comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oepenoeat: tuxca ilłd̃ pape leoris edictum.
Quile scit aliquib ẽẽ p̃positum: non moleste
ferat aliquem sͥ ẽẽ p̃latiim: s obedientiam
qͣm exigit: etiam ip̃e dependat. Pena tũ uixta ec¬
cłiastice consuetudinis morem. &. placitis ta¬
ltum infereioa÷: &e ab his qui transg̃ssores fui¬

Expanded text:
dependat juxta illud beati papae Leonis edictum: Qui scit se quibusdam esse praepositum non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse dependat. Poena tamen juxta ecclesiasticae consuetudinis morem et placitis talium inserenda et ab his qui transgressores fu
Abbreviated transcription (Latin):
sectirioił ex cessib pͥorem unnqͥtatem uãde ttanlcen¬
oit. Puesumpsit enĩ ex comintincationem
dictare ad u̾sus scĩssimum & beatissumm ar¬
chiep̃m magne rome leonem. llumn¬
quid ibi legit᷑ in quilitionem fuisse factam
omni contioũsia. hoc in eo usi sunt. qr cum
ectam inferior potiorem quibrlibet conatꝰ
ẽ lascesc̾e intititiis deste anadholio constanti¬
nopolitano p̃sule qui dicit ꝓpter fidem
ñ ÷ dampnatus dioscorus. s qi ex cominum¬
cationẽ fecit dño archiep̃o leom. ¶Qua¬

Expanded text:
secundis excessibus priorem iniquitatem valde transcendit: praesumpsit enim et excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiepiscopum magnae Romae Leonem. Numquid ibi legitur inquisitionem fuisse factam,omni controversia hoc in eo ulti sunt, quia quum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed quia excommunicationem fecit domino archiepiscopo
Abbreviated transcription (Latin):
dem p̃noscentes ꝑ hec piculola temꝑa illi qͥ
ante eos fuerunt ꝓuidam ineccłia confuetu¬
dinem ꝓdiderunt. hodieq in romana eccłia
que magistra: omntũ eccłiarum inp̃termis¬
sa seruat᷑ ita ut nullus sacerdos maiore suo¬
ñ innuente consacerdote cuilibet rei bñtoi¬
ctionem dare nitat᷑. S anterior ep̃s stans ad
ꝓntuitiandum aliqͣm lectionem bñdictionẽ

Expanded text:
e praenoscentes periculosa tempora illi qui ante nos fuerunt, providam in ecclesiis consuetudinem tradiderunt, hodieque in Romana Ecclesia, quae magistra est omnium ecclesiarum, impraetermissa servatur, ita ut nullus sacerdos, majore suo non innuente consacerdote, cuilibet rei benedictionem dare nitatur; sed et anterior stans ad pronunciandam aliquam lectionem, benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex die quo talia scͥbendo decretierunt. s ex
quo talia morendo diffimta reliquerint.
suibputationis ordo substabit. Iunqͣm &¬
eiñ pot̾it ad tͥcenntum demꝑis ꝑtin̾e tuta
irrite tudicantił. qi stattis cõntractittm non

Expanded text:
oscatur, non ex die quo talia scribendo decrevit, sed ex quo talia moriendo definita reliquit supputationis ordo substabit. Nunquam etenim poterit ad tricennium temporis pertinere vita irrite judicantis, quia status contractuum
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio tuastudeat quelitaon posst¬
omniũ fidelit̾ rerum u̾itate. ut si de
spatiis de quib mͦ memorat᷑ orta contentio.
disfiuitio diroum orta ꝓcessit: intemerata
senuiet᷑ Aliogͥn si ncħ unqͣm ꝯstit̾it t̾mina¬
tcrm. tunc de p̃scͥptione temꝑil si qua pats¬

Expanded text:
ilectio tua studeat quaesita omnium fideliter rerum veritate, ut si de spatis de quibus memoratur orta contentio definitio dudum certa processit, intemerata servetur. Alioquin si nihil unquam constiterit terminatum, tunc de praescriptione temporum si qua pa
Abbreviated transcription (Latin):
uitatil cłici petitorio nobis ftiggesse¬
re porrecto in eccłia beati martiris eleuthe¬
rii episcopi. que insupͣdicte ciuitatis parro¬
chia ꝓbatuꝵ ẽẽ constructam pb̃rm qui con¬
stitus fuerat defecisse atq inenis locum nili¬
autun diaconem ip̃iꝰ eccłie ꝓ celebuitate ip̃iꝰ
loci qͣntociꝰ debere ordinari. Et ĩo fa kĩe si
deeiꝰ utta tił morib nicħ ÷ qd contra cano¬
num tieniat consticita. supͣ scͥptum pb̃rii
honore decorabis. scitiits itfitatoris ce no¬
mine ñ cardinalis creasse pontificis. pari¬
ter etiam felicissimũ diaconitm ieiꝰ eccłie
ministĩo si conũsatio eiꝰ patit᷑ fcibrogabis.
ut locuł ꝓcessioms celeberrimꝰ ad iustĩo¬
rum consecrationem. nec sacerdote indige¬

Expanded text:
vitatis petitorio nobis suggessere porrecto, in ecclesia beati martyris Eleutherii episcopi quae in supradicta civitatis parochia probatur esse constructa presbyterum qui constitutus fuerat defecisse; atque in ejus locum Julianum diaconum ipsius ecclesiae pro celebritate ipsius loci quantocius debere ordide ejus vita vel moribus nihil est quod contra canonum veniat statuta, suprascriptum presbyterii honore decorabis, sciturus eum visitatoris te nomine non cardinalis creasse pontificis. Pariter etiam et Felicissimum diaconum in ejus ecclesiae ministerio si conversatio ejus patitur, subrogabis, ut locus processionis celeberrimus ad mysteriorum consecrationem nec sacerdote indige
Abbreviated transcription (Latin):
&e importune. atq sine int̾missione eccłiam
doc̾e. eamq prudent̾ reg̃e & amare. ut aui¬
tus se abstineat. & salutem consequi possit
et᷑nam. & illa cum tanta reu̾entia eiꝰ doct᷑¬
nam debet susciꝑe: eumq amare. &oiligẽ:
ut legatum ũi. & p̃conem ui̾tatis. ¶Eoce¬

Expanded text:
m docere, eamque prudenter regere et amare, ut a vitiis se abstineat et salutem consequi possit aeternam. Et illa cum tanta reverentia ejus doctrinam debet suscipere, eumque amare et diligere, ut legatum Dei et praeconem veritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Napib pͥnceps unus ÷. Gnues unam se¬
quunt᷑ scd̃m ordinem litt̾arum. Imꝑator
unꝰ. Iudex uniꝰ ꝓuntie. Roma autem con¬
dita duosfrẽs simul reges hab̃e ñ poaut ⁊ par¬
ricidio dedicat᷑. In rebecce ut̃o esau.&e. ia¬
cob bella gessertint. Singłi eccłianum ep̃i

Expanded text:
apibus princeps unus est. Grues unum sequuntur ordine litterato, imperator unus, iudex unus provincie. Roma autem condita duos fratres simul reges habere non potuit et parricidio dedicatur. In Rebecce utero Esau et lacob bella gesserunt. Ista dicta dupli
Abbreviated transcription (Latin):
p̃latus affligit᷑ aliqñ ouintum ẽ itna & insaua¬
bilis obstinatio. aliqñ malis inuentitut᷑ bom
adnrixti. qñ bom stmulcum malis habitant
ñ sunt deserenoi bom ꝓpter malos. ne ꝑuse ma¬
losetutandouuĩcamꝰ qͦs fugimꝰ ad gehenniam.
s potiꝰ mali tołant᷑ ꝓptea bonoł. Uñ ggͣ. abel¬
autem omnitĩ subditoꝵ ⁊ obstinata malitia.
nec ꝓdest eis p̃latorum sententia. tẽ & corpore
licet ab eis recede. ne illoritm nequitia semꝑ
quẽ de alioꝵ ꝓfedti possent intientre. Sic
beatus bñdictus deseruisse legit᷑ quolinne¬
cem suam unantinit᷑ uid̾at conspirasse.

Expanded text:
praelatus affligitur, aliquando omnium est una et insatiabilis obstinatio, aliquando mali inveniuntur bonis admixti. Quando boni simul cum malis habitant, non sunt deserendi boni propter malos, ne perverse malos evitando vincamus quos fugimus ad gehennam, sed potius mali tolerentur propter bonos. Unde Gvero omnium subditorum est obstinata malitia, nec prodest eis praelatorum praesentia, tunc etiam corpore licet ab eis recedere, ne et illorum nequitia sempequem de aliorum profectu possent invenire. Sic B. Benedictus deseruisse legitur quos in necem suam unanimiter viderat conspirasse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilt̃tis tuis continebat᷑ sic. hic cli̾cus ordinẽ
habet pb̃ri. s quia caduco morbo laborat
&e tp̃i hoc inp̃sentiaram cognouimꝰ. ñ aułi
sitmꝰ concede gͥ ut offerret. uł missã celebra¬
ret. qr uͦ non languor inculpa:. suꝑ hac re

Expanded text:
itteris tuis continebatur sic. Hic clericus ordinem habet presbyterii, sed quia caduco morbo laborat, et ipsi hoc impraesentiarum agnovimus, non ausi fuimus ei concedere ut offerret, vel missam celebraret. Q
Abbreviated transcription (Latin):
oc tẽ seruandum intelligit᷑ qñ inten
subditos aliqui intientunt᷑ quib p̾la¬
torum uita ꝓficiat. q̃ñ nec etiam sp̃aliter
p̃latus q̃r. nec ꝑ alios tuta pot̾ ẽe eccł̃ie sa¬
lus. nesi deserere incipiat quib ꝓdeẽ po¬
terat: dicat᷑ deeo. Mercennarius autem
e gri n̾ ẽ pastor citiꝰ non sunt oues ꝓͥe in

Expanded text:
c servandum intelligitur, quando inter subditos aliqui inveniuntur, quibus praelatorum vita proficiat, quando nec specialiter praelatus quaeritur, nec per alios tuta potest esse ecclesiae salus, ne, si deserere incipiat quibus prodesse potest, dicatur de eo: Mercenarius autem, et qui non est pastor, cujus non sunt oves propriae,
Abbreviated transcription (Latin):
nus. his qui insinituna & ꝓpinqua aldera
ꝓuintia sunt. ut ip̃i diligent̃ omna ꝑ qui¬
rant & tuxta fioem uĩtatis diffimant. Quod
sus qui rogat causam suam it̾m atidrri. &¬
dep̃cationem suam motũt ad ep̃m roma¬
num. ut delat̾e scio pb̃uoł mittat eritin
potestate eiꝰ. quid uelit: & quid estimet: &
si decreũt mittendoleẽ qui p̃senteł funt¬
ut cum ep̃is tudicent : ut habeant etiam

Expanded text:
 altera provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, et juxta veritatis fidem definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua monuerit episcopum Romanum, ut de latere suo presbyteros mittat, erit in potestate ipsius quid velit et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse, qui praesentes cum epis
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatione coactus imptident᷑ xp̃i sacerdotit̃
iam quolibet fascinore pollttul. in tresto cor¬
oiᷤ amore. tił sordidiᷤ p̃cib oruͦ. sitie cõtteati
cło episcopalem seu sacerdotalem ñ luero ani¬
mar̃tims. manis glorie auaritia sultus dignita¬
tem acceꝑte. & in citca sua ñ sponte reliqtierit.
etmq in asꝑa morᷤ penitentia ñ intien̾it:. ꝓ¬

Expanded text:
pulsatione coactus, impudenter Christi sacerdotium, jam quolibet facinore pollutus, injusto cordis amore, vel sordidis precibus oris, sive comitatu, culo episcopalem seu sacerdotalem, non lucro animarum, sed inanis gloriae avaritia fultus, dignitatem acceperit, et in vita sua non sponte reliquerit, eumque insperata mors poenitentem non invenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
plo non discedebant sicut de zacharia le¬
gimus: nec domum fuam omiino tange¬
bant. Quib utiq ꝓpter sobolis successio¬
nem ustis fuerat relaxatus: qr ex alia cri¬
die ordinationis sue obseruare debent̃. qͥ¬
b uł sacerdotiũ uł ministĩum sine fuccessi¬
one est. nec p̃terit dies qualis a sacͥficiis di¬
uinis tił abaptismatis officio uacent:¬

Expanded text:
 non discedebant, sicut de Zacharia legimus, nec domum suam omnino tangebant, quibus utique propter sobolis successionem uxoris usus fuerat relaxatus , quia et ex alia tridie ordinationis suae servare debent, quibus vel sacerdotium vel ministerium sine successione est, nec praeterit dies, qua vel a sacrificiis divinis, aut a baptismatis officio vacent
Abbreviated transcription (Latin):
nedicator eccłie paulus diuinꝰ apostolꝰ
ac si canonem ponens ephesiorum pb̃is
intudin ita fiducialit̾ ꝑhibuit Argentum
&e aurum aut uestem nulliꝰ ur̃m concupiui¬
&e omnia ostendi uobis. q̃m sic laborantes sũ¬
cipere oportet infirmos. beatiul existimans
dare qͣm acciꝑe. ꝓpten qd̃ &e noł docti ab eo
ex cogitare ad excusandas excusationes in

Expanded text:
edicator veritatis Paulus divinus apostolus, ac si canonem ponens Ephesiorum presbyini, ita fiducialiter perhibuit: Argentum et aurum, aut vestem nullius concupivi. Omnia ostendi vobis, quoniam sic laborantes oportet suscipere infirmos, beatius existimans dare quam accipere. Propter quod et nos edocti ab eo ri gratia excogitare ad excusandas excusationes in
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑale peccatum. & hic postea pb̃i
ordinatus : si confesstu fcũt qd̃ ante otoi¬
nationẽ suam peccau̾it ñ quidẽ offerat
maneat autcem in aliis officiis ꝓpten eiꝰ stu¬
oui utilitatem. Ceterauͦ peccata censueit̃
płtmmi etiam ordinatione pͥuani. Qtiod si
nifeste conutner. huic ip̃i de se potestas ẽ
cominitenda. Stmilit̾ &. diaconꝰ siin eo¬
dem culpe genẽfiu̾t inuolutus sese amim¬
u̾it ñ offerat: s tm ꝓ religionẽ nom̃
pb̃ra portet. Si autẽ non ip̃e confessul fcũt
s ab alio ptiblice conuictał. nec hoc ip̃m ha¬
beat ut nom̃ pb̃ui portet. Similit̃ &. de
diaconib obsenuandtim ⁊ ut sup̃i confes¬
si fiu̾int ordinem fubdiaconii accipiant

Expanded text:
orale peccatum et hic postea presbyter ordinatus est, si confessus fuerit quod ante ordinationem suam peccaverit, non quidem offerat, maneat autem in aliis officiis propter ejus studii utilitatem. Nam caetera peccata censuerunt plurimi etiam ordinatione privari. Quod si nifeste convinci, huic ipsi de se potestas est committenda. X. Similiter et diaconus si in eodem culpae gemine fuerit involutus, sese a minverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est, ut si ipse confessus fuerit, ordinem subdiaconi retineat
Abbreviated transcription (Latin):
his eiꝰ semꝑ sit expectaitotim consultim:
ciiꝰ cramiti siquis obiiare temptatũt sa¬
cerdotũ catisas se ñ sine honoris si ꝑietilo
apuid eaitdem sc̃am sedem noũit reddit᷑um.
teium licauisa frustratorie dilationiᷤ ap¬
pellau̾it. a iudice ad quem ꝓuocatum
fũit conoempnabit᷑ ¶.⁊empul uero
appellationis ⁊ aude datam ut post darã
sententiam. Quotiens enĩ se p̃grauari sen¬
serit. lib̾e pot̾ appellare. Uñ tulitis ppͣ. ait

Expanded text:
s ejus semper sit exspectandum consultum: cujus tramiti si quis obviare tentaverit, sacerdotum causas se non sine honoris sui periculo apud eamdem sanctam sedem noverit redditurum.terum, si causa frustratoriae dilationis appellaverit, a judice, ad quem provocatum fuerit, condemnabitur. Tempus vero appellationis est ante datam vel post datam sententiam. Quoties enim quis se gravari senserit, libere potest appellare. Unde Sixtus Papa II,
Abbreviated transcription (Latin):
episcopi qui uolunt tił quib neces¬
eam appellare debent ut tñ accipiant tu
tilla custodia aut ex cominuncatione nł
dampnatione. aut expoliatione. libe tre
appellantuumm ab eis it̃ audiẽnda ad qͦs
ñ moleste ferat aliquem fibi ẽe p̃latũ.
Ip̃a nanq eccłia que pͥma ẽ tea reliqtul eccłis¬

Expanded text:
episcopi, qui voluerint vel quibus necesque appellare debent, ut inde accipiant tuiulla custodia, aut excommunicatione, vel damnatione, vel expoliatione, libere ire appellantium ab eis sunt audienda, ad quosn moleste ferat aliquem esse sibi praelatum. Ipsa namque ecclesia, quae prima e
Abbreviated transcription (Latin):
e forma fidelitatis aliquid scrbere mo¬
nitub hec nobis que secunt᷑ b̃uit̾ ex li¬
broꝵ auctoritate notaui. Qui dño suo fide¬
litatem iurat. ista sex semꝑ tn memoria ha¬
bere debet. Incolume. tutum. honestum.
utile. facile possibile. Incolume .s. nesit
indampno dño fuo de corpore suo. Eutum.
ne sit ei indampnum desecreto suo. ul de
inuntionibꝰ ꝑ qual tutus ẽẽ pot̾ honestũ.
ne ei sit indampntm de sua iusticia. uł de
aliis catisis. que ad honestatem eiꝰ ꝑtinere
indent᷑. Utile. ne sit ei in dampnum depol
sessionib fitis: facile ur possibile ne id bo¬
ciat ei difficile. neue id qd̃ possibile erat.
reddat ei impossibile. Ut fidelis hec docu
restat ut iendem .ui. supͣdictis. confiliũ
ce auxilium dñostio fidelit̾ p̃stet. s bñsi¬
cuis dignũ uidi iulo & salutis ẽe de foelitate
qͣm irauit᷑. Dñs quioq fidelisuo inbis amm¬
b uicẽ redg̾e debet. Qtod si ñ secĩo ⁊̃to cen¬

Expanded text:
e forma fidelitatis aliquid scribere monitus, haec vobis quae sequuntur breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper habere debet: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume, in damnum domino suo de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus, per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei damnum de sua justitia, vel de aliis causis, quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bociat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumrestat, ut in eisdem sex supradictis consilium et auxilium domino suo fideliter praestet, si beneficio dignus videri vult, et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito cen
Abbreviated transcription (Latin):
dum debeant. aut alii ꝑsone hoc officrũ
liceat delegare. Quia gͦ illud constitutio¬
nis edictum. uibi cłici iurare ꝓhibent᷑ a
tum ẽ. idcirco ad alios clĩcos ꝑtinere ñ tu¬
det᷑ ut gͦ ista dubietas ab omnib peni¬
tus auferat᷑ nos illam diui marci constitu¬
tionem. ita int̾p̃tari decientimꝰ. ut ad om¬
ntum eccłiarum cli̾cos gn̾alit̾ ꝑtinere tu¬
dicet᷑ Nlam ditus iustimantis ture decre¬
munis ẽẽ ꝓculdubio censeatur. Quaꝓpt̃
nos utri᷑q diuine uideł & humane legis
indentione seruata decreuimꝰ. & imꝑiali
auctoritate in retractabilit̾ disstnutis ut ñ¬
ñ abbas. ñ aliqus monachꝰ. tił sc̃imoni¬
alis in quacumq controũsia. sine cͥmina¬
li sine ciuli iusctrandum compellat᷑ qua uoca
catis hoc officium liceat delegaretem¬

Expanded text:
re debeant, aut alii personae hoc officium liceat delegare. Quia enim illud constitutionis edictum ubi clerici jurare prohibentur , idcirco ad alios clericos pertinere non creditur. Ut ergo ista dubietas ab omnibus penitus auferatur, nos illam divi Marci Marciani constitutionem ita interpretari decrevimus, ut ad omnium Ecclesiarum clericos generaliter pertinere judicetur. Nam cum divus Justimunis esse procul dubio censeatur. Quapropter nos utriusque, divine videlicet et humane, legis intencione servata decernimus et imperiali auctoritate inretractabiliter diffinimus, ut nnon abbas, non aliquis monachus vel sanctimonialis, in quacumque controversia, sive criminali sive civili, jusjurandum compellatur qualibet catis hoc officium liceat delegare
Abbreviated transcription (Latin):
titr. ne loctim regiminis assum̃e audeat si
ad huc uictum inse dampnabilit̾ regniat.
ne is quem cͥmen deprauat ꝓpͥum. int̾cessor
fieri appetat ꝓculpis aliorum. hinc & enĩ
suꝑna uoce ad moysen dicit᷑ in leuitico.
loquere ad aaron. homo de semtne tuo ꝑ
familial qui hitit macłam: non offerat pa¬
pente. subiungit᷑. Si cecus fũt siclauduł.
si pautio uł gͣndi. & torto naso. tił fracto pede.
simancub sigibbus. si lippul. si ałbtiginem ha¬
bens inocalo. si tugem scabien. si impetiginẽ
incorpore. uł pondostił. Cecus qrippe ẽ qtu

Expanded text:
tur ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui habuerit macpente subjunxit: Si caecus fuerit, si claudus, si parvo vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si mancus, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
claudicaᷤᷤ in duas partes. Languidum offert.
gtigentie redarguendtim. In dignum : enĩ
dare do quod dedignat᷑ homo. ¶Ut pre¬
ẽ ꝓuariis cͥminib irreciti in sacerdotes ordina¬
ri non possunt. Itunc autem de eiłdem q̃a utrũ
post actam penitentiam. uł in ꝓpͥis ordinib re¬
manẽ. aut ad maiores gradus conscende uale¬
ant. Multarum auctoritatib uariis cͥminib
irretiti a ꝓpͥis ordinib deitiunt᷑ & ab accessu
reuertendi licentia concedit᷑ iugor canoni¬
ce ꝓcułonbio frangit᷑ discipline. dum ꝓ reuera¬
sionuᷤ spe pratie actionis desidĩa quis conciꝑe
non formidet. Et post patica. Illuid p̃omnib
studete: ut lapsoᷤ in sacro ordine ntilla uobis
supplicatio aliqtiomͦ retiocare sttdeat. ne huiꝰ¬
modi ñ statuta s tempore dilata credat᷑ eẽ tun

Expanded text:
claudicatis in duas partes? Languidum offert, claudicatis in duas partes? Languidum offert, gligentiae redarguendum. Indignum est enim dare Deo quod dedignatur homo. est, quod variis criminibus irretiti in sacerdotes ordinari non possunt. Nunc autem de eisdem quaeritur, utrum post peractam poenitentiam, vel in propriis ordinibus remanere, aut ad majores gradus conscendere valeant? Multorum auctoritatibus variis criminibus irretiti a propriis ordinibus dejiciuntur, et ab accessu evertendi licentia conceditur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quis concipere non formidat. Et post pauca: Illud pro omnibus studete cavere, ut lapsos in sacro ordine nullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, credatur esse vin
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sttmulo delectat᷑ ¶Quiagͦ ad¬
pastorale magist̾tum digntis qualit᷑ ueniat
acq indignus qualit̾ hoc ꝑtimescat ostendi¬
inus: nunc is qui ad illud digne ꝑuentt. qͣ
suꝑ malachiam. Indoctus terrena lucra que¬
acendotes nom̃ dñi despictunt. & qͣntũ
ad se panem polluttim offercunt qui
ad altare indigne accedunt. qutiq dato inti¬
uere sacerdotium p̃scintint. Panem quoq
polluit qui doctinam dñi in populo male
disꝑtit . & qui honorat potentem &e despicit
pauꝑem. Et infra. Si offeratis cecum adĩmo¬
landum. nonne malum:÷ & cs Suꝑiꝰ accusati
de panib: nẽ accusant᷑ de uictunis. Cecum
ammal offeret qui ordinat indoctum m loco
docti magistirumꝙꝑ facit. qui ux discipululẽ
poterat. Claudum offent qui lucra tenrena
querentem locat ut pote pedemin diuersa
ponentem unum indurims alt̾m incarnati¬
b cun pot̾ inferre illd̾ de libro regum. Usq quo

Expanded text:
tionis obstaculo delectatur. tionis obstaculo delectatur. pastorale dignus qualiter veniat, atque hoc indignus qualiter pertimescat, ostendimus, nunc is, qui ad illud digne pervenerit, stremus. C. II. Indoctus, terrena lucra secacerdotes nomen Domini despiciunt, et, quantum ad se, panem poliutum offerunt, qui ad altare indigne accedunt, quique dato munere sacerdotium praesumunt. Panem quoque polluit, qui doctrinam Domini in populo male dispergit, et qui honorat potentem et despicit pauperem. Et infra: § 1. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? etc. Superius accusati de panibus nunc accusantur de victimis. Caecum animal offert, qui ordinat indoctum loco docti, magistrumque facit, qui vix discipulus esse poterat. Claudum offert, qui lucra terrena quaerentem locat, utpote pedem in diversa ponentem, unum in divinis, alterum in carnalibus, cui potest inferri illud de libro Regum: Usquequo
Abbreviated transcription (Latin):
uo autem naso ÷. qui ad tenendam mensitrã
discrecionis ydoneus non÷. llaso qutppe odo¬
res fetoresq discenntmꝰ. Recte gͦ ꝑ nasum
discretio ex pͥmit᷑ ꝑ qͣm uintutes eligimus.
ẽ. gui uiam dñi ꝑgere omino ñ ualet. atq
a bonis actib funditus exsors uacat. quatenꝰ
hec non ut claudus. saldem cum tnfirinitate
teneat. s ab his omntno alienꝰ existat. Gibbul
uero: quem t̾rene sollicitudinis pondꝰ de pͥ¬
unit. ne umqͣm ad fuꝑna respitiat s solis his
que trinsimis ealcant᷑ intendat. Lippus uͦ ẽ
cuiꝰ quidẽ ingentutm ad cognitionem uĩtatis
emicat. s tam̃ hoc carnalta oꝑa obscurant.
Iugem uero scabiem habet cui cariuł peccilan¬
tia sine cessatione dominat᷑. Impetiginem qͦ:
habet incorpore: quisquis auaritia uastat᷑¬
umente. Pondõfus uero:: qui turpitudinẽ
ñ exercet in oꝑe. ẜ tam̃ ab hac cogitatione con¬
tina sine modãtione gratiat᷑ inmente qui
aninꝰ uoluptate luxtirie sine tillo repugna¬

Expanded text:
vo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat, quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omni modo alienus existat. Gibbus vero est quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae est cujus ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed hoc carnaliter vivendo obscurat. Jugem vero scabiem habet cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore qui avaritia vastat. Ponderosus vero est qui turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Quianimus voluptate luxuriae sine ullo repugna
Abbreviated transcription (Latin):
icut neophitus dicebat᷑ qui intcio sancte
fidei erat eruditione plantatus. sic mͦ
ms habitii plantatus ad habendos sacros
ordines irrepseuit. Ordinategͦ ad ordinel
ascendendum ÷. llam casum appetit qͥ ad
sumin loci fastigia. post positis gradib
ꝑ abrupta querit ascensum. Scimꝰ autẽ qd̾
edificati parietes. non ptuꝰ cignoꝵs pondꝰ ac¬
cipiant insi a nouiratis stie humore siccent᷑.
ne si ante pond̾a qͣm solident᷑ accipiant:
eiuictam sinul fabricam ad terrã deponas.
ep̃m funt ordinanoi ostensum ẽ. Intencesso¬

Expanded text:
icut neophytus tunc dicebatur, qui initio sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modnis habitu plantatus ad ambiendos honores sacros irrepserit. § 1. Ordinate ergo ad ordines accedendum est. Nam casum appetit, qui ad summi loci fastigia postpositis gradibus per abrupta quaerit ascensum. Scimus autem, quod aedificati parietes non prius tignorum pondus accipiunt, nisi a novitatis suae humore siccentur, ne, si ante pondera, quam solidentur, accipiant, cunctam simul fabricam ad terram deponant.episcopum sunt ordinandi. Qui enim intercesso
Abbreviated transcription (Latin):
linq̃nda: qui sobus nouit corda filioꝵ ho¬
minũ hoᷤᷤ atccem qtti ꝓbant᷑. tił conłident᷑
talis reatus se noxiol: cua castiget mod̾atio.
qi si con ceptum intit̃o. qui ꝑ aborfũ
deleiũt homicida⁊ gͣntomagis qui
untꝰ saltm diei puenum ꝑem̃it homici¬
dã se ẽẽ exctiłare negitibit: Contra

Expanded text:
linquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi autem qui probantur vel confitentur talis reatus se noxios, tua eos castiget moderatio, quia si conceptum in utero qui per abortum deleverit, homicida est, quanto magis qui unius saltem diei puerulum peremerit homicidam se esse excusare nequibit? CA
Abbreviated transcription (Latin):
grauia cͥtna mine confi̾cetuutꝰ m¬
obrem ego leo episcopul scẽ romane eccłie pli¬
hoc autemfaciens ñ legem p̃lciibo cẽt̃il.: qra
id fac̃e cogant᷑. Idem leo. Qualit̾ lacei do¬
acendos si suspitiolus aut incredibilis
suo ep̃o. atit reliquil suis conlacerdo¬
tibus. siue bonis & iustis de suo ppło. ul de
sua plebe hominib fũit ne in cͥmine. aitt
gatione habuit. uł eo ampliꝰ siłuo ep̃o tułũ
dato. purgatum eccłie reddat. ¶lias¬

Expanded text:
gravia crimina confinxerunt. Quamobrem ego Leo Pontifex sanctae Romanae ecclesiae puHoc autem faciens non legem praescribo ceteris, qua id facere cogantur. Gratian. Ecce qualiter acerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in gatione habuit vel eo amplius, si suo episcopo visum dato, purgatum Ecclesiae reddat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
a choro abicere. & uxorem certe in¬
gentutatis acciꝑe. ñ duplicatio coniugii
s ꝓsectus ÷ honestatil. Culpanda sit sane
talium negligentia. s ñ penitus desꝑan¬
da: ut crebris cohortationib excitati. qd
necessamo expetiuerunt. ftoelit̃ exeqͣn¬
tu. llemo enĩ desꝑand : dum in hoc cor

Expanded text:
a toro abjicere, et uxorem certae ingenuitatis accipere, non duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est sane talium negligentia, sed non penitus desperanda, ut crebris cohortationibus incitati, quod necessarie expetierunt, fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
eciam iniuditiis istius modi uoluntanie
reos non necessitate compulsos. culpa con¬
stringit. pena condempnat lleqi is sipłti
rorem aliquis in nocentem ꝑunat obnoxi¬
us ÷ morte: qͥn etiã ip̃iul diuune legil oraclã
siqiis ꝑ unprudentiã intulĩt necem acci¬
piat iumnptinttatil spem refugii facultatẽ
ut possit euad̾e. hic gͥ de eo qd̾ ꝓpͥe malũ
udet᷑ dictum:. Mala enĩ ñ funt que nec¬
cͥmine mentem implicant nec constiam
ligant. Uñ pauꝑtatem & ignobilitatem.
egͥtudinem. mortem: nemo sapiens mala
drc̃it nec in malorum sortem niuu̾atũt.¬

Expanded text:
in judiciis istius mundi voluntarios reos, non ex necessitate compulsos, culpa constringit, poena condemnat. Neque enim si per furorem aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est. Quin etiam ipsius divinae legis oraculo , si quis per impruden intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evadere. Hoc igitur de eo quod proprie malum videtur, dictum sit. Mala enim non sunt ncrimine mentem implicant, et conscientiam ligant. Ceterum pauperiem, ignobilitatem, aegritudinem, mortem, nemo sapiens mala dixerit, nec in malorum sorte nu
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uxorem suam inuenĩt adul¬
teram. ⁊ postea deincceps placiũt¬
ei eam hr̃e in matͥmontum: duob an¬
mis peniteat ĩõ qi cum ad ultera ixitꝰ
sit que ad huc cͥmine suo nonẽ purga¬
ta. aut abstineat se a matͥmomio eiꝰ. donͦ
expleat᷑ satiffactio cͥminis penitentie
sue. ĩo qr post satiffactionem penitentie

Expanded text:
quis uxorem suam invenerit adulteram et postea deinceps placuerit eam habere in matrimonio, duobus annis peniteat, ideo quia cum adultera commixtus sit que adhuc crimine suo non est purgata, aut abstineat se a matrimonio eius, donec expleatur satisfactio terminis penitentie sue. Tunc quidem post satisfactionem penitent
Abbreviated transcription (Latin):
pulauit caulasoliꝰ incontinentiẽ. Dem̃
hic penitentia ductul: ex ancilla ppͥos
filios sͥ querere cepit. Postea de adultĩo
conuictus & punitꝰ quemoã rogauit
ut ui uxorem suam oppͥm̃et ut sic eam
dunitc̃e posset. Quo facto: qͣndam infide¬
lem sͥ copulauit ea t̾m conditione ut ad
xp̃ianam religionem transiret Dic
pͥmum q̃r au meretͥx licioe oucat᷑ in con
iugio. Ecd̃o: an ea que causa inconti¬
nentie ducit᷑ sit contunx appellanda.
eucio: cuiꝰ arbitͥum aliqͣ sequat᷑. an
libi aui. an originauiĩ patͥs. Quauto:
siuiuente uxore licẽat alicui ex ancilla
filios quer̃e. QUinto: si ea que uim
to: si adult̃ adult̾am possit dimittere.
Septimo: si iuuente oimissa. aliã pos¬
sit acciꝑe. Nctauo: si etiã infidelem
sub p̃missa conditione licet alicui fide
rea comuncit᷑ nisi pͥus ꝑacta peniten¬
tia: incontugii consortio retũ ñ debet.¬
adult̾am dimittere noluenit ⁊:
Sicut crudelis & iniquus ẽ. qui ca¬
stam diutit: sic fatuus : &e in¬

Expanded text:
it, causa solius incontinentiae. Deinde hic, poenitentia ductus, ex ancilla propria filios sibi quaerere coepit. Postea de adulterio convictus et punitus quemdam rogavit, ut vi uxorem opprimeret suam, ut sic eam dimittere posset, quo facto quamdam infidelem sibi copulavit, ea tamen conditione, ut ad Christianam religionem transiret. Hic primum qe causa incontinentiae ducitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim to, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aliam possit accipere? Octavo, si infidelem sub praemissa conditione liceat alicui fidelrea convincitur, nisi post peractam penitentiam, in coniugii consortio retineri nadulteram dimittere noluerit. Sicut crudelis est et iniquus qui castam dimittit, sic fatuus est et in
Abbreviated transcription (Latin):
a non grece: latine regiła nuncri¬
patui. Negtla dictaẽ: eo qd recte
ducit. nec aliq̃n aliorsum trahit.
Alii dixerunt regulam dictam: uł qd̃ re¬
gat. uł qd normam bñuitendi prebeat.
uł quod distortum praitumq corrigat:
¶Porro. canonum alii funt decreta pon¬
rific̾tim. alii tnstituta conciliorum. Conci¬
lioꝵ uero: alia sunt untusalia. alia ꝓuam¬

Expanded text:
anon grece, latine regula nuncupatur. Regula dicta est, eo quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat vel quod normam recte vivendi prebeat vel quod distortum pravumque corrigat. Porro canonum, alii sunt decreta pontificum, alii statuta conciliorum. Conciliorum vero alia sunt universalia, alia prov
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquid forte ineantius nos nurasse con¬
tigͣit quod obseruatum peiorem ugat
mexititm. lib̾e stid̃ saltibriori consitio iti¬
tandum noit̃imꝰ. ac magis instande necessi¬
tate peierandam nobis. qͣm ꝓ uitando ꝑ¬
turio in aliud cͥmen grauiꝰ eẽ diu̾tendum.
Deniq urauit dauid ꝑ dm̃ occide nabal
trũ stultum atq imptum. & omma quie
ad ettm ꝑtinebant demoltre. s ad pͥmam
int̾cessionem abigail femitne prudentis.
mox remisit intnas. retiocauit ensem intra¬
ginam. neq aliqiid culpe seꝓ tali ꝑturio cõ¬
traxisse doluit. Item. De d̾nobus malis

Expanded text:
aliquid nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, libere salubriori consilio mutandum novimus, ac magis instante necessitate peierandum nobis, quam pro vitando periurio in aliud crimen gravius esse divertendum. Denique iuravit David per Deum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia que ad eum pertinebant demolire, sed ad primam intercessionem Abigail femine prudentis mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpe se pro tali periurio contraxisse doluit. I
Abbreviated transcription (Latin):
st etiam contra offictum ñ ntnqͣm ꝓmis¬
sum soltiere sacram̃tum. ut herodes qui
uir᷑auit q̃m quicqͥd petitura ẽẽt daret filie
herodiadis necem ioħis p̃statit. ne ꝓmissỹ
negaret. tem atigꝰ Rietas fiit quod daind
nabal sicũt turauerat non occtoit¬

Expanded text:
st etiam contra officium nonnunquam, promissum solvere sacramentum, ut Herodes qui juravit, quoniam quidquid petitura esset daret filiae Herodiadis necem Joannis praestavit, ne promissum negaret. CAP. XCII. Pietas fuit, quod David Nabal sicut juraverat, non occi
Abbreviated transcription (Latin):
ntił dissoluat᷑. S compecens eis penitẽ
cia ꝓpteu infamiam uł peccati macłam
li forte in hoc contrax̾int aliqͣm iniun¬
gatu. tem. ex septimo gradu qui¬
sunt cognati recta linea supra. in fra
qͦ. ꝓpͥis nominib ñ appellant᷑ s extrani¬
ũsa linea ꝯtinent᷑ fũis &e sororis ad nep.¬
tis adnepos. consobrini filii. filieq succes
sionis. Iocurco gradus .ui. constituti st̃.
qr tilt̾ius ꝑ reium nat᷑am nec nomina
um ꝓpinquitatum nõia continent᷑. uil¬
tra quoᷤ nec noĩa inuentui nec succel¬
sio pot̾ ampliꝰ ꝓlongari. dem ex cõ

Expanded text:
nus dissolvatur, sed competens eis penitentia, puta propter infamiam vel peccati maculam, si forte in hoc contraxerint aliquam, iniungatur. Item ex sunt cognati recta linea, supra infraque pro propriis nominibus non appellantur, sex ex transversa linea continentur fratris sororis adnepos adneptis, csionis idcirco gradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam nec nomina propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest am
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iᷤ reliq̃ndi sunt. tra tñ ut łi aliud in
conscĩam habeant se aliminib eccłie
a corpore &e sanguine dm̃. astoeltum cõ¬
tiutmone nou̾int segregatos atq in fa¬
ineiꝰ esfectoł donec abincesti fascinore de¬
santib uł testificantib consanguine¬
oꝵ conuinctionessuit diramende. Cuiꝰ¬
modiuͦ turam̃tum ab accusatore sit
exigeroum. ex romano ordine habet᷑.
Est autem huiꝰmodi. Iuramentum accu

Expanded text:
ipsis relinquendi sunt, ita tamen ut si aliud in conscientia habeant, se a liminibus ecclesiae, a corpore et sanguine Domini, a fidelium communione noverint segregatos, atque infames effectos, donec ab incesti facinore desantibus vel testificantibus consanguineorum conjunctiones sunt dirimendae. Cujusmodi vero juramentum ab accusatore sit exigendum, ex Romano Ordine habetur. Est autem hujusmodi. C. V. Juramentum accu
Abbreviated transcription (Latin):
Uonsanguineos extraneoꝵ nul¬
lusᷤ accuser. uł consanguintta¬
tem ins nodo computet. s ꝓpinqͦꝵ¬
ra. & eorum ꝓcreatio. Si autẽ ꝓgenes
tota defecerit ab antiquiorib & uera¬
tiorib quib eadem ꝓpinquitas notalit

Expanded text:
onsanguineos extraneorum nullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqra, et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquitatem iurecurando finmatũt.¬
uł si tres aut duo exantiguiorib gemi¬
bone fame ce ueracis testimonii sint re¬
mots amore. timore: p̃cio. & omni malo
studio. supͣ dictomͦ consanguinitatem
sirmauu̾̃nt sine omni mora ꝯtugia dis¬
soluant᷑. Quod si ꝓpinqui uił extranei

Expanded text:
pinquitatem jurejurando firmaverint, vel tres, aut duo ex antiquioribus Genubonae famae et veracis testimonii sint, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem firmaverint, sine omni mora conjugia dissolvantur. Quod si propinqui, aut extranei
Abbreviated transcription (Latin):
non eras peceator antegͣm menti¬
reris mentiendo esficeris qd etutaras. Ueri¬
tas inte non ẽ. insi ita te dix̾is peccatorem.
ut etiam cognoscas ẽẽ. Ueritas autẽ ip̃a ẽ
ut qđ ẽ dicas. Nam quomͦ ẽ humilitas uibi

Expanded text:
non eras peccator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod vitaras; quia veritas in te non est, nisi ita te dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est veritas ubi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiat᷑. Non enĩ ita peccat qui consulendi.
quom᷑ ille qui nocendi uoluntate mentit᷑.
Nec tm̃ nocet qui uiatorem mentiendo in
adu̾sum iter muttit qnͣtum is qui uiã ui¬
te m̃datio fallendi depͣuat. ¶ deminlibͣ¬
aliquomͦ quilibet decipiendus.

Expanded text:
mentiatur. Non enim sic peccat ille, qui consulendi, quomodo ille, qui nocendi voluntate mentitur, nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in adversum iter mittit, quantum is, qui viam vitae mendacio fallente depravat. C. XIIaliquo modo quilibet decipiendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ue semel dedicata sunt monastĩa. con¬
silio episcopoꝵ quiciuitadel tenent
manere sic placuit ꝑpetuo monastĩa. & tes
que ad ea ꝑtinent monastĩis resertiari de¬
bete nec posse ultra eafieri scłaria habita¬
cula. Q ui fͦhec fieri ꝑmiserint canonicũ

Expanded text:
e semel dedicata sunt monasteria consilio episcoporum qui civitates tenent, manere sic placuit perpetuo monasteria: et res quae ad ea pertinent, monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero haec fieri permiserint, canonum
Abbreviated transcription (Latin):
eptuagnnta inicen concilii capituba g̃
anoro decreta omniũ episcoporum actuli g¬
meream᷑.tem. Presentib nobił. lxx in
memorata synodo capitula tractata sunt¬
alexandro &e apłice sedis apocͥsariis. ut .x.
capitula ad unarent᷑ aliis. atq locił congru
is insererent᷑ & ad formã.lxx. discipuloꝵ. uł
totiꝰ orbis t̾re linguarum tanti & tam excellẽ
tis concilii fierent capitula que omnẽ xp̃ia¬
norum tuformarent orbem. ¶uom gͦ
inea statuta monstrent᷑ e hisita respondet᷑.
Capitula incene sy nodi quedã indisscietudi
bent᷑. Uñ stephanꝰ papa scͥbit ltutobio ma

Expanded text:
eptuaginta Nicaeni concilii capitula, quanmereamur. Item, praesentibus nobis octoginta in memorata synodo capitula tractata suntAlexandro et apostolicae sedis apocriphariis, ut X capitula adunarentur aliis, atque congruis locis inserentur, et ad formam LXX discipulorum vel totius orbis terrae lingutis concilii fierent capitula, quae omnem Christianorum informarent orbem. Gratian.in ea statuta monstrentur? His ita respondetur: Capitulorum Nicaenae synodi quaedam in desuetudinbentur. Unde Stephanus Papa scribit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnꝙ morit᷑ ut dominent᷑ in pace
uicti: Hoc rep̃hendisse tanidoꝵ ẽ ñ rebi¬
giosorum. Nocendi cupiditas. ulciscendi
criroelitas. implacatus atq tmplacabilis
antinꝰ fecitas rebellandi. libtoo dñandi.
& siqua similia. hec sunt que tubellis
puniaut᷑ adu̾stis uiolentias resistentiti
sine d̃o. sine aliqtio legittino imꝑio tribente
gerendaip̃a bella suscipiunt᷑ a bonis. cum
in eo rerum humanarã ordine intientune
tibi eos uł tub̃e aliquid tale uł intalibus
obedire. iuste ip̃e constringit. Uñ neq io¬
ꝓpter bella necessario militi stipendia
p̃beant᷑. Ordo autem ille naturał morta¬
lium paci accomodatiis hoc possit. ut fus¬
cipiendi belti acictoritas atq consilium
penes pͥncipes sit. S si hitinana cupioi¬
tate bellum gerit᷑ ñ nocet scĩs. in quos tĩ
habet quispiam podestatem. nisi desciꝑ
datam. Non ẽ entmn potestas nisi adeo. si¬
ue tubente sine sinente. Ergo tta iusttis¬
si forte etiam sub rege homine sacͥlego mi¬

Expanded text:
ituri, ut dominentur in pace victuri? Hoc reprehendisse timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implicatus atque implicabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia hec sunt que in bellis puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuntur a bonis. cum in eo rerum humanarum ordine inueniuntur, ubi eos uel iubere tale aliquid uel in talibus oboedire iuste ordo ipse constringit. alioquin Iopter bella necessario militi stipendia prebeantur. Ordo autem iste naturalis, mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principes sit. Sed si humana cupidithabet quisquam potestatem, nisi desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente sive sinente. Ergo vir justsi forte etiam sub rege homine sacrilego mi
Abbreviated transcription (Latin):
Qud lit iustum bellum
ystum bellum: quod ex edicto gerit᷑ dere
petendiᷤ reb. aut ꝓpulsandorum causa ho
ue qd̾ iure disceptet. Iure autem discepta¬
re. tuste tudicare. Non ẽ enĩ iudex. ñ: sim

Expanded text:
c. 2. Justum bellum est quod ex edicto geritur de rebus repetendis, aut pro pulsandorum hostium ve quod jure disceptat. Jure autem disceptare, est juste judicare. Non est enim judex, si
Abbreviated transcription (Latin):
le ñ reꝑimꝰ. Qd̃ licet quosdam uisse legamꝰ
sictit scm daud & got̾iam sacra ꝓdit hy¬
storia. ntisqͣm tam̃ ut ꝓ lege teneat᷑ alicubi
dittina sanxit auctoriras. etim hoc &. huiꝰ¬
modi sectantel dm̃ solummͦ demptare tu¬

Expanded text:
 legamus, sicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia , nusquam tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectantes, Deum solummodo tentare
Abbreviated transcription (Latin):
qr ctignitatis eorum apicem ñ funt adepti. in
sacraium scͥpturartm expositionib eil p̃po¬
nunt᷑ In causis uͦ diffimendis: scdm post eoł
locum merent᷑ Uñ leo. ppͣ. itii. scͥbit ep̃is ita
uenit aliqͦs tudicare & sc̃oꝵ conci¬
lioꝵ canones relinqtiẽ. uł decretalium
regłãs que hñt᷑ apud nos fiumul cum cano¬
nib quib in oĩb eccłiasticił utimͣ tuditiis
carthaginensitim. afsticanenstũ. & cum
illil regule p̃sulum romanotum siluestra.
giricii. in nocentii. rosum celestun. leonis.
Isti ommino sunt ꝑ quos iudicant ep̃isimł
contig̃it insitatũ negottum qd̃ ininime
possit ꝑ istos finiri. tc illoꝵ quoꝵ memini
lit sc̃ore doctorum similtũ si reꝑta fiũnt.
magnammit᷑ sunt retinenda ac ꝓmulgan¬
da. uł ad apłicam sedem referat᷑ de talib
Quam obeausam luctilentiꝰ & magna uo¬
ce ꝓnuntiare ñ timeo. qi qui illa que dixi

Expanded text:
quia dignitatis eorum apicem non sunt adepti, in sacrarum quidem scripturarum expositionibus eis praeponuntur, in causis vero definiendis secundum post eos locum merentvenit aliquos judicare et sanctorum conciliorum canones relinquere, vel decretalium regulas, quae habentur apud nos simul cum canonibus, quibus in omnibus ecclesiasticis utuntur judiciisCarthaginensium, Africanensium: et cum illis regulae praesulum Romanorum, Silvestri, Siricii, Innocentii, Zosimi, Coelestini, Leonis, Isti omnino sunt, per quos judicant episcopi,contigerit inusitatum negotium, quod minime posset per istos finiri, tunc si illorum, quorum memiliter sanctorum doctorum similium, reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
secet. Ile enĩ ꝑ sequit᷑ sanitatem. iste pu¬
credinem. Occidẽrunt impii ꝓph̃as. occi¬
derunt impios & ꝓphete. flagellatietunt
xp̃s. Tuaditi funt apłi ab hominib hu
potestati sathane. Inhis omnib quid at¬
cacit̾ resistentium fisco ułudicarerent᷑. Et
post pauca. Certe nulliꝰ cͥmen maculat
innocentib demonstrati. tił ab innocen¬
tib credi non possunt. ñ inquinant quẽ¬
qͣm. s ꝓpt̾ innocentium consortium etiã
cognit᷑a sustinent᷑. Non enim ꝓpt̾ malos
tra quos tanta dicebant. nec cominuino¬
nem sacram̃tor illiꝰ ppłi recipiebant. Ioẽ

Expanded text:
secet. Ille enim persequitur sanitatem, iste putredinem. Occiderunt impii Prophetas: occiderunt impios et Prophetae. Flagellaverunt Christus; traditi sunt Apostoli ab hominibpotestati satanae. In his omnibus quid atcaciter resistentium fisco vendicarentur. Et post pauca: § 8. Certe nullius crimen maculat innocentibus demonstrari uel ab innocentibus credi non possunt, non inquinant quemquam, si propter innocentium consortium etiam ctra quos tanta dicebant, nec communionem sacramentorum illius populi relinquebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃ualit̾ antem exire ẽ. fac̾e qd̾ ꝑtinet ad
corrextionem malorum. qͣntum licet ꝓ
gradu cuiꝰq salua pace. Displic̾e ẽ non
tangere. Non enun ꝓpħe qui hoc dice¬
bant ppłm fitum dimiserunt s interi
eos habitabant quos increpabant. Unũ
templum cum eis intrabant. eadem sa¬
cram̃ta celebrabant. hoc gͦ ẽ exire. oie
ñ parc̾e: hoc est immundum non can¬
gere uoluntate non consentire.dem
Quod mali sint coletandi a bonis ÷¬
u bontis tolera malum. nam &e xp̃s
uit & ad p̃dicanoum misit eiq eum
aliis euchauristiam dedit. Ioẽm suꝑ¬
iohem. Yno pace ecełie utasi lunt tole

Expanded text:
ualiter exire est facere quod pertinet ad correctionem malorum, quantum licet pro gradu cujusque, salva pace; displicere est non tangere. Non enim prophetae, qui haec dicebant, populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est exire, ore non parcere, hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. C. II. Quod mali sint tolerandi a bonis. ITu bonus tolera malum. Nam et Chrisvit et ad praedicandum misit, eique cum aliis eucharistiam dedit. C. III. Pro pace ecclesiae mali sunt tole
Abbreviated transcription (Latin):
qui ũb̃at ininiciis Meliora sunt ũb̾a ami¬
ci qͣm blanda oscła mimici. Meliꝰ: enĩ cũ
seũitate dilig̾e: qͣm cum lenitate deciꝑe.
Utilius esurienti pamis tollit᷑ si de cibo secu¬
rus iusticiam negligebat. qͣm esurienti
panis frangit᷑ ut iniusticie sedtictꝰ aqui¬
deb̾e cõgi ad nisticiam. cum legas patrẽ
familias dixisse seruis. qñcumq iuene¬
ritis cogite intrare. cum legas & ip̃m pr¬
mum saulum. postea paulum. ad u̾ta¬
tem cognoscendam. & tenendam. magna
miolentia xp̃i cogentis ẽẽ compulsum:
flagello errantia pecora reuocare. tem
si semꝑ eẽt culpabile ꝑsecutionem̃ facẽ:
ñ scͥptum ẽẽt in sc̾is libris. detrahentem
qñ gͦ ⁊ qui eam patit᷑ intustus ẽ. ⁊ qui eã
facit iustus ẽ S plane. sepe & mali ꝑse¬

Expanded text:
 inimicus. meliora sunt uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. melius est cum seueritate diligere quam cum lenitate decipere. utilius esurienti panis tollitur, si de cibo securus iustitiam neglegebat, quam esurienti panis frangitur, ut iniustitiae seductus adquidebere cogi ad iustitiam, cum legas patrem familias dixisse servis: quoscumque inveneritis cogite intrare. Cum legas etiam ipsum primo Saulum, postea Paulum, ad veritatem cognoscendam et tenendam, magna violentia Christi cogentis esse compulsum. fasi semper esset culpabile persecutionem facere, non scriptum esset in sanctis libris: Detrahentem quando ergo et qui eam patitur iniustus est et qui eam facit iustus est. sed plane semper et mali perse
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩo ex comiicatoł a sacerdotib re¬
conciliate possunt: excõmuncatos uero
ab ep̃ił sacerdotes reconciliare ñ ualent.
Rlecõneiliatio namq penitenttum: epilco¬
pale ÷ offictum ñ sacẽrdotale. Uñ incõnei.¬

Expanded text:
atque ideo excommunicatos a sacerdotibus reconciliare possunt, excommunicatos vero ab episcopis sacerdotes reconciliare non possunt. Reconciliatio namque poenitentium episcopalis officii est, non sacerdotalis. Unde in Conci
Abbreviated transcription (Latin):
rum ꝓmulgatam. faliaci tioto ꝓtinus stui¬
siqͥs deincepł talia ꝑpetrasse fũit decectꝰ
a ꝓpͥ deponat᷑ ordinis gradu. & tam ip̃e
sacerdos. qͣm etiam ille qui ad talia ꝑ a
genda incitasse ꝑpendit᷑ exilii ꝑpetiu er¬
tores & sortilegi. atq cec̾i huiꝰmodi sectato¬
res: ab eccłia sunt eluntuandi. & młi resi¬
ꝑuerint. ꝑpetrio ex cominticandi¶ Qõ¬

Expanded text:
rum promulgatam fallaci voto pro vivis sturum promulgatam fallaci voto pro vivis stusi quis deinceps talia perpetrasse fuerit detectus, a proprii deponatur ordinis gradu et tam ipse sacerdos quam ille, qui eum ad talia genda incitasse perpenditur, exsilii perpetui ertores, et sortilegi, atque celeri hujusmodi sectatores ab ecclesia sunt eliminandi, et, nisi resipuerint, perpetuo excommunicandi.