comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: si ex fidae uiuat᷑. Creditꝰ deside¬
retꝰ: ut desideratꝰ habeatꝰ. Desiderii
dilectionis: p̃paratio eꝰ. mansionis.
Ita dnẽ. para qͥd paras. Nos enĩ tͥ
paras. & te nobis paras: qm̃ locũ pa¬
ras& tͥ innobis. & inte nobis. Iu enĩ
dixisti. manete in me & ego in uo¬
bis. Quantũ qͥsq fuerit particeps
tui: aliꝰ minꝰ. aliꝰ ampliꝰ: hȩc erit
diuersitas p̾miorũ ꝓdiuersite me¬
ritoꝵ. hec erit multitudo mansio¬
nũ: ꝓdisparilitate mansoꝵ s tam̃
omiũ in et̾nitate uiuorũ : & sine
uenis: Si bene te intelligo. nec un¬
de uadis. nec unde uenis. nec un-¬
de recedis. Uadis latendo. uenis ap¬
parendo. S nisi maneas regendo.
ut ꝓficiamꝰ bene uiuendo. quomͦ
parabitꝰ locis. ubi possimꝰ manere
ꝑfruendo: Hȩc deuerbis quȩ reci¬
tata st̃ euangłicis. satis dicta sit :
quousq ait dñs. iterũ uenio & ao¬
cipio uos. ad meipsũ. Quia autẽ
sit qͦd sequit᷑ ut ubi ego sũ & uos

Expanded text:
ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine id est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quomodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Dominus, Iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. Quid autem sit quod sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
cit & si abiero p̃parare uobis locũ.
iterũ uenia & accipiã uos ad me
ipsũ. ut ubi ego sũ: & uossicis. &¬
modo uadit & parat locũ. si iãmul.¬
tȩ mansiones st̃. si quominꝰ. di¬
x iss uado parare: Aut si ad huo
parandꝰ est cur ñ merito dixisset
uado parare: An iste mansiones.
essent: dixiss uado parare. Et
tam̃ quia st̃ ita ut parande sint :
ñ eas uadic parare sicut st̃. s si
abierit & parauerit sicut futurȩ
st̃: iterũ ueniens accipiet suos
ad seipsũ. ut ubi ẽ. ipse: sint etiã
ipsi. Quomͦ gͦ. mansiones in domo
patris ñ aliȩ s̃ ipse : & sine dubio
iã st̃ sicut parande ñ st̃. & ñ sunt

Expanded text:
paravero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Quomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae
Abbreviated transcription (Latin):
oramꝰ & dicimꝰ. lieniat regnũ tuũ.
Poꝰ gͦ iã regnũ uocat᷑ s ad huc con¬
uocat᷑. Si eiũ regnũ ñ uocaretur.
colligent deregno eiꝰ omĩa scandala
ñ diceret᷑. S nondũ regnat hoc reg¬
nũ. Proinde sic est iã regnũ: ut cũ
de illo collecta fuerint omĩa scan¬
dala. tẽ ꝑueniat ad regnũ. ut ñ
solũ regni nom̃. s etiã regnandi ha¬
beat potestatẽ. Huic qͥppe regno ad
dexterã stanti: in fine diceretꝰ. Ue¬
nite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ: id ÷ qͥ regnũ eratis & n reg¬
nabatis. Uenite regnate. ut qđ inspe
illo erunt mansiones. sicut eas ad
paret. qđ ñ facietꝰ si reliquerit: Ag¬
nosco dnẽ ut possũ. Nimirũ illud
significas: quia ut parentꝰ iste man¬
siones. uiuere debet itus ex fide. Qͥ
enĩ adũo peregrinat᷑: opus habet
ex fide uiuere. qͥa ꝑhanc adspetiẽ.
contẽplandã paratur. Beati eiiĩ
mundo corde: qr ipsi dm̃ uidebun.
Et fide mundans copda eoꝵ. Illud

Expanded text:
 dicimus, Veniat regnum tuum . Nunc ergo jam regnum vocatur, sed adhuc convocatur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est, qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe illo erunt mansiones, sicut eas adhaepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud
Abbreviated transcription (Latin):
finis cũ tradiderit regnũ dõ & pa¬
tri.id ẽ. qͦs redemit sanguine suo
tradiderit contẽplando etiã patri
nanti bonũ sem̃ magro suo. Bonũ
autẽ sem̃: hi sunt filii regni. Qui
& si nõ habent ꝑmixta zizania. mit¬
tet infine rex ipse angłos suos: & col¬
ligent de regno eiꝰ onũa scandala.
Tc̾ it fulgebt̾ sicut sol: in regno pa¬
tris sui. Regnũ fulgebit in regno:

Expanded text:
finis, cum tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri nanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris su
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplationis. cuncta officia referunt᷑
actionis. Solus enĩ ẽ. liber: quia ꝓpt̃
se appetitꝰ nec refert᷑ ad aliud. Huic
seruit actio. Ad hõ enĩ refert᷑ qͥcqͥd beue
aliud. sꝰ. ꝓpt̾ scipsii tenet᷑ & habetꝰ. Ibi
gͦ finis: qͥ sufficit nobis. Et̾nꝰ igͥ erit.
Neq enĩ nobis sufficit finis: nͥ cuiꝰ nullꝰ
c̃. finis. Hoc inspiratũ erat philippo:
quando dixit. ostende nobis patrẽ &
sufficit nobis. Inqͦ ostensione: se ꝓmi¬
sit & filiꝰ dicens. Ñ credis qe ego in pa

Expanded text:
contemplationis cuncta officia referuntur actionis. Solus enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene semetipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis qui sufficit nobis. Aeternus igitur erit: neque enim nobis sufficit finis, nisi cujus nullus est finis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego i
Abbreviated transcription (Latin):
eciã : quȩ suꝑiꝰ dicta st̃ meliꝰ existimo
incelligi. modicũ & iã ñ uidebitis me.¬
& iterũ modic & uidebitis me. Modie
ẽ enĩ hoc totũ spaciũ. qͦ p̃sens ꝑ uolat
scłm. Unde dicit idẽ ipse euangłista
nanq addidit : qr uado ad patrẽ. ad̾
ad priorẽ sententiã referendũ ẽ. ubi
ait. modicꝰ & iã ñ uidebitis me: ñ
ad posteriorẽ ubi ait. & iteruĩ modic
& uidebitis me. ł undo qͥppe ad pa¬
trẽ: facturꝰ erat ut ñ eũ uidereN.
riturꝰ & donec resurgeret ab eoꝵ as

Expanded text:
itaque, quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi: Modicum, et jam non videbitis; et iterum modicum, et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium, quo praesens pervolat saeculum. Unde dicit ipse evangelista vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. riturus, et donec resurger
Abbreviated transcription (Latin):
ut spm̃ eiꝰ acciper&. & qͥs audeat łcogi¬
tare ł dicere. incęlo sedentẽ xp̃m rogan¬
dũ ñ eẽ. & int̾i̾a manentẽ rogatũ fuis¬
se  Rogandũ ñ eẽ.in mortale̾. rogari
soluat. lucendo in cordib nr̃is ad uiden¬
da quȩ dicit. Puto eiũ qđ ait. iterũ aut̃
uidebo uos & gaudebit cor ur̃m. & gau¬
diũ ur̃m nemo tollet auobis: ñ ad il¬
lud tẽpus eẽ. referendũ qͦ resurrexit.
eisq suã carnẽ cernendã tangendãq
monstrauit. s potiꝰ ad illud unde iã
dixerat. qͥ diligit me diligetꝰ a patre
meo. & ego diligã eũ: & manifestabo
meipsũ illi. lã qͥppe resurrexerat. iã
se illis in carne monstrauerat. iã sede¬
bat ad dexterã patris: quando dicebat

Expanded text:
quis audeat, vel cogitare, vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogandum fuisse? Rogandum non esse immortalem, rogari se dissolvat, lucendo in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse referendum, quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit, sed potius ad illud, unde jam dixerat: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo meipsum illi. Jam quippe resurrexerat, jam se illis in carne monstraverat, jam sedebat ad dexteram Patris, quando dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
gens amortuis iã ñ morit᷑. & morᷤ
ei ultͣ ñ dñabitꝰ. Huc usq in isto
euangłii capitulo unde hodie dis¬
putauiniꝰ. uelut facili intellectu
om̃ia cururrert̃. Acrior necessaria
ẽ: in his quȩ sequunt᷑ itentio.
Quid ÷ enĩ qđ ait. & in illo die me
ñ rogabitis qͥcꝙͣ : Hoc uerbũ qđ
ẽ. rogare: ñsolũ petere. uerũ etiã
int̾rogare signifieat. Et grecu
euangłiũ unde hoc trans latũ ẽ.:
tale habet uerbũ qd̾ utrũq possit
intelligi. ut hȩc ãbiguitas nec in¬
de soluatꝰ. quanꝙͣ & si solueretur.
ñ idõ nulla questio remaneret.

Expanded text:
gens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo, unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec inde solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo nulla quaestio remaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
micꝰ dĩ constituitꝰ. Quib iniicꝰ
dĩ : factũ ẽ. ut nec eiꝰ unigenito par¬
ceret᷑. Deinde subiungit: & dicit.
Mulier cũ parit tristicitiã habet: q:
uenit hora eiꝰ. Cũ autẽ peperit pue¬
rũ : iã ñ menuuit p̾ssurȩ ꝓpt̾ gaudi

Expanded text:
micus Dei constituetur . Quibus inimicis Dei factum est, ut nec ejus Unigenito parceretur. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parturit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressur
Abbreviated transcription (Latin):
igͥ: nc̃ qͥdẽ tristiciã habebitis. Iterũ
autẽ uidebo uos: & gaudebit cor
ur̃m. & gaudiũ urm̃ nemo tollet
auobis. Nec ista similitudo ad it¬
telligendũ uidetꝰ eẽ. difficilis. qm̃
comparatio eiꝰ inꝑnitũ ẽ. eodẽ ipso
exponente curdicta sit. Parturitio
qppe tristicie. partꝰ aut̃ gaudiũ cõ¬
paratꝰ: Qđ tc̾ magis eẽ. consueuit.
quando ñ puella s puer nascitur.

Expanded text:
em tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis, quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer
Abbreviated transcription (Latin):
sinagogas facient uos: s ueniet hora.
tanꝙͣ hoc dictur fuiss. separabt᷑ illi
ait. s ueniet hora. quasi consolationẽ
eis ꝓmiteret post cribulationẽ. cũ
magis diceredebuisse uideatꝰ indica¬
niet. cũ tribulationẽ suꝑ tribulati
onẽ. ñ consolationẽ postribulatio¬
nẽ uenturã illis eẽ. p̃diceret. An
forte sic eos illa desinagogis separatio
fuerat tꝰbatura. ut nior mallent
quã in hac uita sine udeoꝵ congre¬
gationib ĩmorari : Absit ut sic tur¬
barentꝰ qͥdĩ ñ hominũ głam reqͥre¬
bant. Qd gͦ ẽ. extra sinagogas faci¬
ent uoss ueniethora. cũ potiꝰ dice

Expanded text:
facient vos: sed venit hora? Tanquam hoc dicturus fuisset: Separabunt illi ait, Sed venit hora, quasi consolationem eis promitteret post tribulationem; cum magis dicere debuisse videatur indicanit, cum tribulationem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret? An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, extra synagogas facient vos, sed venit hora, cum poti
Abbreviated transcription (Latin):
dendis. prestare arbitrant᷑ obseqͥũ
Quȩ uerba dñs ita subiecit: tanꝙͣ ex
hoc consolaret᷑ eos. qͥ desynagogis u¬
daicis pellerent᷑. P renuntians eñĩ
quę mala eẽnt ꝓ eiꝰ testimonio ꝑpes¬
suri: extͣ sinagogas in qͥt facient uos.

Expanded text:
dendis praestare arbitrantur obsequium. dendis praestare arbitrantur obsequium. Quae verba Dominus ita subjecit, tanquam ex hoc consolarentur, qui de synagogis Judaicis pellerentur. Praenuntians enim, quae mala essent pro ejus testimonio perpessuri, extra synagogas, inquit, facient vos.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ asolo dõ ẽ. ñ querentes. ⁊ oiscipłiᷤ
gͦ sic in eũ credentib ut ĩpleti sp̃u
scõ hoc ẽ. dono grȩ di. ñ sint denu¬
mero eorũ qͥ ignorantes di it̾iciam
& suã uolentes constituere. it̾iciȩ dĩ
ñ st̃ sub iecti. nec deilloꝵ deqͥb dictũ
ẽ. dilexert̃ głam hominũ: magisquã
di: illa congruit ꝓphetia. quȩ deip.¬
sis inuenitꝰ ĩpleta. Dñe in lumine
uultꝰ tui ãbulabt̃. & in nomine tuo
exultabt᷑ totadie. & init̾icia tua exal¬
tabunt᷑. qm̃ gła uirtutis eorũ tues.
Merito eis dr̾ extra synagogas facient
uos. Illi scilicet: qͥ ⁊ elũ di habent.
s ñ scđ̾m scientiã. Propt̃ qđ ignoran¬
tes di iticiã & suã uolentes constitu.¬
ere: & eos expellt̃ qͥ ñ in sua s in di
iticia exaltant᷑ nec expulsi ab homi
adiecit.S ueniet hora: ut om̃is qͥmi.¬
tficit uos arbitret᷑ obseqͥũ se p̾stare
patrẽ neq me. Hoo ÷ ñ cognouert̃
dm̃ nec eiꝰ filiũ: cui se inuobis occi.¬

Expanded text:
 est non quaerentes ? Discipulis ergo sic in eum credentibus, ut impleti Spiritu sancto, hoc est dono gratiae Dei, non sint de numero eorum qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; nec de illorum de quibus dictum est, Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei: illa congruit prophetia, quae de ipsis invenitur impleta, Domine, in lumine vultus tui ambulabunt, et in nomine tuo exsultabunt tota die, et in tam gloria virtutis eorum tu es . Merito eis dicitur: Extra synagogas facient vos, illi scilicet, qui zelum Dei habent, sed non secundum scientiam; propter quod ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere , eos expellunt qui non in sua, sed in Dei justitia exaltantur, nec expulsi ab hominadjecit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Patrem, neque me; hoc est, non cognoverunt Deum, nec ejus Filium, cui se in vobis occi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis qͥcẽnollent in illo: hi qͥ ee̾ ñ pos¬
sent sine illo. Nãꝑfecto qr n̾erat ullꝰ
aliꝰ popłs dĩ quã illud sem̃ abrahe.
siagnoscerent & reciperent xp̃m tanꝙ̃
rami naturales in olea ꝑ manereN:
nec aliȩ fierent ecełiȩ xp̃i. aliȩ synago¬
ge uideoꝵ. Edẽ qͥppe eint: si in eodẽ
ẽẽ. uoluissent. Qd qr uoluert᷑. qͥd resta¬
but nͥ ut remanentes extra xp̃m. extra
synagogas facerent eosqͥ ñ relinqueri
effecti. ñ utiq tales eent. quales illi
deqͥb dr. multi principes iudeoꝵ
ne pellerentꝰ᷑ desynagogis: ñ aude¬
bant conficerieũ. Dilexer̃t eñgłam
hominũ: magisꝙͣ dĩ. Crediderun

Expanded text:
ab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non posab eis qui esse nollent in illo, hi qui esse non possent sine illo. Nam profecto, quia non erat ullus alius populus Dei quam illud semen Abrahae, si agnoscerent et reciperent Christum, tanquam rami naturales in olea permanerent ; nec aliae fierent Ecclesiae Christi, aliae Synagogae Judaeorum: eaedem quippe essent, si in eodem esse voluissent. Quod quia noluerunt, quid restabat nisi ut remanentes extra Christum, extra synagogas facerent eos qui non relinquerent effecti, non utique tales essent, de quidicitur: Multi principes Judaeorum ne pellerentur de synagogis, non audebant confiteri eum. Dilexerunt enim gloriam hominum magis quam Dei . Crediderun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiteri. Priꝰ eni exẽplo quidẽ fuerat
edoctꝰ ut qđ fieri conuenerat noss:
s ndũ fuerat uirtute fultuᷤᷤ ut
quod nouerat faceret. Instructꝰ erat
timens mortẽ. Idõ dñs in hoc conse:¬
quenti capitulo de qͦnc̃ uobis loquen.¬
dũ ÷. hec inqͥt locutꝰ sũ uobis: ut non
scandalir emini. Canit᷑ qͥppe in spalmo.
Pax multa diligentibꝰ legẽ tua. & ñ ẽ.
illis scandalũ. Merito itaq ꝓmisso.
sp̃u scõ. quo in eis oꝑante fierent testes
eiꝰ subiunxit. Hȩc loqutꝰ sũ uobis: ut
gẽ dĩ: ut ñ sit eis scandalũ. Deniq qͥd
passuri eẽnt. iã exprimens ait. Extra
sinagogas facient uos. Qd autẽ mali
icis. quasi ñ inde sefuerant separatu¬
ri. etiã sieos nullꝰ expeller& S ni¬
mirũ hoc uoluit denuntiare: quia
iudei xp̃m ñ fuerant recepturi. aqͦ
isti ñfuerant recessuri. & idõ futu.¬
rũ erat ut foras mitterentꝰ cũ illo.

Expanded text:
profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat profiteri. Prius enim exemplo quidem fuerat edoctus, ut quod fieri convenerat nosset; sed nondum fuerat virtute fultus, ut quod noverat faceret: instructus erat timens mortem. Ideo Dominus in hoc consequenti capitulo, de quo nunc vobis loquendum est, Haec, inquit, locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Canitur quippe in Psalmo, Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum . Merito itaque promisso Spiritu sancto, quo in eis operante fierent testes ejus, subjunxit, Haec locutus sum vobis, ut gem Dei, ut non sit illis scandalum. 2. Deinde quid passuri essent, jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem malicis, quasi non inde fuerant se separaturi, etiamsi eos nullus expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, quia Judaei Christum non fuerant recepturi, a quo isti non fuerant recessuri; et ideo futurum erat ut foras mitterentur cum illo,
Abbreviated transcription (Latin):
odia ꝑferenda confirmans. suo quoq
p̃parauit exemplo: ut cũ ininitan.¬
do fierent fortiores. addens & ꝓmitters
fierent testes eiꝰ. hoc utiq in eis oꝑan¬
te spũ scõ. Sic enĩ ait. Ille testimoniũ
ꝑ hibebit deme: & uostestiniũ ꝑhi¬
bebitis. Utiq qr ille ꝑhibebit. etiã uos
ꝑhibebitis. Ille incordib ur̃is: uos in
uocib ur̃is. Ille inspirando: uosso¬
nando. ut possit ĩpleri in onẽm t̾rã
exiit sonꝰ eoꝵr. Parũ qͥppe fuerat eos ad¬
hortari exẽplo suo: nͥ ĩpleret spũ suo.
Deniq apłspetrus cũ iã uerba eiꝰ au-¬
dissꝰ ubi dixerat ñ÷ seruus maior
dño suo. si me ꝑsecuti st̃ & uosꝑse¬
quentꝰ. & hoc in illo iã uideret ĩple.¬
m. inqͦpacientiã dñi sui si exẽplũ
sufficer&. debuit imitari: succubu¬
it & negauit. ñ utiq ferens qđ illũ
ferre cernebat. Cũ uͦ accepit donũ
sp̃s scĩ: quẽ negauerat p̃dicauit. &
quẽ confiteri timuerat. ũtimuit

Expanded text:
odia perferenda confirmans, suo quoque praeparavit exemplo, ut eum imitando fierent fortiores: addens et promittefierent testes ejus, hoc utique in eis operante Spiritu sancto. Sic enim ait: Ille testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Utique quia ille perhibebit, etiam vos perhibebitis: ille in cordibus vestris, vos in vocibus vestris; ille inspirando, vos sonando: ut possit impleri, In omnem terram exivit sonus eorum . Parum quippe fuerat eos adhortari exemplo suo, nisi impleret Spiritu suo. Denique apostolus Petrus cum jam verba ejus audisset, ubi dixerat, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur ; et hoc in illo jam videret impleri, in quo patientiam Domini sui, si exemplum sufficeret, debuit imitari: succubuit et negavit, non utique ferens quod illum ferre cernebat. Cum vere accepit donum Spiritus sancti, quem negaverat praedicavit; et quem confiteri timuerat, non timuit
Abbreviated transcription (Latin):
eũ posituri estis. si quanta filiũ
patri. tanta apłm filio discretio¬
ne supponitis: Cohibete itaque
ur̃ȩ p̾sũptionis audatiã: & in
his uerbis nolite quęrere quantã
filii & apłi. tantã patris filiiq
distantiã. Ipsũ filiũ potiꝰ dicentẽ.
Ubi uerita ᷤᷤ uob̃ int̾ genitore ⁊ uni¬
genitu nulla distantiȩ suspitione
reliqͥt ubi gradus ur̃os ap̃c elisit.
ubi scalas uias pet᷑ cfregit. S he
reticoꝵ calupnia refutata qͦna
modonos accepti sumꝰ hite dñica
uerba. qͥ accipit siquẽ misero me
accipit. qͥ autẽ me accipit accipit

Expanded text:
eum posituri estis, si quanta Filium eum posituri estis, si quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque vestrae praesumptionis audaciam; et in his verbis nolite quaerere quantam Filii et apostoli, tantam Patris Filiique distantiam. Ipsum Filium audite Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum nullam distantiae suspicionem reliquit, ubi gradus vestros Christus elisit, ubi scalas vestras petra confregit. 3. Sed haereticorum calumnia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominica verba, Qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accip
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũne distare intelligi uoluit int᷑ eũ quẽ mittit & se¬
ipsũ. quantũ int̾ seipsũ & patrẽ dm̃: hoc si isto modo
acceperimꝰ: nescio qͦs gradus qͦd absit. arrianoꝵ more
faciemꝰ. Ille qͥppe cũ audiunt hȩc euangłica uerba seu
legunt: statĩ ad illos gradꝰ sui dogmatis currunt. c
ñ ascendunt aduitã: s p̃cipitantur in mortẽ. Continuo
qͥppe dicunt. Quantũ apłs filii distat afilio quã uis dixerit.
qͥ accipit siquẽ misero me accipit: tãtũ & filiꝰ distat apatre:
quã uis dixerit qͥ autẽ me accipit. accipit eũ qui me mi¬
sit. S si hoc dicis: oblitus es heretice gradus tuos. Si enĩ
tanto int̾uallo ꝓpt̾ hȩc dñi uerba filũ a patre. quantũ
apłm distinguis afilio. ubi po¬
quod eũ ponere soles post filium.
Erit gͦ ipse int̾apłm & filiũ. & mul¬
to ampliꝰ distabit filiꝰ ab apło:
quã pat̾ afilio. Anforte ut inter
distinctio. equalis erit sp̃s sc̃s
filio: S nec hoc uultis. Ubi gͦ

Expanded text:
Tantumne distare intelligi voluit inter eum quem mittit et seipsum, quantum inter seipsum et Patrem Deum? Hoc si isto modo acceperimus, nescio quos gradus, quod absit, Arianorum more faciemus. Illi quippe cum audiunt haec evangelica verba, seu legunt, statim ad illos gradus sui dogmatis currunt, quibus non ascendunt ad vitam, sed praecipitantur in mortem. Continuo quippe dicunt: Quantum apostolus Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc dicis, oblitus es, haeretice, gradus tuos. Si enim tanto intervallo propter haec Domini verba Filium a Patre, quantum apostolum distinguis a Filio, ubi poeum vos ponere solere post Filium? Erit ergo ipse inter apostolum et Filium; et multo amplius distabit Filius ab apostolo quam Pater a Filio. An forte, ut interdistinctio, aequalis erit Spiritus sanctus Filio? Sed nec hoc vultis. Ubi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uit adcurrendã uiã. Uerbũ enĩ
caro factũ ẽ. hoc est ds̃ homo factꝰ
ẽ. & inde ita dixisse possec uideri.
qͥ accipit siquẽ misero me seđn homi¬
nẽ accipit. qͥ autẽ ine seđ̾m dñi acci¬
pit: accipit eũ qͥme misit. S cum
ista dicebat: ñ ab illo naturȩ uni¬
tas. s in eo qͥmittit᷑: mittenfis eõ¬
nĩdabat᷑ auctoritas. Sic itaq unꝰ¬
qͥsq eũ qui est missus accipiat.
ut in illo eũ qͥmisit adcendat. Si
gͦ attendas xp̃m inpetro: in ueni¬
es discipłi p̾ceptorẽ. Si autẽ atten¬
das patrẽ in filio. in uenies uige¬
uiti genitorẽ. Acsic in eo qͥmis¬
sus e. sine ullo accipis errore mit¬
tentẽ. Ea quȩ secunt᷑ in euangłio.
ñ st̾ temporis breuitate coartan¬
da. & idõ sermo iste le mͥi. uelut
ouiũ sanctarũ cibus. si sufficit
salubrit᷑ capiatur. si exiguus e.
desiderabilit̾ ruminetur.
Satus est Sẜu Et̃ ẜ Rotestatus est

Expanded text:
vit ad currendam viam . Verbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse possit videri: Qui accipit eum quem misero, me secundum hominem accipit. Qui autem me secundum Deum accipit, accipit eum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas, sed in eo qui mittitur mittentis commendabatur auctoritas. Sic itaque unusquisque eum qui est missus accut in illo eum qui misit attendat. Si ergo attendas Christum in Petro, invenies discipuli praeceptorem; si autem attendas Patrem in Filio, invenies Unigeniti Genitorem: ac sic in eo qui missus est, sine ullo accipis errore mittentem. Ea quae sequuntur in Evangelio, non sunt temporis brevitate coarctanda. Et ideo sermo iste, charissimi, velut ovium sanctarum cibus, si sufficit, salubriter capiatur; si exiguus est, desiderabiliter ruminetur. s tu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ panẽ eiꝰ sic edebat. ut suꝑ eũ leuaret calcaneũ. Illi man¬
ducabant panẽ dñm. iste panẽ dni contra dñm. Illi ui¬
tã : iste penã. Qui enĩ manducat indigne. ait apłs:

Expanded text:
qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manqui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem Dominum, ille panem Domini contra Dominum: illi vitam, ille poenam. « Qui enim manducat indigne » ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dico. Ego scio qͦs elegeri. S ut impleatꝰ scrĩptura. qͥmandu¬
cat panẽ meũ: leuabit suꝑ me calcaneũ suũ. Hoc qͥd e. aliud.
nisi conculeabit me: Notũ e. deqͦloquat᷑. Iudas ille tradi-¬
tor eiꝰ attingitur. Ergõ ipsũ ñ elegerat. linde ab eis qͦs elegit.
isto sermone se cernit. Quod gͦ dico in qͥd. beati eritis si fece¬
ritis ea : ñ de om̃ib uobis dico. E st int̾ uosqͥ non erit b
neq faciet ea. Ego scio: qͦs elegerĩ. Quos. nisi eos qͥ beati eruns
faciendo qͦ p̃cepit. ac faciendã monstrauit. qͥ efficere beatos
potest: N est inqͥd traditor uidas electus. Qͥd ẽ. gͦ qđ alio
loco dicit. non ne ego uos duodecĩ elegi. & unꝰ ex uobis dia¬
lus est. An & ipse ad aliqͥd est electus. ad qͦd erat utic
necessariꝰ. ñ autẽ ad beatitudinẽ. deqͦ modo ait. beati eri¬
tis. si feceritis ea : hoc non deom̃ib dicit. Scit enĩ : quos
ad societatẽ beatitudinis huiꝰ elegerit. Non eꝰ. ex eis iste.

Expanded text:
gerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? An et ipse ad aliquid est electus, ad quod utique erat necessarius; non autem ad beatitudinem, de qua modo ait, Beati eritis si feceritis ea? Hoc non de omnibus dicit: scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste
Abbreviated transcription (Latin):
non eꝰ. seruus maior dñõ suo: neq apłs
maior eo qui misit illũ. Si hȩc scitis:
beati eritis si feceritis ea. Hoc idõ dix̃.
qͥa lauerat discipłoꝵ pedes. magister
humilitatis & uerbo & exemplo. S poterimꝰ ea quȩ st̃ operosius
disserenda. ip̃so ad iuuante disserere: siñ in eis qͤ manifesta sc̃

Expanded text:
 servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante di
Abbreviated transcription (Latin):
cus eiꝰ. & habitatio eiꝰ nsion: quȩ nos sumꝰ
Sea quis idoneus loca ista uel quȩ sunt
in locis istis. sine spaciosis capacitatibus
& sine corporeis molib cogitare᷑ Hon
parum tamen ꝓficitur: si saltem qͥe qͥd
tale oculo cordis occurrit negatur. respu¬
itur. imꝓbatur. & lux quedam inqua ista
neganda. respuenda. imꝓbanda cernun¬
cur: sicut potuerit cogitatur. & quam¬
sc certa cognoscitur & amatur. ut inde
Pirgatur atq ad interiora tendatur:
quȩ eum penetrare mens inualida &e
minus quã illa sunt pura nequiuerie.
nonsine amore gemitu & desideri lacri¬
mis mde pellatur. & pacienter ferat. quã¬
ani fide mundatur. atq ut illichabitare
ualeast sẽis morib preparatur. Quomodo
tre cumillo erimiss inquo ẽ: Neq hinc
a płs nob̾ quã uis nondimrem tenentib sed
tamen spem gerentib tacuit. Ait enim
Siresurrexistis cum xp̃o quȩ sur sum sinit
querite: ubi xp̃s ẽ. indextera alsedens.

Expanded text:
cus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. cus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, imtur, sicut potuerit, cogitatur, et quamsit certa cognoscitur et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparetur. Quomodo tre cum illo erimus, in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens;
Abbreviated transcription (Latin):
men informa serui clarificata iudican¬
tem uidere potuerunt. sed sicut cog¬
noscendus ẽ amundis corde solus uer
ds̃ cum patre & scõ sp̃ii filius. quia ipsa
truntas. ẽ. solus uerus dĩ. Si gͦ seđm
id quod filius dĩ dĩ. ẽ patri ȩqu̾alis atq
coȩternus accipiamus hoc dictum. uolo
ut̾ ubi ego sum & ipsi sint mecum in
parte cũm xp̃o erimus. Sed ille sicut
ille: nos sicut nos ubi cunq corpore
fuermus. Sic enim loca dicenda sunt
& quib non corpora continentur. &.
locus est cuiq rei ubi ẽ: locus xp̃i et̾mis
ubi sẽꝑ ẽ. ipse pater ẽ. & locus patris filiꝰ
ẽ. quia ego inquid inpatre. & pater inme
ẽ Et in ħac oratione. Sicut tupater in¬
quid inme: & ego inte. Et locus nr̃ ipsi
sunt: quia sequitur. Ut & ipsi mnobis
unum sint. Et nos locus dĩ sumus: ꝯm̃
templum eiꝰ sumꝰ. sicut orat ꝓ nobis qui
ipsis imum simus: quia factus in pace lo¬

Expanded text:
men in forma servi clarificata judicanmen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt; sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus, cum Patre et Spiritu sancto Filius, quia ipsa Trinitas est solus verus Deus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt, et quibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est; locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris Filius est; quia, Ego, inquit, in Patre, et Pater in me est ; et in hac oratione, Sicut tu Pater, inquit, in me, et ego in te: et locus noster ipsi sunt, quia sequitur, Ut et ipsi in nobis unum sint : et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus; sicut orat pro nobis qui ipsis unum simus; quia factus est in pace lo
Abbreviated transcription (Latin):
quia dilexisti me ante constiͣcionem
mundi. Ut uideant dixit: non ut
credant. Fidei merees. ẽ. ista: nonfideᷤ.
Si enĩ fides ad hebreos inepistola recte
diffinita ẽ. conuinctio rerum que non
uidẽtur. cur non merces fidei diffini¬
atur. uisio rerum quȩ credite sꝑaban¬
tur: Cum uiderimus enim claritatem
quam dedit pat̾ filio. & iam si eam dici
hoc loco intelligamus. non quam pat̾
aequali filiogignens eum dedit. sed
quam facto hominis filio dedit ei pꝰ
mortem crucis. quando gͦ uidebunus
illam filii claritatem: ꝓfecto tue fiet
uidicium unuorum atq mortuorum.
Timc tolletur impius: ne uideat clarita
ati enim mundo corde: quia ipsi dm̃ ui¬
debunt. Nec mundi cordes sunt impii:
ꝓpterea non uidebunt. Tunc ibunt ipsi
insupplicium ȩ ternm. Sic enĩ tollet᷑
impius: ne uideat claritatẽ dñi. lusti
aut̃ ibunt inuitã ȩternam. Et quȩ est
xp̃m. Nonutiq sicut eum cognoue¬
runt. qui licet non mundi cordes: ta¬

Expanded text:
quia dilexisti me ante constitutionem quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum. Tunc tolletur impius, ne videat claritatati enim mundi cordis, quia ipsi Deum videbunt . Nec mundi cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim tolletur impius, ne videat claritatem Domini, justi autem ibunt in vitam aeterna: non utique sicut eum cognoverunt qui licet non mundicordes, ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc ut de re inifibili quamuis longe
dissimili qualecunq sumamus exẽplũ.
sieut && iam cecus si ibisit ubilur ẽ. non
ẽ. tamen ipse cũluce. sed absens ẽ. ap̾senti:
ita infidelis atq impius. aut & iam si¬
fidelis & prus non dum tamen ad intuen¬
dum sapientiȩ lumen idoneus. & iam
siesse nusquam possit ubi nonfit & xp̃s:
non ẽ. tamen ipse cũ xp̃o duntarat ꝑ
speciem. Nam hominẽ pie fidelem ñ
ẽ. dubitandum cũ ip̃o esse ꝓfidem.
ropt̃ quod dicit. Qui non ẽ mecũ: ad¬
uersũ me ẽ. Sed cum patri dõ dicebat.
qͦs dedisti michi uolo ut ubi ego sum
& ipsi sint mecum: despecie illa om¬
nino dicebat. in qua uidebimus eum
sicuti ẽ. Nemo serenissimũ sensum nu¬
bilosa. contradictione ꝑturbet. Con¬
sequentia ꝑhibeant testimonium p᷑¬
cedentib uerbis. Nempe cũ dirisset.
uolo ut ubi ego sum & ipsi sint mecũ:
continio secutus adiunrit. Ut inde¬
ant claritatẽ meã quã de disti michi.

Expanded text:
per hoc, ut de re visibili quamvis longe per hoc, ut de re visibili quamvis longe dissimili qualecunque sumamus exemplum, sicut caecus etiam si ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente, ita infidelis atque impius, aut etiam fidelis et pius, nondum tamen ad intuendum sapientiae lumen idoneus, etiam si esse nusquam possit, ubi non sit et Christus, non est tamen ipse cum Christo, duntaxat per speciem. Nam hominem pie fidelem, non est dubitandum cum Christo esse per fidem; propter quod dicit: Qui non est mecum adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat, Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum; de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . 3. Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet; consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, continuo secutus adjunxit, Ut videant clarita
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq sicut ille. sed ubicunq esse potu¬
erit. Qui enim homini poenaliter
pendenti & salubriter confitenti. ait
hodie mecum eris inparadiso. scđm
id quod homo erat. animaeius ipso
die futura fuerat minferno. caro
insepulchro. Sed̾r id aut̃ qđ ds̃
erat: utiq & inparadiso erat. & idõ
latronis anima apristinis facinorib
absoluta. & illius munere iam beata:
quamuis ubiq sicut ille esse non
poterat. tamen &iam ipso die cũ illo
mparadisopoterat. unde ille qͥ ubiq
semꝑ ẽ. non recesserat. Propterea ni¬
mirum non ei satis fuit dicere. uolo
ut ubi ego sumi & ipsi sint : sed addidit
mecum. Cum illo enim esse. magnũ bo¬
nuni ẽ. Hani & miseri possunt esse ubi
ẽ. ille. qm̃ quicunq ubicunq fueruit:
ẽ. & ille. Sed beati solisunt cum illo. qͥa
beati esse non potuerunt: nisi ex illo.
An non dõ ueraciter dictum ẽ. s ascen¬
dero incęlum tu ibi es. si descendero in
nec eam tenebre comprehendunt. Ae

Expanded text:
ubique sicut ille, sed ubicunque esse potubique sicut ille, sed ubicunque esse poterit. Qui enim homini poenaliter pendenti et salubriter confitenti ait: Hodie mecum eris in paradiso , secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro. Secundum id autem quod Deus erat, utique et in paradiso erat; et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso poterat, unde ille qui ubique semper est non recesserat; propterea nimirum non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint, sed addidit mecum. Esse cum illo enim bonum magnum est. Nam et miseri possunt esse ubi est ille, quoniam quicunque ubicunque fuerint, est et ille. Sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt, nisi ex illo. An non Deo veraciter dictum est: Si ascendero in coelum, tu ibi es. Si descendero in nec eam tenebrae comprehenderunt . Ac
Abbreviated transcription (Latin):
uelle se dirit ut essemus illic cum illo.
non qd̾ iam essemus ostendit. Apłs
aut̃ quod dñs uelle se dirit ut fieret.
tanquam factum fuerit. ẽ. locutus.
N onenim ait ercitaturus. ẽ. & in celes¬
tib sedere facturus : sedexcitauit &
sedere incelestib fecit : quia non ina¬
niter sed fideliter iam deputat fac¬
tum. quod futurum esse nondubitat.
Q uod uero attinet ad formam dĩ inqͦ
equalis ẽ patri. si scđ̾m eam uelimus
intelligere qđ dictum ẽ. uolo ut
ubi ego sum & illi sint mecũ: absce
dat ab animo omnis imaginumi cor¬
poralium cogitacio. quicquid men¬
ti occurrerit longum. latum. cras¬
sum. qualibet luce corporea colora¬
tum. ꝑ quelibet locorum spacia ł
finita uel infinita diffusum. Abhis
omnib quantum potest aciem sue
contemplationis uel intentionis
auertat. & non inquiratur ȩqualis
patri filius ubi sit. qm̃ nemo inuenit
ubi non sit. Sed qui uult querere.
querat pocius ut cum illo sit: non

Expanded text:
velle se dixit ut essemus ibi cum illo, velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus ostendit. Apostolus autem quod Dominus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est, Volo ut ubi ego dat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio. Quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita vel infinita diffusum: ab his omnibus quantum potest aciem suae contemplationis vel intentionis avertat; et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit; sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit, non
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc erat ubi futurus erat. Sed
eo modo dicere potuit ubi ego sum:
quo intelligeremus. quod cito fue¬
rat ascensurus incelum. ut iam ibi
esse se diceret: ubi fuerat futurꝰ¬
mox. Potuit & illo modo quo ante
iam dixerat loquens ad nichode¬
mum. nemo ascendit incelum nisiqͥ
decelo descendit : filius hominis qͥ ẽ.
incęlo. Nam & ibi non dixit erit sed
homo ẽ. & homo ds̃. Incęlo gͦ nos fu¬
turos esse ꝓmisit. Illo enĩ forma serui
leuata.ẽ. quam sumpsit exuirgine.
& adpatris dexteram collocata. P rop¬
ter spem tanti huius boni: & aposto.¬
lus ait. Ds aut̃ qui diues est inmise¬
ricordia. ꝓpt̃ multam dilectionem
qua dilexit nos & cum essemus morꝰ¬
tui peccatis: conuiuificauit nos xp̃o
cuius grã sumus salui facti. & simul
lestib in xp̃o iħu. hoc gͦ modo po.¬
tes intelligi dirisse dñs: ut ubi ego sumi
& illi sint mecum. Et ipse quidem de
se dixit quod ibi iam esset. de nobis aut̃

Expanded text:
adhuc erat, ubi futurus erat; sed adhuc erat, ubi futurus erat; sed eo modo dicere potuit Ubi ego sum, quod intelligere debemus, quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret, ubi erat mox futurus. Potuit et illo modo quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Nam et ibi non dixit Erit, sed homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit. Illo enim forma servi levata est, qua sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectioqua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. rursus lestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem
Abbreviated transcription (Latin):
caput ꝓmisit hoc p̾mium: ut ubi.ẽ.
ipse & nos cum illo simus. Nec pote¬
rit non fieri. qd om̃ipotenti patri se
uelle dixit omĩpotens filius. Ibi ẽ. enĩ
& sp̃s sc̃s: pariter ȩternus pariter d̃.
sp̃s unus duorum. & substantia uolun¬
tatis amborum. Nam illud quod dixis¬
se legitur ꝓpinquante passione. ue¬
rum non quod ego uolo sed qđ tuuis
pater. quasi alia patris. alia filii sit
uoluntas aut fuerit: sonꝰ.ẽ. nr̃ȩ in¬
firmitatis quãins fidelis. quã caprit¬
peceata nr̃a portauit. Unam uͦ
esse patris & fili i uoluntatẽ. quoꝵ
&iam sp̃s imus ẽ. quo adiuncto ag¬
nosemius trmnitatẽ: & si intelligẽ¬
re nondum ꝑmittit infirmitas cre¬
nis breuitate iam̾ diximus: hoc
ipsum quantũ ualemꝰ. qͥdsit quod
dignatꝰ. ẽ. ꝓmittere uideamus. Qͦs
dedisti michi in quid: uolo ut ubi e¬
go sum & ipsi sint mecum. Quantũ
attinet adereaturã in qͦ factꝰ. ẽ. ex
semine dauid scd̾m carnem: nec ipse

Expanded text:
caput promisit hoc praemium, ut ubi ipse caput promisit hoc praemium, ut ubi ipse est, et nos cum illo simus: nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est enim et Spiritus sanctus pariter aeternus, pariter Deus, Spiritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione, Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis, quamvis fidelis, quam ipeccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, crenis brevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse
Abbreviated transcription (Latin):
&iam ipsi mundus credens. & cog
sus. ut mundus exmundo lib̾are t᷑:
nemundus dõ reconciliandus cum
mundo inimicissimo dampnaret᷑.
Sicut enĩ ait in hiuus oracionis exor¬
dio: dedit ei potestatẽ omĩs carnis.
id ẽ. om̃is hominis: ut ome qd̵ dedis¬
ti ei. det eis uitã ȩternam. Ubi os¬
tendit potestatẽ se qͥdem omnis
hominis accepisse. ut lib̾et qͦs uolu¬
erit. dampnet qͦs uoluerit. qui ui¬
uos & mortuos uidicabit: sed eos
sibi esse datos. qͥb om̃ib det uitã
ȩternã. Sic enĩ ait. Ut om̃e quod
dedisti ei: det eis uitã ȩternã. Pro¬
inde nonei dati sunt: quib uitam
potestas data sit. cui potestas data
est omĩs carnis. id ẽ. omis hominis.
Ita mundus reconciliatꝰ ex inimico li¬
b̾atur mundo: cum inillum exerit
potestatem suam ut eum inmortẽ
mittat ȩternam. hunc aut̃ facit
suum ciui uitam donet ȩternam.
Qua ꝓpt̃ om̃ib ꝓrsus ouib̾ suis bonꝰ
pastor. om̃ib menbris suis magnũ

Expanded text:
etiam ipsi mundus credens et cognetiam ipsi mundus credens et cognsus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sic enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, id est omnis hominis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepisse, ut liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus prorsus ovibus suis bonus pastor, omnibus membris suis magnum
Abbreviated transcription (Latin):
Nmasnam sꝑEm docinusiħs
Suos erigit. qua maior omnino
esse nompossit. Audite & estote in
spe gaudentes ꝓpt̾ qd̾ uita ista ñ
amanda sed toleranda sit: ut esse
possitis in eius tribulatione paci¬
entes. Audite inquam: & quo spes
filius dĩ unigenitꝰ qui patri coeter¬
nus & equalis. ẽ. dicit. qiꝓpt̾ nos
homo factus ẽ. sed sicut omnis homo
mendax non factus ẽ. dicit. uia. uita.
ueritas dicit. qui mundum uicit :
de hĩis quib uicit dicit. Audite.
credite. sꝑade. desiderate quod dic̃.
Pater inquid qͦs dedisti michi: uolo
ut ubi ego sum & illi sint mecum.
Qui sunt isti. qͦs ait a patre datos sibi:
Nonne illi dequib alio loco dicit. ne¬
mo uenit adme nisi pater qui
misit me traxerit eum: lam quo¬
modo ea que fieri dieit apatre. fa¬
ciat & ipse cumpatre. siquid in hoe
euangelio ꝓfeenus nouimus. Ipsi
sunt ergoᷤ quos apatre accepit. qͦs
& ipse demundo elegit atq elig̃.
ut iam non sint demundo sicut &¬
ipse non.ẽ. demundo: ut sint tamen

Expanded text:
magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes. Audite, inquam, et quo spes Filius Dei unigenitus, qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit, qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit; qui nondum vicit, de his quibus vicit, dicit; audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti, quos dicit a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit: Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et ipse de mundo elegit. Ad quae elegit? ut jam non sint de mundo, sicut est et ipse de mundo: ut sint tamen
Abbreviated transcription (Latin):
modo aut̃ dilectio quã dilexit pater fili¬
um.ẽ. & in nob̾. nisi quia menbra eiꝰ fumꝰ.
& m illo diligimur cum ipse diligitur to¬
tus. idẽ. caput & corpus Idõ subumxit.
& ego inipsis. Tanquam diceret. qm̃ ego
sum & impsis. ⁊ lliter enim. ẽ. innob̾ tan¬
quam in templo suo aliter aut̃ quia & nos
ipse sumus. cum seđ̾m id quod ut caput
nr̃m esset homo factus. ẽ. corpus eiꝰ sumꝰ.
Finita ẽ saluatoris oracio. incipit passio.
Ergo &e iste sermofmnutur: ut depassio.¬
ne quod ipse donauerit. aliis sermonib
disputetur.

Expanded text:
modo autem dilectio quam dilexit Pater Filimodo autem dilectio quam dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ipse diligitur totus, id est caput et corpus? Ideo subjunxit, et ego in ipsis; tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis. Aliter enim est in nobis tanquam in templo suo; aliter autem quia et nos ipse sumus, cum secundum id quod ut caput nostrum esset, homo factus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de passione quod ipse donaverit, aliis sermonibus disputetur.