comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mediatio : qua manꝰ lapsis iacentibq porrecta ẽ
Hoc est semen dispositũ ꝑ anglo̾s. in quoꝵ edictis & lex
dabatur: quia & unꝰds coli uibebatur. & hic media¬
tor uenturus ꝓmittebatur:¬
uius sacramenti fide etiã iusti antiqͥ inunda¬
ripic uuendo potuer. non solũ anteꝗͣ lex
poplõ hebreo daret᷑ Neq enĩ eis p̃dicatords
uł angũ defuer̃. sed ipsius quoq legis temporib ꝗͣ.¬
uis in figuris rerũ spũalium habere uideretur ꝓmis¬
sa carnalia. ꝓpt̾ quod uetꝰ dr̃ testamentũ: Nam &
ꝓphẽ tunc erant. ꝑ qͦs sic̃ ꝑ anglos eadem ꝓmissio
p̃dicata ẽ. & ex illoꝵ numero erat. cuiꝰ tam magnã
diuinãq sententiã de bona humani fine. paulo ante
cõmemoraui Michi aut̃ adherere dõ bonũ ẽ. In qͦ
plane psalino duoꝵ testam̃toꝵ quȩ dicunt᷑ uetꝰ &
nouũ. satis est dedarata distinctio. Propt̾ car¬

Expanded text:
est mediatio, qua manus lapsis iacentibusque porrecta est; est mediatio, qua manus lapsis iacentibusque porrecta est; hoc est semen dispositum per angelos, in quorum edictis et lex dabatur, qua et unus Deus coli iubebatur et hic Mediator uenturus promittebaturuius sacramenti fide etiam iusti antiqui mundari pie uiuendo potuerunt, non solum antequam lex populo Hebraeo daretur neque enim eis praedicator Deus uel angeli defueruamvis in figuris rerum spiritualium habere videretur promissa carnalia, propter quod vetus dicitur Testamentum. Nam et prophetae tunc erant, per quos, sicut per angelos, eadem promissio praedicata est, et ex illorum numero erat. cuius tam magnam diuinamque sententiam de boni humani fine paulo ante commemoraui: Mihi autem adhaerere Deo bonum est. In quo plane psalmo duorum testamentorum, quae dicuntur uetus et nouum, satis est declarata distinctio. Propter car
Abbreviated transcription (Latin):
cando et̃ uitandã. sed̃ potiꝰsi facultas dat᷑. ꝓ iusticia ꝑ¬
ferendã Idõ enĩ soluere potuit moriendo peccata.
tonicꝰ non cognouit ẽe pͥncipiũ. nã cognoscer& pur¬
gatoriũ. Neq enĩ caro pͥncipiũ est. aut̃ animahu¬
mana: sed uerbũ ꝑ quod facta sunt om̃a. Non gͦ ca¬
ropse ipsa mundat. s ꝑuerbũ a quo suscepta es ł:
cũ uerbũ caro factũ ẽ & habitauit in nobis. Nam
de carne sua manducanda mistice loquens. cũ hi
qͥñ intellexer̃ offensi recederent: dicentes durꝰ ẽ hic
sermo qͥs potest eum audire. respondit manentib atã
mundat & carnẽ Idõ querentib uideis quis esset:
respondit se esse pͥncipium Quod utiq carnales.
infirmi. peccatis obnoxii. & ignorantie tenebris ob
sed iusti non eramꝰ In illiꝰ autem in carnatione natu¬
ra humana erat: sed iusta non peccatrix erat Hec

Expanded text:
cando esse vitandam; sed potius, si facultas datur, pro justitia pcando esse vitandam; sed potius, si facultas datur, pro justitia perferendam. Ideo enim solvere potuit moriendo peccata, tonicus non cognovit esse principium; nam cognosceret purgatorium. Neque enim caro principium est, aut anima humana; sed Verbum per quod facta sunt omnia. Non ergo caro per se ipsam mundat, sed per Verbum a quo suscepta est, cum Verbum caro factum est et habitauit in nobis. Nam de carne sua manducanda mystice loquens, cum hi qui non intellexerunt offensi recederent dicentes: Durus est hic sermo, quis eum potest audire? respondit manentibus cetemundat et carnem. Ideo quaerentibus Iudaeis quis esset respondit se esse principium. Quod utique carnales, infirmi, peccatis obnoxii et ignorantiae tenebris obused iusti non eramus; in illius autem incarnatione natura humana erat, sed iusta, non peccatrix erat. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
purgar hominẽ nisi pͥncipio. quãuis pluralit̾ apud
potestatib de quib & erubescebat. & eas liberere¬
darguere formidabit: noluit intelligere dñm xp̃m
pe in ipsa carne contempsit. quã ꝓnt̾ sacrificiũ nr̃ȩ
purgationis assumpsit Magnum scilic& sacramen¬
tũ ea suꝑbia non intelligens. quã sua humilitate¬
ille deiecit. uerꝰ benignꝰq mediator in ea se ostendens
mortalitate mortalib. quã maligni fallacesq me¬
diatores non habendo se suꝑbius extuler̃: miserisq¬
hominib ad uitoriũ deceptoriũ uelut immortales
mortalib ꝓmiscr̃: Bonꝰ itaq uerꝰq mediator osten¬
dit peccatũ eẽ malũ. non carnis substantiã uel
naturã. quetũq anima hominis & suscipi sine pec¬
cato potuit & haberi. & morte deponi. & in meliꝰ
resuritthone mnutari. nec ips& mortẽ quãuis ẽẽt pena
peccati. quã tam̃ ꝓnobis sine peccato ipse ꝑsoluit. pec¬

Expanded text:
purgari hominem nisi principio, quamuis pluraliter aput purgari hominem nisi principio, quamuis pluraliter aput potestatibus, de quibus et erubescebat, et eas libere redarguere formidabat, noluit intellegere Dominum Chpe in ipsa carne contemsit. quam propter sacrificium nostrae purgationis adsumsit, magnum scilicet sacramentum ea superbia non intellegens, quam sua ille humilitate deiecit uerus benignusque Mediator, in ea se ostendens mortalitate mortalibus, quam maligni fallacesque mediatores non habendo se suhominibus adjutorium deceptorium velut immortales mortalibus promiserunt. Bonus itaque verusque Mediator ostendit peccatum esse malum, non carnis substantiam vel naturam; quae cum anima hominis et suscipi sine peccato potuit, et haberi, et morte deponi, et in melius resurrectione mutari: nec ipsam mortem, quamvis esset poena peccati, quam tamen pro nobis sine peccato ipse persolvit, pec
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ. Post ponit quippe plotinꝰ animȩ naturã
pat̾no intellectu. iste aut̃ cum dicit medium. ñ post¬
ponit. sed int̃ponit: Et nimirũ hoc dix̃ ut potuit si¬
quuntur philosophi. nec in reb ad intelligendum
difficillimis. offensionẽ religiosarũ auriũ ꝑtimesct̃:
Nobis aũ ad certã regulã loqui fas est. ne uerboꝵ
licentia etiã de reb quȩ his significant᷑ impiã gignat
opinionem:¬
Nos itaq ita non dicimꝰ duo uł tria pͥncipia cum
de dõ loquimur: sicut nec duos deos uł tres de¬
os nobis licitũ ẽ dicere. quã uis de uno qͦq lo¬
quentes uł de patre. uł de filio uł de spũ scõ. etiã
singulum quemq dm̃ ẽc̃ fateamur. Nec dicamꝰ tam̃
qͦd heretici sabelliani eundem ec̃ patrẽ qui est᷑ filius
patrẽ. & filiũ patris filiũ. & patris & filii sp̃m scm̃.
nec patrc̃ ẽẽ nec filiũ Uerum itaq dictũ est: non

Expanded text:
medium. Postponit quippe Plotinus animae naturam medium. Postponit quippe Plotinus animae naturam paterno intellectui; iste autem cum dicit medium, non postponit, sed interponit. Et nimirum hoc dixit, ut potuit siquuntur philosophi, nec in rebus ad intellegendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne uerborum licentia etiam de rebus, quae his significantur, inpiam gignat opinionemNos itaque ita non dicimus duo vel tria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec duos deos vel tres nobis licitum est dicere: quamvis de unoquoque loquentes, uel de Patre uel de Filio uel de Spiritu sancto, etiam singulum quemque Deum esse fateamur, nec dicamus tamen quod haeretici Sabelliani, eundem esse Patrem, qui est et Filius, Filium Patris Filium, et Patris et Filii Spiritum sanctum nec Patrem esse nec Filium. Verum itaque dictum est non
Abbreviated transcription (Latin):
icit enĩ porphiriꝰ diuinis oraculis fuisse responsũ.
nos purgari lunȩ tẽl etis atq solis. ut hinc osten¬
deretur nulloꝵ deoꝵ teletis hominẽ posse pur¬
gari. Cuiꝰ enim t̃eletȩ purgant. si lunȩ solisq non pur¬
gant. qͦs int̃ cȩlestes deos p̃cipuos habent: Deniq eodẽ
oraculo dic̃ expressũ. principia posse purgare. Ne
farte cũ dicti eẽt ñ purgare teleta solis & lunȩ alicuiꝰ
Alterꝰ dĩ de turba ualere ad purgandũ t̃eletẽ crederent᷑
Quȩ aut̃ dicat ẽt̾ principia. tanꝗͣ platonicꝰ nouimus:
Dicit enũ dm̃ patrẽ & filium dm̃. quẽ grece appellant pa¬
ternũ intellectum. uł pat̾nã mentem. De spũ autem
scõ aut nichil. aut non aperte aliquid dicit. quãuis
quẽ aliũ dicat horũ mediũ non intellego. Sienim
terciã sicut plotinꝰ ubi de trib pͥncipalib substantus
disputat Animȩ naturã etiam iste uellet intelligi.
non utiq dicer& horũ medium id est patris & filii

Expanded text:
icit etiam Porphyrius diuinis oraculis fuisse responsum nos non purgari lunae teletis adque solis, ut hinc ostenderetur nullorum deorum teletis hominem posse purgari. Cuius enim teletae purgant, si lunae solisque non purgant, quos inter caelestes deos praecipuos habent? Denique eodem dicit oraculo expressum principia posse purgare, ne forte, cum dictum esset non purgare teletas solis et lunae, alicuius alterius dei de turba ualere ad purgandum teletae crederentur. Quae autem dicat esse principia tamquam Platonicus, nouimus. Dicit enim Deum Patrem et Deum Filium, quem Graece appellat paternum intellectum uel paternam mentem; de Spiritu autem sancto aut nihil aut non aperte aliquid dicit; quamuis quem alium dicat horum medium, non intellego. Si enim tertiam, sicut Plotinus, ubi de tribus principalibus substantiis disputat, animae naturam etiam iste uellet intellegi, non utique diceret horum medium, id est Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
curiosis. uł ad eas facias ipse curiosos Sed bene qm̃
metuendã dicis hanc artem. uł legũ ꝑiculis. uł ip¬
siꝰ actionis. At utinã hoc saltem ab stt miseri au¬
diant. & inde illic ne absorbeant᷑ abscedant. aut
eo penitꝰ non ac cedant: Ignorantiã certe & ꝓpt̾ eam
multa uicia ꝑ nullas tełetas purgari dicis. sed ꝑ solũ
patͥcũ uy c id est pat̾nã mentẽ. siue intellec¬
tũ. qͥ paterne ẽ conscius uoluntatis Hunc autem xp̃m
eẽ ñ credis. Contempnis enĩ eum ꝓpt̾ corpꝰ ex fe¬
sapientiã. spretis atq ab iectis infimis idoneus de supio¬
ribꝰ capere. A tille implet quod ꝓphc̃ sci de illõ ue¬
raciter p̃dixer̃: Perdã sapientiã sapientiũ. & prudentũ
prudentiũ reꝓbabo. Non enĩ suam in cis ꝑdit & repbat
quã ipse don̾auit. sed ꝗͣ sibi arrogant. qui non habent
ipsiꝰ. Unde in cõmemorato isto ꝓphetico testimonio.

Expanded text:
curiosis, uel ad eas facias ipse curiosos. Sed bene, quod curiosis, uel ad eas facias ipse curiosos. Sed bene, quod metuendam dicis hanc artem uel legum periculis uel ipsius actionis. Adque utinam hoc saltem abs te miseri audiant et inde, ne illic absorbeantur, abscedant aut eo penitus non accedant. Ignorantiam certe et propter eam multa uitia per nullas teletas purgari dicis, sed per solum πατρικὸν voov, id est paternam mentem siue intellectum, qui paternae est conscius uoluntatis. Hunc autem Christum esse non credis; contemnis enim eum propter corpus ex fesapientiam spretis adque abiectis infimis idoneus de superioribus carpere. At ille inplet, quod prophetae sancti de illo ueraciter praedixerunt: Perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. Non enim suam in eis perdit et reprobat, quam ipse donauit, sed quam sibi adrogant, qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
disse uidearis ista difendo mitis homines ad theurgos.
ut ꝑ eos animȩ spũales purgentur illoꝵ qͥ non scdm̃ intel¬
tissimũ. neq hoc tantũ malũ te pudet. cum uirtutes
& sapientiȩ te ꝓfitris auctorẽ. Quãsi uere ac fidelit̃
amasses. xp̃m dĩ urtutẽ & dĩ sapientiã cognouisses. nec
ab eius saluberrima humilitate tumore inflatꝰ uanę
scientię resiluisses Confiteris tam̃ etiam spũ alem ani¬
mã siuie theurgicis artibꝰ. & sine teletis qͥbꝰ frustra
discendis elaborasti. posse continentie iurtute purga¬
ri. Aliquando etiam dicis quod telete non pꝰmor¬
tem eleuant animã. ut iam neq idem ipsi quã spũa¬
lem uocas. anime aliquid post huiꝰ uitȩ finẽ ꝓdesse
uideantur. & tamen uersas hȩc multimodis & repetis.
ad nichil aliud quantũ existimo. nͥ ut talium qͦq re¬
rũ quasi peritꝰ appareas. & placeas illicitarũ artium

Expanded text:
disse videaris ista discendo, mittis homines ad theurgos, disse videaris ista discendo, mittis homines ad theurgos, ut per eos anima spiritualis purgetur illorum, qui non secundum inteltissimum, neque hoc tantum malum te pudet, cum uirtutis et sapientiae profitearis amatorem; quam si uere ac fideliter amasses, Christum Dei uirtutem et Dei sapientiam cognouisses nec ab eius saluberrima humilitate tumore inflatus uanae scientiae resiluisses. Confiteris tamen etiam spiritalem animam sine theurgicis artibus et sine teletis, quibus frustra discendis elaborasti, posse continentiae uirtute purgari. Aliquando etiam dicis, quod teletae non post mortem eleuant animam, ut iam nec eidem ipsi, quam spiritalem uocas, aliquid post huius uitae finem prodesse uideantur; et tamen uersas haec multis modis et repetis, ad nihil aliud, quantum existimo, nisi ut talium quoque rerum quasi peritus appareas et placeas inlicitarum artium
Abbreviated transcription (Latin):
catione formarũ. Qͦ m̾ enĩ purgent hominis spm. qͥ
inmundũ habent ꝓpͥum : Alioquin nullo modo
carminib inuidi hominis ligarent᷑. ipsũq in anebendi¬
cium qͦd p̃staturi uidebantur. aut metu p̃merent. Aut
simili inuidentia denegarent: Sufficit qͦd purgatione
theurgica neq intellectualc̃ animã. hoc est mentem
nrãm dicis posse purgari. & ipsam spualẽ id est nr̃e
anunȩ partem mente inferiorẽ quã tali arte pur¬
gari posse asseris. immortalẽ tam̃ eternãq ñ posse
hac arte fieri confiteris:
dus uobis quidem stomachantib mirantibꝰ
Etam̃ stupentibꝰq concurrit. Qͥd ꝓdest qͥa ne¬
gare non potuisti eriart homines theurgica disciplinra
&t quã plurimos fallere ꝑ cecã insipientemꝙ sentitũ
atq ẽt̃ certissimum eriorẽ. agendo & supplicando ad pͥn¬
cipes angelosq decurrere. & rursum quasi ne operã ꝑdi¬

Expanded text:
catione formarum. Quomodo enim purgent hominis spiritum, qui catione formarum. Quomodo enim purgent hominis spiritum, qui immundum habent proprium? Alioquin nullo modo carminibus invidi hominis ligarentur, ipsumque inane beneficium quod praestaturi videbantur, aut metu premerent, aut simili invidentia denegarent. Sufficit quod purgatione theurgica, neque intellectualem animam, hoc est mentem nostram, dicis posse purgari, et ipsam spiritualem, id est nostrae animae partem mente inferiorem, quam tali arte purgari posse asseris, immortalem tamen aeternamque non posse hac arte fieri confiteris. um mundus, vobis quidem stomachantibus, mirantibus tamen stupentibusque concurrit. Quid prodest quia negare non potuisti errare homines theurgica disciplina, et quamplurimos fallere per caecam insipientemque sententiam, atque esse certissimum errorem, agendo et supplicando ad principes angelosque decurrere; et rursum, quasi ne operam perdi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalemq confessa sunt. Deqͦetiã poeta nobilissimꝰ.
pocti& qͥdem quia in alttriꝰ adumbrata ꝑsona. utracit̾
tam̃ si add ipsũ referas dix̃: It ducc si qͦ manent scde¬
ris uestigia nr̃i. irrita ꝑpetua soluent formidine ter¬
ras: Ea quippe dix̃. quȩ etã multũ ꝓfit᷑ente in uir¬
tute iusticiȩ possunt ꝓpt̾ uitȩ huiꝰ infirinitatẽ. & si
non scelera. scelerũ tam̃ manert uestigia Que ñ
nisi ab illo saluatore sanant᷑. deqͦiste uersus exp̃ssus
est. Nam utiq non hoc asc ipso se dixisse uirgiliꝰ in
egloge ipsiꝰ quarto ferme uersu indicat. ubi ait:
Uitima cymei uenit iã temporis etas. Unde hoc
acy mea sibilla dictũ et̃ incunctant̃ appar&: Teur
giuͦ illi uł potiꝰ demones deoꝵ specic̃ figurasq fingen¬
tes: inqͥnant potius quã purgant humanũ spm
falsitate phantasmatũ. & deceptoria uanarũ ludifi¬

Expanded text:
mortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus mortalemque confessa sunt; de quo etiam poeta nobilissimus poetice quidem, quia in alterius adumbrata persona, ueraciter tamen, si ad ipsum referas, dixit: Te duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, Inrita perpetua soluent formidine terras. Ea quippe dixit, quae etiam multum proficientium in uirtute iustitiae possunt propter huius uitae infirmitatem, etsi non scelera, scelerum tamen manere uestigia, quae non nisi ab illo saluatore sanantur, de quo iste uersus expressus est. Nam utique non hoc a Eclogae ipsius quarto ferme versu indicat, ubi ait: Ultima Cumaei venit jam carminis aetas. Unde hoc a Cumaea Sybilla dictum esse incunctanter apparet. Theurgi vero illi, vel potius daemones, deorum species figurasque fingentes, inquinant potius quam purgant humanum spiritum falsitate phantasmatum et deceptoria vanarum ludifi
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ maior ẽ multitudo: plures ad secretos & illi¬
itos mnagistros tuos. ꝗ̃ ad scolas platonicas uenire cogus
oc enĩ tibi in mundissim demones ȩtherios
deos se ec̃ fingentes quoꝵ p̃dicator & angłs fac¬
tus s. ꝓmiserꝰ quod in anima spũali theurgica
artẽ purgati. ad patix̃ quidem ñ redeunt. sed suꝑ ae¬
rias plagas int̾ deos etheitos habitabunt. Non audit
ista hominũ multitudo. ꝓpt̃ quos a demonũ dominatu
liberandos xp̃c aduenit: In illo enĩ habent miscdissimã
purgationẽ. & mentis & sp̾c. & corporis sui. ꝓpterea
quippe totũ hominc̃ sinc peccato ille suscepit. ut
totũ q constat homo a peccatoꝵ pestt sanar& Quc̃
tu qͦq utmam cognouisses. eiq te potiꝰ quã uł tuȩ
uirtuti quȩ humana fragilis & infirma ẽ: uł ꝑnicio¬
sissime curiositatis sanandũ potiꝰ cõmississes. Non enĩ
te deccpisset. quc̃ ura ut tu ipse scribis oracula scm in¬

Expanded text:
biliter maior est multitudo, plures ad secretos et inlibiliter maior est multitudo, plures ad secretos et inliitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas uenire cogantur. Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos aetherios habitabunt. Non audit ista hominum multitudo, propter quos a daemonum dominatu liberandos Christus aduenit. In illo enim habent misericordissimam purgationem et mentis et spiritus et corporis sui. Propterea quippe totum hominem sine peccato ille suscepit, ut totum, quo constat homo, a peccatorum peste sanaret. Quem tu quoque utinam cognouisses eique te potius quam uel tuae uirtuti, quae humana, fragilis et infirma est, uel perniciosissimae curiositati sanandum tutius commisisses. Non enim te decepisset, quem uestra, ut tu ipse scribis, oracula sanctum in
Abbreviated transcription (Latin):
discreuit: Tu autẽ hoc didicisti ñ a platone sed
a chaldeis magistris. ut in ethereas uł emphirias
mundi sublimitates. & firmamenta celestia extol¬
leres uicia humana. ut possent du ur̃i theurgis ꝓ¬
nunciare diuina Quib diuinis te tamen ꝑ intel¬
lectualem uitã facis altiorẽ. ut tͥ uidelic&̃ tamꝗͣ
philosopho theurgice artis purgationes neqͥꝗͣ neces¬
sariȩ uideant᷑. sed aliis Cas tamen importas. ut hanc
ueluti mercedẽ reddas magistris tiuis. quod eos qͥ
philosophari non possunt. ad ista seducis. quȩ tibi
tamꝗͣ suꝑiorũ capaci eẽ in utilia ꝓfittris. Ut ui¬
delic& quicumq aphilosophic uirtutt remotist̃.
quȩ ardua nimis atq paucoꝵ ẽ: te auctore the¬
urgos homines aqͥb non quidẽ in anima intelletꝰ¬
tuali. uerũ saltẽ in anima spũ ali purgent̾. inqͥrant:
Et qm̃ istoꝵ quos philosophari pig&. in compara¬

Expanded text:
secreuit! Tu autem hoc didicisti non a Platone, sed secreuit! Tu autem hoc didicisti non a Platone, sed a Chaldaeis magistris tuis, ut in aetherias uel empyreas mundi sublimitates et firmamenta caelestia extolleres uitia humana, ut possent di uestri theurgis pronuntiare diuina; quibus diuinis te tamen per intellectualem uitam facis altiorem, ut tibi uidelicet tamquam philosopho theurgicae artis purgationes nequaquam necessariae uideantur; sed aliis eas tamen inportas, ut hanc ueluti mercedem reddas magistris tuis, quod eos, qui philosophari non possunt, ad ista seducis, quae tibi tamquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut uidelicet quicumque a philosophiae uirtute remoti sunt, quae ardua nimis adque paucorum est, te auctore theurgos homines, a quibus non quidem in anima intellectuali, uerum saltem in anima spiritali purgentur, inquirant, et quoniam istorum, quos philosophari piget, incompara
Abbreviated transcription (Latin):
na esse demonia. uł te fingas fortasse nescire. dũ
non uis theurgos offendere. a quibꝰ curiositate de¬
ceptꝰ ista ꝑnciosa & insana ꝓmagno beneficio di¬
dicisti: Audes istam inuidiã non potentiã sed
pestilentiam. & non dicã dominã sed quod tu fate¬
ris ancillam potiꝰ inuidoꝵ isto aere transcenso leua¬
re ingelũ. & inter deos urõs etiam sidereos locare. ł
iꝑsa qͦq sydera his opꝓbriis in famare :¬
Quanto huminiꝰ & tolerabiliꝰ consentancus tuus
platonicꝰ apuleiꝰ errauit. qͥ tantũ modo demo¬
nes a luna & infra ordinatos agitari morbis pas¬
sionũ. mentisq turbelis honorans eos quidẽ. sed uo¬
lens nolensq confessus ẽ: deos tam̃ celi supcrioris ad
etheria spacia ꝑtinentes. siuc uisibiles quos conspicu¬
os lucere cernẽbat solem & lunã & cetã ibidem lu¬
mina. suc in uisibiles quos putabat. ab omi labe
istarũ ꝑ turbationũ. quanta potuit disputatione

Expanded text:
na esse daemonia; vel te fingis fortasse nescire, dum na esse daemonia; vel te fingis fortasse nescire, dum non vis theurgos offendere, a quibus curiositate deceptus, ista perniciosa et insana pro magno beneficio didicisti? Audes istam invidam, non potentiam, sed pestilentiam, et non dicam dominam, sed quo tu fateris, ancillam potius invidorum, isto aere transcenso levare in coelum, et inter deos vestros etiam sidereos collocare, vel ipsa quoque sidera his opprobriis infamareQuanto humanius et tolerabilius consectaneus tuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisibiles, quos conspicuos lucere cernebat, solem ac lunam et cetera ibidem lumina, siue inuisibiles, quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑboꝵ atq miseroꝵ. a quib longe diuersa est
pictas subditoꝵ dõ. nec aliunde quam illi coheren¬
do beatoꝵ. ad quod bonũ ꝑcipiendũ. etiam no¬
bis sincera benignitate oport& ut faucant. neq
sibi arrogent qͦ eis subiciamur. sed eũ annuncient.
sub quo eis in pace sociemur. Quid ad hue tre¬
pidas o philosopbe aducrsus porestates. & ucris uir¬
tutib & ueridi muneribꝰ inuidis habere liberã uocẽ:
Iam dixist anglõs qͥ patris annunciant uoluntatẽ. ab
cis anglis qͥ ad theurgos homines nescio qua deducti
arte descendunt. quid ad huc eos honeras. ut dicas¬
ꝓnunciare diuna: Quȩ tandem diuna ꝓnunci¬
ant. qͥ non uoluntatẽ patris nunciant: N empe illi
sunt: quossacris p̃cibꝰ in uidꝰ alligauit. ne presta¬
rent animȩ purgationẽ. nec a bono ut dicis pur¬
gare cupienti. ab illis uinculis absolui. & suȩ potes¬
tati reddi potuerunt. Ad huc dubitas hȩc malig¬

Expanded text:
superborum adque miserorum, a quibus longe diuersa est superborum adque miserorum, a quibus longe diuersa est pietas subditorum Deo nec aliunde quam illi cohaerendo beatorum. Ad quod bonum percipiendum etiam nobis sincera benignitate oportet ut faueant, neque sibi adrogent quo eis subiciamur, sed eum adnuntient sub quo eis in pace sociemur. Quid adhuc trepidas, o philosophe, aduersus potestates et ueris uirtutibus et ueri Dei muneribus inuidas habere liberam uocem? Iam distinxisti angelos, qui Patris adnuntiant uoluntatem, ab eis angelis, qui ad theurgos homines nescio qua deducti arte descendunt. Quid adhuc eos honpronuntiare divina? Quae tandem divina pronuntiant, qui non voluntatem Patris nuntiant? Nempe illi sunt, quos sacris precibus invidus alligavit, ne praestarent animae purgationem; nec a bono, ut dicis, purgare cupiente ab illis vinculis solvi et suae potestati reddi potuerunt. Adhuc dubitas haec malig
Abbreviated transcription (Latin):
Iescio quomodo quantũ m uidetur amicis su¬
is theurgicis crubescebat por phiriꝰ. Nam
ista ut cumq sapicbut. seđd cont̃ multoꝵ dõꝵ
cultũ non libere defendebat Et angłos quippe
illios et̃ dix̃ . qui deorsũ descendentes hominib the¬
urgicis diuina ꝓnuncient. alios aut̃ qͥ in terrisea
quȩ patris sunt & altitudinc̃ eiꝰ & ꝓfunditatẽ
declarent. Non gͥ hos angelos quoꝵ ministeriũ
c̃: declarart uoluntatt̃ patris credendũ c̃. nos¬
uelle subdi. nͥ ei cuiꝰ nobis annunciant uolun¬
tatẽ. Unde optime ammonet etiam ipse plato¬
nicꝰ. imitandos cos potiꝰ q̃ in uocandos. Non enĩ
debemꝰ mnetuere. ne in mortales & beatos unidõ
subditos. non eis sicrificando offendamꝰ. Qed enĩ
ñ nͥ uni uero dõ debers scuint: ꝗͣ & ipsi adherendo
beati sunt. ꝓcul dubio neq ꝑ illa significantt̃ figu¬
rã. neq ꝑ ipsam rẽ que sacramentis significatur.
sibi exiberi uolunt. Demonũ hec ẽ arrogantia

Expanded text:
escio quo modo quantum milii uidetur amicis suis theurgis erubescebat Porphyrius. Nam ista utcumque sapiebat, sed contra multorum deorum cultum non libere defendebat. Et angelos quippe alios esse dixit. qui deorsum descendentes hominibus theurgicis diuina pronuntient; alios autem, qui in terris ea, quae Patris sunt, et altitudinem eius profunditatemque declarent. Nam igitur hos angelos, quorum ministerium est declarare uoluntatem Patris, credendum est uelle nos subdi nisi ei, cuius nobis adnuntiant uoluntatem? Unde optime admonet etiam ipse Platonicus imitandos eos potius quam inuocandos. Non itaque debemus metuere, ne inmortales et beatos uni Deo subditos non eis sacrificando offendamus. Quod enim non nisi uni uero Deo deberi sciunt, cui et ipsi adhaerendo beati sunt, procul dubio neque per ullam significantem figuram, neque per ipsam rem, quae sacramentis significatur, sibi exhiberi uolunt. Daemonum est haec adrogantia
Abbreviated transcription (Latin):
fingitis. qͥd disputare aut docere soleatis quod dici¬
mꝰ : Quid causȩ ẽ. cur ꝓpter opiniones urãs qͣuos
resurrectione futura sint: potest aliꝗͣto scrupulosiꝰ
int̃ xp̃anarũ scripturarũ doctissimos disputari. fu¬
tura tam̃ sempiterna minime dubitamꝰ. & talia
futura. qualc sua resurrectione xpꝰc demonstrauit exem¬
plũ. Sed qualiacumq sint: cũ in corruptibilia ꝓrsus &
inmortalia. nichiloq anime contem plationẽ qua in dõ
figit᷑. impedientia p̃dicent᷑. uosq etiã dicatis ẽẽ in celes¬
tib. ĩmortalia corpora ĩmortalit᷑ beatoꝵ quid est qͦd
ut beati simꝰ omc̃ corpꝰ fugiendũ ẽẽ opinamini. ut fidẽ
te corrigi pudet: & hoc uiciũ. ñ nisi suꝑboꝵ ẽ Pud&
uidelic& doctos homines ex disciplis platonis. fieri disci¬

Expanded text:
fingitis, quid disputare aut docere soleatisfingitis, quid disputare aut docere soleatis? Quid causae est cur, propter opiniones vestras, quas vos resurrectione futura sint, potest aliquando scrupulosius inter christianarum Scripturarum doctissimos disputari: futura tamen sempiterna minime dubitamus; et talia futura, quale sua resurrectione Christus demonstravit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et inmortalia nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, inpedientia praedicentur uosque etiam dicatis esse in caelestibus inmortalia corpora inmortaliter beatorum: quid est quod, ut beati simus, omne corpus fugiendum esse opinamini, ut fidem te corrigi pudet? Et hoc uitium non nisi. superborum est. Pudet uidelicet doctos homines ex discipulis Platonis fieri disci
Abbreviated transcription (Latin):
de regressu anime scripsit. tam crebro p̃cipere omẽ
corpꝰ ẽẽ fugiendũ. ut anima possit beata ꝑmanere
cum dõ. Sed ipse potiꝰ ista sentiens corrigendꝰ fuit.
p̃sertim cũ de anima mundi huiꝰ uisibisis. & tã in¬
gentis corporeȩ molis cum illo tã in credibilia sa¬
piatis: Platone qͥppe auctore animal ec̃ dicitis
mundũ. & anim albeatissimũ. qͦd uultis ẽẽ etiam
sempit̾nũ: Quomodo gͦ nec unquã soluetur acor¬
pore. nec unꝗͣ carebit beatitudine. si ut beata sit
anima corpꝰ est om̃e fugicndũ : Solem quoq ipsũ
& cetã sy dera. ñ solũ in libris ur̃is corpora et̃ fatemi¬
ni. quod uobiscũ om̃s homines & conspicere ñ cuncꝰ¬
tantur & dicere. uerũ etiã altiore ut putatis peritia:
hȩc et̃ animalia beatissima ꝑhibetis. & cum his cor¬
poribꝰ sempiterna: Qͥd gͦ ẽ qͦd cum uobis fides xp̃a¬
na suadeat᷑. tunc obliuiscimini. aut ignorare uos

Expanded text:
de regressu animae scripsit, tam crebro praecipere omne de regressu animae scripsit, tam crebro praecipere omne corpus esse fugiendum, ut anima possit beata permanere cum Deo? Sed ipse potius ista sentiens corrigendus fuit, praesertim cum de anima mundi huius uisibilis et tam ingentis corporeae molis cum illo tam incredibilia sapiatis. Platone quippe auctore animal esse dicitis mundum et animal beatissimum, quod uultis esse etiam sempiternum. Quo modo ergo nec umquam soluetur a corpore, nec umquam carebit beatitudine, si, ut beata sit anima, corpus sit omne fugiendum? Solem quoque istum et cetera sidera non solum in libris uestris corpora eni, quod vobiscum omnes homines et conspicere non cunctantur, et dicere: verum etiam altiore, ut putatis, peritia, haec esse animalia beatissima perhibetis, et cum his corporibus sempiterna. Quid ergo est, quod cum vobis fides christiana suadetur, tunc obliviscimini, aut ignorare vos
Abbreviated transcription (Latin):
una intellectualis anima mͦ quodã in effabili ac sin¬
gulari ꝓ multoꝵ salute suscepta ẽ. corpꝰ uͦ animȩ
coherere. ut homo totꝰ & plenꝰsit: Natura ipsa
nr̃a testȩ didicimꝰ. quod ñ usitatissimũ esset. hoc ꝑ¬
fecto ẽet in credibiliꝰ. faciliꝰ qͥppe infidẽ recipiendũ
ẽ: & si humanũ diuino. & si mutabile. in commu¬
tabili. tam̃ sp̃m sp̃ui. aut ut uerbis utar quȩ in u¬
su habetis. in corporeũ incorporeo. corpꝰ in corpo¬
reo coherere: An forte uos offendit in usitatꝰ cor¬
poris partꝰ ex uirgine : Neq hoc deb& offendere.
ĩmo potiꝰ ad pietatem suscipiendã deb& adducere.
quod mirabilis mirabilit̾ natꝰ est Anuͦ quod ipsũ
corpꝰ morte depositũ & meliꝰ in resurrectione mu¬
tatum. iam in corruptibile neq mortale insuꝑ¬
na subuex̃ : Hocfortasse credere recusatis. intuen¬
tes porphiriũ in his ipsis libris exqͥbꝰ multa posui qͦs

Expanded text:
una intellectualis anima modo quodam ineffabili et sinuna intellectualis anima modo quodam ineffabili et singulari pro multorum salute suscepta est? Corpus uero animae cohaerere, ut homo totus et plenus sit, natura ipsa nostra teste cognoscimus. Quod nisi usitatissimum esset, hoc profecto esset incredibilius; facilius quippe in fidem recipiendum est, etsi humanum diuino, etsi mutabilem incommutabili, tamen spiritum spiritui, aut ut uerbis utar quae in usu habetis, incorporeum incorporeo, quam corpus incorporeo cohaerere. An forte uos offendit inusitatus corporis partus ex uirgine? Neque hoc debet offendere, immo potius ad pietatem suscipiendam debet adducere, quod mirabilis mirabiliter natus est. An uero quod ipsum corpus morte depositum et in melius resurrectione mutatum iam incorruptibile neque mortale in superna subuexit, hoc fortasse credere recusatis intuentes Porphyrium in his ipsis libris, ex quibus multa posui, quos
Abbreviated transcription (Latin):
imicꝰ dĩ filius in sc in cõmutabilit̾ manens in¬
duerctur homine. & spem dilectionis sue da¬
r& hominibꝰ homine medio qͣ ad illum ab homi¬
nibꝰ ueniretur. qͥ tam longe erat in mortalis a mor¬
talibꝰ. in cõmutabilis a cõmutabilibꝰ. iustꝰ abim¬
pus. beatꝰ amiseris. Et qͥa naturalit᷑ indidit nob̾
ut beati in mortalesq eẽ cupiamꝰ. manens beatꝰ sus¬
cipiensq mortalc̃. ut nobis tribuer& qͦd amamꝰ. ꝑ¬
petiendo docuit contempnere qͦd tunemꝰ. Sed hiuc
ueritati ut possetis ad qͥescere. humilitate opꝰ erat.
quȩ ceruici ur̃t difficillime ꝑsuaderi potest Qͥdenĩ
ad hoc credendũ uos ipsos ammonere debeatis: & d
nã animã & corpꝰ : Uos certe tantũ tribuitis animȩ
intellectuali. quȩ anima utiq humanaẽ. ut eam
consubstantialem illi pat̾nȩ menti quẽ dĩ filium confi¬
temini fieri posse dicatis: Quid gͦ in credibile ẽ. si aliqͣ

Expanded text:
ipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens inipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens indueretur hominem et spem dilectionis suae daret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus ueniretur, qui tam longe erat inmortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, iustus ab inpiis, beatus a miseris. Et quia naturaliter indidit nobis, ut beati inmortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timemus. Sed huic ueritati ut possetis adquiescere, humilitate opus erat, quae ceruici uestrae difficillime persuaderi potest. Quid enim d hoc credendum vos ipsos admonere debeatis; quidnam animam et corpus? Vos certe tantum tribuitis animae intellectuali, quae anima utique humana est, ut eam consubstantialem paternae illi menti, quem Dei Filium confitemini, fieri p
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ad dm̃ ꝑ uirtutem intelligentie ꝑuenire
paucis dicis ẽt̃ concessũ. Non eni dicis paucis pla¬
cuit. uł pauci uoluer̃. sed cũ dicis ẽẽ concessum.
ꝓculdubio dĩ grãm. non hominis sufficientiã con¬
fiteris. Uteris etiam hoc uerbo aꝑtius. ubi plato¬
nis sententiã sequens. nec ipse dubitas hominẽ in
ẽ. ꝓuidentia dĩ & grã pꝰ hanc uitã posse cõpleri
Osi cognouisses di gram ꝑ ihm̃ xpm dñm nr̃m ip¬
samq eiꝰ incarnationc̃ qͥ hominis animã corpꝰq
suscepit. summũ ec̃ exemplũ gr̃c̃ uidere potuis¬
ses. Sed qͥd faciam: Scio m̃e frustra loqͥmor¬
tuo. sed quantũ ad te adtinet Quantũ dutẽ ad
eos qͥte magni pendunt. & te ł quali cumq amo¬
re sapientiȩ᷑. ł curiositate artium quas non debu¬
isti discere diligunt. quos potiꝰ intua compellati¬
ne alloquor: fortasse non frustra
Rã dĩ non potuit gratiꝰ cõmendari. quã ut

Expanded text:
quidem ad Deum per uirtutem intellegentiae peruenire quidem ad Deum per uirtutem intellegentiae peruenire paucis dicis esse concessum. Non enim dicis: Paucis placuit, uel: Pauci uoluerunt; sed cum dicis esse concessum, procul dubio Dei gratiam, non hominis sufficientiam confiteris. Uteris etiam hoc uerbo apertius, ubi Platonis sententiam sequens nec ipse dubitas in hac uitaest prouidentia Dei et gratia post hanc uitam posse conpleri.s o si cognouisses Dei gratiam per Isamque eius incarnationem, qua hominis animam corpusque suscepit, summum esse exemplum gratiae uidere potuisses. Sed quid faciam? Scio me frustra loqui mortuo, sed quantum ad te adtinet: quantum autem ad eos, qui te magnipendunt et te uel qualicumque amore sapientiae uel curiositate artium, quas non debuisti discere, diligunt, quos potius in tua conpellatione adloquor, fortasse non frustra. Gratia Dei non potuit gratius commendari, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ & dĩ sapientiã. qm̃ stultũ dĩ sapientiꝰ c̃ hominibꝰ
& infirmũ di fortiꝰ est homimnibꝰ: Hoc qͥsi stultũ & infir¬
mũ tãqͥ sua uirtutt sapientes fortesq contempnunt.
sedhȩc ẽ gr̃ã quȩ sanat infirmos. non suꝑbe iactan¬
tes falsam beatitudinc̃ suã. sed humilit̾ potiꝰ uerã mise¬
riam confitentes: Predicas patrt̃ & eiꝰ filiũ. quẽ uocas¬
pat̾num intellectũ seu mentẽ. & horũ mediũ quẽ
deos Ubi & si uerbis in disciplinatis utimini. uide¬
tis tam̃ qualit̃ cumq & quasi ꝑquedã tenuis ima¬
ginationis umbracula. qͦ nitendũ sit: Sed in car¬
nationẽ in cõmutabilis filii dĩ qua saluamur. ut
ad illa quȩ credimꝰ. uł ex quantulacumq parte
intelligimus. uenire possimꝰ. non uultis agnoscere:
taq uidetis utcũq & si de longinquo. & si acie
caligante patriã in qua manendũ ẽ. sed uiã qua
eundem ẽ non tenetis. Confiteris tam̃ grãm quando

Expanded text:
 hominibus, et infirmum Dei fortius est hominibus. Hoc quasi stultum et infirmum tamquam sua uirtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbe iactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius ueram miseriam confitentes. paternum intellectum seu mentem, et horum medium, quem deos. Ubi, etsi uerbis indisciplinatis utimini, uidetis tamen qualitercumque et quasi per quaedam tenuis imaginationis umbracula, quo nitendum sit; sed incarnationem incommutabilis Filii Dei, qua saluamur, ut ad illa, quae credimus uel ex quantulacumque parte intellegimus, uenire possimus, non uultis agnoscere. Itaque uidetis utcumque, etsi de longinquo, etsi acie caligante, patriam in qua manendum est. sed uiam qua eundum est non tenetis. Confiteris tamen gratiam, quando
Abbreviated transcription (Latin):
habere louis in mortał agnitionẽ. crroie implici¬
ri. Propt̃ca gͥdiis exosi. quia quib fato ñ fut
nosse diñ. nec dona ab diis accipere. his fata¬
lit dedit iste errore implicari Ipsc uͦ pius. &
in celũ sic̃ pii ccessit. Itaq hunc quidom ñ blas¬
phemabis Miscraberis aũ hominũ clementia¬
exco. in cis facile p̃cepsq ꝑiculũ: Quis ita
stultꝰ ẽ. ut non intellegat aut ab homine cil¬
lido eoꝙ̃ xpianis inimicissimo hec oracula fu¬
isse conficta. aut consilio simili ab impuris
demonib ita fuisse responsa. ut scilic& qm̃
uiã salutis eternȩ. inqͥ fit quisq xp̃ianus:
Suȩ quippe nocendi astuciȩ. mille formi sentiunt.
ñ eẽ contrarium. si crediͥtur eis laudantib xpm̃
dũ tam̃ credatur etiam uituꝑantib xpĩanos.
ut cũ qui utrũq crediderit. talẽ xp̃i faciant lau¬
datorẽ. ne uelit et̃ xp̃ianꝰ. ac sic quãus ab illo

Expanded text:
habere Iouis inmortalis agnitionehabere Iouis inmortalis agnitioneri. Propterea ergo diis exosi: quia quibus fato non fuit nosse Deum, nec dona a diis accipere, his fataliter dedit iste errore implicari. Ipse vero pius, et in coelum, sicut pii, concessit. Itaque hunc quidem non blasphemabis, misereberis autem hominum dementiaeo in eis facile praecepsque periculum. 3. Quis ita stultus est, ut non intelligat aut ab homine callido, eoque Christianis inimicissimo haec oracula fuisse conficta, aut consilio simili ab impuris daemonibus ista fuisse responsa; ut scilicet, quviam salutis aeternae, in qua fit quisque christianus? Suae quippe nocendi astutiae milleformi sentiunt non esse contrarium, si credatur eis laudantibus Christum, dum tamen credatur etiam vituperantibus Christianos; ut eum qui utrumque crediderit, talem Christi faciant laudatorem, ne velit esse christianus: ac sic quamvis ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos uͦ pollutos inquit & contaminatos &
errore implicatos et̃ dicunt. & multis talib ad¬
uersus eos blasphemiis utunt᷑ Deinde subicit ue¬
lut oracula deoꝵ. blasphemantiũ xp̃ianos.¬
Et pꝰ hec de xpõ aut̃ inquit int̾rogantib siẽ ds̃.
ait hechate Qm̃ quidem mortalis anima pꝰ
corpꝰ ut incedit nosti. a sapientia aut̃ abscisa
semꝑ errat. Uiri pietate prestantissimi ẽ illa
aiã. hanc colunt aliena asc̨ucritate. Deinde pꝰ
uerba huiꝰ quasi oraculi sua ipse contexens.
pussimũ gͥ uirũ inqͥt eum dix̃. & eiꝰ animam sic̃
& alioꝵ pioꝵ pꝰ obitũ immortalitate dignatã
& hanc colere xp̃anos ignorantts. In terro gan¬
tib aut̃ inquit. curgͦ dampnatꝰ c̃ : Oraculo
respondit dea Corpꝰ quidem debilitantib tor¬
mentis semꝑ impositũ ẽ. aia aut̃ pior celesti se¬
de insidoc Illauͦ aĩã aliis animab fatalit̃ dedit.
quib fata ñ annucr̃ dcor dona optinore. neq

Expanded text:
ianos uero pollutos, inquit, et contaminatos et errore inplicatos esse dicunt et multis talibus aduersus eos blasphemiis utuntur.\' Deinde subicit uelut oracula deorum blasphemantium ChrisEt post haec, De Christo autem, inquit, interrogantibus si est Deus, ait Hecate: Quoniam quidem immortalis anima post corpus ut incedit, nosti, a sapientia autem abscissa semper errat, viri pietate praestantissimi est illa anima, hanc colunt aliena a se veritate. Deinde post verba hujus quasi oraculi sua ipse contexens, ssimum igitur uirum, inquit, eum dixit et eius animam, sicut et aliorum piorum, post obitum inmortalitate dignatam et hanc colere Christianos ignorantes. Interrogantibus autem, inquit: Quur ergo damnatus est? oraculo respondit dea: Corpus quidem debilitantibus tormentis semper obpositum est; anima autem piorum caelesti sedi insidet. Illa uero anima aliis animabus fataliter dedit, quibus fata non adnuerunt deorum dona obtinere neque
Abbreviated transcription (Latin):
ra misteriuĩ celebramꝰ oblationib nr̃is. que fide¬
lib nott st̃. sic̃ in libris p̃cedentib disputauimꝰ.
Cessaturas enĩ uictimas quas in umbra futuri of¬
ferebant udei. & unũ sacrificiũ gentes a solis or¬
tu usq ad occasum. sic̃ iam ficri cernimꝰ oblatu¬
ras. ꝑ ꝓphãs hebreos oracula increpuere diui¬
na. ex quib quantũ satis iusũ ẽ: ñ nulla ꝓtulimꝰ

Expanded text:
rium celebramus oblationibus nostris, quae fidelibus notae sunt, sicut in libris praecedentibus disputauimus. Cessaturas enim uictimas, quas in umbra futuri offerebant Iudaei, et unum sacrificium gentes a solis ortu usque ad occasum, sicut iam fieri cernimus, oblaturas per prophetas Hebraeos oracula increpuere diuina; ex quibus quantum satis uisum est, nonnulla protulimus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ man& ut affugat. & natã ꝑdurat ut sentat.
qr utrũꝙ ideo n deficit. ne poena deficiat
Adhos aut̃ fines bonoꝵ & maloꝵ illos expetendos. is¬
tos cauendos. qm̃ ꝑ iudiciũ transibunt ad illos boni.
ad istos mali. de hoc iudicio quantũ ds̃ donauerit
in c̃sequenti uolumine disputabo

Expanded text:
permanet ut adfligat, et natura perdurat ut sentiat; permanet ut adfligat, et natura perdurat ut sentiat; quia utrumque ideo non deficit, ne poena deficiat. Ad hos autem fines bonorum et malorum, illos expetendos, istos cauendos, quoniam per iudicium transibunt ad illos boni, ad istos mali: de hoc iudicio, quantum Deus donauerit, in consequenti uolumine disputabo
Abbreviated transcription (Latin):
scdã dr̃. quia nec anima ibi uiuere dicenda ẽ. qͥ
a uita dĩ alienatacrit. nec corpꝰ qͦd ȩaius dolorib sub¬
iacebit. Aeꝑ hoc ideo durior ista sedã mors ert. qr
fiuniri morte ñ poterit. Sed qm̃ sic̃ miscria beatitu.¬
dini & mors uite. ita bellii paci uidet̾ &e contra¬
laudata. qđ uł quale bellũ e contrario in finib
maloꝵ possit intellegi Ucrũ qui hoc quent. ad¬
tendat quid in bello noxiũ ꝑniciosumq: sit. &ui¬
debit nichil aliud ꝗͣ rerũ int̾ se aduersitatẽ atq̃i
conflictũ Qa gͥ bellũ grauiꝰ & amariꝰ cogitaripe¬
test: quã ubiuoluntas sic aduersa ẽ passioni &
passio uoluntati. ut nulluis eaꝵ uictoria talas
inimicicie finiantur. & ubisic confligit cũ ip¬
sa natã corporis uis doloris. ut neutrũ alttrias¬
dat Hic eni quando ctingit istt c̃flictꝰ. au
dolor uincit & sensũ mors adimit. aut nata
umcit. & dolorẽ sanitas tollit: Ibi aut̃ & dolor

Expanded text:
secunda dicitur, quia nec anima ibi uiuere dicenda est, quae secunda dicitur, quia nec anima ibi uiuere dicenda est, quae a uita Dei alienata erit, nec corpus, quod aeternis doloribus subiacebit; ac per hoc ideo durior ista secunda mors erit, quia finiri morte non poterit. Sed quoniam sicut miseria beatitudini et mors uitae, ita bellum paci uidetur esse contralaudata, quod uel quale bellum e contrario in finibus malorum possit intellegi. Verum qui hoc quaerit, adtendat quid in bello noxium perniciosumque sit, et uidebit nihil aliud quam rerum esse inter se aduersitatem adque conflictum. Quod igitur bellum grauius et amarius cogitari potest, quam ubi uoluntas sic aduersa est passioni et passio uoluntati, ut nullius earum uictoria tales inimicitiae finiantur, et ubi sic confligit cum ipsa natura corporis uis doloris, ut neutrum alteri cedat? Hic enim quando contingit iste conflictus, aut dolor uincit et sensum mors adimit, aut natura uincit et dolorem sanitas tollit. Ibi autem et dolor
Abbreviated transcription (Latin):
gram. Hec itaꝙ̃ in uno quoq iusticia ẽ: ut obadi¬
enti ds homini. animꝰ corpori. racioaũ uiciis etiã
repugnantib imꝑet uł subigendo uł resistendo. atꝙ
ut ab ipso dõ petatur & meritoꝵ grã & uenia delic¬
toꝵ ac de acceptis bonis gr̃aꝵ actio ꝑsoluatur:
In illauͦ pace firali qͦ referenda & cuiꝰ adipiscende
causa habenda ẽ sta iusticia. qm̃sanata in mortali¬
tate atq in corruptione. natura uicia ñ habebit.
net uniciuiq nrm uł ab alio uł ase ipso quippiã re¬
pugnabit. ñ opꝰ erit ut racio uicus qͦ nulla et im¬
pet. s imꝑabit ds̃ homini animꝰ corpori. tantaq
oboediendi ibi erit suauitas & facilitas. quanta ui¬
undi regnandi q flicitas Et hoc illic in om̃ib
atꝙ uisingulis etnũ erit. etnũq et̃ certũ erit. &
idco pax beatitudinis huiꝰ uł beatitudo pacis huiꝰ
tẽ dĩ erit e contrario miseria sempitna. qͦ mors etiã

Expanded text:
gratiam. Hic itaque in unoquoque iustitia est. ut oboedigratiam. Hic itaque in unoquoque iustitia est. ut oboedienti Deus homini, animus corpori, ratio autem uitiis etiam repugnantibus imperet, uel subigendo uel resistendo, adque ut ab ipso Deo petatur et meritorum gratia et uenia delictorum ac de acceptis bonis gratiarum actio persoluatur. In illa uero pace finali, quo referenda et cuius adipiscendae causa habenda est ista iustitia, quoniam sanata inmortalitate adque incorruptione natura uitia non habebit nec unicuique nostrum uel ab alio uel a se ipso quippiam repugnabit, non opus erit ut ratio uitiis, quae nulla erunt, imperet; sed imperabit Deus homini, animus corpori, tantaque ibi erit oboediendi suauitas et facilitas, quanta uiuendi regnandique felicitas. Et hoc illic in omnibus adque in singulis aeternum erit aeternumque esse certum erit, et ideo pax beatitudinis huius uel beatitudo pacis huius tem Dei, erit e contrario miseria sempiterna, quae mors etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria ẽ iustis tał oracio. Nam ꝓfecto quãquã
imꝑetur. neqqͦquã sine cflictii uicus imꝑatur. &
utiq subrepit aliquid in hoc loco infirmitatis etiã
bene c̃fligenti. siue hostib talib uictis subditisꝙ
dominanti. unde sin facili oꝑatione. certe labi¬
li loquutione. aut uolatili cogitatione peccet᷑:
Etideo quam dui uicus imnꝑatur. plena pax ñ est.
quia & illa quȩ̨ resistunt ꝑiculoso debellantur
proelio. & illa quȩ uicta sunt. non dũ securo tri¬
umphant᷑ ocio s. ad huc sollicito pͥmunt᷑ impio:
In his gͦ tomptationib de quib om̃ib indiuinis doqͥis
breuit᷑ dictumẽ. numquid ñ temptatio ẽ uita. huma¬
na suꝑ terrã. quis itauiuiere se p̾sumat. ut dicere dõ
dimitte nob debita nrã necesse ñ habeat. nͥ homo
elatꝰ. nec uere magnꝰ. sed inflatꝰ ac timidus. em ꝑ
iusticia resistit qui gram largitur humilib : ꝓ pt̃
quod scriptũ ẽ. Os suꝑb̾ resistit humilib aut̃ dat

Expanded text:
a est iustis talis oratio. Nam profecto quamquam imperetur, nequaquam sine conflictu uitiis imperatur; et utique subrepit aliquid in hoc loco infirmitatis etiam bene confligenti siue hostibus talibus uictis subditisque dominanti, unde si non facili operatione, certe labili locutione aut uolatili cogitatione peccetur. Et ideo, quamdiu uitiis imperatur, plena pax non est, quia et illa, quae resistunt, periculoso debellantur proelio, et illa, quae uicta sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc sollicito premuntur imperio. In his ergo tentationibus, de quibus omnibus in diuinis eloquiis breuiter dictum est: Numquid non tentatio est uita humana super terram? quis ita uiuere se praesumat, ut dicere Deo: Dimitte nobis debita nostra necesse non habeat nisi homo elatus? nec uero magnus, sed inflatus ac tumidus, cui per iustitiam resistit, qui gratiam largitur humilibus. Propter quod scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat
Abbreviated transcription (Latin):
te & carit̾ate: Et ꝓphã ieremias cũ poplõ dĩ ue¬
teri pnunciar& captiuitatẽ. & diuinitꝰ imꝑar& ut
obocdient̃ irent in babiloniã dõ suo etiam ista pati¬
entia seruientes. monuit & ipse ut oraretur ꝓ illa di¬
cens Quia in eiꝰ ẽ pace. pax urã. Utiꝙͥ inttrĩ tem¬
ꝑalis. que bonis malisq cõmunis ẽ Paxaũ nra ꝓ¬
pria & hicc̃ cũ dõ ꝑfidem. & in eternũ erit cum
illo ꝑspetiem: Sedhic siue illa cõmunis ẽ. siue nr̃a
ꝓpͥa talis ẽ pax: ut solacium miserie sit potius quã
beatitudinis gaudiũ: Ipsa quoꝙ nr̃a iusticia quã¬
uis uera sit ꝓpt̾ uer boni finem adquẽ refertur.
tam tanta e in hac uita. ut potius remissione pec¬
catoꝵ const&. quã ꝑfectione uirtutũ. Testis est
oracio totiꝰ cuitatis dĩ. qͦ ꝑegrinat᷑ in terris. ꝑ
omã quippe menbra sua. clamat ad dm̃. Dimit¬
te nobis debita nrã: sic̃ & nos dimutimꝰ debitori¬
b nr̃is. Nec ꝓeis c̃ esficax hȩc oratio. quoꝵ fides

Expanded text:
e, et propheta Hieremias, cum populo Dei ueteri praenuntiaret captiuitatem et diuinitus imperaret, ut oboedienter irent in Babyloniam Deo suo etiam ista patientia seruientes monuit et ipse ut oraretur pro illa dicens: Quia in eius est pace pax uestra, utique interim temporalis, quae bonis malisque communis est. CAPUT pria et hic est cum Deo per fidem et in aeternum erit cum illo per speciem. Sed hic siue illa communis siue nostra propria talis est pax, ut solacium miseriae sit potius quam beatitudinis gaudium. Ipsa quoquo nostra iustitia, quamuis uera sit propter uerum boni finem, ad quem refertur, tamen tanta est in hac uita, ut potius remissione peccatorum constet quam perfectione uirtutum. Testis est oratio totius ciuitatis Dei, quae peregrinatur in terris. Per omnia quippe membra sua clamat ad Deum: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Nec pro eis est efficax haec