comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo rachariã teneamꝰ. & occisionis
consentiat locus: quęrimꝰ quare
barachiȩ filius dicitur. &e non ioiadȩ:
Barachia in lingua nr̃a benedictus
dĩi dicitur: & sacerdotis ioiacdȩ
iusticia. hebrȩo nomine demonstrat᷑.
In euangłio quo utuntur natareni.
pro filio barachiȩ. filiũ ioiadȩ
scriptũ repperimus: Simpliciores
fratres inter riunas tẽpli & altaris.
siue in portarũ exitibus quȩ siloã
ducunt rubra saxa monstrantes:
rachariȩ sanguine putant e̾e̾ pol¬
luta Non condẽpnamus errorem
qui de odio iudȩorũ & fidei pietate
descencdit: Dicamus breuiter quare
sanguis abel iusti usq ad zachariã
filiũ barachiȩ.ab illorũ generatio¬
ne quȩratur: cũ neutrũ eorum oc¬
ciderit Regulȩ scripturarũ est
duas generationes ponere: bonorũ
uel malorũ. hoc est singłorũ sin¬
gulis: De bonis sumamus exẽpla:
Quis ascendet in montẽ dñi: aut
quis requiescet in monte scõ eius:

Expanded text:
ergo et Zachariam teneamus, et occisionis ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simplfratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ?
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ occidistis inter demplum et
altare: In diuersis diuersa legi:
& debeo singulorũ opiniones ex¬
ponere: Alii tachariã filiũ bara¬
chiȩ dicunt. qui in duodecĩ ꝓpħis
undecimus est. padrisq in eo no-¬
men consentiat: Sed ubi occisus
est inter templũ & altare scriptura
non loquitur: maxime cũ tẽporibꝰ.
eius ux ruinȩ templi fuerint:
Alii rachariã patrẽ ioħis intelligi
uolunt: ex quibusclã apocriphorũ
sompniis approbantes: quod ꝓpt̾ea
occisus est. quia saluatoris predica-¬
ret aduentũ: & hoc quia de scrip¬
turis non habet auctoritatẽ: eadẽ
facilitate contẽpnitur. qua ꝓbatur:
Qlii istũ uolunt esse rachariam.
qui occisus est a ioas rege iudeȩ
inter templũ & altare: sicut regnorũ
narrat hystoria: Sed obseruandũ
quod ille zacharias non sit filius
barachiȩ : sed filius ioadȩ sacerdo.¬
tis: Vnde & scriptura refert: Nlon
fuit recordatus ioas patris eius
ioͥadȩ: quȩ sibi fecisset bona Cũ

Expanded text:
quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in eo nomen conssit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judaeae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi: Ad hierłem loqui¬
tur: & ad popłm uidȩorũ: Uersicu¬
lũ autẽ istũ quod & paruuli atq
lactiłites in ingressu hierłem dñ
saluatoris usi sunt. quanclo dixe¬
runt. benedictus qui uenit in no¬
mine dñi osanna in excelsis: sũp¬
sit de centesimo septuno decimo
psalmo: qui maiufeste le aduen¬
tu diũ scriptus est: & quod dicit
hoc uult indelligi: Nisi pęniten¬
tiam egeritis. & confessi fueritis
ipsũ esse me. de quo propħȩ ceci¬
nerunt filium omnipotentis
patris: meam faciem non uidebi¬
tis: Nabent uiclȩi datũ si hi tẽpus
penidentiȩ. confiteantur bene¬
dictum qui uenit in nomine dñi¬

Expanded text:
ni. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quotiẽs uolui congregare filios
tuos: quẽ admoclũ gallina congre¬
gat pullos suos sub alas suas:¬
& noliusti: Hierłem non saxa
&e edificia ciuitatis: sed habitato¬
res uocat: Quam patris plangit
affectu sicut in alio loco leguꝰ:
quod uidens eam fleuerit: In eo
autẽ quod dicit. quotiẽs uolui
congregare filios tuos om̃s retro
propħas a se missos eeᷤ testatur
Gallinȩ quoq similitudine congre-¬
gantis sub alas suas pullos suos
in cantico de utero nomii legimꝰ:
sicut aquila protegit nidũ suum.
& super pullos suos desiderat:
Expandit alas suas suscepit eos:
Hoc ipsũ: & ex ꝑsona hieremiȩ aute¬
iam dixerat: Reliqui domũ meã.
dimisi hereditatẽ meã facta est
michi hereditas mea: quasi in
spelunca in hieme: Deserta iudȩorũ
domus id est templũ illud quod
ante fulgebat angustius oculis
cõprobamus : qui habitatorẽ ap̃m
perdidit:⁊ & hereditatẽ preripere
gestiens. occidit heredẽ: Dico eñ¬

Expanded text:
ongregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tuHoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mspelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum idem templum illud, quod ante fulgebat augustius oculis comprobamus, qui habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Alite
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ quod hodie in agro ẽ. &
eras in clibanũ mittitur ds̃
sic uestit: quanto magis uos
pusillȩ fidei: Cras in scripturis
futurũ tempus intelligitur.
dicente iacob & exaudiet
me cras iusticia mea E samu¬
helis fantasmate phytonis¬
sa loquitur ad saulẽ craseris
mecũ & uos nolite quȩrere
quid manducetis. aut quid
bibatis: Notandũ quod ñ ait
nolite quęrere. uel solliciti
ẽẽ de cybo aut potu aut
indumento: sed expressius
quid in quit manclucetis aut
quid bibatis. & supra neq
corpori quid uestiamini:
Ubi michi uidẽt᷑ argui qui
sp̃to uictu. uel uestitu com-

Expanded text:
fenum quod hodie in agro est, et fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scrfuturum tempus intelligitur, dicente Jacob: « Exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu com
Abbreviated transcription (Latin):
litis adicere unũ cubitũ huic
stature: non potestis Illi ergo
etiam tegendi corporis curam
relinquite: cuiꝰ uidetis cura
factũ esse. ut tantȩ staturȩ
corpus habeatis Si ergo in qͥt
neq quod minimũ ẽ. potestis.
Minimũ enĩ est hoc. sed deo
corpora operari Danclũ autẽ
erat etiã documentũ. propt̃
uestimentũ : sicut datũ est
propt̃ alimentũ: Itaq sequit᷑
& clicit. Considerate lilia
quomodo crescunt: non labo¬
rant. neq nent: Sed ista do¬
cumenta. ñ sicut allegoria
discutienda sunt: ut quȩ ra¬
mus quid significent corui.
aut lilia: Iosita sunt enĩ ut
de rebus minoribꝰ. maiora per¬
suaderent᷑ Dico autẽ uobis
nec salomon in om̃i gła sua
uestiebatur sicut unũ ex istis:
tricũ. potest floribꝰ com parari:
Quid ita rubet ut rosa: quid
ita candet ut liliam: uiolerȩ
uero purpurã nullo superari
murice oculorũ magis quam
sermonũ iudicium est Si autẽ

Expanded text:
litis adjicere unum cubitum huic litis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sic . Dandum autem erat etiam documentum propter vestitum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. tricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum indicium est. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
seminant. neq metunt : quibꝰ
non ẽ. cellariũ. neq horreum:
& ds̃ pascit illos Quod si uola.¬
tilia absq cura. & erumnis.
dei aluntur prouidentia: quȩ
hodie erunt & cras non erunt:
quorũ anima mortalis ẽ. ec
cũ esse cessauerint semꝑ non
erunt: quanto magis homines
quibꝰ ȩternitas promittit᷑. dei
reguntur imperio: Quanto ma
gis plures estis illis: Id est
carius uos ualetis: quia utiq
rationale animal sicuti est
homo. sublimius ordinatũ
est in rerũ natura: quã irra¬
tionabilia sicuti sunt aues:
Quis autẽ ur̃m cogitando
potest adicere ad staturã suã
cubitũ unũ : Si ergo neq qđ
muumũ est pocestis: quid de
cȩderis solliciti estisꝰ id ẽ. cuiꝰ
potestate atq dominatu fac¬
tũ est ut ad hanc staturã
corpus ur̃m ꝑduceretur: eius
prouidentia etiã uestiri potest
non autẽ ur̃a cura factũ est
ut ad hanc staturã ueniret
corpus ur̃m: ex hoc intelligi
potest. quod si curetis. & ue¬

Expanded text:
 metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unum? Si ergo neque quod minimum est potestis, quid de caeteris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et ve
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rediero reddã tibt. Super
erogat stabularius quod in
duaͦbus denariis non accepit.
cũ dicit apłs. De uirginibus
autẽ preceptũ dñi non habeo:
consiliũ autẽ dõ: Itemq dñs
ordinauit his qui euangeliũ
annuntiant. de euangelio ui¬
uere: sed non uli sumus hac
potestate. ne quẽ ur̃mn graua¬
remur. Cui rediens qđ ꝓmise¬
rat debito reddet: quia uenieis
in iudicio dñs dicet: qui a
suꝑ pauca fiusti fidelis: supra
multa de constituã. intra in

Expanded text:
cum rediero, reddam tibi. Sucum rediero, reddam tibi. Suerogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do. Itemque et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus, cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicium Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te con
Abbreviated transcription (Latin):
natione hac in et̾nã patriã
red euntes: & bene iuinento
impositũ digcit in stabulum:
quia nemo nisi baptizatus: rasi
corpori xp̃i adunatus. ȩccłiam
intrabit: Et altera die ꝓtulit
duos denarios: & dedit stabu-¬
lario. & ait: Curã illiꝰ habe:
Altera dies. ẽ: post dĩ resurre¬
ctionẽ: Nam & ante quidẽ per
euangelii sui grãm illumina¬
uerat his qui in tenebris et
umbra mortis sedebant: sed
potior resurrectione cę̧lebrata:
perpetue lucis splendor effulsit:
Duo denarii sunt duo testam̃ta:
in quibꝰ ȩterni regis nr̃i. & ima¬
go continetur: finis enĩ legis.
xp̃c: Qui altera prolati: dantui
stabulario: quia tunc aperuit
illis sensũ: ut intelligerent
scripturas Altera die stabula¬
rius lenarios quorũ pretio
uulneratũ curaret accepit:
quia sp̃s sc̃s adueniens docuit
apłos omnẽ ueritatẽ. quo gen-¬
tibus erudiendis instare. atq
euangeliũ p̃dicare sufficerens:
& quodcũq suꝑ erogaueris: ego

Expanded text:
natione hac in aeternam patriam natione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quia Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego
Abbreviated transcription (Latin):
qui uulneribus tabescebat
inflictis : id ẽ. ur similitudinẽ
hominũ factus. & habitu in¬
uentus ut homo: cõpassionis
nr̃ę susceptione finitimus. pro
consolatione uicinus: & appro
inuenit: redarguenelo cohi¬
dũ precipit. pęnitentiã agitȩ̃ :¬
Infandit oleũ: dũ addit ap¬
propinquauit enĩ regnũ celo¬
rum: Infundit & uinũ : dum
dicit : om̃is arbor quȩ ñ facit
fructũ bonũ: excidetur. et
in ignẽ matetur: & imponers
illũ in iumentũ suũ duxit¬
Iumentũ eius est caro. in qua
ad nos uenire dignatus est:
in quo sautiũ imposuit: quia
peccata nr̃a portauit in corpore
suo in ligno: & iuxta aliã para-¬
bolam inuentã quȩ errauerat
ouem. humeris suis impositã :
reportauit ad gregẽ: Itaq impo¬
ni uunento est. in ipsam incar¬
nationẽ xp̃i credere: eiusq mys¬
teriis imitari simul & ab hostrs
incursione tutari: Stabulum
autẽ est ȩccłia pręsens: ubi re¬
ficiuntur uiatores de peregri¬

Expanded text:
qui vulneribus tabescebat qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et consolatione vicinubus invenit, redarguendum praecepit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquavit enim regnum coelorum ; infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Vel illum in jumentum suuJumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregri
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtifero q uulnere ẽ. fedatus:
Accidit autẽ ut sacerdos qui¬
cdam descenderet eadẽ uia:
& uiso illo p̃teriuit: Similit̃
& leuita cũ esset secus locum
& uideret eũ: ꝑtranliit: Sacer¬
clos & leuita qui iuso sautio
transierunt: sacerdotium et
ministeriũ ueteris destam̃ti
est. ubi ꝑ legis lecreta mundi
languentis uulnera monstra-¬
ri tantũ. non autẽ curari
poterant: Quia impossibile
erat ut apłs ait : sanguine
uitulorũ & agnorũ & hircorũ.
auferri peccata Samaritanus
autẽ quidã iter faciens uenit
secus eũ: & uidens eũ. miscđia
motus est: Samaritanus qui
int̃pretatur custos dominũ
sigiuficat : cui rectissime pro¬
pheta ne hos latrones possit
u currere supplicat: Custodi
me inquiens a laqueo quem
statuerunt michi: & ab scan¬
clalis operantiũ iniquitatẽ:
Qui propt̃ nos homines: et
propt̃ nr̃am salutẽ descendeis
de cęlo: uitȩ presentis iter
arripuit : & uenit secus eũ.

Expanded text:
lethiferoque est vulnere foedatus. lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ satis sententia: quȩ dicit.
Ante ruinã enĩ: exaltabitur
cor: Qui etiã clespoliaueruns
eũ. gła uidelicet immorta¬
litatis. & in nocentiȩ ueste
priuarunt: Hȩc enĩ ẽ prima
stola. qua iuxta aliã parabo¬
lam luxuriosus filius per pe¬
nitentiã rediens ornatur: &
qua ꝓthoplasti amilla: cogno¬
uerunt esse se nucdos. tuni¬
casq pelliceas naturȩ mor-¬
talis induti sunt Q plagis
impositis: abierunt semiuiuo
relicto: Nage peccata sunt.
qui bus nature humanȩ inte.¬
gritatẽ uolando: seminariũ
quoddã ut ita dicã augendȩ
mortis fessis inlidere iusceribꝰ.
Abierunt autẽ non ab irsidiis
aliquatenus cessando: sed earũ-¬
dem insidiarũ fraudes occultan-¬
do: Senuuiuũ reliquerunt: quia
beatitudine uitȩ immortalis
exuere: sed ñ sensũ rationis ab-¬
olere ualuerunt: Ex qua enĩ
parte sapere & cognoscere dm̃
potest: uius ẽ. homo: Ex qua
uero peccatis contabescit. et
miseria deficit: mortuus idem

Expanded text:
enim satis sententia, quae dicit: enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalitatis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo. Ex qua vero peccatis contabescit, et miseria deficit, mortuus idem,
Abbreviated transcription (Latin):
cuilibet proximũ doceret:
Et tamen hec eadẽ parabola
specialiter ipsũ dĩ filium
qui nobis ꝑ humanitatẽ ꝓxi¬
mus fieri dignatus ẽ: desig.¬
naret Neq enĩ ita prexinũ.
quẽ sicut nos diligere iube¬
mur. suꝑ xp̃o interpretari
debemius: ut moralia mutuȩ
frat̾nitatis instituta sub alle¬
gorie regulis extenuare. et
auferre conemur: Suspiciers
autẽ iħc: dixit: Nomo quidã
descendebat ab hierłem in
hiericho: Homo iste adam
intelligitur : in genere huma¬
no: Hierłem: ciuitas pacis illa
cęlestis. a cuiꝰ beatitudine
lapsus. in hanc mortalem
miserãq uitã deuenit: Quã
bene hiericho quȩ luna inter¬
pretatur signa ficat: uariis ui¬
delicet defectuũ laboribus.
erroribꝰq semꝑ incertã: Et
incidit in latrones: Latrones.
diabolũ & angłos eiꝰ intelli-¬
ge in quos: qui a descendebat
incidit: Nã nisi prius urtus
intumesceret: foris tẽptatus
tam facile ñ cederet Uera ẽ.

Expanded text:
cuilibet proximum doceret, cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ uulnerato qui fecit
misccłiam in illũ adiecit:
uade & tu fac suiliter:
id ẽ. tali misccłiȩ studio. pro¬
ximũ tuũ necesse habentem:⁊
diligere & sustentare mem̃to:
apertissime declarans. solam
esse dilectionẽ & ipsam noni
uerbotenus ostentatã: sed
operis exequutione ꝓbatam:
quȩ ꝑpetuã ducit ad uitam:
Ille autẽ uolens iustificare se¬
ipsũ: dixit ad iħm: & quis ẽ.
meus preximus: Quanta ina¬
nis głȩ dementia. legis peri¬
tus ob uulgi fauorẽ captan¬
dũ. quo sapienter respondisse
iactaretur : primũ se legis fa.¬
tetur ignorare manclatum:
Uere iuixta saluatoris sen¬
tentiã. sapiens & prudens in
lege : sed quia ñ humiliari
cũ paruulis xp̃i sed se ipsũ
iustificare desiderat: beatos
oculos colũbarum in nocentiȩ
lacte lotarũ: quibus xp̃i ar¬
chana uidere posset. acciꝑe
recusans Cui ꝓfecto dñs ita
responsũ tẽperauit suũ. ut et¬
omnẽ qui miscłiã faceret

Expanded text:
proximum vulnerato qui fecit proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce quidam legis¬
peritus surrexit :
tẽptans eũ. & dicens:
Magister. quid faciendo ui¬
tam ȩt̾nam possidebo: Legis¬
peritus qui de uita ęt̃na
dñm tẽptans interrogat :
occasionẽ ut reor tẽptandi.
de ipsis sermonibus dñi sũp¬
sit. ubi ait ÷ gaucdete autẽ:
quod nomina ur̃a scripta suns
in cȩ̨lis Sed ipsa sua tẽpta¬
tione declarat: quã uera sit
illa dñi confessio. qua patri
loquitur: quod abscondisti
hec a sapientibus. & pruden¬
tibꝰ.  & reuelasti ea paruulis:
At ille dixit ad eũ: In lege
quid scriptũ est. quomͦ leg̾is:
Ille respondens dixit: Diliges
tuo & ex tota anima tua
&e ex omibꝰ uiribꝰ tuis & ex
om̃i mente tua: & ꝓximum
tuũ sicut te ipsum Dũ legis¬
perito respondet. ꝑfectũ nõbis
saluator iter uitȩ cȩlestis
ostendit: cui primo de dile¬
ctione clĩ & proximi. legis
scripta proponenti dicit. recte
respondisti. hoc fac & uiues:
Deinde post uiductã parabo¬
lam. respondenti illũ fuisse

Expanded text:
ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens, dixit: Diliges tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: ergo ꝑfidia ꝑdidit eos.
qui de acceptis beneficiis dõ
głam clare neglexerunt Qua-¬
propter hȩc lectio superiori ea
ratione coniungitur: quod ibi
fidem per humilitatẽ augeri
debere parabola data decer¬
nitur : hic autẽ manifestius
ipsis rebus ostenditur. ñ fidei
tantũ agnaitã rationẽ: sed
exculatã fidei operationẽ else.
que saluũ faciat credentem:
det q głam patri qui est in

Expanded text:
navit, ergo perfidia perdidit eos navit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere, parabola data decernitur, hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed ecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gloriam Patri qui est in
Abbreviated transcription (Latin):
uerãq assequatur: & omnia
scđm catholicã regulã disserat.
distingat a creatore creaturã.
eo quod manifestet᷑ uarietate
mendaciorũ. tanquã lȩpra
caruisse: & tamen ingratus
sit dõ. & dño muncdatori suo
quia elatus suꝑbia. gr̃arum
agendarũ pia humilitate ñ
sterrut᷑: similisq efficitur eis:
de quibꝰ dicit apl̃s. Qui cum
cognouissent dm̃ non ut dm̃
magnificauerunt: aut grãs
egerunt: Quod enĩ dicit eos
dm̃ cognouisse: ostendit qͥdẽ
a lȩpra fuisse muncdatos: sed
iamen statĩ accusat ingratos:
& ait illi: Surge. uade. quia
fides tua te saluũ fecit Qui
deuotus ante dnm cęcidit.
surgere & ire prȩcipitur: quia
qui infirmitatẽ suam subtilit᷑
cognoscens. humiliter iacet. ꝑ
duuni uerbi consolationem.
surgere ad fortia opera. & cres¬
centibus cotidie meritis. ad ꝑ¬
fectiora passim proficere iubetͤ.
Si autẽ fides saluũ fecit eum.
quẽ ad agendas saluatori
& emundatori suo gr̃as incli¬

Expanded text:
veramque assequatur, et omnia veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias incli
Abbreviated transcription (Latin):
Nouẽ itaq incligent uno: ut
quadã unitatis forma coagu¬
lentur & decẽ sint: Unũ au¬
tem non eis indiget: ut custo¬
diat unitatẽ: Quã ob rẽ ut
unus ille qui gr̃as egit unicȩ
excłiȩ significationẽ approbatus
atq laudatus est: ita illi nouẽ
qui gr̃as ñ egerunt. reprobi
effecti. a consortio unitatis ex¬
clusi sunt Iclłoq tales in noue¬
nario numero. tanquã inꝑfecti
remarebunt: E icrito eos sal¬
uator quasi ignotos ubi sint
inquirit: Scire enĩ dĩ eligere.
nescire reprobare ẽ: Non est
inuentus qui rediret. & darae
głam dõ: nisi hic alienigena:
Scđm corpus quidẽ facile est.
uidere posse hominẽ ñ habere
lȩprã : & tamen animi esse ñ
boni: Sccł̃m significationẽ autẽ
huiꝰ miraculi. conturbat consi¬
derantẽ: quomodo mundus
dici possit ingratus sed iam
facile ẽ. etiã illud uideri. fieri
posse: ut quisquis in ecclesiȩ
societate. doctrinã integram

Expanded text:
Novem itaque indigent uno, ut Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint: unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quomobrem ut unus ille qui gratias egit, unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem qui gratias non egerunt reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram
Abbreviated transcription (Latin):
ascensor eiꝰ retro Bursũq de
persecutoribꝰ dñi scriptũ est
Abierunt retrorsũ: & cecide-¬
runt int terra: Quid est hoc
qđ electi in faciẽ. & reprobi
retrorsũ cacdunt: nisi quod
omĩs qui post se̾ cadit.
ibi procul dubio cadit. ubi ñ
uidet: Qui uero ante se cȩci¬
derit: ibi cȩcidit ubi uidet:
Iniqui Ergo quia in uisi bilibꝰ
caclunt: post se cadere edicun.¬
tur.÷ quia ibi corruunt. ubi
quid eos sequet᷑. modo uidere
non possunt: Iusti uero quia
istis uisibilibus. semet ipsos
sponte deiciunt. ut inuisibilibꝰ
erigantur: quasi in faciẽ ca¬
dunt: quia timore compuncti.
uidentes humiliant᷑ Respon¬
dens autẽ iħc: dixit: Non ne
decẽ mundati sunt. & nouẽ
ubi sunt: Unũ si addatur
ad nouẽ. quȩlã effigies uni-¬
tatis impletur: quo fit tanta
cõplexio : ut ultra ñ ꝓgrediat᷑
numerus. nisi rursus ad unũ
redeatur. & hȩc ꝑ infiritatem
numeri. regula custodiatur:

Expanded text:
ascensor ejus retro . Rursumque de ascensor ejus retro . Rursumque de persecutoribus Domini scrAbierunt retrorsum et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem, et reprobi retrorsum cadunt, nisi quod omnis qui post se cadit, ibi procul dubio cadit ubi non videt; qui vero ante se ceciderit, ibi cecidit ubi videt? Iniqui ergo quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt ubi quid eos tunc sequatur, modo videre non possunt. Justi vero quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes humiliantur. Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur; quo fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
magnificans dm̃ regressus ẽ.
unius eccłię deuotam xp̃o hu¬
militatẽ significat: Qui bene
cadens ante pedes dñi grãs
egit: Ille enĩ uere dõ gratias
egit: qui repressis p̃sũptionis
suȩ cogitationibꝰ quam in se¬
met ipso infirmus sit humi¬
liter uidet: Qui nichil sibi
uirtutis tribuit: quia bona
quȩ agit esse de misccłia
conditoris agnoscit Unde &
recte subiungit᷑ Q hic erat
samaritanus: Samaritanus
quippe: interp̃tatur custos
Quo nomine ille popłs si
altissime significatur: qui
gr̃as agendo ei a quo acci-¬
pit tribuit omne qđ acci.¬
pit: quodã modo cantans illud
Cadit autẽ in facie: qui
ex malis quȩ se perpetrasse
meminit erubescit: Ibi enĩ
cadit homo: ubi confundit᷑:
Unde & paulus quasi quibꝰ¬
dam in facie iactantibus:
diccbat: Quẽ ergo fructum
habiustis tunc in illis. in
quibꝰ nunc erubescitis:
Nt contra de ascensore ȩqui
id ẽ. de eo qui in huiꝰ mundi
gła elatus ẽ : dicit᷑: ut cadat

Expanded text:
magnificans Deum regressus est, unius Ecclesiae devotam Christo humilitatem significat. Qui bene cadens ante pedes Domini, gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodam modo cantans illud Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus, quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensore equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadet
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: non potestis dõ seruire:
& mãmone: Auclięt hoc aua¬
rus. audiat qui censetur uoca¬
bulo xp̃iano: non posse simul
mãmone hoc ẽ. diuitiis. xp̃o¬
q seruirẽ: & tamen non dixit
qui habet diuitias: sed qui
seruit diuitiis: Qui enĩ diui
seruit mãmonȩ: Ille utiq
seruit: qui rebus istis terrenis
merito suȩ ꝑuersitatis p̃positꝰ
princeps huiꝰ scłi a dño dicit᷑
Ergo aut unũ odiet: & alte¬
rũ diliget: ut fieri debet:
Odiet sc̾ilicet diabolũ: diliget
dm̃: aut uni adherebit: et
alterũ contẽpnet: Adherebit
scilicet diabolo. cũ quasi eiꝰ
premia tẽporalia sectatur. con¬
tempnet autẽ dm̃: Non dixit
odiet : sed sicut solent minas
eiꝰ postponere. cupiditatibꝰ suis.
qui le bonitate eiꝰ ad inpuni¬
tatẽ sibi blandiunt᷑: quibꝰ per
salomonẽ dicit᷑. fili ne adicias

Expanded text:
dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. Audiat hoc avarus, audiat qui censetur vocabulo Christiano, non posse simul mammonae, hoc est divitiis Christoque serviri. Et tamen non dixit: Qui habet divitias, sed qui servit divitiis. Qui enim divitservit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, princeps hujus saeculi a Domino dicitur. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet. Odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur. Contemnet autem Deum, non dixit Odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fil
Abbreviated transcription (Latin):
perdet illam: Quod nasi de
hac uita acceperimus. quam
oportet pro regno dei ꝑdere
quod potuisse martyres claru¬
it: contrariũ hoc prȩceptum
erat illi sententię qua dictũ
ẽ. Quid proclest homini si to¬
tum mundũ lucreturꝰ᷑ animȩ

Expanded text:
perdet illam . Quod nisi de perdet illam . Quod nisi de hac vita acciperemus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum l
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qđ onũbꝰ natura tribuit.
& iumentis. ac bestiis. hominibꝰ
quoq cõmune ẽ. huiꝰ cura pe¬
nitus liberamur: sed p̃cipit᷑
nobis. ne solliciti simus quid
comedamus Q quia in sudore
uultus p̃paręmus nobis panẽ:
labor exercendus ẽ: sollicitudo
tollenda: Aiuma plus ẽ. quam
ȩsca: & corpus plusquã uesti¬
mentũ: Ammonet ut menu¬
nerimus. multo amplius nob̾
dm̃ dedisse. qđ nos fecit. et
cõposuit ex anima & corpore:
quã ẽ. alimentũ. atq degumen¬
tum: ut intelligas eũ qui de¬
dit animã: multo facilius escã
esse daturũ: similiter eũ qui
corpus dedit: multo facilius
claturũ esse uestimentum:
Quo loco quęri solet utrũ
ad animã cibus iste ꝑueni¬
at: cũ anima in corporea sit.
iste autẽ cibus corporeus:
Sed animã. hoc in loco pro
ista uita positã nouerimus
cuiꝰ retinaculũ ẽ. alimentũ
istud corporeũ Scđ̃m hanc
significationẽ: dictũ ẽ. etiã¬
illud. qui amat animã suã

Expanded text:
Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationeillud: Qui amat animam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
trones: At ille dixit. Qui fecit
miscłiam in illtm: Iuxta lit¬
terã manifesta ẽ. dñi senten¬
tia nullũ nobis ampłius quã
qui misereatur esse ꝓximum:
si hierosolymitae cius ñ sacer¬
dos. ñ leuita. ex cadẽ gente
imino ir eadem urbe nati &
nutriti: sed externę gentis
accola. quia magis misertus
ẽ. factus est proximus. Sacra¬
diore autẽ intellectu: quoniã
nemo ẽ magis preximus. quã
qui uulnera nr̃a curauit: di¬
ligamus eũ quasi dñm deum¬
nr̃m: diligamus quasi ꝓrimũ:
Nichil enĩ tã prgxinũ: quã
caput membris Diligamus
etiã eũ qui unitator est xp̃i.:¬
Id est. ut uere te proximũ.
sicut de ipsũ diligere mani¬
festes: quicquid uales in eius
uel corporali. uel spũali ne¬
cessitate subleuanda deuotus

Expanded text:
it misericordiam in illum. Juxta litteram, manifesta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, si Jerosolymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magia proximus quam qui uulnera nostra curauit, diligamus eum quasi dominum, diligamus et quasi proximum; nihil enim tam proximum quam caput membris. diligamus etiam eum qui imitator est ChriId est, ut vere te proximum sicut te ipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spirituali necessitate sublevanda devotus
Abbreviated transcription (Latin):
eprosi non absurde
intelligi possunt: qui scientiã.
uerę fidei non habentes. ua¬
rias doctrinas ꝓfitent᷑ erroris
Non erĩ abscondunt imꝑiciã
suam: sed pro sũma ꝑitia ꝓ¬
ferunt in lucẽ: iactantiã
sermonis ostendunt: Nulla
porro falsa doctrina ẽ. quȩ
non aliqua uera int̾misc̃eat:
Uera ergo falsis mordina¬
disputatione uel narratione ho¬
minis tanquã in unius cor¬
poris colore colore apparen¬
tia significant lȩpram: tan¬
quã ueris falsisq colorem
locis humana corpora uari¬
antẽ. atq maculantẽ: Hi
autẽ tã uitandi sunt ȩccłiȩ.
ut si fieri potest longius
remoti magno clamore: xp̃m
interpell ent: Unde & apte
subiungitur. Qui steterunt
a longe. & leuauerunt uocẽ¬

Expanded text:
eprosi non absurde intelligi possunt, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas proferunt erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostendunt. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinadisputatione vel narratione hominis tanquam in unius corporis colore apparentia, significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent, unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt voce
Abbreviated transcription (Latin):
dunciis. nullũ animȩ suȩ so¬
latiũ posset inuenire. tandẽ¬
mentis intuitu. memor fuit
dĩ & delectatus ẽ:. d̾itq ad
eamdẽ eius uisionẽ ꝑuenire
meream᷑: obstacula uitiorũ
que hanc impedire solent.
satagamus a nr̃o & corpore
& mente secludere: Nleq enĩ
ad eũ nisi rectis operũ gres¬
sibus ꝑuenitur: neq facies eiꝰ
munda nisi a mundis corde
uidetur B̾eati autẽ mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebuñs:
Qđ ipse nob̃ prestare dignet᷑.
qui ẽ. ꝓmittere dignatus iħc

Expanded text:
divitiis, nullum animae suae sodivitiis, nullum animae suae solatium posset invenire, tandmor fuit Dei, et delectatus est . Utque ad eamdem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
transmitit: Hȩc de misterio
petrȩ sp̃ũ alis aqua & primꝰ
pastor ȩccłiȩ nomen accepit:
Q in qua totuis sc̃ȩ eccłiȩ
fabrica immobilis. & incon¬
cussa persistit. & per quam
ipsa eccłia nascitur nͣutrit᷑
latius exponendo dicere
libuit : quia solent artius
multo & aliquando dulciꝰ
inherere cordibus aucdien¬
tium. ea quȩ figurarum
antiquitate premissa Sic
demũ noua sp̃ualiter ex¬
planatione dilucidantur.
quam qͥ  sine ulliᷤ figurarũ
exemplis. simplicitantũ nar¬
ratione credenda. uel agen¬
da monentur: Curemꝰ autẽ
labentium rerũ contrarietate
terrente. nulla blandiente
serenitate. a fidei firmitate
diuellamur. neglectis deliciis
tempora libus. sola nos in pre¬
senti redẽptoris nr̃i dona cȩ¬
lestia delectent. sola inter
erũnas scłi spes uisionis illiꝰ
consoletur: Recolamꝰ seduli
egregiũ dauid propħȩ & regis
exemplũ. qui cũ in tantis reg¬
ni affluentis honoribus atͤ

Expanded text:
transmittit. Haec de mysterio transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur. Curemus autemlabentium rerum contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac
Abbreviated transcription (Latin):
aquã baptismi remissionẽ
peccatorũ que nobis preme¬
bant accepimuf Hlos qui int̃
erũnas uitȩ prȩsentis. quã si
in siccitatẽ heremi. ꝓmissũ
nobis patriȩ cęlestis expecta-¬
mus ingressũ. In qua uicle¬
licet heremo siti periclitam᷑.
ac fame spũali deficere. si
non redẽptoris nr̃i nos dona
confirment. si non incarna¬
tionis eius sacramenta re-
in huiꝰ scłi itinere deficiamꝰ
recreat: Ipse petra. quȩ spũ¬
alibus nos donis in ebriat :
quȩ ligno crucis percussa.
poculum nobis uitȩ suo de
latere manauit: Unde dic̃
in euangłio: Ego sũ panis
uitȩ. qui uenit ad me. ñ
esuriet: & qui crecdit in me:
non sitiet umquã: Et con-¬
gruente satis figurarũ ordi¬
ne. primo popłs per mare
saluatus est. Acsicad cibum
mannȩ. atq ad petrã potus
mystice peruenit: Quia pri-¬
mũ quidẽ aqua nos regene.¬
rationis abluit. ac deinde
ad participationẽ sacri alta¬
ris. ubi redẽptoris nr̃i carni
ac sanguini cõmunicemus

Expanded text:
aquam baptismi remissionem peccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus sacramenta renoin hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque ad petram mystici potus pervenit, quia primum quidem aqua nos regenerationis abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus,
Abbreviated transcription (Latin):
latine petrus. qđ syri cephas
significat & in utraq lingua
nomen a petra cliriuatum est:
Uocatur autẽ petrus: obfirmi¬
tatẽ fidei: Uocatur autẽ pe¬
trus: ob inuincibile robur men-¬
tis: Uocatur petrus: quia illi
solidissimȩ petrȩ de qua
unica deuotione acdhesit: Hinc
est enũ quod eadẽ petra
discipłos suos quẽ eum esse¬
dicerent ac petrus responde-¬
ret dicens tues xp̃c filius dĩ
uiui: continuo purã eiꝰ con¬
fessionẽ urxta utriusq nomi.¬
nis significantiã digna re¬
muneratione donauit Sed
& ipsa petri appellatio: quid
in se sacramenti gestaret
aperuit: Primo namq ait de
symone: beatus es sẏmon
bariona. quia caro & sanguis
non reuelauit tibi. sed pat̃
meus qui in cęlis ẽ: Ac dein

Expanded text:
Latine Petrus quod Syriace Cephas Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac dein