comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
transire a cies nr̃a ñ potest. nisi prius per¬
acto spacio aeris illius qui suꝑ mare quod
primũ occurrit extenditur. E aciamus ĩa
post illas transmarinas terras. ñ nisi ocea¬
num remanere. Nunquid ⁊ aerẽ qui suꝑ
oceanum diffundit᷑. potest transire acies
nr̃a: nisi prius transierit. quicquid aeris
citra oceanum suꝑ terrã. ẽ.c Oceani autem
magnitudo incõꝑabilis ꝑhibetur. S quan¬
tacunq sit. pruis oportae aerẽ qui supra. ẽ.
trans eant radii ocłorũ nr̃oꝵ. & postea quic¬
quid ultra.ẽ: tunc demũ ad solẽ ꝑueniant
quẽ uidemus. Num gͥ quia totiens hic dixi¬
mus prius & postea: ideo ñ simul om̃ia uno
ictu transit nr̃ optutus. Si eñ clausis oculis¬
oculis faciem contra uisuri solem ponamus: :¬
nonne mox ut eos aꝑuerimꝰ. ibi potuis aciẽ
nrãm nos inuenisse. quã illuc eam ꝑduxisse
putabimiis. Ita ut nec ipsioculi pruis aꝑti

Expanded text:
transire acies nostra non potest, nisi prius pertransire acies nostra non potest, nisi prius peracto spatio aeris illius, qui super mare, quod primum occurrit, extenditur. faciamus iam post illas transmarinas terras nonnisi oceanum remanere. numquid et aerem, qui super oceanum diffunditur, potest transire acies nostra, nisi prius transierit quidquid aeris citra oceanum supra terram est? oceani autem magnitudo inconparabilis perhibetur; sed quantacumque sit, prius oportet aerem, qui supra est, transeant radii nostrorum oculorum et postea quidquid ultra est tum demum ad solem perueniant, quem uidemus. num igitur quia totiens hic diximus „prius" et "postea-, ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? si enim clausis oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ea quȩ facta sunt intellecta conspiciunt :
aut ñ minus aut amplius ad mirat᷑. in
uno seminis tam paruulo grano. om̃ia
quȩ laudant᷑ in arbore. tanquã liciata
latiusse: quã mund huius tam in gentẽ
sinũ. quȩ de corporib humanis delabius¬
tur absũpta resurrectione futurȩ tota
⁊ integra redditurũ. Cũ solẽ incuem᷑ e¬
acies nr̃a ꝑuenire nͣ possae: nisi transiroe to¬
tum aeris cȩliq spatiũ quod int̾ nos & ip¬
sum.ẽ. Noc autẽ cuius longinquitatis sit.
quis estimare sufficiat . Nec utiq ꝑueni¬
r&e eadẽ acies. uel radius oculorum nr̃oꝵ
ad transeundũ aerem qui. ẽ. suꝑ mare:
nisi prius transisset eum quiẽ. suꝑ t̾ram.
Inqualibae medit̃ranea regione simus:
ab eo loco ub sumus usq ad litus maris.
Deide si ad eandẽ lineam contintus nr̃.
adhuc pꝰ mare t̾rȩ adiacent: eum quoq
aerẽ qui suꝑ illas transmarinas t̾ras. ẽ.

Expanded text:
per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admiramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo modo autem cnostra peruenire non posset, nisi transiret totum aeris caelique spatium, quod inter nos et ipsum est. hoc autem cuius longinquitatis sit, quis aestimare sufficiat? nec utique perueniret eadem acies uel radius oculorum nostrorum ad transeundum aerem, qui est super mare, nisi prius transisset eum, qui est super terram, in qualibet mediterranea regione simus, ab eo loco, ubi sumus, usque ad litus maris. deinde, si ad eandem lineam contuitus nostri adhuc post mare terrae adiacent, eum quoque aerem, qui super illas transmarinas terras est,
Abbreviated transcription (Latin):
die uidicii. Quod xp̃i corpus ñ disso¬
lutum tabe atq pũtredine. die terciore¬
surrexit. nr̃a uͦ pꝰ longũ tempus. ex qua¬
dam qua soluta discesserint collapsione. re¬
parabunt᷑: humanȩ facultati utrũq un¬
possibile. ẽ. Diuinȩ autẽ potestati. utrũq
facillimum. Ut eñĩ radius oculi nr̃i. ñ ci¬
cius ꝑuenit ad ꝑpinquiora. tardius ad lon¬
ginquiora: s utraq int̾ualla parili celerita¬
te contingit: ita cũ in ictu ocħ̃ sicut apłs dic̃.
fit resurrectio mortuoꝵ. Om̃ipotentiȩ dñ.
&e in effabili nutui tam facile. ẽ. quęq recen¬
tia. quã diuturno tẽpore dilapsa cadauera
suscitare. In credibilia sunt hȩc quibꝰdã.
quia in exꝑta Cũ om̃is natura rerũ. tã
sit plena miraculis ut ñ quas facili ꝑ ue.¬
stigatione rationis. s uidend consuetu¬
dine mirañ sint. Que obhoc uec consi¬
deratione nec inquisitione digna uident᷑.
Nam ego & mecũ quicũq inuisibilia dei.

Expanded text:
entiam, quod Christi corpus non dissolutum tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione rr, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei
Abbreviated transcription (Latin):
turis dormitio dr̃. ꝓpt̾ futurã resurrectionẽ
uelut euigilationẽ. Hinc apłs dicit. De
dormientib autẽ nolo uos ignorare fr̃s. Et
alio loco. Ex quib plures manent usq ao¬
huc quidã autem dormierunt. Et alia in¬
numerabilia in hoc testimonia aꝑte ꝑscrip¬
turas utriuisq testam̃t repꝑtunt᷑. Significa¬
uit gͦ dñs futurũ fuisse tempus quo inter
temptationes tribulationesq huius scłi. iam
iamq eius expectaretur. & sꝑaretur aduen-¬
tus. tanquã ꝓpinquus & imminens. Ao qu̾e
se p̃parent. qui in eius. eẽ. familia uidentur.
Hoc. ẽ. eñĩ quod ait: exisse obuiam sponso
aduenice. Unde dicit.Media autẽ nocte
clamor factus. ẽ. ecce sponsus uenit exite ob¬
uiam e. Nimirũ clamor iste. ipsa. ẽ. tuba illa
qu̾a cominemorat apłs ubidicit. Cana&e
eñi tuba: & mortui resurgent incorrupti.
Tubȩ nomine. aliquid eudentissimũ signũ¬

Expanded text:
turis dormitio dicitur, propter futuram resurrectionem velut evigilationem. Hinc Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres ; et alio loco, Ex quibus plures manent usque adhuc; quidam autem dormierunt : et alia innumerabilia in hoc testimonia aperte per Scripturas utriusque Testamenti reperiuntur. Unuit ergo dominus futurum fuisse tempus, quo inter tribulationes temptationesque huius saeculi iam iamque eius expectaretur et speraretur aduentus tamquam propinquus atque imminens, ad quem se praeparent, qui in eius esse familia uidentur. hoc est enim, quod ait exisse obuiam sponso an veniat. Unde dicit, media nocte clamorem factum: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. Nimirum clamor iste ipsa est tuba illa, quam commemorans Apostolus dicit: Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti . Tubae nomine aliquod evidentissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ocul in nouissima tuba. ⁊ mortui resurgeñ
incorrupt ⁊ nos immutabim᷑. In ipso nanq iatu
ocul ante udiciũ. resurgoe inuircute. in
incorruptione. in głã corpus sp̃ale: quod
nunc seminat᷑ in infirmitate. incorruptione.
incontumelia corpus animale. Imago u quȩ
s interius. de die in diem ipsa ꝑficietur uisi¬
one. Nuȩ tunc erit post uidiciũ facie ad
faciem  nunc autẽ ꝓficit ꝑspeculũ in eing¬
mate. ꝓpt̃ cuius ꝑfectionẽ dictũ intelliges¬
dũ. ẽ. similes ei erimus. qm̃ uidebimus eĩ
sicuti. ẽ. Hoc eñi donũ tunc nob̃ dabitr:
cũ dictum fuerit. uenite benedict patris
me possidete paratũ uob̾ paratũ regnũ.
Tunc quippe tolletur impus. ne uideat
maiestatẽ dñi : quando ibunt simstri in sup¬
plicium ȩcernũ. euntib dextris inuitã ȩt̾nã.
Hec .ẽ. autẽ sicut ait ueritas. uita et̃na. ut

Expanded text:
mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero qui, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigmate . Propter cujus perfectionem dictum intelligendum est, Similes ei erinobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletur impius, ut non videat claritatem Domini , quando ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita aeterna, u
Abbreviated transcription (Latin):
caritas admon&. ñ facile de fratre aliquit
ẽẽ. credendum: & cum tale aliquid dr̃ hoc
ad se magis iudicat ꝑtinere ne credatur.
postremo ipsa caritas quȩ om̃ia credit. ñ
om̃i sp̃ui credit. Ac ꝑ hoc om̃ia quidẽ credit
s deo. quia ñdictũ.ẽ. om̃ib credit. Cari
mana inquit indilectione: indeoman&.
et ds̃ in eoman&. Sit tibi domus dĩ esto
domus dĩ.Mlane indeo: & maneat inte
ds. Maneat inte ds̃ut te contineat. Manes
indeo ne catras. quia sic de ipsa caritate¬

Expanded text:
caritas admonet non facile de fratre mali aliquid caritas admonet non facile de fratre mali aliquid esse credendum et, cum tale aliquid dicitur, hoc ad se magis iudicat pertinere ne credat ? postremo ipsa caritas, quae omnia credit, non omni spiritui credit ac per hoc omnia quidem credit, sed deo, quia non dictum est: \'omnibus credit\'. nulli manet, inquit, in dilectione, in Deo manet eus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia sic de ipsa charitate
Abbreviated transcription (Latin):
uit dilectionẽ qua diligit. quã fiatrẽ quẽ
diligit. Ecce iam potest notiorẽ dm̃ ba¬
bere. quã fratr̃ẽ. Plane notiorẽ quia p̃sen
dilectionẽ dm̃: & dilectione amplectere
dm̃. Ipsa ẽ. dilectio quȩ om̃s bonos angłos
⁊ om̃s dĩ seruos consotiat uinculo sc̃itatis.
hosq &e illos conuingit inuicẽ nobis. &¬
subiungit sib. Quanto gͥ saniores sumꝰ
i tumore suꝑbiȩ: tanto sumus dilectione
plemores. Et quo nis deo plenus. ẽ. qui
amatores pecuniȩ.: niisi eo se putarent ex¬
cellentiores quo ditiores. Cui morbo con¬
traria caritas ñ querit que sua suast. Id est
ñ priuata excellentia lȩcatur: mertto gͦ &
utq quos conexos sibunoe unũ facit. Nor¬
sp̃m qui ex deo. ẽ. Nec in laudib caritatis
quot dictum ẽ om̃ia credit. sic accipiendũ ẽ. ut
caritat cuiuspiam derogemus: si ñ quod au¬
dierit statim crediderit. Nuit quod eadem

Expanded text:
uit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem uit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praesdilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctitatis, nosque et illos coniungit inuicem nobis, subiungit sibi. quanto igitur saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui matores pecuniae, nisi eo se putarent excellentiores quo ditiores. cui morbo contraria caritas non quaerit, quae sua sunt, id est non priuata excellentia laetatur; merito ergo et quos conexos sibimet unum facit, um qui ex deo est? nec in laudibus caritatis quod dictum est: omnia credit, sic accipiendum est, ut caritati cuiuspiam derogemus, si non quod audierit statim crediderit. quid quod eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ inuitia peꝑit suꝑbiã. s suꝑbia pepe¬
rit inuidram. Non en̾i inuto& nsi amor
excellentiȩ. Amor excellentiȩ. suꝑbia uo¬
catur. Cũ gͦ inoroine prior sit suꝑba.
seguatur aitt̾e inutoia: apłs in laudib
antatis noluit dicere prus ñ inflatur
e postea ñ emulatur: s prius dixit ñ emu¬
litur. postea ñ inflatur. Quare hoc : Quia
cũ dixiss&e ñ emulatur. quasiquesiturus
ras causam. quare ñ emulat᷑. subdidit ñ
nflatur. Ergo si ideo ñ mͦflatur. quia ñ
c̃mulatur. si inflaret᷑ ȩmularet᷑. Hoc inuo¬
biscrescat & anima solidat᷑ quia ñ inflat᷑.¬
ilectio eñ ñ inflatur. Et d̃s dilectio. ẽ. Exli¬
Et fideles indilectione ad quiescunt illi¬
Reuocat abstrepitui qui foris ẽ. ad gaudia
silentia. Ecce dĩ dilectio. ẽ. Tt quio imus
& currimus in suibluma celorũ & una ter¬
rarũ. querentes eum qui ẽ aput nos. si
ñ noui quid diligam. Diligat fratr̃e. &
diligat eandẽ dilectionẽ. Mlagis eñĩ no¬

Expanded text:
enim invidia peperit superbiam, sed superbia peperit invidiam. Non enim invidet, nisi amor excellentiae. Amor excellentiae, superbia vocatur. Cum ergo in ordine prior sit superbia, sequatur autem invidia; Apostolus in laudibus charitatis noluit dicere prius, Non inflatur; et postea, Non aemulatur: sed prius dixit, Non aemulatur; postea, Non inflatur. Quare hoc? Quia cum dixisset, Non aemulatur, quasi quaesiturus eras causam, quare non aemulatur; subdidit, Non inflatur. Ergo si ideo non aemulatur, quia non inflatur; si inflaretur, aemularetur. Hoc in vobis crescat, et anima solidatur, quia non inflatilectio enim non inflatur, et: deus dilectio e: fideles in dilectione adquiescunt illreuocati ab strepitu, qui foris est, ad gaudia, silentia. ecce deus dilectio est, et quid imus et currimus in sublimia caelorum et ima terrarum quaerentes eum qui est apud nos, si "non noui quod diligam". diligat fratrem et diligat eandem dilectionem. magis enim no
Abbreviated transcription (Latin):
tum diaboli ẽ. in illo: quia & drabolus in¬
uroendo deiecit. Cectoit eñi & inutdit
stant. Non toeo uoluit deicere ut ipse
starce: s ne solus cader&. Tenete in ani¬
mo ex hoc quot subieci. inuidiam ñ posse
.eẽ: incaritate. Habes aꝑte cũ laudaret᷑
ipsa caritas: caritas ñ emulatur. Nonfu¬
it caritas incain. Et nisi. ẽẽt caritas in
abel: ñ acciꝑae ds sacrificiũ euis. Can¬

Expanded text:
li est in illo; quia et diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. C
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Sigͦ in hac uita ub hominũ mirabi¬
lium ꝓphra ita comꝑanoa ẽ. ill uitȩ quas
pariuil adiuuenẽ. uidit tam̃ heliseus accipi¬
entem munera seruũ suũ ub ipse ñ erat. icane
cũ uenerit quot ꝑfectum ẽ. nec iam corpus cor¬
ruptibile ad grauabit animã. s incorrupti¬
bile nichil impedi&: illi scĩ ad ea quȩ utoe¬
da sunt oculis corporeis quib heliseus ab¬
sens ad serũ suũ uidenoũ indiguit. indigebt̃:
Nam scłm interp̃tes septuaginta: ista sunt
ad giez ⁊ uerba ꝓpheciȩ. Nonne cor ineũ erat
tecum. quando conuersus. ẽ. uir de curru
obuiam tibi: & accepist pecuniam &e cȩtera:
Sicut autẽ ex hebreo int̾prȩtatus. ẽ. pręsbit̾
uidisse ꝓpħa: aduito quidẽ mirabiliter
nullo dubitante diuinitus. S quanto am¬
plius tunc om̃s muere isto habundabunt.
cũ ds̃ erit om̃ra in om̃ibꝰ. Nabebunt tam̃
etiã ill oculi corpores officiũ suũ & uilo¬
cosuo erunt. uteturq illis sp̃s ꝑ spiritale cor¬

Expanded text:
irabilium prophetia ita conparanda est illi uitae, quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Helisaeus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est, nec iam corpus corruptibile adgrauabit animam, sed incorruptibile nihil inpediet, illi sancti ad ea, quae uidenda sunt, oculis corporeis, quibus Helisaeus absens ad seruum suum uidendum non indiguit, indigebunt? Nam secundum interpretes septuaginta ista sunt ad Giezi uerba prophetae: Nonne cor meum iit tecum, quando conuersus est uir de curru suo in obuiam tibi et accepisti pecuniam? et cetera; sicut autem ex Hebraeo interpretatus est presbyter vidisse propheta, adjuto quidem mirabiliter nullo dubitante divinitus. Sed quando amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus? Habebunt tamen etiam illi oculi corporei officium suum, et in loco suo erunt, uteturque illis spiritus per spiritale cor
Abbreviated transcription (Latin):
uentẽ. Diximus iã nisi fallor adã unũ
hominẽ fuisse ⁊ ipsũ. ẽẽ. totũ genus hu¬
manũ. Nam ita dixumnus. si memitnistis.
Iuasi fractus. ẽ. & sparsus colligt᷑. & quasi
conflat᷑ in unũ. societate atq concordia ex libro contra¬
spirital. Et gemit unus pauꝑ mͦ. ipse adamn fauistũ capiti
peccato uenit adam. ut peccatũ
adam soluer&e in carne sua. ⁊ ut redinte¬
grarae sib adam imaginẽ d̃. Adãgͦ caro
xp̃i de adam. Ergo de adam tẽplũ quod ex¬
destruxerunt uides. resuscitauit dñs trtouo
Resuscitauit emĩ carnẽ suam. S ñ prius

Expanded text:
 Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam ita diximus, si meministis, quasi fractus est, et sparsus colligitur, et quasi conflatur in unam societatem atque concordiam spiritualem, et gemit unus pauper modo ipse Adam: sed in peccato venit Adam, ut peccatum Adae solveret in carne sua, et ut redintegraret sibi Adam imaginem Dei. Adam ergo caro Christi. De Adam ergo templum, quod destruxerunt Judaei, et resuscitavit Dominus triduo: resuscitavit enim carnem
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Quod cun uidet᷑ incredibile. qualis sit
ciro attendit. qualis autẽ futura sit ñ consi¬
derat. Quia illo tp̃r immutationis angłice
ñ iã caro erit ⁊ sanguis. s tantũ corpus. Cũ
em̃ de carne apłs loqueretur. alia inquit ca
ropecorũ. alia uolucrũ. alia pisciũ. & corpo
caro cȩlestis. Dixit autẽ & t̾restria corpora.
Om̃is enĩ caro eciã corpꝰ. ẽ. ñ autẽ om̃e corpꝰ
etiã caro. ẽ. Primo in ipsis t̾restrib qm̃ lig

Expanded text:
potest. Quod cui videtur incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia sercaro coelestis; dixit autem, et coelestia et terrestria corpora. Omnis enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis terrestribus,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq qm ex dãpnata ꝑpagine exorit᷑ prims
sit necesse. ẽ. ex adã malus atq carnalis Qui
⁊ spiritalis. Ista insufflatione cũ factus. ẽ.
homo in animã uiuentẽ. ñ quia illa insuffla
uentẽ. s adhuc animalẽ. Tunc enĩ spiritatꝰ¬
.ẽ. effectus. cum in paradiso hoc. ẽ. in beata
uita constitutus. p̾ceptũ eciam ꝑfectionis ac¬
cepit. ut uerbo d̃ consũmaretur. Itaq pꝰt¬
quã peccauit. recedens a p̃cepto dĩ. & di¬
missus de paradiso ineo remansit ut anima¬
lis. ẽẽt. Et ido animalẽ hominẽ prius
agimus. om̃s qui de illo pꝰ peccatũ nati sumꝰ
donec ad sequam sp̃alẽ adam. it est dũm
nr̃m iħm xp̃m. qui peccatũ ñ fecit. & ab illo
recreat & uiuificati restituam᷑ in paradisũ.
ub latro ille cũ ipso eo die meruit. eẽ. quo
istam uitam finiuit. Sic enĩ apłs dicit. S ñ
prius quod sp̃itale. ẽ. s quot animale. ẽ. Sic¬

Expanded text:
quisque, quoniam ex damnata propagine exoritur, primo sit necesse est ex Adam malus atque carnalis; quod s ista insufflatione, cum factus est homo in animam viventem: non quia illa insufflatventem, sed adhuc animalem. Tunc enim spiritualis effectus est, cum in paradiso, hoc est in beata vita constitutus, praeceptum etiam perfectionis accepit, ut verbo Dei consummaretur. Itaque postquam peccavit, recedens a praecepto Dei, et dimissus est de paradiso, in hoc remansit ut animalis esset. Et ideo animalem hominem prius agimus omnes, qui de illo post peccatum nati sumus, donec assequamur spiritualem Adam, id est Dominum hristum, qui peccatum non fecit ; et ab illo recreati et vivificati, restituamur in paradisum, ubi latro ille cum ipso eo die meruit esse, quo vitam istam finivit . Sic enim Apostolus dicit: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalib. Et homospiritalis sic inhac¬
uita dicitur. ut tam̃ corpore ad huc carnalis
sit. & uideat aliam legẽ inm̃bris suis repug¬
nantẽ legẽ mentis suȩ. Erit autẽ etiã corꝰ¬
pore sp̃alis. cũ eadẽ caro resurreaerit. ut
runq philosophorũ argum̃tis nob̾cũ ag̃e e
.ẽẽ. ñ posse. Nras eñi seripturas ñ nouerunt
nescunt quomͦ dictũ sit. seminat᷑ corpus
animale. surgae corpus spĩtale. Non eñi ita
dictũ. ẽ. quasi corpus uertatur in sp̃m & sp̃s
le tr̃. ñ in animã uersũ. ẽ. & anima fac¬
tũ. S sp̃ĩtale corpꝰ intelligit᷑. quod ita spũs
subditũ. ẽ. ut cȩlest habitation conueni¬
at. om̃i fragilitate ac labe t̾rena in celestẽ
puritat̾e ac stabilitatẽ mutata atq conuer

Expanded text:
carnalibus. Et homo spiritalis, sic in haccarnalibus. Et homo spiritalis, sic in hacvita dicitur, ut tamen corpore adhuc carnalis sit, et videat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae. Erit autem etiam corpore spiritalis cum eadem carrumque philosophorum argumentis nobiscum agere esse non posse. nostras enim scripturas non nouerunt nec sciunt quomodo dictum sit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. non enim ita dictum est, quasi corpus uertatur in spiritum et le dicitur, non in animam uersum est et anima factum; sed spiritale corpus intellegitur, quod ita spiritui subditum est, ut caelesti habitationi conueniat, omni fragilitate ac labe terrena in caelestem puritatem et stabilitatem mutata atque conuer
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ carnis ⁊ sanguinis intelligendus . ẽ. apłs
nuncupasse. Quȩ utiq in regno illoñ erit. ub
caro incorruptibilis erit: qũ auis & alit̃ possit
intelligi. ut carnẽ & sanguinẽ oꝑa carnisce
sanguinis dixisse accipiamus apł̃m: & eos

Expanded text:
onem carnis et sanguinis intelligendus est Apostolus onem carnis et sanguinis intelligendus est Apostolus nuncupasse; quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Quamvis et aliter possit intelligi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus Apostolum, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inde loqueretur: caro & sanguis regnũ
dĩ ñ possidebunt. S quisquis ea sicaccipit
ut existimae ita corpus t̾renũ quale nunc ha¬
bemus. incorpꝰ cȩleste resurrectione mutari:
ut nec mẽbra ista. nec carnis sit futura sub¬
stantia. ꝓculdubio corrigendus. ẽ: Cõmo¬
manib tangendiis apparuit. Carnẽq se
hab̃e etiam sermone firmauit dicens. Palpa¬
te ⁊ uidete quia sp̃s carnẽ & ossa ñ ht̃ sicut
me uidecis habe. Unde constat apłm ñcar¬
nis substantiã negasse in c̃ regno futurã.
s aut homines qui scđm carnẽ uiuunt.
carnis & sanguinis nomine runcupasse :¬
aut ipsam carnis corruptionẽ. quȩ tunc
utiq nulla erit. Namcũ dixiss&e caro & sats¬
gius regnũ dĩ ñ possidebunt: bene intelli¬
gitur tanquã exponendo quid̃ dixerit. con¬
tinuo subdidisse: neq corruptio incorrupti¬
piendũ. ẽ. quasi carnis ñ sit futura substantia:
s carnis ⁊ sanguinis nomine. ipsam corrupti¬

Expanded text:
cum inde loqueretur: caro et sanguis regnum dei non possidebit. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corripiendus est commomanibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptipiendum est, quasi carnis non sit futura substantia, sed carnis et sanguinis nomine ipsam corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
respondae. Uicina enĩ sunt sib. Et de acre
si querat᷑ utrũ in ȩcheriũ corp idest çȩleste
possit mutari. ipsa iã uicinitas ꝑsuad&e. Ut
gͦ ꝑhos gradus fieri posse concedit. ut terra
in corpus ȩtheriũ conuertat᷑. cur ñ acceden¬
te dĩ uoluntate qua ⁊ corpus humanũ suꝑ
aquas potuit ambulare. celerrime id fieri
posse quẽ admodũ dictũ. ẽ. inictu oculi. sine
ullis talib gradib credit. Sicut plerunq fumꝰ
inflaminã mira cȩleritate conuercit᷑. Caro
eñinr̃a utiq ex tra . ẽ. Philos ophi autẽ quoꝵs
argumentis sepuis resurrectioni carnis resistit᷑.
quib adscrunt nullũ. eẽ. posse t̾renũ corpꝰ
incȩlo. quodlib&e in corpus in om̃e corpus
conuerti ⁊ mnutari posse cotcedunt. Qua
corporis resurrectione corpꝰ a tẽporis condi¬
tione lib̾atum. eterna uita in effabili carita

Expanded text:
respondet; vicina enim sunt sibi. Et de aere si quaeratur utrum in aethereum corpus, id est, coeleste possit mutari; jam ipsa vicinitas persuadet. Quod per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum convertatur, cur non accedente Dei voluntate, qua corpus humanum supra aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est, in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis resistitur, quibus asserunt nullum esse posse terrenum corpus in caelo, omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis condicione liberati aeterna uita ineffabili carita
Abbreviated transcription (Latin):
Aimus homo adã sic olim defunctus. ẽ. ut
tam̃ pꝰ illũ scds homo sit xp̃c. cumtot homi¬
nũmilia it̃ illũ ⁊ hunc orta sint. Et ideo
manfestũ.ẽ. ad illũ ꝑtinere omnẽ qui ex
illa successione ꝓpaginis nascitur. Sicut
at istũ ꝑtinoe omĩs qui in illo gr̃ȩ largtate
renascitur. Unde fit ut totũ genus hu.¬
inanũ quodãmͦ sint homines duo primꝰ¬

Expanded text:
imus homo Adam sic olim defunctus est, ut tamen post illum secundus homo sit Christus, cum tot hominum millia inter illum et hunc orta sint: et ideo manifestum est, ad illum pertinere omnem qui ex illa successione propaginis nascitur; sicut ad istum pertinet omnis qui in illo gratiae largitate renascitur. Unde fit ut totum genus humanum quodammodo sint homines duo, prim
Abbreviated transcription (Latin):
in adã om̃s mortuntur. sic ⁊ in xp̃o om̃s
uiuificabum᷑. Iã utiq incorpore sp̃ital.
quod erit in spm̃ uiuificantẽ. Non quia õs
qui in adã moriunt᷑ m̃ebra erunt xp̃. Ex
illis eñi multo plures. scdã inȩt̃niũ morte
plentent᷑. S idõ dictũ. c̃. om̃s atq om̃s. quia
sicut nemo corpore animali nisi in adã mo¬
ritur. ita nemo spĩtali nisi in xp̃o iuiuficat᷑.
ristina stabilitas corporis quã peccando a¬
misimus. Habebat tantã felicitatẽ. ut nN
defectum ñ uergen& senectutis. Hiuic ergo
pristinȩ stabilitati restituetur hoc corpꝰ.
in resurrectione mortuaiũ: s habebit am¬
plius ut nec alim̃tis corporalib sustentet᷑.
s ad sufficientiã uiuficet᷑ solo sp̃u. cũ re¬
surrex̃it in spm̃ uiuificantẽ. Qua carisa

Expanded text:
in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur; iam utique in corpore spiritali quod erit in spiritum uiuificantem; non quia omnes, qui in Adam moriuntur, membra erunt Christi ex illis enim multo plures secunda in aeternum morte plectentur; sed ideo dictum est omnes adque omnes, quia, sicut nemo corpore animali nisi in Adam moritur, ita nemo corpore spiritali nisi in Christo uiuificatur. Pristina stabilitas corporis quam peccando amisimus, habebat tantam felicitatem, indefectum non uergeret senectutis. huic ergo pristinae stabilitati restituetur hoc corpus in resurrectione mortuorum, sed habebit amplius, ut nec alimentis temporalibus sustentetur, sed ad sufficientiam uiuificetur solo spiritu, cum resurrexerit in spi
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ in nob̃ scdm sacram̃tũ regenerationis
fiat. Sicut alib dicit. Quotquot in xp̃o
baptizat estis xpm indiistis. Re autẽ ip¬
sa tunc ꝑficiecur. cũ ⁊ in nob̃ quod. ẽ. ani¬
male nascendo. spiritale factũ fuerit resur¬
gendo. Ot gͦ eiuis itidẽ uerb̃ utar. spe salus
facti sumus. Indumꝰ autẽ imaginẽ terrens
hominis. ꝓpagatione p̾uaricationis & mor¬
tis. qũã nob̃ intulit generatio.
S indiumꝰ unaginẽ celestis
hominis gr̾a indulgentiȩ uitȩq ꝑpẽtuȩ
quod nob̾ prestat regeneratio. ñ nisi ꝑme
diatorẽ d̃i & hominũ. hominẽ xp̃m ibm.
que celestẽ hominẽ uiilt intellig. quiade
cȩlo uenit ut t̾rene mortalitatis corpore
uestiretur. quod cęlesti immortalitate ue¬
stirae. Celestes uͦ idõ appellat & alios quia
fuint ꝑ gr̃am mẽbra eius. ut cũillis sit
umis xp̃s. uelut caput ⁊ corpꝰ. Hoc in eadẽ
epłã euidentius itapoiit. ꝑ hominẽ mors ⁊
ꝑ hominẽ resurrectio mortuoꝵ̾. Sicut enĩ

Expanded text:
quidem in nobis secundum sacramentum regenerationis fiat, sicut alibi dicit: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis; re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis, quod est animale nascendo, spiritale factum fuerit resurgendo. Ut enim eius itidem uerbis utar: Spe salui facti sumus. Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione prae. uaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio; sed induimus imaginem caelestis hominis gratia indulgentiae uitaeque perpetuae, quod nobis praestat regeneratio, non nisi per mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Iesum; quem caelestem hominem uult intellegi, qmortalitatis corpore uestiretur, quod caelesti inmortalitate uestiret. Caelestes uero ideo appellat et alios, quia fiunt per gratiam membra eius, ut cum illis sit unus Christus, uelut caput et corpus. Hoc in, eadem epistula euidentius ita ponit: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
si dicer& ꝑ uenenũ moriuus. ẽ. ꝑ gladiũ
mortuus. ẽ. ꝑ bestiam mortuus. ꝑ uumicũ
mortuus. ẽ. idest faciente inumico. facien¬
mo dissoluit. ispicitur in epła greca. &
inuenitur ib uiratio quȩ ñ. ẽ. ambigua.¬

Expanded text:
si diceret, Per venenum mortuus est, per gladium mortuus est, per bestiam mortuus est, per inimicum mortuus est; id est, faciente inimico, facienmo dissolvit. Inspicitur in Epistola graeca, et invenitur ibi juratio quae non est ambigua
Abbreviated transcription (Latin):
noᷤ immutabimur. Resurgae gͥ corpus scđm
xp̃ianã fidẽ. quȩ fallere ñ potest. Quod sui
uidetur incredibile. qualis sit nunc caro
attendit. qualis autẽ futura sit ñ considãt.
Iuia illo tempore immutationis angłicȩ ñ
iã caro erit ⁊ sanguis s solũm corpus. Cum
eñĩde carxie apłs loqueretur: alia iquit
caro uolucrũ. alia pecudũ. alia pisciũ. alia
serpentul. Et corpora cȩlestia. ñ em̃ diceret¬

Expanded text:
 corpus secundum christianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia serpentu
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ẽ. ñ in sp̃m uiuificantẽ. quot e pꝰ obe¬
dientiȩ meritũ seruabat᷑. Idõ corpꝰ euis quoo
cibo ac potu egebat ne fame afficeretur ac
siti. & ñ immortalitate illa absoluta atq
indissolubili. s ligno uitȩ a morti s necessi¬
tate ꝓhibebatur atq inuiuentutis flore te¬
nebatur. ñ spiritale s animale fuisse ñ du¬
bium. Nequaquã tam̃ moriturũ. nis in de
p̃dicentis minantisq sententiã delitquenoo
corriussent. Et alim̃tis quroẽ etiã exrra pa¬
radisũ ñ negatis. a lignotam̃ utte ꝓhibituis.
traditus. eẽt tẽpor uetustatiq fimiendus.
In ea dũ taxat inta quã in corpore licie am
in paracdiso nisi percassae hab̃e ꝓpetuã. In¬

Expanded text:
tus est, non in spiritum vivificantem, quod ei per obedientiae meritum servabatur. Ideo corpus ejus, quod cibo ac potu egebat, ne fame afficeretur ac siti, et non immortalitate illa absoluta atque indissolubili, sed ligno vitae a mortis necessitate prohibebatur, atque in juventutis flore tenebatur, non spirituale, sed animale fuisse, non dubium est: nequaquam tamen moriturum, nisi in Dei praedicentis minantisque sententiam delinquendo corruisset. Et alimentis quidem etiam extra paradisum non negatis, a ligno tamen vitae prohibitus, traditus esset tempori vetustatique finiendus, in ea duntaxat vita, quam in corpore licet aniin paradiso, nisi peccasset, habere perpetuam.
Abbreviated transcription (Latin):
se ammale corpus usinuasse in eo quodscrip¬
tũ.ẽ. factũ. eẽ. primũ hominẽ in animã ui¬
uentẽ. Sp̃ale autẽ in eo quod ait. nouissimꝰ
adã in spm̃ uiuificantẽ. Pruis. ẽ. enĩ animale
coppus quale habuit primus adam qũauis ñ
moriturũ nsi peccass&. quale nunc habemus
⁊ nos. Hactenus eius mutata uiciataq natura.
quatinus in ulo postea qũa peccauit effectũ ÷
unde haberer iã moriendi necessitatẽ. Tale
ꝓ nob̃ etiam xp̃s. primitus hab̃e dignatꝰ. ẽ.
Non quidẽ necessitate. s potestate. Postea
tͦ sp̃ãle. quale iam p̾cessit in xp̃o. tanquam
in capite nr̃o. Secuturũ . ẽ. autẽ in mẽbris
eus. ultima resurrectione morttauĩ. Ad¬
iungit deinde apls duoꝵ istoꝵ homtnũ
euidentissimã differentiã dicens. Pruntis
homo de t̾ra t̾renus. Scds homo de cȩlo

Expanded text:
se animale corpus insinuasse in eo quod scripse animale corpus insinuasse in eo quod scriptum est factum esse primum hominem in animam uiuentem, spiritale autem in eo quod ait: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. Prius est enim animale corpus, quale habuit primus Adam, quamuis non moriturum, nisi peccasset; quale nunc habemus et nos, hactenus eius mutata uitiataque natura, quatenus in illo, postea quam peccauit, effectum est, unde haberet iam moriendi necessitatem; tale pro nobis etiam Christus primitus habere dignatus est, non quidem necessitate, sed potestate; postea uero spiritale, quale iam praecessit in Christo tamquam in capite nostro, secuturum est autem in membris eius ultima resurrectione mortuorum. Adiungit deinde apostolus duorum istorum hominum euidentis simam differentiam dicens: Primus homo de terra terrenus, secundus hom
Abbreviated transcription (Latin):
Seminat᷑ corpiis animale. surga corpus spãle.
Dainde ut hoc ꝓbarce. Si .ẽ. inquit carpus
animale. est &e rorpꝰ sp̃ale. Et ut quid. ẽet
corpus animale ostend̃e. Sic inquit ⁊ scrip¬
tũ. ẽ. Factus. ẽ. prinus homo in animã ui¬
uentẽ. Istogͥ mͦ uoluit ostenidẽ quid
sit corpꝰ animale. Qũauis scriptura ñ dixe¬
rit de primohomine qui . ẽ. appellatus aoã.
quando illi anima flatudĩ creata. ẽ. & factus
.ẽ. homo incorpore animali. s factus. ẽ. ho.¬
mo in animã uiuentẽ. In eo gͦ quod scriptũ
.ẽ. factus. ẽ. homoinanimã uiuentẽ. uoluit
apłs intelligi corpꝰ hominis animale. Spirita¬
le autẽ quẽadmodũ intelligendũ. ẽẽt osten¬
dit aadendo. Nouissimus adã in spm̃ uiuifi¬
cantẽ. Proculdubio xp̃m significans
¶uiiam ex mortuis ita surrexit. ut mari dein¬
ceps om̃ino ñ possit. Deniq sequiti & dicit.
S ñ primũ quod spiritale. ẽ. s quod animale.
pꝰea spiritale. Ub multo aꝑtiꝰ declarauit

Expanded text:
animale, surget corpus spirituale. Deinde ut hoc probaret, Si est, inquit, corpus animale, est et spirituale. Et ut quid esset corpus animale ostenderet, Sic, inquit, scriptum est: Factus est primus homo in animam viventem. Isto igitur modo voluit ostendere quid sit corpus animale, quamvis Scriptura non dixerit de primo homine, qui est appellatus Adam, quando illi anima flatu Dei creata est, Et factus est homo in corpore animali; sed, Factus est homo in animam viventem . In eest primus homo in animam uiuentem, uoluit apostolus intellegi corpus hominis animale. Spiritale autem quem ad modum intellegendum esset, ostendit addendo: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem, procul dubio Christum significans, qui iam ex mortuis ita resurrexit, ut mori deinceps omnino non possit. Denique sequitur et dicit: Sed non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. Ubi multo apertius declarauit
Abbreviated transcription (Latin):
quiuolunt habitare in regno cȩlorũ. inhai
stulticia uelint habitare uob̃cũ. Absit in¬
quã ut cũ om̃is domus regnantiũ filiorum
ñ sit alib nisi in regno ipsius. regie domꝰ
pars aliqua ñ sit in regno. Seruate gͣdꝰ¬

Expanded text:
qui volunt habitare in regno coelorum, in hac qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno. 4. Et
Abbreviated transcription (Latin):
paris claritatis. qm̃ regnabit in om̃ibus
unitas caritatis. ꝙ inde respuendi sunt
a corde xp̃iano qui putant idõ dictũ mul¬
tas. eẽ. mansiones. quia extra regnũ celoꝵ
qui sine baptismo ex hac uita emigraruti
mines. & carnalib cogitationib excecat.
cũ repbandi. eẽtis si mansionẽ ñdico petri.
Non uos putatis. ẽẽ. reꝓbantos. qui do¬
nium dĩ patris indȩ separatis. Nonenĩ
ait dñs in uniu̾so mundo. aut in unu̾isa
creatura. aut inuita uł beatitudie sẽ¬
pit̃na mansiones multȩ sunt. Nonne¬
ex dõ. domũ ñ manu factam ecernã incȩ¬
lo: Nonne ista. ẽ. domus de qua cantamus
beati qui habitant in domotua. in scla se¬
culoꝵ laudabunt te: Ergone uos ñ do¬
mũ cuiusq baptizat: frĩs. s domũ ipsius
dei patris. cui om̃s frs diciinus pat̾ nr̃ qu
es incęlis. a regno separare celoꝵ. aut eam
sic diuidẽ audebitis. ut aliquȩ mansiones

Expanded text:
paris claritatis, quoniam regnabit in omnibus paris claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorqui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt,mines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri enon vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. alio fortior. alius alio sapientior. alius
alio uistior. alius alio sanctior. indomo pa¬
tris me mansiones multȩ sunt. nullus
eoꝵ abienabit᷑ ab illa domo ub mansionẽ
ꝓsuo quisqi accepturus. ẽ. merito. Denariꝰ
quidẽ ille equalis. ẽ. om̃ib quẽ pat̾ fami¬
lias eis quioꝑati sunt inuinea iub&e dari
om̃bꝰ Non meo disceruens qui minus &e¬
qui ampluis laborarunt. Quo utiq denario
uita significat᷑ ęterna. ubi amplius alio
nitate mensura. S multe mansiones di¬
uersas meritoꝵ inuna uita ȩt̃na significans
dignitates. Alia głã solis. alia gła lunȩ.
alia gła stellarũ. Stella em̃ abstella differt
in gła. sic ⁊ resurrectio mortuoꝵ. Tanquã
stellȩ sc̃i diuersas mansiones diuersȩ dari¬
tatis. tanquã in celo sortiunt᷑ in regno. S
ꝓpt̃ unũ denarium nullus separatur a reg
singłi cominune sit om̃ib. Sic enĩ quisq
etiam ipse ht̃ cũ amat in altero quod ipse
ñ hab&. Nonerit itaq aliqua inuidia in¬

Expanded text:
est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque aquidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, equi amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nitate mensura; sed multae mansiones diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stin gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regnsinguli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia im
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. Scđm hoc gͦ dixerat nͨ anpꝰ
quod futurũ. ẽ. seminas. Neq em̃ trtticĩ
erit ex tritico. s quia nemo seminat hor¬
bam uł stipulam ⁊ multiplicia in palea
tegim̃ta granorũ. cũ quib tam̃ semina
exsurgunt. idõait. S nudũ granum.
Hinc uolens ostendẽ qr si dĩ potest adãe
quod ñ erat innudo semine. multomagi
potest reparare quod erat in hominis cor¬
pore. Iamu qd̃ adiungit ad differentiam
ꝑtinet resurgentiũ ꝓpt̾ diuersas glorus
fideliũ atq scõrum. Nonom̃is caro ettẽ

Expanded text:
corpus. secundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam uel stipulam et multiplicia in palea tegimenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostendere, quia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adiungit, ad differentiam pertinet resurgentium propter diuersas glorias fidelium atque sanctorum. non omnis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuus resurgera& credes. Dñs om̃iũ re¬
surrexit ⁊ ñcredis: Unde eñ ita uolu¬
it moriae resurgere: unde om̃s uni cre¬
deremus. ne a multis deciꝑemur. Et
quid facere pater tuus si resurgerae et
loqueret᷑. iterũ moriturus. At tende cũ
quanta ill xpotestate resurrexit qui iam
ñ moritur. & mors es ultrañ dominabitur.
Ostendit se ipsum discipulis & fidelibus
sius. Contrectata. ẽ. soliditas corporis.
Cum parũ. ẽẽt. quib dam uidere quod
meminerant. nisi etram tangerent qd̾ i¬
debant. Confirmata fides. ẽ. ñ solũ incor¬
dib s etiam in orulis hominũ. Ascentit

Expanded text:
tuus resurgeret, crederes; Dominus omnium retuus resurgeret, crederes; Dominus omnium resurrexit, et non credis? Unde enim ita voluit mori et resurgere, nisi ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur? Et quid faceret pater tuus, si resurgeret et loqueretur, iterum moriturus? Attende cum quanta ille potestate resurrexerit, qui jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ostendit se ipsum discipulis et fidelibus suis: contrectata est soliditas corporis, cum parum esset quibusdam videre quod meminerant, nisi etiam tangerent quod videbant. Confirmata fides est, non solum in cordibus, sed etiam in oculis hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
tradas eum iniustis . ñ. e̾. quidẽ de hoc
disserendũ. S tam̃ posse dico intelli¬
gere fideles quod dictũ.ẽ. Nã qũ eadino¬
dũ ista fideles faciant. religios erga me¬
morias suorũ notũ. ẽ. fidelib Et qr
ñ sunt ista ex hibenda iniustis io. ẽ. infi¬
delib quia iustus ex fide uiuit. etiam
hoc fidelib notũ ẽ. Nemo gͦ querat
de medicina nulmis. & de scripturis co¬
net᷑ torquere uinculũ unde laqueum
mortis initiat animȩ suȩ. Aanifestũ ẽ.¬
illud quẽadmodũ intelligat᷑. Et aꝑtaat
salubris. ẽ. hȩc celebratio xp̃ianorũ. Iilito
gͦ ut cȩꝑam dicere uideamꝰ ꝓpt̃ homunes
murmurantes in aures infirmoꝵ. M an¬
ducemꝰ ⁊ bibamꝰ cras enĩ moriem᷑. Nuia
dicunt. Nullus inde resurreait. ñ auoi¬
ui uocẽ cuiusquã. Ex quo ib positus. ẽ.
auus ms̃. ex quo atauus. ex quo pat̃. miliꝰ¬
tuam. responde illi & dic. Stulte si pat̃

Expanded text:
tradas eum injustis ; non est quidem de hoc tradas eum injustis ; non est quidem de hoc disserendum, sed tamen posse dico intelligere fideles quod dictum est. Nam quemadmodum ista fideles faciant religiose erga memorias suorum notum est fidelibus; et quia non sunt ista exhibenda injustis, id est, infidelibus, quia, Justus ex fide vivit , etiam hoc fidelibus notum est. Nemo ergo quaerat de medicina vulnus, et de Scripturis conetur torquere vinculum, unde laqueum mortis injiciat animae suae. Manifestum est quemadmodum illud intelligatur, et aperta atque salubris est haec c ut coeperam dicere, videamus, propter homines immurmurantes in aures infirmorum, Manducemus et bibamus; cras enim morimur: quia dicunt, Nullus inde resurrexit, non audivi vocem cujusquam, ex quo ibi positus est avus meus, ex quo atavus, ex quo pattuam, responde illi, et dic: Stulte, si pater
Abbreviated transcription (Latin):
Audiatur uox illuis. S huius ñ potest.
Patris me uocẽ audiam. Aui mei ꝓaui
mes. Quis inde surrexit: Quis indicaũ
quid agatur apliq̃ inferos: Bene nobis
faciamus cũ uuimus. Cũ autẽ mortu
fuerimus etiã s parentes nr̃i aut cariaut
ꝓpinqui ad ferant ad sepulchra nr̃a epu-¬
las sib afferent qui uiuunt ñ nob̃ mortuis.
Hȩcquidẽ irrisit eciã scriptura dicens.
de quib dam bona p̃sentia ñ sentibrub.
Tanquã si epulas inquit mortuo circũpo¬
nas. & manifestũ ẽ. hec ad mortuos ñ ꝑ¬
tinere. & consuetudinẽ. eẽ. paganorũ.
ñ uenire de ꝓpagine illa & uena iusticiȩ
patrũ nr̃orũ patriarcharũ. quib exequias
cȩlebratas legimus. parentũ apparatũ. eẽ.
ñ legimus. Hoc etiam in morib iudeors
dam sollẽpnitatib consuetutoinis uecusta¬
tẽ. Et quod obiciunt quidã de scrip¬
turis frange panẽ tuum & effunde ui¬
numtuũ suꝑ sepulchra iustorũ & ne

Expanded text:
audiatur vox illius. Sed hujus non potest: audiatur vox illius. Sed hujus non potest: patris mei vocem audiam, avi mei, proavi mei. Quis inde surrexit? Quis indicavit quid agatur apud inferos? Bene nobis faciamus, cum vivimus: cum autem mortui fuerimus, etiamsi parentes nostri, aut chari, aut propinqui afferant ad sepulcra nostra, sibi afferent qui vivunt, non nobis mortuis. Et haec quidem irrisit etiam Scriptura, dicens de quibusdam bona praesentia non sentientibus, Tanquam si epulas, inquit, mortuo circumponas : et manifestum est hoc ad mortuos non pertinere, et consuetudinem hanc esse Paganorum, non venire de propagine illa et vena justitiae patrum nostrorum Patriarcharum, quibus exsequias celebratas esse legimus, parentatum esse non legimus. Hoc etiam in moribus Judaeorsdam solemnitatibus consuetudinis vetustatem. Et quod objiciunt quidam de Scripturis, Frange panem tuum, et effunde vinum tuum super sepulcra justorum, et ne
Abbreviated transcription (Latin):
homines qui dicunt. ñ. ẽ. homini bene uerb exgłii.xi.¬
nisi cui ad sunt carnis deliciȩ. ipsi sunt
quos notat apłs dicentes. manducemus
& bibamus cras em̃ moriemur. Quis
huc inde surrexit: quis nob̃ quod ib
agitut dixit. Hoc nob̃cũ tollunus.
quod in hoc tẽpore bene.ẽ. nob̾. Qui
hoc dicit uxorẽ duxit. carnẽ ample¬
xatur. carnis uoluptatib iocundatur.
acena excusatur. Obseru& ne fame
sidĩ caritatis q ur̃ȩ. Iũẽaomodũ exhor¬
rueritis homines qu putantes hanc solã
.ẽẽ. uitam quã cũ pecorib habemus com¬
munẽ. pꝰmortẽ autẽ finiri totũ homius
ritũ malarũ aurium corrũpentes dicunt.
manducemus ⁊ bibamus cras eñi moriem᷑.¬
Et quod. ẽ. ꝑnitiosius de sepulto mor¬
tuo. argum̃tũ sepeliend cordis assumit᷑
& dicitur. manducemus & bibamus cras
enĩ moriemur. Irrident etiã fidẽ asseren
tium surrecturos. eẽ. mortuos dicentes
sibi. Ecce iste positus.ẽ. in sepulchro.

Expanded text:
homines qui dicunt: Non est homini bene, nisi cui adsunt carnis deliciae. Ipsi sunt quos notat Apostolus, dicentes: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Quis huc inde surrexit? Quis nobis, quod ibi agitur, dixit? Hoc nobiscum tollimus, quod in hoc tempore bene est nobis. Qui hoc dicit, uxorem duxit, carnem amplexatur, carnis voluptatibus jucundatur, a coena excusatur: observet ne fame i charitatisque vestrae, quemadmodum exhorrueritis homiues, qui putantes hanc solam esse vitam, quam cum pecoribus habemus communem, post mortem autem finiri totum quod esritum malarum aurium corrumpentes, dicunt: Manducemus et bibamus; cras enim morimet, quod est perniciosius, de sepulto mortuo argumentum sepeliendi cordis assumitur, et dicitur, Manducemus et bibamus; cras enim morimur. tium resurrecturos esse mortuos, dicentes sibi: Ecce iste positus est in sepulcro,
Abbreviated transcription (Latin):
sit tẽptatio deceptionis. alia tẽptatio ꝓba¬
tionis. Scdm illã ñ intelligit᷑ qu tẽptat
nisi diabolus. scd̃m hanc uero tẽptat ds̃.
ñ possidebit regnũ dĩ. etiã husꝰ nominis
intelligentia discernat᷑ & nulla erit que

Expanded text:
sit temptatio deceptionis alia temptatio probasit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat deus non possidebit regnum dei etiam huius nominis intellegentia discernatur et null