comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
panem. ut tunc intelligatur anobis remo¬
ueri inpedin̾̃ttũ inimici. cũ in eccłã dig¬
ne intesligunꝰ mistetiũ sacͣm̃ti corporis
et sangninis dñi. Et surgentes eade
hora. reg̃ssi sunt iniħrłm. Et inuener̃
cong̾gatos.xi. et eos qui cũ ip̃is etant
dicentes : qd̾ surrex̃ dñs u̾e. & apparuit

Expanded text:
panem, ut tunc intelligatur a nobis removeri impedimentum inimici, cum in Ecclesia digne intelligimus mysterium sacramenti corporis et sanguinis Domini. Et surgentes, eadem hora regressi sunt in Jerusalem. Et invenerunt congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
siones attingere desiderat. Et appro¬
ꝑinquauerunt castello quo ibant. & ip̃e
fupxit᷑ longuis ire. Et coegerunt illum
dicentes. Mane nobiscum qmͣ ad uesꝑas
erant illis duobꝰ dñs aꝑuit. & tñ qr¬

Expanded text:
siones attingere desiderat. « Et appropinquaverunt castello quo ibant; et ipse se finxit longius ire. Et coegerunt illum dicentes: Mane nerant, illis duobus Dominus aperuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
s faciendo q scͥꝑtũ est. Non auditores le¬
gis usti sunt apud dm̃. s factores. Q g̾
uult audita intellig̃e. festin& iam intellec¬
ta oꝑe implere. Subtrahitur carna libͤ
oculis species infirmitatis: ut m̃tibꝰ inci.¬
piat apparere gła cesurrectio¬
nis.
Uñ subcditur. Et dixer̃t
ardens
innobis: dũ loq̃ retur in
uia. et aꝑiret nobis scripturas : Exau
dito setmone dñi cor pͥus torꝑore inẽ.¬
dulitatis et timoris frigidũ. igne sci sp̃c
ẽ accensum: ut suꝑno desiderio ardeatt
⁊ ad c̃cdãtlam u̾itatem se extendat. Sot
p̃ceptis instruitur homo. quasi tot facibꝰ
inflãmatur. Ueruntũ ũ cognouerunt eumn
donec untfractione panis. Certi misterũ
causa factũ ẽ. ut eñ in illo effigies oftũde¬
retur qũa ñ cognoscerent. nͥ iafractione
panus. ne quis quam se xp̃m agnouisse ar¬
bitretur. si eiꝰ corpons particeps ñ ẽ qd est

Expanded text:
ores legis justi sunt apud Deum, sed factores . Qui ergo vult audita intelligere, festinet jam intellecta opere implere. Subtrahitur carnalibus oculis species infirmitatis, ut mentibus incipiat apparere gloria resurrectionis. Unde subditur: Et dixerunt ardens in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas? » Ex dito sermone Domini cor prius torpore incredulitatis et timoris frigidum, igne Spiritus sancti est accensum ut superno desiderio ardeat, et ad credendam veritatem se extendat. Quot praeceptis instruitur homo quasi tot facibus inflammatur. Verumtamen non cognoverunt eum, donec in fractione panis. Certe mysterii causa factum est, ut eis in illo effigies ostenderetur quam non cognoscerent nisi in fractione panis, ne quisquam se Christum agnovisse arbitretur, si ejus corporis particeps non est:
Abbreviated transcription (Latin):
x p̃m ⁊ i ntrare ingłam suam : Et racipi¬
eis amorse & om̃ibꝰ ꝓpħis. int̾p̃tabatur
illis in om̃ibꝰ scͥpturis que de ip̃o erant:
h gemina nos humiliandi necessitas in¬
cunbit. qui nec inscͥpturis quantũ oportae
etlocti. nec adimplenda que nouimus
quantũ decet sumꝰ intenti. Nam si moy¬

Expanded text:
 Et incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Hic gemina nos humiliandi necessitas incumbit, qui nec in Scripturis quantum oportet edocti, nec adimplenda quae novimus, quantum decet sumus intenti. Nam si Moy
Abbreviated transcription (Latin):
brosio in lucam. Pegtinũ putant. qũe
ũ oognoscunt. et uere ꝑegͥnꝰ eratꝰ eis
aquoꝵ fragilitate ꝑ glãm resurrectiõis
iam longe stabat. aquoꝵ fide resur¬
rectionis euus nescia extraneus mane¬
bat. ꝓphetam quide et magnũ fatent᷑.
s filiũ clĩ tacent: uł qr id ñdũ ꝑfecte ẽ¬
cdunt. uł & si õdant timent tradi in ma¬
nꝰ udõꝵ. nescientes cũ qͦ locuntur. Quo¬
dã mͦ cẽ redarguunt se ip̃os qd̾ in illo
redẽptionẽ sꝑauerint. qũe mortuũ ui¬
derant nec resurrecturũ uidebant. Et
maxime dolebant eum sine culpa occi¬
sũ qũe innocente nou̾ant. et ex hoc tͥs.¬
res incedebant. Et nc̃ suꝑ hec onĩa
t̃cia dies t̃ hodie. qd̾ hec facta sunt. S
et mulieres quedam ex nr̃is t̃ruerunt¬

Expanded text:
inum putant quem non agnoscunt. Et vere peregrinus erat eis a quorum fragilitate per gloriam resurrectionis jam longe stabat, a quorum fide resurrectionis ejus nescia extraneus permanebat. Prophetam quidem et magnum fatentur, sed Filium Dei tacent, vel quia id nondum perfecte credunt, vel et si credunt, timent tradi in manus Judaeorum, nescientes cum quo loquuntur. Quodammodo etiam redarguunt seipsos quod in illo redemptionem speraverant, quem mortuum viderant, nec resurrecturum videbant. Et maxime dolebant eum sine culpa occisum quem innocentem noverant, et ex hoc tristes incedebant. « Et nunc super omnia tia dies est hodie, quod haec facta sunt. Sed et mulieres quaedam ex n
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Emans ẽ nicopoł cuiitas in sig¬
nis palestine. q̃ pꝰ expugnationẽ uidet
sub mardo aurelio antonino pͥncipe
restaurata. cũ statu mutauit &t nom̃.
Et factũ ẽ dũ fabularentur & secũ
quererent. et ip̃e appropinquãs ibat cũ

Expanded text:
a est Nicopolis civitas insignis Palestinae, quae post expurgationem Judaeae sub Marco Aurelio Antonino principe restaurata, cum statu mutavit et nomen. Et factum est dum fabularentur, et secum quaererent, et ipse Jesus appropin
Abbreviated transcription (Latin):
bor inculpa fuit. ita nc̃ resurrectionẽ
ꝑor uidit. Et ne ꝑpetuũ opꝓbriũ
ap̃ uiros sustineret: sicut tunc culp̃a
tranffudit. ⁊ta nc̃ ce gr̃am nunciauit.
Qd aũ discipuli resurrectionẽ tarde
c̃diderunt. ñ tãn illoꝵ infirmitas fuit
quã firmitas nr̃a. Ip̃a it̃aq resurrectio.
ꝑ multa argum̃ta eis dubitantibꝰ mons¬
trata ẽ. Que dum nos legimꝰ. de illoss
dubitatione solidamur. U uͦ lucas dic̃
petrus autem surgens cucurrit ad mo¬
tiuititũ. cõnenienter pot̾ intelligi. qd̃
pꝰ qua ip̃e ce ioħs redierunt de monu¬
m̃to. et c̃diderunt dñm ẽe sublatũ itũ
audito amulieribꝰ qd̾ uere resurrexit
dñs. licce aliis apłis uideretur sicut de¬
lira m̃tũ qd̾ inulieres referebant. solus
cucurtit illuc: et tuno ei apparuit dñs
qñ abiit secũ mirans qd factũ fuerat
Si uͦ lucas ⁊ iohs ñ duos s eũdem petͥ¬

Expanded text:
prior in culpa fuit, ita nunc resurrectionem prior vidit. Et ne perpetuum opprobrium apud viros sustineret, sicut tunc culpam transfudit, ita et nunc gratiam nuntiavit. Quod autem discipuli resurrectionem tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas fuit, quam firmitas nostra. Ipsa namque resurrectio per multa argumenta eis dubitantibus monstrata est. Quae dum nos legimus, de illorum dubitatione solidamur. Ubi vero Lucas ait: Petrus autem surgens, cucurrit ad monumentum, convenienter potest intelligi quod, postquam ipse et Joannes redierunt de monumento et crediderunt Dominum esse sublatum, iterum audito a mulieribus quod vere surrexit Dominus, licet aliis apostolis videretur sicut deliramentum, quod mulieres referebant, solus cucurrit illuc, et tunc ei apparuit Dominus, quando abiit secum mirans quod factum fuerat. Si vero Lucas et Joannes non duos, sed eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens q lapidẽ sub latũ añꝗͣ liligenciꝰ ins¬
pic̃et : ꝑutauit ablatũ corpꝰ iħũ. Cucur¬
rit gͦ. & nũciauit petto & iohĩ. at illi
u enerunt. et sicuti maria dixerat ẽdide¬
runt sublatũ ẽe dñm. uñ et redierunt.
Matia aũ stabat admonum̃tũ foris plorans
.i. an sepulchri locũ. s tñ intra spacium
qd̾ iam ingͥsse fuerant. hortꝰ quippe illic
erat. Dunc uiderunt angelũ sedentem
adextris suꝑ lapidem: dẽ quo angło nar-
ratit itħs marcus. Q an gls dũ loquere¬
tur eis. maria flens inclinauit se admo
in albis sedentes. Postꝗͣ aũ dixerunt il¬
li mulier qͥd ploras. dicit eis illa. q tu¬
lerunt dñm meu̾ ⁊ nescio uͥ posuerũt
eũ. hic intelligñdi sũt surrexisse angłi.
ut cẽ stantes uidẽntur situt ait lucas.
hec uidit iħm stantem. & cet̾a usq illuc.
Uade autem ad fratres meos.⁊ cet̾a. Tũc

Expanded text:
 inspiceret, putavit ablatum corpus Jesu. Cucurrit ergo et nuntiavit Petro et Joanni. At illi venerunt, et sicuti Maria dixerat, crediderunt sublatum esse Dominum. Unde et redierunt. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante sepulcri locum; sed tamen intra spatium quod jam ingressae fuerant, hortus quippe illic erat. Tunc viderunt angelum sedentem a dextris super lapidem, de quo angelo narrant Matthaeus et Marcus. Qui angelus, dum loqueretur eis, Maria flens inclinavit se in moin albis sedentes. Postquam autem dixerunt ei: Mulier, quid ploras? dicit eis illa, quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Hic intelligendi sunt surrexisse angeli, ut etiam stantes viderentur, sicut ait Lucas: Post haec vidit Jesum stantem, etc. usque illuc: Vade autem
Abbreviated transcription (Latin):
adhortatis occurrit. ut nunciare ex.¬
pectantibꝰ discipulis resurrectiotĩt ñ
sic currebant merebantur dñm hab̃e
obuiam. et pͥme audire auete: ut ma¬
ledictũ eue ĩmulieribꝰ solueretur. Iste
accedunt et tenent pedes eiꝰ. cet̾um il¬
la que q̃ rebat uiuentem cũ mortuis.
et nesciebat adhuc eũ resurrexisse. me¬
rito audit noli me tang̃e.Tunc ait
illis iħẽ. Nõlte timere: Et in uet̾i et
in nono testam̃to ẽ ħ obseruandũ. qd̃
qñ apparuerit aliqua augustior uisio
primũ timor pellatur. ut m̃te placa¬
ta audiatur qd̾ dicitur. Ite nunciate
fr̃ibꝰ meis ut eant ingalileam: ibi me
ra de uidis ad gentes p̾ceda uiam
in cordibꝰ eoꝵ p̃parando: ibi me uide¬
bunt in m̃bris corꝑis mei qd ẽ eccłã.
uia constanciam p̃dicandi ñ ht̃ infe¬
rior sexus. uñ mulieribꝰ in eccłã doce¬
re nequaqũa ꝑmittit᷑. iõ uiris officiũ
eugłuandi mandatur. Fr̾atres autẽ
ñucupat quos ante &̃ seruos uocauit:

Expanded text:
adhortatis occurrit, ut nuntiaturae exspectantibus discipulis resurrectionem, non sic currebant, merebantur Dominum habere obviam, et primae audire, avete, ut maledictum Evae in mulieribus solveretur. Istae accedunt et tenent pedes ejus. Caeterum illa quae quaerebat viventem cum mortuis, et nesciebat adhuc eum resurrexisse, merito audit: Noli me tangere. Tunc ait illis Jesus: Nolite timere. Et in Veteri et in Novo Testamento est hoc observandum, quod quando apparuerit aliqua augustior visio, primum timor pellatur, ut mente placida placata audiatur quod dicitur. Ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me ra ad gentes, praecedit viam in cordibus eorum praeparando, ibi me videbunt in membris corporis mei, quod est ecclesia. Quia constantiam praedicandi non habet inferior sexus, unde mulieribus in Ecclesia docere nequaquam permittitur, ideo viris officium evangelizandi mandatur. REMIG. Fratres autem nuncupat, quos ante etiam servos vocavit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli cũ c̃derent corpꝰ ablatum abier̃
ad sem ip̃os .i. illuc uͥ habitabant et uñ
ad monum̃tũ cucurrerant: Maria aũ
plus dolebat qd fuerat dñs ablatꝰ de mo¬
num̃to qũa qd fuerat occisus. qm̃ ma
gistri cuiꝰ uitam ꝑdiderat nec memo¬
ria remanebat. et iste dolor ante ma¬
num̃tũ eam tenebat: hec memoratur
uͥ abundauit peccatũ suꝑhabundator
et gr̃a. S eptenarius namq numerus.

Expanded text:
cipuli cum crederent corpus ablatum, abierunt ad semetipsos, hoc est, illuc ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant. Maria autem plus dolebat, quod fuerat Dominus ablatus de monumento, quam quod fuerat occisus; quoniam magistri cujus vitam perdiderat nec memoria remanebat, et iste dolor ante monumentum eam tenebat. BEDA. Haec memoratur ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia. Septenarius namque numerus pro
Abbreviated transcription (Latin):
stulta insania. dormientes testes ad¬
hibes. Si dormierunt. qͦmͦ inderunt. Si
ñ uid etunt. qͥmͦ testes sunt: Custodes mi¬
raculũ confitũtur. qui aũ debuerunt
conũti ꝑsistunt ĩ malicia. et pecuniã
que ad usus templi data fuerat uertũt
in redẽptionẽ m̃dacui. Oñis gͥ qui stipe
templi &e his que conferuntur ad usus
ecdẽ. ab utuntur in aliis rebus quibꝰ su¬
am expleant uoluntatẽ: similes sunt
scͥbarũ et sac̃uotũ redim̃ciũ mciũ. t
illi accepta pecunia. fecerunt sic̃ erant

Expanded text:
stulta insania! dormientes testes adhibes. Si dormierunt, quomodo viderunt? Si non viderunt, quomodo testes sunt? Custodes miraculum confitentur. Qui autem debuerunt converti, persistunt in malitia, et pecuniam quae ad usus templi data fuerat, vertunt in redemptionem mendacii. Omnes ergo qui stipe templi et his quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt Scribarum et sacerdotum redimentium mendacium. At illi
Abbreviated transcription (Latin):
carofactum ẽ. et habitauit in nobis.
Uł ꝑ duos angłs duo testam̃ta accipi¬
mꝰ : que dum parisensu mortuũ et
resurrexisse nunciant. quasi ad capud
pus teftam̃tũ sedet. & posteriꝰ ad pedes
tide et duo cherubim que ꝓpiciatori¬
ũ tegunt sese inuicem aspicint. u̾sis
nultibꝰ in ꝓpiciatoriũ. Cherubin qͥppe
plenitudo sciencie dr̃. G ꝑ duo cherubin

Expanded text:
caro factum est, et habitavit in nobis. Vel per duos angelos duo Testamenta accipimus, quae dum pari sensu mortuum et resurrexisse nuntiat, quasi ad caput prius Testamentum sedet, et posterius ad pedes. Unde et duo cherubin quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubin quippe plenitudo scientiae dicitur. Ergo per
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo calunnietur mulieri qd̃ hortolanũ
dixerit dñm. & iħm magisttum. Ibi enĩ
rogabat. hic agnoscebat. Ibi hoͥrabat homi.¬
nem. aquo beneficiũ postulabat. hic reco¬
lebat doctorem a quo discernete humana
tem tang̃e ñ mereris. Si nec dũ putas me
ascendisse ad patr̃e. s hominũ fraude sũb¬
latum: meo tactu indigna es. ħ dicebat.
ut sp̃ũ alit̾ c̃cderet eum regnare cũ patre.
lle em̃ ih̃m u̾acit tangit. qui patͥ filiũ
coet̃nũ c̃dit. In corde et enĩ pauli ĩa ad
paĩe iħc ascenderat. cũ idem paulus di¬
cebat. Qui cũ info rma dĩ eẽt. ñ rapinã
arbitratus ẽ ẽe se equalem dõ. Mistice¬

Expanded text:
Nemo calumnietur mulierem quod hortulanum dixerit Dominum et Jesum magistrum. Ibi enim rogabat, hic agnoscebat. Ibi honorabat hominem a quo beneficium postulabat; hic recolebat doctorem a quo discerneret humana, tem tangere non mereris. Si necdum putas me ascendisse ad Patrem, sed hominum fraude sublatum, meo tactu indigna es. GREGOR. Hoc dicebat, ut spiritualiter crederet eum regnare cum Patre. Ille enim Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. In corde etenim Pauli jam ad Patrem Jesus ascenderat, cum idem Paulus dicebat: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, esse se aequalem Deo .
Abbreviated transcription (Latin):
xit mͥ. Ecce humani gn̾is culpa ibi abs¬
tiditur. un ꝓcessit. In paradiso mulier
iuiro ꝓpinauit mortem. asepulchro mu¬
lier uiris annunciat uitam. Magnam
Aliꝰ contra ꝓximũ suũ in malicia cru¬
delitatis exarsit. aspiciat latronẽ. qui in
ip̃o mortis articulo ad uite p̃mia pe¬
ntãdo ꝑuenit. Aliꝰ auaricie estibus a¬
uelans aliena disripuit. aspiciat ⁊a che¬
ũ. qui si qͥd alicui abstulit quadruplũ
reddidit. altꝰ libidinis igne succensus
carnis inu̾diciam ꝑdidit. aspiciat
mariã. que in se amorem carnis igne
diuini amoris excoxit. clxxu.¬

Expanded text:
 Ecce humani generis culpa ibi absciditur, unde processit. In paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiat vitam. Magnam Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit? aspiciat latronem , qui in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit. Alius avaritiae aestibus anhelans, aliena diripuit? aspiciat Zachaeum , qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit. Alius libidinis igne succensus, carnis munditiam perdidit? aspiciat Mariam , quae in se amorem carnis, igne divini amoris excoxit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
qꝑ ꝑdubitationẽ suam quasi t̃gum
indũ faciem miserat: qũe resurrexisse
munime c̃debat. E t ĩo qu̾e amabat. iu¬
ciendo ñ cognoscebat. Non qͦ uixta here¬
ticos formam dñs uultũq mutasset. ut
ꝓ uoluntate diu̾sus ac uarius uideretur:
s: quo maria obstupefacta erat miracło.
Dicit ei iħs. Mulier. quid ploras: Qũs
queris Int̾rogatur ab ea causa dolo¬
ris. ut augeatur desideriũ amoris: qua¬
tinꝰ cũ nõaret qũe querera: in amore
ardnciꝰ estuaret. Illa existimans. qr
hortolanꝰ eẽt: dicit ei. dñe situ sus¬
tulisti eũ. dicito tłi uͥ posusti eum:
et ego eum tollam. Forsitan hec mu-¬
lier que ih̃m ortolanum c̾didit. er¬
rando ñ errauit. None emĩ sp̃ualĩt hor¬
tolauꝰ erat. qͥ in eus pectore ꝑ amo¬
ris sui semma. uͥtutũ uirencia plan¬
tabat: Añqͥm maria diceret quem
querebat. dixit dñe situ sustulisti eñ
quiꝰ is aitoris hoc agere solet inãio.
ut que ip̃e semꝑ cogitat nullũ aliũ

Expanded text:
 dubitationem suam quasi tergum in Dei faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat, et ideo quem amabat, videndo non cognoscebat. Non quo juxta haereticos formam Dominus vultumque mutasset, ut pro voluntate diversus ac varius videretur, sed quo Maria obstupefacta erat miraculo. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur ab ea causa doloris, ut augeatur desiderium amoris; quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, ut ego eum tollam. Forsitan haec mulier quae Jesum hortulanum credidit errando, non erravit. Nonne enim spiritualiter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? Antequam Maria diceret quem quaerebat, dixit: Domine, si tu substulisti eum, quia vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia sacͤm̃ta ab ifirmitatis nr̃e cogni¬
tione distincta sunt. Inuolutũ inuenit᷑.
qr qd̃ in uoluitur eius nec iniciũ nec fi¬
nis aspicitur. Celsitudo enĩ diuituitatis:
nec cepit ẽẽ nec desinit. In um̃ locum
additur. qr inscissura m̃ciũ ds̃ ñ ẽ. Et
qr ꝑsudariũ solet t̃gi sudor laboranciũ.
pot̃ cẽ sudarii noie ex pͥmi laber dĩ. qui
inse semꝑ ẽ quietus & in cõmutabilis. s
tũ laborare se denunciat. cũ duras homi¬
nũ pͣuitates portat. uñ dñs ꝑ ꝓpħãm di¬
cit. Laboraui sustinens. In carne labora¬
uit. ex nr̃a infirmitate. Bene gͦ seorsum
inuenit᷑. qr redẽptons passio longe aura
distuicta ẽ. Ip̃e eñi sine culpa ꝑtulit. nos
cũ culpa. Ipse sponte mortem subut. nõ
inuiti. Post petrum ing̾ssus ẽ iob̃s. qr
infine mũdi uidea conũtetur. paulo di¬
cente. Donec plenitudo gencium intra¬
roȩ. et sic om̃is isrł saluus fieret. A.ccxi.¬
Abierunt it̃um adsem ip̃os discipłi. m ccclu.

Expanded text:
firmitatis nostrae cognitione distincta sunt. Involutum invenitur, quia quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Celsitudo enim divinitatis nec coepit esse, nec desinit. In unum locum additur, quia in scissura mentium Deus non est. Et quia per sudarium solet tergi sudor laborantium, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se semper est quietus et incommutabilis, sed tamen laborare se denuntiat, cum duras hominum pravitates portat. Unde per prophetam dicit: Laboravi sustinens . In carne laboravit ex nostra infirmitate. Bene ergo seorsum invenitur, quia Redemptoris passio longe a nostra disjuncta est. Ipse enim sine culpa pertulit, nos cum culpa. Ipse sponte mortem subiit, nos inviti. Post Petrum ingressus est Joannes, quia in fine mundi Judaea convertetur, Paulo dicente: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret. Abierunt ergo iterum ad semetipsos d
Abbreviated transcription (Latin):
uerit usq infinẽ: hic saluus erit. Et lex
iuboȩ offerri caudam hostie. qd̃ significat
ad finẽ debe ꝑcluci bonam actionem.
inc ioseph scͥbitur habuisse talarem tu¬
nicam : nan tunica usq ad talũ. bonũ
opꝰ ẽ usq ad cõsũmationem .a.ccxii.
Hũ gͦ flecet: dicunt illi. Mulier quid
ploraĩ: dic̃ eis. Quia tulerunt dñm
meũ : & nescio uͥ posuerunt eum . Angłi¬

Expanded text:
erit usque in finem, hic salvus erit . Et lex jubet offerri caudam hostiae, quod significat ad finem debere bonam actionem perduci. Hinc Joseph scribitur habuisse talarem tunicam : nam tunica usque ad talum, bonum opus est usque ad consummationem. A. 212X Dum ergo fleret, dicunt illi: Mulier, quid ploras? Dicit eis. Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. AUG
Abbreviated transcription (Latin):
lis eiꝰ ꝙ surrexit amortuis: & ecce p̃ce¬
dit uos in galileam. Ibi eũ uidebitis.
ut nuncient apłł uitã resurgentem.
qr ꝑ mulierem mors fuerat añ nuticia¬
ta. Galilea transmigratio facta int̃¬
p̃r. & iam redẽptor apassione adre¬
oñe transmigrauent. Post resurrec¬
tionẽ ingalilea adiscipulis uidetur.
qr resurrectionis euis głãm pꝰ leci ui¬
debimꝰ.si mͦ auicus ad u̾tutum celsi
genciũ uͥ ante error erat & lubricũ:
et firmo pede uestigium nõ ponebãt.
Et recordate sunt u̾boꝵ eius.

Expanded text:
lis ejus: Quia surrexit a mortuis. Et ecce praecelis ejus: Quia surrexit a mortuis. Et ecce praecedet vos in Galilaeam. Ibi eum videbitut nuntient apostolis vitam resurgentem, quia per mulierem mors fuerat annuntiata. Galilaea transmigratio facta interpretatur, jam Redemptor a passione onem transmigraverat. Post resurrectionem in Galilaea a discipulis videtur; quia resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus si modo a vitiis ad virtutum celsitgentium, ubi ante error erat et lubricum, et firmo pede vestigium non ponebant. L. Et recordatae sunt verborum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos &̃ feminis q̃ eũ sequebantur
dñs se resurrecturũ p̃dixit. Quare gͦ
iam tesuscitatũ q̃runt cum mortuis. a
ĩ monum̃to. qui locus ꝓpͥus ẽ mortuoꝵ:
Nos exemplo feminarum quociens eccłam
intramꝰ. cum om̃i humilitate ingdi de¬
bemꝰ. Ad conspectum angłoꝵ uultũ de¬
dĩ c̾templantes nos cinerem ẽẽ re¬
colimꝰ. sicut beatus abraham inquit.
Loquar adch̃m meũ. cũ sim puluis et
cinis. Hota qd sc̃e mulieres ñ int̃ram
cecidisse s uultũ dũr indinasse: uñ¬
mos obtinuit ecłasticus. ut uł in me¬
moriam dñice resurrectionis uł in
spem nr̃e. om̃ibꝰ dm̃icis diebꝰ et toto qͥn¬
quagesime tꝑr ñ flexis genibꝰ s dedi¬
natis int̾ram uultibꝰ oremꝰ. Non iume¬
rito unodis et diabꝰ noctibꝰ insepul¬
chro iacuit dñs. ꝙr lucem sue simple
mortis tenebris duplȩ nr̃e moitis ad¬
uinxit. Ip̃e quippe sola carne moitem
suscepit. et duas nr̃as carnis & sp̃c sol¬
uit. Et cito euntes dicite discipu¬

Expanded text:
discipulos et feminas quae eum sequebantur, Dominus se resurrecturum praedixit. Quare ergo jam resuscitatum quaerunt cum mortuis, id est in monumento, qui locus proprius est mortuorum. Nos exemplo feminarum quoties ecclesiam intramus, cum omni humilitate ingredi debemus. Ad conspectum angelorum vultum dedia contemplantes, nos cinerem esse recolimus, sicut beatus Abraham inquit: « Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . » Nota quia sanctae mulieres non in terram cecidisse, sed vultum diin memoriam Dominicae resurrectionis, vel in spem nostrae, omnibus Dominicis diebus et toto Quinquagesimae tempore, non flexis genibus, sed declinatis in terram vultibus oremus. Non immerito uno die et duabus noctibus in sepulcro jacuit Dominus, quia lucem suae simplae mortis tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Ipse quippe sola carne mortem suscepit, et duas nostras carnis et spiritus absolvit. « Et cito euntes, dicite discipu
Abbreviated transcription (Latin):
&e enĩ uestis. ⁊ angłice et nr̃e festiui¬
tatis gandia nũciauit. Illa eñi dñi
resutrectio. & nos ad inmortalitatem.
reduxit.⁊ angłoꝵ̃ numetũ restituens
celestis pate dãpna reꝑauit. Sedebat
gͦ regnantem indicans. qͥ in natinita¬
te stando bellaturũ signauerat. Sede¬
bat suꝑ lapidem quo monum̃tũ clan¬
debatur. ut claustra ĩferoꝵ suꝑata do¬
ceret. Sedebat ut marcus det̃minat
in dextris .i. ad meridianam partem
occasum. dextram habebat ad aus¬

Expanded text:
etenim vestis angelicae nostrae festivietenim vestis angelicae nostrae festivitatis gaudia nuntiavit. Illa etenim Domini resurrectio reduxit, et angelorum numerum restituens coelestis patriae damna reparavit. Sedebat ergo regnantem indicans, qui in nativitate stando, bellaturum signaverat. Sedebat super lapidem quo monumentum claudebatur, ut claustra inferorum superata doceret. Sedebat, ut Marcus determinat, in dextris , id est, ad meridianam partem occasum; dexteram habebat ad aus
Abbreviated transcription (Latin):
surrexisse nũciauit. ista raptũ ẽẽ: Illa
gtud&. hec plorat. Illi xͦ occurrit. hec
mortuũ q̃rit. ¶ Iugustinꝰ de concor¬
cdia eugłistaꝵ. Om̃a c̾ca tempꝰ resurrec¬
tiõis facta: sccłm om̃s eugłistas quead

Expanded text:
surrexisse nuntiavit, ista raptum esse. Illa surrexisse nuntiavit, ista raptum esse. Illa gaudet, haec plorat. Illi Christus occurrit, haec mortuum querit. Augustinus De concordia evangelistarum: Omnia circa tempus resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
marie. ¶ Ambrosuns in expositione
luce. partibus nouissimis. Non nesꝑas¬
cente die. s noctis uesꝑe dñs surre¬
xit. Deniq gͣcus sermo. ꝓuesꝑe ht̃ sero:¬
mo. Sero aũ et horam signat in occa¬
su diei. ⁊ cuiꝰ q rei tarditatem. ut si di
rexit. Uñ &e mulieres ad monum̃tũ ac¬
tedendi hñt facultatẽ iam custodibꝰ
sonno excitis. Id ãe pͥncipes sac̃dotũ noc¬
te cõfirmant ẽẽ factũ. sepulchri dicen¬
tes custo dibꝰ. Dicite qr discipłi eiꝰ nocte
uenerunt. ⁊ furati sunt eũ. Idẽ pꝰ pan¬
ca. Ut scias nocte factũ. mulieres alie
sciunt alie nesciunt resurrexisse dñm.
Sciunt q̃ noctibꝰ obseruant. nesciunt q̃
recesserunt. Una maria magdalena scd̃m
scire et pꝰea nescire ñ potuit. deniq al¬
t̃am ẽe cognosce. Illa ad mittitur pe¬
des tenebre dñi : ista ꝓhibetur. Illa an¬
głm uidere merint: hec pͥmo cũ uenit
neminẽ uidit. Illa discipulis dñm re¬

Expanded text:
Mariae. » Ambrosius in expositione Mariae. » Ambrosius in expositione Lucae partibus novissimis: « Non vesperascente die, sed noctis vespere Dominus resurrexit. Denique Graecus sermo pro vespere habet sero. Sero autem et horam significat in occasu diei, et cujusque rei tarditatem, ut si dicrexit. « Unde et mulieres ad sepulcrum accedendi habent facultatem, jam custodibus somno excitis. Id etiam principes sacerdotum nocte confirmant esse factum, sepulcri dicentes custodibus: Dicite quia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum. Idem post pauca: Ut scias nocte factum, mulieres aliae sciunt, aliae nesciunt resurrexisse Dominum. Sciunt, quae noctibus observant; nesciunt, quae recesserunt. Una Maria Magdalene secundum scire, et postea nescire non potuit. Denique alteram esse cognoscet. Illa admittitur pedes Domini tenere, ista prohibetur. Illa angelum videre meruit, haec primo cum venit, neminem vidit. Illa discipulis Dominum re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ petrũ pͥmo ꝓcunbentem uidisse qd̾
ioħs tacee: pꝰ autem ing̾ssũ añ ioħm̃ ut
diligencius intiora diunos ceror. Qͦd si ita
ẽ: quare narrat lucas tacito igħẽ pe¬
trũ cucurtisse. nͥq forsam illi pͥmitus
maria nũciauerat: ¶ Notandũ ꝙ p̃
sertim ab ora resurrectionis isq ad hũc
locum. de serie historie plurimũ du¬
sa tp̃ra mulierũ mengłus descͥbuntur.
ñ m̃dacii signũ ẽ ut inpũ obiciunt. s se¬
dule uisitationis officui: dũ crebro
abeunt ac recurrunt. et ñ paciuntur
asepulchro dñi dui abeẽ uł longuis
Idem ad ebidiam. in libro . xii. qͣsti¬
onũ. Uesꝑe autem sabbati ait inths.
et cet̾a. marcus uͦ. et ualde mane una
sabbatoꝵ uenunt ad monum̃tũ orto
iam sole. huiꝰ questionis cluplex est
solutio. Aut enĩ ñ recipimꝰ marti testi¬
moniũ. om̃ibꝰ gͣcͥe libris pene ħ capitu¬
lũ ĩ finẽ ñ hñtibꝰ: aut ut̃q uerum di
dalene.i. mane. ut qui uesꝑe iuxtã
inthm resurrexerat. mane appareret

Expanded text:
sse quod Joannes tacet. Post autem ingressum ante Joannem, ut diligentius interiora dignosceret. Quod si ita est, quare narrat Lucas tacito Joanne Petrum cucurrisse, nisi quia forsan illi primitus Maria nuntiaverat? Notandum quia praesertim ab hora resurrectionis usque ad hunc locum, de serie historiae plurimum dusa tempora mulierum in Evangeliis describuntur, non mendacii signum est, ut impii objiciunt; sed sedulae visitationis officii, dum crebro abeunt et recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu abesse vel longius. » Idem ad Ebidiam in libro duodecimo quaestionum: Vespere autem Sabbati, ait Matthaeus, et caetera; Marcus vero: Et valde mane una Sabbatorum veniunt ad monumentum, orto jam sole. « Hujus questionis duplex est solutio: aut enim non recipimus Marci testimonium, omnibus Graeciae libris pene hoc capitulum in fine non habentibus, aut uterque verum dixdalene, id est, mane, ut qui vespere juxta Matthaeum resurrexerat, mane appareret
Abbreviated transcription (Latin):
miraculi magnitudine timebant.
de desiderata resurrectione gaude¬
bant. Qͦd uͦ marcus dicit illas tim̃tes
fugisse de monuñito. et nemini qͥcꝗͣ
cdixisse: intelligamꝰ ip̃oꝵ angloꝵs nemi¬
ni ausas fuisse aliquid dicere. aut ip̃oꝵ
cuftodum quos iacentes uider̃. A. ccx.

Expanded text:
miraculi magnitudine timebant, et de desiderata resurrectione gaudebant. Quod ergo Marcus dicit illas timentes fugisse de monumento, et nemini quidquam dixisse: intelligamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, aut ipsorum custodum, quos jacentes viderunt. A.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ carnalibꝰ desiderus p̾ssi adeoꝵ socie¬
tatẽ se ꝑtingere posse desꝑant. uos
cur timetis. q̃ ur̃os conciues uidetis: Nõ
ẽ hic ꝑ p̾senciã carnis: qui nusqũa de
ra crucis euanuit. flos uite cum fruc¬
tibꝰ erupit .i. qͥ iacuit in morte resur¬

Expanded text:
qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum societatem se pertingere posse desperant. Vos cur timetis, quae vestros concives videtis? Non est hic per praesentiam carnis, qui nusquam deera crucis evanuit, flos vitae cum fructibus erupit, id est qui jacuit in morte, resur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pensiort caritaus ce famulatꝰ affectu.
Erat etũ maria magdalene cetis mulieri¬
bͦꝰ feruencior. uñ &e solam eam cõmemo¬
uenit. Cucurrit gͦ et nũciauit petto ce iohĩ.
ut aut secũ quererent. aut secͥum dole¬
rent. Exũt gͥ petrus et ille aliꝰ discipulꝰ.
et uenerunt ad monum̃tũ. Currebunt aũ
cduo simul. et ille altꝰ discipulus p̃cucurnt

Expanded text:
nsiore charitatis et famulatus affectu. Erat enim Maria Magdalene caeteris mulieribus ferventior, unde et solam eam commemonon invenit. Cucurrit ergo et nuntiavit Petro et Joanni, ut aut secum quaererent, aut secum dolerent. Exiit ergo Petrus et ille alius discipulus, et venerunt ad monumentum. Currebant autem duo simul et ille
Abbreviated transcription (Latin):
adlucẽ uite xp̃o largiente reducim̃.
ci quo apatre totũ intelligitur acci¬
piamꝰ: uidelicet ꝑ extremam partẽ di¬
ei parascenes quo sepultꝰ ẽ dñs. totã
diem cũ sua nocte iam p̃t̾ita: et ꝑ noc:¬
tem sequentem sabbatũ. t̾ciũ diẽ totũ
ma aũ sabbati. uł una sabbati. siue sab¬
batoꝵ̃. dies dñica intelligenda est: qr

Expanded text:
ad lucem vitae Christo largiente reducimur.ad lucem vitae Christo largiente reducimur.di quo a parte totum intelligitur accipiamus, videlicet per extremam partem diei parascevem, quo sepultus est Dominus, totam diem cum sua nocte jam praeterita, et per noctem sequentem, Sabbatum tertium diem totum. Prima autem Sabbati sive una Sabbati, vel Sabbatorum dies Dominica intelligenda e
Abbreviated transcription (Latin):
que lucessit in pͥma sabbati. cũ ad¬
huc tenebre eẽnt uenit maria mag¬
dalene ⁊ alta maria & salome admo¬
num̃tũ: portantes que parauerunt aro¬
mata. Nomine uesꝑns noctem designat.
aparte totum intelligens. uesꝑ enim
pͥncipiũ noctis ẽ. Idõ non ait qui lu¬
cessit s que lucessit. scđm̃ intellec tũ
relationem faciens ad noctẽ que in
autora diei dñice t̾minatur. Ea uͦ
causa intelligitur eaudem uocte sic ap¬
pellasse. qr iam auesꝑe licebat eis ꝑa¬
rͣare ce afferre a romata transacto sab¬
bato. Orlinator tꝑrm ultina noctis
hꝰ parte surrȩxit. Qid ẽ aliud resurge¬
re dĩ filiũ nͥ reuiuiscere .i. ex morte
ad uitam redire: hac nocte ꝑmiste.¬
riũ resurrectioĩs dñ. tꝑrm ordo mu¬
tatus ẽ. Aptissime qͦndam nox seque¬
batur diẽ. qr homo aluce paradisi
peccando lapsus inhꝰ scłi tenebras erũ¬
nasq decidit. Aptissime nc̃ dies se¬
quitur noctem. qñ ꝑfidem resurcecti¬
onis apeccati tenebris ⁊ umbra mortis

Expanded text:
quae lucescit in primam Sabbati, cum adhuc tenebrae essent, venit Maria Magdalena, et altera Maria, et Salome ad monumentum, portantes quae paraverunt aromata. » Nomine vesperis noctem designat, a parte totum intelligens. Vesper enim principium noctis est. Ideo non ait: Qui lucescit, sed quae lucescit, secundum intellectum relationem faciens ad noctem, quae in aurora diei Dominicae terminatur. Ea vero causa intelligitur eamdem noctem sic appellasse, quia jam a vespere licebat eis parare et afferre aromata transacto Sabbato. Ordinator temporum ultima noctis hujus parte surrexit. Quid est aliud resurgere Dei Filium, nisi reviviscere, id est ex morte ad vitam redire. Hac nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Aptissime quondam nox sequebatur diem ; quia homo a luce paradisi peccando lapsus in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit; aptissime nunc dies sequitur noctem, quia per fidem resurrectionis a peccati tenebris, et umbra mortis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre usq adeo. ut cũ ab ip̃o dño aꝑ¬
te diceretur scͥptura. ꝓpt̾ cõsuetudinẽ
petrus & iohs. ing̃sũ sunt. Ea magno
tremotu facto ꝑtriti custodes aut fuge¬
runt: aut auuno torpuerunt. ꝑioħm
testantẽ apło qui ait. Non prius̃ qd̾ spũ¬
ale ẽ. s qd̃ animale ẽ. Cucurrerunt si¬
mul : qr abortus sui ip̃r usq ad occasũ
pari uia & si ñ pari sensu gentilitas
cũ sinagoga cucurrit. Currebant ꝑde
cursũ huiꝰ mũdi. uidĩ ꝑ legis litteram.
gentiles ꝑ legẽ nature. Synagoga pͥ¬
or uenit ad monum̃tũ ꝓpħias de passi¬
one dñi audiendo. s mimine intra¬
uit. qr c̃dẽ uoluit. Linteamina st̃ sacͣ¬
m̃ta scͥpture. Sudariũ cãpitis lm̃ cum
linteaminibꝰ ñ inuenit᷑. qi attestante

Expanded text:
tenebrae usque adeo ut cum ab ipso Domino aperte disceretur Scriptura propter consuetudinem Petrus et Joannes ingressi sunt? Quia, magno terraemotu facto, perterriti custodes aut fugerunt, aut animo torpuerunt. GREGOtestante, qui ait: Non prius quod spirituale est, sed quod animale est . Cucurrerunt simul, quia ab ortus sui tempore usque ad occasum pari via, et si non pari sensu gentilitas cum Synagoga cucurrit. Currebant per decursum hujus mundi Judaei per regis litteram, gentiles per legem naturae. Synagoga prior venit ad monumentum, prophetias de passione Domini audiendo, sed minime intravit, quia credere noluit. Linteamina sunt sacramenta Scripturae. Sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur; quia attestante
Abbreviated transcription (Latin):
consteruate erant. qr et magnũ lapidẽ
reuolutũ. stupebant. et corpꝰ ñ inuentũ
dolebant. Sciendũ qd̾ sicut angłi le¬
guutur adstitisse sepulchro saluatoris. ita
c̃dndi sunt assistere misterus corporis
dñi tp̃r consecrationis. Uñ apłs monce.
mulieres in ecclã uelari ꝓpt̃ angłos.¬

Expanded text:
consternatae erant, quia et magnum lapidem revolutum stupebant, et corpus non inventum dolebant. Sciendum quod sicut angeli leguntur exstitisse sepulcro Salvatoris, ita credendi sunt assistere mysteriis corporis Domini tempore consecrationis. Unde Apostolus monet mulieres in Ecclesia velari p
Abbreviated transcription (Latin):
lle aut̃ seruus qui cognouit uolunta.¬
tem dñi sui et non preparauit et ñ
fecit scđm uoluntatem eius. uapula.¬
bit mults. Multi existimantes se minꝰ
uapulaturos sł nesciant quid oꝑari de¬
beant. auertutit aurẽ ne audiant ueri¬
tatem. S cũ possent scire si uellent ftu¬
diũ ad hibẽ. nõ nescientes s cõtẽptores
udicantur. Qui aut̃ ñ cognouit. et fe¬
cit digna plagis. uapulabit᷑ paucis. Non
cognoscere dicendis est. qui app̃hñdẽ
uu̾lt s ñ ualet. Merito gͦ munꝰ punitur.
cui ininꝰ comissũ ẽ. Qui eiũ ignorans pec¬
cat. in nocte peccat. Qui uero sciens. tan¬
quã uidie peccat. Uiui gͦ descendunt
ininfernũ. qui scient̃ peccant. Om̃i aut̃
cui multũ datũ est. multũ queretur ab

Expanded text:
lle autem servus qui cognovit voluntatem Domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulavit multis. BEDA. Multi existimantes se minus vapulaturos, si nesciant quid operari debeant, avertunt autem ne audiant veritatem. Sed cum possent scire, si vellent studium adhibere, non nescientes, sed contemptores judicantur. Qui autem non cognovit et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Non cognoscere dicendus est, qui apprehendere vult, sed non valet. Merito ergo minus punitur, cui minus commissum est. Qui enim ignorans peccat, in nocte peccat; qui vero sciens, tanquam in die peccat. Vivi ergo descendunt in infernum, qui scienter peccant. Omni autem cui multum datum e
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ stipulam cõsum̃do. Naptisinoaut̃
habeo baptirari. et quomodo coartor
usq dñ ꝑficiatur  eni inquit ignem
mittere incorcta c̃dñciũ: ut t̃rena des.¬
piciant. suꝑna appetant. spũ sc̃o inftã¬
mante: s. ad hoc piiꝰ habeo baptirari
hoc est tingui et ꝑfundi baptismo .i. tinc:¬
tione subaudis mei sangnnis. Qd est
dicere.Ante quã mittam sp̃m meum sc̃m
dabo me crucifigentũ. Sñ illud. Non
atur. ipsa passio. s nichil me potest
cog̃e quin fiat qd̃ fieri statui de me.
Aurtam codices bñt angor ꝓcoartor. Qu
inse nichil habebat qd̃ aoleret. nr̃is
tam̃ angebatur erunnis. ut se crucifi

Expanded text:
fenum, stipulam consumendo. Baptismo autem fenum, stipulam consumendo. Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur: Veni, inquit, ignem mittere in corda credentium, ut terrena despiciant, superna appetant, Spiritu sancto inflammante, sed ad hoc prius habeo baptizari, hoc est tingi et perfundi baptismo, id est tinctione, subaudis mei sanguinis. Quod est dicere: Antequam mittam Spiritum sanctum, dabo me crucifigendum. Unde illud: Non atur ipsa passio, sed nihil me potest cogere, quin fiat quod fieri statui de me. Quidam codices habent angor, pro coarctor. Qui in se nihil habebat unde doleret, nostris tamen angebatur aeru
Abbreviated transcription (Latin):
tũ subaudis diuina uidicia. nͥ qr ꝑ hoc
exponit qd dixerat᷑. Uł forte utrũq or¬
dinẽ et rectoꝵ uidelicet et subdito
in nuit. Multis subiectis sepe datur et
congnitio dñice uoluntatis. et facultas
implendi. ꝑtelatis enĩ^ comittitur cum su¬
grã donatos si deliquerint maior uindio.¬
ta sequetur. Mitissima aut̃ pena etit eoꝵ
qui originali peccato ꝓpͥum peccatũ non
ad diderunt. et in illis qui addiderunt. can¬
to tolera bilior erit dam̃pnatio. quanto hĩc
minorẽ habuerut inquitatem. L. che.¬
guẽ ueni nuttere interram. Mxc.¬
et quid uolo nͥ ut accendatur: Hescitis ꝙ¬
quia uolo ut ignis diuinꝰ incordibꝰ fide:¬
liũ. accendatur᷑ et arcdeat: He sitis gͥut
seruus qui scit uoluntatẽ dñi ec ñ facit.
s ex cantate inininimo et in maiori fide.¬
ies estote. Igñe cũcit spc̃ sc̃i feruorem:
qui secreta cordis illuminans. uiciosa
quasi spinas et tribulos coniburit. an¬
rea uasa ꝓbando et meliorando. ligna

Expanded text:
baudis divina judicia, nisi quia per exponit quae praedixerat? Vel forte utrumque ordinem et rectorum videlicet et subditorum, innuit. Multis subjectis saepe datur et cognitio Dominicae voluntatis, et facultas implendi. Praelatis autem committitur cum sugratia donatos, si deliquerint, major vindicta sequetur. Mitissima autem poena erit eorum qui originali peccato proprium peccatum non addiderunt, et in illis qui addiderunt, tanto tolerabilior erit damnatio, quanto hic minorem habuerint iniquitatem. L. gnem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut accendatur? Nescitis quia volo ut ignis divinus in cordibus fidelium accendatur et ardeat? Ne sitis igitur sicut servus qui scit voluntatem domini et non facit, sed ex charitate in minino et in majori fideles estote. Ignem dicit Spiritus sancti fervorem, qui secreta cordis illuminans, vitis quasi spinas et tribulos comburit, aurea vasa probando et meliorando, ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
enfrate usq admare magnũ acaꝑadocia usq in
egiptũ: Continens int ałias ꝓuincias palestinã.
inqua uidĩ habitant. Torm̃ta dicit acutas pas¬
fiones. ñ duiturnas. Luat ci ꝓp̾e sunt qui non
sẽꝑ sensũ amittũt. set aliqnͣ ꝑlunatiões. im̃ de¬
mones lunaria tꝑra obsernare facientes. creatu¬
ram uifamare cupiebant. Paralitici sunt con¬
tracti. uł m̃bris dissoluti. Decapoł est quedam
regio .x. urbiũ. detrans iordauẽ .i. de loco qui
st ultra iordanẽ stuuiũ. L.xx. d. iii.¬

Expanded text:
usque ad mare magnum, a Cappadocia usque in Aegyptum, continens inter alias provincias Palaestinam in qua Judaei habitant. Tormenta dicit acutas passiones, non diuturnas. Lunatici proprie sunt, qui non semper sensum amittunt, sed aliquando per lunationes, unde daemones lunaria tempora observare facientes, creaturam infamare cupiebant. Paralytici sunt conracti, vel membris dissoluti. Decapolis est quaedam egio decem urbium. De trans Jordanem, id est, de loco qui est ultra Jordanem fluvium. L.
Abbreviated transcription (Latin):
tis iħc. ut quẽ inꝓphaꝵ uoluminibus soliti¬
erant legere. p̃sentem oꝑibꝰ contuerentur. Cir
ceptotẽ ꝑsonarũ. Langor est diuturuꝰ morbꝰ.
opi ͥ ͥo eiꝰ intotam syriam. et obtulerunt ei õs
male hñtes. uariis langoribꝰ et toriñtis conp̃¬
hensos. et qui demonia  habebant. et lunaticos
et paraliticos. et cirauit eos. Et secute sunt
eũ turbe młte de galilea et decapoli. et de ihero¬
soliis ⁊ uidea. et de transiordanẽ. Abit opinio¬

Expanded text:
tis Jesus, ut quem in prophetarum voluminibus solitierant legere, praesentem operibus contuerentur. RABceptorem personarum. Languor est diuturnus morbus, opinio eius in totam Syriam et obtulerunt ei omnes male habentes variis languoribus et tormentis conprehensos et qui daemonia habebant et lunaticos et paralyticos et curavit eos et secutae sunt eum turbae multae de Galilaea et Decapoli et Hierosolymis et Iudaea et de trans Iordanen viden
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis. inbaptismo xp̃i monstratur. Filiꝰ
baptizatur. sp̃c sc̃s descendit in sꝑ̃e colũbe
liox patris testimoniũ filio p̃bentis audit᷑.
Colũba apparuit suꝑ cap̃ iħu. ne uox pr¬
tris putecret᷑ ẽẽ fticta ad ioħ̃m. ñ ad dñm

Expanded text:
initatis in baptismo Christi monstratur. Filius baptizatur, Spiritus sanctus descendit in specie columbae, vox Patris testimonium Filio praebentis auditur. Columba apparuit super caput Jesu, ne vox Patris putaretur esse fact
Abbreviated transcription (Latin):
nhis docemͣ xp̃m sequi. et scłaris utte sollicitudi¬
ne. ac pat̾ne domꝰ cõsuctudine ñ teneri. Hota
Quiso muaculo de captura pisciũ. tanqũa firmmiꝰ
credentes qui uocabantur ñ solũ retibꝰ set et
om̃ibꝰ relicis. secuti sũt itĩm ad ꝑmane̾dũ cũ

Expanded text:
his docemur Christum sequi, et saecularis vitae sollicitudine, ac paternae domus consuetudine non teneri. Nota quia viso miraculo de captura piscium, tanquam firmius credentes, qui vocabantur, non solum retibus, sed et omnibus relictis, secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
na emftet᷑ ase quodam modo repellunt. uli¬
gua set moribꝰ ⁊ actione. tuͣtes ũ posse pati re
gunͣ eoꝵ. tñ eos maxime hotiorant. licet ab
eis moribꝰ ⁊ factis dissenciant. honorificenciã
sigͥficauit petrus cadens ad pedes dñi. mores aut̃
dissimiles meo ꝙ ait exi ame qr homo peccator
les uitos ñ deb̾e cõmoueri apeccatis turbaꝵ itt
deserant munꝰ eccłasticũ.
re. Exhoc iam homines eris capiens. Car R.x.¬
nales confortandi sunt aspĩtalibꝰ. ne de cõsciencia cul¬
pe suȩti m̃tes et alioꝵ unocencia stupentes sc̃ita¬
tis it̃ formident aggredi. Qͦd aut̃ sequitur. exhi¬
iam homunes eris capiens. adpetrũ specialit᷑ ꝑri¬
net. cui dñs exponit ꝙ captuta pisciũ significa¬
bat capturã hominũ ꝑeum
Et crediderunt ineũ discipuli ei
Et subięctis ad t̾ram nanibꝰ relic L .xxxii.

Expanded text:
na eminet, a se quodammodo repellunt non lingua, sed moribus et actione, timentes non posse pati regimen eorum, et tamen eos maxime honorant, licet ab eis moribus et factis dissentiant. Honorificentiam significavit Petrus cadens ad pedes Domini; mores autem dissimiles in eo quod ait: « Exi a me, quia homo peccator les viros non debere commoveri peccatis turbarum ut deserant munus ecclesiasticum. re. Ex hoc jam homines eris capiens. Carnales confortandi sunt a spiritualibus ne de conscientia culpae suae timentes, et aliorum innocentia stupentes, sanctitatis iter formident aggredi. Quod autem sequitur: jam homines eris capiens, » ad Petrum specialiter pertinet: cui Dominus exponit quod captura piscium significabat capturam hominum per eum. « Et crediderunt in eum discipuli ejus. Et subductis ad terram navibus relictis
Abbreviated transcription (Latin):
turis diuinis margaritã latentẽ. Et respõ¬
dens fy mon dixit illi. Preceptor ꝑ totam
noctẽ laborantes uicħ cepimꝰ. in uerbo aut̃
tuo laxabo rete. Nisi dñs cor illustrauerit
auditoꝵ. doctor iuunocte laborat. Hisi in gr̃a
supna laxate fuerint disputatiões. frustra
p̃daicator iaculatur uoces. qr fides ñ u̾bi sa¬
piencia ꝓuenit. set munere diuino. Qt¬

Expanded text:
respondens Simon dixit: Praeceptor, per totam noctem laborantes, nihil cepimus, in verbo autem tuo laxabo rete. » Nisi Dominus cor illustraverit auditorum, doctor in nocte laborat; nisi in gratia superna laxatae fuerint disputationes, frustra praedicator jaculat voces, quia fides non verbi sapientia provenit, sed munere divino.
Abbreviated transcription (Latin):
Identibꝰ in regione et ui umbia mortis. lux
orta ẽ ens. Predicauit infinibꝰ gabulon et
neptalim. ubi pͥma captiuitas isrł fuerat
ab assiriis. et ex his diabꝰ tribubꝰ ñ nullos uo¬
cauit apostolos. S ñ in ꝑsalmo Principes
Tabulon. pͥncipes ueptalim. T.erram ⁊abn¬
lon intellige galileam que est citca tiberi¬
adem ⁊ stagnũ genesareth. et hec uia ma¬
ris est cũ sit iuxta stagnũ. Terra uero in
qua tribꝰ neptalim uicina tyriis galilea
genciũ dicta est. Post quã salomonꝰ in ea
.xx. ciuitates dedit yrã regi tyri de sor¬
te tribꝰ neptalim. Sic gͦ lege:. Terta nep¬
tali galilee genciñ hoc est que ẽ iugali¬
lea. ist que ẽ ipsa galilea genciũ: et que
est uia maris ultra iordanẽ uidit lucem
ꝑpłs qui sedebat utenebris pecc̃oꝵ est
gentił ppłs. de quo esaxas ꝓpħauit quia
uideret lucẽ magnã .i. crederet in xp̃m
qu lux est mũdi. doloꝵ cultꝰ : queli¬
bet pessuna oꝑa sunt umbra mortis: qr

Expanded text:
 umbra mortis, lux orta est eis . Praedicavit in finibus Zabulon et Nephthali, ubi prima captivitas Israel fuerat ab Assyriis, et ex his duabus tribubus nonnullos vocavit apostolos. Unde in psalmo; Principes Zabulon, et principes Nephthali . Terram Zabulon intellige Galilaeam, quae est circa Tiberiadem et stagnum Genezareth, et haec via maris est, cum sit juxta stagnum. Terra vero in qua tribus Nephtali vicina Tyriis, Galilaea gentium dicta est, postquam Salomon in ea viginti civitates dedit Hiram regi Tyri de sorte tribus Nephthali. Sic ergo lege: Terra Nephthali Galilaeae gentium, hoc est, quae est in Galilaea, vel quae est ipdanem, vidit lucem. Populus qui sedebat in tenebris peccatorum, est gentilis populus, de quo Isaias prophetavit, quia videret lucem magnam, id est, crederet in Christum, qui lux est mundi . Idolorum cultus et quaelibet pessima opera sunt umbra mortis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃tũ. ad listĩctionẽ symonis cananei. F ilii
rebedei iu marcho boanerhes ex infirmitate et
magnitudine fidei nominati sunt. quoos sub¬
lie meritũ in monte meretur audite tom¬
iriiũ patris ꝑ nubem defilio tonantis. hic est
matris dñi. Symõ chananens auico galilee
qui dicitur chaua. inluca scribitut zelotes.
lat᷑ lebeus: qr trimoliꝰ fuit. Este tͥudas sulit¬

Expanded text:
nomentum, ad distinctionem Simonis Chananaei, Filii Zebedaei, in Marco Boanerges, ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt: quorum sublime meritum, in monte audire tonitruum Patris, per nubem de Filio tonantis: Hic est matris Domini. Simon Chananaeus, a vico Galilaeae qui dicitur Chana, in Luca scribitur Zelotes. libi Lebbaeus, quia trinomius fuit. Iste