ł illa fec̾it: mor¬
te moriat᷑. A peccati gͥ morte timor
suscitare ñ ualuit: s ad stat̾ uitȩ as¬
pirata mansuetudinis gr̾a erexit. S
puer cũ baculo mortuũ suscitare ñ
ualuit: qͥa paulo attestante nichil
ad ꝑfectum adduxit lex. Iꝑse autẽ.
ꝑ semetipsũ ueniens. & super cadau̾
se humilit̾ sternens ad exeqͣnda sibi
mortui mẽbra se collegit. quia c̃ in
forma dei eẽt: ñ rapinã arbitratus
ẽ. eẽ se equalẽ d̾̃o s semecipsũ exina¬
niuit. for ᷤ ac in s.h. f: ⁊. hinuẽ.fi. h

Expanded text:
resuscitatio significavit. « Auctor, inquit, resuscitatio significavit. « Auctor, inquit, humani generis Deus mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit: et quia per Mosen terrorem legis protulit, quasi per puerum virgam misit. Per legem quippe cum dicebat: Si quis haec vel illa fecerit, morte moriatur. A peccati igitur morte timor suscitare non valuit, sed ad statum vitae, aspirata mansuetudinis gratia, erexit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia, Paulo attestante, nil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens ad exaequanda sibi mortua membra, se collegit, quia « cum in forma Dei esset, non rapinam est arbitratus esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit for
Abbreviated transcription (Latin):
Ac deinceps: am̃ am̃ inqͥt dico uobis:
qͥa uenit hora &e nẽ e̾. qñ mortui qui
in monum̃tis st̃. audient uocẽ filti
iuuuunt audiunt: s qͥ audiunt reui¬
uiscunti ꝑ qd̾ ampliꝰ claret de resur¬
rectionẽ hoc dici: qͣ mortui infidelita¬
te & ignorantia d̾i sic resurgunt ut pͥꝰ
audiant. & audiendo reuiuiscant.
Ista resurrectione si rectȩ credimꝰ resur
recimꝰ & nos ipsi. qui iã resurreximꝰ.
alt̾am in fine resurrectionẽ expectamꝰ.¬
huic eũgłio rectȩ p̾miitit᷑ illa lectio
libri regum de filio sunamitis quẽ.
puer ab helyseo missus cũ baculo. ñ
resuscitauit: ꝑ semet ipsũ uͦ helyseus
ueniens. seq suꝑ mortuũ sternens:
atq ad eiꝰ m̃bra secolligens. huc illuc¬
q de ambulans: e in ore pueri septieᷤᷤ
aspitans: hunc ad reddiuuã lucem
ꝓtinꝰ ꝑmist̾iũ compassionis antinaũ
E andẽ enĩ resuscitationẽ humani ge¬
neris quȩ fit ꝑ fidem de qͣ supͣdictũ ẽ.
in eũgłio: teste beato g̾gorio. ħ pueri

Expanded text:
» Ac deinceps: Amen, inquit, dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortui qui in monumentis sunt, audient vocem Filii ia vivunt, audiunt, sed quia audiunt, reviviscunt. » Per quod amplius claret de hac resurrectione haec dici, qua mortui in infidelitate et ignorantia Dei sic resurgunt, ut prius audiant, et audiendo reviviscant. Ista resurrereximus; et nos ipsi qui jam resurreximus, alteram in fine resurrectionem exspectamHuic Evangelio recte praemittitur illa lectio libri Regum, de filio Sunamitis, quem puer ab Helisaeo missus cum baculo, non resuscitavit. Per semetipsum vero Helisaeus veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore pueri septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per mysterium compassionis animavit . Eamdem enim resuscitationem humani generis, quae fit per fidem, de qua supra dictum est in Evangelio teste beato Gregorio, haec pueri
Abbreviated transcription (Latin):
assumit. E go qͥd̾ testimoniũ ꝑhibeo
de me ipso e testimoniũ ꝑibet deme.
qͥ misit mepat̾. Qͦd ce ipstr̃ concedi
oportet. Palã nãq ẽ. auditũ testimo¬
patre suo oꝑa bona testimonia erãt
de ipso tam patͥs qͣm filii. G estimo¬
niũ gͦ uerũ atq fidele. falso calupni¬
abant᷑. contͣ legẽ suã p̾uaricatores le¬
gis. Ad hoc quȩ p̾currit lectio ꝓpłu¬
ca. pulcre accedit: in eo qd̾ ait. ẜ cce
testem ppłis eũ dedi: ducem ac p̾cep¬
torẽ gentib. E ccegentẽ qͣm nesciebas.

Expanded text:
 qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater . Quod et ipsum concedi oportet. Palam namque est auditum testimoPatre suo opera bona, testimonia erant de ipso, tam Patris quam Filii. Testimonium ergo verum atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores legis. Ad haec, quae praecurrit lectio prophetica, pulchre accedit in eo quod ait: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus: Ecce gentem, quam nesciebas
Abbreviated transcription (Latin):
de resurrectione latari. Notũ ẽ.
mist̾iũ huiꝰ miracłi. epene acunctis
fidelib celebratũ qd̾ uidelicet lararꝰ
quẽ amabat dñs. de quo ipse aitꝰ. La¬
rarus amicꝰ nr̃ dormit. s uado ut a sop̃¬
no excitem illũ: &e cuiꝰ sorores sepe dño
ministrauerãt typum gesserit iã fideł
&e iit eccłiam positi hominisqͥ. cũ sit

Expanded text:
esurrectione Lazari. Notum est mysterium hujus miraculi, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicet Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem illum , et cujus sorores saepe Domino ministraverant, typum gesserit jam fidelis et intra Ecclesiam positi hominis, qui cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
operat᷑ cũ reg̃ mundũ. paulo pꝰ sub¬
iungit. Sic̃ enĩ pat̾ suscitat mortuos
&e uiuificat: sic ae filius qͦs uult uiui¬
mines. ut ait beatissimꝰ augustinꝰ a mor¬
te infidelitatis ad uitã fid̾i: a morte fal¬
sitatis. ad uitam u̾itatis: A morte iniqͥ¬
tatis ad uitam iusticiȩ. Am̃ inqͥt dico
uob: qͥa qui u̾bũ meũ audit. & credit
ei qͥ misit me. habet uitam et̾nam. ie¬

Expanded text:
lo post subjungit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivimines, ut ait beatissimus Augustinus, a morte infidelitatis ad vitam fidei, a morte falsitatis ad vitam veritatis, a morte iniquitatis ad vitam justitiae. » Amen, inquit, dico vobis quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm per triduũ audiens. iuxta ma¬
gistri catherirantis efficacissimã po¬
tentiã. ipse qͦ cathecuminus mira¬
bilis ꝑfectus redditꝰ e̾. doctor eugłii:
nec longe dissimilis. illi ceco eũgłico:
iit pote corꝑalit̾ cecꝰ ad natatoriam
baptismi salutaris missus ẽ: uͥ e cor¬
pore &e anima illuminatꝰ. de certã¬
tib contͣ se phariseis omĩbꝙ inimi

Expanded text:
quam per triduum audiens, juxta magistri catechizantis efficacissimam potentiam, ipse quoque catechumenus mirabilis, perfectus redditus est doctor Evangelii. Nec longe dissimilis illi caeco evangelico utpote corporaliter caecus ad natatoriam baptismi salutaris missus est, ubi et corpore et anima illuminatus, disceptantibus contra se Pharisaeis, omnibus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilis aqͣ mundat᷑. & mundificat :
emundati ab omĩb inqͥnam̃tis suis.
sic deinceps inuunt. ut testimonio sĩt
ei. qd̃ sc̃s sit: cuiꝰ p̾cepto & ipsi sci sunt:
Hoc inutͣq lectione diu̾sis u̾bis. s eodẽ
sensu repetit᷑. Nam in pͥma quȩ est

Expanded text:
visibilis aqua mundatur et mundificat, emundati ab omnibus inquinamentis suis, sic deinceps vivunt, ut testimonio sint eis, quod sanctus sit, cujus praecepto et ipsi sancti sunt . Hoc in utraque lectione diversis verbis, sed eodem sensu repetitur. Nam in prima, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
consonȩ:ad eundẽ sensũ ꝯcinũt. Cuiꝰ .ni.
nisi catheriãtiᷤᷤ nouã sobolẽ eccłiȩ
uox÷. Uenite filii audite me. accedite
ad eũ &e illuminamini : Nam ut
iuxta eũgłm paucis ĩmitcet᷑ u̾bis:
idem ẽ ac si dicat. Uenite ceci: ut luto.
quod fec̃ dñs ex sputo ur̃ĩ limantur
ocłi᷑ Accedite ad natatoriã syloe: ce
ficiũ: sacram̃ti cȩlebritas poposcit:
uidł. ut ꝓpt̾ augm̃tum filioꝵ. habe¬
at ꝙͦ sp̃ualiũ augm̃ta ciborũ. Lecto
natus. & extra sẏnagogã eiectus. filiũ
d̃i foras inuenit: immo a filio d̾i foraᷤᷤ
inuentus ẽ: & ꝓ cidens ad orauit eũ:
conueniens huic significatiõi seqͥt᷑
Nam in psalmo illo de quo sũpta
ẽ iuxta sacrã expositionẽ uen̾abiliũ
doctoꝵ. loqunit᷑ apłi exhortando gen¬
tiles. laude inenarrabili. ce oꝑe. & uo¬
ce dm̃ laudare: & de occulto &e t̾ribili
iudicio eiꝰ. quo illos assũpsit. &e ppłm
sͥ añ peculiarẽ & electũ. repudiauit:

Expanded text:
ne ad eumdem sensum concinunt. Cujus enim, nisi catechizantis novam sobolem Ecclesiae, vox est: Venite, filii, audite me, accedite ad eum, et illuminamini? Nam ut juxta Evangelium paucis immutetur verbis, idem est ac si dicat: Venite, caeci, ut luto, quod fecit Dominus ex sputo, vestri linantur oculi, accedite ad natatoriam Siloe, et ficium, sacramenti celebritas poposcit, videlicet ut propter augmentum filiorum habeat quoque spiritualium augmenta ciborum. Lecto ectus, Filium Dei foras invenit, imo a Filio Dei foras inventus est, et procidens adoravit , conveniens huic significationi sequitu nostrum . Nam in psalmo illo, de quo sumpta est, juxta sacram expositionem venerabilium doctorum, loquuntur apostoli, exhortando gentiles laude inenarrabili, et opere et voce Deum laudare, et de occulto et terribili judicio ejus, quo illos assumpsit, et populum sibi ante peculiarem et electum repudiavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ente: colligite uos tp̃riꝰ ad eccłiã illã.
It̾m atq it̾m annuntiabat p̃rbr. qͣlẽ
diẽ. uoluiss: ita dicendo. Illa fr̃ia ue
ut sepe dictũ ẽ. totius officii principa
sacram̃tũ. a specioso nr̃e salutis opi¬
fice. d̃i filio. p̾figͣatũ ẽ̾. ħ omo enĩ cecꝰ
a natiuitate genꝰ sig̃cat humanũ:
fulget imago factoris inditos. in pri
to adu̾itatis lum̃ dũ p̃dicat᷑ ã minist̾s
xp̃i. incarnatio ipsiꝰ filii d̾i. det̾aq miꝰ¬
teria quȩ incarne ꝓ nr̃a salute gessit:
lutũ ipse facit expͥuto elunt suꝑ¬

Expanded text:
e, colligite vos temperius ad ecclesiam illam. Iterum atque iterum annuntiabat presbyter, qualem diem voluisset, ita dicendo: Illa feria venut saepe dictum est, totius officii principalsacramentum, speciose a specioso nostrae salutis opifice, Dei Filio, praefiguratum est. Homo enim caecus a nativitate , genus significat humanum, m, menti ubi fulget imago Factoris inditos, in primto ad veritatis lumen, dum praedicatur a ministris Christi incarnatio ipsius Filii Dei, caeteraque mysteria, quae in carne pro nostra salute gessit, lutum ipse facit ex ipso sput
Abbreviated transcription (Latin):
gitabat. & circũ ferebat uniuit: qͣndo
uerbũ suũ eruetauit. cores int̾renũ
ut̾um u̾ginis &epului nr̃e nat᷑e in unã
ꝑsonã coniunx̃: ut a tali tantoq spu¬
to tantillus puluis formã stabilem spe¬
ciem ato decorem accipiens conserua¬
ret᷑ Igit᷑ dũ huiꝰ incarnationis fides
humano gn̾i p̾dicat᷑: magni ceci ut
dictũ ẽ ocłi. luto qͦd fec̃ dñs liniunt᷑.
Cũ ã ita catheritatus. id̾e cetꝰ ad sac̾s
fontes ꝑuenit: &e lauat᷑ fonde uisibili.¬

Expanded text:
do Verbum suum eructavit cor ejus in terrenum uterum Virginis, et pulveri nostrae naturae in unam personam conjunxit, ut a tali tantoque sputo tantillus pulvis formam stabilem, speciemque atque decorem accipiens, conservaretur. Igitur, dum hujus incarnationis fides humano generi praedicatur, magni caeci, ut dictum est, oculi luto, quod fecit Dominus, linuntur. Cum autem ita catechizatus idem caecus ad sacros fontes pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
ad cathecuminos ꝓnuntiandũ: Scru¬
tinis diem dilectissimi fr̃s. quo electi
nr̃i diuinitꝰ instruant᷑. ĩminere cog¬
noscite.Ibi deniq sollicita deuotione.
seqͣnti. iiiͦi. fr̃ia. circa horã t̾ciã conue¬
nire digneminr ut celeste mist̾iũ. qͦ
diabolus cũ sua pompa destruit᷑. & ia¬
nua regni celestis aꝑit᷑. inculpabili
ministerio ꝑag̾e ualeamꝰ. I tẽ fr̃ã . iiii.
fintcis missar̃ sollẽpniis. annũtiabat
prb̃rut inpsa ebd̃a reu̾terent᷑ ad¬

Expanded text:
ad catechumenos pronuntiandum. Scrutinii diem, dilectissimi fratres, quo electi nostri divinitus instruantur, imminere cognoscite, ibidemque sollicita devotione sequenti quarta feria, circa horam tertiam convenire dignemini, ut coeleste mysterium, quo diabolus cum sua pompa destruitur, et janua regni coelestis aperitur, inculpabili ministerio peragere valeamus. Item feria quarta, finitis missarum solemniis, annuntiabat presbyter, ut in ipsa hebd
Abbreviated transcription (Latin):
est. a die dñice crucis: ñ nisi. xiiͦi. ie¬
iunii dies eorũ p̃paratiomi restarent:
dieb ieinare ñ licet: Igit᷑. dũ . iiͦi.
fr̃ia. scrutina celebrantur. &e seqͤntes
.xuͦ. dies. i eiuniis atq doctͥne fid̾i im¬
pendunt᷑: noua eccłia pulcrant luna
ad plenitudinẽ ꝓficit ᷑: ut crucifixo
plena luna xp̃o cõmoriens: & conre¬
surgens illi in baptistno copulet᷑.
iuxta ordinẽ romanũ.usq in sabb̃m

Expanded text:
est die Dominicae crucis non nisi tredecim jejunii dies eorum praeparationi restarent. diebus jejunare non licet. Igitur, dum quarta feria scrutinia celebrantur, et sequentes quindecim dies jejuniis atque doctrinae fidei expenduntur, nova Ecclesia, « pulchra ut luna , » ad plenitudinem proficit, ut crucifixo plena luna Christo commoriens et conresurgens, illi in baptismo copuletur. juxta ordinem Romanum, usque in Sabbatum
Abbreviated transcription (Latin):
illuminatã: quȩ in plenitudine fidi.
passionẽ suscipiens. cõmorit᷑ illi. e
consepelit᷑ in sacram̃to baptismatis.
Igit᷑ quociens eccłlȩ noua sõboles ad
cõmoriendũ .xͦ. p̃parat᷑: ut num̃us
dierũ p̾parationis eiꝰ .i.artioris ieiunĩ
etati lunȩ que illã significat exeqͣt᷑.

Expanded text:
atam, quae in plenitudine fidei passionem ejus suscipiens, commoritur illi et consepelitur in sacramento baptismatis. Igitur quoties Ecclesiae nova soboles ad commoriendum Christo praeparatur, ut numerus dierum praeparationis ejus, id est arctioris jejunii aetati lunae, quae ill
Abbreviated transcription (Latin):
tione cui consimił: celebrare. Quar¬
ta gͦ fr̾ia. nouȩ eccłiȩ celebrant᷑ initia:
quȩ appellant᷑ scrutinia. Serutima
dix a maritudinis subeẽt uelut fuit
in symone mago. & in hereticis. &e in
heresiarchis quã plurimis ut sc̃a ñ
illis darent᷑. inisi priꝰ xana fides in
m̃tib eoꝵ radices altas fixisset. Cur
autẽ hac potissimũ die celebrẽt᷑. uł
qͦd subseq̃ntiũ usq ad passionis dñi¬
cȩ diem. num̾us dier̃ mist̾iũ contine

Expanded text:
tione, cui similis est, celebrare. Quartione, cui similis est, celebrare. Quarta ergo feria novae Ecclesiae celebrantur initia, quae appellantur scrutinia. Scrutiniadix amaritudinis subesset, velut fuit in Simone Mago , in haereticis et haeresiarchis quamplurimis, ut sancta non illis darentur, nisi prius Christiana fides in mentibus eorum radices altas fixisset. Cur autem hac potissimum die celebrentur, vel subsequentium usque ad passionis Dominicae diem numerus dier
Abbreviated transcription (Latin):
a mortuis ꝑ głam patͥs: ita & nos in
nouitate uitȩ ambulemꝰ. M oris qͥppe
stante solẽpnitate paschali. hac die
sua nomina dabat: & ꝑsequẽtes dies.
usq ad ipsam pasce sollẽpnitatẽ. aul¬
ensqͥsq. regłam fiłi. uñ et cathecu¬
p̃tat᷑ Ractatꝰ ⁊ gndenscens. t̃ad ĩ plenitu¬
dine tp̃ris ꝓꝰqͣm luna plena ẽ. plena
fide. in solempnitate scĩ baptisterii.
sỹbolũ reddens. xͦ cõmoriebat᷑. e resur¬
gebat. at pꝰ quã xͥanitas creuit᷑ e sage¬
na illa u̾bi d̃i ꝓiscib impleta ẽ. quia
ꝑiculosũ erat tantã multitudinem
differre ꝓpt̾ occasiones mortis. quȩ in
multitudine hoĩum. multe st̃. maxi¬
mȩ. ꝓpt̾ turbã infantiũ. ex xͥanis pa-¬
rentib succͤscentiũ. qͦrũ ten̾a uita ꝑ¬
scpe leui occasione succidit᷑. iusũ est.
scẽ eccłie ꝓassim indulgentia bapti¬
eandi concessa. ĩmo oblata cuncta añ¬
uenire ꝑicła: baptismi tam̃ solepnita¬
tem. ł in paucis cum dñica resurrec¬

Expanded text:
a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . » Moris quippe e poterat, instante solemnitate paschali, hac die sua nomina dabat, et per sequentes dies usque ad ipsam Paschae solemnitatem, audiens quisque regulam fidei, unde et catechurpretatur lactatus et grandescens, tandem in plenitudine temporis, postquam luna plena est, plena fide in solemnitate sancti baptisterii symbolum reddens, Christo commoriebatur et conresurgebat. At, postquam Christianitas crevit, et sagena illa verbi Dei piscibus impleta est , quia periculosum erat tantam multitudinem differre propter occasiones mortis, quae in multitudine hominum multae sunt, maxime propter turbam infantum, ex Christianis parentibus succrescentium, quorum tenera vita persaepe levi occasione succiditur, visum est sanctae Ecclesiae, passim indulgentia baptizandi concessa, imo oblata, cuncta antevenire pericula, baptismi tamen solemnitatem vel in paucis cum Dominica resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
afflixisti ut interfic̾es filiũ eiꝰ. Ad s
dñs. ꝓulchrȩ conuenit illud. qͦd hic
fuisse d̾r filiꝰ amathi. i. u̾itatis affir¬
mant enĩ iudei. qͦd ionaᷤᷤ fu̾it iste
sareptenȩ uiduȩ filiꝰ quẽ resuscita¬
uit helias: mat̾re pꝰ ea dicente ad eũ.
Nunc cognoui qͦd uir di estu:ce uer¬
bũ dñi in ore tuo uerũ ẽ. & obhanc

Expanded text:
afflixisti, ut interficeres filium ejus? » afflixisti, ut interficeres filium ejus? » Dominus, pulchre convenit illud quod hic fuisse dicitur filius Amathi, id est veritatis. Affirmant enim Judaei, quod Jonas fuerat istius Sarephtanae viduae filius, quem resuscitavit Helias, matre postea dicente ad eum: « Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo verum est , »