comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta beata faciat quecumq maiestatis suȩ
uirtute complectitur. Hoc est qđ suꝑtꝰ
dixit uideas quȩ bona sunt in ierłm.
Ista enĩ pax est. quam omnis desiderat
deuotus. cui suspirat. cui gemit ꝓqua
iꝑsam animam libenter effundit.
sint ꝓmissa. quos fructus recipiat qͥ
dñm sincera mente formidat studio
gͦ maximo dep̃cem᷑. ut istum cimorẽ ac¬
ciꝑe meream̃. qui non ad penam petitur
s ad salutẽ unde talia ꝓueniunt. qualia
nunquã de mundi oblectatione nascũ¬
tur. Oecet enĩ peti nimia supplicatione
qđ sũmum est. Quaꝓpter ut dictum ẽ
dnm̃ ugiter expectamus. ut ipsius lar¬
gitate mercamur ad talia munera ꝑ¬
uentre. Nam qui peccatores oportune
⁊ importune precipit supplicare. ꝓmi¬
sit qđ etiam ⁊ nos immeritos possit au¬
Radus iste decunus denario iam
ꝓuehit᷑ ascensu. terrena deserens.
⁊ suꝑnis se głosa uicinitate conuingẽs.
Audiamus eum in alto postãi dulciuis

Expanded text:
ta beata faciat, quaecunque majestatis suae ta beata faciat, quaecunque majestatis suae virtute complectitur. Hoc est quod superius dixit: Videas quae bona sunt in Jerusalem. Ista enim pax est quam omnis desiderat devotus, cui suspirat, cui gemit, pro qua ipsam animam libenter effundit. sint promissa, quos fructus recipiat qui Dominum sincera mente formidat. Studio ergo maximo deprecemur, ut istum timorem accipere mereamur, qui non ad poenam petitur, sed ad salutem; unde talia proveniunt, qualia nunquam de mundi oblectatione nascuntur. Decet enim peti nimia supplicatione quod summum est. Quapropter ut dictum est Dominum jugiter expetamus, ut ipsius largitate mereamur ad talia munera pervenire. Nam qui peccatores opportune et importune praecipit supplicare, promisit quod etiam et nos immeritos possit aute decimus denario jam promovetur ascensu, terrena deserens, et supernis se gloriosa vicinitate conjungens. Audiamus eum in alto positum dulcius
Abbreviated transcription (Latin):
nedictionib suis. ut ille qui hic timet
dnm uideat in illa beatitudine filios
filiorum suorũ Qd̃ etiam ⁊ spadonib
accidere posse non dubiũ est. Filu sunt
sicut iam dictum est qui sptritali doc¬
triua generant᷑. s minus gaudiũ fuerat fi¬
lios ad qͥsisse spiritales. nisi etiã ⁊ipsi qui do¬
cti sunt alios filios generasse uiderent᷑.
Filios cnum filiorũ significat nepotes
qđ utiq beatis uiris contingere potest
qͥ p̾dicationib scis popłos instruere con¬
suerunt Et intuere qđ inter sũma gau¬
dia memorat hoc uidendum. Necesse ẽ
enĩ ut acqͥsitus fidelis magnũ gaudiũ
pariat acquirenti. qͥ magna inde ꝓbat᷑
mercede cumulandus: ad qͦs illud talen¬
tum respicit. qđ paterfamilias duplica¬
cũ letus inuenit. Sequit᷑ sententia que
beatitudinis illius culmen suauitatẽ q
declarat ut supra illam beatam iherłm
pax. id est dñs saluator inseͥdeat. ⁊ cunc¬

Expanded text:
nedictionibus suis; ut ille qui hic timet nedictionibus suis; ut ille qui hic timet Dominum videat in illa beatitudine filios filiorum suorum; quod etiam et spadonibus accidere posse non dubium est. Filii sunt sicut jam dictum est qui spirituali doctrina generantur. Sed minus gaudii fuerat filios acquisiisse spirituales, nisi etiam et ipsi qui docti sunt, alios filios generasse viderentur. Filios enim filiorum significat nepotes, quod utique beatis viris contingere potest, qui praedicationibus sanctis populos instruere consuerunt. Et intuere quod inter summa gaudia 445 memorat hoc videndum. Necesse est enim ut acquisitus fidelis magnum gaudium pariat acquirenti, quia magna inde probatur mercede cumulandus. Ad quos illud talentum respicit, quod paterfamilias duplicatum laetus invenit. Sequitur sententia quae beatitudinis illius culmen suavitatemque declarat; ut supra illam beatam Jerusalem pax, id est Dominus Salvator insideat, et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad scđm membrũ ubi pietate scĩssima
illos postulat benedici. qui adomne bo¬
nũ studiũ dnĩ timore flãmant᷑. ut co¬
gnoscamus quam sit cimor iste ꝓficuus.
qui in hoc monte hominib apparere
dignatus est: ⁊ ꝓ noĩs sui qualitate tãꝙͣ
pastori optimo semꝑ ascribit᷑. Syon e¬
niͣ sicut sepe dictum est: interpͣtatur
speculatio. Sequit᷑. ⁊ uideas quȩ bona
N ecesse nobis est ista uerba frequenter
aponere. quia positi sensus ex ipsis
maxime pendere noscunt᷑. Hierłm in¬
dicatur uisio pacis: par hic inuisibilis
tor eius xpc̃ dñs beata mente conspici¬
etur. O ptat gͦ ut in iherłm uideat cun¬
cta quȩ bona sunt. Aspicitur emiͣ illic
ipse dñs. qui ⁊ ipsos intuentes ȩternos
facit. ⁊ se uigi ꝑpetuitate demonstrat.
re posse cognoscit᷑ S ne hoc crederes tem¬
porale. additum est omnib dieb uite
tuȩ iiin effabili dono. eternitatis cumulꝰ
pax suꝑ isrł Adicit ⁊ hunc uersum be¬

Expanded text:
ad secundum membrum, ubi pietate sanctissima ad secundum membrum, ubi pietate sanctissima illos postulat benedici, qui ad omne bonum studium Domini timore flammantur, ut agnoscamus quam sit timor iste proficuus, nus Christus, qui in hoc monte hominibus apparere dignatus est, et pro nominis sui qualitate tanquam pastori optimo semper ascribitur. Sion enim sicut saepe dictum est interpretatur speculatio. Sequitur, et videas quae bona Necesse nobis est ista verba frequenter exponere, quia positi sensus ex ipsis maxime pendere noscuntur. Jerusalem indicatur visio pacis. Pax hic invisibilis tor ejus Christus Dominus beata mente conspicitur; optat ergo ut in Jerusalem videat cuncta quae bona sunt. Aspicitur enim illic ipse Dominus, qui et ipsos intuentes aeternos facit, et se jugi perpetuitate demonstrat. re posse cognoscitur. Sed ne hoc crederes temporale, additum est, omnibus diebus vitae tuae, ut ineffabili dono aeternitatis cumulus per Israel. Adjecit et hunc versum be
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ. his comparationib fuisse sociatã.
Nam ille qui a latronib in eugłio uul¬
neratus fuerat: infuso uino ⁊ oleo legi¬
as nnsediȩ Illud ad uetus: istud ad no¬
uum potest respicere testamentũ. Nã qđ
urore uita filios similauit olui is. pa¬
ribolȩ figura esse dinoscitur. qm̃ res sibi
gnere dissimiles comparauit. Ecce sic
benedicet᷑ homo oĩs qui cimet dnm̃. Se¬
cuta est beati illius qͥ cimet dñm ꝑfecta
conclusio. Nam cũ dicit. sic benedicet᷑
significat sicut suꝑiꝰ constat expositum
ic enim meret᷑ benedici. qui suũ timet
auctorẽ qr formidare desut inania: qͥ
casto dnĩ cimore cõplet᷑. Et uide ordinẽ
dictorũ. Ait enĩ prius ecce sic benedicet᷑
omĩs hõ. Et ne sibi omnẽ hanc benedi¬
ccionẽ usurparent contumaces ac fatui
addidit. qui timet dnm. Senedicat te
dñs ex sy on ⁊i uideas quȩ bona sunt
in iherłm omnib dieb uite tue. Uenit

Expanded text:
vitem his comparationibus fuisse sociatam; vitem his comparationibus fuisse sociatam; nam ille qui a latronibus in Evangelio vulneratus fuerat, infuso vino et oleo legitas misericordiae; illud ad Vetus, istud ad Novum potest respicere Testamentum. Nam quod uxori vitem, filiis similavit olivas, parabole figura esse dignoscitur, quoniam res sibi genere dissimiles comparavit. Vers. 5. Ecce sic benedicetur omnis homo qui timet Dominum. Secuta est beati illius qui timet Dominum perfecta conclusio. Nam cum dicit: Sic benedicetur, significat sicut superius constat expositum, sic enim meretur benedici, qui suum timet auctorem, qui formidare desinit inania, qui casto Domini timore completur. Et vide ordinem dictorum; ait enim prius: Ecce sic benedicetur omnis homo; et ne sibi hanc benedictionem usurparent contumaces ac fatui, addidit, qui timet Dominum. VeDominus ex Sion, et videas quae bona sunt in Jerusalem omnibus diebus vitae tuae. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia merito dicunt᷑ filii nati esse
non filiȩ. Per serum enĩ uirilẽ: plerũq
mentis sirmitas indicatur. siue quiaħ
serus nominatus utrũq cõplectit᷑. Sic̃
i alibi dicit. beatus uir qui timet dñm
Non enim solum uir beatus est qͥ cimet
dñm: s ⁊ mulier beata est quȩ dnm̃nti
met. Ipsi gͦ cireumdant spiritalẽ mensã
hoc est altare duĩ: qñ cȩlesti pane saginã¬
tur. S ideo tua dictum est: ut honor
pontificis clarius appareret. Sic cnim
de ipsis dicimꝰ. p̃ses es ȩccłȩ tue redi ad &¬
cłam tuam. Qd uerbũ in usu constat
esse cunctorum. Illud quoq discutien¬
dum est. qđ filios beatorũ. oliius no¬
uellis cõparare maluerit. Ipsȩ sunt enĩ
uiridiores. ac fortiores:⁊ ex omni parte
firmissime. fructum quoq copiosius
inferentes. De quo fructu ⁊ cibus con¬
ditur: ⁊ lumen accendit᷑ ⁊ fesso corpon
subuenit᷑. Nec putes incassũ oluã atq

Expanded text:
sapientia merito dicuntur filii nati esse, sapientia merito dicuntur filii nati esse, non filiae. Per sexum enim virilem plerumque mentis firmitas indicatur: sive quia hic sexus nominatus utrumque complectitur, sicut et alibi dicit: Beatus vir qui timet Dominum ; non enim solum vir beatus est qui timet Dominum, sed et mulier beata est quae Dominum timet. Ipsi ergo circumdant spiritualem mensam, hoc est altare Domini, quando coelesti pane saginantur. Sed ideo tua dictum est, ut honor pontificis clarius appareret; sic enim de ipsis dicimus: Praesidet Ecclesiae suae: Redi ad Ecclesiam tuam; quod verbum in usu constat esse cunctorum. Illud quoque discutiendum est, quod filios beatorum olivis novellis comparare maluerit; ipsae enim sunt viridiores ac fortiores, et ex omni parte firmissimae, fructum quoque copiosius inferentes: de quo fructu et cibus conditur, et lumen accenditur, et fesso corpori subvenitur. Nec putes incassum olivam atque
Abbreviated transcription (Latin):
uiros uxores ⁊ filios perspicias non
habere:⁊ iterũ scelerato  hec omnia
possidere. qͣm in istã partẽ beatitu dinis
applicabis. quȩ subtracta plerũq bonis.
⁊ iniquis. potius attributa cognoscis:
Uxor enim dicta est: quasi ut soror Qua¬
ꝓpter uxorẽ hic beati uirr sapientiam
debemus accipere. sicut salomon dicit
Qui uoluerit sapientiam ducere sibi spo¬
sam. Et alibi. ama illam: ⁊ amplexabit᷑
te: ⁊ circiunda illã:⁊ seruabit te. Ipsa gͦ
uxor est iustorũ. quȩ casto amplexu
cõplectitur maritũ. Uitis uero mater
est uuarũ. quȩ dulcia uina ꝓfundẽs
corda nrã recreat Sic ⁊ ista uror id est
sapientia fructus inferens iocundos.
suaui nos delectatione letificat. Domꝰ
moram᷑. Istius autẽ domus parietes aduso
siuit testamenta. in quib mens scã uelit¬
in quib dam laterib firma solidatur.
Sequitur. filii tui sicut nouella oliua¬
rum in cireuitu mensȩ tuȩ. De uxore

Expanded text:
viros uxores et filios perspicias non viros uxores et filios perspicias non habere, et iterum sceleratos haec omnia possidere, quomodo in istam partem beatitudinis applicabis, quae subtracta plerumque bonis, et iniquis potius attributa cognoscis? Uxor enim dicta est, quasi ut soror. Quapropter uxorem hic beati viri sapientiam debemus accipere, sicut Salomon dicit: Qui voluerit sapientiam ducere sibi sponsam ; et alibi: Ama illam, et amplexabitur te; et circumda illam, et servabit te . Ipsa ergo uxor est justorum, quae casto amplexu complectitur maritum. Vitis vero mater est uvarum, quae dulcia vina profundens, corda nostra recreat: sic et ista uxor, id est sapientia, fructus inferens jucundos, suavi nos delectatione laetificat. Domusmoramur. Istius autem domus parietes, duo sunt testamenta, in quibus mens sancta velut quibusdam lateribus firmata solidatur. Sequitur, Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae. De uxore
Abbreviated transcription (Latin):
futura retributione concedant Mandu¬
care est enĩ aliqua esca refici. ⁊ de ipsa sa¬
cietate gaudere Isti gͦ labores qui sunt
bonorũ oꝑm. ꝑcipiunt in illa resurrec¬
tione quando auditum fuerit uenite
benedicti patris mei ꝑcipite regnũ qđ
uobis paratum est abinicio mundi fe¬
lix comestio que non uentre digeritur.
s inconsumptibili ꝑhenuitate seruatur.
N am ⁊ animas habere pabulum suum.
psalmus alter ostendit dicens. Gustate
⁊ uidete qm̃ suauis est dñs. Et ne istud
pabulum carneum putares: addidit be¬
atus es. Nemo enim de carnali comessati¬
one beatus efficitur: nisi ꝑ spiritalia do¬
na saginat᷑. Et ne istum beatum. medio¬
erem fructum crederes possidere: sub¬
iunxit. ⁊ bene tͥ erit. ubi bene ẽ. omĩa
bona confluunt. ⁊ adgaudiũ suauita¬
tis adducunt. Significat enĩ illa pre¬
mia que nec ocrlus uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis ascendit.
tandus est. Nam cũ plures scĩssi mos

Expanded text:
futura retributione concedant. Mandufutura retributione concedant. Manducare est enim aliqua esca refici, et de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonorum operum, percipiuntur in illa resurrectione, quando auditum fuerit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Felix comestio quae non ventre digeritur, sed inconsumptibili perennitate servatur. Nam et animas habere pabulum suum psalmus alter ostendit, dicens: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Et ne istud pabulum carneum putares, addidit: Beatus es. Nemo enim de carnali comestione beatus efficitur, nisi qui per spiritualia dona saginatur. Et ne istum beatum mediocrem fructum crederes possidere, subjunxit, et bene tibi erit. Ubi bene est, omnia bona confluunt, et ad gaudium suavitatis adducunt. Significat enim illa praemia, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, tandus est. Nam cum plures sanctissimos
Abbreviated transcription (Latin):
pħas. ꝑ quos uenit᷑ ad unã uiã id est ad
dnm̃ utiq saluatorẽ Quod utrumq
hieremias a pi testat᷑ dicens State
in uiis dñi ⁊ interrogate semitas dei et̃¬
nales. ⁊ uidete quȩ est uia bona: ⁊ am¬
bulate in ea: hoc etiam. ⁊ alio loco sic intel
erit. In isto ⁊ duob aliis uersib qͥ sequũ¬
tur enuinerat bona timentiũ dñm.
S pͥmum considerandum est. cur suꝑ ius
płali numero posuerit beatos. ⁊ nunc
singłariter dixerit manducabis Usus
iste scͥpture diuinȩ ꝓprius est. ad sin¬
głarem numerũ redigere. qđ płaliter
uidet᷑ esse ꝓpositum. scilicet quia mat̾
eccła sicut sepe dictum. est. quãuis plĩ¬
mos beatos contineat. scã unitate letatur.
Deinde ꝑscrutemur quid uelit dicere la¬
bores fructuai um tuorũ cum non de
fructib la bores s de laborib fruc¬
tus sine dubitatione nascant᷑ s: labores
significare uoluit oꝑa bona. quȩ in hoc
mundo ita fiunt ut cpulum suaue in

Expanded text:
 quos venitur ad unam viam, id est, ad Dominum utique Salvatorem. Quod utrumque Jeremias testatur dicens: State in viis Domini, et interrogate semitas Dei aeternales, et videte quae est via bona, et ambulate in ea . Hoc etiam et in alio loco sic intell, et bene tibi erit. In isto et duobus aliis versibus qui sequuntur, enumerat bona timentium 444 Deum. Sed primum considerandum est cur superius plurali numero posuerit, beatos, et nunc singulariter dixerit, munducabis. Usus iste Scripturae divinae proprius est ad singularem numerum redigere, quod pluraliter videtur esse propositum; scilicet quia mater Ecclesia sicut saepe dictum est, quamvis plurimos beatos contineat, sancta unitate laetatur. Deinde perscrutemur quid velit dicere, labores fructuum tuorum, cum non de fructibus labores, sed de laboribus fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores significare voluit opera bona, quae in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in
Abbreviated transcription (Latin):
ligas eum: ⁊ custodias precepta eius ex
toto corde tuo:⁊ ex tota anima tua. ut be¬
ne sit tibi: Sictum est quoq de codem.
timor dñi sc̃s ꝑmanens in scłm seli .s. ne
forsitan timendum solũmodo putares do¬
minũ cum conat. cum choruscat. cum
terras tremore concutit cũ criminosis
minatur interitum: Addidte. qui am¬
bulant in uns eius. ut non solum suspen¬
damur ab actib prauis. uerum etiam
in fide ꝓbeni̾ ambulare rectissima Illi
autẽ timent dñm qui ambulant in uus
aus:⁊ mandata ipsius deuota mente ꝑ-¬
ficiunt. S uideamus cur alibi singła¬
ri nrumero ponatur uia: ialibi płali
sieut hic factum est. Cum de se loquit̃¬

Expanded text:
ligas eum, et custodias praecepta ejus ex ligas eum, et custodias praecepta ejus ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, ut bene sit tibi ? Dictum est quoque de eodem: Timor Domini sanctus permanens in saeculum saeculi . Sed ne forsitan timendum solummodo putares Dominum cum tonat, cum coruscat, cum terras tremore concutit, cum criminosis minatur interitum, addidit, qui ambulant in viis ejus, ut non solum suspendamur ab actibus pravis, verum etiam in fide probemur ambulare rectissima. Illi autem timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, et mandata ipsius devota mente perficiunt. Sed videamus cur alibi singulari numero ponatur via, et alibi plurali, sicut hic factum est. Cum de se loquit
Abbreviated transcription (Latin):
pha sub quib: dam allusionib enu
Scdo benedicit eos. ut gaudia eterna reci¬
piant. neqͥs hunc timorẽ suauissimum
pertimescat.
sermone tuorẽ dni ab huiꝰ scłi
terrore diuisit. Dicendo enim beati om¬
nes qui timent dñm. ostendit nonesse
beatos qui mundi huius ꝑicula in a¬
missione temporaliũ rerũ sollicita inte¬
ñ formidant. Illa enĩ miseros efficiunt.
cum homines inani pauore disc̾utiant
P rouectus non habent. s miminutionẽ.
ascensum non sciunt s ruinã ĩcurrt Otra
timor dnĩ ex aniore descendit. ex carita¬
te nascitur: ex dulcedine ꝓcreat᷑: de uotꝰ
amor timentẽ consolans afflictumq refi¬
atiis. nesciens carere gaudio. nͥ tali fruetu
diposito: De quo scͥptum est. Uenite filu
audite me: timorẽ dnĩ docebo uos Quã
ysicuus timor est quo filii docentur.
Nualis disciplino: quȩ dulcib donatur
isrł quid dñs deus tuus postulat a te
nsi ut timeas dñm dm̃ tuũ ex toto cor
de.⁊ ambules in omnib: uus eius: ⁊ di¬

Expanded text:
a sub quibusdam allusionibus enuSecundo benedicit eos, ut gaudia aeterna recipiant: ne quis hunc timorem suavissimum pertimescat. sermone timorem Domini ab hujus saeculi terrore divisit. Dicendo enim, Beati omnes qui timent Dominum, ostendit non esse beatos qui mundi hujus pericula in amissione temporalium rerum sollicita mente formidant. Illa enim miseros efficiunt, cum homines inani pavore discruciant; provectum non habent, sed immutationem; ascensum nesciunt, sed ruinam. Contra timor Domini ex amore descendit, ex charitate nascitur, ex dulcedine procreatur. Devotus timor timentem consolans, afflictumque reficiens: nesciens carere gaudio, nisi tali fructu deposito; de quo scriptum est: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Quam proficuus timor est, quo filii docentur: qualis disciplina, quae dulcibus donatur Israel, quid Dominus Deus tuus postulat a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ambules in omnibus viis ejus, et di
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum. Quaꝓpter iste psalmus post cen¬
tesimum duodenariom numero con¬
stitutus. futurȩ nobis beatitudiuis ima¬
ginem compmittit. quando ad illam
ȩterne leticie similitudinẽ uigiter do¬
minũ a pueris precipit ẽẽ laudandũ.
alle luy a
um iam multi psalmorum pre
tot psalmi tali capite uident᷑ ornari.
Nam sicit in melodia hoc cõpositũ no¬
men diuersos conos recipit. ita ⁊ mul¬
tiplices causas ad uim suȩ predicatio¬
nis assumit. Non enim unomͦ dr lau
ista colligitur. ita ⁊ alł uariis negociis
⁊ competentib narrationib applicat᷑
Est enim intentio psalmi istius. ut ab
inicio hebraici popłi ꝑ magna mira¬
cula plenitudinẽ legis qͥ est dñs xp̃c

Expanded text:
tuorum. 386 Quapropter iste psalmus post centuorum. 386 Quapropter iste psalmus post centesimum duodenario numero constitutus, futurae nobis beatitudinis imaginem compromittit, quando ad illam aeternae laetitiae similitudinem jugiter Dominum a pueris praecipit esse laudAlleluia. Cum jam multi psalmorum praessum tot psalmi tali capite videntur ornari. Nam sicut in melodia hoc compositum nomen diversos tonos recipit, ita et multiplices causas ad vim suae praedicationis assumit. Non enim uno modo diciista colligitur, ita et Alleluia variis negotiis et competentibus narrationibus applicatur. Est enim intentio psalmi istius, ut ab initio Hebraici populi per magna miracula plenitudinem legis qui est C
Abbreviated transcription (Latin):
dicationib apłorum ex aqua ⁊ spũ scõ
copiosos filios in toto orbe procreauit.
quondam fusca. nunc pulchra. que ꝑ
aquam fecundissimam parit. ⁊ uirgi¬
nitatem suam głosa integritate custo¬
dit. Ipsa fuit gͥ sterilis quã dñs
in domo sua habitare facit letantem
de partu scilicet ⁊ numerositate sc̃orum.¬
quotiens istum numerũ reppio
ingentium sacram̃torũ honore plenis¬
simũ. Ipse enim calculus apłos cõplec¬
tttur ipse isrltticũ popłm diuisit in
trib. futurã illam sicut pater iheroni¬
mus att significans beatitudinẽ duo¬
denaria quantitate distingui. Uerbi
grã. ut pͥmum locum habeant apłi.
uirgines. sextum recte penttences. ut
sic usq ad duodecim partes ꝑ diuersas
meritorum distantias gaudeat᷑. Hoc
tangere uidet᷑ apłs cum dicit. Alia cla¬
ritas solis. alia claritas lunȩ. alia cla¬
ritas stellarũ. Et alibi: stella ab stella
differt in claritate. sic erit ⁊ resurrectio mor¬

Expanded text:
dicationibus apostolorum ex aqua et Spiritu sancto dicationibus apostolorum ex aqua et Spiritu sancto copiosos filios in toto orbe procreavit. Quondam fusca, nunc pulchra; quae per aquam fecundissimam parit, et virginitatem suam gloriosa integritate custodit. Ipsa fuit igitur sterilis, quam Dominus in domo sua habitare facit laetantem, de partu scilicet et numerositate sanctorum.quoties istum numerum reperio ingentium sacramentorum honore plenissimum. Ipse enim calculus apostolos complectitur; ipse Israeliticum populum divisit in tribubus, futuram illam, sicut Pater Hieronymus ait , significans beatitudinem duodenaria quantitate distingui. Verbi gratia, ut primum locum habeant apostovirgines, sextum recte poenitentes; ut sic usque ad duodecim partes per diversas meritorum distantias gradiatur. Hoc tangere videtur Apostolus cum dicit: Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum ; et alibi: Stella a stella differt in claritate: sic erit et resurrectio mor
Abbreviated transcription (Latin):
Declarat ad quid pauꝑis ⁊ mopis ꝑueni¬
re possit eratio. scilicet ut collocet᷑ cũ pͥn¬
cipib popłi sm. Principes enĩ popli sũt
bili conuersatione placuerunt. S hic
principatum non honorẽ credas qͥ ho¬
minũ suffragatione conquirit᷑. s illũ
qui dno largiente prestatur. qͥ humili¬
tate altus est. qui fide certus est. qͥ men¬
tis robore solidatus. Nam quod addi¬
dĩ. popli sui:. significat ȩccłam catholi¬
cam. quȩ toto orbe diffusa est. Qui ha¬
bitare facit sterilem in domo matrem
fliorum letantem. Hic facta est conclu¬
sio suꝑiorum sensuum:⁊ descendentiũ
pulchritudo uerborum. Nam qđ dixit
suscitans aterra inopem ⁊ de stercore eri¬
gens pauꝑem. ut collocet eum cũ prin¬
cipib cũ principib popli sui. Exponit
ubi hoc fieri possit. scilicet in eccła quȩ
ante aduentum sponsi sui sterilis fuerat.
S facta est mater leta filiorũ. quando pre¬

Expanded text:
Declarat ad quid pauperis et inopis perveniDeclarat ad quid pauperis et inopis pervenire possit erectio, scilicet ut collocetur cum principibus populi sui. Principes enim populi sunt bili conversatione placuerunt. Sed hic principatum, non honorem credas qui hominum suffragio conquiritur, sed illum qui Domino largiente praestatur, qui humilitate altus est, qui fide certus, qui mentis robore solidatus. Nam quod addidit, populi sui, significat Ecclesiam catholicam, quae toto orbe diffusa est. Vers. 9. Qui habitare facit sterilem in domo, matrem filiorum laetantem. Hic facta est conclusio superiorum sensuum, et descendentium pulchritudo verborum. Nam quod dixit: Suscitans a terra inopem, et de stercore erigens pauperem: ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui, exponit ubi hoc fieri possit; scilicet in Ecclesia, quae ante adventum Sponsi sui sterilis fuerat; sed facta est mater laeta filiorum, quando prae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ quicquid fideliter humile sue¬
rit. ibi di sedes & eterna potentia repꝑit
n terra enim qđ dicit. significat scõs u¬
ros. de quib scriptum est. Suꝑ quẽ re¬
qui escet sp̃s neus. nisi suꝑ humilem:⁊
quietum ⁊⁊ crementem uerba meaꝰ Sic in
celo ⁊ in terra humilitas deo placita rep¬
ꝑitur: sicut suꝑbia ꝓbatur exosa. ꝑquam
aiabolus cecidit. ꝑ quam homines in tar¬
cari penetrale mergunit᷑. Erubescant ela-¬
ti ⁊ seipsos accepta racione conuincant.
ubi eredunt locum habere suꝑbia. cum
celum. ⁊ cerram abhumilitate uideant
occupata: Suscitans a terra inopem. ⁊ de
steitore erigens pauꝑem. Hoc beneficiũ
non sibi soli in opes uindicent ⁊ egentes.
N am de stercore ⁊ pauꝑtate erigit᷑. qͥsqͥs de
hac labe corporis ꝑ dei gr̃am subleuatur.
R ex deniq ipse mundanus inops est mu¬
nerum dei. ⁊ in stercore uoluit̃ cui carnis
uicia dñant᷑. Eleuat gͦ ab istis dñs qͥsli¬

Expanded text:
sunt; et quidquid fideliter humile fuesunt; et quidquid fideliter humile fuerit, ibi Dei sedes et aeterna potentia reperitur. In terra enim quod dicit, significat sanctos viros, de quibus scriptum est: Super quem requiescequietum, et trementem verba mea ? Sic in coelo et in terra humilitas Deo placita reperitur, sicut superbia probatur exosa, per quam diabolus cecidit, per quam homines in tartari penetrale merguntur. Erubescant elati, et seipsos accepta ratione convincant. Ubi credant locum habere superbiam, cum coelum et terram ab humilitate videant occupata? Vers. 7. Suscitans a terra inopem, et de stercore erigens pauperem. Hoc beneficium non sibi soli inopes vindicent et egentes; nam de stercore et paupertate erigitur, quisquis de hac labe corporis per Dei gratiam sublevatur. Rex denique ipse mundanus inops est munerum Dei, et in stercore volvitur, cui carnis vitia dominantur. Elevat ergo ab istis Dominus quosli
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ qui in altis habitat. Nenit ad scłã
partẽ. ubi iam ipse laudes dñicas exfa¬
etis eius letus ex soluit. Dum quis dr.
potentiȩ suȩ maiestate głat᷑. Qui in al¬
tis habitat. id est in excelsis creaturis
suis. quas ipse magnas feͧcit. cũ in eis
habitare dignat᷑. ut sunt angłi boni
scĩ eius. ⁊ relique potestates. que prese¬
tie ipsius dignitate grandescunt.S:
ne putares istam amplitudinẽ humi¬
lia uelle despicere: uide quid sequit᷑.
habitat. Ipse enĩ humilia respicit. itt
fiant eius dono semꝑ altissima. Illi e¬
nim supra piam humilitatẽ sedes est.
ipsam uisitat. quȩ nichil in se spe¬
rans. s de sola dnĩ largitate pͣsumit̃.
S istã humilitatẽ in qualitate mentis ac¬
cipe. non in posicione terrarum. Sequit᷑
enim. in celo ⁊ in terra. Quȩ est in cȩlo hu¬
militas. nisi illa scilicet in qua humili¬
tate sua scĩ angłi placuerunt: Uirtu¬
tes omnes cȩlorum ipsa laude p̾celse

Expanded text:
r, qui in altis habitat? Venit ad secundam r, qui in altis habitat? Venit ad secundam partem, in qua jam ipse laudes dominicas ex factis ejus laetus exsolvit. Dum quis dicitur, potentiae suae majestate glorietur. Qui in altis habitat, id est, in excelsis creaturis suis, quas ipse magnahabitare dignatur; ut sunt angeli boni, sancti ejus, et reliquae potestates, quae praesentiae ipsius dignitate grandescunt. Sed ne putares istam amplitudinem humilia velle despicere, vide quid sequitur.habitat. Ipse enim humilia respicit, ut fiant ejus dono semper altissima. Illi enim supra piam humilitatem sedes est; ipsam visitat quae nihil in se sperans, sed de sola Domini largitate praesumit. Sed istam humilitatem in qualitate mentis accipe, non in positione terrarum. Sequitur enim, in coelo et in terra. Quae est in coelo humilitas, nisi illa scilicet in qua humilitate sua sancti angeli placuerunt? Virtutes omnes coelorum ipsa laude praecelsae
Abbreviated transcription (Latin):
lis ortu usq ad occasũ: laudate nom̃
dnĩ. Hic uniuersalem designat ȩccłã.
ut ꝑ totũ mundũ cuius fabricator ẽ xp̃c.
eius preconia debeant non taceri. Iu
ctio. ut creatorẽ suum creatura cognos¬
cat. eumq magnificare debeat. quatinꝰ
eius laudib semꝑ accrescat. Hoc sche¬
ma dr ꝑifrasis. latine ꝑ circuitũ. In a¬
lus quippe locis ꝑ orbem. in aliis ex qua¬
tuor cardinib Hic autẽ ꝑ solis cursũ
quasi ꝑ quandam lineam declaratus
partes uniuersas uult intelligi creat᷑as.
Ci entes terrena cuncta suscipiamus. cȩ¬
los aduertamus uniuersa cȩlestia. qmͣ
supra omnia ꝓbatur excelsus. Cui ip¬
si quoq cęli subiecti sunt. sicut in alio
psalmolegit᷑. exaltare suꝑ celos ds̃ & suꝑ
omnẽ terrã gła tua. Siue gentes carna-¬
les homines. celos uero spiritales debemꝰ
aeciꝑe. ut supra omnes creaturas altissi¬
mus sentiat᷑. qui cunctarum rerũ con¬
ditor esse dinosetĩ: Quis sicut dñs as

Expanded text:
ate nomen Domini. Hic universalem designat Ecclesiam, ut per totum mundum, cujus fabricator est Christus, ejus praeconia debeant non taceri. Jusctio; ut Creatorem suum creatura cognoscat, eumque magnificare debeat, quatenus ejus laudibus semper accrescat. Hoc schema dicitur periphrasis, Latine per circuitum. In aliis quippe locis, per orbem, in aliis ex quatuor cardinibus, hic autem per solis cursum, quasi per quamdam lineam declaratus partes, universas vult intelligi creaturas. Gentes, terrena cuncta suscipiamus. Coelos, advertamus universa coelestia: quoniam super omnia probatur excelsus, cui ipsi quoque coeli subjecti sunt, sicut in alio psalmo legitur: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gles. Coelos vero spiritales debemus accipere, ut supra omnes creaturas Altissimus sentiatur, qui cunctarum rerum conditor esse dignoscitur. 5 Quis sicut Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua adnõ constat electam. Dicit enĩ
disciplis suis. sintte ad me paruulos
ueiure: taliũ est enĩ regnũ celorũ. Me¬
rito gͦhos propħa cõmonet laudes dño
debere cantare. qui corde puro ad eas
uudent᷑ accedere. Non enĩ hic etas ȩlec
ta est. s puritas. Respice quoq in hac
repetitione quandam esse distartiam.
Onm̃ laudat. qui se ꝓbabili actione com¬
mendat. Nomen dnĩ idem baudat. qͥ
uirtutes eius scã predicatione concele¬
brat. Sit nomen dnĩ benedictũ. ex hoc

Expanded text:
tia 385 sua a Domino con stat electam; dicit enim tia 385 sua a Domino con stat electam; dicit enim discipulis suis: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Merito ergo hos propheta commonet laudes Domino debere cantare, qui corde puro ad eas videntur accedere. Non enim hic aetas est electa, sed puritas. Respice quoque in hac repetitione quamdam esse distantiam. Dominum laudat, qui se probabili actione commendat: Nomen Domini idem laudat, qui virtutes ejus sancta praedicatione concelebrat. Vers. 2. Sit nomen Domini benedictum, ex h
Abbreviated transcription (Latin):
dere non credat. quȩ sc̃a ueritas pollice¬
tures: ipse nos faciat acciꝑe. qđ iam con¬
cessit audire. Hoc enĩ alfabetũ qͦ carm̃
istud impletum est. ad ꝑfectionẽ sapien¬
de ꝑtinere non dubium est. ꝑ qđ i di¬
uinarum rerum intellectus agnoscitur
i imꝑttie culpa declinat᷑. Sie constat
psalinus diuersa suauitate uariatus. ut
humana imbecillitas discendi non pos¬
sit sustinere fastidia.
inicium magister uerus. doctor egre¬
gius. cuius nescit sermo fallere. quia de
ueritatis fonte constat emanare. Quid
enim dici potest certuis quã ubi rerũ
scurrens. pͥma parte cõmonet deuotos
ut laudes dnõ iugiter exsoluant:⁊ in
toto orbe predicare uon desinant. Scda
parte ips e facit quȩ alios monet. ut ma-¬
gister uerus nontam uerbo quã doce¬
re uideatur exemplo.
⁊ purissimis dari. qũ ⁊ ipse dñł puer
uocatur. sicut est illud. puer natus est
nobis. Istam siquidẽ etatem. ꝓ innocen¬

Expanded text:
dere non credat quae sancta veritas pollicedere non credat quae sancta veritas pollicetur? Sed ipse nos faciat accipere, quod jam concessit audire. Hoc enim alphabetum, quo carmen istud impletum est, ad perfectionem sapientiae pertinere non dubium est, per quod et divinarum rerum intellectus agnoscitur, et imperitiae culpa declinatur. Sic constat psalmos diversa suavitate variatos, ut humana imbecillitas discendi non possit sustinere fastidia. initium magister verus, doctor egregius, cujus nescit sermo fallere, quia de veritatis fonte constat emanare. Quid enim dici potest certius quam ubi rerum scurrens, prima parte commonet devotos, ut laudes Domino jugiter exsolvant, et in toto orbe praedicare non desinant. Secunda parte ipse facit quod alios monet, ut magister verus non tam verbo, quam docere videatur exemplo. et purissimis dari, quando et ipse Dominus puer vocatur, sicut est illud: Puer natus est nobis . Istam siquidem aetatem pro innocen
Abbreviated transcription (Latin):
desinere. Ira iusta. indignatio uera. s ñ
ꝓficua temporib ultionis. Potuer ant
eñ ibi non indignari. si bic suis uicus
relderentur infensi. Sequit᷑. dentibus
suis fremet ⁊ tabescet. Peccator ⁊ inuidꝰ
in sua fluctuans malignitate descͥbitur.
racundie quidem sue retinens malum.
s nulli ultra nociturus. Hic enĩ impie
cõmouebat᷑ ut alterũ lederet. ibi iuste
Sic .ii saias att. non est pax impus dicit
dñs. Nam fremitus euis hoc agit itt ca¬
bescat. impetus ut deficiat. se iam den¬
tib suis mordet. se ꝓpͥo dolore castigat.
exigens a se cruciatus. quos hie sustine¬
rei cogebat innorios. Adiecit. desi¬
deriũ peccatorũ ꝑibit. scilicet qui a
sicut illie uota beatorũ in regno dnĩ plã¬
tata florebunt: ita peccatorum deside¬
ria succisa arescunt. Cone lusio
uampulchre alfabeto descendente
beatus iste descͥptus est. ut simul
facta eius narrarent᷑ ⁊ p̃mia: qui se ui¬

Expanded text:
desinere; ira justa, indignatio vera, sed non desinere; ira justa, indignatio vera, sed non proficua temporibus ultionis. Potuerant enim ibi non indignari, si hic suis vitiis redderentur infensi. Sequitur, dentibus suis fremet et tabescet. Peccator et invidus in sua fluctuans malignitate describitur: iracundiae quidem suae retinens malum, sed nulli ultra nociturus. Hic enim impie commovebatur, ut alterum laederet: ibi juste Sic et Isaias ait: Non est pax impiis, dicit Dominus . Nam fremitus ejus hoc agit ut tabescat; impetus ut deficiat; se jam dentibus suis mordet, se proprio dolore castigat, exigens a se cruciatus quos hic sustinere cogebat innoxios. Adjecit, desiderium peccatorum peribit; scilicet quia sicut illic vota beatorum in regno Domini plantata florebunt, ita peccatorum desideria succisa marcescent. Conclusio psalmi. Quam pulchre alphabeto descendente beatus iste descriptus est, ut simul facta ejus narrarentur et praemia! Quis se vi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ille semꝑ manet. qm ab illo aueto¬
re eterna recipit dona. qͥ condidit scła.
Sequit᷑ cornu eius exaltabit᷑ in gła. Cor¬
nu ꝓ potestate poni sepe iam dictum ẽ.
sicut danihel ꝓpħa testat᷑ dicens. Qua¬
tuor autẽ cornua. quatuor regna sunt:
Quã głam necesse ẽ illis ibi dari qͥ hic ui¬
debant᷑ pia humilitate ꝓstrati. Haete¬
nus de beatorum bonis locutus ẽ. nẽ
uem dixit ⁊ premia: in cercia parte pec¬
catorum notauit inuidiam: quȩ figura
dr paradignna. quotiens beatorũ horta¬
mur bonis. malorũ autẽ deterrem᷑ exẽ¬
plis. Hoc enĩ schema in his psalmis om¬
nib inuenit᷑. qui loquunt᷑ de institu¬
tione beatorũ. quãuis .i alibi interdũ
reppiat᷑ aptatum. sic̃ in pͥmo psalino
constat esse effectum. Irascetur dixit scili¬
cet sibi. qui noluerunt a prauitate suspẽ
de gła caduca. de potestate fugitua ⁊ a-¬
lios beatitudinẽ acciꝑe. quȩ nescit aliqñ

Expanded text:
hoc ille semper manet, quoniam ab illo auctohoc ille semper manet, quoniam ab illo auctore aeterna recipit dona, qui condidit saecula. Sequitur, cornu ejus exaltabitur in gloria. Cornu pro potestate poni saepe jam dictum est, sicut Daniel propheta testatur, dicens: Quatuor autem cornua, quatuor regna sunt . Quam necesse est illis ibi dari, qui hic videbantur pia humilitate prostrati! Hactenus de beatorum bonis locutus est: nunnem dixit et praemia, in tertia parte peccatorum notavit invidiam. Quae figura dicitur paradigma, quoties beatorum hortamur bonis, malorum autem deterremur exemplis. Hoc enim schema in his psalmis omnibus invenitur, qui loquuntur de institutione beatorum; quamvis et alibi interdum reperiatur aptatum; sicut et in primo psalmo constat effectum. Irascetur, dixit, scilicet sibi, qui noluerunt a pravitate suspendde gloria caduca, de potestate fugitiva, et alios beatitudinem accipere, quae nescit aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
firmatum est cor eius. non cõmouebit᷑
donec uideat inimicos suos. Quia pa¬
ratum fuerat cor beati sꝑare in dũo: con¬
sequenter adiunetum est. confirmatũ
est cor eius. Omnia erũ caduca contẽp¬
nit. qui illa fuerit delectatione cõpletus.
Confirinatur gͦ cor iusti. cum nulla scłi
felicitate mollescit. ⁊ peccatorũ hic res¬
piciens potentiam. expectat potius eo¬
rũ ruinam. In hoc enĩ mundo inimi¬
cos patitur potentes uidere. ut ibi eos
possit humiliatos aspicere. S cũ hic
uideamus inimicos nr̃os carnales esse.
qui nobis cũ aliqua aduersitate confli¬
penitus non uidemus. s in illa certũ
est nos iudicatione cognosdere. Et cũ
dicit donec uideat inimicos suos:
sub audiendum est huniliatos atq con¬
cia eius manet in scłm scłi cornu eius ex¬
altabitur ingła. Hec sententia ad illud
sequere me. Ipsa est disꝑsio que felictter
congregat. ipsa erogatio quȩ cȩ lorũ reg¬
na mertatur. Hoc qui fecerit. iustici am

Expanded text:
firmatum est cor ejus; non commovebitur donec videat inimicos suos. Quia paratum fuerat cor beati sperare in Domino, consequenter adjunctum est, confirmatum est cor ejus. Omnia enim caduca contemnit, qui illa fuerit delectatione completus. Confirmatur ergo cor justi, cum nulla saeculi felicitate mollescit; et peccatorum hic respiciens potentiam, exspectat potius eorum ruinam. In hoc enim mundo inimicos patitur potentes videre, ut ibi eos possit humiliatos aspicere. Sed cum hic videamus inimicos nostros esse carnales, qui nobiscum aliqua adversitate conflipenitus non videmus, sed in illa nos certum est judicatione cognoscere. Et cum dicit, donec videat inimicos suos, subaudiendum est, humiliatos atque contia ejus manet in saeculum saeculi; cornu ejus exaltabitur in gloria. Haec sententia ad illud peribus; et veni, sequere me . Ipsa est dispersio quae feliciter congregat; ipsa erogatio quae coelorum regna mercatur. Haec qui fecerit justitiam op
Abbreviated transcription (Latin):
sum talentũ cautela sterili ⁊ noxia par¬
citate seruauit: qđ potest etiam ⁊ ad il¬
los ꝑtinere qui diuinas scͥpturas mu¬
uere diui ꝑserutatas aut infructuosa ta¬
etturnitate retinẽt. aut pia uoluntate
uebtt᷑. in memoria eterna erit iustus.
R eddis causam quare uir iustus dispo¬
nit sermones suos in udicio. scilicet
quia in scłm ñ cõmouebit᷑. id est gła
dnĩ nullatenus separat᷑. Sequit᷑. in me-¬
moria eterna erit iustus. In memoria
utiq eterna erit iustus: quia uocatur
ad premiũ. Impiis enĩ dicit᷑ non noui
uos. Quaꝓpter sicut illi qui deputant᷑
ad penam de mente ꝑhibentur excede¬
re: isti ita ꝓpter beatitudinẽ ꝑcipiendã
eius sꝑare in dño. Illum scilicet auditũ
malũ dicit quẽ auditi smpii. ite in
ignem eternum. ⁊ reliqua. Malus enĩ
illis uidet᷑. qui iusta seueritate plectendi
sunt. quia fas dici non est nisi iustum
dñi semꝑ esse udicium. Et ne solum

Expanded text:
sum talentum cautela sterili et noxia parsum talentum cautela sterili et noxia parcitate servavit. Quod potest etiam et ad illum pertinere qui divinas Scripturas munere Domini perscrutatus, aut infructuosa taciturnitate retinet, aut pia voluntate vebitur: in memoria aeterna erit justus. Reddit causam quare vir justus disponat sermones suos in judicio; scilicet quia in saeculum non commovebitur, id est, a gloria Domini nullatenus separabitur. Sequitur, in memoria aeterna erit justus. In memoria utique aeterna erit justus, quia vocatur ad praemium. Impiis enim dicitur: Non novi vos . Quapropter 384 sicut illi qui deputantur ad poenam de mente perhibentur excedere, ita isti propter beatitudinem percipiendam ejus sperare in Domino. Illum auditum malum dicit, quem audituri sunt impii: Ite in ignem aeternum , et reliqua. Malus enim illis videtur qui justa severitate plectendi sunt: quia fas dici non est, nisi justum Domini semper esse judicium. Et ne solum
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Quia .⁊ hec ñ minima merces ẽ. ad
ꝑe solam prestitȩ pecunie quantitatẽ
Potest autẽ intelligi ut hoc qđ miseret᷑ id ẽ
qđ pauꝑib donat. cõmodare uideatur.
quando dat homo temporalia cũ recep¬
turus ȩterna. S licet utraq ad manu¬
ales uideant᷑ oꝑas ꝑtinere. tamen non
solum de pecunia miserendum dicit pau¬
ꝑi. aut sꝑantib cõmodandũ. s de omni
beneficio quo indigere cognoscitur des¬
titutus. Unde impigri debenius facere
omne qđ potest alteri subuenire. Seqt᷑.
disponet sermones suos in iudicio. Dis¬
positiones sermonũ ordinẽ significat
imꝑturbatũ atq tranquillum. qͥ pro¬
babili racione narratur. Nenienti qͥppe
patrifamilias dicendum ẽ. dnẽ qͥnq
talenta m tradidisti: ecce alia qͥnq suꝑ¬
lucratus sum. Ipse gͦ disponet in uidi-¬
cio sermones suos. qui se dnĩ dona ge¬
minasse ꝓbauerit. Non ut ille qͥ suffos¬

Expanded text:
eum : quia et haec non minima merces est ad eum : quia et haec non minima merces est ad pere solam praestitae pecuniae quantitatem. Potest autem intelligi, ut hoc quod miseretur, id est quod pauperibus donat, commodare videatur, quando dat homo temporalia, recepturus aeterna. Sed licet utraque ad manuales videantur operas pertinere, tamen non solum de pecunia miserendum dicit pauperi, aut sperantibus commodandum, sed de omni beneficio quo indigere cognoscitur destitutus. Unde impigri debemus facere omne quod potest alteri subvenire. Sequitur, Disponet sermones suos in judicio. Dispositio sermonum ordinem significat imperturbatum atque tranquillum, qui probabili ratione narratur. Venienti quippe Patrifamilias dicendum est: Domine, quinque talenta dedisti mihi, ecce alia quinque superlucratus sum . Ipse ergo disponit in judicio sermones suos, qui se Domini dona geminasse probaverit; non ut ille qui suffos
Abbreviated transcription (Latin):
nauit s iste aduentus dnĩ mirabili ꝓ¬
prietate describitur. Uenit eum lux quȩ
suꝑat omnẽ lucẽ. Et ut gratior esset ad¬
iecit. in tenebris. Non istas quas solis fa¬
cit absentia. s quȩ peccatorũ magis pre¬
sentia cenebrescunt. Intus enim sunt in
corde iste tenebre. ubi sol mundanus uͣ
possit accedere. Quis illud lumen expel¬
lit. quod mortẽ uicit: ⁊ delicta contrinit.
S cum rectis corde dr ꝑuersi ab isto lumine
separant᷑. Sequit᷑. misericors.⁊ miserator
⁊ iustus dñs. Pauca sunt quidẽ uerba.
s omniũ creaturarũ racionabiliũ actꝰ
amplexantia. Nam qui confitent᷑ ha¬
qui miseret᷑ ⁊ comodat: disponet sermo¬
nes suos inuidicio. Iocundum dicit. ñ
tam hominib acceptũ. quã deo gratum.
Qui miseret᷑. idest qͥ egentib donat. Com¬
modat uͦ. qui recepturus aliquid in hoc
mundo sperantib in necessitate mutu¬
atur. sicut dicit in eũgłio. Onm petenti
te da ⁊⁊ uolenti mituari ate ne ꝓhibeas

Expanded text:
navit. Sed iste adventus Domini mirabili proprietate describitur. Venit enim lux quae superat omnem lucem; et ut gratior esset, adjecit, in tenebris, non istas quas solis facit absentia; sed quae peccatorum magis praesentia tenebrescunt. Intus sunt enim in corde istae tenebrae, ubi sol mundanus non possit accedere, quas illud lumen expellit, quod mortem vicit, et delicta contrivit. Sed cum rectis corde dicitur, perversi ab isto lumine separantur. Sequitur, misericors, et miserator, et justus Dominus. Pauca sunt quidem verba, sed omnium creaturarum rationabilium actus implexantia. Nam qui confitentur, haqui miseretur et commodat; disponet sermones suos in judicio. Jucundum dicit non tam hominibus acceptum quam Deo gratum. Qui miseretur, id est, qui egentibus donat. Commodat vero, qui recepturus aliquid in hoc mundo sperantibus in necessitate mutuatur, sicut dicit in Evangelio: Omni petenti te da, et volenti mutuari abs te, ne prohibeas
Abbreviated transcription (Latin):
miles sibi eẽ gratissimos. it i iusti eiꝰ pauꝑes
dicantur. quaramus in qua terra potentes
dicantur effici. qui hic ꝓbant᷑ esse deri-¬
sui. In illa scilicet qua cum dño regna-¬
turi sunt scĩ. ubi non diuitiȩ humane.
nec honores temporales faciunt poten-¬
tes. s contemplatio dnĩ ⁊ sine fine lau¬
datio. Ipsa reuera est potentia. eui non
succedit infirmitas. s quod esse meru¬
erit ȩterna felicitate custodit: semen
oꝑa significat bonarũ rerũ. quȩ in hoc
scło uelut semina iaciuntur. ut fruetus
future messis adolescat. Generatio autẽ¬

Expanded text:
miles sibi esse gratissimos, ita ut justi ejus pauperes miles sibi esse gratissimos, ita ut justi ejus pauperes dicantur, quaeramus in qua terra potentes dicantur effici, qui hic probantur esse derisui. In illa scilicet qua cum Domino regnaturi sunt sancti, ubi non divitiae humanae, nec honores temporales faciunt potentes, sed contemplatio Domini et sine fine laudatio. Ipsa revera est potentia cui non succedit infirmitas; sed quod esse meruerit, aeterna felicitate custodit. Semen opera significat bonarum rerum, quae in hoc saeculo velut semina jaciuntur, ut fructus futurae messis adolescat. Generatio aute
Abbreviated transcription (Latin):
ria impiis ꝓuenire testatur. que resi¬
duas habet litteras tres
mandatis eius cupit nimis. Oiuersis
modis beatus uir in medium deducit᷑.
me dissimulatione aliqua eius appeten¬
tia negligatur. Oecet enim animo nos fre¬
quenter reuoluere. unde ꝓbamur sub
eternitate gaudere. S cum beatitudonul¬
la sit sub timore mundano. qui potuis
nuseros facit. manifestum est tamen
uulla eterna repꝑire gaudia. nisi que
dnĩ fuerint timore preparata. Ipso enĩ
compellente desideramus. quod nos be¬
atos possit efficere. Oeniq sic sequit᷑. in
mandatis eius cupit nimis. Quod ꝑ
timorẽ dnĩ certum est posse contingere.
quando dnm diligendo metiumus. ne
nos aregno suo reddat extraneos. Beatꝰ
gͣ qui timet dnm̃ ⁊ cetera: species est du¬
odecimȩ definitionis quȩ grece dr cate-¬
erit semen eius: generatio rectorũ bene¬
dicet᷑. Iam illius beati quẽ suꝑuis dixit
p̃mia describunt᷑: s cum ipse predicet hu¬

Expanded text:
ria impiis provenire testatur quae resiria impiis provenire testatur quae residuas habet litteras tresA., B., F., cupit  nimis. Diversis modis Beatus vir in medium deducitur: ne dissimulatione aliqua ejus appetentia negligatur. Decet enim animo nos frequenter revolvere, unde probamur sub aeternitate gaudere. Sed cum beatitudo nulla sit sub timore mundano, qui potius miseros facit, manifestum est tamen nulla aeterna reperiri gaudia, nisi quae Domini fuerint timore praeparata. Ipso enim compellente, desideramus quod nos beatos possit efficere. Denique sic sequitur, in mandatis ejus cupiet nimis; quod per timorem Domini certum est posse contingere, quando Dominum diligendo metuimus: ne nos a regno suo reddat extraneos. Beatus ergo qui timet Dominum, etc., species duodecimae definitionis Graece diciterit semen ejus; generatio rectorum benedicetur. Jam illius beati quem superius dixit, praemia describuntur. Sed cum ipse praedicit hu
Abbreviated transcription (Latin):
ge longo post tempore ꝓpharunt. quã
ista sunt cantata. Reuersi enĩ in ierłm
patriam suã. cum reparari templũ uide¬
reut. laudes dnĩ magna exultatione ꝓ¬
fuderunt Ad quam similitudinẽ. ⁊ hic
psalmus integerrimi alfabeti litteris
quasi regulis aureis noscit᷑ esse contex¬
tus. quẽ post absolutionẽ peccatorũ ꝑ¬
fectissima debeat xp̃ianus alacͥtate can¬
tare. Et memento qđ institutoi fideli¬
um hic quartus est psalmus. O stendit
enim post liberationem delictorũ qͣnͣ¬
ta suit bona fidelium: iquȩ sit retribu¬
tio ꝑfidorum. DIUISI0.
er totum psalmũ ꝓpħa loquitur.
Prima admonicione qͥd faciat
beatus uir. ⁊ quanta bona dnĩ grã me¬
reatur ostendit. Gontinet autẽ litteras
sex. Scdã aduentũ dnĩ significat sal¬
uatoris. ꝑ quẽ homines ex peccatorib
⁊ impiis in eternũ beati esse ꝓmerent᷑.
Quȩ diuisio tredeci litteras hebraicas
noscit᷑ continere. In tercia parte contra¬

Expanded text:
ge longo post tempore prophetaverunt quam ge longo post tempore prophetaverunt quam ista sint cantata. Reversi enim in Jerusalem patriam suam, cum reparari templum viderent, laudes Domini magna exsultatione profuderunt. Ad quam similitudinem et hic psalmus integerrimi alphabeti litteris, quasi regulis aureis noscitur esse contextus; quem post absolutionem peccatorum perfectissima debeat Christianus alacritate cantare. Et memento quod institutor fidelium hic quartus est psalmus; ostendit enim post liberationem 383 delictorum quanta sint bona fidelium, et quae sit retributio perfidorum. Divisio psalmi. Per totum psalmum propheta loquitur. Prima admonitione quid faciat beatus vir, et quanta bona Domini gratia mereatur, ostendit; continet autem litteras sex. Secunda adventum Domini significat Salvatoris, per quem homines ex peccatoribus et impiis in aeternum beati esse promerentur: quae divisio tredecim litteras Hebraicas noscitur continere. In tertia parte contra