comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Uiguiti autẽ iã ⁊uii. annos ducimus. qͦd
in hac urbe int᷑ iangobardoꝵ gladios uuumus.
Quib quã multa abhac eccłia cottidianis diebꝰ
erogant᷑. ut int̾ ees uiuere possimꝰ. suggerenda
ñsunt. S breuit᷑ indico. quia si c̃ rauennȩ parti¬
bus dñoꝵ pictas. apud pͥmi exercitũ ttaliȩ sacel¬
lariũ habet. quicausis suꝑuenientibꝰ cotidianas
expensas faciat᷑. ita ⁊ inhac urbe incausis talibꝰ
eoꝵ sacellariꝰ ego sum. ⁊ tam̾ hec ecdłia quȩ uno
eodemq temꝑe elericis. monasteriis. pauꝑibus.
populo. atq insuꝑ langobartdis. tã nulta inde¬
sinent᷑ expendit. ecce adhuc exom̃iũ eccłiarum
affuctione p̾mit᷑. qͣdeuriꝰ hominis suꝑbia mus¬
tũ gemunt. Isi dicere iul p̾sumunt.

Expanded text:
tere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus. quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in Ravennae partibus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum saccellarius ego sum. Et tamen haec ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monasteriis, pauperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumunt.
Abbreviated transcription (Latin):
missas utdomo ur̃a ñ solum celebrari ꝑmit¬
teret. s suicditis etiã ipse ꝑageret.¬
cũꝑxri. annos a gregorio multiplicibꝰ lite¬
ris exhortatꝰ redire ad iona chicũ ꝓpositiun
detractasset. inguissimã egritudinẽ cecicdit.

Expanded text:
missas in domo vestra non solum celebrari permitmissas in domo vestra non solum celebrari permitteret, sed si velitis, etiam ipse perageret,cum per undecim annos a Gregorio multiplicibus litteris exhortatus redire ad monachicum propositum detrectaret, in gravissimam aegritudinem cecidit.
Abbreviated transcription (Latin):
tius in eadẽ apostasia ꝑmanens. obcrtis qui¬
uusdã siruttatib oblationes suas aiob̾e s¬
inacusano ep̃o execratas cognosceret. ⁊ cont᷑
ep̃m hostili more comotus c̃. cumq ñtinui¬
uatius. Quȩ uis eni causa fuisset ñ usq ad
hoc debuit furor erumꝑe. ut armati homi¬
nes ur̃i sicut. uudiuinius in cp̃m irruerent.
⁊ diũsa hostili more mala cõrutteret. atq
ues hȩ res apat̾na intterĩ caritate duude¬
ret. Nũquid ñ poterat si quelibet contentio
fuit tranquille cdisponi. ut nec partiũ uti¬
litas aetrim̃tũ. nec sentiret gra lesionem:
Cuiꝰ aut̃ grauitatis. cuiꝰ sc̃itatis. cuiꝰ man¬
suetudinis supra scriptus fr̃ nr̃ sit. non
habemus incognitũ. Exquare colligimꝰ.
q nisi eum doloris us nira. a coegisset.
a cihanc rem dequauos contristatos. sseritis. ciꝰ
fr̾nitas uullatenꝰ ꝑuenisset. Nos tam̃ ut hoc
eo scribente cõꝑimꝰ. ilico ei scripsimꝰ. amoneu¬
tes ut oblationes ur̃as sic̃ ante susciꝑet. et

Expanded text:
ius, in eadem apostasia permanens, obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, contra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuvimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna interim charitate divideret. Nunquid non poterat, si quaelibet contentio fuit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret gratia laesionem? cujus autem gravitatis, cujus sanctitatis, cujus mansuetudinis suprascriptus frater noster sit, non habemus incognitum. Ex qua re colligimus, quia nisi vis eum doloris nimia coegisset, ad hanc rem, de qua vos contristatos asseritis, ejus fraternitas nullatenus pervenisset. Nos autem, ut hoc eo scribente comperimus, illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras, sicut ante susciperet, et
Abbreviated transcription (Latin):
bhoc sollicitissimus eccliȩ dei custos gregoriꝰ
uniꝰ cuiusq c̃sili arios arguens. quantũ
uise erat. om̃s omino saluare certabat. Unde
uenantio ex monacho patricio. pꝰ aliqua scribens
conueniunt. litterati elienti uocant᷑ ⁊ decausa
uitȩ consiliũ ex fautorib mortis querit᷑. Iuitũ
ñte sed res tuas diligunt. nulla tͥ nisi quȩ ad
temp᷑ placeant loquunt᷑. łales etiã fuerunt
sicut ipse reminiscitis dudum c̃siliarii. qͥte
adtanti facinus ꝑduxerunt delicti. Et ut de
aliquid scłaris auc toritatis loquar̾. cũ amicis
omĩa trac t̃andasunt. s prius de ipsis. Siuͦ
incausa tua hominẽ consiliariũ queris. con¬
siliariũ me rogo suscipe. Nullus tͥ fidelior
et ad consiliũ potest quã qui ñtua. s te dili

Expanded text:
hoc sollicitissimus Ecclesiae Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Unde Venantio, exmonacho patricio, post aliqua scribens,conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti facinus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te dili
Abbreviated transcription (Latin):
clamare cõpeller. ac dicere. o temꝑa. omores.
Cece cimeta incurope partib barbaroꝵ iuri st̃
tradita. Destiuc t̃ȩ urbes. cũsa castra. depopula¬
te ꝓuintiş. Nullus t̾ram cultor in habitat. scui¬
unt ⁊ dominant᷑ cotidie unneee fideliũ cultores
idoloꝵ. I tam̃ sac̃ dotes qui in pauũto et cinere
flentes iacere debuerunt. unu̾sitatis s nomina
cxpetunt. er noius ac ꝓfanis uocabuł gli̾antur.
defendo: Numquid spetialem inuiriã uindico:
Causã om̃i potentis dei ago. causam uniu̾salis ec¬
cliȩ quero. quis iste ẽ quicont᷑ statiita euuangeli

Expanded text:
clamare compellor ac dicere: O tempora, o mores! Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita, destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat, saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum, et tamen sacerdotes, qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis gloriantur. defendo? Nunquid specialem injuriam vindico? causam omnipotentis Dei, causam universalis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangel
Abbreviated transcription (Latin):
ecelia conseruat᷑ hereditariũ dereliquit. De
niq inspeculo sc̃s uniuersalis eccłe. iur tociꝰ
humilitatis et auctoritatis ac orthodore fidei.
unde uideri et audiri clariꝰ euangłicus preco
ualeret consistens. oris sui diuinissimo gladio
et rec̾tã fidẽ muniuit: et cunctas hereses in
symbolo dissipauit. Qđ uidelicet sacrȩ con¬
fessionis sẏmbolũ. ita se habet.
Redo in unũ dm̃ omĩpotentẽ. patrẽ et

Expanded text:
 haereditarium reliquit. 2. Denique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit et cunctas haereses uno symbolo dissipavit. Quod videlicet sacrae confessionis symbolum ita se habet: redo in unum Deum omnipotentem, Patrem, et
Abbreviated transcription (Latin):
GRegorii uirilit̃
ipsius eccłiȩ de¬
sudantis. p̃lato
libello torosa
menbra descripta sunt: qualit̾ in palestra qͦ¬
q conflixerit. aspirante dño ꝓferat᷑. Siqͥdẽ
mox ut sũmũ pontificiũ felicissimȩ romane
urbis. xp̃o mortalib consulente sortitꝰ ẽ:
suꝑstitiosũ uniuersalis admirationis uocabulũ
qđ ioħs constantinopolitanꝰ ep̃c insolent᷑ sibi
tunc temꝑis usurpabat. more antecessoꝵ su¬
oꝵ pontificũ. sub districtissimȩ interminati¬
onis sententia refutauit. Et pͥmꝰ om̃iũ. se in
pͥncipio suarũ epłarũ. seruũ seruoꝵ dĩ uo
cando. scribi satis humilit̾ definuit: cunc
tis successorib documentũ sue humilitatis.
tã in hoc quã in mediocrib pontificalib indu

Expanded text:
Gregorii, viriliter ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consusuperstitiosum Universalis vocabulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omnium se in principio epistolarum suarum servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam in mediocribus pon
Abbreviated transcription (Latin):
astipulantur. adrianꝰ papa ꝑmotꝰ: duos ingal¬
liã cantores misit.  uoꝵ uidicio. rex om̃s qͣ¬
dẽ corrupisse dulcedinẽ romani cantꝰ leuita¬
te quadam cognouit. mettenses uͦ sola natura¬
li feritate. paululũ quid dissonare p̾uidit.
Deniq usq hodie. quantũ romano cantuĩ ce
rũ eccłiarũ germaniarũq cantꝰ. abhis qͥ me¬
rã ueritatẽ diligt cõpbat᷑. Hlȩx gͦ ꝑ anticipatio

Expanded text:
astipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galastipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galliam cantores misit, quorum judicio rex omnes quidem corrupisse dulcedinem Romani cantus levitate quadam cognovit, Metenses vero sola naturali feritate paululum quid dissonare praevidit. Denique usque hodie quantum Romano cantui Meterum Ecclesiarum Germaniarumque cantus, ab his qui meram veritatem diligunt comprobatur. Haec ergo per anticip
Abbreviated transcription (Latin):
licani cantꝰ tomȩ offensus. cũ galloꝵ ꝓcacitas
cantũ a nostratib quib dã neniis argumenta¬
ret᷑ e̾e̾ corruptũ. nr̃iq e diuerso authenticũ
antiphonariũ ꝑbabilit̾ ostentarent. interro¬
gasse fert᷑. quis int̾ riuũ et fontẽ. limpidiorẽ
aqua conferre soleret. Respondentib fontem:
prudent᷑ adiecit. Ergo et nos qͥ de riuo corruptã
lympham usq hactenꝰ bibimꝰ. ad ꝑhennis fon¬
tis necesse ẽ. fluenta pͥncipalia recuruimꝰ. Mox
itaq duos suoꝵ industrios clericos: adriano
cunc ep̃o dereliquit. Quib tandẽ satis elegant̃
instructis: mertensẽ mettopoli adsuauitatem
modulationis pͥstinş reuocauit. ꝑq illã. totam
galliã suã correxit.
ed cũ multa pꝰ tẽꝑa. defunctis his qͥ roms
fuerant educati: cantũ gallicanarũ ecesi¬
arũ amettensi discrepare prudentissimꝰ regũ
uidisset. ac unũ quẽq ab alterutio uitiatũ can¬

Expanded text:
licani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas licani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas cantum a nostratibus quibusdam naeniis argumentaretur esse corruptum, nostrique e diverso authenticum Antiphonarium probabiliter ostentarent, interrogasse fertur quis inter rivum et fontem limpidiorem aquam conservare soleret? Respondentibus fontem prudenter adjecit: Ergo et nos qui de rivo corruptam lympham usque hactenus bibimus, ad perennis fontis necesse est fluenta principalia recurramus. Mox itaque duos suorum industrios clericos Adriano tunc episcopo dereliquit, quibus tandem satis eleganter instructis, Metensem metropolim ad suavitatem modulationis pristinae revocavit, et per illam, totam Galliam suam correxit. ed cum multa post tempora, defunctis his qui Romae fuerant educati, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudentissimus regum vidisset, ac unumquemque ab alterutro vitiatum can
Abbreviated transcription (Latin):
tate qͦq naturali. seruate minime potuerunt.
Alpina si quidẽ corꝑa. uocũ suatũ conitians
abilo li ꝓstepentia. si scerts modulationis
dulcedinẽ ꝓpͥam ñ resultant: quia bibuli gut¬
turis barbama feritas. dũ inflexionib et reꝑcus¬
sionib mnitẽ nitit᷑ edere cartilenã: naturali
qͦdã fragore. quasi plaustra ꝑ graidus confuse
sonantia rigidas uoces iactat: sicq audienti¬
ũ animos quos mulcere debuerit. exasꝑando
magis ac obstrependo conturbat.
inc ẽ qđ huiꝰ gregorii teꝑe. cũ augustino
occidentales eccłȩ ita susceptũ modulationis
organũ uitiarunt. ut ioħs quidã romanus
cantor cũ theodoro ȩque ciue romano: s ebu¬
raci archiep̃o. ꝑgallias inbrittannias uitalia¬
no sit p̃suli destinatꝰ. Qui circũ quaq posita¬
rũ ȩccłarũ filios. ad pͥstinã cantilenȩ dulce¬
tis annis romanȩ doctrinȩ regulã conseruauit.

Expanded text:
itate quoque naturali, servare minime potuerunt. itate quoque naturali, servare minime potuerunt. Alpina siquidem corpora, vocum suarum tonitruis altisone perstrepentia, susceptae modulationis dulcedinem proprie non resultant, quia bibuli gutturis barbara feritas, dum inflexionibus et repercussionibus mitem nititur edere cantilenam, natarali quodam fragore, quasi plaustra per gradus confuse sonantia rigidas voces jactat, sicque audientium animos, quos mulcere debuerat, exasperando magis ac obstrependo conturbat. Hinc est quod hujus Gregorii tempore cum 48 Augustino Occidentales Ecclesiae ita susceptum modulationis organum vitiarunt, ut Joannes quidam Romanus cantor cum Theodoro aeque cive Romano, sed Eburaci archiepiscopo, per Gallias in Britannias Vitalliano sit praesule destinatus, qui circumquaque positarum Ecclesiarum filios ad pristinatis annis Romanae doctrinae regulam conservavit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiis anathematis. cã generalit̃ qua ꝓpetualit̃
condempnauit.
Senide in demo dñi mote sapientissimi
salomonis. ꝓpt̃ music compunctionẽ
dulcedinis. antiphonariũ concentu cantoꝵ
studiosissimus nimis utilit̾ compilautt.Scolã
q̃q cantor. quȩ hacterꝰ eisdem itsticutionib
in scã romana ȩccła modulat᷑ instituit. eiq cũ
ñ nullis pͥddis duo habitaculo. scilicet alcerũ
nensis patriarchu domib fabricauit. ubi usq
hoctie lectus eiꝰ quo recubans modulabat. Et
flagelũ ipsĩ quo pueris minabat᷑. ueneratione
congrua cũ autentico antiphonario reseruant᷑.
Quȩ uidelicet loca ꝓp̃cepti seriem subuiipe¬
stione anathematis obministeru cotidiani
utrobiq grãm sub diuisit.
ubiq inoculationis dulcedinẽ. int̃ alias
eurpe gentes. germani seu galli discere
crebroq reliscere insignit᷑ potuerunt: incor¬
rupta uͦ tam leuitate animi. qͥa tĩnulla ele pro¬
prio gragorianis cantib muscuerurt. qũa ten¬

Expanded text:
ualiter condemnavit. 6. Deinde in domo Domini, more sapientissimi Salomonis, propter musicae compunctionem dulcedinis, Antiphonarium centonem cantorum studiosissimus nimis utiliter compilavit; scholam quoque cantorum, quae hactenus eisdem institutionibus in sancta Romana Ecclesia modulatur, constituit; eique cum nonnullis praediis duo habitacula, scilicet alterum nensis patriarchii domibus fabricavit, ubi usque hodie lectus ejus, in quo recubans modulabatur, et flagellum ipsius, quo pueris minabatur, veneratione congrua cum authentico Antiphonario reservatur, quae videlicet loca per praecepti seriem sub interpositione anathematis ob ministerii quotidiam utrobique gratiam subdivisit. 7. Hujus modulationis dulcedinem inter alias Europae gentes Germani seu Galli discere crebroque rediscere insigniter potuerunt, incorruptam vero tam levitate animi, quia nonnulla de proprio Gregorianis cantibus miscuerunt, quam fer
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ luculent᷑ apłicis tr̃oius exposuit.
amuin aduertens idõ se a dño suꝑ gentes et
regna sũmũ pontificẽ corstitutum. ut iuxta
etet. atq disꝑderet: sicq demũ edificares
plantaretq uirtutes: om̃s consuetudines qͥs
contia priscam traditionẽ apłicã nouit̾ pul¬
lulasse cognorierat. uidelicet deministeis. de¬
cantorib de laicis pontifici familiarit̾ ad be¬
rentib. detitulandis p̃iudicialit᷑ quib libet
reb. de contegendo dalmaticis apłico feretro.
tificũ. et de ñ admittendis passim laicis ad ec¬

Expanded text:
m, luculenter apostolicis thronis exposuit, animadvertens se ideo a Domino super gentes et regna summum pontificem constitutum, ut, juxtaeret atque disperderet, sicque demum aedificaret, plantaretque virtutes, omnes consuetudines quas contra priscam traditionem apostolicam noviter pullulasse cognoverat, videlicet de ministris cantoribus, de laicis pontifici familiariter adhaerentibus, de titulandis praejudicialiter quibuslibet rebus, de contegendo dalmaticis apostolico feretro, tico, et de non admittendis passim laicis ad ec
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e fidei structura consurgit. et cuilibediu¬
ss̃ tiq actionis existat. quisquis eoꝵ soliditatẽ
ñ tenet. etã silapis eẽ cernit᷑. tamen extra e¬
dificiũ sacet. Quintũ qͦq conciliũ pati. ue¬

Expanded text:
sanctae fidei structura consurgit; et cujuslibet vsanctae fidei structura consurgit; et cujuslibet vitae atque actionis existat, quisquis eorum soliditatem non tenet, etiam si lapis esse cernitur, tamen extra aedificium jacet. Quintum quoque concilium pariter ve
Abbreviated transcription (Latin):
considerata ipsa rei immensitate deterreor.
Perpendo qͥppe qͦd om̃i cura uigilandũ ẽ: ut
rector cogitatione sit mundus. oꝑatione sit¬
p̃cipuus. discretꝰ insilentio. utilispeti
uerbo. singulis cõpassione ꝓximꝰ. p̃ cunctis
contẽplatione suspensus. bene agentib ꝑ humi¬
litatẽ socius. contra delinquentiũ uitia ꝑ ze¬
lũ rectitudinis erectꝰ. et cetem. qͦ latiꝰ pꝰ̾ inli¬
uro pastoralli ꝓsequit᷑. Preterea qͥa corde credit᷑¬
sc̃i enuangłi. iii. libros. sic . iiii. concilia sus¬
cipe et uenerari me fateor: nicenũ scilicet. in
quo puersũ arrii dogma destruit᷑. constai¬
nopolitanũ qͦq. inquo cunomis et macedonus
ertor conuincit᷑. efesenũ etiam pͥmũ. in quo¬
nestorii impietas uidicat᷑: calcedonense uero.
in qͥ euthichis dioscoriq prauttas repbatͦdioai
desiotione cõplector. integerrima appbatione
cistodio. qͥa in his uelut ingadiato lapide

Expanded text:
considerata ipsa rei immensitate, deterreor. considerata ipsa rei immensitate, deterreor. Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum rectitudinis erectus, » et caetera quae post in libro Pastorali prosequitur. 4. « Praeterea quia corde, inquitsancti aeuangelii IIII libros, sic IIII concilia suscipere ac venerari me fateor, Nycenum scilicet, in quo perversum Arrii dogma destruitur, Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur, Effesinum etiam primuNestorii impietas judicatur; Chalcedonense vero, in quo Eutychis, Dioscorique pravitas reprobatur; tota devotione complector, integerrima approbatione custodio; quia in his velut in quadrato lapide,
Abbreviated transcription (Latin):
ad dnm̃. nͥ ꝑ delictis ppłi intercessor. eligt᷑ :
Qua itaq fidutia ad eũ ꝓpeccatis alienis inter¬
cessor uenio. apud quẽ securus deꝓprus ñ
sũ: Si fortasse quispiã apud potent᷑ẽ uirũ qͥ
et sibi iratꝰ. et mͥ eẽt incognitus intercessorem
suũ me fieri quereret. ꝓtinꝰ responderẽ. Ad in¬
tercedendũ uenire nequeo. quia eiꝰ noticiã ex
sedula familiaritate ñ habeo. Si gͥ recte homo
ad hominẽ de qͦ minime p̃sũpsissẽ fieri inter¬
cessor erubescerẽ. quantȩ hoc audatiȩ ẽ qͦd
apud dm̃ ꝓppło locũ interioris obtineo. cui fa¬
familiarẽ me eẽ ꝑuitȩ mertũ mertũ ñ agnosco.
Qua in re ẽ mͥ adhuc aliqͥd grausꝰ formidandũ. qͥa
sicut cuncti liquido nouimꝰ. cũ isqui displicet
ad intercedendũ mittit᷑. itati animꝰ ad deterio
ta ꝓuoeat᷑. Et ualde ꝑtimesco. ne comissa inͥfi
tuĩ mente ad pontificalis oꝑis studia accingo.

Expanded text:
a Domino, nisi pro delictis populi intercessor eligitur? a Domino, nisi pro delictis populi intercessor eligitur? Qua itaque fiducia ad eum pro peccatis alienis intercessor venio, apud quem de propriis securus non sum? Si fortasse quispiam apud potentem virum, qui et sibi iratus, et mihi esset incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo apud hominem, de quo minime praesumpsissem, fieri intercessor erubescerem, quantae hoc audaciae est, quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtineo, cui familiarem me esse per vitae meritum non agnosco? Qua in re est mihi adhuc aliud gravius formidandum, quia sicut cuncti liquido novimus, cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati ad deteriora provocatur, et valde pertimesco ne commissa mihi tam mentem ad pontificalis operis studia accingo,
Abbreviated transcription (Latin):
et subpontio pilato crucifixus ẽ. et sepultꝰ: tercia
die resurrexit amortuis: die aũt. xͦl. ascendit¬
in cęlũ. sedet ad dexterã patris. unde uentu¬
rus.ẽ. iudicare uiuos et mortuos: positurus
ante ocłos om̃iũ. occulta singuloꝵ: daturus
iustis. ꝑpetua p̃mia regni cȩlestis: iniquis aũt
supplicia ignis eterni. innouaturꝰ scłm ꝑ ig¬
nẽ incarnis resurrectione. Confiteor uña fi¬
dẽ. unũ baptisma. unã apłicã et uniuersa¬
lẽ ȩccłiam: inqua sola possunt laxari pecca¬
ta. in nomine patris et filii et sp̃c sc̃i am̃.¬
y nodicã qͦq suã gregoriꝰ scđm priscum
decessoꝵ suoꝵ morẽ. ioħi constantinopo¬
litano. eulogio alexandrino:. gregorio anti¬
ocheno. ioħi iherosolimitano: et anastasio ex
to animo renitens regimen pastoralis curȩ ac
pondera portare cõpulsus sũ: caligo meroris oc¬
currit et triste cor: nichil aliud nͥ eas qͤ uide¬
re nil sinunt tenebras uidet. Nunqͥd artistes

Expanded text:
Et sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus; tertia die resurrexit a mortuis. Die autem quadragesiin coelum, et sedet ad dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et mortuos, positurus ante oculos omnium omnia occulta singulorum, daturus sanctis perpetua praemia regni coelestis, iniquis autem supplicia ignis aeterni, innovaturus saeculum per ignem in carnis resurrectione. Confiteor unam fidem, unum baptisma, unam apostolicam, et universalem Ecclesiam, in qua sola possunt laxari peccata in nomine Patris, et Filii, et Spiynodicam quoque suam Gregorius, secundum priscum decessorum suorum morem, Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gregorio Antiocheno, Joanni Jerosolymitano, et Anastasio patto animo renitens pastoralis curae pondera portare compulsus sum, caligo moeroris occurrit, et triste cor nihil aliud nisi eas quae videri nil sinunt tenebras videt. Nam quid antistes
Abbreviated transcription (Latin):
forib ddespicabilis remanebat. Sola de erat in¬
terp̃tandi bilinguis peritia. et facundissima
uugo cecropia. quȩ quondam suȩ mentis
acumina uarrone cȩlibatũ suũ auferen¬
te: latinis tradiderat. imposturarũ sibi
palatii ministeriũ uel ȩccłiasticum
patrimoniũ ꝓcurabat: sed om̃a eccłasti¬
ci iuris munia. eccłastici nichilominus¬
uiri subibant. Nuirũ laicis ad armoꝵ so¬
lã militiã. uel agroꝵ curã continuã depu¬
tatis. Obhoc se non nulli ꝓcerũ sub obtentu
religionis. pͥmo tonsorare cepert̃. Quoꝵ
teigiuersationi mauritius imꝑator pru¬
dent᷑ occurrens: data ꝑ longinũ stratorem
lege p̃cepit. ut qͥsqͥs publicis fuisset am¬
ministiationib implicatꝰ. ei ad eccłasticũ
uenire officiũ ñ liceret. Quã legẽ. gregoriꝰ
suꝑ hoc ualde lauclauit diceni᷑. Qui scła¬
rẽ habitũ deserens. ad eccłastica officia ue¬

Expanded text:
foribus despicabilis remanebat. Sola deerat inforibus despicabilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimonium procurabat, sed omnia ecclesiastici juris munia eccviri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub optentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens data per Longinum stratorem lege praecepit, ut, quisquis publicis fuisset administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Gregorius super hoc valde laudavit dicens: 'Qui saecularem habitum deferens ad ecclesiastica officia ve
Abbreviated transcription (Latin):
une terũ p̃sapientia tome sibi cẽplũ
uisibilit̃ q̃data m fabricarat. et septẽ plicib artibus
ueluti columpniis nobilissimoꝵ cotidẽ lapidum
apłics sedis atriũ fulciebat. llullus pontifici fa¬
mularitiũ aminimo usq admaximũ. barbarũ
qͥd libet insermone uel habitu p̃ferebat: s toģa¬
ta quiritũ more seu trabeata latinitas. suum
latiũ in ipso latiari palatio singularit᷑ obtine¬
bat. Reflorierant ibi diuersarũ artiũ studia.
et qui uel scĩmonia uel prudentia forte carebat
sui ipstꝰ iudicio subsistendi corã pontifice fidu¬
ciã ñ habebat. Iccersiebant᷑ pontificalib ꝓfim¬
dis consiliis prudentes uiri qͦs ꝑhibui potiꝰ qu̾a
potentes. et pauꝑe philosophia intrinsecus.
qͥd potiꝰ aut potisimũ in uno quoq negotio se¬
quendũ putaret᷑. artificiosis argumentac ionib
intionabilit̾ inqͥrente. diues inhertia quȩ
mͦ sede pari sapientib sorte ulciscit᷑ p̃ cubiculi

Expanded text:
Tunc rerum Sapientia Romae sibi templum Tunc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat, et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimonia, vel prudentia forte carebat, suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat. 14. Arcessebantur pontificalibus profundis consiliis prudentes viri, quos perhibui, potius quam potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dives inertia, quae modo se de sapientibus pari sorte ulciscitur, prae cubiculi
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ ad xp̃ianismi grãm dñs conuocauit᷑ :¬
marinianũ eiꝰdẽ monasteru sui monachũ. qͦm
in rauennati metropoli ep̃m consecrauit: ꝓbum.
quẽ subito ab batẽ spũ reuelante constituens.
ꝓ construendo renodochio hierosolimis des¬
tinauit: simulq claudiũ classitanȩ ciuitatis
abbatẽ. qͥ de ꝓuerbis. de canticis qͦq canticoꝵ.
de ꝓpħis. de libris regũ. deq eptatico. papa
disputante. multa. licet ñ eodẽ sensu cõposuit.
Cũ quib gregoriꝰ dic noctuq uersatꝰ. nichil
monasticę ꝑfectionis inpalatio. nichil pontifi¬
calis institutionis in eccła dereliquit. Uideban¬
t᷑ passim cũ eruditissimis clericis adherere pon¬
tifici religiosissimi monachi. et indiuersis ꝓ¬
fessionib habebat᷑ uita cõmunis. ita ut talis
e̾ẽt sub gregorio penes urbem romanã ȩccłia.
qualẽ hanc fuisse sub apłis lucas. et submarro
euangłista penes alex andiiã philo cõmemorat.

Expanded text:
gentes ad Christianismi gratiam convocavit; gentes ad Christianismi gratiam convocavit; Marinianum ejusdem monasterii sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante constituens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abbatem, qui de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu, composuit . 12. Cum quibus Gregorius diu noctuque versatus, nihil monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis institutionis in Ecclesia dereliquit. Videbantur passim cum eruditissimis clericis adhaerere pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisse sub apostolis Lucas, et sub Marco evangelista penes Alexandriam Philo commemorat. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
dear preterisse. Ceterũ prudentissi¬
mꝰ rector gregoriꝰ. remotis asuo cubiculo scłarib
clericos sibi prudentissimos consiliarios famili¬
aresq delegit: int̾ qͦs petrũ diaconẽ coetaneũ
suũ. cũ qͦ pꝰ ea disputans. iiͦiͬi. dialogoꝵ libros
euangłi cũ socus suis excepit: pateriũ ȩque no¬
tariũ. qͥ ab eo sccłicerius factꝰ. ex libres ipsius
aliqua utillima defloriuit: ĩoħ̾em defensorẽ.
qͥ eiꝰ uissu in hispanias cognitor. destinatꝰ. ianu¬
ariũ ep̃m ciuitatis malanitanȩ ab ep̃is suis cõ¬
patriotis depositũ. sedi ꝓpͥȩ restautauit. et de¬
positores eiꝰ cũ eo qui in loco eiꝰ obrepserat. pari
sententia condẽpnauit. Monachoꝵ uͦ scĩssimos
sibi familiares elegit. int̾ qͦs maximianũ mona¬
steru sui abbatẽ. quẽ sy racusis epm̃ fecit. eiq
ꝑ siciliam uices suas cõmisit: augustinũ eiꝰdẽ
monasteri sui p̃positũ. et mellitũ: ꝑ qͦs angloꝵ

Expanded text:
isse 11. Caeterum prudentissimus rector Gregorius, remotis a suo cubiculo saecularibus, clericorum sibi prudentissimos consiliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum libros Evangelii cum sociis suis excepit; Paterium aeque notarium, qui ab eo secundicerius factus, ex libris ipsius aliqua utillima defloravit; et Joannem defensorem, qui ejus jussu in Hispanias cognitor destinatus, Januarium episcopum civitatis Malacitanae, ab episcopis suis compatriotis depositum, sedi propriae restauravit, et depositores ejus cum eo qui in locum ejus obrepserat pari sententia condemnavit. Monachorum vero sanctissimos sibi familiares elegit, 49 inter quos Maximianum, monasterii sui abbatem, quem postea Syracusis episcopum fecit, eique per Siciliam vices suas commisit; Augustinum ejusdem monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ Et quid ẽ quãdui inhac uita iustꝰ moras pa¬
titur. loquendo bona ꝓdesse aliis sfestinat. S cũ
duras m̃tes conspicit. easq cousiderat contentionib
occupari. p̃dicationis u̾bũ retinet. Et inmnedio
eorĩ ñ egredit᷑. quia abonis quȩ loqui poterat ob¬
mitescit. sic̃ ꝑ paulũ dr̃. Nichil ꝑcontentionẽ. Et
rursus. Si quis uult contentiosus eẽ. nos talẽ con¬
suetutinẽ ñ habemꝰ. Unde hicqͦ apte subuingit᷑. Et¬

Expanded text:
avantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras paavantur. Et quidem quandiu in hac vita justus moras patitur, loquendo bona, prodesse aliis festinat; sed cum duras mentes conspicit, easque considerat contentionibus occupari, praedicationis verbum retinet. Et in medio eorum non egreditur, quia a bonis quae loqui poterat obmutescit, sicut per Paulum dicitur. Nihil per contentionem . Et rursus: Si quis vult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus . Unde hic quoque apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
se incogitatione discusserit. tanto ampliꝰ agnoscit
iusti anima. quantis mortalitatis sue infirmita¬
tib sit ligata. Nisi eiũ se ligatũ conspiceret paulus.
minime dixisset. Desideriũ habens dissolui. et cũ ap̃o
eẽ. Hinc et ꝑ psalmistã dr̃. Ut audiret gemitum
uincłatoꝵ. et soluat filios int̾emptoꝵ. Et rursus.
intret inconspectu tuo gemitꝰ cõpeditoꝵ. Sepe aũt
cũ iã aĩa adredep̃toris sui speciẽ cõtẽplandã exire de¬
siderat. cũ celestib gaudiis int̾eẽ suspurat: ipsa mor¬
talttatis suȩ iuncła conspicit. et geniit. qͥb ad huc
inp̾senti mundo ligata retinet᷑. Hinc ẽ qͦd subtile.
om̃ĩpotentis dĩ iudiciũ intuens iheremias ait. Cir¬
cũedificauit adu̾sũ me ut ñ egrediar. aggͣuauit
cõpedẽ meã. habemꝰ enĩ cõpedes. ipsam infirnuta¬
tem atq corruptionẽ mortalitatis nr̃ę. S cũ tri¬
bulatio nob̾ et gemitꝰ addit᷑. ipse nr̃e cõpedes angͣ¬

Expanded text:
se in cogitatione discusserit, tanto amplius agnoscit justi anima quantis mortalitatis suae infirmitatibus sit ligata. Nisi enim se ligatum conspiceret Paulus, minime dixisset: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Hinc per Psalmistam dicitur: Ut audiret gemitum vinculatorum, et solvat filios interemptorum . Et rursus: Intret in conspectu tuo gemitus compedcum jam anima ad Redemptoris sui speciem contemplandam exire desiderat, cum coelestibus gaudiis interesse suspirat, ipsa mortalitatis suae vincula conspicit et gemit, quibus adhuc in praesenti mundo ligata retinetur. Hinc est enim quod subtile omnipotentis Dei judicium intuens Jeremias, ait: Circumaedificavit adversum me ut non egrediar, aggravavit compedem meam . Habemus enim compedes, ipsam infirmitatem atque corruptionem mortalitatis nostrae; sed cum tribulatio nobis et gemitus additur, ipsae nostrae compedes aggr
Abbreviated transcription (Latin):
ad hierechiel dr̃. Linguã tuã adherescere faciam
palato tuo. et eris mutꝰ nec qͣsi uir obiurgans. qr
domꝰ exasꝑans ẽ. Et sic̃ paulo dr̃. festina et exi
scriptũ ẽ. quia ꝓhibuit eos spc̃ ibũ. Proptͣ bonos
auditores. etiã malis doc̾torib sermo dat᷑. sic̃ de
phariseis dñs dic̃. Omĩa quęcũq direruit uob̾.

Expanded text:
ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Et sicut Paulo dicitur: Festina et exi scriptum est quia prohibuit eos spiritus Jesu . Propter bonos auditores etiam malis doctoribus sermo datur, sicut de Pharisaeis Dominus dicit: O
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa paret᷑. Minus enĩ mala c̾ont᷑ m̃tẽ p̃ualent. que
inopinata ñ ueniunt. E tam̃ dũ contͣria pͣnoscunt᷑.
quanta sit in eo obedientiȩ uirtus ostenditur. qui
et cognoscit quod aduersa passurꝰ ẽ. et tam̃ uoci dñi¬
cȩ in obȩdieus ñ ẽ. Magna aut̃ consideratione in

Expanded text:
omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata non veniunt; et tamen dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit quod adversa passurus est, et tamen voci dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione i
Abbreviated transcription (Latin):
inittꝰ. nec quasi uir obiurgans. quia domꝰ exasꝑans
ẽ. Aliquando uͦ etiã cont̾ resistentiũ linguas. p̃dican¬
tiũ corda telo sui dñs accendit. ne taceant . s dic̃ta
fallaciũ. uerba ueritatis p̃mant. Unde hic subdit᷑. Cũ aũ¬
ds̃. S hȩc que breuit᷑ sub duplici in tellectu discussimꝰ.
placet ut uirta considerationẽ litt̾ȩ lenitͣ tangendo
transeamꝰ. Quid enĩ nob̃ ampliꝰ ꝑ ipsa u̾ba bistoriȩ. quã
uirtꝰ obȩdientiȩ cõm̃dat᷑. cũ mͦ adtransmigͣtionẽ iuxta
fluuiũ chobar ꝑgere. mͦ ad cãpũ egredi. mͦ ex cãpo
ad domũ redire ꝓpħa precipitur. ut priꝰ eruissione
ꝑgens et paulopost exiens. atq iterũ ad domũ rediens
et semetipsũ recludens. semꝑ suȩ uoluntate ipleat:¬
Cuidr̃. Et tu fili hoĩs ecce data sunt suꝑ te uincła. et
ligabunt te ineis. et nͣ egredieris in medio eoꝵ. Qua
inre notandũ ẽ. quod aduersa ꝓpħa p̃noscit. ut contͣ

Expanded text:
domus exasperans est. 14. Aliquando vero etiam contra resistentium linguas praedicantium corda zelo sui Dominus accendit ne taceant, sed dicta fallacium verbis veritatis premant. Unde hic subditu15. Sed haec quae breviter sub duplici intellectu discussimus placet ut juxta considerationem litterae leviter tangendo transeamus. Quid enim nobis amplius per ipsa verba historiae quam virtus obedientiae commendatur? Cum modo ad transmigrationem juxta fluvium Chobar pergere, modo ad campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur? Ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis aa, et ligabunt te in eis, et 1298 non egredieris in medio eorum. Qua in re notandum est quod adversa propheta praenoscit, ut contra
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. Liua et ꝑpropłiam alterũ dr̃. Si fuerit numerui
filioꝵ isrł quasi harena maris. reliqͥe salue fient. Ereat
gͦ. ꝓpħa demedio popłi ad cãpũ. de cãpo redeat ad do¬
mũ. ut p̃dicatio quȩ uideȩ facta ẽ egrediat᷑ in geutes.
et repletis fide gentib. recipiat uidea sp̃italis doctri¬
ne dona quȩ amisit. Includi aut̃ ꝓpħa in medio do¬
mus suȩ p̃cipit᷑. qr antirp̃i temꝑe abeis gentib que
in infidelitate remanseruit. plebs conu̾sa iudeorũ.
aũt̃ quod ẽ. extͣ templũ eice foras. et ne metiaris eũ qm̃
datũ ẽ gentib. et ciuitatẽ scam̃ calcabunt mensibus

Expanded text:
am alterum dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praedicatio quae Judaeae 1295 facta est, egrediatur ad gentes, et repletis fide, gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus quae in infidelitate remanserint plebs conversa Judaeorum autem, quod estforis templum, eice foras et ne metiaris eum, quoniam datum est gentibus et ciuitatem sanctam calcabunt mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
inus. Cũ uͦ nos adiuuante diuma grã intrinsecus
custodimꝰ. et ne maligni spc̃ qͥ iure a nobis alieni st̃
quia sortẽ beatitudinis ꝑdiderunt. nob̾ inelatione
subripiant. sollicitudine cauta circũspicimꝰ. soli ha¬
bemꝰ aqͣs quas inplateis diuidimꝰ. ut nob̾ in eis alieni
participes ñ sint. hi nuirũ. de quib scriptũ ẽ. Alieni
insurrexer̃ inme. et fortes quęsierunt anim̃ meam.
Aquas gͦ et in plateis diuidit et sol ht̃. qͥ ꝑ hoc qͦd mul¬
tis p̃dicat. se incogitatione tẽporalis głe ñ eraltat.
loquendo foras exierit. exhumilitate semꝑ ad discu¬
tienda cordis sui secreta reuocet᷑. Uñ et subditur.¬

Expanded text:
mus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus mus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spiritus qui jure a nobis alieni sunt quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis gloriae non exaltat. tilitate proximorum loquendo foras exierit, ex humilitate semper ad discutienda cordis sui secreta revocetur. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. nͥ porta tep̃tationes carnis inquib hac̾tenꝰ
racuisti. ac reuertere ad conscientiã tuã ut uide
q̃ prarimis ministrat. adͥ conscientiã redeat. seq
ipsũ subtili examinatione discutiat. ne de his
quȩ foris p̃dicat. aliquid ipse apud se intrinsecus
transitorie laudis quęrat. Uñ et ꝑsalomonẽ dicit᷑.
Bibe aquã decist̾na tua. et fluenta puteitui. Diri¬
uentur fontes tui foras. et in plateis aqͣs diuide.
Habeto eas solus. ne sint alieni participes tii. Hal
tui foras. et inplateis aquas diuide. cũ ꝓtinꝰ ad¬
iungit. Habeto eas solꝰ. ne siit alieni participes
tui. Quomͦ enĩ aquã scientię solꝰ habere poterit
si hanc in plateis diuidit: Quomꝰ alieni aquȩ eiꝰ
participes ñ sint. si fontes illiꝰ foras diriuant᷑: Sed
cũ p̃dicamꝰ popłis. nimirũ inplateis aqͣs diuidinius.
quia in auditoꝵ multitudine. scientię u̾ba dilata¬

Expanded text:
tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videquam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae laudis quaerat. 12. Unde et per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide ; habeto eas solus, nec sint alitui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquae ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus, quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilata
Abbreviated transcription (Latin):
reuocamur. iet apud seinet ipsũ ii dõ animꝰ qͥescat.
et non iam perteriores concupiscentias in appetitu
laudis et głe cogitationis mobilitate discurrat. De
bac domo cordis cuidã sanato ꝑsemetipsã ueritas
dicẽ : Tolle grabatũ tuũ. et uade indomũ tiũ. ł gra¬
batũ quippe inqͦ carnis ẽ requies: ipsa caro signat᷑
ꝑ domũ uero conscientia figirat᷑. Et cũ m̃te mor¬
tui inuitiis iacemꝰ. in carnis delectatione quiesci¬
mus. infirmi portam᷑ in lec̾to. Cũ uͦ sanati fueri¬
mus m̃te. ut iã pulsantib carnis uitiis resistamꝰ.
necesse ẽ. ut tepͣtationũ contumelias de nr̃a carne
toleremꝰ. Egro itaq adsalutẽ reduc̾to pͣcipitur.
tolle grabatum tuũ. id÷ porta lec̾tũ inquo porta¬
tus es. quia necesse ẽ. ut sanatꝰ quisq portet con¬
tumeliam carnis. inqͣ priꝰ iacebat egrotꝰ. Iuidẽ
ergo dicere tolle grabatũ tuũ et uade indomũ

Expanded text:
revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo ad cãpũ exit : Iniq dñi glãm iudet. qr tanto
largiꝰ doctrinȩ gram ꝑcipit. quanto se in labore pͣcli¬
cationis ex amore ꝓximorũ tendit. Foras gͦ exeundo
in altũ uisionis ducit᷑. quia unde in alienis cordib
ignorantiȩ cȩcitatẽ ministerio suȩ locutionis illumi¬
nat. inde eũ suꝑna gr̃a in altiori uttelligentia ex¬
altat. S: quia semꝑ p̾dicator debet adm̃tẽ recurrere.
humilitatẽ atq mundiciã intrinsecus custodire. post
cãpũ neceẽ ẽ. ut addomũ redeat. qͣtinꝰ in his quȩ dic̃
qualis etiã ipse sit. uit᷑ conscientiã agnoscat. Si enĩ aut
hoc quod loquit᷑. minimȩ custodit. aut de his que lo¬
quit᷑ tẽꝑalem glam reqͥrit. loquendo quidẽ ad cã¬
pũ erit. s ñ cogitando semetipsũ. ad domũ redire
contẽpnit. Accepto enĩ spũ in medio domꝰ includum̃.
quando ꝑ eiꝰ grãm ad discutiendũ m̃tis nr̃e secreta

Expanded text:
loquendo ad campum exit? Ibique Domini gloriam videt, quia tanto loquendo ad campum exit? Ibique Domini gloriam videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo eundo in altum visione ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est, ut ad domum redeat, quatenus in hqualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spiritu, in medio domus includimur, quando per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Et linguã tuã adherescere faciã palato tuo
et eris mutꝰ. nec qͦsi uir obiurgans. qr domꝰ exaꝑansẽ.¬
S quia enoch. et helia pͣdicante. multi erhis qui tc̃
ex iudeis in infidelitate remanseruit. ad cogniti¬
onẽ ueritatis redeunt. sic̃ de eodẽ helia dr̾. helias
ueniet et ipse restituet oĩa. qui utiq ꝑ zachariã
due oliue. et ꝑ ioħem duo candelabra nominant᷑.¬
os tuuͣ. et dices ad eos. Hec dic̃ dñs ds̃. Tunc
enĩ uelut in extremo os ꝓpħe aperit᷑: cũ inp̃dicatio¬
ne enoch et helie uideis ad fidem redeuntibus
ꝓpħia sacri eloqũii de xp̃o fuisse cognoseitur. Sed
quia hec tẏpice diximꝰ. nc̃ u̾ba eadẽ karitateͥ urẽ
moralit᷑ disseramꝰ. Iuid ẽ. enĩ quodͥ exre ꝓpsu ad¬
cãpũ iubet᷑. nͥ quod unꝰquisq qui p̾dicat. ꝓpt̾ eos qͦs
extͣ se positos corrigit. atq ab iniquitatẽ compescit.

Expanded text:
ditur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, ditur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec q quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de Hetia dicitur: « Elias veniet et ipse restituet omnia . » Qui utrique per Zachariam duae olivae , et per Joannem duo candelabra nominantuos tuum, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus. 9. Tunc enim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetia sacri eloquii de Christo fuisse cognoscitur. Sed quia haec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramus. 10. Quid enim est, quod exire prophecampum extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit,
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ exasperans ẽ. Quȩ uidelicet u̾ba si ꝑ typice ex¬
positionis ordine̾ sequamur. ꝓpħa indomo sua uin¬
cula suscipit et ligat᷑. qr inextremis cũ iudȩa cre¬
diderit. grauissimas antirꝑi temꝑe ꝑsecutiones
sentit. itã ut p̃dicationes eiꝰ. ministri unqͥtatis ñ
recipiant. s resistendo. hos. uincłis doloru pͣmant.
Et in medio eorũ ñ egredit᷑. quia ad corda pͣuorum
p̃dicatio ñ ꝑuenit. dũ lingua bonoꝵ ligata tribu
infidelib. qui cosdẽ ipsos qui eruideis crediderint ꝑ¬
qmͣ et exipso suo genere uidea cũ fidelis fuerit. tri¬
bulationẽ ꝑsecutionis portet. Dũeiũ unigenitus
sũmi patris incarnatꝰ ac mortuuꝰ. resurrerisse atq
ad celos ascendisse ñ credit᷑. sic̃ ꝑ sacre script᷑e pugina
dicta ẽ. in eorũ intellec tũ decurreret. quasi gressuᷤ
liberos suȩ p̃dicationis habuisset. Reꝓbis aut̃ tunc
pͣdicatoris scientia tacere cõpellit᷑. unde ⁊ hic sub¬

Expanded text:
omus exasperans est. 7. Quae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribuinfidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint pquoniam et ex ipso suo genere Judaea cum fidelis fuerit tribulationem persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus ac mortuus resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scridicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. 8. Reprobis ergo tunc praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde et hic sub