comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt cicatrices mee a faciȩ in¬
sipientiȩ meeꝰ affuctꝰ sũ. & incur¬
uatus sũ nimis Totus hic apłicus
et insuꝑiorib et in consequentib¬
sensus. iinmo omis epła eiꝰ ad roma¬
nos. nimiis obscuritatib in uoluta
est: et si uoluero cuncta disserere.
nequaquã mͥ uiis liber. sed mul¬
ta et magna scribenda erunt uo¬
uare idem apls paulus in eadẽ
ad romanos scribit epła. opta¬
bam ego ipse anathema eẽ axp̃o

Expanded text:
erunt cicatrices meae a facie insipientiae meae. adflictus sum et incuruatus sum nimis. totus hic apostoli locus et in superioribus et in consequentibus, immo omnis epistula eius ad Romanos nimiis obscuritatibus inuoluta est et, si uoluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus liber, sed multa et magna scribenda erunt uouare apostolus Paulus in eadem ad Romanos scribit epistula:optabam ego ipse anathe
Abbreviated transcription (Latin):
nos seribit apls: occasione ae.¬
cepta peccatum ꝑ mandatũ oꝑatũ
ẽ in me. omẽm concupiscentiã Po¬
namꝰ totum testimonrũ: et singła
xp̃i auxilio disserentes. quid nob̾
uideat᷑ simpliciter indicemꝰ: ñ pre¬
iudicantes tuo sensui qͥd uelis intel¬
ligere. sed nr̃am sententiã breui¬
ter explicantes: Quid gͦ dicemuse
Lex peccatũ ẽ: Absit Sed peccatũ

Expanded text:
ribit Apostolus: Occasione accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam . Ponamus totum testimonium, et singula Christi auxilio disserentes, quid nobis videatur, simpliciter indicemus, non praejudicantes tuo sensui, quid velis intelligere, sed nostram sententiam breviter explicantes. Quid ergo dicemus? Lex peccatum est? Absit. Sed peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
supra modũ peccans peccatũ per
manclatum: Scimꝰ enim. quia
lex spũalis ẽ: Ego autẽ carualis
sum: uenundatꝰ sub peccato ¶d̾
enim operor: ignoro: Non enim
qđ uolo hoc ago: sed qđ odi illud
facio: Si autẽ qd nolo hoc facio:
consentio legi. quia bona ẽ: Nẽ
autẽ ram ñ ego operor illud: sed
quod habitat in me peccatũ Scio
enim quia ñ habitat in me. hoc ẽ

Expanded text:
er mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis s u m, uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro. non enim, quod uolo, hoc ago, sed, quod odi, illud facio. si autem, quod nolo, hoc facio, consentio legi, quia bona est. nunc autem iam non ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. scio enim, quia non habitat
Abbreviated transcription (Latin):
pios ⁊ robustos & iustos faceret: N¬
nulli ita int̃p̃tantur: Si ille ꝓ nob̾
impiis mortuus ẽ et peccatoribus:
quantomagis nos absq dubitatioe
ꝓiusto & bono xp̃o debemus occum¬
bere: Iustũ autẽ et bonũ ñ putemꝰ
eẽ diuersũ: nec aliquã ꝓpͥe signifi¬
cari ꝑsonam. sed absolute iustã rẽ
et bonã: ꝓ qua difficulter. sed intͣ¬
dum aliquis inueniri potest. qui
suũ sanguinem fundat: uin.

Expanded text:
pios et robustos, et justos faceret. Nonpios et robustos, et justos faceret. Nonnulli ita interpretantur. Si ille pro nobis impiis mortuus est, et peccatoribus, quanto magis nos absque dubitatione pro justo, et bono Christo debemus occumbere? Justum autem, et bonum non putemus esse diversum, nec aliquam proprie significare personam; sed absolute 870 justam rem, et bonam, pro qua difficulter, sed interdum aliquis inveniri potest, qui suum sanguinem fundat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ infirmis. et impiis et peccatorib
mori uoluerit. et mori oportuno tẽ¬
pore. de quo ipse dicit. tempore opor.
tuno exaudiui te. & in die salutis
auxiliatus sũ tui: et rursũ. ecce tẽ¬
pꝰ acceptabile. ecce dies salutis. qͣn¬
do om̃s peccauerunt. simul inu¬
tiles facti st̃: ñ fuit qui faceret bo¬
num. ñ fuit usq ad unum Incre¬
dibilis gͦ bonitas. & inaudita clemen¬
tia: mori ꝓ impiis Wix ẽ enĩ pro
iusto aliquem & ꝓ bono suũ sangui¬
nem fundere: metu mortis eunc¬
ta terrente: Nam inueniri inter¬
dũ potest: ut aliqͥs ꝓ re iusta. et bo¬
na audeat mori Caritas autẽ dez
quam in nobis habuit. hinc maxĩe
comꝓbat᷑.: quod cũ ad huc peccatores
eẽmꝰ. xp̃c ꝓ nobis mortuus ẽ. et subla¬
ta ẽ de terra uita eiꝰ. et ꝓiniquitati¬
b popłi ductꝰ ẽ ad mortẽ. et portaũ
peccata nr̃a. et tradita ẽ in morte aĩa
illiꝰ. & cum iniquis reputatus ẽ: ut
nos impios & infirmos & peccatores.

Expanded text:
 infirmis et impiis, et peccatoribus mori voluerit, et mori opportuno tempore, de quo ituno exaudiui te et in die salutis auxiliatus sum tui et rursum: ecce tempus acceptabile, ecce dies salutis. quando omnes peccauerunt, simul inutiles facti sunt, non fuit, qui faceret bonum, non fuit usque ad unum. incredibilis ergo bonitas et inaudita clementia mori pro inpiis — uix enim pro iusto aliquem et bono suum sanguinem fundere metu mortis cuncta terrente; nam inueniri interdum, ut aliquis pro re iusta et bona audeat mori —, caritas autem dei, quam in nobis habuit, hinc maxime conprobatur, quod, cum adhuc peccatores et sublata est de terra vita ejus: Et pro iniquitatibus populi ductus est ad mortem: Et portavit peccata nostra, Et tradita est in mortem anima illius, Et, cum iniquis deputatus est ; ut nos impios, et infirmos, et peccatores,
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. qđ in menbris nr̃is moraba¬
turz Cumq uidetur extrema des¬
ꝑatio inmo aꝑta confessio. omnẽ
hominẽ diaboli laqueis irretiri:
conu̾sus in se apłs immo homosub
cuiꝰ ꝑsona apłs loquit᷑. agit gratias
saluatori. qdđ redemptus sit sangui¬
ne eius. & sordes in baptismate
deposuerit. et nouum. xp̃i assũꝑ¬
serit uestum̃tum: & mortuo uete¬
re homine. natus sit nouus hõ.
qui dicat: Miser ego homo: quis
me liberabit de corpore mortis huiꝰ:
qui me de corporis morte lib̾auit:
Qđ si eui ñ uidetur sub ꝑsona sua
uimꝰ. quasi de se dicat cũ ꝓ aliis de¬
precetur. peccauimꝰ ⁊ inique feci
ac declinauimus a mandatis tuis
& iudiciis. & ñ ob audiimuis ser¬
uos tuos ꝓpħas. qui locuti sunt in
nomine tuo regib nr̃is. pͥncipib

Expanded text:
peccati, quod in membris nostris morabapeccati, quod in membris nostris morabatur. Cumque videretur extrema desperatio, imo aperte confessio omnem hominem diaboli laqueis irretiri, conversus in se Apostolus, imo homo, sub cujus persona Apostolus loquitur, agit gratias Salvatori quod redemptus sit sanguine ejus, et sordes in baptismate deposuerit, et novum Christi assumpserit vestimentum, et mortuo vetere homine natus sit homo novus, qui dicat: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?qui me de corporis morte liberavit. Quod si cui non videtur sub persona sua uimus, quasi de se dicat, cum pro aliis deprecetur: peccauimus, inique fecims et recessimus ac declinauimus a mandatis tuis et iudiciis et non obaudiuimus seruos tuos prophetas, qui locuti sunt in nomine tuo ad reges n
Abbreviated transcription (Latin):
omi malo emendationẽ significet.
et de rrrorib puericiȩ et unciis las¬
ciuientis etatis. transitũ ad correp¬
tionem atq uͥtutes : iusticiã quoq
quȩ inzacharia & helisabeth p̃di¬
catur. foris ẽẽ: concupiscentiã uero
quȩ nẽ habitare in menbris nr̃is
dr̃. uersari intrinsecus: Sed apłis
non pueris p̃cipitur. uerum iã ȩtati
robuste. ut assumant ꝑfectionem:
quam et nos confitemur in etate ẽẽ
ꝑfecta: Nec hȩc dicentes. adulamur
uiciis. sed auctoritatẽ sequim᷑ scrip¬
turarũ: quod nullus homo absq
peccato. et conclusit d̾s om̃s sub pec¬
cato. ut omĩũ misereret᷑: absq eo
inueniant᷑ in petra Et ipse de se
nit: id ẽ si oꝑis. suiq uestigii Ob
hanc causã iubetur nobis ne exꝓ¬
bremꝰ homini reu̾tenti a peccatis
suis. & ne abhominemur egyptiũ:
quia et ipsi quõdam in egypto fui¬
mus. & de luto ac laterib pharao¬
tiui ducti sumus in babilonem. lege¬

Expanded text:
o m n i m a 10° emendationem significet o m n i m a 10° emendationem significet et de erroribus pueritiae et uitiis lasciuientis aetatis transitum ad correctionem atque uirtutes, iustitiam quoque, quae in Zacharia et Elisabeth praedicatur, foris esse, concupiscentiam uero, quae nunc habitare in membris nostris dicitur, uersari intrinsecus. sed apostolis non pueris praecipitur, uerum iam aetatis robustae, ut adsumant perfectionem, quam et nos confitemur in aetate esse perfecta. nec haec dicentes adulamur uitiis, sed auctoritatem sequimur scripturarum, quod nullus homo absque peccato et conclusit deus omnes sub peccato, ut omnibus misereatur, absque eo inueniantur in petra. et ipse de se nit, id est sui operis suique uestigii. ob hanc causam iubetur nobis, ne exprobremus homini reuertenti a peccatis suis et ne abominemur Aegyptium, quia et ipsi quondam in Aegypto fuimus et de luto ac lateribus Pharaotiui ducti sumus in Bab
Abbreviated transcription (Latin):
ne que duoꝵ hominũ interioris
tit. et scripte et naturali legi. quod
bona sit et scã & iusta & spũalis: ex¬
& ñ quod uolo hoc ago. sed qđ odi
mandatũ. & non se oꝑari quod ẽ
malũ. s habitans in sua carne pec¬
catum. hoc ẽ uicia corporis. et de¬
sideria uoluptatis. quȩ ꝓpt̾ posteros
nis: & si fines fuerit egressa. uerti¬
tur in peccatũ: Se unusqͥsq con¬
sicdet: & accusator sui tractet in¬
centiua uicioꝵ: quomͦ et insermo¬
ne et incogitatione & in calore cor¬
poris sepe loquatur. et cogitet. et
patiat᷑ qđ ñ uult: Nolo dicere fa¬
ciat ne scõs inros idear accusa¬
re. de quib scriptũ ẽ. erat homo
ille uerus. inmaculatꝰ. iustꝰ. d̾i cul¬
tor. recedens ab omĩ oꝑe malo: et
de zacharia &. elisabeth. erant au¬
tem iusti ambo in conspectudei:
ambulantes in omĩb manclatis
nisi sciret hominẽ posse ẽẽ ꝑfectũ:
nͥ forte hoc dicamꝰ quod recedens ab

Expanded text:
nae, quae duorum hominum, interioris nae, quae duorum hominum, interioris tit et scriptae et natbona sit et sancta et iusta et spiritalis; exn, quod uolo, hoc ago, sed, q u o d o d i. mandatum et non se operari, quod est malum, sed habitans in sua carne peccatum, hoc est incentiua corporis et desideria uoluptatis, quae propter posteros ibus et, si fines fuerit egressa, uertitur in peccatum. se unusquisque consideret et, accusator sui, tractet incentiua uitiorum, quomodo et in sermone et in cogitatione et in calore corporis saepe loquatur et cogitet et patiatur, quod non uult; nolo dicere \'faciat\', ne sanctos uiros uidear accusare, de quibus scriptum est: erat homo ille uerus, inmaculatus, iustus dei cultor, recedens ab omni opere malo, et de Zacharia et Elisabeth: erant autem iusti ambo in conspectu dei, ambulantes in omnibus mandatis nisi sciret hominem posse esse perfectum. nisi forte hoc dicamus, quod \'recedens ab
Abbreviated transcription (Latin):
gerem. peccatum eẽ ñ noueram: atq
ꝑbolice dicam. nouoq uerbo utar
ad explicandum sensum meũ pec¬
catum quod pͥusquã haberem intel¬
ligentiã. absq peccato erat. ꝑ pͣua¬
ricationẽ mandat incipiat michi
sit ista concupiscẽtia: de qua lex
dicit. ñ concupisces: Alii putant il¬
lud eẽ mandatũ. quod in decalogo
scriptũ ẽ: non concupisces rẽ ꝓxi¬
ini tui: Nos autẽ ꝑconcupiscentiã
om̃s ꝑturbationes anime significa¬
tas putamus: quib meremus. et
dolemus. tumemꝰ. et concupiscimꝰ.
Et hoc apłs uas elaectionis. cuius cor¬
pus templũ erat sp̃c scĩ. et qui dice¬
bat. an exꝑimentum queritis eiꝰ
qui in me loquitur. xp̃c. et in alio
loco. xp̃c nos redemit. & rursũ. ui¬
uo autẽ iam ñ ego. uiuit uero in
ine.xp̃c . ñ de se loquitur: sed de eo
qui post peccatum uult agere pe¬
nitentiã: et sub ꝑsona sua fragilita¬
tem describit condicionis huma¬

Expanded text:
gerem, peccatum esse non noueram. atquegerem, peccatum esse non noueram. atquem et — ut hyperbolice dicam nouoque uerbo utar ad explicandum sensum meum — peccatum, quod, priusquam haberem intellegentiam, absque peccato erat, praeuaricatione mandati incipiat mihi sit ista concupiscentia de qua lex dicit, Non concupisces. Alii putant illud esse mandatum, quod in Decalogo scriptum est, Non concupisces rem proximi tui. Nos autem per concupiscentiam omnes perturbationes animae significatas putamus, quibus moeremus et dolemus, timemus, et concupiscimus; et hoc Apostolus vas electionis, cujus corpus templum erat Spiritus sancti, et qui dicebat: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus? Et in alio loco, Christus nos redemit ; et rursum: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus . Non de se loquitur, sed de eo qui post peccata vult agere poenitentiam, et sub persona sua fragilitatem describit conditionis huma
Abbreviated transcription (Latin):
antequã lex daretur ꝑ moysen.
stimulatus lege nature. sua cri¬
mina confitet᷑: et dicit: Dñs iustꝰ.
ego autẽ & popłs ms̃ impii Hanc
legem nescit infantia: ignorat pu¬
eritia: et peccans absq mandato.
ñ tenet᷑ lege peccati: Maledicit pa¬
tri. et parentes uerberat: & quia
nec dum accepit legẽ sapientie
mortuũ ẽ in eo peccatum Cũ au¬
tem mandatũ uenerit. hoc ẽ tẽpꝰ
intelligentiȩ. appetentis bona et
uitantis mala: tẽ incipit peccatũ
reiuuiscere: et ille mori. reusq
eẽ peccati Atq ita fit: ut tempus
intelligentiȩ quo dei mandata cog¬
noscimus ut ꝑueniamus ad uitã.
oꝑetur innobis mortem. si agamus
neglegentius: & occasio sapientiȩ se¬
ducat nos. atq supplantet. et ducat
ad mortẽ: ñ qđ intelligentia pecca¬
tum sit. lex enim intelligentiȩ scã
& iusta & bona ͥ sed ꝑ intelligentiã
peccatoꝵ atq uirtutũ. michi pecca¬
tum nascitur: quod pͥusquã intelli.¬

Expanded text:
antequam lex daretur per Moysen, antequam lex daretur per Moysen, stimulatus lege naturae sua crimina confitetur et dicit: dominus iustus, ego autem et populus meus mpii. hanc legem nescit pueritia, ignorat infantia et peccans absque mandato non tenetur lege peccati. maledicit patri et parentes uerberat et, quia necdum accepit legem sapientiae, mortuum est in eo peccatum. cum autem mandatum uenerit, hoc e\'1t tempus intellegentiae adpetentis bona et uitantis mala, tunc incipit peccatum reuiuiscere et ille mori reusque esse peccati. atque ita fit, ut tempus intellegentiae, quo dei mandata cognoscimus, ut perueniamus ad uitam, operetur in nobis mortem, si agamus neglegentius et occasio sapientiae: seducat nos atque subplantet et ducat ad mortem, non quo intellegentia peccatum sit — lex enim intellegentiae sancta et i usta et bona est — sed per intellegentiam peccatorum atque uirtutum mihi peccatum nascitur, quod, priusquam intelle
Abbreviated transcription (Latin):
tam in cordib nr̃is idem apłs cdo
cet: Cũ enim gentes quȩ legem ñ
habent naturalit᷑ ea quȩ legis ft̃¬
faciunt: isti legem ñ habentes. ip¬
si sibi st̃ lex : qui indicant opus le¬
gis scriptum in cordib suis. testimo¬
nium illis p̃bente conscientia Ista
lex quȩ in cordib scribit᷑. omnes
continet nationes: et nullus ho
minũ ẽ nisi qui adhuc exꝑs ẽ ra
omĩs mundus sub peccato: et uni¬
uersi homines p̃uaricatores st̃ legis.
& iccirco iustum iudiciũ diẽ. scri
qd̃ tibi fieri nolueris. alteri ne fe¬
ceris: Qs gͥ ignoret homicidium.
adulteriũ. furta. et omnẽ concu¬
piscentiam eẽ malũ: ex eo qđ sibi
nollet fieri: Si enim mala eẽ nes
ciret: nũqu̾a sibi doleret illata ꝑ
hanc naturalẽ legẽ: et cam cogno¬
uit peccatum suum dicens: Maior
causa mea: quam ut dimittar:
Et adam et euam cognouerunt pec¬
catum suũ: et ꝓpterea absconditi
sunt subligno uite: Pharao quoq

Expanded text:
tam in cordibus nostris idem apostolus tam in cordibus nostris idem apostolus docet: cum enim gentes, quae non habent legem, naturaliter ea, quae legis faciunt, isti, legem non habentes, sibiipsi sunt lex; qui indicant opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium praebente illis conscientia . Ista lex quae in corde scribitur, omnes cminum est, nisi qui adhuc expers est de et omnis mundus sub peccato, et universi homines praevaricatores legis sunt. Et idcirco justum judicium Dei est scrib Quod tibi fieri nolueris, alteri ne feceris . » Quis enim ignoret homicidium, adulterium, furtum et omnem concupiscentiam esse malum, ex eo quod sibi nolit fieri? Si enim mala eciret, numquam sibi doleret inlata. per hanc naturalem legem et Cain cognouit peccatum suum dicens: maior causa m e a, quam u t dimittar. et Adam et Eua cognouerunt peccatum suum et propterea absconditi sunt sub ligno uitae. Pharao quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
siones posita ẽ. donec ueniret sem̃
cui reꝓmissũ ẽ: disposita ꝑ angłos
in manu mediatoris Et iterũ Itaq
lex pedagogus nr̃ fuit in xp̃o: ut
ex fide iustificemur: Postquã au¬
tẽ uenit fides: nequaquã ultra sub
pedagogo sumꝰ: Om̃s enĩ filii dei
ria qͦq quȩ p̃cepta ñ continet. sed
quid factum sit refert: ab apło lex
appellat᷑ Nicite mͥ inquit: qui sub
lege uultis eẽ. legẽ ñ audistis: Scͥp.¬
tum ẽ enim. quia abrabam duos
filios habuit. unũ de ancilla . et
alterum de lib̾a: sed qui de ancilla
scđm carnẽ natus ẽ. qui autẽ de
libera. ꝑ reꝓmissionẽ: Sed et psal-¬
mi lex appellant᷑: Ut compleretur
sermo qͥ in lege eoꝵ scriptꝰ ẽ: quia
odio habuert̃ me gratis: Ysaiȩ qͦq
scriptũ ẽ. qm in aliis linguis & in
labiis aliis loquar popło huic. et
nec sic exaudient me dicit dñs:
tica intelligentia scripturarũ: Sei¬
mus quia lex spũalis ẽ: Et extra
hȩc omĩa: naturalem legem scrip¬

Expanded text:
iones posita est, donec ueniret semen, cui repromissum est, disposita per angelos in manu media t o r i s. et iterum: itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide iustificemur. postquam autem uenit fides, nequaquam ultra sub paedagogo sumus. omnes enim filii dei ria quoque, quae praecepta non coquid factum sit refert, ab Apostolo Lex appellatur. Dicite mihi, inquit, qui sub Lege vultis esse, Legem non legistis? Scriptum est enim, quia Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et alterum de libera. Sed qui ex ancilla, secundum carnem natus est; qui autem de libera, per repromissionem . Sed et Psalmi Lex appellantur: Ut compleretur sermo qui in Lege eorum conscriptus est: Quia odio habuerunt me gratis . Isaiae quoque scriptum es.t: quoniam in aliis linguis et in labiis aliis loquar populo huic et nec sic exaudient me, dicit d o mtica intellegentia scripturarum: 26 scimus, quia lex spiritalis est. et extra haec omnia naturalem legem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ciam meã cdño. & tu remisist un¬
pietatẽ peccati mei. ꝓhac orabit
ad te omĩs sc̃s in tempore oportu
no. ñ dauid et iusto uiro. et ut si
rantur. sed peccatori congruit:
Cumq iustus suꝑ ꝑsona penitentis
talia ꝓfudisset: a deo meret᷑ audi¬
re: Intelligere te faciam. et doce¬
bote: in uia inqua ambulabis fir¬
mabo suꝑ te oculos meos In .xxxͦ.
quoq Unͥ ͦ. psalmo cuiꝰ titulus ẽ in
cõmemorationẽ. ut doceat nos
debere & agere penitentiã: tale
quid legimus: Non ẽ pax in ossib
meis a facie peccatoꝵ meors.qm̃¬

Expanded text:
meam domino, et tu remisisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut sirantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: incommemorationem, ut doceat nos debere, et agere poenitentiam, tale quid legimus: Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate ꝑficit᷑. Minabit᷑ mortẽ. s
audiet. Cupio dissolui: et ẽẽ cum xp̃o.
Ignita iacła librabit: s excipient᷑ scuto fi¬
dei. Et ne multa: ĩpugnabit sathanas:
in die tuo habeo. qui ꝓ me te possit ro¬
gare. Scis ipse. tͥ enĩ patent pectora sin¬
gulorũ. qui cordis archana rimaris ÷ qͥ
tantȩ bestiȩ aluo inclusũ ꝓpħam in ꝓfun¬
do uides: ut ego ⁊ ille tenera parit᷑ infan
tia ad florentẽ usq ad oleuerimꝰ ętate᷑: ut
ad reni semibarbaras ripas. eodẽ cẏbo.
pari frueremꝰ hospitio: ut ego pͥmus
cȩ isilii ꝑim uelle te colere. Mem̃to qͤso:
istũ bellatorẽ tuuͭ. mecũ qͦndã fuisse ty¬
ronẽ. Habeo ꝓmissũ maiestatis tuȩ. Q
docuerit et ñ fecerit: minimꝰ uocabit᷑
in regno cęloꝵ. Fruat᷑ ille uirtutis co¬
rona: ut ob cotidiana martẏria. stolatꝰ
agnũ sequat᷑. Multȩ sunt mansiones
apud patrẽ: ⁊ stella astella differt in cla¬

Expanded text:
infirmitate perficitur. minabitur mortem, sed infirmitate perficitur. minabitur mortem, sed audiet: cupio dissolui et esse cum Christo. ignita iacula uibrabit, sed excipientur scuto fidei. et, ne multa, inpugnabit satanas, sin die tuo habeo, qui pro me te possit rogare. scis ipse — tibi enim patent pectora singulorum, qui cordis arcana rimaris, qui tantae bestiae aluo inclusum prophetam in profundo uides —, ut ego et ille a tenera pariter itia ad florentem usque adoleverimus aetatem, ut ad Rheni semibarbaras ripas, eodem cibo, pari frueremur hospitio, ut ego primus coeperim velle te colere. Momento quaeso hunc bellatorem tuum mecum quondam fuisse tyronem. Habeo promissum majestatis tuae, Qui docuerit, et non fecerit, minimus vocabitur in regno coelorum . Fruatur ille virtutis corona, et ob quotidiana martyria stolatus agnum sequatur : Multae enim sunt mansiones apud Patrem . Et Stella ab stella differt in cla
Abbreviated transcription (Latin):
acmͣte conu̾tere. Tc̃ pot̾is laudare uicto¬
riã: cũ laborẽ preliantis agnoueris. Totã
circa insulã fremit insanu̾ mare: et sinu¬
osis montib illisũ scopulis equor reclamat.
Nullo t̾ra gͣmine uiret: nullis u̾nans cã¬
pus densatur u̾bracłis. Ab rute rupes.
qͣsi qͦndã horrore carcerẽ claudt̃: ille se¬
curus. intrepidus. ⁊ totꝰ de apło armatꝰ.
nc̃ dm̃ uidet dũ diuina relegit. ñc cũ
dõ loquit᷑. dũ dñm rogat: et fortasse ad
eremplũ ioħis aliqͥd uidet. dũ in insula
cõmorat᷑. Qͣs nunc diabolũ credis necte¬
re tricas : qͣs parare arbitraris insidias :
forsitan antiquȩ fraudis memor. famẽ
suadere tẽptauit: s iã illi responsũ est.
nͣ in pane solo uiuere hominẽ. Opes for¬
sitan głamq ꝓponet. s dicet᷑ illi. Qui
cupiunt diuites fieri. incidunt in mus
concutiet: s apłi reꝑcutiet᷑ eloqͥo. Quan¬
do infirmor tͣc fortior sum: et uirtꝰ in

Expanded text:
ac mente conuertere; tunc poteris laudare uictoac mente conuertere; tunc poteris laudare uictoriam, cum laborem proeliantis agnoueris. totam circa insulam fremit insanum mare et sinuosis montibus inlisum scopulis aequor reclamat; nullo terra gramine uiret; nullis uernans campus densatur umbraculis; abruptae rupes quasi quondam horroris carcerem claudunt. ille securus, intrepidus et totus de apostolo armatus nunc deum audit, cum diuina relegit, nunc cum deo loquitur, cum dominum rogat, et fortasse ad exemplum Iohannis aliquid uidet, dum in insula commoratur. Quas nunc diabolum nectere credis tricas, quas parare arbitraris insidias? forsitan antiquae fraudis memor famem suadere temptabit. sed iam illi responsum est non in solo pane uiuere hominem. opes forsitan gloriamque proponet, sed dicetur illi: qui cupiunt diuites fieri, incidunt in muscconcutiet, sed apostoli repercutietur eloquio: quando infirmor, tunc fortior sum, et:uirtus in
Abbreviated transcription (Latin):
cula. Ecce puer honestis scłi nob̾cũ artib
institutꝰ. cui opes affati. dignitas ad pͥmȩ
int᷑ eqͣles erat. contẽpta matre. sororib.
et km̃o sibi germano. insulã pelago circũ¬
sonante naufragã. cuii asꝑȩ cautes. et
nuda sara. et solitudo terrori ẽ: quasi qͥ¬
dã nouus paradysi colonꝰ insedit. Hullus
ibi agͥcolarũ. nullus monachorũ ⁊ nec par¬
uulus qͥdẽ qͣm nosti onesimꝰ. qͦ uelut fr̃e
in oscło fruebat᷑: in tanta uastitate adhe¬
ret lateri comes. Solus ibi. immo iam
xp̃o comitante nͨ solus. uidet głam dei:
qͣm etiã apłi nͥ in deserto nͨ uid̾ant: Non
quidẽ conspicit turritas urbes: s in no¬
uȩ ciuitatis censu dedit nomͦ suũ. Horrẽt
sacco m̃bra deformi: s sic meliꝰ obuiam
xpo rapiet᷑ in nubib. Hulla euriporũ
amenitate ꝑfruit᷑: s de latere dñi aqͣm
uitȩ bibit. Propone tͥ ante ocłos amiceͣ
dulcissime: et in p̾sentiã rei totꝰ animo

Expanded text:
cula. ecce puer honestis saeculo nobiscum artibus cula. ecce puer honestis saeculo nobiscum artibus institutus, cui opes adfatim, dignitas adprime inter aequales, contempta matre; sororibus et carissimo sibi germano insulam pelago circumsonante nauifragam, cui asperae cautes et nuda saxa et solitudo terrori est, quasi quidam nouus paradisi colonus insedit. nullus ibi agricolarum, nullus monachorum, ne paruulus quidem quem nosti Onesimus, quo uelut fratre minusculo fruebatur, in tanta uastitate adhaeret lateri comes. solus ibi, immo iam Christo comitante non solus, uidet gloriam dei, quam etiam apostoli nisi in deserto non uiderant. non quidem conspicit turritas urbes, sed in nouae ciuitatis censu dedit nomen suum. horrent sacco membra deformi, sed sic melius obuiam Christo rapietur in nubibus. nulla euriporum amoenitate perfruitur, sed de latere domini aquam uitae bibit. propone tibi ante oculos, amice dulcissime, et in praesentiam rei totus animo
Abbreviated transcription (Latin):
morboꝵ ẽẽ poderat erꝑtꝰ. e duob ocłis unũ
ꝑdidi. Innocentiũ eni parte̾ animȩ meȩ:
repentinꝰ febriũ ardor abstraxit. Nunc uno
et toto mͥ lumine. euagrio nr̃o feruor: cui
ego sẽꝑ infirmꝰ. quidã ad laborẽ cumulus
accessi. Erat nob̾cum et hylas sc̃e melaniȩ
filiꝰ: qͥ puritate morũ maculã seruitutis
abluerat. Et hic. necdũ obductã rescidit
cicatricẽ. Uerũ quia de dormientib apłi
meroris. leco suꝑueniente nuncio tẽꝑata
est: indicamꝰ tͥ. ut si nescis discas ⁊ si ante cog¬
nouisti. parit᷑ gaudeamꝰ. Bonosus tius. ĩmo
m̃s. et ut ueriꝰ dicã nr̃: scalã presagatam
ia cob sõmianti. iaͣ scandit. Portat crucem
suã: nec de crastino cogitat: nec pꝰ terguͦ
respicit. Seminat in lacͥmis. ut in gaudio
metat: ⁊ sacͤmento moysi. serpentẽ in here¬
mo suspendit. Cȩdant huic ueritati: tam
greco qͣm romano stilo. m̃daciis ficta mira¬

Expanded text:
morborum esse poterat expertus e duobus oculis unum morborum esse poterat expertus e duobus oculis unum perdidi; Innocentium enim, partem animae meae, repentinus febrium ardor abstraxit. nunc uno et toto mihi lumine Euagrio nostro fruor, cui ego semper infirmus quidam ad laborem cumulus accessi. erat nobiscum et Hylas sanctae Melaniae famulus, qui puritate morum maculam seruitutis abluerat; et hic necdum obductam rescidit cicatricem. uerum quia de dormientibus contmaeroris laeto superueniente nuntio temperata est, indicamus tibi, ut, si nescis, discas, si ante cognouisti, pariter gaudeamus. Bonosus tuus, immo meus et, ut uerius dicam, noster, scalam praesagatam Iacob somniante iam scandit: portat crucem suam nec de crastino cogitat nec post tergum respicit. seminat in lacrimis, ut in gaudio metat, et sacramento Moysi serpentem in heremo suspendit. cedant huic ueritati tam Graeco quam Romano stilo mendaciis ficta mira
Abbreviated transcription (Latin):
comeantiũ młtitudo referebat. Hic uͦ
tota credulitatis frena laxaui: et tunc
uere egrotũ ẽẽ me dolui: et nͥ me atte¬
nuate corporis uires qͣdã compede pre¬
pedissent : nec mediȩ feruor ȩstatis. nec
nauigantib semꝑ incertum mare. pia¬
cũ festinatione gradienti ualuisset ob¬
sistere. Credas michi ueli fr̃: ñ sic tẽ¬
pestate iactatꝰ. portũ nauta ꝓspectat:
ñ sic sitientia ẏmbres arua desiderant: non sic
curuo assidens littori. anxia filiũ mat᷑ erpec¬
tat. Postquã me a tuo latere subitꝰ turbo
conuulsit: postqͣm glutino caritatis heren¬
te. impia detraxit auulsio. tc mͥ ceruleus supͣ¬
caput astitit ẏmber: tunc maria undiq
etundiq celũ. Tandẽ in incerto ꝑegrinatio¬
nis erranti. cuͤ me trachia. pontꝰ. atq bithima
totũq galathiȩ uł capadociȩ it. et feruido
cylicũ terra fregisset ęstu sẏria mͥ uelut fi¬
dissimꝰ naufrago portꝰ occurit: uͥ ego qͥcqͥd

Expanded text:
conmeantium multitudo referebat. hic uero conmeantium multitudo referebat. hic uero tota credulitatis frena laxaui et tunc uere aegrotum esse me dolui. et nisi me adtenuatae corporis uires quadam conpede praepedissent, nec mediae feruor aestatis nec nauigantibus semper incertum mare pia festinatione gradienti ualnisset obsistere. credas mihi uelim, frater, non sic tempestate iactatus portum nauta prospectat, non sic sitientia imbres arua desiderant, non sic curuo adsidens litori anxia filium mater expectat. Postquam me a tuo latere subitus turbo conuoluit, postquam glutino caritatis haerentem inpia distraxit auulsio, tunc mihi caeruleus supracaput adstitit imbertunc maria undique et undique caelum.tandeminincertoperegrinationis erranti, cum me Thracia, Pontus atque Bithynia totumque Galatiae uel Cappadociae iter et feruido Cilicum terra fregisset aestu, Syria mihi uelut fidissimus naufrago portus occurrit. ubi ego quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
reor. et in ualidũ etiã cũ sanũ esset cor¬
puscłm. crebri fregere morbi. has mei
uicarias. ⁊ tͥ obiuas mitto: ꝗͣ te copula
amoris innęrũ. ad me usq ꝑducant.
Prima mopinati gaudii. ab beliodoro
frẽ mͥ ẽ nuntiata felicitas. Non credebã
certũ. qd̵ certũ eẽ cupiebã: presertim cũ
et ille se ab alio audisse diceret: et rei no¬
uitas. fide̾ sermonis auferret. Rursum
suspensã uoto nutante mͣtem. qͥdã ale¬
xandrinus monachus. qͥ ad egyptios
confessores. ⁊ uoluntate iã martyres.
pio plebis iã dudũ fuerat transmissus
obsequio: manifestus ad credulitatem
nuncui auctor ĩpulerat. fateor. ⁊ in hoc me¬
ã labasse sententiã. Nã cũ et patriã tuã
ignoraret ⁊ nomͦ: in eo tantũ plus uide¬
bat᷑ afferre: qd eadẽ asserebat. qͤ iam
alius indicauerat. Tandẽ plenũ ueritatiᷤ
pondus erupit. Rufinu᷑ enĩ nitriȩ esse.
et ad beatũ ꝑrexisse machariũ: crebra

Expanded text:
reor; et invalidum, etiam quum sanum est, correor; et invalidum, etiam quum sanum est, corpusculum crebri fregere morbi, has mei vicarias, et tibi obvias mitto, quae te copula amoris innexum, ad me usque perducant. 2. Prima inopinati guadii ab Heliodoro fratre mihi est nuntiata felicitas. 10 Non credebam certum, quod certum esse cupiebam, praesertim quum et ille ab alio se audisse diceret, et rei novitas fidem sermonis auferret. Rursum suspensa vota, nutantemque mentem quidam Alexandrinus Monachus, qui ad Aegyptios Confessores, et voluntate jam Martyres, pio plebis jam dudum fuerat transmissus obsequio, manifestus ad credulitatem nuntii auctor impulerat. Fateor et in hoc meam labasse sententiam. Nam cum et patriam tuam ignoraret et nomen, in eo plus tantum uidebatur adferre, quod eadem adserebat, quae iam alius indicauerat. tandem plenum ueritatis pondus erupit; Rufinum enim Ni\'triae esse et ad beatum perrexisse Macarium crebra
Abbreviated transcription (Latin):
lãpadẽ p̃paraueris: sponso ueniente
nͨ dormiens. cubicłm regis ĩtͣbis: Plura
tione retinere: subito nunciatũ ẽ asel¬
los ẽẽ conductos. qͥ me romã usq ꝑtra¬
herent. Itaq inuitꝰ placentiã te remit¬
to. sub ea conditione qͣm nosti: ut qͦti¬
ens hȩc legeris: tͥ scias ẽẽ qͦ pollicitꝰ
iii.ad rufinum.
Lus dm̃ tribuere qͣm rogat᷑.
et ea sepe concedere. qͥ nec ocłs
uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hois ascender̃t ÷ licet ex sacrors
minist̾io uoluminũ ante cognoueri:
si uicissitudine litterarũ. ymagine̾ no¬
bis p̾sentiȩ m̃tirem᷑: audio te egẏpti
secreta penetͣre: monachor inuisere
nchũ uel abacue ad dauielẽ trans latio¬
nẽ tepente concederet: qͣm ego nc̃ tua ar
tis stͥngerẽ colla cõplexib: quã illd̃ os qd̾
mecũ uł errauit aliqͣndo uł sapuit. in¬
pressis figerẽ labus. Uerũ quia nͨ tam
ad te sic uenire. quã ego ate asciri ñ me¬

Expanded text:
lampadem praeparas, sponso veniente lampadem praeparas, sponso veniente non dormies, cubiculum regis intrabis. Plura tione retinere, subito nuntiatum est, asellos esse conductos, qui me Romam usque pertraherent. Itaque invitus Placentiam te remitto, sub ea conditione quam nosti, ut quoties haec legeris, tibi scias esse quo pollicitus III. AD RUFINUM. Plus deum tribuere, quam rogatur, et ea saepe concedere, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, licet ex sacrorum magisterio uoluminum ante cognouerim,si uicissitudine litterarum imaginem nobis praesentiae mentiremur, audio te Aegypti secreta penetrare monachorum inuisere nuchum uel Ambacum ad Danihelum translationem repente concederet, quam ego nunc arte tua stringerem colla conplexibus, quam illud os, quod mecum uel errauit aliquando uel sapuit, inpr te sic ad me venire, quam ego ad te sic ire non me
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ contra regale fastigiũ. trachiȩ
ignis absorbuit: Necdum annus exple¬
tus est: quo pͥncipem gratianũ. pro¬
dente exercitu suo. ante fȩda capti¬
uitas : dehinc miserabilis oppressit
interitus. Et ut ista taceã: etiam qͥ
comuni fine ꝑierunt ÷ post morte̾. pari
cũ omĩb conditione sociant᷑. Et quocus¬
qͥsq eors. in die idicii minimo de mo¬
nachis cõparabit᷑ : Sectem᷑ saltẽ mulier¬
cłas: serꝰ nos doceat infirmior. Eͣntȩ
diuitiis parit᷑ et nobilitate pollentes:
nolo enĩ nomina dicere. ne adulari ui¬
dear: relictis facultatib. pignorib q
contemptis. id facto facile iudicart ÷ qd̃
tu ꝓpͥo putas timore difficile: Illud ce¬
rei carmͦ edisce: illd̃ tͥ de uariis florib
lum᷑ exorna. Esto ⁊ ipse apis. Debborȩ
imitare uictoriã. barach tecũ sẏsaram
ꝑsequat᷑: ut lib̾ato isrł. iudiciũ carmͣ in¬
gemines ⁊ et. xp̃i mella cõponas. Sisic

Expanded text:
quem contra regale fastigium Thraciae quem contra regale fastigium Thraciae ignis absorbuit? Necdum annus completus est, quo principem Gratianum, prodente exercitu suo, ante foeda captivitas, dehinc miserabilior oppressit interitus. Et, ut ista taceam, etiam qui communi fine perierunt, post mortem pari cum omnibus conditione sociantur. Quotusquisque eorum in die judicii minimo de monachis comparabitur? Sectemur saltem mulierculas, sexus nos doceat infirmior. Quantae divitiis pariter et nobilitate pollentes nolo enim vocabula dicere, ne adulari videar relictis facultatibus, pignoribusque contemptis, id factu facile judicaverunt, quod tu proprio putasti timore difficile? Id de cerei carmine disce. Illud tibi de variis floribus lumen exorna. Esto et ipse apis. Debborae victoriam imitare. Barach tecum Sisaram persequatur, et liberato Israel, Judicum carmen ingemines, ut Christi mella componas. Si sic
Abbreviated transcription (Latin):
Terra sumus et cinis. et ꝑ omĩa mom̾ta
de nr̃a salute suspensi. continuo in pul¬
uerem resoluendi: quid retractamus¬
facere de necessitate uirtutẽ: Certe qͣn¬
docũq moriendũ est: et stercorib ple¬
na uitalia. quȩ nos cotidie nr̃e cõmo¬
nent uilitatis ÷ in similem putredinem
omẽ secũ tractara corpꝰ. Quã cito mun¬
di relinqͣmus angustias: et si forte ob
continentiã. qd̃ tam̃ raro accidit dolen¬
te stomacho ȩstuare febrib ceꝑimus:
ꝑpetuȩ uitȩ ianuã morbum putemus
plenãq uictoriam: licet scriptura do
plene beatũ esse dicendũ. Quanti in
mediis opib. et inter infulas consula¬
res: repentina morte subtracti sunt.
Nuꝑ imꝑator ualentinanus. cum ad¬
uersus sarmatas quadosq. ꝓpt illiri¬
ci uastationẽ in consistorio seuus infre¬
meret ÷ et totius gentis ercidiũ rigi¬
dus ininaret᷑: in sanguine erũpente
discrepuit. Quid loquar de fr̃e eus:

Expanded text:
Terra sumus, et cinis: et per omnia momenta Terra sumus, et cinis: et per omnia momenta de nostra salute suspensi, continuo in pulverem dissolvendi. Quid retrectamus de necessitate facere virtutem? Certe quandoque moriendum est, et stercoribus plena vitalia, quae nos quotidie nostrae commonent vilitatis, in similem putredinem omne secum tractura sunt corpus. Quam cito mundi relinquamus angustias, et si forte ob continentiam quod tamen raro accidit dolere stomachum, aestuare febribus coeperimus, perpetuae vitae januam morbum putemus, plenamque victoriam. Quia Scriptura docplene beatum esse dicendum. Quanti in mediis opibus, et inter infulas consulatus repentina morte subtracti sunt? Nuper imperator Valentinianus, cum adversus Sarmatas, Quadosque propter Illyrii vastationem in consistorio saevus infremeret, et totius gentis excidium rigidus minaretur, sanguine erumpente discrepuit. Quid loquar de fratre ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
cogita. tracta. desidera: et quasi quo¬
dam carcere detentus erclama. Heu
me: qd̵ ꝑegrinatio mea ꝓlongata est.
Et in paradysum. m̃te transcendens:
totiens in terra nͨ eris. qͦtiens terrena
despereris. Eadem nobis certe. cum
his qui habitant ꝑ deserta conditio
ẽ: idem oculi: totidem manus: tisdẽ
infirmitatib uel uirtutib subiace¬
mus. Si te aquȩ potus ȩxagitat.
quanti nobiliores non dicam uina
nesciunt. et carniũ ignorant cibu̾:
s infusio tantum leguminȩ susten¬
tantur. Si balnearum te lauachra
sollicitant: qͣnti principes ciuita¬
tum. siue ob culpam ꝓpriam. siue
ob inuidiã. ad insulas deportati⁊
dine uel mercede. absq balneis
ꝑseuerant. Nemo in necessitate
pati non pocest: quod ꝓ deo pati
uoluntate. decrectat. Habebis cellulam
quȩ te solũ capiat: immo non eris soluᷤ.
angłica tecum turba uersabit᷑. Tot socii:
fabulabitur tecũ iħc: replicabis apłos
um tuis sermonib habere consortem:

Expanded text:
cogita, tracta, desidera, et quasi quocogita, tracta, desidera, et quasi quodam carcere detentus exclama: Heu me, quia peregrinatio mea prolongata est! Et in paradisum mente conscendens, toties in terra non eris, quoties terram despexeris. Eadem nobis certe cum his qui habitant per deserta conditio est. Iidem oculi, totidem manus. Iisdem infirmitatibus, vel virtutibus subjacemus. Si te aquae potus vexat, quanti nobiliores, non dicam vina nesciunt, et carnium ignorant cibos, sed infuso tantum legumine sustentantur? Si balnearum te lavacra sollicitant, quanti principes civitatum, sive ob culpam propriam, sive ob invidiam, ad insulas deportati, e mercede absque balneis perseverant? Nemo id necessitate pati non potest, quod pro Deo voluntate pati detrectat. Habebis cellulam quae te solum capiat. Immo non eris solus, angelica tecum turba versabitur. Tot socii, confabulabitur tecum Jesus. Replicabis apostoum tuis sermonibus habere consortem?
Abbreviated transcription (Latin):
uariasq illecebras. quib etiam rigi¬
dissimi emolliunt᷑ animi. et sẏreneo
cantu ad naufragia ꝑtrahuntur: qd̃
ad speciosas quasq formas. oculus sẽꝑ¬
et iuitus attrahitur ÷ quod aureᷤ
obscetia dicta feriunt ÷ nunc illud
affirmo: qd̃ etiam si ista ñ eẽnt. ad
cõpatationem tem̃ ingentis boni mi¬
nuora deserere deberes. Adde quod dia¬
conus es: et abscessum tuũ ȩccłiȩ dãp¬
na non sentiunt. Helyas uixit in
heremo: heliseum ꝓpħarum secutus
est chorus. Precursor dñi ioħs. nutri¬
tus in solitudine. ad hoc tantum des¬
cendit ad iordanis ripas. ut ppłos ar¬
gueret confluentes: et phariseos intel¬
lige clericos iudeoꝵ. generationes ui¬
pee denotaret. Nuꝑ egẏpti deserca u¬
disti: intuitus es angłicam familiam.
Quanti ibi flores sunt: quam sp̃ua¬
lib geminis prata uernantia. Uidisti
serta: quib dñs coronatur. Ille tibi
in pectore ignus erestuet: illa cotidie

Expanded text:
variasque illecebras, quibus etiam rigivariasque illecebras, quibus etiam rigidissimi emolliuntur animi, et sireneo cantu ad naufragia pertrahuntur: quod ad speciosas quasque formas oculus saepe invitus abstrahitur, quod aures obscoena dicta feriunt; naffirmo quod etiam si ita non essent, ad comparationem tam ingentis boni, minora deserere debueras. Adde quod diaconus es, sed abscessu tuo Ecclesiae damna non sentient. Elias vixit in eremo. Eliseum prophetarum secutus est chorus. Praecursor Domini Joannes nutritus in solitudine, ad hoc tantum descendit ad Jordanis ripas, ut populos argueret confluentes, et Pharisaeos intelligens clericos Judaeorum, generationes vipereas denotaret. Nuper Aegypti deserta vidisti, intuitus es angelicam fQuanti ibi flores sunt? quam spiritualibus gemmis prata vernantia? Vidisti serta, quibus Dominus coronatur. Ille tibi in pectore ignis exaestuet. Illa quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
luillis re abstinueris carnib: et nͣ
crebro balucas frequentaueris: t̾e
uero ꝑ om̃s colinas. manichei tͥ
titulus ascribitur. Si uolucrũ edu¬
lium refutaueris. et teneros colũ¬
bos. erassosq turtures. erpectanti
guituri durior duĩs denegaueris:
sacrilegii crimen affigit᷑: statinq
arunt. Hi sunt qui creatorẽ mundi
condẽpnant. In usus ur̃os. facta sunt
quendã in suam disertum gulam.
lentiorib abstinere: dicere. Nũ quid
ꝓcellus ideo factus est. ut togatus in
senatu sententiam diceret: Quod
iudelicet me stulticiȩ condẽpnaret:
qui putare̾ ea quę sunt in usus cre¬
ata non sumere. Hȩc et istimodi cũ
tritam in urbib lacerent bonã: qͥd
facis ft̃ in medio: dut uicuis aut ana¬
themati colla sumittis ⁊ io est aut
sectaberis quȩ sunt aduersa conti¬
nentię: aut si facere nolueris. ipse
dampnaberis. Precermitto crebras
salutationes ⁊ obsequia matronarũ:

Expanded text:
vilibus abstinueris carnibus, et non vilibus abstinueris carnibus, et non crebro balneas frequentaveris, tunc fere per omnes columnas Manichaei tibi titulus ascribetur. Si volucrum edulium refutaveris, et tenellas columbas, crassosque turtures expetenti gutturi durior dominus denegaveris, sacrilegii crimen affigetur. Statimque aient: Hi sunt qui creatorem mundi contemnunt: in usus nostros facta sunt quemdam in suam gulam disertum, cum lentioribus cibis abstinere; dixisse: Numquid porcellus ideo factus est, ut togatus in senatu sententiam diceret? Quo videlicet me stultitiae condemnaret, qui putarem ea quae sunt in hominum usus creata, non sumere. Haec et istiusmodi cum vitam in urbibus lacerent bonam, quid facies, frater, in medio? aut vitiis, aut anathemati colla submittes: id est, aut sectaberis quae sunt adversa continentiae: aut si facere nolueris, ipse damnaberis. Praetermitto crebras salutationes, obsequia matronarum,
Abbreviated transcription (Latin):
risum prebebis omĩb. Quod si fue¬
rit pulla tunica: etiam pretereun¬
tium digitis denotaberis. Caue ne
unquam non stricta sit: ne crura nͨ
candeant. Nisi formosus fueris: sc̃s
esse non poteris. Aliquis de optima¬
tib inuitat ad prandiũ: om̃s uoti¬
uis ꝑgunt feriis. Certe aut eundũ
tibi est: aut negandũ. Si ieris: aut
usdem uesceris eybis. aut aliis. Si
aliis: conuiuarum offenduntur ocłi.
Si iisdem: perit continentia. Quod
si ire nolueris: miser comederis in
prandio ÷ ad singulas quasq fialas.
et delibuta mellis uina potaberis.
Alius tuum uultum cauillabitur:
ille incessum ridebit⁊ hic habitũ:
et imitatores forsitan iudeors non¬
sunt: Ego illũ memini ante tot fer¬
me annos. illud fecisse turpe: di¬
xisse turpius. Alius furem clama¬
bit et mechum: seq sceleris finget
fuisse participem. Omĩa pariter
prandia consonabunt: et inte temu¬
lenum conunum dissoluet᷑. Qd̃ si

Expanded text:
risum praebebis omnibus. Quod si purisum praebebis omnibus. Quod si pulla fuerit tunica, etiam praetereuntium digitis denotaberis. Cave, inquam, ut non strictae sint caligae ne crura non candeant. Nisi formosus fueris, sanctus esse non poteris. Aliquis invitat de optimatibus ad prandium, omnes votivis pergunt feriis: certe aut eundum tibi est, aut negandum. Si ieris, aut eisdem vesceris cibis, aut aliis. Si aliis, convivarum offendentur oculi. Si iisdem, perit abstinentia. Quod si ire nolueris, tunc miser in prandio comederis. Ad singulas quasque phialas et delibuta mellis vina potaberis. Alius in tuum vultum cavillabitur, ille incessum ridebit, hic habitum. Et imitatores forsitan Judaeorum: Nonsunt ? Ego illum memini ante tot ferme annos illud fecisse turpe, dixisse turpius. Alius furem clamabit et moechum, seque sceleris finget fuisse participem. Omnia pariter prandia consonabunt, et in te temulentum convivium dissolvetur. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
buis: s considera obsecro satis esse
difficile. locum stephani implere uł
pauli ÷ in angłico stare ministerio:
et subiacentes ppłos. candenti suꝑ
ueste despicere. P reciosum margari¬
tum est: sed cito frangitur ⁊ fractum¬
q non potest instaurari. Nlauis qͣm¬
uis sit rudis. et solidis confixa cla¬
uis. tumentesq fluctus tabulata nͦ
sentiant ÷ cito si ꝑiculose nauigat ꝑ¬
foratur: et licet plenis uentis lu¬
crosius ad portum ꝑueniat ÷ tamen
sunt. Et ut aꝑtius loquar: plus
te quiddam dicis habere mercedis:
tam facile explentur oꝑe quã dicto.
Ut enim ceterapͣtermittã. quȩ nos
ab austeriori uita retrahunt: illud
inferam. ad cuius cõparationẽ etiam
quȩ dissimulaueram. ĩmo timueram
dicere intelliges. Alius barbam cȩ¬
dit ȩqualiter ⁊ et hylaritatẽ frontis
nitenti desuꝑ coma ꝓtegit: tu si pau¬
lulum ut nos solemus facere rustica¬
ni.capillos usq ad cutem ꝓsequaris :

Expanded text:
buis. Sed considera, obsecro, satis esse buis. Sed considera, obsecro, satis esse difficile locum Stephani implere vel Pauli, in angelico stare ministerio, et populos subjacentes cadenti desuper veste despicere. Pretiosum est margaritum, sed cito frangitur, fractumque non potest instaurari. Navis quamvis sit rudis, et solidis confixa clavis, tumentes fluctus tabulata non sentiant: cito tamen si periculose navigat, perforatur: et licet plenis ventis lucrosius ad optata perveniat: tamen ; et ut apertius loquar, plus te quidem dicis habere mercedis, tam facile explentur opere quam dicto. Ut enim caetera praetermittam, quae nos ab austeriore vita retrahunt, illud inferam, ad cujus comparationem etiam quae dissimulaverim, immo timuerim dicere, intelliges. Alius barbam caedit aequaliter et hilaritatem frontis, nitenti desuper coma protegit. Tu si paululum, ut nos solemus facere rusticani, capillum usque ad cutem persequeris,
Abbreviated transcription (Latin):
Matheus sedens ad theloneum:
audit sequere me. Numquid priꝰ
raciocinia supputauit. et reu̾sus
domum. suorp passus est lacrimas.
prediorumq taratione sollicitatur :¬
et nequaquam putauit dñi seqͤn¬
da uestigia. nisi mundi se partito
onere liberaret: Ille discipulus qui
renuntiare parentib ante cupiebat:
uoce saluatoris arguitur. Et certe mł¬
tum est int̾ eum cuius breuis ad
domũ recursus statim uenturi repre¬
henditur: et te qui iam tanto tem¬
pore aut non uendis tua. si hoc cito
potes facere: aut non contempnis.
Sed uidisti tibi multa impedimento
asylum romuli fugies: et comediȩ
conscendens aram. uerbera dñi seui¬
entis eliides. Diaconus inquies: ȩccła
tuto deserere non possum. Uereor ne
incurram sacrilegium: si altaria de¬
relinquam. Euge ms. plus de te ex¬
acturus sum: si ad uitam monachi
clericȩ aliquid dignitatis accedit ÷
si in apłico stans ordine. cotidie. xp̃i
corpus pia plebis famulatione distri-¬

Expanded text:
Matthaeus sedens ad teloneum Matthaeus sedens ad teloneum audit: Sequere me . Numquid prius ratiocinia supputavit, et reversus domum suorum passus est lacrymas, praediorumque auctione sollicitus, nequaquam potuit Domini sequi vestigia, nisi mundi se prius onere liberaret? Ille discipulus qui renuntiare parentibus ante cupiebat, voce Salvatoris arguitur. Et certe multum est inter eum, cujus brevis ad domum recursus statim venturi reprehenditur, et te, qui tanto jam tempore, aut non vendis tua, quod cito potes facere, aut non contemnis: sed vides multa tibi impedimento asylum Romuli fugies, et Comoediae conscendens aram, verba Domini saevientis eludes. Diaconus, inquies, ecclesiam tuto deserere non possum: vereor ne incurram sacrilegium, si altaria derelinquam. Euge, meus, plus de te exacturus sum, si ad vitam monachi, clerici aliquid dignitatis accedit: si in apostolico stans ordine, quotidie Christi corpus pia plebi famulatione distri
Abbreviated transcription (Latin):
te cȩꝑint. in quib infans uolutatꝰ
es. lusisti puer. ad olescentulus las¬
ciuisti: recordare om̃s qui nunc here¬
mi acolȩ sunt. et cȩlestes illos choros.
ꝑ eosdem erepsisse tramites: usdem
institisse uestigiis. Et ut longam mra
pe librũ redolere non debet: aut
parua aut magna sunt quȩ tibi
suademus. Si parua: non difficile
putes parua contempnere. Si mag¬
rus uendere: et ȩriguis sumptib con¬
gregatis. siue uiaticum sternere: siue
in pauꝑum me alimoniam p̾parare.
Et ad hȩc ęuangłicã audi sententiã.
Si uis ꝑfectus esse: uade uende oĩa¬
tua quȩ habes et da pauꝑibus:
et ueni sequere me. Plures iam an¬
ni sunt: quod cȩpisti seruire deo.
Mens xp̃m sequens. non diu scłi
sustentat onus: nec se patitur istiꝰ¬
modi uinculis alligari. Qum potiꝰ
posito tuo. Decem aliquid emptũ
est numulis ⁊ uel unum libenter
accipiam: dum me ad prelium fe¬
stinantem. nullȩ prepediant morȩ.

Expanded text:
te coeperint, in quibus infans volutatus te coeperint, in quibus infans volutatus es, lusisti puer, adolescentulus lascivisti: recordare omnes, qui nunc accolae eremi sunt, coelestes illos choros, per eosdem erupisse tramites, iisdem institisse vestigiis. Et ut longam oratppe librum redolere non debet aut parva aut magna sunt, quae tibi deserenda suademus. Si parva, non difficile putes parva contemnere. Si magrus vendere, et exiguis sumptibus congregatis, sive viaticum viae sternere, sive in pauperum me alimoniam praeparare. Et hic Evangelicam audi sententiam: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et veni, et sequere me . Plures jam anni sunt quod coepisti servire Deo. Mens Christum sequens non diu saeculi sustinet onus, nec se patitur istiusmodi vinculis alligari. Quin potiuposito tuo. Decem aliquid emptum est nummulis, vel unum libenter accipiam, dum me ad praelium festinantem nullae praepediant morae.