comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit dare serius hec ẽ ut płim
uolunt potestas dimitendi
peccata in bap̃o.s potestas dim¬
itcendi peccata. que in deo est
deus ẽ. Ideo aln dicunt hanc
potestatem nõ potnis se dare
alicui seriorum quia nullipo¬
tuit dare. ut eẽt qd̾ ip̃e ẽ. uł ut
hrẽt eẽntiam quam ip̃e ht̃
cui hoc ẽẽẽe qd̃ posse dicunt
enim si hanc potentiam ali¬
cui dare potuit. potiit ei da¬
re creare creaturas qz ño ẽ hoc
maioris potentie quam illd̾
ad ꝙ dici põt quia potinit eis
dare potentiam dinittendi
peccata nõ ip̃am eandem qua
tiam creatam. quã seruus pos¬
set dunitt̾e peccata ño ut au¬
ctor remissionis s ut minist̃
nec tn sine des auctore nin¬
sicut inminist̾io ht̃ ext̾ius scĩ¬
ficare ita nministĩo hr̃es ut̾i¬
us mundare ⁊ sicut illud fa¬
cit deoauctore qui cum eo ⁊ in¬
eo oꝑatur illud ext̾is ita in¬
tĩus mundaret deoauctore
qui eius ũbo ueld̾ quodam mi¬
nist̾ĩo uteretur. Ita ⁊̃ posset
deus ꝑaliquem creare aliq̃ ñ

Expanded text:
tuit dare servis. Haec est, ut plurimi volunt, potestas dimittendi peccata in Baptismo: sed potestas dimittendi peccata quae in Deo est, Deus est. Ideo alii dicunt hanc potestatem non potuisse dare alicui servorum, quia nulli potuit dare ut esset quod ipse est, vel ut haberet essentiam quam ipse habet, cui hoc est esse quod posse. Dicunt enim: Si hanc potentiam alicui dare potuit, potuit ei dare creaturas creare, quia non est hoc majoris potentiae quam illud. Ad quod dici potest quia potuit eis dare potentiam dimittendi peccata, non tamen ipsam eamdem qua tiam creatam qua servus posset dimittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo auctoresicut in ministerio habet exterius sanctificare, ita in ministerio haberet interius mundare; et sicut illud facit Deo auctore, qui cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare aliqua, non
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃m suum tanquam in ce sua
⁊ potestatem suam constituere
poterat. inaliquo uł maliqui¬
b srrius ut tanta ius eẽt mba¬
p̃õ serui. quantum ẽ in bap̃oi
domini. s nolinit ne ẜutis in
seruo spem poneret.baptiçat
seruus ut minist̾ baptiçat᷑ do¬
minus tanquam potestã tem
habens. quam si daret seruiisi
Dos ẽ bap̃s ioħ̾is sic diceretur
bap̃s petriuł pauli qd ne fieret
retirauit sibi dñs potestatem
bap̃i serins aũt minist̾ium de¬
dit. si ergo seruus se dicit bap¬
tiçare recte clicit. s tanquam
mmist̾ bapticat. ⁊ ideo nõ dif¬
fert siue bomis siue malus ba¬
ptiçet. Ideretiam nemo dicit ba¬
p̃s meus cum t̾ndicat euuange¬
lium meum. prudentia mea. li¬
c̃. alius enim alio melius oꝑa¬
tur. in euuangelicando ⁊ alius
alio prudentior ẽ. alius alioi
aũt magis minus uebaptiça¬

Expanded text:
Baptismum suum tanquam vice sua. Et potestatem suam constituere poterat in aliquo vel in aliquibus servis, ut tanta vis esset in Baptismo servi quanta est in Baptismo Domini; sed noluit, ne servus in servo spem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; quam si daret servis, us est baptismus Joannis, sic diceretur baptismus Petri vel Pauli. Quod ne fieret, retinuit sibi Dominus potestatem Baptismi, servis autem ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, liest. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
adultis .n. qui digne accipiũt
sacram̃tum nõ ambigitur ꝗn
grãm opãtem ⁊ coopantemꝑ
cepint que inuacuum eis cedit
si ꝑlib̾m arbitrium post mor¬
talit̾ deliquerit. qui mi̾to poc̃i
contumeliam sp̃iu sc̃o face̾
⁊ ip̃m a se fugare de ꝑuulis uõ
qui nondum rõne utunturi¬

Expanded text:
dultis enim qui digne recipiunt sacramentum non ambigitur quin gratiam operantem et cooperantem perceperint; quae in vacuum eis cedit, si per liberum arbitrium post mortaliter deliquerint, qui merito peccati contumeliam Spiritui sancto facere, et ipsum a se fugare. De parvulis vero qui nondum ratione utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si suꝑo fu̾it nist̃ cumdia¬
it purum ẽ ꝑ lapideum canalẽ
transit aqua ad areolas in cana¬
li lapideo. nil gen̾ãtur s ortus
fructus płimos aftert hñt igi¬

Expanded text:
 Si superbus fuerit minister, cum diait, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus plurimos affert.
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ bonos ministros cum alius
sit alio melior. ñ ẽ melior bap̃s
ꝗ ꝑ meliorẽ dat᷑. nlło mõ malus
ẽ. qui etiam ꝑmalum datur.
stros dispares dei munus ẽ eq̃le
ministres. s par ⁊ eqͣle pp̃ħ dr̃. ẜ¬
dico ⁊ nõs dicimus omnes qr
iustos oportet eẽ. ꝑ quos bapti¬
çatur iustos oportet ẽẽ tanti
iudi cis ministros sint manis¬
tri iusti si uolunt si au̾t nolue¬
rint ẽẽ iusti qui sedenit in cathe¬
dra moysi securum me fecit.i
si quos ergobaptiçauit ebrio
micidam. qr columbam atten¬
do ꝑ quam michi dr̃ hicẽ qui
bapticat. Item homicida declit
tũ tã sc̃m estut nec homicida
ministrante polluatur. Item
tegrum sa cram̃tu n accxpit. s
salutem que uirtus ẽ saeranĩe¬
ti: ño accepit. si extra ecc̃am ca¬
tholicam ip̃m sacramentum i¬
hũit debet igitur ad eccłam re¬
dire nõ ut sacram̃tumbap̃i i¬
terum accipiat qs nemo deb
mnaliquo repet̾ẽ. s ut insocieta¬
te catholicam intam accipiat

Expanded text:
ros cum sit alius alio melior, non est melior Baptismus qui per meliorem datur; nullo modo malus est qui etiam per malum datur,  per ministros dispares Dei munus est aequaministros, sed par et aequale propter dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet esse, per ques baptizatur, quia justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me fecit maSi quos ergo baptizavit ebriosmicidam, quia columbam attendo, per quam mihi dicitur: Hic est qui baptizat . Item. Homicida dedit tum tam sanctum est, ut nec homicida ministrantegrum sacramentum accepit; sed salutem, quae virtus est sacramenti, non habebit si extra Ecclesiam catholicam ipsum sacramentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. quid ñ nouãt potesta¬
tem drãcibap̃i innullum ho¬
Ininist̾ium plane transituꝵ
potestatem a dño innemine
s minist̾ium in bonos ⁊ ĩma¬
los nõ ex orreat columba mini¬
st̾ium maloꝵ respiciat potesta¬
tem dm̃ quid facit ribi munst̾
malus ubi bomis ẽ dñs neq ꝙ¬

Expanded text:
minum. Quid non noverat? potestatem dominici Baptismi in nullum hoinisterium plane transiturum; potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat potestatem Domini. Quid facit ibi minister malus, ubi bonus est Dominus?
Abbreviated transcription (Latin):
bonum. uidetur quia no re¬
ceꝑint qr grã illa caritas ẽ ⁊
fides que uoluntatem p̃ꝑat
⁊ adiuuat s si quis dixerit eos
accepisse fidem ⁊ catitatem si
uõ grãm nõ receꝑint qua bñ
oꝑan possint cum fuint adu¬
iti. non ergo sufficit eis in ħ
alia addatr que si nõaddat᷑
ño ẽ ex eoꝵ culpa quia iustifica¬
ti sunt a prc̃o quidam putant
iorem uenennt etatem exmu¬
nere sortiantur usum. insi ꝑ
lb̾m arbitrium usum munĩs
extinguant peccando. ⁊ ⁊̃ ita ex
culpa eoꝵ ẽ nõ ex defectu gr̃eꝙ
bitrium renuerunt ⁊ usum pͣ
tris dari sicut a boms ⁊ amaliᷤ
sumitur nec melior ẽ bap̃s qui
ꝑ melorem datur nec mimus
bonus qui pminus bonum dat᷑
nec malus qui ꝑmalum dat̃
nec maius munus datur in
mnbaṗo dato amalo.sequale:
qr ñ ẽ munus hominis s dei ꝙ
totỹsubditis declaratur testimo¬
qualis ille ꝑ cuius minift̾iu¬

Expanded text:
. Videtur quod non receperint, quia gratia illa charitas est, et fides quae voluntatem praeparat et adjuvat. Sed quis dixerit eos accepisse fidem et charitatem? Si vero gratiam non receperint, qua bene operari possunt cum fuerint adulti; non ergo sufficit eis in hoalia addatur; quae si non additur, non est ex eorum culpa, quia justificati sunt a peccato. Quidam putant jorem venerint aetatem, ex munere sortiantur usum, nisi per liberum arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiabitrium renuerunt, et usum ptris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior est Baptismus qui per meliorem datur, nec minus bonus qui per minus bonum datur, nec malus qui per malum datur, nec majus munus datur in in Baptismo dato a malo, sed aequale, quia non est munus hominis, sed Dei, quod totum subditis declaratur testimoqualis ille in cujus pot
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis erat ꝯditõe corporis
aĩalis inmortalis bñfitio con¬
ditoris. Nõ enim in mortalis
erat qd̾ oĩo mori nõ poss. ꝙ ñ
erit nisi cum fuit sp̃uale. apte
dic̃ qd̃ nõ exnatura s exligno
uite hẽbat posse nõ mori.

Expanded text:
poris animalis, immortalis beneficio Conditoris. Non enim immortale erat quod omnino mori non posset, quod non erit nisi cum fuerit spirituale. Aperte dicit quod non ex natura, sed ex ligno vitae habebat posse non mori.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio sĩt peccatum: queri sola.
utrum in eodem homine. ⁊ cir¬
ca eandem rem hec duo utruz
plura. ut siquis uoluntate
furatur uoluntatem habu¬
it malam que peccat̃ ẽ.⁊ actũ

Expanded text:
atio sint peccatum, quaeri solet, utrum in eodem homine et circa eamdem rem haec duo unum diversa: ut si quis voluntate furatur, voluntatem habeat malam, quae peccatum est, et actum
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯditoĩs. primo d̾s dixat qua¬
cumq die comedis exeo morte
morieris. de iñ mułr dixit. Ne
forte moriam̃. Nouissime ser¬
pẽs dixit. Hequa quã moriem̃.
d̾s affirmauit. mułr qĩ ambi¬
gendo illud dix̃. diabolus nega¬
uit. q̃ igitur dubitauit. ab affir¬
mante recessit ⁊ negãti appin

Expanded text:
nae perditionis. Primo Deus dixerat: Quacunque die comederitis ex eo, morte moriemini. Deinde mulier dixit: Ne forte moriamur. Novissime serpens dixit: Nequaquam moriemini. Deus affirmavit; mulier quasi dubitando illud dixit; diabolus negavit. Quae igitur dubitavit, ab affirmante recessit; et neganti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto contemplationis dei
uult intelligi in hoc ergodi¬
fferentia ẽ q ad conteplatõe
tinet. Ecce aꝑte monstra¬
tum ẽ in quo differant sp̃c sa
uta sit in reb ⁊ ut docet aũs
⁊ rem humanam ⁊ ideo de
ip̃o hemus sapĩam ⁊ scĩam
cum enim legitur u̾bum ca
oscitur uerus hoĩs filius. Itẽ
cum dr̃ indimus plenũ gr̃e
⁊ ueritatis grãm referamus
ad seĩam ⁊ unitatem ad sapi
fuit plenarie ⁊scĩam nos ⁊sa¬

Expanded text:
fecto contemplationem Dei vult intelligi. In hoc ergo differentia est, quia ad contemplationem pertinet. Ecce aperte demonstratum est in quo differant spiritusuta sit rebus. Et, ut docet August. et rem humanam; et ideo de ipso habemus sapientiam et scientiam. Cum enim legitur, Joan. 1:oscitur verus hominis filius. Item cum dicitur: Vidimus plenum gratiae et veritatis; gratiam referamus ad scientiam, et veritatem ad sapiefuit plenaria, et nos s
Abbreviated transcription (Latin):
uõ quicquid scrri ab hoĩe p̃t
que adueram bĩtudinẽ du¬
cit. gignitur. mitritur. defen¬
ditur roboratur. qua scĩa nõ
pollent fiteles płimi ꝙͣiis
polleant ip̃a fide płum aliud
atam aliud scire quom̃o hoci
totum ip̃m ⁊ piis opituletur
⁊ contra impios defendatur q̃
ꝓprio uocabulo appellatur sci¬
entia de hus quo duab uir¬

Expanded text:
o quidquid sciri ab homine potest quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aatam; aliud est scire quomodo hoc ipsum et piis opituletur vel contra impios defendatur; quae proprio vocabulo appellatur scientia. De his quoque duabus vir
Abbreviated transcription (Latin):
istoꝵ fuit inxp̃o quis ergo fu¬
it ille timor quo penam timu¬
it põt timor ille dici naturał¬
suie humains qui omnib.
ac formidatur pena ⁊ dr̃ iste
timor naturalis nõ qr accesse¬
rit hoĩ ex natura scd̃m qd̾ prĩ
fuit instituta qr nõ fuit isteti¬
mor con cretus hõi nec de bõĩs
naturalib s qr ex corrupta
natura ꝑ pcc̃m hominib adue¬
Nit cui corruptio in oleuit tã¬
quam eẽt naturał ⁊ ẽ iste timõ
effectus pec̃i ut predictumẽ qͦ¬
modo differant sapĩa ⁊ scĩa
entia a scĩa de hoc. au̾g. in
sophi disputantes de sap¬
ientia diffimerunt eamdi¬

Expanded text:
istorum fuit in Christo. Quis ergo fuit timor iste quo poenam timuit? Potest timor ille dici naturalis vel humanus, qui omnibus ac formidatur poena. Et dicitur timor iste naturalis, non quia accesserit homini ex natura secundum quod prius fuit instituta, quia non fuit iste timor concretus homini, nec de bonis naturalibus; sed quia ex corrupta natura per peccatum omnibus advenit; cui corruptio inolevit, tanquam esset naturalis; et est iste timor, effectus peccati, ut praedictum MODO DIFFERANT SAPIENTIA ET SCentia a scientia. De hoc August., in sophi disputantes de sapientia definierunt eam, di
Abbreviated transcription (Latin):
llius em̃ gr̃e ꝑcipiende que uolũ¬
tatẽ hoĩs sanat. ut sanata legem
impleat nulla mĩta precedunt.
Ip̃a ẽ enĩ qua ustificat᷑ impiꝰ.i.
fit iustus qui priꝰ erat impius.
mĩtis aũt impii nõ gr̃ã s pena
debet᷑. nec ista eẽt grã sinõdaret᷑
gͣtuita. daturaũt gͣtuita. qr nͥl
boni añ feceramus. Uñ hoc m̾et̾.¬

Expanded text:
llius enim gratiae percipiendae, quae voluntatem hominis sanat, ut sanata legem impleat, nulla merita praecedunt. Ipsa est enim qua justificatus impius fit justus, qui pius erat impius: meritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gratuita, quia nil boni ante feceramus, unde hoc me
Abbreviated transcription (Latin):
illud ysidori intelligendum ẽ.
angłi mutabiles sunt natura.
ĩmutabiles sunt gr̃a. qr exnat̾a
in primordio sue ꝯditoĩs muta¬
ri potuerũt ad bonũ siuead ma¬
lũ s post ꝑgrãm. ita bono additi
sunt ut inde mutari nequeant.
Ad hoc enĩ repugnat gr̃a non na¬
Itura.
sensum nõ ꝑdidunt ⁊ ꝗb moĩs

Expanded text:
illud Isid. intelligendum est: Angeli mutabiles sunt natura, immutabiles sunt gratia; quia ex natura in primordio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugnat gratia, non natura. sensum non perdiderunt, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ huĩmõi uidemur enim dicẽ¬
multitudinem uł młtiplicita¬
tem indeo ponere quid ergo.
ista ibi significent ip̃o dequo
loquimurapiente insinuare
curemus
Magis illa dicunt᷑
ad excludẽdum ea que no st̃
in deo quam ad poned̾ aliq̃

Expanded text:
et hujusmodi. Videmur enim hoc dicenmultitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad excludendum ea quae non sunt in Deo, quam ad ponendum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Ic diligent̃ in quiri
oportet cumintrini¬
tate non sit diu̾sitas
uł singulantas. nec multi¬
plicitas. uł solitudo quid si¬
gnificetur hus nõib. sam̾

Expanded text:
ic diligenter inquiri oportet, cum in Trinitate non sit diversitas vel singularitas, nec multiplicitas vel solitudo, quid significetur his nominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Hplar̃. in .ix.li. de tri. ait. Cũ nõ
aliud sit filius homĩs. neq ali̾
filius dei u̾bum .N. caro factu
ẽea cum ille qui filus dei ẽ ip̃e. ⁊
hoĩs sit filius: requiro quis in
hor filio hominis clanficatus
sit. Euident̾ dicit non aliud
eẽ filium dei ⁊ aliud filium hõĩs.
ex quo prenssa roboratur.⁊ aꝑ¬
ꝓbatur det̾minatio.alia ⁊̃ u̾ba¬

Expanded text:
Hilarius, in nono lib. de Trin., ait: Cum non aliud sit filius hominis, neque aliud Filius Dei: Verbum enim caro factum est; et cum ille qui Filius Dei est ipse et hominis sit filius, requiro quis in hoc filio hominis glorificatus sit? Evidenter dicit non aliud esse Filium Dei, et aliud filium hominis. Ex quo praemissa roboratur et approbatur determinatio. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ utrumq miet.
minẽ. ⁊ illud ꝙͣ ide atinli. debo¬
no ꝑseuerãtiene. qui fidelis ẽ in
mana credit. suscipiẽte teo uerbor
enio rta sublimatamait qui sus¬
cepit ⁊ ꝙ suscepit uma ẽẽt intri¬
nitate ꝑsonaassumpto̾e illa in ef¬
fabilit̾ faciente. ꝑsone unius in
deo ⁊ hoĩe ueritatemssi aũt quis
suscepit. ⁊ q̾ suscepit una per¬
sona elergo natina humana cũ

Expanded text:
dictum est, utrumque Christus minem. Et illud quod idem ait in lib. de Bono perseverantiae: Qui fidelis est, in manam credit suscipiente Deo Verbo ita sublimatam, ut qui suscepit et quod suscepit una esset in Trinitate persona, assumptione illa ineffabiliter faciente personae unius in Deo et in homine veritatem. Si autem qui suscepit et quod suscepit una est persona, ergo natura humana cum
Abbreviated transcription (Latin):
tas uidẽdi fenestrã finẽ ht̃ fene¬
stre uisionẽ. alt̾̃a u̾o ẽ uolũtas:
ꝑfenestrã urdẽdi trãseuntes. cuiiꝰ
item finis ẽ uisio tr̃aseuntium.
uolũtatũ conexio. Itẽ qd̃dam
ẽ ascendẽtiũ ad beatitudinẽ. ꝙ
ctis uelud passib agit᷑. praua¬

Expanded text:
nestram, finem habet fenestrae visionem. Altera vero est voluntas per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. voluntatum connexio iter quoddam est ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut passibus agitur. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
nullum hoĩen exceꝑit qui p̾¬
cepit ꝓximum cdilige̾ dñs in
ꝑabola semimnui ⁊ relicti osten¬
dit cum dicens ꝓximum qui
erga ellum extitit misericors
eẽt si indigeret. Nullumue¬
dum sit officium quis ño ui¬
deat cum usq ad mimicos.⁊̃
mandatum porrectum sit do¬
mino dicente. Diligite inim¬
uos. manfestum ẽ igitur om¬
nem hoĩem ꝓximum ẽẽ de pu

Expanded text:
nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors.sset si indigeret. Nullum vedum sit officium, quis non videat, cum usque ad inimicos etiam porrectum sit Domino dicente: Diligite inimvos? Manifestum est ergo omnem homine
Abbreviated transcription (Latin):
cum homo ẽ sicut nos clilig̾e̾
debemus ens q scd̃m hoĩem
nos s nõ quantum deum de¬
bemus dilige̾ qr inquantu
ẽ homo minor ẽ deo. quibus

Expanded text:
um homo est, sicut nos diligere debemus, ejusque secundum hominem nos, sed non quantum Deum debemus diligere, quia in quantum est homo, minor est Deo. 3. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dm̃s qr ante caũm quorun¬
dã non erant illi ordines. qr nõ¬
dum hẽbant dona in quoꝵ ꝑti¬
cipatõibꝰ ꝯueniunt. s quibus¬
dã cadentib aliis appoĩta sunt
eis. qr qui cecid̾unt collata fu¬
issẽt eadem dona si ꝑstitissent.
ideo qr scͥptura dicit de singłis
ordimb aliquos cecidisse. nõ
nuitate. ⁊ informe ꝑspicacita¬
te differẽteᷤᷤ gradus habebant.
sicut illi qui ꝑstitu̾nt. Alii eĩ¬
ut p̃diximus supiores. alii m¬
fi̾ores ꝯditi sũt. supiores quii
natura magis subtiles ⁊ sap̃ia
amplius ꝑspicaces. inferiores
ꝗ natã minus subtile ⁊ intelligẽ¬
tia minus ꝑspicaces facti sũt.¬
biles aifferẽtias ininsibilium
solus ille pondare potuit qui
oĩa innu̾o ⁊ m̃sura. ⁊ pond̃e dis¬
posuit.i. inse ip̃o qui ẽ m̃sura
oĩrei modum p̃figens. ⁊ nũs oĩ
rei spẽm prebens. ⁊ pondus oẽz
rem ad stabilitatẽ trahens.i.
t̃minans ⁊ formãs ⁊ ordinans
utrum õs angłi eufdem

Expanded text:
dicimus quia ante casum quorumdam non erant isti ordines, quia nondum habebant dona in quorum participationibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non nuitate et in forme perspicacitate differentes gradus habuerunt sicut illi, qui perstiterunt. Deut praediximus, superiores, alii inferiores conditi sunt. Superiores, qui natura magis subtiles, et sapientia magis perspicaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti suntbiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni rei modum praefigens, et numerus omni rei speciem praebens, et pondus omnem rem ad stabilitatem trahens, id est, terminans et formans et ordinans Utrum omnes angeli ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
oscamus geminam sub̃am. xͥ.
⁊ humanã q̃ minor ẽ pr̃e. utr̃¬
q aũt simul ñ duo s unus est
xp̃s ne sit quat̾nitas nõ trinitaᷤ
nalis ⁊ caro. Idem quo inli. de
p̾stinatẽe sc̃oꝵ alle hõ ut au̾bo
patri coet̾no inunitate ꝑsone
merueiet: ꝙ bonum eius pre¬
cessit ut ad hanc in effabilem
excellentiã pueniret faciente
ac suscipiente deo u̾bo ip̃s hõ
ex quo ẽẽ cepit filius dei uncus
ẽẽ cepit Item hõ quicumq ita
cõm̃datur quia nec ip̃e ut tan¬
ta unitate deo uero comũctus
nia cum illo ꝑsona filius dei
fieret nullis ẽ p̃cedentib mĩtis
assecutus s ex quo hõ cepit ẽẽ
ex illo ẽ d̾s.unde dictum ẽ. u̾bũ
detri. ait xp̃m nõ ambiginus
ẽẽ deum ũbum neq tursũ filiũ
hoĩs ex aĩa ⁊ corꝑe ꝯstitisse igͦram̃.
lis alusq auctoritatib utun
scĩam ⁊ potentiam quam ht̃
u̾bum cum quo ẽ una ꝑsona
nec t̾m insuꝑiorib legitur ꝙ
hõ ille sit una ꝑsona cum uer¬

Expanded text:
oscamus geminam substantiam , humanam, qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas, non trinitas ionalis, et caro. Idem quoque in lib. deo Patri coaeterno in unitatem personae meruit? Quod bonum ejus praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Deo Verbo, ipse homo ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Item homo quicumque ita commendaretur: quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo esse coepit, ex illo est et Deus: unde dictum est, Verbum de Trin., ait: Christum non ambigimus esse Deum Verbum, neque rursus filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus. His aliisque auctoritatibus utuntscientiam et potentiam quam habet Verbum cum quo est una persona. Nec tamen in superioribus legitur quod homo ille sit una persona cum Ver
Abbreviated transcription (Latin):
lum hoĩem exaĩa rõnali ⁊ hu¬
mana carne subsiste̾ nõ tñ fa¬
tentur ex luab nat̾is ẽẽ compo¬
situm diuina .s. ⁊ humana nec
illius partes ẽc̃ duas nat᷑as. saĩa¬
Ed nõ de suo sensu t̾m loqui
ꝓutentur hanc snĩam płibus

Expanded text:
lum hominem ex anima rationali et humana carne subsistere, non tamen fatentur ex duabus naturis esse compositum, divina scilicet et humana, nec illius partes esse duas naturas, sed aEt ne de suo sensu tantum loqui putentur hanc sententiam pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
tinens utilitatis s i¬
mium difficultatis atq ꝑ plexi¬
tatis cum .N. constet exp̾dictis¬
⁊ ex alus płib testimoniis om̃is¬
q catholici unanimit fateant᷑

Expanded text:
tinens utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiter fateantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mip̃a u̾bi incarnatõe hoĩem ꝙ̃¬
dam ex aĩa rõnali ⁊ humana car¬
ne constitutum exquib duob¬
oĩs uerus homo ꝯstituitur. ⁊ il¬
le hõ cepit eẽ deus ñ quidem na¬
tura dei. s ꝑsona u̾bi ⁊ d̾s cepit
ẽẽ hõille. Concedunt ⁊ hoĩem
illum assumptũ au̾bo ⁊ unitu¬

Expanded text:
ipsa Verbi Incarnatione hominem quemdam ex anima rationali et humana carne constitutum; ex quibus omnis verus homo constituitur, et ille homo coepit esse Deus, non quidem natura Dei, sed persona Verbi; et Deus coepit esse homo ille. Concedunt etiam hominem illum assumptum a Verbo et unitu
Abbreviated transcription (Latin):
caro fr̃m ẽ. in u̾bo intelligo ueꝵ
nem in effabilis gr̃e largitate
stãtia.s. diuina ⁊ humana filĩ
ẽ unicus deiprĩs omi potẽtis. de
unus s aliud pp̃ u̾bum ⁊ aliud
ꝓpt̾ hoĩe nõ duo filu deus ⁊ hõ
s uus d̾i filius. deus sinc initõ
hõ a c̾to mitio  Item in eodem
quid natura humana inxp̃o ho¬
mine meruit ut unitatem ꝑso¬
ne unicifilii dei singulant̾ assũ¬
pta eẽt que bona uoluntas q̃
bona oꝑa precesserunt quibus
meretur iste hõ. una fiei̾ ꝑsona
cum deo nunquid aña fuit ho¬
mo ⁊ ħ ei singłare bñficium
prestitum ẽ ut singłarit̾ ꝓnĩe¬
retur deum nẽpe exquo hõ ẽẽ
cepit nec aliud cepit ẽẽ hõ ꝙͣ
dei filius ⁊ hoc unicus ⁊ pp̃ ea
suscepta caro facta ẽ utiq d̾s i
ut q̃madmod̾ ẽ una ꝑsona qui¬

Expanded text:
ntelligo verunem ineffabilis gratiae largitate stantia, divina et humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis, de unus, sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem, non duo filii, Deus et homo, sed unus Dei Filius, Deus sine initio, homo a certo initio. Item in eodem: Quid natura humana in Christo homine meruit, ut in unitatem personae unici Filii Dei singularitas assumpta esset? quae bona voluntas? quae bona opera praecesserunt quibus mecum Deo? Nunquid antea fuit homo, et hoc ei singulare beneficium praestitum est, ut singulariter promereretur Deum? Nempe ex quo homo esse coepit, non aliud coepit esse homo quam Dei Filius, et hoc unicus, propter suscepto caro factum est, utique Deus: ut quemadmodum est una persona qui
Abbreviated transcription (Latin):
de aliquo mechicerit̾ bono qui
talibindigens suffragus in
cuin reliquis migrabit si sal¬
ĩus fũit Meo ñ ꝯffertur uit̾uis
sacrificium ał or̃o ul el emosi¬
na nec he̾bat tante ꝑfectois.

Expanded text:
de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius sacrificium, vel oratio, vel eleemosyna; nec habebat tantae perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
tem̾arẽ presumit
Non enim dubi¬
tan licet ubi corporis dĩci
⁊ sanguiis mist̾i̾a geruntur
tus in huius aũt mistĩi ex¬
pletione sicut formam ẜua¬
tendat s si non c̾clit de illo
mistĩo sicut ui̾tas ht nun¬
quid põt ĩ¬

Expanded text:
ebrare praesumit. Non enim dubitari licet, ubi corporis dominici et sanguinis mysteria geruntur, tus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servatendat. Sed si non credit de illo mysterio sicut veritas habet, numquid pot
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ geritu¬
abaliis duz¬
conficitur¬
adhibetur
inrentio. et suntentio dica¬
endi il lud mist̾ium. t̃n ex quo
intendit ea dicere ⁊ agere q̃
mus quid manducat deus
nouits de hoc celesti mist̾io a¬
liquid ꝑstrinximus acatho¬
licis fidełr tenerida. quis.N.
hns cẽdicit he̾ticus iudieatur
Qunid faciat ħeticus ⁊ quid sit

Expanded text:
d geritualiis duconficituradhibetur intentio, et si intentio dicaendi illud mysterium, tamen ex quo intendit ea dicere et agere quvel quid manducat? Deus novit hoc. De hoc coelesti mysterio aliqua perstrinximus, a Catholicis fideliter tenenda. Qui enim his contradicit, haereticus judicatur. 2. Quid faciat haereticum, et quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
anad exhibendũ est has corꝑaᷤ¬
les apparitoẽs creaturaꝵ noua
sit formata. an angłi qui añ
erãt missi. ⁊ si ip̃i missi sunt
mutauerint ĩ spe sueactionie
Aaptam.

Expanded text:
an ad exhibendum has corporales apparitiones creatura nova sit formata, an angeli qui ante erant missi; et si ipsi missi sunt,mutaverint in speciem actioni suae aptam.
Abbreviated transcription (Latin):
te dñr tres ꝑsone .i. subsistẽ¬
tes uł subsistentie ut sicut
eẽntia que ẽ eis ꝯmunis u̾e¬
proprie subsistenitie uł en¬
tes intelligantur. Ideoq ãg
cãs dictoꝵ cdlisẽnes dicit ts¬
ꝑ sonas eẽ unam eẽntiamuł
eiusdem eentie nõ exeadem eẽn

Expanded text:
subsistentiae vel subsistentes, ut sicut essentia, quae est eis communis,proprie subsistentiae vel entes intelligantur. Ideoque Aug., causas dictorum discernens, dicit tpersonas esse unam essentiam vel ejusdem essentiae, non ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
proc̾andoꝵ s infirmitatis ⁊
in ꝯtinentie cã ex petit uł ille
de mrimoĩo uł illa nõ sibii
alt̾ utrum negent ne ꝑ hoc ĩ¬
cidant indampnabiles corru¬
ptelas redde̾ .N. debitum ꝯu¬
gale nullius ẽ criminis exig̾e̾
aũt ultra gn̾andi necc̃itatẽ
uł mechari puniendi ẽ crimi¬
nis¬

Expanded text:
procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, vel moechari puniendi est criminis
Abbreviated transcription (Latin):
ista mortalitate societas ueꝵ
⁊̃ infirmitatis inuicem excip¬
iende ad illicitos xubitus de¬
uitandos. de mutuam quo¬
tutem ut ⁊ si alt̾i eoꝵ comp¬

Expanded text:
ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quotutem, ut, etsi alteri eorum perp
Abbreviated transcription (Latin):
rum lib̾oꝵ gr̃a utitur ille ꝓfe¬
ctosiũ d̾ ing̾ssu eccẽ. seu de sum̃¬
do corporis dñci mist̾io suo
ẽ uidicio relinquendus q ꝓ
qui post cõmixtionẽ ꝯiugisi
lotus aqua fu̾it ⁊̃ sacram coĩo¬
nem ualeat acciꝑe cum ei ẜm

Expanded text:
 utitur, iste profecto, sive de ingressu ecclesiae, sive de sumendo corporis dominici mysterio, suo est judicio relinquendus, quiqui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacram communionem valeat accipere, cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
amplexus carnales exꝑientes
qui ñ int̾dum conuemiant p̃¬
ter intentõem ꝓc̾ande prolis
hoc aũt quociens fit ab ing̾s¬
su ecc̃ẽ abstinendũ ẽ ⁊ ꝙ ita

Expanded text:
amplexus carnales experientes, qui non interdum conveniant praeter intentionem procreandae prolis. Hoc autem quoties fit, ab ingressu ecclesiae abstinendum est. Et quod ita
Abbreviated transcription (Latin):
antiquiorib usus fuit post
⁊ lauacri purificatõem querẽ
⁊ ab ingressu ecce paululu
temꝑare.nec hoc dñtes cłpa
ip̃a licita ãmixtio ꝯiugis siñ
uoluntate carnis fĩ nõ põt a¬

Expanded text:
r usus fuit post et lavacri purificationem quaerere et ab ingressu Ecclesiae paululum se temperare. Nec hoc dicentes culpam ipsa licita admistio conjugum sine voluptate carnis fieri no
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ⁊ delectatõem que ẽ in
mus illam concupiscẽtiam
semꝑ malam eẽ qr feda est ⁊
sepe .N. delectatur uir sc̃s ẜm¬
carnem maliqua re ut reqͤs¬
cendo post laborem. edendo
post exñiriem. Nec tñ talis
delectatio ẽ prẽm nͥ sit in mo
a tria bona apeccato defendit᷑¬

Expanded text:
tiam et delectationem, quae est in mus illam concupiscentiam semper malam esse, quia foeda est, et Saepe enim delectatur vir scarnem in aliqua re, ut requiescendo post laborem, edendo post esuriem; nec tamen talis delectatio est peccatum, nisi sit immoda tria bona, a peccato defendit
Abbreviated transcription (Latin):
intrare.
bminib alus uir p̃ssit mu ti¬
lierit caput corpori ẽ .N. aur
Ideo apłs utriq parit̾ p̃cepit
inhac cã sibi inuicem subici¬
tum recldat uxori simiłr ⁊ u¬
xor uiro qr mulier ñ h̃t̃ pote¬
statem sui corporis s uir. Si¬
nec mułr adalium uirum
nec uiradaliam mulierem
potestatẽ ht̃ corporis sui nec
no uir ad continẽclum nec
mulier potestatem h̃t sine
mutuo ꝯsensu s alt̾ alt̾inus e¬
potestatem ht̃ corporis ut po¬
scenti altĩ nõ liceat alt̾i nega¬
In ħ .N. pares sunt qr nec ui¬
ro irec mulieri corpus suum
licet alu trade̾ s sibi inuicẽ
debitoe̾s sũt in hac cã. ne pecran¬

Expanded text:
rare. omnibus aliis vir praesit mulieri ut caput corpori est enim vIdeo Apostolus utrique praecepit in hac causa invicem subjicitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir. Sinec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negaIn hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccan
Abbreviated transcription (Latin):
Iuõ quentur ex quo sensu De¬
tur credo uł fidẽ peto. uerboꝵ.¬
dm̃s de sa cramento fidei id Rsio.¬
ẽẽ intelligendũ qd̃ rendetur
pet̾e cum defertur ad ecc̃am ⁊ ha
tum fidei p̃stosum acciꝑe.credo.

Expanded text:
tur ex quo sensu tur: Credo, vel: Fidem peto, dicimus de sacramento fidei id esse intelligendum, quod respondetur petere cum defertur ad ecclesiam, entum fidei praesto sum recipere: Credo,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓ se respondet fidem . i.sacramt̃
fidei ⁊ doctrinam. Ita etiam ꝑsin¬
gula int̾rogatus respondet se cre
alius pr̃o eo respondet. Unde yso
ꝑticantur qui ad huc loqui uł
cred̾e nesciut. sicut etiam proe¬
gris mutis uł surdis aliꝰ ꝓfitet᷑
dum bapticantur sic ⁊ depeni¬
tentibagendum ẽ. si uõ ꝓ eoꝗ
qui responde põt alius responde¬

Expanded text:
est, pro se respondet: Fidem, id est, sacramentum fidei et doctrinam. Ita etiam per singula interrogatus, respondet se credalius pro eo respondet. Unde Isidptizantur, qui adhuc loqui vel credere nesciunt: sicut etiam pro aegris, mutis, vel surdis alius profitetur dum baptizantur, sic et de poenitentibus agendum est. Si vero pro eo qui responde
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ad huc quentur ex quo
de mentis ibi agitur si de sacra¬
m̃to curnoĩatim distinguntur
ꝑsone si uõ de fidei effectu qũo
um ẽ. cum eo puulus careat. an
illud fc̃urus ꝑuulꝰ spõdetur cũ
creuit sicut omnib pompisi
diaboli rendetur ab renuntiare
Qd̃ si non seruaũt factus ad¬
ultus tenebit᷑ ip̃e uł sponsor.
sane ⁊ dici põt ibi ierideri ꝓ
paruulo quod ad maiorẽ eta¬
tem si uenerit ⁊ pompis dia¬
boli renuntiabit ⁊ sanam fi¬
dem tenebit cinus tunc sac̃¬
mentum recipit. hac aũt sp̃o
tio implieatur. quantum in
se ẽ.⁊ oꝑam dederit quia exigi¬
turaprĩno ut sit diligens.
circa eum ꝓ quorendit solici¬
tudo de hoc aũc certissimam
emisistis cautionem qua re¬
nuntiare pompis diaboli spo¬
pondistis decat
pondistis de cathetismo ⁊ exorcismo

Expanded text:
ed adhuc quaeritur ex quo de mentis ibi agitur? Si de sacramento, cur nominatim distinguuntur personae? Si vero de fidei affectu, quomodo verum est, cum ea parvulus careat? An illud facturus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici potest ibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem spontio impleatur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum pro quo spondit sollicitudo. De hoc Aug.: Certissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pompis diaboli spopondistis. 8. De catechismo et exorcismo
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam reb ad hibi sicut
legis nomine aliqn simul:
menti si gnificantur eloquia
ali qñ aũt ꝓprie uocanturi
lex que data ẽ ꝑmoysen mul¬
ta alia suppetunt exempla s
inre aꝑta uitanda ẽ longitu¬
do sermons
Sieut gͦ
unicum dñi uerbum ꝓprie
uocamus noĩe sapĩe cum sit¬

Expanded text:
quibusdam rebus adhiberi: sicut legis nomine aliquando simul enti significantur eloquia, aliquando autem proprie vocatur lex quae data est per Moysen. Multa alia suppetunt exempla, sed in re aperta vitanda est longitudo sermonis. Sicut ergo unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine sapi
Abbreviated transcription (Latin):
se muicem ⁊ nos diligunt s¬
⁊ clilectionem qua diligimꝰ.
deum s utrum ip̃e sit caritas
qua nos cliligimus deum in
sequenti explicabitur.

Expanded text:
icem et nos diligunt, sed etiam qua diligimus Deum. Sed utrum ipse sit charitas qua nos diligamus Deum, in sequenti explicatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ deum quam dixit ex deod̾s
gͦ ex deo ẽ dilectio s quia ⁊ fi¬
potius hic debeamus accipe
dcm̃ eẽ dilectionem mĩto q̃ri¬
tur p̃r enim solus ita deus est
ut ñ sitexdeo ⁊ ideo dilectio q̃
ita deus ẽ ut ex deo sit nõ ip̃e
tionem ꝯmemorasset ioħes
qua dilexit nos ⁊ hinc ortatꝰ
eẽt ut ⁊ nos inuicem diliga¬
mus atq ita in nob̾ deus ma¬
neat quia utiq dilectionem
deum lixerat statim uolens
de hacre aꝑtrs aliquid eloq
inquit in hoc cognoscimus i
qr in ip̾o manemus ⁊ ip̃e in no¬
b̾. quia de spũ scõ dedit nobis

Expanded text:
esse Deum, quam dixit ex Deo. Deus ergo ex Deo est dilectio: sed quia et Fipotius eorum hic debeamus accipere dictum esse dilectionem, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo; et ideo dilectio, quae ita Deus est ut ex Deo sit, non ipsetionem commemorasset Joannes, qua dilexit nos, et hinc hortatus esset ut nos invicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim volens de hac re apertius aliquid eloqui, inquit: In hoc cognoscimus, quia in ipso manemus et ipse in nobis, quia de suo Spiritu dedit nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
pus⁊ unum cuma qua in cali¬
ce missum sit sanguis ꝯsecra¬
tione u̾bi celestis Item au̾g.
sub̃a panis ⁊ uini idem corpꝰ
xp̃i ⁊ sanguis consecratur cõ¬

Expanded text:
num cum aqua in calicem missum fit sanguis, consecratione verbi coelestis. Item Aug.: substantia panis et vini idem corpus Christi et sanguis consecratur. Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Iaũt querit qualis sit conu̾¬
illa ꝯu̾sio. anformalis siõis
diffinire nõ sufficio formalẽ
que ante fuerant remanẽt
misse auctoritates consenti¬
re uidentur. oppositio. Sed
huic snĩe sic opponituraba
herinon erat cotidie auget᷑
corpus xp̃i. atq formatur de
mat̾ia. de qua inconceptõe
nõ fuit factum. Quib hoc i¬
modo ienderi põt. qr nõ ea rõe¬
dr̃ corpus xp̃i confici u̾bo celes¬
ti ꝙ ip̃m corpus inxeptu uir¬
ginis formatum. deinceps for
corpus ⁊ sanguis. ⁊ ĩo sacer¬
dotes dñr conficere corpus xͥ
⁊ sanguinem qz eoꝵ minist̾ĩo
gumi. nec augetur corpus i
credi salubrit̃ põt inuestiga¬
ri salubrit nõ põt ꝙ ergo cor¬
pus xp̃i panis mutatione in
id nõ augm̃tatur. nec sãgus
ex ium ꝯu̾sione eius uolunta¬
ti ⁊ potentie ascribatur. qui
idem corpus de uirgine. fitgͥ¬

Expanded text:
autem quaeritur qualis sit illa conversio: an formalis, definire non sufficio. Formalem quae ante fuerant remanent, et aemissae auctoritates consentire videntur. 2. Oppositio. Sed huic sententiae sic opponitur ab heri non erat: et quotidie augetur corpus Christi atque formatur de materia, de qua conceptione non fuit factum. Quibus hoc modo responderi potest: quia non ea rr corpus Christi confici verbo coelesti, quod ipsum corpus in conceptu Virginis formatum deinceps formcorpus et sanguis. Et ideo sacerdotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio guini, nec augetur corpus Chcredi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, panis mutatione in id, non augmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
tute sp̃s ex panis uiniq sub̾a
efficitur figura ẽ uõ id ꝙ exter¬
ins sentitur. Item eusebius.
eimsenus. Inuisibilis sacerdoᷤᷤ
usibiles creaturas in sub̾a
corporis ⁊ sangumis su u̾bo
suo secreta potestate ꝯmutat

Expanded text:
tus sancti ex panis vinique substantia efficitur; figura vero est id quod exterius sentitur. Item Eusebius Emisenus: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo, secre
Abbreviated transcription (Latin):
naturas ereb It̾ si ordinem
querimus inro mixta femina
gen̾are ꝯsueuerat. liquet igit᷑
qd̾ pret̾ nature ordinem uir¬
go gn̾a̾uit ⁊ hoc ꝙ conficimꝰ¬
exuirgine ẽ.quid ergo hic q̃¬
ris nature ordinem inxp̃i cor
tur post consecrationẽ corpꝰ
significat᷑. añ ꝯsecratoẽm aliũ

Expanded text:
nasceretur? Si ordinem querimus, uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimex Virgine est. Quid ergo hic quaeris naturae ordinem in Christi corptur, post consecrationem corpus significatur. Ante consecrationem aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sapientia ingenita ẽ sapien¬
tia prĩs ⁊ sapientia genita ẽ sapi¬
entia prĩs. Non ẽ autem sapien¬
tia ingenita sap̃ia genita. Non
tisq intheologia ꝑitis patẽtia
abicimus. respõso incligna ad¬
una tm̃ ẽ sapientia prĩs. s non
uno mõ dr̃. Nam sap̃ia patris dr̃
illa quã genuit. ⁊ sap̃ia patris
dc̃i. Illa cnum dr̃ patrisqr eam ge
na ẽ tñ sapientia pr̃is. qr sap̃ia
genita ẽ eadem sap̃ia que ⁊ ea qͣ
sapiens ẽ. siue ea qua sapiens est
intelligatur ꝑsoã patris siue eẽn¬
tia pris. qr psona prĩs que intel¬
ligit̾ cum dr̃ sapientia ingenita.

Expanded text:
ta est Sapientia Patris, et Sapientia genita est Sapientia Patris; non est autem Sapientia ingenita Sapientia genita; non tisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna aduna tantum Sapientia Patris, sed non uno modo dicitur. Nam Sapientia Patris dicitur illa quam genuit, et Sapientia Patris dicti. Illa enim dicitur Patris, qui eam genna est tamen Sapientia Patris, quia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur persona Patris, sive essentia Patris, quia persona Patris quae intelligitur cum dicitur Sapientia ingen
Abbreviated transcription (Latin):
lemo spẽm sensibili pretule¬
runt. senisibilia dm̃s que u¬
su tactuq corpis sũtm que¬
unt Intelligibilia que con¬
spectu m̃tis intelligiicum¬
gͥ meoꝵ conspectu ⁊ corpus
⁊ animus magis minusq
speciosa eẽnt. si aũt omni
specie capere possent omnino
nulla eẽnt inderunt ẽẽ alid
quo illa spetiosa fc̃ã sunt u̾
ẽ pͥma ⁊ in ꝯmutabilis sp̃es
deoq incompabilis. ⁊ illud eẽ
recrum principium rectissime
quo cuncta facta eẽnt. ecce tot
incclis potuit cognosciu̾tas
dei. cum ergo deus una sit ⁊ sĩ¬
bilia dei qr płib moclis cogni¬
oscitur ueritas deiꝑea que i
facta sunt Ex pepeturtate nã¬
q creaturarum in telligitur

Expanded text:
lem speciem sensibili pretulerunt. Sensibilia dicimus, que usu tactuque corporis sentiri queunt. Intelligibilia, que conspectu mentis intelligiergo in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent; si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent; viderunt esse aliquid quo illa speciosa facta sunt, ubi est prima et incommutabilis species, ideoque incomparabilis; et illud esse rerum principium rectissime quo cuncta facta essent. Ecce tot modis potuit cognosci veritas Dei. Cum ergo Deus una sit et simbilia Dei, quia pluralibus modis cognoscitur veritas Dei per ea quae facta sunt. Ex perpetuitate namque creaturarum in
Abbreviated transcription (Latin):
recurimus ⁊ forman quam se¬
quimur. ⁊ grãm qua recorici¬
li amuriunum .s. quo aucto¬
re condicisumus.⁊ similitu¬
dinem eius ꝑ quam aduni¬
tatena reformamur. ⁊ pacem
qua unitati ad he̾mus .s. deu

Expanded text:
recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum quo auctore conditi sumus; et similitudinem per quam ad unitatem reformamur, et pacem qua unitati adhaeremus: unum Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ qualit in creaturis aliq̃¬
tenus ymagotrinitatis indi¬
catur. Non enim ꝑ ẽaturaru
contemplationẽ sufficiens no¬
ticia trintatis põt hr̃i. uł potr¬
it sine doctrine uel int̾ioris in¬
spirationis reuelatione. unde
nitatis ut magi pħonis int̾¬

Expanded text:
aliter in creaturis aliquatenus imago Trinitatis indicatur; non enim per creaturarum contemplationem sufficiens notitia Trinitatis potest haberi vel potuit, sine doctrinae vel interioris inspirationis revelatione. Unde nitatis, ut magi Pharaonis in
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Oportet ut creatorem ꝑ
ea que fcã st̃ intellectu consp̃i¬
cientes trinitatem ĩtelligamꝰ.
huuis.ii.trintatis uestigiũ
increaturis apparet ħ em̃ q̃ ar¬
te diuina fc̃a sunt: ⁊ umitatem
quandaminse ostendunt. et
speciem. ⁊ ordinem. Nam qd̃q
rum ⁊ aliqua sp̃e formatur.si¬
cut sunt figure uł qualitates
corpoꝵ ac doctrine uł artes aĩaꝵ.
hordinem aliquem pecit aut te¬
net sicut sunt pondera uł collo
tatis. In illa enim trinitate sũ¬
ma orĩgo ẽ omnium rerum et
ꝑfectissima pulcritudo ⁊ bissi¬
ma delectatio summa aũt ori¬
go ut aũs. ostendit inli. deuã
religione in telligr̃d̾s pr̃aquo
sunt ommia a quofilius ⁊ sp̃c
sanctus ꝑ fectissima pulcritu¬
do intelligitur filius .s. m̾tasi¬

Expanded text:
ait: Oportet, ut Creatorem per ea quae facta sunt, intellectu conspicientes, Trinitatem intelligamus. Hujus Trinitatis vestigium in creaturis apparet. Haec enim quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem, et ordinem. Nam quidqurum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum: et ordinem aliquem petit, aut tenet, sicut sunt pondera vel collaitatis. In illa enim Trinitate summa origo est omnium rerum et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Summa autem origo, ut Augustinus ostendit in libro De vera religione, intelligitur Deus Pater a quo sunt omnia, a quo Filius et Spiritus sanctus. Perfectissima pulchritudo intelligitur Filius, s
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur. que tñ omnia nec fi¬
erent apre ꝑ filiumneq sius
finib salua ẽẽnt. nisi deus sum¬
me bonus eẽt qui ⁊ nulli na¬
ture que ab illobona eẽt inui¬
diteũ ĩ bono ip̃o maneret alia
quantum uellet alia quãtuz
posset dedit. Que bonitas in¬
telligitur. sp̃s sc̃s qui ẽ donu
prĩs ⁊ fili quare ip̃m domi

Expanded text:
feruntur; quae tamen omnia nec fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae, quod ab illo bono esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum posset, dedit: quae bonitas intelligitur Spiritus sanctus, qui est donum Patris et F
Abbreviated transcription (Latin):
in quo instituta fu̾it ⁊ cã.¬
circuncisio ⁊ qͣr ⁊ cur mutata
ꝑ bap̃m abraham primus
mandatũ circucisionis ha¬
buit ad ꝓbõem obechientie nec
ei soli p̾cepta fuit cireũ cisio s
lapideo cłtro in carne p̃putu
d̾o cin ꝑ preuaricatõem adam
displicuerat¬
insignu magne sideri abra¬
he qui c̾liderit se hĩturũ filiũ

Expanded text:
in quo instituta fuerit circumcisio, et quare, et cur mutata per Baptismum. Abraham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit circumcisio, sedlapideo cultro in carne praeputDeo, cui per praevaricationem Adam displicueratsignum magnae fidei Abrahae, qui credidit
Abbreviated transcription (Latin):
illa dominatur ⁊ qr in ꝑte illa
culpam mobeclientie prius
hõ sensit. decuit ut ibi signum
tis abscidetur corruptio. ⁊ per
xp̃ resurrectionem octauadie
factam cireũcidetur a pcc̃is aĩa
cinus qz ineum credentis due
igitur res sunt illius sacram̃e¬
enim pcc̃a solum dimittebã¬
tur s nec gr̃a ad bñ oꝑandũ
ad uitrix nec uirtutum possõ
uł augm̃tum ibi pr̃abatur
ut inbaptĩo. ubi nõ modo abo
ũn a qua refectionis dr que
aridos fecundat ⁊ iam fructi¬
ficantes ampliori ubtate do¬
nat. qr qͣntũcumq ꝑfidem
⁊ cantatem an hĩtam aliꝗs
iustus ad bap̃m accedit ube¬
riorem ibi recipit grãm s nõ
ita in cirtũcisione. Unde abͣ
be ꝑfidem iam iustificato sig¬
naculum t̾m fuit ncħ ei intꝰ
contulit.

Expanded text:
magis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum tis abscindetur corruptio; et per Christi resurrectionem octava die factam, circumciditur a peccatis anima cujusque in eum credentis; duae ergo res sunt illius sacramenenim peccata solum dimittebantur, sed nec gratia ad bene operandum adjutrix, nec virtutum possessio vel augmentum ibi praestabatur, ut in Baptismo, ubi non tantummodo abolUnde aqua refectionis dicitur, quia aridos fecundat, etiam fructificantes ampliori ubertate donat: quia quantumcumque per fidem et charitatem ante habitam aliquis justus ad Baptismum accedit, uberiorem ibi recipit gratiam; sed non ita in circumcisione. Unde Abrahae per fidem jam justificato signaculum tantum fuit, nihil ei intus contulit.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus nr̃m ñõ t̾m mortale set
⁊ mortuum dicitur qr nõ t̾m
aptitudmem moriendi set q̃
necc̃itatem h̃t.¬

Expanded text:
corpus nostrum non tantum mortale, sed etiam mortuum dicitur, quia non tantum aptitudinem moriendi, sed etiam necessitatem h