comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ narrant÷ ĩ om̃e qd̾ uẽtum annũ¬
ciant ÷ in om̃e. qd̾ moralit̾ p̾dicant :
ĩ om̃e qd ipualiter sonant: qͣsi indi¬
uerso latere statum habent: q̃uia reprehen¬
sionem nõ hñt. C orda itaꝙ sc̃oꝵ mense dei
sũt ad holocaustũ ex quadris lapidib in¬
structȩ: quia qui semꝑ u̾ba dei cogitant:

Expanded text:
tum narrant, in omne quod venturum annuntiant, in omne quod moraliter praedicant, in omne quod spiritaliter sonant, quasi in diverso latere statum habent, quia reprehensionem non habent. Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt, ad holocaustum ex quadris lapidibus exstructae: quia qui semper Dei
Abbreviated transcription (Latin):
menti noui. Altitudo itaq mensarũ nil
uno cubito ampliꝰ: nil habet minꝰ: qͥa
ĩ magna sibi unitate concordat om̃iũ
fides ꝑatrũ. Set hii qui iam ĩ longaui¬
mitatẽ spei sũmiᷤ uͥtutib ꝑficientes. ii¬
nũ. ⁊ dimidiũ cubitũ hñt : atq ĩ lati¬
tudinẽ caritatis uno ac dimidio cubito
metiuntur: ĩ altitudinẽ uero fidei. ii¬
no cubito extrescũt: magni sũt: ⁊ sũ¬
ma admiratione uen̾andi. Debent gͦ

Expanded text:
Novi. Altitudo itaque mensurarum nil uno cubito amplius habet, nil minus: quia in magna sibi unitate concordat omnium fides Patrum. Sed hi qui jam in longanimitate spei summis virtutibus proficientes, unum et dimidium cubitum habent, atque in latitudine charitatis uno ac dimidio cubito metiuntur: in altitudine vero fidei uno cubito excrescunt, magni sunt et summa admiratione venerandi. D
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ portȩ. binȩ per lat̾a mense erant:
cũ subditur. ⁊ ad latꝰ ext̾iꝰ duȩ mense:
atꝙ ad latus alt̾um ante uestibulum
duȩ mense:. int̾ qͣs etiam porta quȩ re¬
spicit uiam aquilonis esse memorat᷑:
ꝓfecto patet. aliud uestibulum intͥnsecꝰ.
atq aliud extrinsecꝰ fuisse : qui ⁊ priꝰ
porta int̾ior. ⁊ postmodũ hoc loco ext̾i¬
or aquilonis porta describitur: ꝯtra qͣm
bitatur. Nam cũ tres suꝑiꝰ poetas de¬
scripsisset: tres quoq alias int̾ioris atrii
ẽẽ memorauit : qͣrũ extͤmã a qͥloĩs por¬
tam uarrauerat: s ut predictũ est a¬
trii int̾ioris. Nũc gͦ cum due mense hĩc
ĩ portȩ uestibulo. et diȩ mensȩ inde de¬
scribuntur: adhuc de eadem ĩt̾iori por¬
ta sermo contexitur ⁊ quippe tũ ꝑtinꝰ
subinfertur. Et ad latus ext̾iꝰ qd̃
Tascendit ad ostium porte quȩ ꝑgit ad

Expanded text:
binae per latera mensae erant, cum subditur: Et ad latus exterius duae mensae, atque ad latus alterum ante vestibulum duae mensae, inter quas etiam porta quae respicit viam Aquilonis esse memoratur, profecto patet aliud vestibulum intrinsecus, atque aliud extrinsecus fuisse, quia et prius porta interior, et postmodum hoc in loco exterior Aquilonis porta describitur. Nam eum bitur. Nam cum tres portas superius descripsit, tres quoque alias interioris atrii esse memoravit, quarum extremam aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duo mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur, quia ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pert
Abbreviated transcription (Latin):
ius mundi sũt renũtiamꝰ. Mense uͦ porte¬
uestibuli ext̾ioris sacͥficiũ hñt ͤ s holocau¬
stũ nõ hñt: qͥa precepta legalia decimas
offerri iubent ⁊ s dimitti omĩa nõ iubẽt.
De int̾ioris aũ uestibuli qͣtuor mensis di¬
cit᷑: ut ĩmolet᷑ suꝑ eas holocaustũ. ⁊ pro
ꝑcc̃o ⁊ pro delisto. Hoc etenĩ ĩt pct̃m ⁊ delic᷑¬
tũ distat: qd̾ pc̃catũ est malũ fac̾e: delictũ
uͦ boua dereliqͤre. qͦ sũmoꝑe sũt tenenda.

Expanded text:
tiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. De interioris autem vestibuli quatuor mensis dicitur, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Hoc etenim inter peccatum et delictum distat, quod peccatum est mala facere, delictum vero bona derelinquere: qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pcc̃a oꝑis plang̾e. ⁊ ꝑcc̃a cogitationis:
uł qr malũ fecit. uł qr debuit fac̾e bonũ
qd̾ ñ fecit. Qͥ enĩ totũ dimisit: culpas
suas ĩ fletib liberiꝰ iam cõspicit. Cũq eiꝰ
m̃tẽ t̾rena cura nõ p̾pedit: pro oꝑe simul¬
om̃ipotñti dño. qͥd aliud qͣm holocaustũ

Expanded text:
et peccata cogitationis, vel quod malum fecit, vel quod debuit facere bonum, quod non fecit. Qui etenim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro opere simulomnipotenti Domino quid aliud, quam h
Abbreviated transcription (Latin):
cutõne ꝓfessus sũ: totũ ĩcũsũ dicit᷑. ꝙ
lex qͥdẽ dm̃ ac ꝑximũ diligi. diuina mã¬
data custodiri precipit: ab alienarũ re-¬
rũ cõcupiscñtia cõpescit: ñ tñ oĩa dim̃ti
iubet. In testam̃to aũ nouo: nõ ueritas
possidet: nõ potest mñs eẽ discipulus: atq it̾ũ

Expanded text:
fessus sum, totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit, non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas possidet, non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingit. mensas nõ habet ad holocaustũ.
Sed qͥa hec moralit̾ diximꝰ: restat adhuc
ut easdẽ mensas. ꝑ intlłigentiam typicã
ꝑscrutemur. Porta. ⁊ enĩ nr̃a ĩ int̾iori uesti¬
dodrinam didicit. cor ĩ amore dĩ oĩpotñtis
accend̾e. ⁊ suas ei ĩ sacͥficio cogitationeᷤ ĩmo¬
lare. Qͣrũ duȩ hinc ⁊ duȩ inde esse refe¬
rũt᷑: qͥa duo euangłiste ea q̃ de dño uid̾ũt
attestati sũt. ⁊ duo illa nͣrrau̾unt. qͣ p̾ce¬
dentiũ auditu didicerũt. Uelc̾tȩ qͣtuor
mensȩ sũt int̾ioris uestibuli hoc qd̃ pa¬
tent̾ aspicimꝰ: qͥa sc̃a eccl̃ia ad eruditio¬
nẽ fideliũ populoꝵ iiͦii. regentiũ ordi¬
nes accepit: q̃s paulus apłs ex dono
omĩpotñtis dñi enum̾at dicens. Ipẽ de¬

Expanded text:
pergit, mensas non habet ad holocaustum. pergit, mensas non habet ad holocaustum. Sed quia haec moraliter diximus, restat adhuc ut easdem mensas per intelligentiam typicam perscrutemur. 6. Porta etenim nostra in interiori vestidoctrinam didicit cor in amorem Dei omnipotentis ascendere, et suas ei in sacrificio cogitationes immolare. Quarum duae hinc, et duae inde esse referuntur, quia duo evangelistae et quae de Domino viderunt attestati sunt, et duo illa narraverunt quae praecedentium auditu didicerunt. 1407 Vel certe quatuor mensae sunt interioris vestibuli, hoc quod patenter aspicimus, quia sancta Ecclesia ad eruditionem fidelium populorum quatuor regentium ordines accipit, quos Paulus ex dono omnipotentis D
Abbreviated transcription (Latin):
ltis patientiam audire : Usꝙ in hãc
horã ⁊ esurimus. ⁊ sitimꝰ. ⁊ colaphis
cedim̃ : ⁊ instabilis sumꝰ: et laboramꝰ
oꝑantes manib nostris. Maledicimͣ:
⁊ benedicimꝰ. ꝑsecutionẽ ꝑatim᷑: et susti¬
nemꝰ. Blasphemam᷑: ⁊ obsecramꝰ. Wol¬
tis benignitatẽ cognoscere: Ego aũ li¬
bentissime impendã: ⁊ suꝑimꝑendar
ip̃e ꝑ aĩab uestris. Ac ne forsitan cre¬
damꝰ. qͥa eoꝵ amore ꝓ quib inꝑendi
desid̾at. debitor fuerit: mox ad eosdẽ
discipulos subiunxit. dicens. Licet plꝰ
diligens uos: minꝰ diligar. Cũ gͦ a
populo fideli ad imitandas uirtutes
scõrũ predicatorũ uita tognoscit᷑: ꝓfecto in uesti¬
bulo. de qͣdris lapidib mensȩ construunt᷑.
Hũit gͦ synagoga sp̃uales patres in doctͥna.
atq ꝓpħia. ex quib exemplũ uitȩ ĩ uirtu¬
tib tͣheret. s rudis eiꝰ populus magis per
timorẽ seruiens. qm ꝑ amorẽ sequẽs. ui¬
tam patrũ noluit imitari qͣm uidit: atq

Expanded text:
hanc horam et esurimus, et colaphis caedimur, et instabiles sumus, et laboramus operantes manibus nostris; maledicimur, et benedicimus, persecutionem patimur, et sustinemus; blasphemamur, et obsecramus . Vultis benignitatem cognoscere? Ego autem libentissime impendam, et superimpendar ipse pro animabus vestris . Ac ne forsitan credamus quia eorum amori pro quibus impendi desiderat debitor fuerit, mox ad eosdem discipulos subjungit, dicens: Licet plus vos diligens, minus diligar . Cum ergo a populo fideli ad imitandas virtutes sanctorum praedicatorum vita cognoscitur, profecto in vestibulo de quadris lapidibus mensae construuntur. Habuit vero et Synagoga spiritales patres in doctrina atque prophetia, ex quibus exemplum vitae in virtutibus traheret. Sed rudis ejus populus, magis per timorem serviens quam per amorem sequens, vitam patrum noluit imitari quam vidit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
sicut suꝑiꝰ dc̃m est. scĩ predicator es ĩ¬
telligi: ut uestibulũ porte sit popisꝰ:
qui dũ mente humili u̾ba predicationis
suscipit: in eo m̃se ad sacͥficiũ ex uͥtu¬
tib construuntua. Rursũ nichil ob¬
stat. si portam accipimꝰ hoc qd̃ nob̃ ꝑ ora
predicantiũ sacri eloqͥi intellestus a¬
ꝑitur: ut uestibulũ portȩ eiusdem no

Expanded text:
praedicatores intelligi: ut vestibulum portae sit populus, qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem n
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i potñtis dei oculos. hoc ẽẽ uͤtimam
ostentlit. In lege enĩ etiam ꝑcarnale sa¬
crificiũ : qͥd aliud populus nͥ deuotio¬
nẽ sui cordiᷤᷤ ĩmolabat: Notãdũ uͦ est:
qd̾ qͣtuor m̃se solũmͦ ad holocaustũ fuis¬
se memorant᷑ : qͣs uidelicet m̃sas uesti

Expanded text:
omnipotentis Dei oculos hoc esse victimam omnipotentis Dei oculos hoc esse victimam ostendit: in lege enim etiam per carnale sacrificium, quid populus nisi devotionem sui cordis immolabat? Notandum vero quod quatuor mensae solummodo ad holocaustum fuisse memorantur, quas videlicet vesti
Abbreviated transcription (Latin):
tia: indilcõne aũ ꝓximi debet sũmo¬
ꝑe patientia ⁊ benignitas custodiri.
Est enĩ in dilcõne dei. ncͣcaria fides
⁊ uita: q̃r uidelicet scriꝑtũ est. Sine
sũ scriptũ est. fides sine oꝑib mor¬
tua est. Est aũ ĩ dilcõne ꝓximi no¬
bis ꝑatientia ⁊ benignitas cõseruã¬
da: qr de eadẽ dilcĩone scriptũ est. Ca¬
ritas patiens est: benigna est. Pati¬
ens scilicet ut illata a ꝓximiꝰ mala
eqͣnumit̾ portet: benigna aũ. ut sua bona
ꝓximis desid̾abilit̾ impendat. Habet qͦ uesti
spũales ꝑatres ⁊ carnalẽ populũ : ĩ quib
pulo circũsionẽ ⁊ sacrificiũ. In hiis itaq
octo mensis immolatur: quia qͥcqͥd fides
credit: quicqͥd uita ĩ exemplo boni oꝑis
ostendit: qͥcquid ꝑacientia humilit̾ to¬
lerat. qͥcquid benignitas largit minis¬
trat: quicquid doctrina salubrit̾ docet:
cisio ad mandatũ ext̾iꝰ ligauit : qͥcqid
sacͥficiũ ex deuotione offerente egit: ĩ

Expanded text:
ta; in dilectione vero proximi debet summopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Fides sum scriptum est: « Fides sine operibus mortua est . » Est autem in dilectione proximi nobis patientia et benignitas conservanda: quia de eadem dilectione scriptum est: « Charitas patiens est, benigna est . » Patiens scilicet ut illata a proximis mala aequanimiter portet. Benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quoque spiritales Patres et carnalem populum. In quibus pulo circumcisionem et sacrificium. In his itaque, octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, cisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in
Abbreviated transcription (Latin):
raciter ꝑascit qͥ docet. Hũit qͦ uesti
bulũ extiꝰ mensas qͣtuor: qr uidelicet¬
sinagoga ip̃a obsequii exterioris obseruan¬
tiam ꝑ principes sacerdotũ ⁊ seniores popu¬
li ꝑscribas atq phariseos tenuit. Qͥ scili¬
cet pharisei: etiam legis doctores uocati
sunt. Siue autẽ ext̾rori siue interrori
uestibulo duȩ m̃se hinc sũt. ⁊ duȩ inde:
eccłia post apłos sũt exorti. Post̾iori qͦ
depore qd̾ nũc est: habet euangłistas at¬
q doctores. Qa uo̾ euangłium bonũ
nũtiũ dicitur: euangłistas utiq apel

Expanded text:
raciter pascit qui docet. Habuit quoque et porta exterior mensas quatuor, quia videlicetSynagoga obsequii exterioris observantiam per principes sacerdotum et seniores populi, per Scribas atque Pharisaeos tenuit. Qui scilicet Pharisaei etiam legis doctores vocati sunt. Sive autem exteriori seu interiori portae duae mensae hinc sunt, et duae inde, Ecclesia post apostolos sunt exorti. Posteriori quoque tempore quod nunc est, habet evangelistas atque doctores. Quia vero Evangelium bonum nuntium di
Abbreviated transcription (Latin):
uid sumus de
misticis sensib¬
iherechielis pro¬
phetȩ locuturi:
qui ip̃a eius hysto¬
riȩ u̾ba uix capimꝰ:
te. duȩ mense hinc. ⁊ duȩ mense inde:
ut immoletur suꝑ eas holocaustũ. ⁊
ꝓ ꝑct̃o ⁊ pro delicto. Et ad latus extiꝰ
quod ascendit ad ostiũ portȩ. quȩ per¬
Egit ad aqͥlonẽ duȩ mense: ⁊ ad latus
alterũ ante uestibulũ portȩ. duȩ m̃sȩ.¬
Qͣ tuor mense hinc. ⁊ qͣtuor m̃se inde:
ĩmolabant. In qͥb uidelicet u̾bis. mag¬
na caligo dubietatis suboritur: utrũ hec
de una porta qualibet. aut de duab. aut
de singulis portis dicant᷑. Sed cũ qͣter¬
ne mensȩ ꝑ lat̾a describunt᷑. ac postmodũ
ĩ summa conclusionis dicitur. octo men¬
se erant super quas ĩmolabant: patet
quia hoc sp̃c̃ nõ de singulis portis qͣs supe¬
riꝰ descripserat. dicat ÷ qm̃ si porte sex su¬
periꝰ enarrate. quaternas mensas ꝑ la¬
tera haberent: simul om̃s nõ octo. s qͣdra¬
ginta ⁊ octo dicerentur. Rursũ si hoc

Expanded text:
Quid sumus de mysticis sensibus Ezechielis prophetae locuturi, qui ipsa ejus historiae verba vix capimus? tae duae mensae hinc et duae mensae inde, ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Et ad latus exterius quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae mensae; et ad latus alteruQuatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per immolabant. » In quibus videlicet verbis magna caligo dubietatis oboritur, utrum haec de una porta qualibet, an de duabus, an de singulis portis dicantur: sed dum quaternae mensae per latera describuntur, ac postmodum in summa conclusionis dicitur: 1403 Octo mensae erant super quas immolabant, patet quia hoc spiritus non de singulis portis quas superius descripserat dicat, quia si portae sex superius enarratae quaternas mensas per latera haberent, simul omnes non octo, sed quadraginta et octo dicerentur. Rursum si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ ergo qͣtuor. de quadris laꝑidib constru¬
untua: quia fides ⁊ uitȩ munditia. ꝑati¬
entia et benignitas. de uita scõꝵ in exẽplo
datȩ sunt sequentib populis ⁊ ut iã uesti¬
bulum mensas habeat. idest uͥtutes ui¬
tȩ. fidelis populus teneat: in quib om̃ipo¬
tenti dño. orõnes ⁊ sacrificiũ. in ara sui cor¬
dis ĩcendat. Qͥcqͥcl etenm bomi fideles
sc̃e eccłiȩ populi uel fecerunt ł faciunt:
hoc in exemplo de predicatoꝵ suoꝵ uita sus¬
ceꝑunt. Unde etenĩ mensas hoc uestibu¬
lũ haberet: nisi qͣdros lapides inuenisset:
Ut enĩ unũ de quadris laꝑidib breuit̾
ad medium deducamus : uultis frẽs km̃i¬

Expanded text:
 construuntur, quia fides et vita, patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae Ecclesiae populi vel fecerunt, vel faciunt, hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapides invenisset? Ut enim unum de quadris lapidibus breviter ad medium deducamus, vultis, fr
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ doctores. ⁊ priori quidẽ tẽpore fu¬
erũt: s nc̃ usq dño largiente ꝑmanẽt:
qͥa adhuc cotidie ⁊ ĩfideles popłos. ad
fidem tͣhi. et fideles qͦsq ĩ bonos mores
ꝑ dectores erudiri cognoscimꝰ. Apłi uͦ
ti sũt: atq ideo dicimꝰ. qͥa m̃se hee por
tȩ nĩe. idest scẽ eccłiȩ qͣi ĩ alio lat̾e fu
quilonẽ duas mensaᷤ hĩc. ⁊ duas inde:
eosdẽ qͦs diximꝰ principes sacerdotũ. ⁊
seniores populi in maiori austorita¬
te regiminis: scribas ꝙͦ ⁊ phariseos qͥ
rudi illi populo in inori locop̾fuerũt.

Expanded text:
iori quidem tempore fuerunt, sed nunc usque Domino largiente permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doctores erudiri cognoscimus. Apostolti sunt: atque ideo dicimus, quia mensas has pore, quasi in alio latere quilonem duas mensas hinc et duas inde, eosdem quos diximus principes sacerdotum et seniores populi in majori auctoritate regiminis: scribas quoque et Pharisaeos, qui rudi illi populo minori loco praefuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sas habere descripta est: ⁊ porta ext̾i¬
or similit̾ binas. Qͣ tuor aũ hint ⁊
quatuor inde: octo parit̾ mensȩ fiunt :
dũ ꝑ latera singula. bine ĩ uestibulo
portȩ interioris. ⁊ bine hinc. ⁊ inde
ext̾iꝰ in aquilonis porta describũtur.
que simul om̃s octosunt. ĩ qͥb ĩ mo¬
latur. Hiis itaq de ext̾iori narratione
discussis: ad spũalem ĩilłctũ sermo
redeat: qui tanto ram dño largiente
facilior ẽẽ debet: qͣnto nos ext̾ioris de¬
scriptionis ignorantia nõ angustat.

Expanded text:
orta exterior similiter binas. Quatuor autem hinc et quatuor inde mensae pariter fiunt, dum per latera singula binae in vestibulo portae interioris binae hinc et inde exterius in aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat.
Abbreviated transcription (Latin):
tamine martirii antiquũ hostẽ
uicerant.⁊ iam uictores ĩ patria
gaudebant: s̃criptũ est. Palme
in manib eoꝵ: ⁊ clamabant uoce mag-¬
na dicentes. Salus dõ nr̃o: qui sedet
suꝑ thronũ ⁊ agno. Palmas quippe ĩ
manib habere est:iuctorias in oꝑati¬
one tenuisse. Cuiꝰ oꝑationis palma ͥ¬
retͥbiitus: ubi iam sine certamine
gaudetur. Unde et hic nõ dicitur. pal
me ante frontes: set añ frontes picfa
palmarũ.Ibi enĩ uictorie palma uide¬
bit᷑: ubiiam sine fine gaudebituR.
Nam hic plerũꝙ scõs uiroᷤ aspicimꝰ mira
ag̾eꝰ uͥtuteᷤᷤ młtaᷤ fac̾e: leꝓsoᷤᷤ mũdare: demo¬
niaeic̾e: tastu egritudines corporũ fu

Expanded text:
tamine martyrii antiquum hostem tamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, scriptum est: « Palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . » Palmas quippe in manibus habere, est victorias in operatione tenuisse: cujus operationis palma ibi tribuetur, ubi jam sine certamine gaudetur. mae ante frontes, sed ante frontes pictura palmarum. Ibi enim victoriae palma videbitur, ubi jam sine fine gaudebitur. Nam hic plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosos mundare, daemonia ejicere, tactu aeg
Abbreviated transcription (Latin):
undo ꝑficimꝰ: sicut exempla bonoꝵ se¬
pe quȩrimꝰ. ut ĩ morib ꝓficiamꝰ. Nani
cũ iam cogitat aĩmꝰ ad meliora tͣnͣsi¬
re: qͥcqͥd melius de aliis audire possit
uentilat. Unde ⁊ electus qͥdã qui ex
dũ mentis oculos miserat: bonoꝵ
uitam ad imitationẽ reqͥrens. dice¬
bat. Circuibo: ⁊ ĩmolabo ĩ taberna¬
culo eiꝰ. hostiam iubilationis. Ecce ut
ĩmolaret iubilationis hostiã circiu¬
bat: qr nisi aĩmũ huc illucq ad bo¬
noꝵ uitam exquirendã mitt̾e̾t: ip̃e
usq ad iubilationis sacͥficiũ nõ
ueniret. Cũ uͦ scĩ uiri intͣ etcliam
ad loca sũma ꝑducunt᷑: eoꝵ uita qͣ¬
si in speculũ ꝑonit᷑. ut cũcti uideãt
bona. quȩ debeant imitari. Uude. ⁊
adhuc aptȩ subdit᷑. Et aute fron¬
tes pistura palmarũ. Qͥd ꝑ pal¬
mas ÷ nisi premia ustorie desig¬
nantur: Ix̃e quippe dari iũcentib
solent. Unde de hiis qͦ qui in cer¬

Expanded text:
eundo perficimus: sicut exempla bonorum saeeundo perficimus: sicut exempla bonorum saepe quaerimus, ut in moribus proficiamus. Nam cum jam cogitat animus ad meliora transire, quidquid melius de aliis audire possit, vitam ventilat. Unde et electus quidam, qui in dum mentis oculos miserat bonorum vitam ad imitationem requirens, dicebat: « Circuibo et immolabo in tabernaculo ejus hostiam jubilationis . » Ecce, ut immolaret jubilationis hostiam circumibat: quia nisi animum huc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque ad jubilationis sacrificium non perveniret. Cum vero sancti viri intra Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. Unde et adhuc apte subditur: « Et ante frontes pictura palmarum. » Quid per palmas, nisi praemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari victoriae solent. Unde de his quoque qui in cer
Abbreviated transcription (Latin):
habent ꝯtemplationis grãm ⁊ set ple¬
rũq hoc donũ etiam illa membra ꝑci¬
piunt: quȩ ⁊ si iam ꝑ desidertũ ad sũ¬
ma emicant. tñ adhuc ꝑ officiũ in
uno iacent. Hisi enĩ ⁊ his qͥ despesti
uidentur omp̃c deus lum̃ contẽpla¬
tionis infunderet: fenestrȩ ĩ uesti¬
bulis nõ fuissent. Widemꝰ itaq ali¬
os in sũmis locis sc̃e eccliȩ constitu¬
tos. alta de celestib loqui : miro stu¬
dio in qͣntũ illustrata mens sufficit.
suꝑnȩ patriȩ secreta timari: hii fe¬
eccle sinu continentur. ⁊ despesti hu¬
manis oculis uident᷑: s apud se sa¬
pientiȩ studiis uacant: ad celestia
cogitatione sua dicit aĩmꝰ. Putas ne
hoc. putas ne illud est: Qͣsi circuit:
ut ĩueniat qd̃ quȩrit. Cui cũ in¬
circumscriptũ lum̃ irrũꝑe ĩ cognitione
ceperit: qͣsi ꝑ obliqm fenestrã radius
ueritatis uenit. Sic qͥppe ĩ cõtẽplati¬
one nr̃a multa cogitationib cutur¬

Expanded text:
habent contemplationis gratiam, sed plehabent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra percipiunt, quae etsi jam per desiderium ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur, omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui; miro studio in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secreta rimari. Fectae ecclesiae sinu continentur, et despecti humanis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant: ad coelestia cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit ut inveniat quod quaerit. Cui cum incircumscriptum lumen erumpere in agnitione coeperit, quasi per obliquam fenestram radius veritatis venit. Sic quippe in contemplatione nostra multa cogitationibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ intͣ portam undiq ꝑ circuitũ fenes¬
tix oblique memorant᷑. Non enĩ cõtẽ¬
plationis gr̃a sũmis datur. ⁊ minimis
non datur: s sepe hanc sũmi. sepe mi¬
nimi. sepiꝰ remoti. aliqͣndo etiam ꝯ¬
iugati ꝑcipiunt. Si gͦ nlłm est offi¬
cium fidelium. a qͦ possit gr̃a cõtẽpla¬
tionis excludi ÷ qͥsqͥs cor intꝰ habet. il¬
lustrari etiam lumine cõtẽplationis
potest: qr intͣ portam undiq ꝑ cutu¬
iũ fenestͤ obliqͤ constructe sũt. uͭ nemo
ex hac gr̃a qͣi de singularitate głietͣ
nullus se donũ uerilumĩs estimet
habere pͥuatũ: qr ĩ eo qd̃ se habere
p̾cipuũ putat: sepe alter est ditior
quẽ habere apud se uix boni aliquid pu
tat. Unde quoq hic aptȩ subiungituR.
Simulit̾ aũ erant et in uestibulis fe¬
nestre ꝑ girũ ĩtrinsecus. Postqͣm dix̃
fenestras in frontib adiungit feuests
ĩ uestibulis ꝑ girũ intͥnsecus: qr nõ so¬
lũ alta sc̃ẽ eccłiȩ membra quȩ ꝓminẽt.

Expanded text:
rtam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur: sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. Si ergo nullum est fidelium officium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest, quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo ex hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis habere privatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid non putat. Unde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus. » Postquam dixit « fenestras in frontibus, » adjungit « fenestras in vestibulis per gyrum intrinsecus. » Quia non solum alta sanctae Ecclesiae membra, quae proeminent
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mansuetudinis. etiam ip̃m qui ma¬
le excesserat quȩrat. Nam si patienti¬
am ext̾ius adhibens intꝰ dolorẽ tenet
nec amat eũ quẽ sustinet: habet quidẽ
frontẽ in edificio. s ante frontẽ atͥũ nõ
habet: qr is qui se angustiȩ odioꝵ sub¬
didit. ꝑfecto caritatis latitudinẽ ami¬
sit. Nim sicut ĩ suꝑiori ꝑte iã diximꝰ.¬

Expanded text:
tem mansuetudinis etiam ipsum qui matem mansuetudinis etiam ipsum qui male excesserat quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet, quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiori parte jam dixim
Abbreviated transcription (Latin):
cipere: ⁊ hoc incipit qd̃ affligit᷑ ama¬
te. Atriũ gͦ añ frontes est: idest in
ꝑfectione oꝑis latitudo dilectionis.
Et notandũ qd̃ dicit᷑. undiq ꝑ cir¬
cuitũ ÷ ut uidelicet homo ꝑ ome qd̾
agit. semꝑ se ĩcaritatis amplitudi¬
ne dilatet: nec hũc aut timor. aut
odia angͦtent. Si qͥs enĩ de u̾bo dei lo¬
quit᷑. ⁊ caritatẽ qmͣ predicat ĩ mente
non seruat: frontẽ edificii habet. s
atͥũ añ frontẽ ñ habet. Si quis ele¬
mosinã indigentib largitur. ⁊ ꝑ
hanc fortasse ĩ corde extollit᷑: nͨ ex
caritate ꝑximi in opiȩ subuenit. s¬
sese elatione tacita extollit: frontẽ
quidẽ in edificio ostendit: s iuxta fron¬
tẽ atriũ non fecit. Si quis illatas a
ꝓximo contumelias tolerat. ⁊ male ob¬
lecta tacitus portat ÷ magna est patien¬
tia eiꝰ qͣm demonstrat. s si dolorẽ in
corde ñ habeat: si lucrari ad tͣnqͥllita¬

Expanded text:
cipere, et hoc incipit quod affligitur amacipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Atrium ergo ante frontes ejus est in perfectione operis latitudo dilectionis.ndum quod dicitur Undique per circuitum, ut videlicet homo per omne quod agit semper se in charitatis amplitudine dilatet, ne hunc aut timor aut odia angustent. Si quis ergo de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se elatione tacita extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et mala objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat, sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillita
Abbreviated transcription (Latin):
Utatusti ĩ loco sꝑacioso pe: me ᷤ. S ecce dũ lacͦ¬
dĩo occurrit. qͦm lata est caritas:
si ꝑ caritatem ꝑtingitur ad deũ. Et
tam audio dicentẽ. ꝑꝓt̾ u̾ba labio¬
rũ tuoꝵ: ego custodiui uias duras.
atq ĩ euangetio dñs dicit. Iugũ e¬
nĩ meũ suaue est: ⁊ onꝰ meũ leue
est. Qm gͦ aut lata caritas est. si
angusta porta: aut qͥmodo iuigũ
suaue est.⁊ onꝰ leue si in preceptis dei
uȩ durȩ sunt quȩ custodiuntur: Set
hanc nobis questionẽ ciciꝰ ip̃a caritas
soluit: quia uia dei ⁊ inchoantib an¬
gꝰta ÷ et ꝑfectȩ iam uiuentib lata. Et
hoc ferre ceꝑimꝰ: ita ut pro amore eiꝰ
⁊ persecutio placeat: ⁊ om̃is ꝑ eo af¬
flictio. ĩ mentis dulcedinẽ ueniat:
ta porta aĩantib lata fit: ip̃e uie du¬
re spiritalit̾ currentib molles et
plane fiunt. Dũ enĩ scit aĩmꝰ se ꝓ
tempor alib dolorib gaudia et̾na re¬

Expanded text:
Statuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed ecce, dum lStatuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed ecce, dum lanimo occurrit quomodo lata est charitas, si per charitatem attingitur ad Deum, et tam audio dicentem: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo aut lata charitas, si angusta porta? aut quomodo jugum suave est et onus leve, si in praeceptis Dei viae durae sunt quae custodiuntur? Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit, quia via Dei et inchoantibus angusta est, et perfecte jam viventibus lata. Et hoc ferre coeperimus, ita ut pro amore ejus etiam persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedine veniat, sta porta amantibus lata fit, ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se pro temporalibus doloribus gaudia aeterna re
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uͭ afferd: cũ adet̾nȩ uitȩ cõtẽpla¬
tionẽ ꝓfecerit. Sinistra etenĩ nr̃a
ta ac sexaginta ad centesimũ num̾ũ
computando ꝑuenimꝰ: idẽ centenariꝰ
numerꝰ a simstra ĩ dextͥam tͥnsit. fi¬
des atq oꝑatio ad huc in sinistra est:¬
qͣi ad dext̾am manũ compotus ꝑuenit.
fecit itaq frontes ꝑ sexaginta cubitos.
Qa enĩ ꝑ sexagenariũ nu̾m ꝑfectio:
quid ꝑfrontes edificii. nisi oꝑa designã¬
tur. quȩ ext̾iꝰ uidentur: Predicatio¬
nis enĩ uerbũ tͥbuere alim̃ta esuriẽ¬
tib. uestim̃ta algentib dare. ⁊ pro
bono oꝑe petienter aduersa sustine¬
re ⁊ quid aliud qͣm frontes sunt edi¬
ficii celestis: Qͥa pulchritudo oꝑũ
ext̾ioꝵ oruat tabernacłm dei: qd̾ ad¬
huc latet intͥnsecus. Set iste frontes
magna sũt oꝑa. s hec in mente di¬
latat amplitudo caritatis. De carita¬
te quippe scriptũ est. Latũ manda¬
tũ tuũ nimis. De hac it̾m psalmistaait.

Expanded text:
tum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra ta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra estquasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos; quia enim per sexagenarium numerum perfectio, quid per frontes aedificii, nisi ipsa opera designantur quae exterius videntur? Praedicationis enim 1359 verbum tribuere, alimenta esurientibus, vestimenta algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
os hominũ. Palpebrȩ quippe eiꝰ ui
ditia sunt: quȩ aliquid nob̾ claudt̃.
aliquid aperiũt. Qͤ aꝑiendo nos ĩ¬
tragant: Si intłligendo nõ extollim᷑.
¶laudendo nos int̾rogant: si nõ de¬
spicimꝰ quȩ intłłig̾e nõ ualemꝰ. ꝑ¬

Expanded text:
estimatur. Palpebrae quippe Dei, ejus judicia sunt, quae aliquid nobis claudunt, aliquid aperiunt; quae aperiendo nos interrogant, si intelligendo non extollimur: claudendo nos interrogant, si non despicimus, quae intelligere non valemus. I
Abbreviated transcription (Latin):
mo acceperit. nõ statim cõtumeliam
reddit: non cor funditus cõmouet: ñ
ad odiũ erumpit : nõ preceptũ dilc̃io¬
nis obluuscitur: Set hoc stephamis
ex om̃ĩpotñtis dei gr̃a potuit: qr surgẽs
in altitudinẽ porta fuit. Noc nos mise¬
ri nr̃a uͥtute imitari nõ possumꝰ: qͥ a
longe inferius sicut paiuim̃tũ iacemꝰ.
Qͥd aũ nos ĩ uita scõꝵ de nr̃a ammira¬
tione dicimꝰ : cũ ip̃i qͦ antiqui patres

Expanded text:
mo acceperit non statim contumeliam mo acceperit non statim contumeliam reddit, non funditus commovetur, non ad odium erumpit, non praeceptum dilectionis obliviscitur? Sed hoc beatus Stephanus ex omnipotentis Dei gratia potuit, quia surgens in altitudinem porta fuit. Hoc nos miseri nostra virtute imitari non possumus, quia longe inferius sicut pavimentum jacemus. 15. Quid autem nos in vita sanctorum de nostra admiratione dicimus, cum ipsi quoque antiqui p
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ et despecti ĩ nostris morib racemꝰ.
ducib loquor. mariyr qͦq stephanꝰ
memorie. occurrit. Qi tentꝰ ꝓ creato¬
ris sui nomĩe. et in medio ꝑsecutoꝵ de¬
ductus. ĩ. pert̾ritus stetit: fiducia¬
lit̾ docu ĩ: it: et ex zelo ueritatis
persecutores suos fortiter increpauit
Cũq illi ad lapides currerent.⁊ eũ
lapidib necarent: flexo genu proe¬
isdẽ ꝑsecutorib orauit dicens. Dnẽne
statua illis hoc pcc̃m. Qͤ itaq ista uͥ¬
tus est. sic ⁊elo feruere. ut eis a qui
b tenebatur. perfidiȩ suȩ imꝓperia
fiducialit̾ diceret: ⁊ sic diligeret.u
ĩ morte qͦꝙ pro ets a quib moriebuat᷑
oraret: Sic quippe ⁊ zelo inferbuit.
ac si mansuetudinis nil haberet. Et
sic mausuetus in eoꝵ dilcõne per¬
stitit. ac si contͣ eos feruoris nil ha¬
buisset. Pensemꝰ int̾ hec. ubi nr̃e cẽ¬
scientiȩ reatus iaceat. Oͥs enĩ no¬
trũ si saltim uerbi cõtumeliam a prͣ¬

Expanded text:
sumus, et despecti in nostris moribus jacemus. 14. sumus, et despecti in nostris moribus jacemus. 14. phanus memoriae occurrit, qui tentus pro Creatoris sui nomine, et in medium persecutorum deductus, imperterritus stetit, fiducialiter docuit, et ex zelo veritatis persecutores suos fortiter increpavit,Cumque illi ad lapides currerent, et eum lapidibus necarent, flexo genu pro eisdem persecutoribus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Quae itaque ista virtus est, sic zelo ferbus terrebatur perfidiae suae improperia fiducialiter diceret, et sic diligere, ut in morte quoque pro eis a quibus moriebatur oraret? Sic quippe ex zelo inferbuit, ac si mansuetudinis nihil haberet, et sic mansuetus in eorum dilectione perstitit, ac si contra eos fervoris nihil habuisset. Pensemus inter haec ubi nostrae conscientiae reatus jacet. Quis enim nostrum si saltem verbi contumeliam a proxi
Abbreviated transcription (Latin):
anuo priore: ⁊ uestra enulatio pro¬
nocauit plurimos. De qͥb rursus att.
Qͥ nõ solum facere: set ⁊ uelle cepis¬
tis ab anno priore. In qͥb enĩ nõ tan¬
tũ opera qͣm pia uota requirebat: ĩ
eis proculdubio plus laudat piauo¬
ta qm opera. Notandũ tñ est. qr ht̃
ĩ ꝓperiũ hec ip̃a consolatio: cũ dicit᷑.
ab anno priore. Bonũ quidẽ set tar¬
de fecerant: atq ideo hoc magister
nõ sine reprehensione laudabat. Me¬
dicus qͥppe medicamẽtũ uulneriap¬
ponit: qd̾ et ea que purgata sũt re¬
fouet: ⁊ ea quȩ pittda inueniũt᷑
mordet. Set hec tolerando atq p¬
dicando expleuit qd̃ cȩpit: ⁊ mire longa¬
nimitatis uirtus discipuloꝵ duriciam
emolliuit ad misericordie uiscera: q̃a
longitudo portȩ surrexit ĩ altitudinẽ.
Set infirmi nos ad imuitandũ tantȩ
mansuetudinis longa ł nimitatẽ ido¬
nei nõ sumꝰ: quia uidelicet paum̃tũ

Expanded text:
anno priore, et vestra aemulatio proanno priore, et vestra aemulatio provocavit plurimos . De quibus rursus ait: Qui non solum facere, sed velle coepistis ab anno priore. In quibus non tam opera quam pia vota requirebat, in eis procul dubio plus laudat pia vota quam opera. Notandum tamen est quia habet improperium haec ipsa consolatio, cum dicitur: Ab anno priore. Bonum quidem, sed tarde fecerant, atque ideo hoc magister non sine reprehensione laudabat. Medicus quippe est, medicamentum vulneri apponit, quod et ea quae purgata sunt refovet et ea quae putrida inveniuntur mordet. Sed haec tolerando atque praedicando, explevit quod coepit. Et mira longanimitatis virtute discipulorum duritiam emollivit ad misericordiae viscera, quia longitudo portae surrexit in altitudinem. Sed infirmi nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum
Abbreviated transcription (Latin):
ta itaq ista mansuetudinis uirtꝰ ÷.
qͣnͣta tranquillitas spiritus: Qs
aũ nr̃m si unũ huiꝰmũdi diuitẽ ad
om̃ipotentis dei seruitiũ ꝯuertis¬
set. seq egere conspiceret. ⁊ illũ s̾¬
uite subsidia non prebere: nõ ꝓtinꝰ de eius
uita desperasset: Qͥs nõ incassũ labo¬
rasse se dic̾et. qͥs ñ ab eiꝰ exhortatione ob¬
mutesceret. quem in seniet ip̃o primũ fer¬
re fructũ boni operis nõ uideret: Set
paulus ꝑmansuetudinẽ ĩ uirtutũ uer¬
tice solidatus ꝑstitit. predicauit. dilexit:
et bonũ qd̾ ceꝑat expleuit: atq portan¬
do ⁊ persistendo. discipuloꝵ corda ad mi¬
sericordiam produxit. Nani eoꝵ ꝑfec¬
tũ postmodũ scire se indicans: in eadẽ
epistola scribit. De ministerio quod
fit in scõs: ex hũndantia est mͥ scribe¬
re uobis. S̾cio enĩ promptũ aĩnum
uestrũ: ꝑ quo de uobis glorior apd̃
macedonas: qm̃ achaia parata est ab

Expanded text:
nta itaque ista mansuetudinis virtus est? nta itaque ista mansuetudinis virtus est? Quanta tranquillitas spiritus? Quis autem nostrum, si unum hujus mundi divitem ad omnipotentis Dei servitium convertisset, seqvitae subsidia non praebere, non protinus de ejus vita desperasset? Quis non incassum laborasse se diceret? quis non ab ejus exhortatione obmutesceret quem in semetipsum primum ferre fructum boni operis non videret? Sed Paulus per mansuetudinem in virtutum vertice solidatus perstitit, praedicavit, dilexit, et bonum quod coeperat, explevit, atque portando et persistendo discipulorum corda ad misericordiam perduxit; nam eorum profectum postmodum scire se indicans, in eadem Epistola scribit: De ministerio quod fit in sanctos, ex abundantia est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum, pro quo de vobis glorior apud Macedonas: quoniam Achaia parata est ab
Abbreviated transcription (Latin):
dolere: uidere dura gͣ se corda audien¬
toꝵ tenatiũ: nͨ tñ a preditatione desis¬
tere. Nam sicut apłoꝵ acta testantur:
anno ⁊sex mensib continue ĩ eadem
ciuitate predicauit. Cũq ab ersdem co¬
rinthiis recessisset: ad eos post modũ
scribit. qd apud eos positꝰ ꝑtulit. Qre
aũ hoc eis cũ int̾ eos iuueret nũꝙͣ dix:¬
Ne qd̾ erga eũ factũ ex bona uoluntate ñ fu¬
erat: fieret ex iussione. Et cũ ĩnotes¬
ceret eoꝵ misericordia: remaneret
uoluntas ignorata. Qͣ re aũ hoc pꝰ¬
modũ longe positꝰ scribit: Ne om̃i¬
modo discipuli incorresti remanerent:
⁊ qͣlis magist᷑ ĩ tenatia fuerant: aliis qͦ
frĩb tales. eẽnt. Uere ⁊ in hoc paulus
uere magister gentiũ sua negligens.
aliena curans. impleuit qd̃ predica¬
uerat: nemo qd̃ suũ est quęrat. s
qd̃ alt̾ius. Et nõ quȩ sua sunt sin¬
guli cogitantes: s ea que alioꝵ. Qnͣ¬

Expanded text:
dolere; videre dura erga se corda auditodolere; videre dura erga se corda auditorum tenacium, nec a praedicatione desistere. Nam sicut apostolorum Acta testantur, anno et sex mensibus continue in eadem civitate praedicavit . Cumque ab eisdem Corinthiis recessisset, ad eos postmodum scripsit quod apud eos positus pertulit . Quare autem hoc eis 1370 cum inter eos viveret, nunquam dixd erga eum factum ex bona voluntate non fuerat, fieret ex jussione; et cum innotesceret eorum misericordia, remaneret voluntas ignota. Quare autem hoc postmodum longe positus scribit? Ne omnimodo discipuli incorrecti remanerent, et quales magistro in tenacia fuerant, aliis quoque fratribus tales essent. Vere in hoc Paulus, vere magister gentilium, sua negligens, aliena curans, implevit quod praedicaverat: Nemo quod suum est quaerat, sed quod alterius. Et non quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae aliorum . Qua
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ t̾re a discipulis nõ accepit. qͥb pa-¬
nẽ celi p̾dicauit. Insistebat uerbo pro
uita audientium: insistebat labori
manuũ pro uita corporis sui. De t̾ris
qͦ aliis ei stipendia a discipulis mit¬
tebantur: ut corithiis p̾dicare suffi
ceret. Ipse quippe ad eosdem corithioᷤ
post ꝑ epłam loquitur dicens. Cũ es¬
sem apud uos ⁊ egerem: nlłi onerosꝰ
fui. Nam qd̾ michi deerat: suppleue¬
runt frẽs qui uenerũt de macedoni¬
a. Qͥb ad magnũ qͦ imꝓperiũ pre¬
misit dicens. Alias eccłias expoliaui:
accipiens stipendiũ ad ministeriũ
uestrũ. Pensemꝰ gͦ si possumꝰ. cuiꝰ hoc
mansuetudinis fuerit. panẽ sp̃e p̾
dicare. ⁊ panem carnis non accipere ⁊ cor¬
da audientiũ diuitiis et̾nis instruere:
ut̾ eosdem discipulos fideles ⁊ habũdã¬
tes. fame laborare: int̾ satiatos ꝑati ĩo¬
piam. nͨ tũ qd̃ ꝑatiebatur dicere. nͨtñ¬

Expanded text:
nem terrae a discipulis non accepit, qnem terrae a discipulis non accepit, qnem coeli praedicavit. Insistebat verbo pro vita audientium, insistebat labori manuum pro vita corporis sui. De terris quoque aliis ei stipendia a discipulis mittebaceret. Ipse quippe ad eosdem Corinthios post per Epistolam loquitur, dicens: Cum essem apud vos, et egerem, nulli onerosus fui; nam quod mihi deerat suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia . Quibus ad magnum quoque improperium praemisit, dicens: Alias Ecclesias spoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum . Pensemus ergo, si possumus, cujus hoc mansuetudinis fuerit, panem spiritus praedicare, et panem carnis non accipere; corda audientium de divitiis aeternis instruere, et inter eosdem discipulos fideles et abundantes fame laborare; inter satiatos pati inopiam, nec tamen quod patiebatur dicere;
Abbreviated transcription (Latin):
ardoris est. ĩ zelo predicationis. ut a
tatis. Taceamꝰ aũ qd̾ ter uirgis cesꝰ
est: quia semel lapidatꝰ est: quia ter
naufragiũ fecit: quia nocte ⁊ die in
ꝓfundo maris fuit: quia a iudeis qͥu¬
quies quadragenas una minꝰ accepit.
Minꝰ enĩ aĩmũ ad iracũdiã cõmouenti
ea mala quȩ nobis ab apertis adu̾sa
rus ir rogantur: hoc plus solet doli
qd̾ apropriis patimͣ. Unde et ip̃a ueritas ꝑ
psalmistam contͣ tͣditorem suũ locuturꝰ.
dixit. Qm̃ si ĩmicꝰ meus maledixisset
michi: supportassem utiꝙ. Tu uͦ homou¬
nanimis dux meus. ⁊ notꝰ meus: qui si¬
mulmecũ÷ dulces capiebas cibos. Pen
Certe corinthi ueniens ab ydoloꝵ ser¬
uitio cormchios retͣxit: quis esset deus
uerus ĩnotuit: et̾nȩ eis uite gaudia
p̾dicauit. Et cũ magnam multitudi¬
nẽ populi in fidem colle gisset: tã¬
tam illic inopiam ꝑtu su lit. ut uictꝰ
sui graui necessitate labõraret: ⁊ pa¬

Expanded text:
ardoris est in zelo praedicationis, ut apardoris est in zelo praedicationis, ut aptatis. Taceamus autem quod ter virgis caesus est, quia semel lapidatus est, quia ter naufragium fecit, quia nocte ac die in profundo maris fuit, quia a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit . Minus enim animum ad iracundiam commovent ea malriis irrogantur, hoc plus solet dolere quod a propriis patimur. Unde et ipsa Veritas per Psalmistam contra traditorem suum loquitur, dicens: Quoniam si inimicus meus maledixisset mihi, supportassem utique. Tu vero unanimis dux meus, et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos . PenCerte Corinthum veniens, ab idolorum servitio Corinthios retraxit, quis esset verus Deus innotuit, et aeternae eis vitae gaudia praedicavit. Et cum magnam multitudinem populi in fide collegisset, tantam illic inopiam pertulit, ut victus sui gravi necessitate laboraret. Et pa
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: operatus est ⁊ mͥ int̾ gentes. Patet
gͦ de quo petro paulus loquitur:quẽ ⁊
apłm nominat. ⁊ perfunctũ euangelio
circũtisionis narrat. Et fuerũt quidã.
qui scd̃am petri epistolam ĩ qͣ epłe pau¬
li laudritȩ sũt. eiꝰ dic̾e̾nt nõ fuisse. S
si etꝰdem epłe u̾ba pensare uoluissent:
longe aliter sentire potuerant. In ea qͥp¬
pe scriptũ est. uoce delapsa ad eũ huiꝰce¬
modi a magnifica głia: hic est filiꝰ meꝰ
dilectus in quo mͥ complacui. Atq subiũ¬
gitur. Et hanc uocẽ nos audiuimꝰ: cũ
essemꝰ cũ ip̃o ĩ monte scõ. Legant itaq
euangeliũ: ⁊ protinꝰ agnoscent. qr cum
uox ista de cȩlo uenit. petrus apłs in
mõte tũ dño stetit. Ipẽ gͦ hanc epłam scͥ¬
sit: qui hanc uocẽ ĩ mõte cũ dño audi¬
uit. S qr pauca de petro diximꝰ: nũc
si placet ad pauli mansuerudinẽ cõu̾¬
tam᷑: ⁊ pensenꝰ si possumꝰ. ille qͥ tanti

Expanded text:
cisionis, operatus est et mihi inter gentes. Patet cisionis, operatus est et mihi inter gentes. Patet ergo de quo Petro Paulus loquitur, quem et apostolum nominat, et praefuisse Evangelio circumcisionis narrat. Et fuerunt quidam, qui secundam Petri Epistolam, in qua Epistolae Pauli laudatae sunt, ejus dicerent non fuisse. Sed si ejusdem Epistolae verba pensare voluissent, longe aliter sentire poterant. In ea quippe scriptum est: Voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Atque subjungitur: Et hanc vocem nos audivimus, cum essemus cum ipso in monte sancto . Legant itaque Evangelium, et protinus agnoscent quia cum vox ista de coelo venit, Petrus apostolus in monte cum Domino stetit. Ipse ergo hanc Epistolam scripsit qui hanc vocem in monte de Domino audivit. 12. Sed quia pauca de Petro diximus, nunc si placet, ad Pauli mansuetudinem convertamur, et pensemus si possumus ille qui tanti
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fecisset: a minore fratre increpatus.
increpationis uerba patienter audiret:
Nichil enĩ signi fetimꝰ: ꝙ si quis nos for¬
tasse de actione nr̃a reprehenderit. statĩ
ĩtumescimꝰ. Magnos quosdã nos taciti
cogitamꝰ: urtutes nobis ad animũ re¬
ducimꝰ. etiam quas nõ habemꝰ. At cõtͣ
petrus cũ iurtutib humilis in reprehẽ¬
sione ꝑmansit: s porta surrexit in al¬
titudinem. Hanc aũ tantã mansuetu¬
dinem nos imitari nõ possumꝰ: Set qr
paumentũ sumꝰ. longe ĩferiꝰ iacemus.
Sunt uͦ ñ nulli. qui nõ petrũ apłoꝵ pͥn
cipem: s quendã aliũ eo noĩe qui a pau¬
dicerent. Dicturus etenĩ paulus. cũ
uenisset petrus antiochiam ĩ faciem ei
restiti: ut de quo petro loqueretur ostñ¬
deret. in ip̃o suȩ narrationis ĩitio nrͣ¬
rauit dicens. Creditũ est mͥ euangeli¬
ũ p̾putis: sicut ꝑetro circuntisionis t
enĩ operatus est petro in apłatũ curũ¬

Expanded text:
num fecisset, a minore fratre increpatus, num fecisset, a minore fratre increpatus, increpationis verba patienter audiret? Nil enim signi fecimus, et si quis nos fortasse de actione nostra reprehenderit, statim intumescimus, magnos quosdam nos taciti cogitamus, virtutes nobis ad animum deducimus, etiam quas non habemus. At contra Petrus cum virtutibus humilis in reprehensione permansit, sed porta surrexit in altitudinem. Hanc autem tantam mansuetudinem nos imitari non possumus; sed quia pavimentum sumus, longe inferius jacemus. 10. Sunt vero nonnulli qui non Petrum apocipem, sed quemdam alium eo nomine, qui a Paudicerent. Dicturus etenim Paulus, cum venisset Petrus Antiochiam, in faciem ei restiti: ut de quo Petro loqueretur, ostenderet, in ipso suae narrationis initio praemisit dicens: Creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcisionis. Qui enim operatus est Petro in apostolatum circum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ qui primꝰ erat ĩ apostolus culmiẽ.
esset pͥmꝰ ⁊ in humilitate. Pensate ro¬
trt: qui illas epistolas laudauit. in qͥb
se scriptũ uituꝑabilem inuenit. Qe
illa tanta esse mansuetudo potiuit :
turbatio cogitationis: Ecce aminore
suo reprehenditur: ⁊ reprehendi nõ de¬
dignat᷑. Non ad memoriã reuocat qd̃
primꝰ in apłatu uocatꝰ est: nõ qd̃ cla
ues regni celestis accepit : nõ qd pec¬
cata quetũq ĩ t̾rasolueret ẽẽnt solu¬
ta ĩ celor nõ qd ĩ mare pedib ãbulauit:
ñ qd paraliticoᷤ in iħu nomĩe iubẽdo erexe¬
rat ÷ non qd̃ egros corporis sui umbra sana¬
uerat: nõ qd̾ mentientes u̾bo occid̾at: nõ qd̾
mortuos oratione suscitabat. Ne gͥ increpa¬
tionis uerba dedignaretua audire: om̃ia
dona quȩ acceperat. qͣi a memoria reppulit:
ut unũ fortit̾ humilitatis donũ teneret.
Qͥs rogo nr̃m si uel extremũ aliquod sig¬

Expanded text:
quatenus qui primus erat in apostolatus culmine, quatenus qui primus erat in apostolatus culmine, esset primus et in humilitate. Pensetit qui illas Epistolas laudavit, in quibus se scriptum vituperabilem invenit. Quae illa tanta esse mansuetudo potuit, qu imperturbatio cogitationis? Ecce a minore suo et reprehenditur, et reprehendi non dedignatur. Non ad memoriam revocat quod primus in apostolatu vocatus est: non quod quaves regni coelestis accepit, non quod peccata quaecunque in terra solveret essent soluta in coelo; non quod in mari pedibus ambulavit, non quod paralyticos in Jesu nomine jubendo erexerat, non quod aegros corporis sui umbra sanaverat, non quod mentientes verbo occiderat, non quod mortuos oratione suscitabat. Ne igitur increpationis verba dedignaretur audire, omnia dona quae acceperat quasi a memoria repulit, ut unum fortiter humilitatis donum teneret. Quis ergo nostrum si vel extremum aliquod sig