comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res. ante domini aduentum. Et quȩ istos:
ipsa & apłos. & martyres nr̃os: & omnes
bonos xp̃ianos. Om̃s enim diu̾sis qͥdem
temporib nati apparuerunt. s societate
uinus popłi continent᷑. & eiꝰdem cuunita¬
tis ciues. labores huiꝰ ꝑegrinationis exꝑ¬
tisunt: & quidam eoꝵ nunc exꝑiunt᷑. de
usq infinem cȩt̃i exꝑient᷑. Item quȩ peꝑ¬
it cam. & cham. & ismaelem. & es au:ea¬
dem ipsa peꝑit & dathan & alios in eodẽ
popło similes. Et quȩ istos. eadem ips a ce
uidam pseudo apłm. & symonem ma¬
gum. & cȩt̾os usq ad hȩc tempora pseti.¬
do xp̃ianos in affectione anmali ꝑtina¬
citer obduratos: siue inunitate ꝑmixti sit.
siue aꝑta p̃cisione dissentiant. S cum
tales ab sp̃italib euangłizant᷑. & sacram̃¬
tis imbuunt᷑: tanquam ꝑ se ipsam rebec¬
ca eos parit. sic̃ esau. Cum autem ꝑ illos
tales in dei popło generant᷑: Sara quidẽ.

Expanded text:
res ante domini aduentum, et quae istos, res ante domini aduentum, et quae istos, ipsa et apostolos et martyres nostros et omnes bonos christianos. omnes enim diuersis quidem temporibus nati apparuerunt, sed societate unius populi continentur et eiusdem ciuitatis ciues labores huius peregrinationis experti sunt et quidam eorum nunc experiuntur et usque in finem ceteri experientur. item quae peperit Cain et Cham et Ismahelem et Esau, eadem ipsa peperit et Dathan et alios in eodem populo similes, et quae istos, eadem ipsa et Iudam pseudoapostolum et Simonem magum et ceteros usque ad haec tempora pseudochristianos in affectione animali pertinaciter obduratos, siue in unitate permixti sint siue aperta praecisione dissentiant. sed cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis inbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau; cum autem per illos tales in dei populo generantur, Sarra quidem
Abbreviated transcription (Latin):
les ñ posse ꝑciꝑe quȩ sunt sp̃s dei. Sicut
enim in sacramentis uet̾is testamenti
uiuebant quidam sp̃ales.ad nouum sci¬
licet testamentum quod tc̃ occultabat᷑
occulte ꝑtinentes: sic & nunc in sacram̃¬
to noui testamenti quod iam reuelatũ
est pleriq uiuunt animales: qui ꝓficere
si nolunt ad ꝑcipienda ea quȩ sunt sp̃s
dei. qͦ eos hortat᷑ sermo aplicus:ad uet
testamentum ꝑtinebunt. Si aut̃ profi.¬
ciunt. & antequam capiant. ipso ꝓfectu &
accessu ad nouum ꝑtinent: & siprius qͣm
sp̃ales fiant ex hac uita rapiunt᷑. custoditi
ꝑ sacram̃ti sanctitatem in t̾ra uiuentium
computant᷑ : ubi est spes nr̃a & portio dñs.
Nec inuenio quid uerius intelligat᷑ in eo
quod scͥptum est. imꝑfectum in eum uide¬
runt ocłi tui: quandoquidem sequit᷑. & in
ubro tuo om̃s scͥbent᷑. Que aut̃ peperit
abel. & enoch. & noc. & abraham: ipsa pe¬
perit & moysen. & ꝓpħas tempore post̾io¬

Expanded text:
les non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut les non posse percipere quae sunt spiritus dei. sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales ad nouum scilicet testamentum quod tunc occultabatur occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti quod iam reuelatum est plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spiritus dei, quo eos hortatur sermo apostolicus, ad uetus testamentum pertinebunt. si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu ad nouum pertinent. et si priusquam spiritales fiant ex hac uita rapiuntur, custoditi per sacramenti sanctitatem in terra uiuentium conputantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quandoquidemsequitur:et in libro tuo omnes scribentur. Quae autem peperit Abel et Enoch et Noe et Abraham, ipsa peperit et Moysen et prophetas tempore posterio
Abbreviated transcription (Latin):
ea que sunt sp̃s dei. Quocunq gͦ tempo¬
re tales homines ẽẽ cȩꝑint in hac uita.ut
iam chiuinis ꝓ scłoꝵ distributione sacra¬
mentis imbuti. adhuc tamen carnalit̃
sapiant. & carnalia de deo siue in hac ui¬
ta. siue post hanc uitam sꝑent atq desi¬
derent: animales sunt. Eccłia uͦ quod ẽ
popłs di. etiam in istiꝰ uite ꝑegrinatione.
antiqua res est: In aliis hominib habẽs
animalem portionem: in aliis autem
spĩtalem. Ad animales ꝑtinet uetꝰ testa.¬
mentum: ad sp̃ales nouum. S primis
temporib utrunq occultum fuit: ab a¬
dam usq ad moysen. Amoyse autem
manifestatum est uetꝰ: & in eo ipso occul¬
tabat᷑ nouum: quia occulte significaba¬
tur. Postea uͦ quam in earne dominus
uenit: reuelatum est nouum. Uet̾is auĩ
sacramenta cessarunt: ẜ concupis centiȩ
tales non cessauerunt. In illis enimsunt:
quos apłs iam ꝑ sacramentum noui testa¬
menti natos. adhuc tamen dicit anima¬

Expanded text:
 quae sunt spiritus dei. Quocumque ergo tempo quae sunt spiritus dei. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uita, ut iam diuinis pro saeculorum distributione sacramentis inbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desiderent, animales sunt. ecclesia uero quod est populus dei etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti natos adhuc tamen dicit anima
Abbreviated transcription (Latin):
in baptis mo nascunt᷑ quicuq nas¬
cuntur: s si concordent cum fratribus.
ꝑunitatem pacis ad t̾ram ueniunt ꝓ¬
missionis. non de mat̾no ut̃o rursus
eiciendi: s in pat̾no semine cognoscen¬
di. Si autem in dis cordia ꝑseuerent:
ad is maelis funicłm ꝑtinebunt. Prior
aut̃ fuit ismael : & postea ysaac. Et
pͥor es ay: postĩor autem iacob. E qͥa
prior peꝑit heresis quam eccłia. aut
ipsa ecclia prius carnales tiel aĩales.
& postea sp̃ales: s quia in ipsa sorte mor¬
talitatis nr̃ȩ ex quo de adam nascimur. ñ
est prius quod sp̃ale. s quod animale: pꝰea
sp̃ale. Er ipso aut̃ anmali sensu. quia hõ
carnalis non ꝑcipit que funt sp̃s dei: õs
dissensiones & scismata generant᷑. In quo
sensu ꝑseuerantes. apłs dicit ad uetꝰ testa¬
mentum ꝑtinere id est ad t̾renorum pro¬
missoꝵ cupiditatem. in quib quidem spĩa¬
lia figant᷑: s animalis homo non ꝑcipit¬

Expanded text:
in baptismo nascuntur quicumque nasin baptismo nascuntur quicumque nascuntur, sed si concordent cum fratribus, per unitatem pacis ad terram uenient promissionis, non de materno utero rursus eiciendi sed in paterno semine cognoscendi, si autem in discordia perseuerent, ad Ismahelis funiculum pertinebunt. prior autem fuit Ismahel et postea Isaac, et prior Esau, posterior autem Iacob, non quia prior peperit haeresis quam ecclesia aut ipsa ecclesia prius carnales uel animales les, sed quia in ipsa sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prius quod spiritale sed quod animale, postea spiritale. ex ipso autem animali sensu, quia homo animalis non percipit quae sunt spiritus dei, omnes dissensiones et schismata generantur. in quo sensu perseuerantes apostolus dioit ad uetus testamentum pertinere id est ad terrenorum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritalia figurantur, sed animalis homo non percipit
Abbreviated transcription (Latin):
in apło inspicite : quantum sit quod min̾
habetis.Quid aut̃ interest. qui caritatẽ
non habet utrum foras auolet aliqͦuen¬
to temptationis ablatꝰ: an intꝰ de messe do¬
minica non recedat. in ultima uentila¬
tione separandꝰ : E tam̃ etiam tales si iã
semel ꝑbaptis mum nati sunt: tt̃m eos
nasci non oportet. Eccłia quippe ꝑ bap
tismum omĩs parit: siue apud se id est
ex ut̃o suo:siuie extͣ se de semine uiri sui.
S es au de ut̃o natꝰ: ꝓpt̃ fraternam dis¬
cordiam separat᷑ est a popło dei. W aser
ꝑ uxoris quidem potestatem. sed ex an¬
cilla natꝰ: ꝓpt̾ frat̃nam concordiam t̾rã
ꝓmissionis accepit. Unde & ismaeli ut
separaret᷑ a popło dei non obfuit mat̃.
ancilla. s obfuit frat̃na discordia: & ñ
ꝓfuit potestas uxoris. euius magis filiꝰ
erat: quia ꝑ ipsiꝰ iura comugalia. & in
ancilla seminatꝰ erat: & ex ancilla suscep¬
tus. Sicut apudistos eccłiȩ iure qͥdem

Expanded text:
in apostolo inspicite, quantum sit quod minus in apostolo inspicite, quantum sit quod minus habetis. quid autem interest, qui caritatem non habet utrum foras auolet aliquo uento temptationis ablatus an intus de messe dominica non recedat in ultima uentilatione separandus? et tamen etiam tales si iam semel per baptismum nati sunt, iterum eos nasci non oportet. Ecclesia quippe omnes per baptismum parit siue aput se id est ex utero suo, siue extra se de semine uiri sui. sed et Esau de uxore natus propter fraternam discordiam sepa. ratus est a populo dei, et Aser per uxoris quidem potestatem, sed ex ancilla natus propter fraternam concordiam terram promissionis accepit. unde et Ismaheli ut separaretur a populo dei non obfuit mater ancilla, sed obfuit fraterna discordia et non profuit potestas uxoris cuius magis filius erat, quia per ipsius iura coniugalia et in ancilla seminatus erat et ex ancilla susceptus, sicut aput istos ecclesiae iure quod est
Abbreviated transcription (Latin):
mum nr̃m acceptatis: quid minꝰ habenꝰ.
ut nobis de ur̃a commnunione consulen
dum putetis: Respondemus enim. non
baptis mum ur̃m acceptamꝰ. quia non ẽ
baptis mus ille scismaticoꝵ. uł hereticoꝵ.
sed dei & eccłiȩ: ubicunq fuerit inuentũ.
& quocunq translatum. Ur̃m aut̃ non ẽ.
nisi qͦd praue sentitis. & sacrilege agitis.
& impie separamini.Nam si cȩtera
omnia uera uł habeatis uel sentiatis.
&& in eadem tamen separatione durctis
aduersus uinłm fraternȩ pacis. adũsꝰ¬
unitatem omnium fiatrum. qui toto t̾ra¬
rum orbe sic̃ ꝓmissi ft̃ ita exhibiti. quoꝵ
omnium caus as & corda nullomͦ unquã
nosse ac discutere potuistis. ut merito dã¬
naretis. qui non possunt ꝓpt̾ca rei ẽẽ. qͥa
urdicib eccliasticis potiꝰ quam litigatori¬
bus crediderunt: hoc solũminus habetis.
qͦd minꝰ habet qui caritatem non habet.Iã
quid opꝰ est ut nos retexamus: Uos ipsi

Expanded text:
mum nostrum acceptatis, quid minus habemus, mum nostrum acceptatis, quid minus habemus, ut nobis de uestra communione consudum putetis?" respondemus enim: non baptismum uestrum acceptamus — quia non est baptismus ille schismaticorum uel haereticorum — sed dei et ecclesiae, ubicumque fuerit inuentum et quocumque translatum. uestrum autem non est nisi quod praue sentitis et sacrilege agitis et impie separamini. nam si. cetera omnia uera uel habeatis uel sentiatis et in eadem tamen separatione duretis aduersus uinculum fraternae pacis, aduunitatem omnium fratrum qui toto terrarum orbe sicut promissi sunt ita exhibiti, quorum omnium causas . et corda nullo modo umquam nosse ac discutere potuistis ut merito damnaretis, qui non possunt propterea rei esse, quia iudicibus ecclesiasticis potius quam litigatoribus crediderunt, hoc solum minus habetis, quod minus habet qui caritatem non habet. iam quid opus est ut nos retexamus? uos ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
deunt. E uangłm loquit᷑: ueritas clamat.
Siue gͦ dimittant᷑. siue non dimittant᷑:
necessaria ẽ postea medicina. Nec tamen
si uixerit. atq id corrigendum ẽẽ didice¬
rit atq correxerit. denuo baptirat᷑: siue
apud illos siue apirdonos. Sic ce illa que
scismatiquł heretici non alit̾ habent. nec
alit̃ agc̃ quam uera eccłia. cum ad nos
ueniunt ñ emendainus: s potiꝰ apꝓbamꝰ.
In quib enim ũ dissentiunt a nobis: in
eis ñ disiungunt᷑ a nob̃. S tamen quia
nicħ eis ꝓsunt quam du scismatiq uel
heretiq sunt. ꝓpt̾ alia in quib a ueritate
dissentiunt. & ꝓpt̾ ipsum separationis
imnmanissimum scelus: siue ꝑmanserint
in eis peccata. Siue continuo dimissa re¬
dierint. ut ad salutem pacis atq earitatiᷤᷤ
ueniant adhortam᷑. non solum ut aliqͥd
habeant quod non habebant:s ut eis
etiam illud ꝓdesse incipiat quod habe¬
bant. frustra gͦ nob̾ dicunt. Si baptis¬

Expanded text:
deunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. deunt, euangelium loquitur, ueritas clamat. siue ergo dimittantur siue non dimittantur, necessaria est postea medicina, nec tamen, si uixerit atque id corrigendum esse didicerit atque correxerit, denuo baptizatur siue apud illos siue apud nos. sic et illa quae schismatici uel haeretici non aliter habent nec aliter agunt quam uera ecclesia, cum ad nos ueniunt, non emendamus, sed potius approbamus. in quibus enim non dissentiunt a nobis, in eis non disiunguntur a nobis. sed tamen, quia nihil eis prosunt. quamdiu schismatici et haeretici sunt, propter alia in quibus a ueritate dissentiunt et propter ipsum separationis inmanissimum scelus, siue permanserint in eis peccata siue continuo dimissa redierint, ut ad salutem pacis adque caritatis ueniant adhortamur, non solum ut aliquid habeant quod non habebant, sed ut eis etiam illud prodesse incipiat quod habebant. Frustra ergo nobis dicunt: \'si baptis
Abbreviated transcription (Latin):
Supͣ est: solutt᷑ etiam ipsa hora momentũq
ante baptismum in baptismo. Deinceps aut̃
continuo reus ẽẽ incipit. non solum conse¬
quentium s etiam p̃t̾itoꝵ dierum. horarũ.
momentoꝵ: redeuntib omnib q̃ dimissa ft̃.
Et sepe ista contingt̃ in eccłia. Nam plerũq
fit. ut homo habeat inimicum quem ini¬
quissime odit:quanquam etiam iniquos
imiicos diligere iubeam. & orare proeis.
Subito aut̃ ꝑicło mortis incipit ꝑturbari:
& poscit baptismum. Quem tanta festina¬
hone accipit: ut necessariam int̾rogationẽ
paucoꝵ u̾borum uix ꝑicłi tempꝰ admittat.
Quantominus sermonem longissimum.
ut illud odium corde pellat᷑. etiam si bap¬
tizanti fit cogintum: Certe ista non solum
apud nos. s apud illos. euenire ñ cessant.
Qͥ d gͦ dicimꝰ: Dimittunt᷑ peccata huic ho¬
mini. anñ dimittunt᷑ : rsꝰ quod uolunt
eligant. Si enim dimittunt᷑: continuore¬

Expanded text:
supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe ista contingunt in ecclesia. Nam plerumque fit ut homo habeat inimicum quem iniquissime oderit, quamquam etiam iniquos inimicos diligere iubeamur et orare pro eis. subito autem periculo mortis incipit perturbari et poscit baptismum, quem tanta festinatione accipit, ut necepaucorum uerborum uix periculi tempus admittat, quanto minus sermonem longissimum, ut illud odium corde pellatur, etiam si baptizanti sit cognitum. certe ista non solum apud nos sed etiam apud illos euenire non cessant. quid ergo dicimus? dimittuntur peccata huic homini an non dimittuntur? prorsus quod uolunt eligant. si enim dimittuntur, continuo re
Abbreviated transcription (Latin):
uienit unum de conseruis suis: qui debe¬
bat e centum denarios. Non dixit cui de
bitum iam centum denarioꝵ dimiserat.
Si enim dimiserat: ñ ei debebat. Quia gͦ
dixit debebat ei: manifestum est quod ñ
dimiserat. Et melius quidem fuerat atq
hoc poti congruebat tanto debitori reddi.¬
turo rationem. & expectanti miscd̃iam do¬
mini sui. ut pͥor ipse conseruo dimitteret. qͦd
ei debebat᷑: & sic ad rationem reddendam
ubi miscłia domini imploranda erat ac¬
cederet. Nec tamen illud quod nondum
conseruo dimiserat. impediuit dñmeius:
quo minꝰ in illo tempore accipiende ratioĩs
dimittet ei omnia quȩ debebat. Sed quid
ꝓfuit: quandoquidem in caput eiꝰ ꝓpt̃ odi¬
orum ꝑseuerantiam rursꝰ omnia continuo
replicata sunt: Sic ñ impedit᷑ baptis mi
gr̃a. quo minus oinnia peccata dimittat: cẽ¬
si odium fr̃num in eiꝰ cui dimiitunt᷑ animo
ꝑseuerat. Soluit᷑ enim hesternꝰ dies. & qͥcqͥd

Expanded text:
venit unum de conservis suis qui debevenit unum de conservis suis qui debebat ei centum denarios . Non dixit, Cui jam debitum centum denariorum dimiserat. Si enim dimiserat, non ei debebat. Quia ergo dixit, debebat ei; manifestum est quod non dimiserat. Et melius quidem fuerat, atque hoc potius congruebat tanto debitori reddituro rationem, et exspectanti misericordiam domini sui, ut prior ipse conservo dimitteret quod ei debebatur, et sic ad rationem reddendam, ubi misericordia domini imploranda erat, accederet. nec tamen illud quod nondum conseruo dimiserat impediuit domino eius, quominus in illo tempore accipiendae rationis dimitteret ei omnia quae debebat. sed quid profuit, quandoquidem in caput eius propter odiorum perseuerantiam rursus omnia continuo replicata sunt? sic non impeditur baptismi gratia quominus omnia peccata dimittat, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
de illoseruo quem cum inuenisset de¬
bitorem decem milium talentorum.
dep̃canti omnna dimisit. Ille aut̃ conser¬
uum suum qui ei debebat centum de
narios cum mis eratꝰ non fuisset: iussit
eum dñs redde quȩ ei dimiserat. Pempꝰ
gͦ quo accipit᷑ indulgentia ꝑ baptismũ.
tanquam tempꝰ est reddendȩ rationis:
ut omnia debita quȩ inuenta fuerint
dimittant᷑. Non tam̃ ille seruus postea
dedit conseruo suopecuniam mutuã.
quam cum ille ñ posset redde non euis
misertꝰ est: s iam ei debebat conseruus
etus cum ipse rationem dño stio reddẽs
tanti numeri debito solueret᷑. Nec dimise¬
rat conseruo suo quod es debebat: & sie ae¬
cesserat ut ei dimitteret dñs. Hoc inrdieãt
ũba conserui dicentis. Patientiam habe in
me: & omnia reddam tͥ. Alioquin dice¬
ret. iam mͥ hoc dimiseras. cͣ it̃m repetis :
Hoc & ipsiꝰ dñi uerba manifestiꝰ aꝑiunt.
Ait enim. Egressꝰ autem sertius ille. in¬

Expanded text:
de illo seruo, quem cum inuenisset dede illo seruo, quem cum inuenisset debitorem decem milium talentorum deprecanti omnia dimisit, ille autem conseruum suum qui ei debebat centum denarios, cum miseratus non fuisset, jussit eum dominus reddere quae ei dimiserat. Tempus ergo quo accipitur indulgentia per Baptismum, tanquam tempus est reddendae rationis, ut omnia debita quae inventa fuerint dimittantur. Non tamen ille servus postea dedit conservo suo mutuam pecuniam, quam cum ille non posset reddere, non ejus misertus est: sed jam ei debebat conservus ejus, cum ipse rationem domino suo reddens, tanti numeri debito solveretur; nec dimiserat conservo suo quod ei debebat, et sic accesserat ut ei dimitteret dominus. Hoc indicant verba conservi dicentis: Patientiam habe in me, et reddam tibi. Alioquin diceret, Jam mihi hoc dimiseras, cur iterum repetis? Hoc et ipsius Domini verba manifestius aperiunt. Ait enim: Egressus autem servus ille, in
Abbreviated transcription (Latin):
rent: ut & illud uerum sit. quotquot in
xp̃o baptizati estis xp̃m induistis. & illud.
sc̃s enim sp̃s disciplinȩ effugiet fictum. id
est ut & induat eum xp̃oscitas baptismi.
& exuat eum xp̃o ꝑnicies fictionis. sicut
fit cum quisq a tenebris ꝑ lucem tͣnoit
ad tenebras. ocłi quidem eiꝰ in tenebras ꝑ¬
petuo dirigunt᷑. s non potest eum lux nͥ¬
ꝑfundere transeuntem: si hoc gͦ dixerint:
hoc etiam in eis intelligant fieri qui extͣ
eccłiȩ communionem.s tamen ecclesie
scm̃ est ꝑ se ipsum: & ideo non est eorum
qͥ se separant: s eiꝰ unde se separant. Ualet
tamen & apud eos hactenus. ut ꝑ eiꝰ lucẽ
transeant ad dissensionis suȩ tenebras.
continuo redeuntib peccatis que baptis¬
matis scĩtas in illo temporis puncto di¬
miserat: tanqͣm redeunte obscuritate
quam lux in transitu excusserat. Nam
redire dimissa peccata ubi fr̾na caritas
ñ est. aꝑtissime dñs in euangłio docet:

Expanded text:
rent, ut et illud uerum sit: quotquot in rent, ut et illud uerum sit: quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis, et illud: sanctus enim spiritus disciplinae effugiest, ut et induat eum Christo sanctitas Baptismi, et exuat eum Christo pernicies fictionis: sicut fit cum quisque a tenebris per lucem transit ad tenebras; oculi quidem ejus in tenebras perpetuo diriguntur, sed non potest lux nisi perfundere transeuntem: si hoc ergo dixerint, hoc etiam in eis intelligant fieri, qui extra Ecclesiae communionem, sed tamen Baptismate m est per se ipsum et ideo non est eorum qui se separant sed eius unde se separant, ualet tamen et aput eos hactenus, ut per eius lucem transeant ad dissensionis suae tenebras, continuo redeuntibus peccatis quae baptismatis sanctitas in illo temporis puncto dimiserat, tamquam redeunte obscuritate quam lux in transitu excusserat. Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna caritas non est, apertissime dominus in euangelio docet
Abbreviated transcription (Latin):
getͣ. quod non posset sine baptis mo. sed
ut quod ante datum ẽ tunc ualere inci¬
piat ad salutem. eum illa fictio ueraci
confessione recesserit: sic etiã iste qui bap.¬
tisma xp̃i. quod ñ amiserunt qui se sepa¬
rauerunt. inimicus caritatis & pacis xͥ
in aliqua heresi aut scismate accepit. qͦ
sacͥlego scelere peccata eiꝰ non dimitteban¬
tur. cum se correxerit. & ad eccłie socie¬
tatem unitatemq uenerit. non iterum
baptizandus est: qͥa ipsa reconciliatione
ac pace p̃statur. ut ad remissionem pec¬
catoꝵ eius inunitate iam ꝓdẽe incipi¬
at sacramentum : quod acceptum in
scismate ꝓdeẽ ñ poterat. Si aut̃ dixe¬
rint in ulo qͥ fictus accessit ꝑscãm tiim
tanti sacramenti dimissa quidem illi
ẽẽ peccata in ipso temporis puncto s ꝑfictio¬
nem ipsius redisse continuo: ut sp̃s sanctꝰ
& affuerit baptizato ut peccata recedent.
& ꝑseuerantiam fictionis fugerit ut redi¬

Expanded text:
getur, quod non posset sine baptismo, sed getur, quod non posset sine baptismo, sed ut quod ante datum est tunc ualere incipiat ad salutem, cum illa fictio ueraci confessione recesserit: sic etiam iste qui baptisma Christi, quod non amiserunt qui se separauerunt, inimicus caritatis et pacis Christi in aliqua haeresi aut schismate accepit, quo sacrilego scelere peccata eius non dimittebantur, cum se correxerit et ad ecclesiae societatem unitatemque uenerit, non iterum baptizandus est, quia ipsa reconciliatione ac pace praestatur, ut ad remissionem peccatorum eius in unitate iam prodesse incipiat sacramentum, quod acceptum in schismate prodesse non poterat. Si autem dixerint in illo qui fictus accessit per sanctam uim tanti sacramenti dimissa quidem illi esse peccata in ipso temporis puncto, sed per fictionem ipsius redisse continuo, ut spiritus sanctus et adfuerit baptizato, ut peccata recederent, et perseuerantiam fictionis fugerit, ut redi
Abbreviated transcription (Latin):
accessit: dimissa st̃ ei peccata. an non suñ
dimissa: Eligant quod uolunt᷑. utrumli.¬
bet elegerint: sufficit nob̃. Si dimissa dix
quero si postea fictionem suam corde con¬
cusso. & uero dolore fateret᷑. denuo bapti¬
zandus iudicaret᷑: Qo si dementis simũ
ẽ dicere: fateant᷑ uero baptiꝰmo xp̃i bapti¬
zari posse hominem. & tam̃ cor eiꝰ in ma¬
licia uel sacͥlegio ꝑseuerans. peccatorum
abolitionem non sinere fieri:atq ita in¬
telligant in communionib ab eccłia se¬
paratis. posse homines baptitari. tibi xͥ
baptismus eadem sacramenti celebratio¬
ne dat᷑ & sumit᷑: qui tam̃ tunc ꝓsit ad
remissionem peccatoꝵs. cũ quisq reconci¬
liatꝰ unitati. sacrilegio dissensionis exutt᷑.
quo eius peccata tenebant᷑. & dimitti ũ
sinebant᷑. Sicut enim in illo qui fictus
accesserat fit ut ñ denuo baptizet᷑. s ipsa
pia correctione. & ueraci confessione pur¬

Expanded text:
accessit, dimissa sunt ei peccata an non sunt accessit, dimissa sunt ei peccata an non sunt dimissa ? eligant quod uolunt; utrumlibet elegerint, sufficiat nobis. si dimissa dixequaero, si postea fictionem suam corde concusso et uero dolore fateretur, denuo baptizandus iudicaretur? quod si dementissimum est dicere, fateantur uero baptismo Christi baptizari posse hominem, et tamen cor eius in malitia uel sacrilegio perseuerans peccatorum abolitionem non sinere fieri, atque ita intellegant in communionibus ab ecclesia separatis posse homines baptizari, ubi Christi baptismus eadem sacramenti celebratione datur et sumitur, qui tamen tum prosit ad remissionem peccatorum, cum quisque reconciliatus unitati sacrilegio dissensionis exuitur, quo eius peccata tenebantur et dimitti non sinebantur. sicut enim in illo qui fictus accesserat fit, ut non denuo baptizetur, sed ipsa pia correctione et ueraci confessione pur
Abbreviated transcription (Latin):
neratum fatem. Quodsi ita est: & peccata
dimissa sunt. Quomͦ gͦ dicit ioħs qͥ odit
frẽm suum in tenebͥs manet usq adhuc. si
iam facta ẽ remissio peccatoꝵs: An non est
in scismate odium fr̃num: Qͥs hoc cdixe¬
rit: cum & origo & ꝑtinacia scismatis. nul¬
la sit alia nisi odium fraĩs : Hanc illi que¬
stionem soluere sibi uident᷑: cum dicunt.
Non est gͦ in scismate remissio peccatorum:
& ideo nec regeneratio noui hominis: &
ꝓpt̾ea nec baptismus xp̃i. Nos aut̃ quia fa¬
temur ibi ẽẽ baptisinum xp̃i: hanc eis q̃¬
stionem soluendam ꝓponimus. Magus
ille symon. utrum uͦ xp̃i baptis mate tinc¬
tus sit. Respondebunt. ita: quia sc̃e scͥptͣe
auctoritate cogunt᷑. Quero gͦ: atrum fate¬
antur ei dimissa peccata Pfecto fatebunt᷑.
ltem quero: cur ei dixerit petrꝰ non eum
postea peccaiit. pȩcunia uolens emere do¬
num dei: cuius uenditores ẽẽ apłos crehi.¬
dit. Qͥ d si ad ipsum baptis mum fictus

Expanded text:
neratum fatemur. quod si ita est, et peccata neratum fatemur. quod si ita est, et peccata dimissa sunt. quomodo ergo dicit Iohannes: qui odit fratrem suum, in tenebris manet usque adhuc, si iam facta est remissio peccatorum? an non est in schismate odium fraternum ? quis hoc dixerit, cum et origo et pertinacia schismatis nulla sit alia nisi odium fratris? Hanc illi quaestionem soluere sibi uidentur, cum dicunt: "non est ergo in schismate remissio peccatorum et ideo nec regeneratio noui hominis, et propterea nec baptismum Christi." nos autem quia fatemur ibi esse baptismum Christi, hanc eis quaestionem soluendam proponimus, Magus ille Simon utrum uero Christi baptismate tinctus sit. respondebunt: "ita u, quia sanctae scripturae auctoritate coguntur. quaero ergo utrum fateantur ei dimissa peccata. profecto fatebuntur. item quaero, cur ei dixerit Petrus non eum "postea peccauit pecunia uolens emere donum dei, cuius uenditores apostolos credidit." Quid, si ad ipsum baptismum fictus
Abbreviated transcription (Latin):
sedm scͥpt᷑as eos int̃rogantes: ut qͦd a nob̃̾
querunt. sibi ipsi respondeant. Quero e¬
nim ut dicant: utrum dimittant᷑ peccata :
ubi caritas non ẽ. Peccata enim tenebrȩ a¬
nimarum st̃. Audimus quippe ioħm di¬
centem. Qui odit frẽm suum: in tenebͥs ẽ
usq adhuc. Nulla aut̃ scismata facerent:
si fr̃no odio non excecarent᷑. Si gͦ dicimꝰ
non ibi dimitti peccata: quomͦ renascit᷑ qͥ
apud eos baptizat᷑ : Qid est enim renasci
ꝑbaptismum: nisi a uetustate renouari:
Q uomͦ aut̃ renouat᷑ a uetustate: cui pec¬
cata p̃tita non dimittunt᷑: Oͦd sireno¬
uatus ñ est: nec xp̃m induit. Ex qͦ conficit᷑:
ut denuo baptizantꝰ uideat᷑. Quia dicit
apłs. Q uot quot enim in xp̃o baptirati
estis: xp̃m induistis. Qtiem ille si nonin¬
duit: nec in xp̃o baptizatꝰ habendus ẽ. Por¬
ro qͥa in xp̃o dicimꝰ baptiratum: fatemur
eum xp̃m induisse. Et sihoc fatemur: rege¬

Expanded text:
secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis secundum scripturas eos interrogantes, ut quod a nobis quaerunt sibi ipsi respondeant. quaero enim, ut dicant utrum dimittantur pubi charitas non est? peccata enim tenebrae animarum sunt: audimus quippe Joannem dicentem: Qui odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc: nulli autem schismata facerent, si fraterno odio non excaecarentur. Si ergo dicimus non ibi dimitti peccata, quomodo renascitur qui apud eos baptizatur? quid est enim renasci per baptismum, nisi a vetustate renovari? Quomodo autem renovatur a vetustate, cui peccata praeterita non dimittuntur? Quod si renatus non est, nec Christum induit, ex quo conficitur ut denuo baptizandus videatur, quia dicit apostolus: quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis; quem ille si non induit, nec in Christo baptizatus habendus est. porro quia in Christo dicimus baptizatum, fatemur eum Christum induisse; et si hoc fatemur, rege
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑunt. similes st̃ es ay filio ysaae qui
repbatꝰ est: deo attestante & dicente. iacob
oilexi. esau autem odio habui: cũ uno
concubitu concepti. ex uno ut̃o nati st̃.
Querunt etiam utrum peccata dimit
tant᷑ ꝑ baptismum. in parte donati. Ut
si dixerimꝰ dimitq: respondeant. gͦ ẽ illic
sp̃s sanctꝰ. Quia cum insufflante dño datꝰ ẽ
tes in nomine patͥs & filii & sp̃s sci. Si cui
dimiseritis peccata: dimittent᷑ ei. Si cui
tenueritis tenebunt᷑. Et si ita est in quiuÑ:
commnunionr̃a est eccłia xp̃i. Non enim¬
enim quecunq illa sit:. de qua dictum ẽ.
Una est columba mea: una ẽ matͥ suȩ.
Nec possunt eccłiȩ tot ẽẽ: quot scisma¬
ta. Si aut̃ dixerimus non ibi dimitti pec¬
cata : gͦ inquiunt non ẽ illic uerꝰ baptismͦ.
Et ꝓpt̾ea quos a nob̃ suscipits: uos bapti¬
rare debetis. Qͦd quia non facitis: in ȩcclia
xp̃i uos non ẽẽ fatemini. His ita resistimus.

Expanded text:
acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui acceperunt, similes sunt Esau filio Isaac, qui reprobatus est, Deo attestante et dicente: Jacob dilexi, Esau autem odio habui: cum ambo ex uno concubitu concepti, ex uno utero nati sint. Quaerutantur per baptismum in parte Donati: ut si dixerimus dimitti, respondeant: Ergo est illic Spiritus sanctus; quia cum, insufflante Domino, datus tes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Si cui dimiseritis peccata, dimittentur: si cui tenueritis, tenebuntur . Et si ita est, inquiunt, communioenim, quaecumque illa sit, de qua dictum est: una est columba mea, una est matri suae, nec possunt ecclesiae tot esse quot schismata. si autem dixerimus non ibi dimitti peccata: "ergo" inquiunt "non est illic uerus baptismus, et propterea quos a nobis suscipitis uos baptizare debetis; quod quia non facitis, in ecclesia Christi uos non esse fatemini." His ita resistimus,
Abbreviated transcription (Latin):
apollo: egouͦ cȩphe: ego autem xp̃i.Di
uisus est xp̃s: Nunquid paulus ꝓuob̾
crucifixus est: aut in nomine pauili bap¬
tirati estis: Isti gͦsi in hac obstinatione
& pu̾sitate remanerẽt :certe quidemna.¬
ti erant: nec tamen ad ipsam ȩccłiam de
qua natierant. ꝑ pacis atq unitatis uin¬
culum ꝑtinerent. G ipsa generat & per
uterum suum. & ꝑ ut̃os ancillarum ex eis¬
dem sacramentis: tanquam ex uiri sui
semine. Non enim frustra dicit apłs:oĩa
illa in figͣa ẽẽ gesta. S qui suꝑbiunt. &
legittime matͥ non adiungunt᷑: similes
sunt ismaeli. de qͦ dictum est: eice ancillã
& filium eiꝰ. Non enim heres erit filius
ancille: eum filio meo ysaac. Qui autẽ
patifice diligc̃ legitiimam patͥs fui con¬
iugem. cuiꝰ legitamo iure generati sunt:
similes st̃ filiis iacob quamuis de ancillis
natis: & tamen eandem hȩreditatem su¬
mentib. Qui aut̃ de ut̃o ipsius matris
untꝰ inunitate nati negligc̃ gr̃am quam

Expanded text:
ego autem Christi. diuisus est Christus? numquid Paulus pro uobis crucifixus est aut in nomine Pauli baptizati estis? isti ergo si in hac obstinatione et peruersitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam ecclesiam de qua nati erant per pacis adque unitatis uinculum pertinerent. ergo ipsa generat per uterum suum et per uteros ancillarum ex eisdem sacramentis tamquam ex uiri sui semine. non enim frustra dicit apostolus omnia illa in figura esse gesta. sed qui superbiunt et legitimae matri non adiunguntur, similes sunt Ismaheli de quo dictum est: eice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. qui autem pacifice diligunt legitimam patris sui coniugem, cuius legitimo iure generati sunt, similes sunt filiis Iacob quamuinatis, sed tamen eamdem haereditatem sumentibus. Qui autem de utero ipsius matris intus in unitate nati, negligunt gratiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
uos. cum apud nos fuerint baptirat: Si
nondum nati sunt: Quasi uͦ ex hoc ge¬
neret.unde separata est: & non ex hocun¬
de comuncta est. Separata est enim. a
uineło caritatis & pacis: s iuncta est in
uno baptismate.Itaq una ẽ eccłia quȩ so¬
la catholica nominat᷑. & qͥcqͥdsuum habet
in communionib diũs oꝵ ã sua unitate
separatis. ꝑ hoc qͦd suum in eis habet ip¬
sautiq generat: ñ ille. Neq enim separa¬
tio eartim generat:s quod secum de ista
tenuerunt᷑. Qͦd si & hoc dimittant: oĩo¬

Expanded text:
uos, cum apud nos fuerint baptizati, si uos, cum apud nos fuerint baptizati, si nondum nati sunt?" quasi uero ex hoc generat unde separata est, et non ex hoc unde coniuncta est. separata est enim a uinculo caritatis et pacis, sed iuncta est in uno baptismate. itaque una est ecclesia, quae sola catholica nominatur, et quidquid suum habet in communionibus diuersorum a sua unitate separatis, per hoc quod suum in eis habet ipsa utique generat, non illae. neque enim separatio earum generat, sed quod secum de ista tenuerunt; quod si et hoc dimittant, o
Abbreviated transcription (Latin):
Si disꝑtiant etiam ipsi sub̃am suam pauꝑ¬
ibus sicut multi non solum in catholiea.
s etiam in hũsis heresib faciunt: si aliqͣ
ingruente ꝑsecutione tͣdant ad flaminas
nob̃cum corpus suum ꝓfide quam parit̃
confitent᷑: tam̃ quia separati hȩc agunt.
non sufferentes in dilectione inuicem.¬
neq studentes seruare unitatem sp̃s in
uincło pacis: caritatem utiq ñ habendo cẽ
cum illis omnib quȩ nicħ eis ꝓsunt. ad
et̾nam salutem ꝑuenire non possunt.
Sed uident᷑ sibi argutissime querere u-
ctrum generet filios baptismͦ xp̃i in par¬
te donati.an non generet Ut si concesseri.¬
mus quod genenet. suam ẽe asseuerent
eccłiam matrem: que filios potuit de xͥ¬
baptismate generare. Et qͥa unam oportet
ẽẽ eccłiam: ex hoc iam nrãm ñ eẽ eccłiam
eriminent᷑. Si aut̃ dixerimus ñ generat:
ctir gͦ inquitint apud uos ñ renascunt᷑
ꝑ baptismum qui transeunt a nobis ad

Expanded text:
si dispertiant etiam ipsi substantiam suam paupsi dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire non possunt. Sed uidentur sibi argutissime quaerere, utrum generet filios baptismus Christi in parte Donati an non generet, ut si concesserimus quod generet suam esse adseuerent eccbaptismate generare, et quia unam oportet esse ecclesiam, ex hoc iam nostram non esse ecclesiam criminentur; si autem dixerimus: "non generat "cur ergo" inquiunt "apud uos non renascuntur per baptismum qui transeunt a nobis ad
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos ocłos ducunt: Et uulnꝰ suum¬
dignent᷑ humilĩt intueri: nec solum quid
assits etiam quid desit attendant. Uide¬
quam magna nicħ ꝓsint: Siunum quid¬
oam defuerit. Et uideant quid sit ipsum
unum: nec me in hoc audiant. s apłm.
angłoꝵ. caritatem aut̃ non habeam: fac¬
tus sum eramentum sonans. & cymba¬
lum tinmens. E si habuero ꝓph̃iam. &
sciero omnia sacramenta & omnem scien¬
tiam. & si habuero omnem fidem ut mon¬
tes trans feram. caritatem aut̃ ñ habeam:
nichsum. Quuid gͦ eis ꝓdest.si &e linguam
in sacͥs mistiis habeant angłicam. & ꝓpħiam
quemadinodum cayphas & Saul. ut aliqͣn¬
do ꝓphetent: qͦs fuisse damnabiles sancta
scͥptura testat᷑: Si sacramenta ñ tantũ
sciant s &e habeant. sic̃ habuit sẏmonina¬
gus.si fidem. siẽ demonta confessa fc̃ xp̃m :
Neq enim non credebant: cum dicerent.
quid nobis & tͥ est fili der : Scimꝰ qui sis.

Expanded text:
superbos oculos ducunt? et uulnsuperbos oculos ducunt? et uulndignentur humiliter intueri, nec solum quid adsit, sed etiam quid desit attendant. Cquam magna nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et videant quid sit ipsum unum. Nec me in hoc audiant, sed Apostolum: ritatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans et cymbalum tinniens.et si habuero prophetiam et sciero omnia sacramenta et omnem scientiam et si habuero omnem fidem ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. quid ergo eis prodest, si et linguam in sacris mysteriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidem, sicut daemonia confessa sunt Christum — neque enim , non credebant cum dicerent: quid nobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen qͥa curandum offerunt. medicum
rogant ut etiam illa que sana st̃ curet:s
illi uni loco medicinam instant̃ adhibeat.
unde mors etiam saluis cȩt̃is imminet. &¬
nisi sanet᷑ adueniet. Quid gͦ ꝓdest homini
uel sana fides. uel sanum fortasse solum fid̃i
Sacramentum. ubi lȩtali uulnere scis matis
ꝑempta ẽ sanitas caritatis: ꝑ cuius soliuis
ꝑemptionem etiam illa integra trahunt᷑ ad
mortem: Quodne fiat: non cessat mis cd̃ia
dĩ ꝑtinitatem sc̃ȩ eccłiȩ suȩ ut ueniant: de
curent᷑ ꝑ medicamentum reconciliationis.
ꝑuincłm pacis. nec ideose putent sanos
ẽẽ: quia dicimus eos hab̃e aliquid santum.
Nec rursus ideo putent curandum ẽẽ qͦd
sanum est: quia ostendimꝰ aliqͥd uulnera¬
tum. Itaq in sacramenti sanitate quia con¬
tra nos non sunt: ꝓnobis sunt. In scismatĩ
aut̃ uulnere: quicquid eum xp̃onon col¬
ligunt spargt̃. Non extollant᷑ ex his que
habent. Quid tantum ꝑ ea quȩ sana fc̃

Expanded text:
tamen, quia curandum offerunt, medicum tamen, quia curandum offerunt, medicum rogant, ut etiam illa quae sana sunt curet, sed illi uni loco medicinam instanter adhibeat, unde mors etiam saluis ceteris imminet et, nisi sanetur, adueniet. quid ergo prodest homini uel sana fides uel sanum fortasse solum fidei sacramentum, ubi letali uulnere schismatis peremta est sanitas caritatis, per cuius solius peremtionem etiam illa integra trahuntur ad mortem? quod ne fiat, non cessat misericordia dei per unitatem sanctae ecclesiae suae, ut ueniant et curentur per medicamentum reconciliationis, per uinculum pacis. nec ideo se putent sanos esse, quia dicimus eos habere aliquid sanum, nec rursus ideo putent curandum esse quod sanum est, quia ostendimus aliquid uulneratum. itaque in sacramenti sanitate quia contra nos non sunt, pro nobis sunt; in schismatis autem uulnere quidquid cum Christo non colligunt, spargunt. non extollantur ex his quae habent. quid tantum per ea quae sana sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo si uenire ad ȩccłiam uoluerit: in
co sanat᷑ ubi laniat᷑ errabat. Ubi uͦ santus
conectebat᷑. ñ curat᷑ s agnoscit᷑: ne cũ sana
curare uolumꝰ. potius uulneremus. Itaq
illi qͦs baptizant. sanant a uulnere idolatͥe
uel infidelitatis: s gͣuuus feriunt uulnere
scismatis. Idolatras enim in popło dei gla¬
dius int̾emit. Scismaticos aut̃ t̾re hiatꝰ
absorbuit. Et apłs. Si habeam inquit om¬
nem fidem ita ut montes tͣnsferam. cari¬
tatem aut̃ non habeam: nicħ sum. Siqͥs
adducat᷑ ad medicum in aliqͣ necessaria
parte corporis gratii uulnere sauciatus.
si dixerit medicꝰ. morit᷑ inde nisi curet᷑:ñ
opinor illi qui eum adduxerunt ita des:¬
piunt: ut consideratis atq numeratis eȩ¬
teris membris eiꝰ sanis. respondeant medi¬
co cedicant. Gͦne ista sana tot membra
ñ ualent ad eius uitam: & imum illud
uulneratum ualet ad mortem: Non utiq
hoc dicunt: s curandum offerunt. Nec id̾o

Expanded text:
et ideo, si uenire ad ecclesiam uoluerit, in et ideo, si uenire ad ecclesiam uoluerit, in eo sanatur ubi laniatus errabat, ubi uero sanus conectebatur, non curatur, sed agnoscitur, ne, cum sana curare uolumus, potius uulneremus. itaque illos quos baptizant sanant a uulnere idolatriae uel infidelitatis, sed grauius feriunt uulnere schismatis. idolatras enim in populo dei gladius interemit, schismaticos autem terrae hiatus absorbuit; et apostolus: si habeam, inquit, omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam, nihil sum. Si quis adducatur ad medicum in aliqua necessaria parte corporis graui uulnere sauciatus, si dixerit medicus: "moritur inde, nisi curetur", non opinor, ut illi qui eum adduxerunt ita desipiant, ut consideratis atque numeratis ceteris membris eius sanis respondeant medico et dicant: "ergone ista sana tot membra non ualent ad eius uitam, et unum illud uulneratum ualet ad mortem?" non utique hoc dicunt, sed curandum offerunt. nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ria discere. S qm̃ quiequid boni in ora¬
tionib & elemosinis habebat ꝓdẽe illi ñ
pacis incorporaret᷑ ȩccłie: iubet᷑ mittere
ad petrum. & ꝑillum discit xp̃m. ꝑ illũ
etiam baptizatꝰ xp̃iano popło consortio qͦ¬
q communionis adiungit᷑: cui sola bonoꝵ
oꝑi similitudine iungebat᷑. ꝑniciose qͥp¬
pe contemneret bonum quod nondum
habebat: suꝑbiens ex illo quod habebat:
Sie etiam qui se ipsos asocietate cȩt̾orũ
separantes. caritate uiolata unitatis ui¬
culum rumpunt: si nicħ faciunt eorum
quȩ in illa societate acceꝑunt: in omĩb
separati sunt. Et ideo quem sibi sociaue¬
runt. siuenire ad eccłiam uoluerit. de¬
bet omnia quȩ non accepit acciꝑe. Si uͦ ñ¬
nulla eadem faciunt:non se in eis sepa¬
rauerunt:ce ex ea parte intexture com¬
page detinent᷑: in altera scissi sunt. ꝓ.¬
inde siquem sibi sociaueri. nt: ex ea parte ne¬
ctitur eccłiȩ in qua nec illi separati sunt.

Expanded text:
ria discere. sed quoniam quidquid boni in oraria discere. sed quoniam quidquid boni in orationibus et elemosynis habebat prodesse illi non pacis incorporaretur ecclesia, iubetur mittere ad Petrum et per illum discit Christum; per illum etiam baptizatus christiano populo consortio quoque communionis adiungitur, cui sola bonorum operum similitudine iungebatur. perniciose quippe contemneret bonum, quod nondum habebat, superbiens ex illo quod habebat. sic etiam qui se ipsos a societate ceterorum separantes caritate uiolata unitatis uinculum rumpunt, si nihil faciunt eorum quae in illa societate acceperunt, in omnibus separati sunt; et ideo quem sibi sociauerint, si uenire ad ecclesiam uoluerit, debet omnia, quae non accepit, accipere. si uero nonnulla eadem faciunt, non se in eis separauerunt et ex ea parte in texturae compage detinentur, in cetera scissi sunt. proinde si quem sibi sociauerint, ex ea parte nectetur ecclesiae, in qua nec illi separati sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ait: qui contͣ uos non ẽ. pro uob̃ est:
In hoc enim facto non contͣ eos s ꝓ eis
erat: ubi ꝑ nomen xp̃i sanitates oꝑabat᷑.
Ut gͦ utraq sententia uera sit. sicuti est
uera & illa ubi ait qui non est mecum
adũsum me est. & qui mecum non colli¬
git spargit. & illa ubi ait. nolite ꝓhibere.
qui enim contͣ uos non est prouobis est:
quid restat intelligendum. nisi qͥa ille
in tanti nominis ueneratione confir¬
mandus fuit. ubi non erat contͣ eccłiam.
S ꝓ eccłia : & in illa tamen separatione
culpandꝰ. ubi si colligeret spargeret.:Ut
si forte ueniret ad ȩccłiam. non illud
quod habebat ibi acciꝑet. s in quo ab.¬
errauerat emendaret. Neq enim & cor¬
nelii gentilis hominis orationes ñ st̃
exauditȩ. aut elemosinȩ non sunt acccy¬
te: immo & angłm ad se mitti. & missum
meruit intueri: ꝑ quem posset utiq sine
hominis alicuiꝰ accessu cuncta necessa¬

Expanded text:
ibi ait: qui contra uos non est pro uobis est? ibi ait: qui contra uos non est pro uobis est? in hoc enim facto non contra eos sed pro eis erat, ubi per nomen Christi sanitates operabatur. ut ergo utraque sententia uera sit, sicuti uera est, et illa ubi ait: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit et illa ubi ait: nolite prohibere. qui enim contra uos non est pro uobis est, quid restat intellegendum, nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus fuit ubi non erat contra ecclesiam sed pro ecclesia, et in illa tamen separatione culpandus ubi si colligeret spargeret, ut si forte ueniret ad ecclesiam non illud quod habebat ibi acciperet, sed in quo aberrauerat emendaret? Neque enim et Corneli gentilis hominis orationes non sunt exauditae aut elemosynae non sunt acceptae; immo et angelum ad se mitti et missum meruit intueri, per quem posset utique sine hominis alicuius accessu cuncta necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ret: in quo uulnere separabat᷑. Iilud autẽ
quod sanum inaneret. agnitum potius
approbaret᷑: qm inꝑꝓbatum uulneraret᷑.
Certe dñs in euangłio dicit: qui non est
mecum adũsum me est: & qui mecum
non colligit spargit.Tamen cum ad eũ
discipuli retuliss ent uidisse se quendã
in eius nomine pellentem demonia. &
ꝓhibuisse. quia cum illis eum non seq̃¬
bat᷑: nolite in quit ꝓhibe. qui contͣ uos
non est: ꝓuob̃ est. Non potest enim qͥs¬
quain in meo nomine facere aliquid:
& male loqͥ de me. Si nicħ in illo corri¬
gendum erat: securꝰ sit gͦ quisquis extͣ
cominunionem ȩccłiȩ constitutꝰ. collig̃
in xp̃i nomine dissociatꝰ a societate. xͥa¬
na:atq ita falsum erit illud qui nonẽ
mecum aduersum me est: & qui meẽ
ñ colligit. spargit. Si aut̃ quod discipłi
domini ꝑ ignorantiam facere uoluert̃.
id in eo corrigendum est quod dominꝰ
dixit. nolite ꝓhib̾e: cur hoc ipse ꝓhibere
ꝓhibuit: Et quomodo erit uerum qͦd

Expanded text:
ret in quo uulnere separabatur, illud autem quod sanum maneret agnitum potius adprobaretur quam inprobatum uulneraretur. certe dominus in euangelio dicit: qui non est mecum aduersum me est, et qui mecum non colligit spargit. tamen cum ad eum discipuli rettulissent uidisse se quendam in eius nomine pellentem daemonia et prohibuisse, quia cum illis eum non sequebatur, nolite, inquit, prohibere. qui contra uos non est pro uobis est. non potest enim quisquam in meo nomine facere aliquid et male loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit in Christi nomine dissociatus a societate christiana; adque ita falsum erit illud: qui non est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. si autem, quod discipuli domini per ignorantiam facere uoluerunt, id in eo corrigendum est quod dominus dixit: nolite prohibere, cur hoc ipse prohiberi prohibuit? et quomodo erit uerum quod
Abbreviated transcription (Latin):
dam locorum ex euanglio scđm ma¬
theum. & aliȩ similit̾ scdm lucam ⁊
in unũ librum illȩ: in alt̾um iste
redactȩ sunt. Titulus huiꝰ oꝑis est:
questiones euangłioꝵ. S quare illa sola
de supradictis euangłicis exposita fuerint
quȩ his libris meis continent᷑. & quȩ ista
sint: ꝓlogꝰ meus adiunctis atq annume¬
ratis eisdem questionib. ita ut quisq quod
legere uolũit numeros secutꝰ ineniat: Sa
dicta ẽ uirgo maria illud qu
fratrem duxisse defumcti fratri

Expanded text:
dam locorum ex euangelio secundum Matheum et aliae similiter secundum Lucam; in unum librum illae, in alterum istae redactae sunt. titulus operis huius est: quaestiones euangeliorum. sed quare illa sola de supra dictis euangelistis exposita fuerint, quae his libris meis continentur, et quae ista sint, prologus meus adiunctis atque adnumeratis eisdem quaestionibus ita, ut quisque legere quod uoluerit numeros secutus inueniat, satdicta est uirgo Maria, illud, quod fratrem duxisse defuncti fratri
Abbreviated transcription (Latin):
ea se negent uiros: qͥa masculino sext nicħ
oꝑant᷑. Nam & coniugati xp̃iani qui hoc
bent cõmune eũ cȩt̾is ñ xp̃ianis. & cũ ip¬
sis pecorib. Aliud ẽ enim qͦd uł infirmita¬
ti concedit᷑. uł mortali ꝓpagationi ꝑsolui¬
tur: aliud aut̃ qͦd ad capessendam incor¬
ruptam & et̾nam uitam fideli ꝓfessione
signat᷑. Iilud gͦ qͦd de ñ uelando capite ui¬
ris p̃cipit᷑. in corpore qͥdem figurat᷑. sed in
mente agit᷑. ubi ẽ imago & gła di. qͦd u̾ba ip¬
sa incheant. Uir qͥdem inqͥt ñ debet uela¬
re caput:cũ sit imago & gła dei. ubi aut̃
sit imago dei: ipse declarat cum dic̃. Noli¬
te m̃gri inuicem: spoliantes uos ueterem
hominem cũ actib suis & induite nouũ
qͥ renouat᷑ in agnitione di. scd̾m imaginẽ
eiꝰ qͥ creauit eũ. Qs dubitit hanc renoua¬
honem inmente fieris S & qͥ dubitat: au¬
diat aꝑtiorem sententiam. Eadem qͥppe ad¬

Expanded text:
go propterea se negent uiros, quia masculino sexu nihil go propterea se negent uiros, quia masculino sexu nihil operantur. nam et coniugati christiani, qui hoc bent commune cum ceteris non christianis et cum ipsis pecoribus. aliud est enim, quod uel infirmitati conceditur uel mortali propagationi persoluitur; aliud autem, quod ad capessendam incorruptam et aeternam uitam fideli professione signatur. illud ergo, quod de non uelando capite uiris praecipitur, in corpore quidem figuratur, sed in mente agitur, ubi est imago et gloria dei. uerba ipsa indicant. uir quidem, inquit, non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. ubi autem sit haec imago ipse declarat, cum dicit: nolite mentiri inuicem spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, induite nouum, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum. quis dubitet hanc renouationem in mente fieri? sed et qui dubitat. audiat apertiorem sententiam. eadem quippe ad