comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nita illiꝰ fidelit̾ obsequunt᷑. Unde dic̃. Beatꝰ qͥ inistis
uersat᷑ bonis: hoc ẽ diuina p̃cepta meditando.
oꝑibꝰ illa implendo. Si emm inquit hec fecerit:
adomniabona ⁊ utilia ualebit: qͥa lux di hoc est
sapĩa diuina eiꝰ uestigium ẽ.⁊ duet̾rix initia ueri¬
tatis: ꝑ qm ad qͥetem regin celestis sim eiꝰ eallȩ ꝑfe¬
cd̾e gͣdiendo ꝑmanserit: ꝑuenire ualebit. Post ħ
sequit᷑ oratio eidem iħ̃u: qm meliꝰ generalit̃ ad to¬
tam ȩccł̃iam transferimꝰ. qm specialit̃ ad euiꝰlibet
uiri ꝑsonam Qͥa cum multe descͥbunt᷑ in ea spe¬
cies tͥbulationum. ⁊ diu̾sa solatia iuuaminum:
meliꝰ ad totum corpꝰ referunt᷑ qͣm ad qndam par¬
xp̃m. ⁊ gr̃as illi refert de b̃nficiis sͥ copiosissime ab
onficebor tͥ dñe rex. ⁊ collaudabo te deum
saluatorem meũ. Confitebor nomini tuo:

Expanded text:
nita illius fideliter obsequuntur. Unde dicit, « Beatus qui in istis nita illius fideliter obsequuntur. Unde dicit, « Beatus qui in istis versatur bonis, » hoc est, divina praecepta meditando, et operibus illa implendo: Si enim, inquit, haec fecerit, ad omnia bona et utilia valebit, quia lux Dei, hoc est, sapientia divina ejus vestigium est, et ductrix in via veritatis; per quam ad quietem regni coelestis, si in ejus calle perfecte gradiendo permanserit, pervenire valebit. Post haec sequitur oratio ejusdem Jesu, quam melius generaliter ad totam Ecclesiam transferimus, quam specialiter ad cujuslibet viri personam; quia cum multae describuntur in ea species tribulationum, et diversa solatia juvaminum, melius ad totum corpus referuntur quam ad quamdam parem Christum, et gratias illi refert de beneficiis sibi copiosissime ab onfitebor tibi, Domine rex, et collaudabo te Deum salvatorem meum. Confite
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̃ donatiste. Similit̃ ⁊ cetĩ falsis dogina¬
tib ab inuicem discordant: dissimilesq st̃ sermo¬
ne. s pares errorẽ. Doetͥnamsapientie ⁊ discipli¬
ne scͥpsit in codice isto ihesꝰ filiꝰ syrach ierosolim:¬
ta: qui renouauit sapĩam de corde suo. Beatꝰ qͥ¬
in istis t̾isatur boms. Qͥ ponit illa in corde suo:
sapiens erit semꝑ. Si enim hȩc fecit. ad oĩauale¬
bit: qr lux dei uestigium eiꝰ ẽ. Nuct̾or libri nar¬
rat de labore suo. ⁊ de utilitate ipsiꝰ oꝑis: ostendẽs
qͣntum gratie illi conferat. qͥ m eo meditari ⁊ oꝑa¬
ri ñ detrectat. Qͦd autem tp̃rib ptolomei euer¬
getis in egyptum ueniens. p̃sentem librum idẽ
iħs int̃ptando ediderit. ꝓlogꝰ ipsiꝰ lbri testis est:
qͥ sub hoc sermone cuiꝰ in p̃senti capło mentioha¬
bita ẽ. narrat illũ hc̃ ꝑfecisse hoĩum ad utilitatẽ.
dumtaxat eoꝵ qͥ eumintente legunt. ⁊ factis mo¬

Expanded text:
atque aliter Donatistae; similiter et caeteri falsis dogmaatque aliter Donatistae; similiter et caeteri falsis dogmatibus ab invicem discordant dissimilesque sunt sermone, sed pares errore. « Doctrinam sapientiae et disciplinae scripsit in codice isto Jesus filius Sirach Hierosolymita, qui renon corde suo, sapiens erit semper. Si enim haec fecerit, ad omnia valebit, quia lux Dei vestigium ejus est. » Auctor libri narrat de labore suo, et de utilitate ipsius operis, ostendens quantum gratiae illi conferat, qui in eo meditari et operari non detrectat. Quod autem temporibus Ptolemaei Evergetis in Aegyptum veniens, praesentem librum idem Jesus interpretando ediderit, prologus ipsius libri testis est, qui sub hoc sermone, cujus in praesenti capitulo mentio habita est, narrat illum hunc perfecisse hominem ad utilitatem duntaxat eorum, qui eum intente legunt, et factis mo
Abbreviated transcription (Latin):
ido detestat᷑ sapientia: qͥa sedulo ꝑsetierat ĩ cordis
duricia.:⁊ sens stulticia. Hȩc aut̃ dr sedere ĩ monte.
ñ in celsitudinc utiq uͥtutum. s ĩ tumore suꝑbie:
qͥa semꝑ dõ duraceruice ⁊ incireumcis o corde re¬
bellabat. Alt̾a gens ẽ phylistim. q̃ int̃pretat᷑ rui¬
na duplex: sigcans gentemnationũ que ⁊ inidola¬
tria scelestaq conu̾satione simul polluta fuit:⁊
ideo odibilis: qͥa longe auitatis uia errandore¬
cessit. Tercia autem ẽ hereticoꝵs synagoga: cuiꝰ stul¬
tus popłs habitat in sychimis. hoc ẽ in humeris
siue laboribꝰ. cum cotidie ꝑu̾sa scͥbendo. atq pͣua
docendo. stulte laborem suum consumit. Qͦd aut̃
dicit hanc ñ ẽẽ gentem: ostendit qr ñ ex una ge¬
neratione uł simplici errore ipsi heretici ꝓdeunt:
s ex diũsis locis orti plurimi st̃ errorib obuoxii:
⁊ tam̃ int̃ se inuicem contrarii. Alit̃ enim arria.¬
uidocent: atq aliter sabellians: alit̃ nouatiani:

Expanded text:
sapientia, quia sedulo perseverat in cordis duritia et sensus stultitia. Haec autem dicitur sedere in monte, non in celsitudine utique virtutum, sed in tumore superbiae, quia semper Deo dura cervice et incircumciso corde rebellabat. Altera gens est Philisthiim, quae interpretatur ruina duplex, significans gentem nationum, quae et in idololatria scelestaque conversatione simul polluta fuit, et ideo odibilis, quia longe a veritatis via errando recessit. Tertia autem est haereticorum synagoga, cujus stultus populus habitat in Sichimis, hoc est, in humeris sive laboribus, cum quotidie perversa scribendo atque prava docendo, stulte laborem suum consumit. Quod autem dicit hanc non esse gentem, ostendit quia non ex una generatione, vel simplici errore ipsi haeretici prodeunt, sed ex diversis locis orti plurimi sunt erroribus obnoxii, et tamen inter se invicem contrarii: aliter enim Ariani docent, atque aliter Sabelliani; aliter Novatiani,
Abbreviated transcription (Latin):
lint reciꝑe. ⁊ qͥd sibi faciendum sit. ꝓtinus sub¬
iungendo manifestat. Aꝑui osineum: ⁊ locutꝰ
sum. Comparate uob̃sine argentosapientiam: &
collum tr̃m subieite iugo eiꝰ. Et suscipiat anima
ur̃a disciplinam: in ꝓximo est enim inuenire
eam. Mercimonium obtimum ẽ: ubi deuotio
hoc ꝓmereri ualet. quod pecuniarum grandis
impensa impetrare non potest. Qui gͦ intente
discit. ⁊ disciplinabilit uiuit: donum cȩlestiᷤᷤ
sapientie ueracit̾ obtinebit. Huic sententie si¬
mile est illud ysaie: quo dicit. O omnes sitien¬
tes uenite ad aquas:⁊ qui non habetis argen

Expanded text:
lint recipere, et quid sibi faciendum sit protinus sublint recipere, et quid sibi faciendum sit protinus subjungendo manifestat. « Aperui os meum, et locutus sum: Comparate vobis sine argento sapientiam, et collum vestrum subjicite jugo ejus, et suscipiat anima vestra disciplinam. In proximo est enim invenire eam. » Mercimonium optimum est, ubi devotio hoc promereri valet, quod pecuniarum grandis impensa impetrare non potest; qui ergo intente discit, et disciplinabiliter vivit, donum coelestis sapientiae veraciter obtinebit. Huic sententiae simile est illud Isaiae, quo dicit: « Omnes sitientes venite ad aquas: et qui non habetis a
Abbreviated transcription (Latin):
ingemuerit. saluus erit. Et beati quilugent nunc:
quoniam ipsi consolabuntun. Dedit enim mi¬
chidominꝰ linguam mercedem meam: & in ipsa
laudabo cum. Bona merces est lingua erudita.
& boniloquax: quam qui dono di habet. deum
rect̾e laudare.⁊ ꝓximum suum rite ualet instru¬
ere. Unde ꝑ ysaiam dr̃. Dominꝰ dedit mnͥ linguã
eruditani᷑ ut sciam sustentare eum qui lapsꝰ
est u̾bo. Appropinquate adme indocti: & con¬
gregate uos in domum discipline. Et quid ad¬
huc retardatis: & quid dicitis in his: Amme
ur̃e sitiunt uehementer. Hortat᷑ uir sapiens
pat̃no affectu indoet̾os atq indisciplinatos ho¬
mines. ut sine retardatione atq contradictio¬
ne ꝓperent.⁊ congregent se indomum discipli¬
ne. que est ȩccłia: ubi prudentia uera dis citur.
& morum honestas assidue habetur: necnon et
eos arguit ⁊ reprehendit. qͦd dum sitim uerbi
dei patiantur. refrigerium doctrine sp̃italis no¬

Expanded text:
ingemuerit, salvus erit ; » et, « Beati qui lugent nunc, ingemuerit, salvus erit ; » et, « Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi consolabuntur . » « Dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam, et in ipsa laudabo eum. » Bona merces est lingua erudita et boni loquax: quam qui dono Dei habet, Deum recte laudare, et proximum suum rite valet instruere. Unde per Isaiam dicitur: » Dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum qui lapsus est verbo. » « Appropinquate ad me, indocti, et congregate vos in domum disciplinae. Et quid adhuc retardatis, et quid dicitis in his? animae vestrae sitiunt vehementer. » Hortatur vir sapiens paterno affectu indoctos atque indisciplinatos homines, ut sine retardatione atque contradictione properent et congregent se in domum disciplinae, quae est Ecclesia, ubi prudentia vera discitur, et morum honestas assidue habetur; nec non et eos arguit et reprehendit, quod dum sitim verbi Dei patiantur, refrigerium doctrinae spiritalis no
Abbreviated transcription (Latin):
eternam habebunt. Uenter m̃s conturbatꝰ ẽ
querendo illam: ꝓpterea possidebo bonam
possessionem. Quod dicit uentrem suum con¬
turbatum inqͥrendo illam: uel hoc insinuat.
qͦd in eiꝰ meditatione auxilium habuerit ani¬
mum. quia omnis disciplina in p̃senti amara
est: uł hoc intimat. quod ꝑ eius noticiam ad
peccatorum suoꝵ compunctꝰ sit penitentiam.
Unde scͥptum est. Qui addit scientiam: addit
dolorem. Minc ⁊ ioħs in apocalipsi narrat qͦd
angłs daret sibi librum:⁊ diceret ei. Accipe li¬
brum.⁊ deuora illum:. ⁊ faciet amaricare uen¬
trem tuum: s in ore tuo erit dulce tanquam
mel. Et accepi libellum de manu angeli.⁊ de¬
uoraui illum:.⁊ erat inore meo tanquam mel
dulce. Et cum deuorassem eum: amaricatus
est uenter meus. S possidet in hoc bonã pos¬
sessionem: qñ ꝑ huius cemodi conuerfionem.
ad ȩt̃nam pueniet reginem. Q entm conus

Expanded text:
aeternam habebunt . » « Venter meus conturbatus est aeternam habebunt . » « Venter meus conturbatus est quaerendo illam: propterea possidebo bonam possessionem. » Quod dicit ventrem suum conturbatum inquirendo illam, vel hoc insinuat quod in ejus meditatione anxium habuerit animum, quia omnis disciplina in praesenti amara est; vel hoc intimat quod per ejus notitiam ad peccatorum suorum compunctus sit poenitentiam. Unde scriptum est: « Qui addit scientiam addit dolorem: » hinc et Joannes in Apocalypsi narrat, quod angelus daret sibi librum, et diceret ei: « Accipe librum, et devora illum: et faciet amaricare ventrem tuum, sed in ore tuo erit dulce tanquam mel. Et accepi libellum de manu angeli, et devoravi illum: et erat in ore meo tanquam mel dulce. Et cum devorassem eum, amaricatus est venter meus . » Sed possidet in hoc bonam possessionem, quando per hujuscemodi conversionem ad aeternam perveniet requiem. « Qui enim conversus
Abbreviated transcription (Latin):
dicis ut ditem diugentes me.⁊ thesauros eorũ
repleam. Manus meas extndi in altum: ⁊ in
illam. ⁊ in magnitudine inueni eam. Possedi
cum ipsis cor ab uitio propter hoc non dere¬
linquar. Manꝰ extendit in altum: qͥ p̃cibꝰ piis
suꝑnum querit auxilium. In sapientia illius
eluxit animã: qui ad illam meditandam beni¬
uola dirigit p̃cordia. Unde in agnitione ipsiꝰ
inueniet eam. Hoc est enim sapientiam inue¬
nire: illuminata mente plemit̃ eam accipere.
Et qm hoc ñ aliis concedit᷑ donum. nis: illis qͥ
in eiꝰ ꝑceptione p̃parant cor mundum: ideo dic̃.
Possedi cum ipsis cor abmnitio. Nc sidiceret. Di¬
lexi eam puro corde ab initio: post ea non dere¬
linquar. Impossibile est enim. ut executor uer
sapientie derelinquettir ab ea cum ipsa dicat.
Ego diligentes me diligam: ⁊ qͥmane uigilaue¬
rint ad ine. inuenient me. Et alibi: qui oꝑant᷑
inme non peccabt̃: qui elucidant me uitam

Expanded text:
dicii, ut ditem diligentes me, thesauros eorum dicii, ut ditem diligentes me, thesauros eorum repleam . » « Manus meas extendi in altum, et inillam, et in agnitione inveni eam. Possedi cum ipsa cor ab initio: propter hoc non derelinquar. » Manus extendit in altum, qui precibus piis supernum quaerit auxilium, in sapientia illius eluxit anima, qui ad illam meditandam benevola dirigit praecordia. Unde in agnitione ipsius inveniet eam, hoc est enim sapientiam invenire illuminata mente pleniter eam accipere; et quoniam hoc non aliis conceditur donum, nisi illis qui in ejus perceptione praeparant cor mundum, ideo dicit: « Possedi cum ipsis cor ab initio. » Ac si diceret, « Dilexi eam puro corde ab initio, propterea non derelinquar: » impossibile est enim ut exsecutor verae sapientiae derelinquatur ab ea, cum ipsa dicat: « Ego diligentes me diligam, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me . » Et alibi: « Qui operantur in me, non peccabunt, qui elucidant me, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tie. sutm exemplum consequender profert in
medium: ut auditor intentꝰ. suum imitet᷑ studi¬
um. Consiliatus sum enimꝰ ut facerem illam.
Lelatus sum bonum: & nonconfundar. Collu¬
ct̾ata ẽ. anima mea in illa: & in faciendo eam
confirmatꝰ sum. Attende quod primum dic̃
se inisse consilium ut faceret illam: deinde bo¬
ni zelo exardes cere: postea anmam suam in illa
colluctari. ⁊mfaciendo eam se confirmatum ẽc̃:
⁊ intelligere quod primum est ineundum con¬
silium ut secernatur bonum a malo: deinde
uoluntatem adhoc tiertendam ut id qͦd bonũ
est ametur: postremostudium boni oꝑis adhi¬
bendum: ⁊ ita ut non paruo tempore s ꝯtinuo
ac felicit̾ in eodem conatu ꝑmaneat: sic enim
confirmatꝰ: ad fruct̾um ꝑueniet sapientiȩ. Un¬
de inꝓuerbiis ipsa sapientia ait. Meuim ẽ con¬
silium: ⁊ eqͥtas mea ẽ: prudentia mea fortitudo.
Inuiis iusticie ambulo: in medio semitarum iti¬

Expanded text:
tiae suum exemplum consequenter profert in tiae suum exemplum consequenter profert in medium, ut auditor intentus suum imitetur studium. « Consiliatus sum enim ut facerem illam. Zelatus sum bonum, et non confundar; colluctata est anima mea in illa, et in faciendo eam confirmatus sum. » Attende quod primum dicit se inisse consilium ut faceret illam, deinde boni zelo exardescere, postea animam suam in illa colluctare, et in faciendo eam se confirmatum esse, et intelligere quod primum est ineundum consilium ut secernatur bonum a malo. Deinde voluntatem ad hoc vertendam ut id quod bonum est ametur. Postremo studium boni operis adhibendum, et ita ut non parvo tempore sed continuo ac feliciter in eodem conatu permaneat. Sic enim confirmatus ad fructum perveniet sapientiae. Unde in Proverbiis ipsa Sapientia ait: « Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum ju
Abbreviated transcription (Latin):
torum dĩ custodit: De qͦscriptum est. Concu¬
pisce sapientiam:serua mandata. ⁊deus serua¬
bit illam tibi. Inclinaui modice aurem meam:
& excepi illam. multam inueni in meipsosapien¬
tiam: & multum profeci in ea. Ad ꝑfect̾ionem
enim sapientie ꝑuenite ñ est humani studii. sed
muneris diuini. Unde modicum sibi uidet᷑ la¬
borare pro adeptumagne intelligentiȩ: quam
deo donante ꝑcepit. Hoc tam̃ sciendum quod
multa distantia est. inter studiose querentem.
⁊ desidiose negligentem. Omnis enim qͥ petit
accipit̾. ⁊ qui querit inuenit: ⁊ pulsanti aꝑiet᷑.
Qui autem desidiose agit̾. luerum quod adipis¬
ci ꝑsollertiam potuit: ꝑ negligentiam perdit.
Danti michisapientiam: dabo gloriam. Rect̾e
gͦ dat głam datori omnium bonorum ꝓ dono
sapientiȩ sibi concesso: qr tanti muneris possi¬
donum intelligentie. homosemetipsum ex̾ceat
m bona operatione: iste amator diuine sapien¬

Expanded text:
torum Dei custodit? De quo scriptum est: « Concutorum Dei custodit? De quo scriptum est: « Concupiscis sapientiam, serva mandata, et Deus servabit illam tibi . » « Inclinavi modice aurem meam et excepi illam, multam inveni in meipso sapientiam, et multum profeci in ea. » Ad perfectionem enim sapientiae pervenire non est humani studii, sed muneris divini. Unde modicum sibi videtur laborare pro adeptu magnae intelligentiae, quam Deo donante praecepit. Hoc tamen sciendum quod multa distantia est inter studiose quaerentem et desidiose negligentem. Omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Qui autem desidiose agit, lucrum quod adipisci per solertiam potuit, per negligentiam perdit. « Danti mihi sapientiam dabo gloriam. » Recte ergo dat gloriam datori omnium bonorum pro dono sapientiae sibi concesso, quia tanti muneris possidonum intelligentiae homo semetipsum exerceat in bona operatione, iste amator divinae sapien
Abbreviated transcription (Latin):
nec uituis nec uͥtutibꝰ dedita est. biuium aut̃ qͦd
suꝑ est ab adolescentia ineipit: cuiꝰ dextra pars
ardua ẽ. s adbeatam uitam tendens: sinstra fa¬
cilior. sad labem int̾itumq deducens. De qͣ sic
ꝑsius ait. It cui samius deduxit littera ramos:
surgentem dextro monstrauit limite callem.
Et defloruit tanqm p̃coqͣuua. Letatum est cor
meum in ea.Ambulauit pes m̃s iterrectum. a
iutientute mea inuestigabam eam. Bene quoq
decorem sapientie assimilat p̃coqͦ uue: ut osten¬
dat iocunditatem apud eum maxime ualere.
qͥ iam ad eam capiendam promptam impen¬
dit uoluntatem: p̃coqͣ gͦ uuȩ inde sunt uocate:
qͦd cito maturescant. ⁊ ante om̃s sole coquantur.
Has grecilagos dicunt. qͦd currant ad maturi¬
tatem uelocit᷑ ut lepꝰ: unde ipse dicit Qͥ mane
uigilau̾int ad me inuenient me. Q qͥs meliꝰ eã
inuenire poterit:qmͣ is qͥ iter rectum manda¬

Expanded text:
nec vitiis, nec virtutibus dedita est; bivium autem quod nec vitiis, nec virtutibus dedita est; bivium autem quod superest ab adolescentia incipit, cujus dextra pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens, sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens. De qua sic Persius ait: Et tibi cui Samios deduxit littera ramos, Surgentem dextro monstravit limite callem. « Et defloruit tanquam praecox uva: laetatum est cor meum in ea. Ambulavit pes meus iter rectum: a juventute mea investigabam eam. » Bene quoque decorem sapientiae assimilat praecoquae uvae, ut ostendat jucunditatem apud eum maxime valere, qui jam ad eam capiendam promptam impendit voluntatem. Praecoquae ergo uvae inde sunt vocatae, quod cito maturescant, et ante omnes sole coquantur: has Graeci lagos dicunt, quod current ad maturitatem velociter, ut lepus; unde ipse dicit: « Qui mane vigilaverint ad me, invenient me; » et quis melius eam invenire poterit, quam is qui iter rectum manda
Abbreviated transcription (Latin):
or ẽẽt etate quesisse illam. ante tp̃s postulare ꝓ
illã. Demonstrat se ante errorem pueritie atq ado¬
lescentie. ⁊ ante tempꝰ iuuenilis etatis illam deside¬
rasse.:⁊ a dño sͥ dari instant̃ postulasse: quamusq
ad nouissimum ꝓmittit se inqͥsiturum. Inmulto
enim ꝑicło exstat adolescentia ⁊ iuuenilis etas: qr
ext̾ioris hominis act in ea etate marime p̃ualent.
sicut salomon in ꝓu̾bis ait. uiam iuuenis in ad¬
catur. ne delict̾a iuuentutis ⁊ ignorantie fue me¬
mmnerit. Winc etiam phylosophi.u. litteram hu¬
manȩ uitȩ conformantes. sinistrã tramitem pue¬
riciȩ ⁊ adolescentie: dextramuͦ apicem fortiori
etati asscribunt. qñiam intellectꝰ ualidior reꝓ¬
bat stultic iam sensus pͥoris. Nam hanc litteram
pythagoras ad exempltm uite humane pͥmꝰ ita
instituit: uti uirgula subtilior q̃ mimo ẽ. incer¬
tum statum pͥmȩ etatis significaret. que adhuc

Expanded text:
or esset aetate, quaesisse illam, ante tempus postulare pro or esset aetate, quaesisse illam, ante tempus postulare pro illa, demonstrat se ante errorem pueritiae atque adolescentiae, et ante tempus juvenilis aetatis illam desiderasse, et a Domino sibi dari instanter postulasse quam usque ad novissimum promittit se inquisiturum. In multo enim periculo exstat adolescentia, et juvenilis aetas, quia exterioris hominis actus in ea aetate maxime praevalent: sicut Salomon in Proverbiis ait: « Viam juvenis in adeta Dominum deprecatur, ne delicta juventutis et ignorantiae suae meminerit . » Hinc etiam Philosophi Y litteram humanae vitae conformantes, sinistram tramitem pueritiae et adolescentiae, dextram vero apicem fortiori aetati adscribunt, quando jam intellectus validior reprobat stultitiam sensus prioris. Nam hanc litteram Pythagoras ad exemplum vitae humanae primus ita instituit, uti virgula subtilior, quae in imo est, incertum statum primae aetatis significaret, quae adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ira. ⁊ inueterasse int̃ om̃s inimicos suos: ꝓti¬
nus qͣsiiam deͤ uasione sua abimmicis secu¬
rus. exclamat dicens. Discedite ame om̃s qui
oꝑamini iniquitatem: qm̃ exaudiuit dñs uocem
fletus mes: exatidiuit dñs dep̃cationem meam:
dñs orationem meam assumpsit. S ⁊ hic eccłia
exatiditam orationẽ suam ꝓtestans. ereptamse
ab inimicis asserit:i abiniqͥtate p̃sentis uitȩ li¬
beratam. ubi magis confusio p̃ualet. qͣm ordo.
spondet se ereptori suolaudem ⁊ confessionem
ppetuo decantaturam. Cum adhuc iumor sum.
pͥqͣm oberrem: questui sapientiam palam in
oratione mea. Ante tp̃s postulabam ꝓilla: ⁊ usq
in nouissimis inquiram illam. Post orationem
quam ex ꝑsona eccł̃iȩ ꝓtulit conditor huiꝰ oꝑis:
reftit qͦmͦ ab infantia sua quesitierit sapientiam.
& dñm ꝓ ea petiuerit. Qͦs acit̃ dicit priꝰqͣm uni¬

Expanded text:
prae ira et inveterasse inter omnes inimicos suos; protiprae ira et inveterasse inter omnes inimicos suos; protinus quasi jam de evasione sua ab inimicis securus exclamat, dicens: « Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem, quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei, exaudivit Dominus deprecationem meam, Dominus orationem meam assumpsit . » Sed et hic Ecclesia exauditam orationem suam protestans, ereptam se ab inimicis asserit, et ab iniquitate praesentis vitae liberatam, ubi magis confusio praevalet qua modo spondet se ereptori suo laudem et confessionem perpetuo decantaturam. « Cum adhuc junior sum, priusquam oberrarem quaesivi sapientiam palam in oratione mea. Ante tempus postulabam pro illa, et usque in novissimis inquiram illam. » Post orationem quam ex persona Ecclesiae protulit conditor hujus operis refert quo modo ab infantia sua quaesiverit sapientiam, et Dominum pro ea petiverit. Quod autem dicit priusquam juni
Abbreviated transcription (Latin):
rescere. s non contenta hoc solo ẽ munere. ita
ut nolit ampliꝰ aliqͥd querere: qͥn potꝰ certat
angustias p̃sentis uite p̃cibꝰ honestis suꝑare:
⁊ ita ad quietem suꝑnȩ patriȩ felicit̃ ꝑuem¬
borum sine adititorio. Laudabo nom̃ tuum as¬
sidue. ⁊ collaudabo illud in confessione. Dies
enim tribulationis ⁊ tp̃s suꝑborum. p̃sens est
uita: ubiboni tribulant᷑. ⁊impii insuꝑbiam ex¬
fligere desidat cruciatu torm̃torum: ꝓmitat
in confessione: hoc ẽ in confessione nois eius
usq in finem uite ꝑseuerare.Iqͣsi iam secura
sit de impetrato auxiliosequitur dicens. Ex¬
audita ẽ oratiomea. Lib̾asti enim me de ꝑditi¬
one: ⁊eripiusti me de tempore iniqͦ. Apterea
conficebor ⁊ laudem dicam tͥ. ⁊ b̃ndicam nom̃
dm̃i. Muuic simile est illud qͦd in sexto psalmo
ꝓpħacum dep̃catꝰ est dñm. ne se in ira argueroe
neq infurore corriꝑet. turbatum se ẽẽ asserẽs

Expanded text:
rescere, sed non contenta hoc solo est munere, ita rescere, sed non contenta hoc solo est munere, ita ut nolit amplius aliquid quaerere; quin potius certat angustias praesentis vitae precibus honestis superare, et ita ad quietem supernae patriae feliciter pervenborum sine adjutorio. Laudabo nomen tuum assidue, et collaudabo illud in confessione. » Dies enim tribulationis et tempus superborum, praesens est vita, ubi boni tribulantur, et impii in superbiam exfligere desiderat cruciatu tormentorum, promitin confessione, hoc est in confessione nominis ejus usque in finem vitae perseverare; et quasi jam secura sit de impetrato auxilio, sequitur dicens: « Exaudita est oratio mea; liberasti enim me de perditione, et eripuisti me de tempore iniquo; propterea confitebor, et laudem dicam tibi, et benedicam nomen Domini. » Huic simile est illud quod in sexto psalmo Propheta, cum deprecatus est Dominum ne se in ira argueret, neque in furore corriperet, turbatum se esse asserens
Abbreviated transcription (Latin):
na. S mortem carnis nemo euadit. Qͥs ẽ enim
homo qui uiuit ⁊ ñ uidebit mortẽ: Unde alibi
scͥptum ẽ. Nemo ẽ gͦ qͥ semꝑ uiuat᷑: ⁊huius reiha¬
culo absoluti. ad cȩleste gaudium mox mig̃bt̃.
Circundeder̃t me undiq. ⁊ ñ erat qͥ adiuuaret.
Respiciens eram ad adiutorium hominum: ⁊ ñ¬
nis tue que a scło ẽs ¶meruissustinentes te do¬
mine. ⁊ libas eos de manib gentium. Uidens
ecclia m̃brasua undiq ab hostib circumdaꝵ:
humanum solacrum desieri: inde querit ad¬
iutorium. unde nouit omnium bonoꝵ uenire
ꝓfectum. Nongͦ suis m̾itis. nec humanis act̾ibꝰ.
⁊ lib̾atam ẽẽ agnoscit: ñ solũlibatam. immo
etiam honore uirtutum sublimatam. atq mi¬
raculoꝵs fulgore glorificatam. Unde dicit.
Exaltasti suꝑ t̾ram habitationem meam: ⁊ pro
morte defluenti dep̃catꝰ fum. uidet enim se
doct̾rina fidi ⁊ uirtutũ signis in mundo cla¬

Expanded text:
na; sed mortem carnis nemo evadit. Quis est enim na; sed mortem carnis nemo evadit. Quis est enim homo qui vivit et non videbit mortem? Unde alibi scriptum est: « Nemo est ergo qui sem carnis vinculo absoluti ad coeleste gaudium mox migrabunt. Circumdederunt me undique, et non erat qui adjuvaret. Respiciens aerem ad adjutorium hominum, et nest: quoniam eruis sustinentes te, Domine, et liberas eos de manibus gentium. » Videns Ecclesia membra sua undique ab hostibus circumdari, et humanum solatium defieri, inde quaerit adjutorium, unde novit omnium bonorum venire profectum. Non ergo suis meritis nec humanis actibus, et liberatam esse agnoscit; et non solum liberatam, imo et jam honore virtutum sublimatam, atque miraculorum fulgore glorificatam. Unde dicit: « Exaltasti super terram habitationem meam, et pro morte defluente deprecatus sum. » Videt enim se doctrina fidei et virtutum signis in mundo cla
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ int̾nitionem ꝑtingere ñ potuit. Ideosubum¬
gitur. De altitudine tientͥs inferi. ⁊ a lingua co¬
inquinata.⁊ uerbomendacii. A rege iniquo.⁊ a
lingua inusta: Dubatidit᷑ lib̃auit me. ĩ enĩ
p̃ualebat uis nefanda inimicoꝵ usꝙ ad int̾itũ
ꝑtienire ammars. quem hic uentrem inferi ap¬
pellat: nec lingua coinqͥnata blasphem. nec
tierba m̃datia a rege iniqͥ ⁊ lingca iniusta pla¬
usq ad finemuite ꝑstitert̃: unde ⁊ feliciꝰ pꝰ mortem
in ȩt̾na uita cum scĩs angłis dĩ sine fine gaudeb̃t.
De qͦ ⁊ subditur. Laudabit usq ad mortẽ anima
mea dñm: ⁊ uitamea appropinqͣns erat in infer¬
no deorsum. Uitam suam in inferno appropinqͣ¬
re dic̃: qͥa carniscuta cotidie deficiendo. ad mortẽ
appropinquat. Infernꝰ enim hic ꝓmorte positꝰ est:
quia mors carnis p̃uaricationis pͥme ẽ uidic¬
ta ẽ. sic̃ infernꝰ peccatricium animars ꝑpetua pe¬

Expanded text:
tamen internecionem pertingere non potuit. Ideo subjuntamen internecionem pertingere non potuit. Ideo subjungitur: « De altitudine ventris inferi, et a lingua coinquinata, et a verbo mendacii, a rege iniquo, et a lingua injusta. » Subauditur liberavit me; non enim praevalebat vis nefanda inimicorum usque ad interitum pervenire animarum quem hic ventrem inferi appellat, nec lingua coinquinata blasphemiis, nec verba mendacia a rege iniquo et lingua injusta prolausque ad finem vitae perstiterunt. Unde et felicius post mortem in aeterna vita cum sanctis angelis Dei sine fine gaudebunt. De quo et subditur: « Laudabit usque ad mortem anima mea Dominum, et vita mea appropinquans erat in inferno deorsum. » Vitam suam in inferno appropinquare dicit, quia carnis vita quotidie deficiendo ad mortem appropinquat. Infernus enim hic pro morte positus est, quia mors carnis praevaricationis primae est vindicta, sicut infernus peccatricium animarum perpetua poe
Abbreviated transcription (Latin):
rentium animam meami: ⁊ de portis tͥbulatio¬
num que circumdederunt me. Portas gͦ tribu¬
lationum qͣs meliꝰ sentire possumꝰ. quam ora pͥn¬
cipum& tyrannoꝵs. unde minȩ ꝓdeunt ⁊ fraci¬
dulente suasiones indict̾ionesq supplicioꝵ. ut
siue ꝑ ficta blandim̃ta. seu ꝑ atrocia tormenta.
seruos dĩ fidem xp̃i abnegare faciant: siminit¬
tit angłm dñs in circtutu tim̃tium eum. ⁊ eripi¬
et eos. Ap̃ssura flamine q̃ circumdedit me. ⁊ in
medioigiis ñ sum estuatꝰ. Hoc plerumq hysto¬
rialit̾ inpassionib mr̃m contigisse legim: ut sic̃
tres pueri in cammoignis ab ardore flamme
illesi seruati st. ita tisti ab incendio ignis incon
concremati eẽnt. ueruntam̃ animȩ. eoꝵ libere
ad eeli secreta petierant: meliꝰ hic igne ⁊ flãma
ualidum ꝑsecutionis estum intelligimꝰ: qͥ licet
scõsdi temporalit̃ affligere posset: usq ad aĩe

Expanded text:
rentium animam meam, et de portis tribulatiorentium animam meam, et de portis tribulationum quae circumciderunt me. Portas ergo tribulationum, quas melius sentire possumus quam ora principum et tyrannorum? Unde minae prodeunt et fraudulentae suasiones, indictionesque suppliciorum, ut sive per ficta blandimenta, seu per atrocia tormenta, servos Dei fidem Christi abnegare faciant: sed « immittit angelum Dominus in circuitu timentium eum, et eripiet eos. » « A pressura flammae quae circumdedit me, et in medio ignis non sum aestuatus. » Hoc plerumque historialiter in passionibus martyrum contigisse legimus. Ut sicut tres pueri in camino ignis ab ardore flammae illaesi servati sunt, ita et isti ab incendio ignis incontconcremati essent, verumtamen animae eorum libere ad coeli secreta petierant, melius hic igne et flamma validum persecutionis aestum intelligimus, qui licet sanctos Dei temporaliter affligere posset, usque ad animae
Abbreviated transcription (Latin):
se suȩ: cum tͣdidit semetipsũ ꝓilla. ut lib̃aret eã
a ꝑditione. in qͣm ꝑp̃uaricationẽ pͥmi hõis lap¬
sa ẽ. a laqueo lingue inique: a blasphemia ni¬
mirum idolatͥe: ne immolaret neq seruiret cre¬
ature potiꝰ qm creatori ⁊ a labiis oꝑantium m̃¬
dacium: hoc ẽ doctͥnis falsis phylosophorum
atq hereticoꝵ. Iin conspectu astantiũ factꝰ es mͥ
adiutor:⁊ lib̾asti me sedmmultitudinẽ imsediȩ¬
Hoc testimonio ȩxpͥmit ꝑsecutores eccłie: qͥ ꝓpt̃
odium nominis xp̃i ꝑsequant᷑ fideles. ⁊ tͣclunt
eos suppliciis diu̾sis morti afficiendos: qͣtinꝰ
eos aũtant a confessione catholice fidei.⁊ a
cultura tieri ⁊ uniꝰ dei. Qͦ ꝗ b̃n comparat seuis
bestiis: qͥ rugitu forti.⁊ feroci hiatu escam appe¬
tunt. S de his dñs elect̾os suos lib̾at: cum aĩas
eoꝵ a ꝑsecutionum estib illesosseruat. ꝓpter
quarum eusionem seui ꝑsecutores corpora ma¬
xime laniant. Unde sequit᷑. De manibus que¬

Expanded text:
t liberaret eam a perditione in quam per praevaricationem primi hominis lapsa est, et a laqueo linguae iniquae, a blasphemia nimirum idololatriae, ne immolaret, neque serviret creaturae potius quam creatori, et a labiis operantium mendacium, hoc est, doctrinis falsis philosophorum atque haereticorum. « Et in conspectu astantium factus es mihi adjutor. Et liberasti me secundum multitudinem miseriHoc testimonio exprimit persecutores Ecclesiae qui propter odium nominis Christi persequuntur fideles et tradunt eos suppliciis diversis morti afficiendos, quatenus eos avertant a confessione catholicae fidei et a cultura veri et unius Dei. Quos bene comparat saevis bestiis quae rugitu forti et feroci hiatu escam appetunt. Sed de his Dominus electos suos liberat, cum animas eorum a persecutionum aestibus illaesas servat, propter quarum eversionem saevi persecutores corpora maxime laniant. Unde sequitur: De manibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
Caliter & eccłiastes librumsuum concludit di¬
cens. finem loquendi omnes partter audianus.
Oeum time: & omnia mandata erus obserua:
hoc est enim omnis homo. Et cuncta quȩ fi¬
unt adducet deus in iudicium ꝓ omni errato:
siue bonum siue malumsit.

Expanded text:
Taliter Ecclesiastes librum suum concludit, diTaliter Ecclesiastes librum suum concludit, dicens: « Finem lDeum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis homo. Et cuncta quae fiunt, adducet Deus in judicium, pro omni errato, sive bonum, sive malum .
Abbreviated transcription (Latin):
laude ipsius. Eulch. e hortatur anmam lȩca¬
riinmiscdia dei: quia magna alacritas est cor¬
dis. dtim recordatur miscdiam suꝑn iudicis.
Beneplacitum est enm dominosciꝑ timentes
cum: & in eos qui sperant in misericordia eiꝰ.
Et non confundemini inquit in laude ipsius.
Hon conftindetur quisquam in laude domini.
sed ille qui ingratus dono dei. negligit referre
gratias ipsi. Dicit enim psalmista. Umuersi qͥ
te expect̾ant domine non confundentur.Con¬
fundantur miqui facientes uana. Quali au¬
tem clausula artifex iste in fine opus suum cõ¬
cludat audiamus O ꝑamini opus uestrum
ante tempts: & dabit uobis mercedem uestrã
in tempore suo. Nuic sententiȩ canon totius di¬
uinȩ legis concordat: & hoc resonat. hoc docet.
hocq hortatur: ut dum tempus habemus.
semper bono oꝑi insistamus: quatinus it
tempore oportuno iustissimo iudice retribu¬
ente. eternam mercedem prohoc accipiamus.

Expanded text:
laude ipsius. » Pulchre hortatur animam laetalaude ipsius. » Pulchre hortatur animam laetari in misericordia Dei, quia magna alacritas est cordis, dum recordatur misericordiam superni judicis, « Beneplacitum est enim Domino super timentes eum, et in eos qui sperant in misericordia ejus . » « Et non confundemini, inquit, in laude ipsius. » Non confundetur quisquam in laude Domini, sed ille qui ingratus dono, Deo negligit referre gratias ipsi. Dicit enim Psalmista: « Universi qui te exspectant, Domine, non confundentur . » Confundentur iniqui facientes vana. Quali autem clausula artifex iste in fine opus suum concludat, audiamus. « Operamini opus vestrum ante tempus, et dabit vobis mercedem vestram in tempore suo. » Huic sententiae canon totius divinae legis concordat, et hoc resonat, hoc docet hocque hortatur, ut dum tempus habemus, semper bono operi insistamus, quatenus in tempore opportuno, justissimo judice retribuente, aeternam mercedem pro hoc accipiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mystice ꝓuocat dicens. Delectare siue delici
is fruere indño:⁊ dabre tibi peticiones cordis
tui. Et alibi. Credo uidẽ bona dñi in terra cii¬
uentium. Et in alio psalmo. Benedic anma
mea domino: & omnia int̾iora mea nom̃ sc̃m̃
cius: qui implet bonis desiderium tuum. Deni
q infert. Audite me. & uiuet anima uestra.
Ommum bonoꝵ promissio uita est sempit̃na
ueni michi multam requiem. Assumite disci¬
plinam in multonumero argenti.⁊ copiosũ
aurum possidete iea. Bonum studium: qͦd
mediocriter impensum. ȩternum promere¬
bitur premium. Preciosior est gͦ disciplina
ecclesi astica multo numero argenti.⁊copio¬
sapossessione auri. Quia hȩc et̾̃nas reparat
delicias. ista autem paruo ⁊ in breui penitus
deficiunt tempore. Mundus enim tͣnsit.
&e concupiscentia eius: qui autem facit uo¬
luntatem dcimanet in eternum. Lecetuir anima
ur̃a in miscdia eius: ce non confundemini in

Expanded text:
mystice provocat, dmystice provocat, dis fruere in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui ; et alibi: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et in alio psalmo: Benedic, anima mea, Domino, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Qui implet in bonis desiderium tuum . Denique infert: « Audite me, et vivet anima vestra. » Omnium bonorum promissio vita est sempiternaveni mihi multam requiem. Assumite disciplinam in multo numero argenti, et copiosum aurum possidete in ea. » Bonum studium quod mediocriter impensum aeternum promerebitur praemium. Pretiosior est ergo disciplina ecclesiastica multo numero argenti et copiosa possessione auri, quia haec aeternas praeparat delicias, ista autem parvo, et in brevi penitus deficiunt tempore: mundus enim transit et concupiscentia ejus. Qui autem facit voluntatem Dei manet in aeternum. « Laetetur anima vestra in misericordia ejus, et non confundemini in
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ illo argento⁊ pecumis quib aquas dm̃ em̃e
non possumꝰ: ꝑgamus ad cum. qui tenens cali¬
cem sacramenti. discipulis loquebat᷑. accipite
ce bibite. hic est sanguism̃s qui pro uobis ef¬
fundetur in remissionem peccatorum. Quod
uinum miscuit ⁊ sapientia in cratere suo: om̃s
stultos scłi mundiq sapientiam non habentes.
ꝓuocans ad bibendum. Inonsolum uinum
emamus sed & lac: quod significat innocentiã
paruulorum. De quolacte dicebat ⁊ paulus.
Lac uobis potum dedimn solidũ ꝙybum. Et pe¬
trus. Quasi modonati paruuli: rationabile lac
desiderate. Unde ce moyses uinum ⁊ lac in xp̃i
intelligens passione: misticosermone testat᷑.
Gratiosi ocłi eiꝰ auino. ⁊ candidi dentes eiꝰ a lac¬
te. Ego non iuxta abundantiam opum & deli¬
catos eybos. ⁊ crassitudinem corporis. auesq fas¬
sides.:⁊ erassas turtures. mulsum merum. uxoꝵ
pulchritudinem. examina liborum dominꝰ
anime pollicetꝰ: s illas delicias ad quas nos

Expanded text:
 illo argento et pecuniis, quibus aquas Domini emere non possumus, pergamus ad eum qui tenens calicem sacramenti discipulis loquebatur: « Accipite et bibite, hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum . » Quod vinum miscuit, et sapientia in cratere suo omnes stultos saeculi, mundique sapientiam non habentes provocans ad bibendum, et non solum vinum emamus, sed et lac: quod significat innocentiam parvulorum. De quo lacte dicebat et Paulus: « Lac vobis potum dedi, non solidum cibum . » Et Petrus: « Quasi modo nati parvuli rationabile lac desiderate . » Unde et Moyses, vinum et lac in Christi intelligens passionem mystico sermone testatur: « gratiosi oculi ejus a vino, et candidi dentes ejus a lacte . » Ergo non juxta abundantiam ipsam et delicatos cibos, et crassitudinem corporis, avesque phasides, et crassas turtures, mulsum merum, uxorum pulchritudinem, examina liberorum. Dominus animae pollicetur, sed illas delicias ad quos nos
Abbreviated transcription (Latin):
scđmstiam mĩam: det nob iocunditatẽ cordis.:⁊
credere isrł nob̃c̃ ẽẽ miscdiam d̃. ut lib̾et nos ĩ
dieb suis. Tunc enimcetꝰ sc̃oꝵ doctoꝵ exultans
extollit manꝰ suas in omnẽ congregationem fili¬
orum isrł: qñ gr̃as do agit ꝓ ꝑfectione laboris
sui.⁊ salute unitisi popłi. Tunc laudes multipli¬
cat. tc̃ orationem iterat: qr nunqͣm a laudibus
di cessat: uolens ostendere uirtutem cħ̃. hoc est
enarrare ⁊ p̃dicare miscdiam eiꝰ. qͥdat nobis io¬
cunditatem cordis ⁊ pacem. in tp̃ribꝰ et̃nis: qͣ¬
tinus om̃s isrłite. hoc est ueri cultores di. ⁊ ama

Expanded text:
sericordiam, det nobis jucunditatem cordis, et credere Israel nobiscum esse misericordiam Dei ut liberet nos in diebus suis. » Tunc enim coetus sanctorum doctorum exsultans extollit manus suas in omnem congregationem filiorum Israel, quando gratias Deo agit pro perfectione laboris sui et salute universi populi; tunc laudes multiplicat, tunc orationem iterat, quia nunquam a laudibus Dei cessat, volens ostendere virtutem Dei, hoc est, enarrare et praedicare misericordiam ejus qui dat nobis jucunditatem cordis et pacem in temporibus aeternis, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
odit anima mea: t̾cia autem ñ ẽ gens qm odim.
Q sedent in monte seir. ⁊ phylistum. ⁊ stultus
popłs qui habitat insychimis. Duas gs̃ dicit se
odisse: quarum una ẽ gens iudaica sub legis lit¬
tera ꝯstituta. Qe etiam ⁊ seyr nomine denotata ẽ:
qͦd int̾ptat᷑ hyspidꝰ uł pilosꝰ. Seir enm idem futi
qͥ ⁊esau q̃d intp̃tat᷑ rubeꝰ. maior filiꝰ ysaac ⁊ re¬

Expanded text:
ia autem non est gens, quam oderim; qui sedent in monte Seir, et Philisthiim, et stultus populus qui habitat in Sichimis. » Duas gentes dicit se odisse: quarum una est gens Judaica sub legis littera constituta, quae etiam et Seir nomine denotata est, quod interpretatur hispidus vel pilosus. Seir enim idem fuit qui et Esau, quod interpretatur rubeus, major fili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet cordis: qͥa hõ uidet in facie: ds autẽ intuet᷑
cor. Rogat gͦ popłs dñn excelsum in p̃ce usq dũ
ꝑficit᷑ honor dñi: qͥa omnis eccłia fidelium hoc
ambit. inde satagit. ut ꝑseueret in p̃ce ⁊ laudibꝰ
d̃ usq ad consummationẽ mundi:. qñ corpꝰ xp̃i
incorruptione honorabit᷑. ⁊ comungent᷑ m̃bra
capiti suo. Tc̃ descendens. extulit manꝰ scias in
omnem congregationẽ filioꝵ isrł. dare głam do
in labus stus. ⁊ in nomine ipsiꝰ głari. Iitauit orati¬

Expanded text:
pertinet cordis, quia homo videt in facie, Deus autem intuetur pertinet cordis, quia homo videt in facie, Deus autem intuetur cor. Rogat ergo populus Dominum excelsum in prece usque dum perficitur honor Domini, quia omnis Ecclesia fidelium hoc ambit, inde satagit ut perseveret in prece et laudibus Dei usque ad consummationem mundi, quando corpus Christi incorruptione honorabitur, et conjungentur membra capiti suo. « Tunc descendens extulit manus suas in omnem congregationem filiorum Israel, dare gloriam Deo in labiis su
Abbreviated transcription (Latin):
dare p̃ces deo omnipotenti excelso.⁊ amplifica¬
uerunt psallentes in uocibꝰ suis. Cumgͦ digne
um ad laudandum ⁊ adorandum dñm ꝓuoca¬
tur. Qsternit se infaciem: hoc ẽ cordissui ante
dm̃ exhibet hummilitatem. Dat p̃ces. ⁊ psallit in
uoce iubilationis: qr qͥcqͥd in timore ⁊ amore
di agit. totum coram deo oratio ẽ.⁊ odor suaui¬
tatis. Et in magna domo factꝰ ẽ sonꝰ suauitate
plenꝰ. Et rogauit popłs dñm excelsum in p̃ce:
usq dum ꝑfectꝰ est honor dñi. ⁊ munꝰ suum ꝑfe¬
cerunt. Magna itaq domͦ ẽ eccłia catholica. in
qͣ maiores ⁊ minoressonum suauem reddunt:
qr qͥcqͥd inunitate rect̾e fid̃ deo offert᷑. rite et
scdm rationem p̃bet᷑. Qͥcqͥd autem extͣ eccłiam.
agit᷑: totum ad impietatem deputat᷑. Magnꝰgͦ
in eccłia fit sonitꝰ: qñ orantib sacerdotibꝰ ⁊b̃n¬
dicentib. respondet omnis popłs am̃. Qͥ sonꝰ
tam ad clamorem uocis. qͣm ad deuotionem

Expanded text:
preces Deo omnipotenti excelso, et amplificaverunt psallentes in vocibus suis. » Cum ergo digne um ad laudandum et adorandum Dominum provocatur, prosternit se in faciem, hoc est, cordis sui ante Deum exhibet humilitatem; dat preces et psallit in voce jubilationis, quia quidquid in timore et amore Dei agit, totum coram Deo oratio est et odor suavitatis. « Et in magna domo factus est sonus suavitatis plenus. Et rogavit populus Dominum excelsum in prece, usque dum perfectus est honor Domini, et munus suum perfecerunt. » Magna itaque domus est Ecclesia catholica, in qua majores et minores sonum suavem reddunt: quia quidquid in unitate rectae fidei Deo offertur, rite et secundum rationem praebetur; quidquid autem extra Ecclesiam agitur, totum ad impietatem deputatur. Magnus ergo in Ecclesia fit sonitus, quando orantibus sacerdotibus et benedicentibus, respondet omnis populus Amen: qui sonus tam ad clamorem vocis, quam ad devotionem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃s iħs. Doctores gͦ scĩ. templi altitudinẽ fan¬
dant. qn xp̃i incarnationẽ. passionẽ. ⁊ resurrect̾io¬
nem ĩ fide c̃dentium collocant: ut totiꝰ edificii fũ¬
ma. hoc ẽ boni oꝑis forma. inde consurgat. Un¬
de fit: q̃m dupler edificatio excelsos parietestem¬
plifaciat: qnũbo ⁊ exemplo de iudeis ⁊ gentibus
plurimos ad arcẽ uͥtutum docendo ⁊ exhortando
erigt. Parietes enimdomꝰ di: in expositione catho¬
sc̃min dño. Indieb ipsiꝰ remanatiert̃ putei aqrũ.
⁊ qͣsi mare adimpleti st̃ sup̃ modum. Pciteum aq̃

Expanded text:
esus. » Doctores ergo sancti templi altitudinem fundant, quando Christi incarnationem, passionem et resurrectionem in fide credentium collocant, ut totius aedificii summa, hoc est boni operis forma, inde consurgat. Unde fit quod duplex aedificatio excelsos parietes templi faciat, quando verbo et exemplo de Judaeis et gentibus plurimos ad arcem virtutum docendo et exhortando erigunt; parietes enim domus Dei in expositione cathosanctum in Domino. « In diebus ipsius remanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modu
Abbreviated transcription (Latin):
excelsi regis. Porrerit manum suã in libatione:
⁊ libauit de sanguine uue. Ifudit ĩ fundam̃ta
altaris odorem diumnum excelso pͥncipi. Con¬
summata oblatio fungit᷑ excelsoregi: qñ corpꝰ xp̃i
ĩ sacͦ altari offert᷑ do. oĩtim dñatori. ubi ⁊ libatio
fic sanguine tiue: qñ sanguis redemptoris exhi¬
betir in calice. Qd fundendum ẽ in fandamen¬
tum altaris: hoc ẽ totum agendum in cõmemo¬
rationẽ nr̃i redemptoris. Ipse ẽ enm fundam̃tũ:
qͦd portat totum eccłie edificium. Cuiꝰ oblationis
odorsuauissimꝰ ẽ. excelso pͥncipi: qͥa b̃nplacet ac
gͣtissima ẽ deo patͥ ommpotenti. Tunc exclama¬
uerunt filii aaron.⁊ in tubis ꝓduct̾ilib sonue¬
erunt: ⁊ auditam fecert̃ magnam uocem ĩ me¬
moriam coram dño. filii qͥppe aaronsac̾dotes
st̃ xp̃i. ⁊ ministͥ altaris diuini. Hi uocem exaltãt
in tub duct̾ilibꝰ: hoc ẽ p̃dicationem exhibent
doct̾rine ꝑpassionem consummate. ĩ memoriã

Expanded text:
Porrexit manum suam in libatione, et libavit de sanguine uvae. Effudit in fundamento altaris odorem divinum excelso principi. » Consummata oblatio fungitur excelso regi, quando corpus Christi in sacro altari offertur Deo omnium dominatori, ubi et libatio fit sanguine uvae, quando sanguis Redemptoris exhibetur in calice: quod fundendum est in fundamentum altaris, hoc est totum agendum in commemorationem nostri Redemptoris; ipse est enim fundamentum quod portat totum Ecclesiae aedificium. Cujus oblationis odor suavissimus est excelso principi, quia bene placet ac gratissima est Deo Patri omnipotenti. « Tunc exclamaverunt filii Aaron, et in tubis ductilibus sonuerunt, et auditam fecerunt magnam vocem in memoriam coram Domino. » Filii quippe Aaron sacerdotes sunt Christi, et ministri altaris divini; hi vocem exaltant in tubis ductilibus, hoc est, praedicationem exhibent doctrinae per passionem consummatae in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
oni filio deliqͥt. Qͦ ⁊̃ mortuo: filiꝰ ci ontas ĩ honore
successit. dd quẽ rȩx lacedemonioꝵ ari legationem
direx̃ & epłas. fuit aut̃ hic symeon pontifer iudeor.
tpr̃e qͦ ptolomeꝰ euergetes regnauit in egypto:apud
syriamuͦ ⁊ asiã seleticꝰ. ⁊ apd̃ macedones antigonꝰ.
Patet ꝓfect̾o in hoc qͦd huiꝰ symeonis modestiam et
studium liqͥdo iste iħs exp̃ssit: qͦd uno eodemq
tp̃r ĩ gente iudea ambo fuere. Namsi eiꝰ uitam ce
mores ignoraret: nequaqm tamplenit̃ de eonarra¬
ret. Nos autẽ qͦd huiꝰ uiri act alibiminime legi¬
mus ignote rei explanationem face neqͥmꝰ. Iuxta mi¬
sticum uͦ sensum. huiꝰ symeonis actꝰ laudabiles et
strenuum minist̾ium. ad scõꝵs dort̾oꝵs ordinem
offictũ tͣnsferre ualemꝰ. Qbꝰ apte symeonis nomen

Expanded text:
oni filio dereliquit: quo etiam mortuo filius ejus Onias in honore oni filio dereliquit: quo etiam mortuo filius ejus Onias in honore successit, ad quem rex Lacedaemoniorum Darius legationem direxit et epistolas. Fuit autem hic Simon pontifex Judaeorum tempore, quo Ptolemaeus Evergetes in Aegypto, apud Syriam vero et Asiam Seleucus, et apud Macedones Antigonus. Patet profecto in hoc quod hujus Simonis modestiam et studium liquido iste Jesus expressit, quod uno eodemque tempore in gente Judaea ambo fuere; nam si ejus vitam et mores ignoraret, nequaquam tam pleniter de eo narraret. Nos autem quod hujus viri actus alibi minime legimus, ignotae rei explanationem facere nequimus. Juxta mysticum vero sensum hujus Simonis actus laudabiles et strenuum ministerium ad sanctorum doctorum ordinem et officium transferre valemus, quibus apte Simonis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
pedib eiꝰ. De symeone filio ome sac̾dotis quod
constans fu̾it intimore di.⁊ templum domini
mirifice adornauerit. dx xx.¬
y meononie filiꝰ sacerdos magnꝰ qͥ inuita sua
suffulsit domum. ⁊ ĩ diebꝰ suis corroborauit
templum. Templi ⁊̃ altitudo ab ipso fundata est:
duplex edificatio.⁊ excelsi parietes templi. Pꝰ
pͥores patres scͥptor hystorie ad sui temporis ꝑ¬
uenit homines. Nam symeon iste filiꝰ fuit ome:
qͥ de symeone cognom̃to iusto. ꝓpt̃ sollicitam in
dm̃ religionem.⁊ ĩ ciues stios ꝓnam clem̃tiam na¬
tus erat. Is autem onias ut ios ephꝰ refert. paruulus
mente.⁊ pecuniis auarꝰ existens: ptolomeo regi tͥbuta
ñ reddens. ad iram eum impulit.Uerũ iosephꝰ uir int̃
suos nobilis legatꝰ. a iudeis ad ptolomeũ missꝰ. cum
familiaritatem regiᷤᷤ ob plurima ĩ cum meruisset
obseqͥ a: dux iudec ⁊ regionũ finitimarum ꝯstitust᷑.
Mortuo aut̃ p̃dict̾o onia. pͥncipatum sacͥdocii syme¬

Expanded text:
PUT XXX. De Simone filio Oniae sacerdotis, quod constans fuerit in timore Dei, et templum Domini mirifice adornaverit. « Simon Oniae filius, sacerdos magnus, qui in vita sua suffulsit domum, et in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est, duplex aedificatio, et excelsi parietes templi. » Post priores patres scriptor historiae ad sui temporis pervenit homines. Nam Simon iste filius fuit Oniae, qui de Simone cognomento Justo propter sollicitam in Deum religionem et in cives suos pronam clementiam natus erat. Is autem Onias, ut Josephus refert, parvulus mente et pecuniis avarus existens, Ptolemaeo regi tributa non reddens, ad iram eum impulit. Verum Josephus vir inter suos nobilis, legatus a Judaeis ad Ptolemaeum missus, cum familiaritatem regis ob plurima in eum meruisset obsequia, dux Judaeae et regionum finitimarum constituitur. Mortuo autem praedicto Onia, principatum sacerdotii Sim