comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pedes prebere. Considere¬
mus gram misericordis der: e
damnemꝰ multitudinẽ reatus
nr̃i. Ecce peccatores uidet et
sustinet: resistentes tolerat: et
tamen cotidie per eugłm cle¬
menter uocat. Confessionem
nrãm ex puro corde desiderat:
& cuncta que deliquimꝰ rela¬
xat. Temꝑauit nob districti¬
onẽ legis. miscdia redemptorᷤ
In illa quippe scriptũ est. siqͥs
hoc uel illud fecerit. morte mo¬
riatur: siquis hec uel illa fece
fessioni peccatoꝵ ñ penã s ui¬
tam ꝓmitcit. Mulierem sua
uulnera confitentẽ suscipis.
e sanam dimitite.

Expanded text:
dum pedes praebere. Consideredum pedes praebere. Consideremus gratiam misericordis Dei, et damnemus multitudinem reatus nostri. Ecce peccatores videt et sustinet, resistentes tolerat, et tamen quotidie per Evangelium clementer vocat. Confessionem nostram ex puro corde desiderat, et cuncta quae delinquimus relaxavit. Temperavit nobis districtionem legis misericordia Redemptoris. In illa quippe scriptum est: Si quis hoc vel illud fecerit, morte moriatur. 1598 Si quis haec vel illa fecerfessioni peccatorum non poenam, sed vitam promittit; mulierem sua vulnera confitentem suscipit, et sanam dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pascas. ubi cubes in me¬
ridie. Ceruoꝵ quippe hyn¬
nulus. dñs appellatur: iux¬
ta assumptã carnẽ antiquoꝵ
filius patrũ. Feruentior uͦ in
meridie estus ardescit: & um¬
brosũ locũ hynnulus querit.
quẽ estus igne ñ afficit. In il¬
lis gͦ cordib dñs requiescit.
quȩ amor p̃sentis scł̃i ñ incen¬
dit: que carnis desideria ñ
exurunt:quȩ incensa suis an¬
xiecatib in huiꝰ mundi con¬
cupiscentiis ñ ardescunt. Un
brosa gͦ loca in meridie ad
pascendũ hynnulus inqui¬
rit: quia talib mentib dñs
pascitur: quȩ ꝑ respectum
grẽ. temperate.corporalib
desideriis ñ uruntur. iiii.¬
lus dñm penitens muli¬
er pascebat intus. quã
phariseus pascebat foris: qͥa
ab estu carnaliũ quasi hẏn¬
nulus redemptor nr̃ ad illus
mentẽ fugerat: quam post
uitioꝵ ignem. penitentiȩ um¬
bra temperabat. Pensemus
quante pietatis fuerit. pecca¬
tricem mulierẽ ñ solum ad se
admitcere: s ei etiã ad tangen¬

Expanded text:
ubi pascas, ubi cubes in meridie . Cervorum quippe hinnulus Dominus appellatur, juxta assumptam carnem antiquorum filius patrum. Ferventior vero in meridie aestus ardescit, et umbrosum locum hinnulus quaerit, quem aestus igne non afficit. In illis ergo cordibus Dominus requiescit, quae amor praesentis saeculi non incendit, quae carnis desideria non exurunt, quae incensa suis anxietatibus in hujus mundi concupiscentiis non arescunt. Undbrosa ergo loca in meridie ad pascendum hinnulus quaerit, quia talibus mentibus Dominus pascitur, quae per respectum gratiae temperatae corporalibus desideriis non uruntur. Plus ergo poenitens mulier pascebat intus quam Pharisaeus Dominum pascebat foris, quia ab aestu carnalium quasi hinnulus Redemptor noster ad illius mentem fugerat, quam post vitiorum ignem poenitentiae umbra temperabat. 8. Pensemus quantae pietatis peccatricem mulierem non solum ad se admittere, sed ei etiam ad tangen
Abbreviated transcription (Latin):
di legẽ atq consiliũ: & erit ui¬
ta animȩ tuȩ: & gr̃a faucibꝰ tus.
Tunc ambulabis fiducialiter
inuia tua: & pes tuus ñ impin¬
get. Si dormieris ñ timebis: qui¬
esces. & suauis erit somnus tuus.
Ne paueas repentino terrore:
et irruentes tibi potentias im¬
piorũ. Dominus enim erit in

Expanded text:
um: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in
Abbreviated transcription (Latin):
manserit inuitȩ
te nunc reꝓbi ꝑ abrupta: et nõ
habentes uibi figamini. uen¬
tosa loquacitate iactamini.
Hec sunt mania p̃sumptio¬
Unis urẽ. S quid uos sequatur
uidete: & si est in uob̾ ullus¬

Expanded text:
manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vob
Abbreviated transcription (Latin):
uitis: uos palmites. Qͥ ma¬
net in me & ego in eo. hie fert
fruccũ multũ: quia sine me n¬
chil potestis facere. Ne quisꝗͣ.
putaret. saltẽ paruũ aliꝗͦ fruccũ
posse a semetipso palmitẽ fer¬
re: cum dieisset. hic fert fru¬
ctum multũ. ñ ait qͥa sine
me paruũ aliquid potestis
facere: s nicħ potestis facere.
Siue gͦ paruũ siue multũ. si¬
ne illo fieri ñ potest: sine qͦ
rit. mittet᷑ foras sicut
palmes. & arescet: et colligen
cum. & mignem mittent &¬
ardet. Ligna itaq uitis. tanto
sunt contemptibiliora. si in
uite ñ manserint: quanto
gloriosiora si manserin.Denq
nullis agricolarũ usib ꝓsut:
nullis fabrilib oꝑib deputan¬
tur. Unum e duob palmiti
congruit: aut uitis aut ignis.
Si in uite ñ est: in igne erit.
Ut gͦ in igne ñ sit: in utte sit.
Si manseritis inquit in me. et
uerba mea in uob̃ manserint:
quodcunq uolueritis pecetis
et fiet uob̾. Manendo quippe
in xp̃o: quid uelle possunt.

Expanded text:
manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere. Ne quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; sed, nihil potestis facere. Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri rit, mittetur foras sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Deninullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerit ddomum. uel fr̃es.
aut sorores. aut patrem. aut
matrem. aut uxorem. aut fili¬
centuplum accipiet. et uitã
eternam possidebit. Multi
autem erunt primi nouissi¬
imi: et nouissum prum. Locꝰ
iste cum illa sententia con¬
gruit: in qua saluator loqui¬
tur. Non ueni pacem mitte¬
re sed gladium. Ueni enim
separare  hominem a patre suo:
et matrem a filia. et nurum
a socrti: et munici hominis
domestiei eius..
omnes affectus contempserin.
atq diuitias et scłi uolupta¬
tes: isti centuplum accipient.
et uitam eternam possidebt.
Ex occasione huius sentendie.
quidam introducunt mille
annos post resurrectionem:
dicentes nobis tunc centuplũ
omnium rerum quas dimi¬
simus. et uitam eternam ẽẽ
reddendam: non intelligen¬
tes quod si in ceteris digna
sit repinissio. in uxoribus
appareat turpitudo: ut isqͥ
unam ꝓ domino dimiserit.
centum recipiat in futu¬
ro. Sensus igitur. iste est. Qͥ
carnalia ꝓ saluatore dimise¬

Expanded text:
reliquerit domum, vel fratres, reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filiaccipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus. Qomnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimise
Abbreviated transcription (Latin):
Petrus piscator erat: di¬
ues non fuerat: cibos manu
et arte querebat: ettam̃ loqui¬
tur confide iur. reliquimus
omnia. Omnia cium relinqͥt:
qui uoluntatem habendi de¬
serit. Et quia non sufficit tan¬
tum relinquere. iungit quod
ꝑfeccum est: et secuti sumus
te. Fecimus quod iussisti. Od
igitur nobis dabis premui:
Iñc autem dixit illis. A men
dico uobis. quod uos qui secu¬
ti estis me. in regeneratione
cum sederit filius hominis
in sede maiestatis suȩ sedebi¬
tis et uos suꝑ sedes duodecim:
iudicantes duodecim tribus
isrł. Non dixit qui reliquils
omina : hoc enim et crates
fecit philosophus. et multi ali¬
qui diuitias contempserunt:
sed qui secuti estis me. quod
ꝓprie apłorum est atq creden¬
tium:
n regeneratione cum sederit
filius hominis in sede maics
tatis sue. quando et mortui
decorruptione resurgent in¬
corrupti : sedebitis et uos in so¬
lus iudicantium. condemnan¬
tes duodecim trabus isrł: qͥa
uobis credentibus. illi crede¬
re noluerunt. Et omnis qui

Expanded text:
Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, reliquimus omnia. Omnia enim relinquit, qui voluntatem habendi deserit. Sed quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secutte, fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione, cusedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit: qui reliquistis omnia, hoc enim et Crates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me: 151 quod proprie apostolorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in  quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus iste posito corpore.
quo solo prepediri ab intro¬
itu glorie udebatur: tanto
alacrior qͣnto expeditior. pe¬
netrauit in scã: similis factus
ex consilio saluatoris elege¬
rat ÷ ipso summo patrefami¬
lias euocante. uerus amicus
ascendit suꝑius: et est illi glo¬
ria coram simul discumben¬
tibus. Hodie despecto mun¬
do. et mundi pͥncipe trium¬
phato : supra mundũ mun¬
di uictor ascencdit: accipiens
de manu dm̃i coronam głe
umphis: miraculis głosus.
Pausat miles emeritus: et
post labores sudoresq sacre
et ꝑactȩ militie. locatur feli¬

Expanded text:
Victor posito corpore, quo solo praepediri ab introitu gloriae videbatur, tanto alacrior, quanto expeditior, penetravit in sancta, similis factus ex consilio Salvatoris elegerat, ipso summo patrefamilias evocante, verus amicus ascendit superius, et est illi gloria coram simul discumbentibus. Hodie despecto mundo, et mundi principe triumphato, supra mundum vere Victor ascendit, accipiens de manu Domini coronam victoriae. umphis, miraculis gloriosus. Pausat miles emeritus, et post labores sudoresque sacrae peractae militiae locatur feli
Abbreviated transcription (Latin):
nem a pr̃e suo. ⁊ matrem a filia.
iluis contempserint. atq dunitia
iscłi uoluptates: ifti centuplum
icpient ⁊ iitam eternam possi¬
lebunt. Ex occasione huius senten¬
re. quidam introducunt mille ã¬
nos post resurredionem: dicenteᷤ
iobis tunc centuplum om̃rum re¬
cum quas dimisimus. ⁊ uitam et̃¬
iam esse reddendam: ñ intelligẽ¬
il quod si in cetis digna sit repro¬
missio. in uxorib appareat turpi¬
ado: ut is qui unam pro dño
limniserit. centum recipiat in fut᷑o.
Densus gͥ iste est. Quni carnalia
uos saluatore dimiserit sp̃alia re¬
cipiet: que comparatione ⁊ m̾to sui.
ita erunt qͣi paruo nimero centena¬
rius numerus comparetur. Unde cli¬
cit ⁊ apłs: qui unam tantum domũ
⁊ unius proumcie paruos agros di¬
miserat. Qͣ nichil hñtes: ⁊ omnia
possidentes.

Expanded text:
nem a patre suo et matrem a filia, fectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum et unius provinciae parvos agros dimiserat, quasi nihil habentes et omnia possidentes.
Abbreviated transcription (Latin):
indesinenter cremabatur. ar¬
dore pu amoris ÷ quantis mo¬
uebatur repleca sp̃u scõ cele¬
stium secretorum incitam̃tis:
quia et si diligebat xp̃m ex
toto corde. et ex tota anima.
et ex tota uirtute ÷ nouis ta¬
men cotidie inflamnabat̃
presentia absens desideri¬
orum affectibus. tanto siqͥ¬
dem ualidius. quanco diui¬
nis illustrabatur intus uusi¬
tationibus: quam totam re

Expanded text:
indesinenter cremabatur arindesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesentia absens desideriorum affectibus: tanto siquidem validius, quanto divinis illustrabatur intus visitationibus: quam totam re
Abbreviated transcription (Latin):
ferens in corde suo. Conferte
dommo catholicȩ dicuntur:
ut et fidem integram serua¬
re possitis. et matrem eius
debite uenerari: q̃m nullus
honor cius alius: nisi cum il¬
le iurc honoratur. qui nasci
dignatus est ex ca. Ceterum
rogo quecunq estis filie. que¬
cunq matres. cogitate atcen¬
dus. et ꝑpendite diligentius.
quibus afficiebatur beata et
intemerata uirgo doloribus.
post xp̃i ad cęlos ascensum.
expletis omnibus que de ip¬
so erant ab angelis predi¬
cata. et a ꝓphetis multipha¬
riȩ multisq modis presig¬
nata ÷ diunus declarata ora¬
culis. uirtutibus exhibita: et
que humanitatis sunt osten¬
sa presagus. .ii.¬
ueso siqua sunt muo¬
bis uiscera pietatis. con¬
siderate. quo crticiabatur a¬
more. quo ue desiderio estu¬
abat hec uirgo: dum reuol¬
ueret anmo cuncta que
audierat. qͤ uiderat. que co¬
gnouerat. Puto quod qͥcqͥd
cordis est. quicquid mentis.
quicquid uirtutis humanȩ. si
totum adhibeas. non sufficit
ut cogitare ualeas. quanto

Expanded text:
ferens in corde suo . Conferte Domino catholice dicuntur: ut et fidem integram servare possitis, et matrem ejus debite venerari. Quoniam nullus honor ejus est alius, nisi cum ille jure honoratur, qui nasci dignatus est ex ea. Caeterum rogo quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo Maria doloribus post Christi ad coelos ascensum, expletis omnibus quae de ipso erant ab angelis praedicata, et a prophetis multifarie multisque modis praesignata, divinis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret animo cuncta quae audierat, quae viderat, quae cognoverat. Puto quod quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis humanae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
hic reticere ñ possumꝰ: quan¬
uisad ea quȩ hoc opus urgeñ
festinare compellar. El quodã
iudeo dixte sibi fuisse psual̃.
ut anulũ capillatio uinculo
insereret: quo sub omĩ ueste
ad nuda corporis cingeretur:
qui anulus haberet subgem¬
ma lapidem. renib inuentũ
bouis. Hoc alligata quasi re¬
ris limina. UIII.¬
thagine. cũ in confinio
fluminis bagrade in sua pos¬
sessione mansisset: surgens it
ner ꝑageret. ante pedes suos
illũ iacentem anulum iidit:¬
& capillaciam zonã qua fuerat
alligatus. mirata temptauit.
Quã cũ omnino s ui nodis firmis¬
simis sicut fuerat comꝑisset
astrictam: crepuisse atq exili¬
isse anulũ suspicata ẽ. Qui etiã
ipse. cũ integerrimus fuisset
inuentus: future salutis quo¬
dammͦ pignus de tanto mira
culo se accepisse presumpsit:
atq illua uinculũ soluens. si¬
mul cum eodem anulo ꝓiecit
in flumen. Non credunt hoc:
et ad discipłos suos ostuis
clausis ingressum fuisse non

Expanded text:
hic reticere non possum, quamhic reticere non possum, quamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi reris limina ueniethagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret ante pedes suos illum iacentem anulum uidit et capillaciam zonam, qua fuerat adligatus, mirata tentauit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, conperisset adstrictam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc, et ad discipulos clausis ostiis clausis ingressum fuisse non
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ est biennũ. ex quo
apud yponem regiũ. cepit eẽ
ista memoria: et multis qđ
certissimũ est nobis. ñ datis
libellis. de his quȩ mirabilit̃
facta sunt. illi ipsi qui dati
sunt ad septuaginta ferme
numerũ ꝑuenerant. quan¬
do ista conscripsi Chalame
uͦ ubi et ipsa memoria prius
ẽẽ cepit. & crebrius dantur: in¬
comꝑarabili multitudine su
colonia utice uicina ẽ.
multa preclara ꝑ beatũ mar¬
nouimꝰ: cuius ibi memoria
longe priusquã apud nos
ab ep̃o euodio constituta ẽ: s
ubelloꝵ dandorũ ibi consueco
do ñ est. uel potius ñ fuit. Nĩ
fortasse. nunc ẽẽ cepit. Cum
enim nuꝑ illie essemus: petro¬
niam clarissimã feminã. que
ibi mirabiliter ex magno atq
diuturno in quo medicorũ ad¬
iutoria cuncta defecerant. lali¬
guore sanata ẽ. hortati sumꝰ
uolente supradicꝰti lociep̃o. iil
libellũ daret. qui recitaret᷑ in
popło: et obedientissime pa¬
ruit. In quo posuit itiã qđ

Expanded text:
Nondum est autem biennium, ex quo Nondum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine sup, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem marnouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essemus, Petroniam, clarissimam feminam. quae ibi mirabiliter ex magno adque diuturno, in quo medicorum adiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pud ypponẽ. bassus
quidam syrus. ad me¬
moriam ꝓthomartyris ste¬
phani orabat. ꝓ egrotante
et ꝑiclitante filia eoq secũ
Questem eiꝰ attulerat: cũ ecce
pueri de domo cucurrerus̃.
qui ei mortuã nuntiarent.
S. cũ orante illo. ab amicis eiꝰ
excipentur: ꝓhibuerunt eos
illi dicere. ne ꝑpublicũ plan¬
geret. Qui cum domũ redis¬
set. iam suoꝵ eulatib ꝑso¬
nantem. et uestem filie quã
ferebat suꝑ eam̃ ꝓiecisset:
reddita ẽ uitȩ. Rursus ibidẽ
apud nos. hyrenei cuiꝰdam
collect. arii filius. egritudine
extinctus ẽ. Cumq corpusla¬
ceret exanime. atq a lugentib
et lamentantib. exequiẽ pa¬
rarentur: amicoꝵ eiꝰ quidã.
inter alioꝵ consolantiũ uerba
suggessit. ut eiusdẽ martyris
oleo. corpus ꝑungeretur. Fa¬
ctum est: et reuixit.
pud nos uir tribunitiꝰ
eleusinus. suꝑ memoriã
dme exanimatum posute
infantulũ filiũ:. & post orat¬
onẽ quã multis cũ lacrimis
ibi fudit. uiuentem leuauit.

Expanded text:
put Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam dine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit.
Abbreviated transcription (Latin):
& nathan ꝓpħa regem in gy¬
on.Et ascenderunt inde le¬
tantes: et insonuit ciuitas.
Hec est uox quam audistis.
S et salomon sedet suꝑ soliũ
regnr: & ingressi serui regis.
benedixerunt dño nr̃o regi
dauid dicentes. Amplificet
ds̃ nomen salomonis suꝑ no¬
men tuum: & magnificet thro¬

Expanded text:
et Nathan propheta regem in Giet Nathan propheta regem in Gihon: et ascenderunt inde laetantes, et insonuit civitas: haec est vox, quam audistis. Sed et Salomon sedet super solium regni. Et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David, dicentes: Amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum, et magnificet thro
Abbreviated transcription (Latin):
as filius ioiade. & cerethi. et
phelethi. & imposuerunt salo¬
monem suꝑ mulã regis dauid:
et adduxerunt eum in gyon.
Sumpsitq sadoch sacerdos cor¬
nu olei de tabernaculo: & un
xit salomonẽ. Et cecinerunt
bucina: et dixit omnis popłs.
Uiuat rex salomon. Et ascen¬
dit uniuersa multitudo post
cũ: et popłs canentiũ tybus.
& letantiũ gaudio magno: et
insonuit terra a clamore eorũ.
fudiuit autem adonias: et
omnes qui inuitati fuerant
ab eo. Iamq conuiuium fini¬
oab audita uoce tube:ait. Qͥd
sibi uult clamor ciuitatis tu¬
multuantis: Adhuc illo loquen¬
te: ionathan filius abiathar
sacerdotis. uenit. Qui dixit
adonias. Ingredere quia uir
fortis es: & bona nuntians.
Responditq ionathan ado¬
niȩ.Nequaquam.Dominus
enim nr̃ rex dauid regẽ con¬
sticuit salomonem: misitq
cum eo sadoch sacerdotem.
et nathan ꝓpħam. & banai¬
am filium ioiade. & cerethi.
et phelethi. & imposuerunt
eum suꝑ mulam regis: unxe
runtq eum sadoch sacerdos.

Expanded text:
as filius Joiadae, et Cherethi, et Phelethi: et imposuerunt Salomonem super mulam regis David, et adduxerunt eum in Gion. Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu xit Salomonem et cecinerunt bucina et dixit omnis populus vivat rex Salomon et ascendit universa multitudo post eum et populus canentium tibiis et laetantium gaudio magno et insonuit terra ad clamorem eorum audivit autem Adonias et omnes qui invitati fuerant ab eo iamque convivium finiIoab audita voce tubae ait quid sibi vult clamor civitatis tumultuantis adhuc illo loquente Ionathan filius Abiathar sacerdotis venit cui dixit Adonias ingredere quia vir fortis es et bona nuntians responditque Ionathan Adoniae nequaquam dominus enim noster rex David regem constituit Salomonem misitque cum eo Sadoc sacerdotem et Nathan prophetam et Banaiam filium Ioiadae et Cherethi et Felethi et inposuerunt eumruntque eum Sadoc sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
dono sui sp̃s. sedem sibi ute¬
ri uirginalis in quo carnem
suscipet. ipse consecrauit.
filioꝵ isrł ad dñm. suo dem¬
pore p̃dicando conuertit:
dñs multos cotidie de uni¬
uersis ꝑ orbem nationibus.
ad suã fidem et caritatem.
interius illustrando conuer¬
tere ñ desistit. Hic in spũ et
uirtute helye p̃cessit ante il¬
lum: ut plebem eius aqua
baptizans. ad suscipiendũ
eum ubi appareret. doceret
esse ꝑfectam: huic successit
ille in spũ et uirtute di pa¬
tris: ut plebem suã spũ scõ
et igne baptizans.ad uiden¬
dam faciem patris sui dona¬
rec eẽ ꝑfect᷑am. Ioh̾e nato.
congratulabantur uiciniet
cognati genitrici illius. quia
magnificauit dñs miscdiam
suam cũ illa: dñõ nato. con¬
gratulabantur eecłȩ. quia ꝑ-¬
uenit tempus miserendi eiꝰ
sp̃s angłici. qui sunt uicini eiꝰ
et cognati. ciues uidelicet eius¬
dem patriȩ cȩlestis. quam et
orbem eẽc actura. priores ip̃si
de cȩlis cõmonebant. Recte
gͥ natiuitas celebratur illius:

Expanded text:
dono sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, quam et orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius
Abbreviated transcription (Latin):
quod uideret. sꝑare disceret quod mi¬
nime uidebat: et tanto solidior de in¬
uisibilibus fieret: quanto eum ad spei
certitudinem. uisibilia promissa ful¬
cirent Unde recte quoq ꝑ psalmiᷤ¬
tam dicitur. Dedit eis regiones gen¬
tium: et labores populoꝵ possedert̃:
ut custodiant iustificationes eius. et
legem eius requirant: IX.S. Ioħem.¬

Expanded text:
quod videret, sperare disceret quod miquod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem e
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i usq adeo in corpore inctu
nerant. ut eccl̃iam dei constructã
pnspicerent. et contra mundi huiꝰ
iam erectam: ideo consolatoria ꝓ¬
uissione nunc dicitur: Sunt qͥdã
it hic stantibus qui non gustabunt
nortem: donec uideant regnum
u. Sed cum tanta dñs subeunde
nortis precepta ederet: quid neces¬
lrium fuit. ut ad hanc subito pro¬
nissionem ueniret: Quod si sub¬
iliter attendamus: qͣnta dispensa¬
uone pietatis agatur agnoscimus:
Discipulis enim rudibus. etiam de
pesentraita aliquid ꝓmittendum
ent: ut possent robustius in futura
eliciari:. Sic israelitico populo ex e¬
sypti terra liberando. repmissionis
trra ꝓmittitur: et cum uocandus
sset ad dona celestia. terrenis ꝓmis¬
lonibus suadetur: Cur hoc: Ut
lum ẽẽt aliquid quod euicino ꝑ¬
seret: illud iar fidelius crederet.
hod de longinco audire potuisset:
harnalis etenim populus si parua
non acciperet: magna ñ crederet:
Omnipotens ergo ds largiendo t̾¬
rena. suadet ad celestia: ut ꝑcipiens

Expanded text:
 usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens
Abbreviated transcription (Latin):
De autem dicebat. Ipsum erat ep̃s
granum. mortificandum ⁊ ml¬
tiplicandum: Mortificandũ. infide¬
litate iudeoꝵ: multiplicandum. fide
ommium populoꝵ. Iam uero exhor¬
tans ad passionis sue sectanda uesti¬
gia: qui amat inquit animã suam.
ꝑdet eam: Quod duob modis in¬
telligi potest. Qui amat. ꝑdet: id
est si amas ꝑdes. Si cupis uitam
pro xp̃o: Item alio modo: Qui amat
animam suam: ꝑlet eam: Noli a

Expanded text:
Se autem dicebat ipsum esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam vero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia, Qui amat, inquit, animam suaperdet eam. Quod duobus modis intelligi potest, qui amat perdet, id est, si amas perdes, si cupis vitam pro Christo. Item alio modo, qui amat animam suam perde
Abbreviated transcription (Latin):
subintelligitur in hoc mundo:
ipse itaq ꝑdet̃. Qui autem odit.
utiq in hoc mundo: in uitam et̾nã
ip̃e custodit eam: Magna et mira
sententia: quẽ admodum sit hominiᷤ
in animam suam amor. ut pereat:
odium. ne ꝑeat: Si male amaueris.
tunc odisti: si bene oderis. tunc ama¬
sti: Felices qui oderunt custodiendo:
ne ꝑcdant amando: Sed uide ne tͥ
subrepat ut te ip̃m uelis interimere:
sic intelligendo. quod debes ocdisse
in hoc mundo animam tuam: Hinc
enim quidam maligni atꝙ ꝑuersi ⁊
in semetipsis crudeliores et sceleratio¬
res homicide. flãmis se donant: aqͥs
prefocant: precipitio collidunt et
ꝑeunt:. Hoc xp̃c non docuit: immo
etiam diabolo precipitium sugg̾enti

Expanded text:
subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et eunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti
Abbreviated transcription (Latin):
& aliud uolumꝰ quia sumus
in hoc scło. De mansione nãꝙ:
huius scłi. nob̃ aliquando sub¬
ripit: ut hoc petamꝰ. quod
nob ñ expedire nescimꝰ. S
absit ut fiat nob̾ si manemus
in xp̃o: qui ñ facit quando
petimꝰ nͥ qđ expedit nob̾.
ba eius in nob manenͭ.
qdcunq uoluerimꝰ petamꝰ.
& fiet nob: quia si petimꝰ et ñ
fit. ñ hoc petimus qđ habet
mansio in eo: nec quod ha¬
bent uerba eiꝰ quȩ manent
in nob̾: s quod habet cupi¬
ditas & infirmitas carnis.
que ñ est in eo. & in qua non
manent uerba eiꝰ. Nam utq
ad uerba eius ꝑtinet. oratio
illa quã docuit: ubi dicimꝰ.
pater nr̃ qui es in celis. Ab
huiꝰ oracionis uerbis & sensibꝰ
ñ recedamus petitiomibꝰ nr̃is.
et quicqͥd petimus fiet nobis.
Tunc enim dicenda st̃ uerba
etus in nob̾ manere: quan¬
do facimꝰ qđ precepit. & dili

Expanded text:
 aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus. Sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit quando petimus, nisi quod expedit nobis. ba ejus in nobis manent. quodcumque voluerimus petemus, et fiet nobis. Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis; sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et dili
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. Non cum filuis
participatione patris fit me¬
lior. qui est natus cqualis:
sicut participatio filii per u
catio potatioq significat:

Expanded text:
opter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatio Filii per uncatio potatioque significat
Abbreviated transcription (Latin):
ronam. et purpurcũ uesti¬
mentũ: nõ darus ĩperio.
sed plenus opprobrio. Et di¬
citur eis. Ecce homo. Si
regi inuidetis: iam parciti
quia deiectum uidetis. Fla¬
gellatus est. spinis corona¬
tus est. ludibriosa ueste a¬
nuctus est. amaris cõuinis

Expanded text:
ronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris conviti
Abbreviated transcription (Latin):
ti ceperit ardenter desiderando
pregustare : & aliq̃n etiã quantũ
mortalibus fas ẽ. in excessu mentiᷤᷤ
speculando sublimiter euolare. Hec
autem uita diume speculationis.
illos maxime recipit: qui post
longa monastice rudimenta uir¬
tutis. secreti ab hominib degere
norunt: eo liberiorem ad celestia
meditanda animũ habentes quo
a terrenis separatũ tumultibus.
Danq actiua non solis ĩ cenõbio
mionachis: s & cuncto ut diximꝰ
enda ꝓponitur. Et quidẽ utrimq
ꝓ excellentis culmine gr̃e ꝯstat
in utraq fuisse uita ꝑfectum:
attamen una uita per petrum.
alia designatur per iohem..¬
ducet quo ñ uis: ꝑfectionẽ expͥ¬
mit actiue conuersationis⁊ que
temptationũ solet igne probari.
Unde alibi de ea dieit apertius.
Beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑
apter iusticiam. Qui recte sub¬
iungit dicens. sẽquere me: qͥa
mmirum iixta eiusdem petri uo

Expanded text:
ti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, da proponitur. Et quidem utrumquepro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joanducet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam. Cui recte subjungit, dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem Petri vo
Abbreviated transcription (Latin):
ongregantes
na sua in preli¬
um: conuenert̃
in socoth iude:
ec castra metati sunt int̾ socoth
& azecha in finibus dommim.
thi: et direxerunt aciem ad pu¬
gnandũ contra philistiim St
philistum stabant suꝑ mon¬
lisq erat inter eos. Et egressus
est uir spurius de castris phili¬
stinorũ. nomine goliath de
geth. altitudiniᷤᷤ sex cubitorũ e
palmo: et cassis erea suꝑ caput
batur. Porro pondus loricȩ eꝰ
quinq milia siclorum eris &
ocreas ereas habebat in cruribͦ
& clipeus ereus tegebat hume¬
ros eius. Hastile autem hastȩ el
erat quasi litiatoriũ dexentiũ:
ipsum autẽ ferrum haste eiꝰ.
sexcentos syclos habebat fern

Expanded text:
ongregantes na sua in praelium, convenerunt in Soccho Judae, et castrametati sunt inter Soccho et Azeca, in finibus Dommim h. Dammim. thi, et direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthim. Et Philisthim stabant super monpositus inter eos. » « Et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum, nomine Goliath, de Geth, altitudinis sex cubitorum et palmo, et cassis aerea super caput batur. Porro pondus loricae ejus quinque millia siclorum aeris. Et ocreas aereas habebat in cruribus, et clypeus aereus tegebat humeros ejus. Hastile autem hastae ejus erat quasi liciatorium texentium. Ipsum autem ferrum hastae ejus sexcentos siclos habebat fer
Abbreviated transcription (Latin):
pe fratrib tuis ephi polenta.
et decem panes istos. & curre in
castra ad fr̃s tuos: & decem for¬
mellas casei has deferes ad dri¬
bunum: et fr̃s tuos uisitabis si
recte agant: & cum quib ordi¬
nati sunt disce. Saulautẽ et
thi pugnabant aduersũ phi¬
listum. Surrȩxit itaq dauid
mane. et commendauit gregẽ
custodi: & onustus abiit sicut p̃¬
ceperat ei isai.Et uenit ad lo¬
cum magala: & ad exercitum
qui egressus ad pugnã uocife¬
ratus erat in certamine. Direxe¬
rat enim aciem isrł: sed & phi¬
listum ex aduerso fuerant p̃pa

Expanded text:
pe fratribus tuis oephi pulentae pe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos et decem formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disce Saul autem et thi pugnabant adversum Philisthim surrexit itaque David mane et commendavit gregem custodi et onustus abiit sicut praeceperat ei Isai et venit ad locum Magala et ad exercitum qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine direxerat enim aciem Israhel sed et Philisthim ex adverso fuerant pra
Abbreviated transcription (Latin):
erimus uobis serui. Si autẽ ego
preualuero. et ꝑcussero eũ: uos
serui eritis. & seruietis nob̃. Et
aiebat philisteus. Ego exꝓbraui
agminibus isrłis hodie. Date
michi uirũ: & ineat mecũ singu¬
lare certamen. Audiens autem
saul. et om̃s israelite sermones
philistei huiuscemodi: stupe¬
bant & metuebant nimis. Da¬
uid autem erat filius uiri effra¬
dei. de quo supradictũ est de bech¬
leem uda. cui erat nomen ysai:
qui habebat octo filios: et erat
uir in diebus saul senȩx & gran¬
deuus inter uiros.
bierunt tres filui ysai ma¬
iores post saul in preliũ.
Et nomina triũ filioꝵ eius qui
prexerunt ad bellũ heliab pri¬
mogenitus: & scd̾s abinadab:
terciusq samma. Dauid autẽ.
erat minimus. Tribus gͦ maio¬
rib secutis saulem: abiit dauid
&e reuersus est a saul. ut pasce¬
ret gregem patris sui in bethle¬
em. Procedebat uͦ philisteus
mane & uesꝑe: & stabat qua¬
draginta diebus. Dixit autem
ysai ad dauid filium suũ. Aeci¬

Expanded text:
o praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen audiens autem Saul et omnes viri israhelitae sermones Philisthei huiuscemodi stupebant et metuebant nimis David autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Iuda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros abierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum acci
Abbreviated transcription (Latin):
Maritimã multitudinẽ ño a
ꝓximo mari galilee. neq: enũ
hoc miracłi loco ponerit. s a
mari magno reor esse cogno¬
minatã: in qua etiam tyrus
& syclon cõprebenci poterãt.
uerũ quia gentiũ ciuitato s̃
iudcis quidem sorte cdace. s ñ
ab cis possesse. co qiđ bosto si¬
terminare ne quirent: consilel
nominatun ponunt᷑. ut qͣnta
sit fama urtusq saluatons ĩ¬
cunctur: que citeras etiam al
sanntatem doctrinamq capes¬
iendã cuitates accersiat. ubi
notanclũ quia clñs &r si ueni¬
entib ad se gentilib misertꝰ
lit. unde & pucrũ centurioniˢ
& chanancc filiam. approba¬
ta petentũ fide curauit: non
cam̃ coꝵ crutates intͣsse repe¬
nt. ne uidelicet occasionẽ que¬
ule uidois calummantib sug̃¬
grrrret: s ꝑfectam potiꝰ salu¬
t̃gentiũ. passionis & resur¬
ntionis suc tempori rescrua¬
it: quo unminente tempore
gentilib cũ iudere q̃rentib
uit. Nisi gͣnum frumenti cadẽs
ntram. mortuũ fuerit: ip̃m

Expanded text:
Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum quia gentium civitates sunt Judaeis quidem sorte data, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminare nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris, intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersat. Ubi notandum quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam , approbata petentum fide, curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne, videlicet, occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente tempore gentilibus eum videre quaerentibus ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tãgi: c̃ ciꝰ mun̾c firmari. S ui¬
nusqͥsq. in suo sensu abim¬
clat. Turbe que delonge acl
audienclũ confluunt: des¬
cenclentis in campũ lñi cu¬
rant᷑ attactu : discipłi qui
in minorib iam sũt institu¬
ti. iu montis cacumine acl
maiora ꝓuehunt᷑: e quib
etiam cligunt᷑. qui cum
tͣnssiguratũ sccreto in mõte
spcculent᷑ : unus pomnib
q̃si sublumoris sapientie fõ¬
te debriandus. magistri re¬
cumbit in pectore. Raroq
uspiã uł turbas dñm ad al¬
tiora scqui. ul q̃mpiam de¬
bilem iucmes inmonte cu¬
rari: s ertincta fibre libidi¬
nũ. acccrsaq scientie luce.
pedettutun quẽq ad cul¬
meu subire uirtutum. Nã
& in uettri testamento moy¬
ses solus cum iosuc montẽ
dei asccnacus. ac regeudũ
nulgus i campo donce redi¬
rent. aaron orclinanit ꝙ biix.

Expanded text:
gi est ejus munere firmari. Sed unusquisque in suo sensu abundat. Turbae quae de longe ad audiendum confluunt, descendentis in campum Domini curantur attactu. Discipuli qui in minoribus jam sunt instituti, in montis cacumine ad majora provehuntur. E quibus etiam eliguntur, qui eum transfiguratum secreto in monte speculentur. Unus prae omnibus quasi sublimioris sapientiae fonte inebriandus, magistri recumbit in pectore. Raroque uspiam vel turbas Dominum ad altiora sequi, vel quempiam debilem invenies in monte curari, sed exstincta febre libidinum, accensaque scientiae luce, pedetentim quemque ad culmen subire virtutum. Nam et in Veteri Testamento Moyses solus cum Josue montem Dei ascendens; ad regendum vulgus in campo donec redirent, Aaron ordinavit et Hur.
Abbreviated transcription (Latin):
quitatem facit: & peccatũ est
iniquitas. Et scitis qm̃ ille ap¬
paruit. ut peccata tolleret: &
peccatũ in eo ñ est. Omnis qui
in eo manet ñ peccat: & omĩs
qui peccat. ñ uidit eum: nec
cognouit eum. Filioli: nemo
uos seducat. Qui facit iusticiã.
iustus est: sicut & ille iustus ẽ
Qui facit peccatũ ex diabolo ẽ:

Expanded text:
acit, et peccatum est iniquitas. et scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iustus est. qui facit peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
initio. ut diligatis alterutrum:¬
ñ sicut cain. qui ex maligno e¬
rat. & occidit frem̃ suum. Et
ꝓpter quid occidit eũ : Q m̃
oꝑa eius maligna erant: frĩs
autem eius iusta. Nolite mi¬
rari fr̃s: si odit uos mundus.
Nos scimus. qm̃ translati su¬
mus de morte ad uitam: qm̃
diligimꝰ fr̃s. Qui ñ diligit:

Expanded text:
initio ut diligamus alterutrn sicut Cain ex maligno erat et occidit fratrem suum et propter quid occidit eum quoniam opera eius maligna erant fratris autem eius iusta nolite mirari fratres si odit vos mundus nos scimus quoniam translati sumus de morte in vitam quoniam diligi
Abbreviated transcription (Latin):
gnos ꝓ dño ut ia dicã latiatꝰ
dederunt. Quo contra. de quo¬
rundam reꝓbatione dicitur.
Canes muti. ñ ualentes latrare.
Qͥa igitur predicatores scĩ pec¬
cata damnant: confessionẽ uͦ
peccatoꝵ approbant dicentes.
confitemini alterutrũ peccata
urã. & orate ꝓinuicem ut sal¬
uemini: ulcera lazari canes
lingunt. Sc̃i etenim doctores
dũ gentiliũ confessiones acci¬
prunt: mentiũ uulnera saluti
restituunt. Unde & bene laza¬
rus interpretatur adiutus: qͥa
ipsi hunc ad ereptionẽ iuuañ:
qui eiꝰ uulnera ꝑ lingue correp¬
tionem curant. Potest etiã ꝑ
linctionem canum. lata adu¬
lantiũ lingua signari. Adulan¬
tibus etenim uulnera nr̃a lin¬
gere ẽ:quia plerunq solent
etiam ipsa mala quȩ nos in
nobis reprehendimus. imꝓbo
fauorȩ laudare.
ontigit uͦ: ut uterq mo

Expanded text:
gnos pro Domino, ut ita dicam, latratus gnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque mo
Abbreviated transcription (Latin):
peccata quid aliudagimust ni¬
si malum quod in nobis late¬
bat aperimus:
azarus uulneratus cupie¬
bat saturari de micis. que cade¬
bant de mensa diuitis. & nemo
illi dabat: quia gentilẽ quemq
ad cognitionẽ legis admittere
suꝑbus ille popłs despiciebat.
Quidum doctrinã legis ñ ad
caritatem habuit sed ad elati¬
onem: quasi de acceptis opib
tumuit.Et quia ei uerba de¬
fluebant de scientia: quasi mi¬
ce cadebant de mensa. Et con¬
tra iacentis paupis uulnera lin¬
gebant canes. Nonnunquam
solent in sacro eloquio. ꝑ canes.
predicatores intelligi. Canum
etenĩ lingua. uulnus dũ lingit
curat: quia & doctores scĩ. dũ
in confessione peccati nr̃i nos
instruunt: quasi uulnus men¬
tis ꝑ linguã tangunt. Et qͥa
nos loquendo a peccatis eripi¬
unt: quasi tangendo uulnera.
ad salutem reducunt. Quia
enim canũ nomine. predicato¬
rũ lingua signatur: dño per
psalmistam dicitur. Lingua
in assertione ueritatis contra
fures latronesq uenientes:.ma¬

Expanded text:
peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nosolent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua, vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt. Et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur, a Domino per Psalmistam dicitur - Lingua in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, ma
Abbreviated transcription (Latin):
cuiqz iam exponit
quomodo id fiat qd̃
lqquitur: et quid sit man¬
ducare corpus cus. et san¬
guinem bibere. Et qui mã¬
bit nicum sanguinẽ: ĩ me
manct. et ego iu co. Hoc est
ego manducare illã escã.
s illum bibere potum: in
christo manere. et illum ma¬
uentem ii se habere. Ac per
hoc qui nõ manct in christo.

Expanded text:
ue jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus et sanguinem bibere. Et qui manbit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. Hoc est ergo manducare illam escam et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere: ac per hoc, qui non manet in Christo