comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insimã terram creatori est subditꝰ. ñ desertori: redempto¬
ri. ñ utt̾emptori: lib̾atori. ñ capcuratorr. doctori ñ decep¬
tori. Quemadmodũ autẽ sic̃ intelligendus pͥnceps mun¬

Expanded text:
infimam terram creatori est subditus, non desertori; redemptoinfimam terram creatori est subditus, non desertori; redemptori, non interemptori; liberatori, non captivatori; doctori, non deceptori. Quem admodum autem sit intelligendus princeps mun
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixtt. fides illa q̃ tunc qͣndo illis loq̃bat᷑ fuit parua.
co cũ moreret᷑ pene iam nulla: et reuixit et creuit. De¬
inde quid dicie: Iam ñ multa loqͣ uobiscũ: uenit enĩ¬
pͥnceps inundi huiꝰ. Quis nͥ diabolus: Et in me ñ habet
qͥcꝙͣ: nullũ scilicet omnino peccatũ. Sic enĩ ostendit
ñ ercaturaꝵ s peccatoꝵ pͥncipẽ diabolũ: quos nunc no¬
mine mundi huiꝰ appellat. Et qͣcienscũq mundi nom̃
in mali significatione ponit᷑: ñ ostendit nisi mundi istrus
arratores: de quib alibi scͥptũ est. Quitũq uoluerit ami¬
cus ee scl̃i huiꝰ: immicus dĩ consiituit᷑. Aosit gͦ ut sit intel¬
ligat᷑ diabolus pͥnceps mundi tamꝙͣ gerat uniu̾si mirn¬
di id est celi et t̾re atq omniũ q̃ in eis surit pͥncipatũ: de
quali mundo dictũ est. cũ de xp̃o u̾bo sermo esset: et mundꝰ
ꝑ eũ fss est. Uniu̾sus itaq mundus a lũmis celis usq ad

Expanded text:
praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et revixit, et crevit. Deinde quid dicit? Jam nprinceps hujus mundi. Quis nisi diabolus. Et in me non habet quidquam. Nullum scilicet omnino peccatum. Hic enim ostenditnon creaturarum, sed peccatorum, principem diabolum, quos nunc nomine mundi hujus appellat. Et quotiescumque mundi nomen in mali significatione ponitur, non ostendit nisi mundi istius amatores; de quibus alibi scriptum est, Quicumque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituetur . Absit ergo ut sic intelligatur diabolus princeps mundi, tanquam gerat universi mundi, id est, coeli et terrae, atque omnium quae in eis sunt principatum: de quali mundo dictum est, cum de Christo Verbo sermo esset, Et mundus per eum factus est . Universus itaque mundus a summis coelis usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tia carnis inimica est in dm̃. Legi enĩdi ñ est subiecta. nec
eram potest: uelut si dicam inuisticia itsticia esse non po¬
test. Mundũ quippe ati. hoc loco significans dilectores mũ
dr: q̃ dilectio non est a patre. Et ideo dilectioni huiꝰ mundi
de qua satis agimꝰ ut minuat᷑ et consumat᷑ in nobis contͣ¬
ria est dilectio dei: que diffundit᷑ in cordib nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m
ñ uidec eũ. neq scit eũ. Nion enim habet inuisibiles oclõs
apd̃ uos manebit et inuobis erit. Ecit in eis ut maneat: ñ
manebit ut sit. Prius enĩ est elle alicubi. ꝙͣ manere. Seil ne
pittarent qd̾ dictũ est apud uos manebit ita aictũ quemad¬
modũ apd̃ hominem hospes usibilit̾ mañe consueuit: ex¬
poluit qd̾ dixerat apđ̃ uos. cũ adiunxit et dixit in nob̾erit.
Ergo ĩuilibibit uidet. nͨ siñsit in nob̃. p̃ ẽt ĩ nob̾ eiꝰscicutia. Dic enĩ

Expanded text:
tia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est dilectio Dei, quae diffunditur in cordibus nostris per mundi dilectores. Non enim habet inuisibiles oculos apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit. Prius enim est esse alicui, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit, exposuit quid dixerat, apud vos, cum adjunxit et dixit, in vobis. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest
Abbreviated transcription (Latin):
accepimꝰ : qualẽ habet habebimꝰ. ubi nihil nob̾ repug¬
net ex nob̾. et nichil nos inuicem lateat in cordib nr̃is.
Net ignoro ista dñi t̾iba eniam sic accibi posse: ut eidem
senteritie repentio uideat᷑. pacẽ relinquo uob̾. pacem me

Expanded text:
accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugaccepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Pax nero tsta qͣm nob̃ reliquit in hoc scło: nr̃a potiꝰ est dicẽ¬
da qͣm ipsiꝰ. Illi quippe nichil repugnat in se ip̃o: qͥa nullũ
habet omnino peccatũ. Nos aittẽ talem pacẽ nunc habe¬
mus in qua adhus dicamꝰ. dimitte nobis debita nr̃a.
Est gͦ nobis pax aliqͣ qua condelectam legi di scd̃m int̾t¬
orẽ hoĩem: s ñ est plena: qͥa uidem᷑ aliam legẽ in m̃bris
nr̃is. repugnantẽ legi mentis nr̃e. Item uit̾ nos ip̃e est no¬
bis pax: qͥa mninuicem nob̾ tredun᷑. qd̾ inuicem diliga¬
mus. S nec ip̃a plena est. qͥa cogitationes cerdis nr̃i ui¬
uicẽ ñ uidemꝰ: et quedam de nobis que s̃ĩ sunt in nob̃. uł
in meliꝰ uiuicẽ uel uiceteriꝰ opinam᷑. Itaq ista etiã si ab
illo nobis relicta est: pax nr̃a est. Nisi ab illo ñ haberemꝰ
et talẽ. s ip̃e ñ habet talẽ. Si teni̾umꝰ usq infinẽ qͣlem

Expanded text:
Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenPax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae. Itemque inter nos ipse est nobis pax, quia invicem nobis credimus, quod invicem diligamus. Sed nec ista plena est, quia cogitationes cordis nostri invicem non videmus; et quaedam de nobis, quae non sunt in nobis, vel in melius invicem vel in deterius opinamur. Itaque ista etiam si ab illo nobis relicta est pax, nostra est. Nisi enim ab illo, non haberemus et talem: sed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
tamen atꝙab illo nobis est pex: siue qͣm nobis reliquit
tiurrus ad pairt̃ siue qͣm nob̾ dabit nos ꝑdusturꝰ ad pa¬
trẽ. Quid autẽ nob̾ reliquit ascendens a nobis. nͥ se ip¬
sũ : dũ ñ recidit a nobis: Ipẽ ist enĩ perx nr̃a: qui ferit
ittraꝙ unũ. Pax gͦ ip̃e nob est. et cũ credimꝰ qͥa est: ec cũ
uidebimꝰ eũ sicuti est. Si enĩ qͣm diu suimꝰ in corpore cor¬
ruptibili qd̾ agqͣuat aĩam. cũ ꝑfidẽ ambulamꝰ ñ ꝑ spe¬
ciem. ñ deserito ꝑegͥnantes a se: qͣntomagis cũ ad ip̃am
spetiem uen̾im. nos implebit ex se. Sed quid est ubi ait.
patem relinquo uob̃̾. ñ addidit meam: ubi uͦ ait do uo¬
bis. ibi cdixit meã: Utrũ subaudiendũ est meã. et ubi
diclũ nonest: q̃a post ea dictum est. et potest referri ad
utrũq etiã qd̃ semel diftũ est: an forte et hic aliqͥa latet
qd perendũ ẽ et querendũ. et ad qd pulsantib aꝑiendũ:
Quid enĩ si patẽ suã eam uoluit intelligi qͣlem habet ip̃e:

Expanded text:
relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum . Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia poteutrumque, etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse?
Abbreviated transcription (Latin):
suos. ñ ꝓpt̾ gallinã s ꝓpt̾ leriticulã ꝑdidit. Quom̃ gͦ in¬
delligendũ est. qd̾cumq petierttis hoc faciã. si s̃ aliqua
petentib fidelib etiam consulendo ñ facit: Anforte solis
apłis hoc dictũ debemꝰ acciꝑe: Absit. Unde enĩ ad hocue¬
nit ut diceret: Suꝑiꝰ dixenat. qui credit in me. oꝑa que
ego facio et ip̃e faciet et maiora hoꝵ faciet: de qua re iam¬
pͥstino sermone tͣctaium. Et ne quisqͣm hoc sibi tribue¬
ret ut etiã illa oꝑei maiora le ipsũ facere ostenderet: a dit¬
tit atq ait: qͥa ego ad patrt̃ uado: et qdcumq pecierttis ĩ nomĩe
meo hoc faciã. Numqͥd in eũ soli aplĩ credederunt: Ad eosuti¬
q loquebatur: dicendo qui credit in me: in quib eodonã¬
te etiam nos sumꝰ. qui utiq si qd̾cumq petierimꝰ actipimꝰ
Ip̃os quoꝙ beatissimos si cogitemꝰ aplos. inuenimꝰ eũ qͥ plus
omnib laborauit. si autẽ ip̃e s gr̃a dĩ cũ ipõ. ter dñm ro¬

Expanded text:
allinam, sed propter lenticulam perdidit . 2. Quomodo ergo intelligendum est, Quodcumque petieritis, hoc faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui credit in me, opera quae ego facio, faciet, et majora horum faciet: de qua re pristino sermone tractavimus. Et ne quisquam hoc sibi tribueret, ut etiam illa opera majora seipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum ro
Abbreviated transcription (Latin):
qd cũ grãꝵ actione ꝑcipit᷑: sc qͥa situt ip̃e itemait. malũ
est homini qͥ ꝑ offendid̾m manducat. Et si ꝑ homĩs offenfi¬
onẽ: qͣntomagis dĩ cuiꝰ in isrłitis ñ parua erat otfensio re¬
pudiare qd dabat sapaentia. et petere id qd̃ inhiabat concu¬
pilcertia: Qmnis illi nec peterent. sed qͥa deerant murmu¬
rarent. Dedut sciremꝰ ñ cli treaturã eẽ eulpabilẽ. led mo¬
bedientiã contumacẽ. et inordinatũ cupiditatẽ: ñ ꝑpt̾ por¬

Expanded text:
od cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum od cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa male perunt: Nam hoc exꝓbruuit apls iacobꝰ dicens. Pectaᷤᷤ
et ñ accipius eo qd̾ male petars: ut in concupiscentus ur̃is
insumatis. Malegͦ usurus eo qđ uult acciꝑe: do potius
miserante ñ accipit. Pinde si hoc ab illo petit᷑ unde homo
ledit᷑ exauditꝰ: magis metuendũ t̃ ne qđ possit si dare ꝓpi¬
cius det iratꝰ. An ñ uidemꝰ istłitas malo suo impet̾sse qd̾
culpabili concupiscerita petiuert̃: Concupierant enĩcar¬
nib uesci: quib pluebat᷑ manna de celo. fãstidiebant qͥp¬
pe qd habebant: ec qđ ñ habebant impudert̃ pecebant:
qͣsi ñ meliꝰ pecerent ñ ut cẏbus qͥ deerat uidetenti aesiddio
p̾staret᷑: s ut ille qui aderat fastidio sanato sumeretur.
Qndo enĩ nos delectant mala. et ñ delestart bona: roga
re potiꝰ debemꝰ dm ut delectent bona. qͣm ut concedantur
mala: fi qͥa malũ est carne uesci. cũ de hac re loquens apłs
dicat: omnis creatura di est bona. eo nichilabitiendũ est.¬

Expanded text:
bravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent, non ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum qu
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m ñ est computandus. qͥ ñ fecerit oꝑa maiora qͣm xp̃cs
Durum est: absurdũ est: ferri non potest: ñ tolerat᷑. nisi
iustificat unpiũ: depittat᷑ fides eiꝰ ad iusticiã. In hocoꝑe
atur in nob: non utiq sint nobis. Audiiam gͦ: et intelli¬
ge. Qui credit inme: oꝑa que ego facio et ip̃e facict. Priꝰ
ego facio: dcinde et ip̃e facito: qͥa facio ut faciat: que oꝑa
nͥ ito ex impio iustus fiat: Et maiora horũ faciet Atioꝵ obse¬
croᷤᷤ nũqͥdnã omĩum oꝑũ xp̃i maiora facit qui cs̃ timore et
tremore suã ipsi salutẽ oꝑat᷑: qd̾ utiq it illo. s ñ sine illo tp̃e¬

Expanded text:
in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? in Christum non est computandus, qui non fecerit opera majora quam Christus? Durum est, absurdum est, ferri non potest, non toleratur, nisjustificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . In hoc opere eratur in nobis, non utique sine nobis. Audi ergo jam et intellige: « Qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet ? » Prius ego facio, deinde ipse faciet; quia facio ut faciat. Quae opera, nisi ut ex impio justus fiat? Et majora horum faciet. Quorum, obsecro? Nunquidnam omnium operum Christi majora facit, qui cum timore et tremore suam ipsius salutem operatur; quod utique in illo, sed non sine illo
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit auatutt abicrto: Et tamen postea q̾ ab illo audtũ
ñ fecit unꝰ fecerunt multi cũ loqueret᷑ ꝑ discipules magis¬
terbois: contẽptibilis ei. quẽ diuitem ꝑse ipsũ ãmonuit:
amab. us er quos ex duritib pauꝑes ꝑ pauꝑes fecit. Ecce maiora
fecit p̾dicatꝰ a credentib: qͣm loquittꝰ audientis: Uerũ hot ad¬
huc mouet: qd̾ hec matora ꝑ aplos fecit. Hon autem ipõs tan¬
tũ significans ait. oꝑa que ego facio et uos facietis et mato¬
ra hoꝵ facietis: s om̃s ad suã familiã ꝑcinentes itelligi
uolens. qui credit in me inqͥt. oꝑa que ego facio et ip̃e fa¬
ciet: et maiora hoꝵ faciet: Si gͦ qui credit faciet: ñ credic uti¬
q qui ñ n faciet: sicitti est qͥ diligit me mandata mea
custodit: unde ꝑfecto qui ñ cristodit ñ diligit. Item alio loco
qui audit inquit u̾ba mea hec. et facit ea: similabo eũ ui
qui ñ faciet. Quid est hoc fr̃s: Numquid int̾ credentes

Expanded text:
ostea quod ab illo auditum non fecit unus, fecerunt multi, cum loqueretur per discipulos magister bonus; contemptibilis ei quem divitem per seipsum monuit, amabilis eis quos ex divitibus pauperes per pauperes fecit. Ecce majora fecit praedicatus a credentibus, quam locutus audientibus. 2. Verum hoc adhuc movet, quod haec majora tum significans ait: Opera quae ego facio, et vos facietis, et majora horum facietis; sed omnes ad suam familiam pertinentes intelligi volens, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio et ipse faciet, et majora horum faciet. Si ergo qui credit faciet, non credit utique qui non faciet; sicuti est: Qui diligit me, mandata mea custodit : unde profecto qui non custodit, non diligit. Item alio loco: Qui audit, inquit, verba mea haec, et facit ea, similabo eum virqui non faciet, Quid est hoc, fratres? Nunquid inter credentes
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ erit iebi maloꝵ nullus erit: ubi bonoꝵ nullus non etis
Sic autẽ non est dictũ. ñc significata est clarifitatio filii
homĩs: s dictũ est ñt clarificatus est filiꝰ homĩs: quemad
modũ non est dictũ. petra significabat. xp̃m. s petra erat xp̃c.
nec dictũ est bonũ sem̃ significat filios regni. aut ⁊ẏta¬
nia significant filios maligni: s dictũ est bonĩt semen
hu sunt silu regni: ⁊yzania autẽ filii maligni. Sicut gͥ so¬
lec loqͥ scͥptura. res significantes tamꝙͣ illas que significã¬
t᷑ appellans: ita loquiit̾ est dñs dicens. ñc clarificatꝰ est siliꝰ
homĩs: postea ꝙͣ separato uide neqͥssimo. et secũ remanentib
leis significata est clarificatio erꝰ qͣndo separatis iniqͥs. ma¬
nebit in ctnitatt cs̃ scĩs. Cũ autẽ dixisset ñc carificatus est
filiꝰ hoĩs. adiunxit. Et d̾ clarificatꝰ est in eo. Ipia est enĩclari

Expanded text:
quid erit ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. quid erit ubi malorum nullus erit, ubi bonorum nullus perit. Sic autem non est dictum: Nunc significata est clarificatio Filii hominis, sed dicodum non est dictum: Petra significabat Christum, sed Petra erat Christus . Nec dictum est: Bonum semen significat filios regni, aut zizania significant filios maligni, sed dictum est: Bonum semen, hi sunt filii regni, zizania autem filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans, ita locutus est Dominus dicens: Nunc clarificatus est Filius hominis, posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est clarificatio ejus, quando, separatis iniquis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum autem dixisset: Nunc clarificatus est Filius hominis, adjunxit: E
Abbreviated transcription (Latin):
magister significabat: et dicebat his utbis. Attrꝰ est ꝑscru¬
tandũ altissimi dictũ: qui se aliqͣntũ manifestat ut ui¬
ueniam: et tterũ occultat ut inqͥramꝰ: et de inuentis ad i¬
uenienda tamꝙͣ passib innitum᷑. Uideo hic aliqͥd: qd̾ p̃¬
figuret magnũ aliqͥd. Exiit uidas: et clarificatꝰ est iħc.
Exut filiꝰ ꝑdicionis: et clarificatꝰ est filius homĩs. Ille qͥppe
Exeunte itaq ĩmundo. om̃s mundi rernanserunt: et cũ suto
mundatore remanserunt. Tale ciliqͥd erit cũ iuctus a xp̃o
tͣnsierit hic mundus: ec nemo in ppło xp̃i remanebit ĩmun¬
dus: cũ ⁊ yzanus a tritico separatis uisti fulgebunt sicut
sol inregno patͥs sui. Hoc fitturũ p̾uidens dñs. et ñc signifi¬
catũ ẽẽ contestans: discedente iuda tamꝙͣ ⁊ yraniis separa¬
tus est filiꝰ hõis: ramꝙͣ dic̾et. Ecce in mea illa clarificatione.

Expanded text:
magister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrumagister significabat, et dicebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod praefiguret magnum aliquid. Exiit Judas, et clarificatus est Jesus. Exiit filius perditionis, et clarificatus est Filius hominis. Ille quippe omnes Hic, supra . Exeunte itaque immundo, omnes mundi remanserunt, et cum suo mundatore remanserunt. Tale aliquid erit, cum victus a Christo transierit hic mundus, et nemo in populo Christi remanebit immundus, cum, zizaniis a tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda tanquam zizaniis separatus est Filius hominis, tanquam diceret: Ecce in mea illa clarificatione
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dm. ex his q̃ ꝓpius subiecta sũt deo. Ecce ego ip̃e qͣntum
atiet ad animũ meũ cũ hocsim qd̃ estis et uos. si taceo apd̃
me ipsũ sũ: si autem loquor uob̃ qd intelligatis: quodã mͦ
ad uos ꝓcedo nec me relinquo: sed ad uos accedo. et ñ recedo
unde ꝑcedo. Cũ autẽ tacu̾o quodãmͦ ad me redto: et qͦdãmͦ
uob̾tũ maneo: si tenuttis qd audistis insermone quẽ di¬
co. Si hoc potest ymago qͣm fecit ass: quid potest ñ a deo fac¬
ras: ex deo nata ymago dei ds : Ciĩ illud quo ad nos egres¬
sus est. et in quo a nobis regressus ẽ corpꝰ: ñ sicut meus elap¬
sus est sonus: s manet uͥ iam ñ mortt᷑: et mors ei ultra ñ dña¬
bit᷑. Multa de his ũbis eu̾glicis adhuc dicifortasse poterãt
et debebant: s ñ sunt corda ur̃a sp̃alib cybis qͣmlibet suauib
oneranda: maximcꝙ qͥa sp̃c̃ ꝑmptꝰ est. caro autẽ infirma.¬

Expanded text:
dum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum dum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum attinet ad animum meum, cum hoc sim quod estis et vos, si taceo, apud meipsum sum. Si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, sed et ad vos accedo, et non recedo unde procedo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo, et quodammodo vobiscum maneo si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus? Cujus illud quo ad nos egressus est, et in quo a nobis regressus est, corpus, non sicut meus elapsus est sonus, sed manet ubi jam non moritur, et mors ei ultra nonbitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia spiritus promptus est, caro autem infirma
Abbreviated transcription (Latin):
ubũ dei caro factũ est id est homo. Non itaq alia u̾bi alia ẽ
modũ caro cũ mortua est xp̃c est mortuus. Et cũ caro sepul¬
ta est. xp̃c sepuliuis est: sic enĩ corde credimꝰ ad iusticiam: sic
ore confessionem fatimuis ad salutẽ. ita cũ caro amorte ue
quodam et incffabili mͦ. qui nũꝙͣ dimisit uelamisit se ip¬
sum: uenit ad se ip̃m. Uen̾at autẽ ut dictũ est ꝑ carnẽ zad
boĩes: ĩtitas ad mendaces. Ds enĩ uerax: omius autẽ homo m̃¬
dax Cũ itaq ab homĩb abstulit. atq illuc ubi nemomentit᷑.
carnẽ suã leuauit. idemip̃e qͥa u̾bũ caro fastum est. ꝑ se ipsũ.
id est ꝑcarnẽ ad u̾itatẽ qd̃ est ip̃e remeauit: qͣm qͥdẽ utrita¬
tem. qͣmuis int̾ mendates et in morte seruauit. Aliqͣndo
enĩ xp̃c fuit mortiuis: s nũꝙͣ fuit falsus. Accipite qͣmius
diu̾sum et longe impar exemplũ: tam̃ ut cũq ad intelligẽ¬

Expanded text:
Verbum caro factum est, id est, homo, non itaque alia Verbi, alia est Verbum caro factum est, id est, homo, non itaque alia Verbi, alia est modum caro cum mortua est, Christus est mortuus; et cum caro sepulta est, Christus sepultus est sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore confessionem facimus ad salutem, ita cum caro a morte vequodam et ineffabili modo, qui nunquam dimisit vel admisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per carnem Deus ad homines, Veritas ad mendaces. Deus enim verax, omnis autem homo mendax. Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit: idem ipse quia Verbum caro factum est, per seipsum velut per carnem ad veritatem, quod est ipse, remeavit: quam quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in morte servavit. Aliquando enim Christus fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ mẽ. In t̾rogo autẽ in qͣntũ possum suꝑme effunde̾ aĩam
meã: uͥ ñ sonentẽ et tam̃ docentẽ audiam te. Dic mͥ obsecro:¬
quomͦ uadis adte. Numqͥd nam ut uenires ad nos reliq̃ras
re maxime qͥa ñ a te ip̃o uenisti. s pat̾ temisit: Scio quidem
qd̾ te exinansti. s qͥa formam serui accepisti. ñ qͥa formã dei
uel ad qͣm redires dimilisir uel qͣm reciꝑes amisisti: et tam̃
uenisti. et ñ solũ usq ad carnales ocłos. uerũ etiã usq ad ma¬
n hominũ ꝑuenisti. Quom nͥ in carne: ꝑhanc ueraistima¬
nens tibi eras. ꝑ bant redisti ñ relinquens quo uen̾as. Sigͦ ꝑ
hanc uenisti et redisti: ꝑ hanc ꝓculdubio ñ solũ nob̃ es qua ue¬
niremꝰ ad tt: uerũ eciam tͥ qua uenires et redires uia finsti.
Cũ uero ad uitã qd̾ esip̃e ustr eamdẽ ꝓfecto carnẽ ruã ad ui¬
tã de morte reduxisti. Alud qͥꝑpe u̾bũ di est. aliud homo: sed

Expanded text:
super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, uadis ad te? Nunquidnam ut venires ad nos, reliqueras te, maxime quia non a te ipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti, sed quia formam servi accepisti, non quia formam Dei vel ad quam redires dimisisti, vel quam reciperes amisisti; et tamen venisti, et non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti: quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti, manens ubi eras. Per hanc redisti, non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad patrẽ et ip̃e et nos. Nam et de se ip̃o alibi dicit. ad
ter sapit: Et qͣntũ est. qd̾ hic capit: etiã qui sp̃aliter sapit:
fratres mei qͥd a me ista uobis iuiltis exponi : Cogitate ꝙͣ
excelia sint. Uidetis qͥd sim: uideo quid sitis. In omnib nobis
corpꝰ ꝙ corrũpit᷑ aggͣuat animã. et depͥmit t̾rena in habitatio
sensũ multa cogitantẽ. putamꝰ ne possumꝰ dic̾e: ad te leuatu
aĩam meã qͥ habitas in celo: Std sub tanto pond̾e ubi ingemiᷤᷤ¬
cimꝰ gͣuati. quomodo leuabo aĩam meã: nͥ metũ leuet qui po¬
suit ꝓme suã : Dicam ego qd̾ possum. capiat ur̃m qui potest.
Quiod donante dico eo donante capit qui capit: et eo donanite
credit qui ñ dũ capit. slisi enĩ crediditis inqͥt ꝓpb̃a: non intel¬
Thomas apłs ut te int̾rogaret habuit te ante se: nec tamẽ
intelligereo te. nisihaberet in se. Ego int̾rogote: qͥa te scio ẽt

Expanded text:
vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad ter sapit? Et quantum est quod hic capit, etiamsi spiritualiter sapit? Fratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim credideritis, inquit propheta, non intelThomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse
Abbreviated transcription (Latin):
iua ip̃e est: uiã sciebant. Si eũ sciebant et u̾ttas ip̃e est. ie¬
rttatẽ sciebant. Si eũ sciebant et utta ipe est: uitam scie¬
bant. Ece scire conuieti funt qd se scire nesciebant. stogͥ
et nos in isto sermone concepimꝰ: qͥd putatis fr̃s mei. nisi
qͥa dixit et quo uado scitis. et uiam scitis. Et ecce cognoii¬
mꝰ. qd sciebant inam: qͥa sciebart ipsum qͥ est uia. Ded iua
est quaitur. Numquid uia est et quo itur: Utrũq autẽ
illos dixerat scire: et quo uadit. et uiam. Opus gͦ erat ut di¬
ceret ego sum iua: ut ostenderet eos qͥa scirent eiluiã scire ꝙͣ
pittauerant se nescire. Quid autẽ opus erat ut diceret ego
sã et uͥitas et uita. cũ iua cognita qua iret restaret nosse qͦ
iret: nͥ qͥa ibat ad u̾itatẽ. ibat ad uitam: Ibat gͦ ad se ipscĩ.
ꝑse ipsũ. Et nos quoimiꝰ nisi ad ip̃m: et qua iniis nisi
ꝑ ipsũ: Ip̃e gͥ ad seipsũ ꝑ se ipsũ: nos ad ipsũ ꝑ ip̃m: immo

Expanded text:
ciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret, Ego sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus erat ut diceret, Ego sum via, et veritas, et vita, cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret; nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum, per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ possumꝰ iuã scire: Utrũq illos dñs dix̾at scire: ⁊ttrũꝙ
dixit iste nescire: et locũ quo itur. et uiã quaitur Ded nel¬
cit ille mentiri. Ergo isti sciebant: et se scire nesciebant. Con¬
iuncat eos iam stire: qd̾ se putant adhucusq nescire. Dicit

Expanded text:
quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et se scire nesciebant. Convincat eos jam scire quod se putant adhuc usque nescire. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ccesse est dilectissui ut qͣntũ ualem intelli¬
gam de u̾bis dñi post̾iorib pͥora: et de con¬
sequentib p̾cedentia. in eo qd̾ audistis aplõ thome int̾ro¬
ganti ẽẽ responsum. Dixerat enĩ suꝑiꝰ dñs cũ de mansio¬
nib loquerct᷑: qͣs et eẽ dixit in domo paͥs sui. et ireseut
p̃pararet cas: ubi intelleximꝰ et esse iam mansiones ip̃as ĩ
p̃destinatione: et p̃parari cas cũ eoꝵ qui ibi mansuri sunt
ꝑfidẽ corda mundant᷑: qm̃ ip̃a dei domus ipsi sunt. Eo qͥdẽ
aluid mancre in domo dĩ qͣm eẽ in ppło dĩcum ip̃e popłs est
in deo. et ds̃ ineo: Hoc autẽ ut p̃pararet añs abiit. ut cre¬
dendo ineũ qͥ ñ uidet᷑. ea que in specie semꝑ futura est. nũc
ꝑ fidem mansio p̾paret᷑. spt̾ hoc gͦ dixerat. Et si abiero et pre¬
paniu̾o uobis locũ: iterũ uenio et accipiam uos ad me ip¬
sum: ut ubi ego sũ et uos sitis. Et quo ego uado scitis et u
am scitis. Ad hec dicit ei thomas. Dñe. nescimtꝰ quouadis. Et¬

Expanded text:
st dilectissimi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Thomae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos mas, Domine, nescimus quo vadis,
Abbreviated transcription (Latin):
tarent illũ dissimilẽ. et amͦ inqͥt cognoscetis eñ: et uidistiᷤ
cũ. Uiderunt enĩ eiꝰ simillimũ filiũ. Sed ãmonendi fue¬
rant talem eẽ etiã patrem quẽ nondũ udebarit. qͣlis est fi¬
liꝰ quẽ uidebant. Et ad hoc ualet qd postea phylippo dicitur.
qui iudet me uidet et patrem: ñ qd̾ et ip̃e sit pater qui et fi¬
des dampuat: s qd̾ tam similes sint pater et filiꝰ ut qͥ unũ
norit. ambos nouerit. Dolemꝰ enĩ de simillimis auobus
ita loqͥ. eis qui unũ illoꝵ uiderit: et qͣlis sit ali uolunt nos¬
se:ut dicamꝰ. uidistis istũ: illũ uidistis. Sic gͣ dictũ est. qui
uidet me uidet et patrem: ñ qͥa ip̃e sit pat̾ qui filiꝰ: sed qd̾
a patͥs sunilitudine in nullo ꝓrius discrepet filiꝰ. Nam nͥ
duo cẽnt. pat̾ et filiꝰ.: ñ didũ esset. si cognouisseris me. et ꝑa¬

Expanded text:
ssimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum norit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis sit alius, volunt nosse, ut dicamus, Vidistis istum? illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et Filius, non dictum esset, Si cognovistis me, et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
lic et uttã ꝑ nos habere possumꝰ. Iuillo die uiqͥt uos cog¬
noscetis. qͥa ego sũ in patre meo: et uos inme. er ego in
uobis. In quo die: nisi de quo ait. et uos muttis : T̃ muie
enim erte: ut possimus uidere qd̾ crediꝰ slam et nunc
est in nobis: et nos in illo. Ded hoc nunc credimꝰ tunc
autem eciam cognoscemꝰ: qͣmuis et ñc tredenao nouimꝰ.
s tunc contemplando nosceuiꝰ. Qͣm diuenĩ sumꝰ in cor¬
pore qͣle nc̃ est. sdest corruptibileqd̾ aggrauat animã:

Expanded text:
abere possumus. 4. In illo die, inquit, vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. In quo die, nisi de quo ait, et vos vivetis? Tunc enim erit ut possimus videre quod credimus. Nam et nunc est in nobis, et nos in illo: sed hoc nunc credimus, tunc etiam cognoscemus; quamvis et nunc credendo noverimus, sed tunc contemplando noscemus. Quamdiu enim sumus in corpore quale nunc est, id est corruptibile quod aggravat animam,
Abbreviated transcription (Latin):
quo meliꝰ aliqͥd ẽt credebat. Ad huuc sensũ corrigendum
dictũ est: qͥ uidet me uidet et petrẽ. Quom̃ tu dicis ostende
nobis patrt̃: uideo quomͦ tu dicas. Non alterũ q̃ris udert
sumilẽ. sed illũ putas esse meliorẽ. Non credis qͥ a ego in pa¬
tre. et pat̾ in me est: Cut in similib distantiã cupis cern̾e:
cur inseparabiles separatim desidas noste. Deinde ñ ad so¬
lũ phylippũ s ad eos płalit̾ loqͥt᷑: q̃ non sũt in angustias
coartanda. it adiuuante ip̃o diligentiꝰ erponantur. finit

Expanded text:
quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctand
Abbreviated transcription (Latin):
est gͥ. qd dicis phylippet ostende nob̾ patrem et sufficit nobis:
Tanto inquit tp̃re uobiscũ iũ. et ñ cognotustis me. Phyup¬
pe. qui uidet me: uidet et patrem: Cto si ad te multũ est hoc
uideres saltem qd ñ uides crede. Quomͦ enĩ ditis inqͥt: ostẽ¬
de nobͥ ꝑatrẽ: Si me iudisti qͥ omnimꝰ similis sũ: iudisti¬
illũ cui similis sũ. Qõ si uid̾e ñ potes: ñ saltẽ credis qͥa ego
in patre et pater inme est: Poterat hic ditere phylippus.
uideo quidemte et credote esse simillimũ patͥ: sed num¬
quid arguendus et obuirgandus est. qͥ cũ similẽ uidet. enã
illui cuiꝰ est similis uult uidere: Similẽ quidẽ noui: sed
adhuc alterũ sine altero noui. Nonmͥ sufsicit: nͥ et illum
cui est iste similis nou̾im. Ostende itaq nob̾ patrẽ: et suffi¬
eto nobis. Sed ideo magist̃ discipłm arguebat. qm̃ cor pos¬
culantis uidebat. T̃amꝙͣ enĩ melior pater esset qͣm filius.
ita phyuppus patrẽ nosse cupiebat: et ideo nec filiũ sciebet.

Expanded text:
est quod dicis, Philippe, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis? Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Quod si ad te multum est hoc videre, saltem quod non vides hoc crede. Quomodo enim dicis, inquit, Ostende nobis Patrem? Si me illum cui similis sum. Quod si videre non potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim melior esset Pater quam Filius, ita Philippus Patrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tib iterũ uenio et accipiã uos adme ipsũ parat autẽ man
uones: mansionib parando mansores. Qiuppe cũ dix̾it
in domo patͥs mei mansiones multe surt: qͥd putabimus
esse domil dei nͥ templũ dei : Quod autẽ sit int̾roget᷑ apls.
regnũ di. qd̃ filiꝰ traditurꝰ est pettͥ: unde dicit idem apls. In¬

Expanded text:
cum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. 2. Parat autem quodcum; iterum venio, et accipiam vos ad meipsum. 2. Parat autem quodammodo mansiones, mansionibus parando mansores. Quippe cum dixerit, In domo Patris mei mansiones multae sunt; quid putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
fictura sunt: s qͥ fecit q̃ futura sunt. Ergo et fecit ea: et fat¬
turꝰ est ea. Namneq facta sunt si ip̃e ñ fecit: neq fut᷑a st̃
sup̃e ñ fecerit. fecit gͦ ea p̃destinando: fadutꝰ est oꝑando:
sicut discipłos qͣndo elegͥit. satis indicat eu̾glisi tunc unꝙ
qͣndo eoi uocauit: et tam̃ ait apss elegit nos ante mundicõ¬
stititionẽ. p̃destmando utiꝙ ñ uocando. Quos autem p̃des¬
tinauit: illos et uocauit. Piegit p̾destinando ante mundi
consituutionẽ: elegit uocando ante mundi consũmationẽ.
Sic ec mansiones p̃parauit et p̃parat: nec alias s qͣs p̾para¬
uit has p̃parat. Qui fecit que fitta sunt: qͣs preparauit p̾¬
destinando. p̃parat oꝑando. Iam gͦ st̃ in p̾destinatione. Si
quominꝰ: Aixisset ibo et p̾parabo: id est p̃destinabo. Sed qͥa
ñ dũ sũt in oꝑatione: et si abiero inqͥt et pparau̾o uob̾ lo¬

Expanded text:
futura sunt, sed qui fecit quae futura sunt, ergo et fecit ea, et facfutura sunt, sed qui fecit quae futura sunt, ergo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt si ipse non fecit, neque futura sunt si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando: sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium , tunc utique ndo eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. Jam ergo sunt in praedestinatione: si quo minus, dixisset, Ibo et parabo, id est, praedestinabo. Sed quia nondum sunt in operatione, Et si abiero, inquit, et praeparavero vobis lo
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset dñs indomo patͥs mei mansiones multe sunt. si qͦ
minꝰ dixissem uob. qͥa uado parare nob̾ locũ. ubi satis ostẽ¬
dit ideo se hoc illis dixisse. qͥa iam ibi sunt mansiones multe:
et ñ est opus aliqͣm preparare. Rursus dicit. et si abiero et p̾¬
paraũo uob locũ. iterũ uenio et accipiam uos ad me ipsum:
ut ubi sũ ego et uolsitis. Quomͦ uadit et parat locũ: si iam mł
te mansiones sunt: Si quominus: dixissem uado parare:
Aut si adhuc parandus est. cur ñ merito dixisset uado para¬
re: Aniste mansiones. et st̃ et parande sũt: Si qͦminꝰ enĩ tẽnt. di¬
tisset uado parare: et tam̃ qͥa ita sũt ut parande sint. ñ eas
uadit parare sic̃ sũt: s si abierit ⁊ p̾parau̾it sicut fut᷑e sunti
it̾m ueniens accipiet suos ad semet ip̃m: ut uͥ ẽ ip̃e sint et ipsi
parande sunt: Quomꝰ putamꝰ : nͥ quomͦ etiam ꝓpħa pdicat
din. qͥa fecit que futura sunt. Non enĩ ait qͥ tasturꝰ est. que

Expanded text:
atris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; ubi satis ostendit ideo se hoc illis dixisse, quia jam ibi sunt mansiones multae, et non est opus aliquam praeparare: rursus dicit. Et si abiero, et praeparavero vobis locum; iterum venio, et accipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vos sitisltae mansiones sunt? Si quominus dixisset, Vado parare; aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quominus enim essent, dixisset, Vado parare; et tamen quia istae sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt; sed si abierit, et praeparaverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad semetipsum: ut ubi ipse est, sint etiamparandae non sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia facit quae futura sunt? Non enim ait, qui facturus est quae
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ parabit᷑ locts ubi possimꝰ man̾e ꝑfruendo: Hec de uer¬
bis que recitata sunt eũgłicis. seitis dicta sint: q̃usq ait dm̃.¬
iterũ uenio et accipiã uos ad meipsũ. Quud autẽ sit qd̾ se

Expanded text:
modo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de vermodo parabitur locus ubi possimus manere perfruendo? Haec de verbis quae recitata sunt evangelicis, satis dicta sint, quo usque ait Domi
Abbreviated transcription (Latin):
redidit᷑ p̃miũ. Cat gͦ dr̃s et parit locũ: ett ne uideat᷑: late¬
at ut credat᷑. Tunc enim locꝰ parat᷑: si ex fide uiuat᷑. Ere¬
dat᷑. desideret᷑: ut desid̾atus habeat᷑. Desid̃ium dilectiõis:
p̃paratio est mansionis. Ita dñe para qd paras. Nos enĩ t̾
paras. et te nobis paras: qm̃ locũ paras. et tͥin nob̾. et in
te nob̃. Tu enĩ dixisti: manete in me ec ego in uob̃. Quan¬
tũ qͥsq suerit particeps tui. aliꝰ minꝰ. aliꝰ ampliꝰ: hec erit
diu̾sitas p̾mioꝵ ꝑ diu̾sitate meritoꝵ: hec erit muttitu¬
do mansionũ. ꝓ disparilitate mansoꝵ: s tam̃ omiuũ et̾¬
nitate uiuoꝵ. et sine sine beatoꝵ. Sed quid est quo uadis:
quid est quo uenis: Si bene te intelligo: nec unde uadis.
nec unde ucis recedis. uadis latendo: uenis apparendo.
Sed nͥ mantas ugendo. ut ꝑficiam beneuiuendo: quo¬

Expanded text:
redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatredditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videat paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, Domine, para quod paras: nos enim tibi paras, et te nobis paras; quoniam locum paras, et tibi in nobis, et in te nobis. Tu enim dixisti, Manete in me, et ego in vobis . Quantum quisque fuerit particeps tui, alius minus, alius amplius, haec erit diversitas praemiorum pro diversitate meritorum: haec erit multitudo mansionum pro disparilitate mansorum; sed tamen omnium in aeternitate vivorum, et sine fine beatorum. Quid est quod vadis? quid est quod venis? Si bene te intelligo, nec unde vadis nec unde venis, recedis: vadis latendo, venis apparendo. Sed nisi maneas regendo, ut proficiamus bene vivendo; quo
Abbreviated transcription (Latin):
qui regnũ eratis et ñ regnabatis uenite regnate: ut quod
ui spe fũatis. etiã in re ẽt possitis. Hec gͦ domꝰ cli. hoc regnũ
siones. sicut eas ad huc parat dñs: in illo iam sũt sicit pre¬
destinauit iam dñs. Sed qͥd est. qd̾ ut p̾pararet abiit: cum
ꝓfecto nos ip̃os p̾parareti qd̾ ñ faciet si reliq̃rit: agnosco
dñe ut possũ. Nimirũ illud significas: qͥa ut parentur
iste mansiones. uiuere debet iustus ex fide. Q enĩ a dño
ꝑegͥnat᷑. opus habet ex fidt iuuere: qͥa ꝑhanc ad speciem
contemplandam parat᷑. Deati enĩ mundicordes: qͥa ip̃i dñ
uidebunt: et fide mundat corda eoꝵ. Illud in euͣgłio: hoc ĩ
apłoꝵ actib legitur. fĩdes autẽ qua eorũ qui dmuisuri
sunt qͣmdui ꝑegͥnant᷑ corda mundant᷑. qd̾ non uidet credit.
Nam siuides: ñ est fides. Credenti colligit᷑ meritũ: uidenti

Expanded text:
qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod qui regnum eratis et non regnabatis, venite, regnate; ut quod in spe fueratis, etiam in re esse possitis. Haec ergo domus ur. In illo erunt mansiones, sicut eas adhuc parat Dominus: in illo jam sunt, sicut praedestinavit jam Dominus. 3. Sed quid est quod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc in Apostolorum Actibus legitur. Fides autem, qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdidit regnũ deo et pat̾: id est ques redemit sangͥne suo. fiai¬
derit contemplando ectã patͥ stio. Hoc est regnũ celorũ de quo
dictt᷑: simile est regnũ celoꝵ hom̃ĩ seminanti bonũ semen
inagro suo. Bonũ autẽ sem̃. hii sunt filii regni: Qui et li ñc
habent ꝑmixta zyrania: mittet in sine rex ip̃e angłos: et
colligent de regno esꝰ omnia scandala. T̃ unc uisti fulgebt̃
licuosol: in regno pats sui. Regnũ fulgebit in regno. cũ
regno uen̾it regnũ: qd̾ ñc oramꝰ et dicimꝰ ueniat regnũ
tur. Si enĩ regnũ ñ uocaret᷑: colligent de regno eiꝰomĩa scan¬
dala. ñ diceret᷑. Sed ñ dũ regnat hoc regnũ ꝑuide sic est
iam regnũ: ut cũ de illo collesta fuerit omĩa scandala.
tũc ꝑueniat ad regnũ: ut ñ solũ regni nom̃. s ctiã regnã¬
di habeat potestatẽ. Huic qͥppe regno ad dexterã stanti. in
fine dicet᷑. Uenite benedicti patͥs mei ꝑcipite regnũ: idest

Expanded text:
tradiderit regnum Deo et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Hoc est regnum coelorum, de quo dicitur, Simile est regnum coelorum homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol gnum, quod nunc oramus, et dicimus, Veniat regnum tur: si enim regnum non vocaretur, Colligent de regno ejus omnia scandala, non diceretur. Sed nondum regnat hoc regnum. Proinde sic jam est regnum, ut cum de illo collecta fuerint omnia scandala, tunc perveniat ad regnum; ut non solum regni nomen, sed etiam regnandi habeat potestatem. Huic quippe regno ad dexteram stanti, in fine dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : id est,
Abbreviated transcription (Latin):
anima xp̃i. aĩam suã pollicet᷑ poscturũ se ẽẽ ꝓ xp̃o. Respon¬
dit gͦ iħc. aĩam tuã ꝑ me pones. Itanc facies ꝓme. qd̾ ñdũ
ego ꝓ te: Aĩam tuã ꝓme pones. Prcire potes: qui seqͥ ñ potes:
Otͥo tantũ p̾sumis: Quid de te sentis: Quidcẽ te credis: Au¬
di quid sis. Am̃ am̃ dico tͥ: ñ cartabit gallus. donet terme
neges Ecce quomͦ t̾ cito apparebis qͥ magna loqueris: et te
paruulũ nescis. Q mͥ ꝑmittis mortẽ tuã. ter negabis uitã
tuam. Qui te iam pitas mori posle ꝓ me: pͥus uiue ꝓte. Nã
timendo mortẽ carnis tue. mortẽ dabis aĩe tue. Qntaenĩ u¬
ta est confiteri xp̃m: tanta mors est negare xp̃m. An apłs
negauit. qͥa int̾rogat᷑ ab ancilla hoĩem se nestire respon¬
dit : sic̃ ali eũ głiste contestant᷑ etpssi. qͣsi uero qͥ hoĩem xp̃m negat.

Expanded text:
anima Christi, animam suam polliceretur se positurum esse pro Christoanima Christi, animam suam polliceretur se positurum esse pro Christodit ergo Jesus: Animam tuam pro me pones. Itane? facies pro me, quod nondum ego pro te? Animam tuam pro me pones? Praeire potes, qui sequi non potes? Quid tantum praesumis? Quid de te sentis? Quid esse te credis? Audi quid sis. Amen, amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. Ecce quomodo tibi cito apparebis, qui magna loqueris, et te parvulum nescis. Qui mihi promittis mortem tuam, ter me negabis vitam tuam. Qui te jam putas mori posse pro me, prius vive pro te. Nam timendo mortem carnis tuae, mortem dabis animae tuae. Non enim ita est confiteri Christum, tanta mors est negare Christum. 2. Anegavit, quia interrogatus ab ancilla hominem se nescire respondit, sicut alii evangelistae contestantur expressius? Quasi vero qui hominem Christum neg