comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib recreatur: Quando sibi ista colligebat
estate: om̃s iudebant: Cum his pascitur
hyeme: nullus uidet. Quid.s̃ hoc: Hide
formicã dĩ Surgit cotidie: currit ad ec¬
cłiam dĩ: orat: audit lectionem: hymnũ
cantat: ruminat qđ audit. et apud se cogitat:
recondit intus grana collecta dearea. Hec ipsa
quȩ mͦ dicuntur qͥprudent̃ audiunt hoc a¬
gunt: et abomnib uident᷑ ꝓcedere adecclĩa.
redire deȩccłia audire sermonem. audire lec¬
torem. inuenire librum aꝑire & legere Om¬
nia ista uidentur cum fiunt. Formica illaẽ.
conterens iter: portans & recondens incon¬
spec̾tu cernentium: Uenit hyemps aliqñ
Cui enim non uenit Accidit dampnũ. acci¬
dit orbitas Ceteri miserantur forte ut mi¬
serum qui ñnorunt quid intus habeat for¬
mica. qd̃ comedat: et dicunt . Miser ille cui
hoc accidit: aut ille cui hoc accidit: Quid
illi credis animi esse: Quomͦ confectus est:

Expanded text:
ribus recreatur. Quando sibi ista colligebat ribus recreatur. Quando sibi ista colligebat aestate, videbant omnes: cum his pascitur hieme, nullus videt. Quid est hoc? Vide formicam Dei: surgit quotidie, currit ad ecclesium Dei, orat, audit lectionem, hymnum cantat, ruminat quod audivit, apud se cogitat, recondit intus grana collecta de area. Haec ipsa quae modo dicuntur qui prudenter audiunt, hoc agunt, et ab omnibus videntur procedere ad ecclesiam, redire de ecclesia, audire sermonem, audire lectionem, invenire librum, aperire et legere: omnia ista videntur, cum fiunt. Formica illa est conterens iter, portans et recondens in conspectu cernentium. Venit hiems aliquando; cui enim non venit? Accidit damnum, accidit orbitas: caeteri miserantur forte ut miserum, qui non norunt quid intus habeat formica quod comedat, et dicunt, Miser ille cui hoc accidit, aut ille cui hoc accidit: quid illi credis animi esse? quomodo confectus est!
Abbreviated transcription (Latin):
ista ꝑdiderit: non habet foris qđ teneat:
non habet intus ubi requiescat. Fugit hȩc
ubi dampnum passus ẽ ubi se aboculis
hominum dediuitiarum ostentatione
iactabat: Iam se inocłis hominũ iactare
non potest: adse utro intro ñredit. quia
nichil habet. Non c̃ imitatus formicam:
non sibi collegit grana cum esset estas:
Quid dixi cum ęstas esset: Cum eẽt uitȩ̃
tranquillitas: cum eẽt scłi huius erga il¬
lum ꝓspertas: Quando ei uacabat. qndo¬
ei uaeabat. quando felix uocabatur abom¬
nibus: estas ipsius erat. Imitaretur formi¬
cam. audiret uerbum dĩ: colligeret grana.
& intus reconderet: Uenerat cemptatio tri¬
bulationis: suꝑuenerat hyemps torporis.
tempestas timoris: frigus tristicie Siue
dampnum esset. suic aliqd̃ salutis ꝑiculũ.
siue aliqua orbitas suoꝵ. siue aliqua ex ho¬
noratio ethumiliatio: hyemps erat: Redit
formica ad id qđ estate collegit: et intus
insecreto suo ubi nemo uidet ȩstiui s labo¬

Expanded text:
ista perdiderit, non habet foris quod teneat, ista perdiderit, non habet foris quod teneat, non habet intus ubi requiescat. Fugit hic ubi damnum passus est, ubi se ad oculos hominum de divitiarum ostentatione jactabat; jam se in oculis hominum jactare non potest: ad se intro non redit, quia nihil habet. Non est imitatus formicam; non sibi collegit grana, cum aestas esset . Quid dixi, cum aestas esset? Cum esset vitae tranquillitos, eum esset saeculi hujus erga illum prosperitas, quando ei vacabat, quando felix vocabatur ab omnibus, aestas ipsius erat. Imitaretur formicam, si audiret verbum Dei; colligeret grana, et intus reconderet. Venerat tentatio tribulationis, supervenerat hiems torporis, tempestas timoris, frigus tristitiae, sive damnum esset, sive aliquod salutis periculum, sive aliqua orbitas suorum, sive aliqua exhonoratio et humiliatio; hiems erat: redit formica ad id quod aestate collegit; et intus in secreto suo, ubi nemo videt, aestivis labo
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit qđ dedit: sit eius nom̃ benedictũ:
Adhoc ergo ista auferuntur bonis.S neqͥs
forte infirmus diceret: quando ego esse poᷤ¬
sum tantȩ uirtutis quante sc̃s iob: Robur
miraris arboris. quȩ mͦ nata ẽ: Hec magna
quã mͦ miraris. sub cuius umbra refrigera¬
ris uirga fuit. S times ne tibi auferant᷑.
hec cum talis fueris: attende quia auferã¬
tur & malis. Quid te gͦ differs aconuersio¬
ne: Qđ bonus times amittere. forte malus
amissurus es. Si bonus ea amiseris: adest
consolator qui abstulit. Archa exmnanita ẽ
auro: cor plenum ẽ fide.foris pauꝑ es: sed
intus diues es Diuicias tecum portas: qͣs
non amitteres etiam si fide naufragio nu¬
dus exires. Qd̃ ergo forte ꝑditurus es malus:
cur ñte bonum inuenit dampnum qͣndo¬
quidẽ & uides pati malos dampnũ: Sed
maiore illi dampno feriuntur. Inanis ẽ. do¬
mus: inanior.ẽ. conscientia Quisqͥs malꝰ

Expanded text:
abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. abstulit quod dedit: sit ejus nomen benedictum. Ad hoc ergo ista auferuntur bonis. Sed ne quis forte infirmus diceret: Quando ego esse possum tantae virtutis, quantae sanctus Job? Robur miraris arboris, quia modo nata es: haec magna quam miraris, sub cujus ramis et umbra refrigeraris, virga fuit. Sed times ne tibi auferantur haec, cum talis fueris? Attende quia auferuntur et malis. Quid te ergo differs a conversione? Quod bonus times amittere, forte malus amissurus es. Si bonus ea perdideris, adest consolator qui abstulit: arca exinanita est auro, cor plenum est fide; foris pauper es, sed intus dives es: divitias tecum portas quas non amitteres, etiamsi de naufragio nudus exires. Quod ergo forte perditurus es malus, cur non bonum te invenit damnum, quandoquidem vides et malos pati damnum? Sed majore illi damno feriuntur: inanis est domus, inanior conscientia est. Quisquis malus
Abbreviated transcription (Latin):
consolat᷑ itinerantes: Qđ dat ea et malis:
adionet bonos ut alia desiderent. quȩ non
habentur cum malis communia: Rursus bo¬
nis aufert ea quando uult: ut interrogent se
de iuirib suis: & inueniant se qui forte la¬
tebant se. utrum iam possint dicere. dñs de¬
dit dñs abstulit sicut dño placuit ita fac¬
tum ẽ sit nomen dñ benedictum: Bene¬
dixit enim & illa anima dñm: & reddidit
fructus compluta sagina benedictionis: Dñs
dedit: dñs abstulit Subtraxit data: s ñ sub¬
traxit datorem anima benedicta: Omĩs sim¬
plex ñ herens reb t̾renis. nec uisco implicatis
pennis iacens.s exerto nitore uututũ. inge¬
minis alis gemine dilectionis. exaltat se
inauras lib̃a: et uidet sibi subtractum esse
qd calcabat. non ubi incumbebat: et dicit
secura Dñs dedit. dñs abstulit: sicut dño
placuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñi benedic¬
tum: Dedit et abstulit: manet qđ dedit &

Expanded text:
consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, consolatur itinerantes: quod dat ea et malis, admonet bonos ut alia desiderent, quae non habent cum malis communia. Rursus bonis aufert ea quando vult, ut interrogent se de suis viribus; et inveniant se, qui forte latebant se, utrum jam possint dicere: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum . Benedixit enim et illa anima Dominum, et reddidit fructus compluta sagina benedictionis. Dominus dedit, Dominus abstulit: subtraxit data; sed non subtraxit datorem. Anima benedicta omnis simplex, non haerens rebus terrenis, nec visco implicatis pennis jacens, sed exserto nitore virtutum, in geminis alis geminae dilectionis exsultat in auras liberas; et videt sibi subtractum esse quod calcabat, non ubi incumbebat; et dicit secura: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dedit, et abstulit; manet qui dedit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mali ꝓpter hȩc dm̃ colendum: Rursus si
ea solis malis daret: timerent boni infirmi
conuerti. ne ista illis forte de essent. Est
enim adhuc anima infirma. minus ca¬
pax regni dĩ: nutrire illam debet ds̃ agri¬
cola nr̃. Nam & quȩ arbor lam tempesta¬
tes robore. sustinet: cũ de terra nasceretur
herba erat. Nouit ẽrgo ule agricola. non
solum robustas arbores putare atq: pur-¬
gare: s ctiam teneras inrecenti ortu sepire
Propterea dilectissimi ut dicere cȩperam si
solis bonis darentur ista: om̃s ꝓpter hec
accipienda uellent conuerti ad dm̃ Rursꝰ
si solis malis darentur: timerent infirmi
cum conuerterentur. ne amitterent qđ soli
mali haberent: ꝑmixte data sunt & bonis
et malis: Rursus si solis bonis auferrent᷑:
idem ille timor esset infirmoꝵ. ne conuer¬
terentur addeum: Rursus si solis malis
auferrentur: ipsa sola putaretur pȩna qͥ¬
mali plectuntur Qd ergo dat ea bonis:

Expanded text:
mali propter haec colendum Deum; rursus si mali propter haec colendum Deum; rursus si ea solis malis daret, timerent boni infirmi converti, ne ista illis forte deessent. Est enim adhuc anima infirma minus capax regni Dei; nutrire illam debet Deus agricola noster. Nam et quae arbor jam tempestates robore sustinet, cum de terra nasceretur, herba erat. Novit ergo ille agricola non solum robustas arbores putare atque purgare; sed etiam teneras in recenti ortu sepire. Propterea, dilectissimi, ut dicere coeperam, si solis bonis darentur ista, omnes propter haec accipienda vellent converti ad Deum: rursus si solis malis darentur, timerent infirmi, ne cum converterentur. amitterent quod soli mali haberent. Permixte data sunt et bonis et malis. Rursus si solis bonis auferrentur, idem ille timor esset infirmorum, ne converterentur ad Deum: rursus si solis malis auferrentur, ipsa sola poena putaretur qua mali plectuntur. Quod ergo dat ea bonis,
Abbreviated transcription (Latin):
et si hoc nescientes uel hominib. uel demo¬
nib uel angłis tribuunt: ñ habent nͥ abillo
penes quem potestas c̃ omnium. Adhoc
dixetimus hȩc fr̃s: ut quisquis etiam hȩc.¬
ista terrena forte ut ꝓpter supplementa ne¬
cessitatis. uel ꝓpter aliquam infurmitatem
desiderat: non nisi abillo desideret qui est
sius: alia quȩ non seruat nisi amicis suis. Quȩ
sunt dona quȩ dat inimicis suis: Ea quȩ
numerauiz: Non enim soli boni plenas ha¬
bent domos reb necessariis: aut soli boni
uel salui facti sunt. uel abegritudinib con¬
ualescunt. aut soli boni filios habent. soli bo¬
ni pecuniam. soli boni cȩtera apta huic ui¬
de demporali atq transeunti: Habent hȩc et
mali: Etaliquando desunt bonis . s. et desuñ
& malis: & plerumq uus magis quã illis:
aliquando illis quam istis potius habun¬
dant: ꝑmixta eẽ. ista demporalia ds̃ uolu¬
it: quia si solis bonis ea daret. putarent &

Expanded text:
etsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemoetsi hoc nescientes, vel hominibus, vel daemonibus, vel Angelis tribuunt, non habent nisi ab illo, penes quem potestas est omnium. Ad hoc dixerimus haec, fratres, ut quisquis etiam ista terrena forte, vel propter supplementa necessitatis, vel propter aliquam infirmitatem desiderat, nonnisi ab illo desideret, qui est suis, alia quae non servat nisi amicis suis. Quae sunt dona quae dat inimicis suis? Ea quae numeravi. Non enim soli boni plenas habent domos rebus necessariis; aut soli boni, vel salvi sunt, vel ab aegritudine convalescunt; aut soli boni filios habent, soli boni pecuniam, soli boni caetera apta huic vitae temporali atque transeunti. Habent haec et mali, et aliquando desunt bonis: sed desunt et malis, et plerumque istis magis quam illis; aliquando illis quam istis potius abundant. Permixta ista temporalia Deus esse voluit; quia si bonis solis ea daret, putarent et
Abbreviated transcription (Latin):
ei fructum ferat. uł domus ciuiuscunq habũ¬
det copia rerum demporaliũ. uel ipsa corporis
salus. aut tencatur. ne amittatur. aut amis¬
sa reparetur: Fecunditas enim feminarum
& casta uota filios desiderantium: adquẽ ꝑ¬
tinent nisi ad dñm dm̃n: Qui enim creauit¬
omnia quando ñerant: ipse ꝓlis successu fa¬
cit ꝑmanere qđ condidit. Facit hȩc ds̃: do¬
uat hec ds̃. Parum ẽ nob̃ dicere facit hec ds̃.
donat hec ds̃: s solus facit solus donat. Qd¬
si enim facit hec ds: facit hec et aliquis ñds̃:
Facit hȩc ds: et solus facit Et sine causa ista
petuntur uel abhominib uel ademonibus:
et quecunq bona accipiunt inimici dei. ab
illo accipiunt: et cum ab aliis petunt. cum
accipiunt nescientes abillo accipiunt.: Quo¬
mͦ cũ puniuntur et putant se abaliis puni¬
ri nescientes abillo puniuntur: sic et cum
uegetantur. implentur. saluantur. liberant᷑:¬

Expanded text:
ei fructum ferat, vel domus cujusque abunei fructum ferat, vel domus cujusque abundet copia rerum temporalium, vel ipsa corporis salus, aut tensa reparetur? fecunditas etiam feminarum, et casta vota filios desiderantium ad quem pertinent, nisi ad Dominum Deum? Qui enim creavit quando non erat, ipse prolis successu facit permanere quod condidit. Facit haec Deus, donat haec Deus. Parum est nobis dicere: facit haec Deus, donat haec Deus; sed solus haec facit, solus donat. Quid enim! Facit haec Deus, sed facit haec et aliquis non Deus? Facit haec, et solus facit, et sine causa ista petuntur vel ab hominibus vel a daemonibus; et quaecunque bona accipiunt inimici Dei ab illo accipiunt; et, cum ab aliis petunt et accipiunt, nescientes ab illo accipiunt. Quomodo, cum puniuntur, et putant se ab aliis puniri, nescientes ab illo puniuntur. Sic et cum vegetantur, implentur, salvantur, liberant
Abbreviated transcription (Latin):
agricolas dico: qui dixerunt. ego plantaui.
apollo rigauit: Si ego dico: nemo credat
ta:pater m̃s agricola: Sitiat ergo terra.
etelat uoces sitis suȩ: qm̃ scriptũ ẽ Anima
mea sicut tenra sine aqua tibi Dicat ergo t̾ra
nĩa nos ipsi: pluuiam dei desiderans. Ds̃ mise.¬
reatur nr̃i: et benedicat nos Illuminet uultũ
eras fortasse: quid. ẽ benedicat nos. Multis
modis se uolunt homines benedici ado. Aliꝰ
benedici se uult: ut optineat plenam domũ
necessariis reb huic. uite:. Alius benedici se
uult: ut optineat salutem corꝑis sine labe. Aliꝰ
benedici se uult: si forte egrotat. ut recipiat
sanitatem: Auius desiderans filios. & forte
contristatur. qđ ñ nascantur: benedici se uult.
ut habeat postentatem: Et quis enumeret
diuersa uota hominum se adño deo benedi¬
ci cupientium: Quis autem nr̃m dicturus ẽ.
ñ esse iliã dĩ benedictionem: si uel agricultura

Expanded text:
Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apostolos agricolas dico, qui dixerunt, Ego plantavi. Apollo rigavit. Si ego dico, nemo credat:ta, Pater meus agricola . Sitiat ergo terra, et edat voces sitis suae; quoniam scriptum est: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Dicat ergo terra nostra, nos ipsi, pluviam Dei desiderans: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. 2. Illuminet vultum eras sortasse quid est, benedicat nos. Multis modis se volunt homines benedici a Deo: alius benedici se vult, ut habeat plenam domum necessariis rebus huic vitae; alius benedici se cupit, ut obtineat salutem corporis sine labe; alius benedici se vult, si forte aegrotat, ut reparet sanitatem; alius desiderans filios, et forte contristatus quod non nascantur, benedici se vult ut habeat posteritatem. Et quis enumeret diversa vota hominum se a Domino Deo benedici cupientium? Quis autem nostrum dicturus est non esse illam Dei benedictionem, si vel agricultura
Abbreviated transcription (Latin):
Dirit autem apłs. Ego plantaui: apollo ri¬
gauit: Querimus unde ipse iam fecerit:
Respondet apls. Non ego autem: s grã des
mecum: Ergo quocunq te uertens. siue ꝑ
angłos dm̃ inuenies agricolam tuũ: siue
eundem ipsum agnosce agricolam tuum:
Quid ergo nos: Fortasse oꝑarii sumus agnco¬
le ipsius: ethoc ipsum abhoc ipso imꝑtitis
uirib et abipso donata grã. Ipse ergo colit.
et incrementum dat.Agricola autẽ homo
uineam colit hactenus ut aret: putet:
adhibeat cetera que ꝑtinent adagricola¬
rum diligentiam: pluere uineȩ suȩ non
potest. Qđ si forte irrigare potest: de curꝰ
potest: Ipse quidem ducit irriguum: s
ds̃ implet fontem: Postremo iniunea sua
incrementum dare sarmentis non potest:
formare fructus ñpotest: modificare semi¬
na ñpotest: tempora gignendi demꝑare
non potest: Ds̃ autem qui omma potest.
agricola nr̃ ẽ: securi sumus: Forte ait aliqͥs

Expanded text:
dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, ridixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apostolus: Non ego autem; sed gratia Dei mecum . Ergo quocumque te verteris; sive per Angelos, Deum invenies agricolam tuum; sive eumdem ipsum agnosce agricolam tuum. Quid ergo nos? Fortasse operarii sumus agricolae illius, et hoc ipsum ab ipso impartitis viribus, et ab ipso donata gratia. Ipse ergo et colit, et incrementum dat. Agricola autem homo vineam colit hactenus, ut aret, putet, adhibeat caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem qui omnia potest, agricola noster est: securi sumus. Forte ait aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
et cum benedicimus dñm. nos
maledictione nr̃a. Qui maledicit dñm ip¬
se minuitur: qui benedicit dnm ipse auget
Pnor est innob̃ benedictio dñi: et consequens
ut et nos benedicamus dnm. Illa pluiuia:
istȩ fructus ẽ Ergo tanquã redditur fructꝰ
agncole: do compluente nos et colente. Can¬
temus ista deuotione ñsterili: non mani uo¬
ce. s uero corde: Aꝑtissimȩ enim ds̃ pat̃ dic¬
tus ẽ. agricola: Apłs dicit. Dei agricultura:
dĩ edificatio estis. Inreb huius mundi uisi¬
bilib uitis ñ ẽ. edificium: et edificium non
ẽ uinea. Nos autem uinea dñi sumus: qͥa
colit nõs adfructum Edificium dĩ sumꝰ.
quiaꝰ colit nos habitat innob. Et qͥd ait
idem apłs: Ego plantaui apollo rigauit:
s deus incrementum dedit. Ergo neq qui
plantat ẽ aliquid neq qui rigat: s qui in¬
crementum dat ds̃: Iile ergo inerementum
dat: Nunquid forte isti sunt agricole: Agri¬
cola enim dicitur: qui plantat. qui rigat:

Expanded text:
et cum benedicimus nos Dominumaledictione nostra. Qui maledicit Domino, ipse minuitur; qui benedicit Dominum, ipse augetur. Prior est in nobis benedictio Domini, et consequens est ut et nos benedicamus Dominum. Illa pluvia, iste fructus est. Ergo redditur tanquam fructus agricolae Deo, compluenti nos et colenti. Cantemus ista devotione non sterili, non inani voce, sed vero corde. Apertissime enim Deus Pater dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis qui iam tractati sunt.
ex hortatos nos fuisse animã
niam ut benediceret dñm: et pio
eantu dixisse: benedic anima
mea dñm Si ergo hortati su¬
mus mnillis psalmis animã nr̃am ut benedi¬
ceret dñm: in hoc psalmo recte dicitur:
Esys misereatur nr̃i et benedicat
nos: Benedicat anma nr̃a do¬
minũ: et ds̃ benedieat nos: Cũ
benedicit nos ds̃. nos crescimus:¬

Expanded text:
psalmis qui jam tractati sunt, exhortatos nos fuisse animam nostram ut benediceret Dominum, et pio cantu dixisse: Benedic anima mea Dominum . Si ergo hortati sumus in illis psalmis animam nostram ut benediceret Dominum; in hoc psalmo recte dicitur: Deus misereatur nostri, et benedicat nos. Benedicat anima nostra Dominum, et Deus benedicat nos. Cum benedicit nos Deus, nos crescimus
Abbreviated transcription (Latin):
re uerbum nichil ẽ:si cor alingua dissen¬
diat. Et audire ueritatẽ nichil ẽ. si ñ audi¬
tionẽ fructus sequat᷑. De isto loco qͣsi sub¬
limiore loquimur aduos: quã simus au¬
tant uoces laudantium . quam deuotio
confitentium. et facta rectoꝵ: et quã ñ
laudib quantũ ꝑielitemur. ille nouerit
qui nos ab omnib ꝑiculis liberet: et nos
uobiscum abomni demptatione salua¬
tos. inregno suo cognoscere &coronare di¬

Expanded text:
re veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem nihil est, si non auditionem fructus sequatur. De isto loco quasi sublimiore loquimur ad vos: quam simus autant voces laudantium, quam devotio confitentium et facta rectorum. Et quam non laudibus quam periclitemur, ille noverit qui nos ab omnibus periculis liberet, et nos vobiscum ab omni tentatione salvatos in regno suo cognoscere et coronare di
Abbreviated transcription (Latin):
nis: Et quid ait senex ille: Quid ait gratu¬
lans. qđ iam soluendus esset hinc. uidenᷤ suis
manib contineri aquo et in quo salus eius
continebatur: Iam dimittis inquit dñe.
seruum tuũ inpace: quia uiderunt oculi
mei salutare tuũ. Ergo benedicat nos dñs
&misereatur nr̃i: illuminet uultũ suum¬

Expanded text:
nis. Et quid ait senex ille? quid ait, gratunis. Et quid ait senex ille? quid ait, gratulans quod jam solvendus hinc esset, videns suis manibus contineri a quo et in quo salus ejus continebatur? « Jam dimittis, » inquit, « Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum » . Ergo, « Benedicat nos Deus, et miserea
Abbreviated transcription (Latin):
do ostendit qͥdoix̾it: ut cognoscamꝰ interra uiã
tuã. Et quasi tu quereres inqua terra quã
uiã. nomnib inquit gentib salutare tu¬
um: Inqua terra queris: Audi Inomnib
gentib. Quam uiam queris: Audi. Sali¬
care tuum: Anforte ñ est.xp̃c salutare ipsi
Et quid. ẽ qđ dixit senex ille symeon. senex il¬
le inquam in euangłio. seruatus annosus.usq
adinfantiã uerbi: Accepit enim senex ille
inmanib suis infantem. uerbũ dĩ Oui et in
utero esse dignatus ẽ. inmanib senis eẽ de¬
dignaretur: ue inutero uirginis: qui in
manib senis: Infirmus infans & intra uisce¬
ra. et inmanib senis: addandã nob̃ firmita¬
tem. ꝑquẽ facta sunt omnia: Et si omnia:
et ipsa mater. Yenit humilis. uenit infirmꝰ.
s indutus infirmitate mutanda: quia &¬
si crucifixus ẽ. exinfirmitate: s iuiuit ex
iuitute dĩ: apłs ait: Erat gͦ inmanib se¬

Expanded text:
do ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam do ostendit quid dixerit, Ut cognoscamus in terra viam tuam; et quasi tu quaereres, In qua terra, quam viam? In omnibus gentibus salutare tuum. In qua terra quaeris? Audi: In omnibus gentibus. Quam viam quaeris? Audi: Salutare tuum. An forte non est Christus salutare ipsius? Et quid est quod dixit senex ille Simeon; senex ille, inquam, in Evangelio, servatus annosus usque ad infantiam Verbi? Accepit enim senex ille in manibus suis infantem Verbum Dei. Qui et in utero esse dignatus est, in manibus senis esse dedignaretur? Ille in utero virginis, qui in manibus senis; infirmus infans, et intra viscera, et in manibus senis, ad dandam nobis firmitatem, per quem facta sunt omnia; et si omnia, et ipsa mater; venit humilis, venit infirmus, sed indutus infirmitate mutanda: quia etsi crucifixus est ex infirmitate; sed vivit ex virtute Dei . Apostolus ait. Erat ergo in manibus se
Abbreviated transcription (Latin):
hic inhac uita: cognoscamus uiam tuã:
Quid.ẽ. uiam tuã: Quȩ ducit adte. Agno¬
scamus quo eamus:agnoscamus qua ea¬
mus.Utrunq intenebris non possumus.
Longe es aꝑegrinantib: uiam nob̾ porre¬
xisti. ꝑ quã redeundum sit adte. Agno¬
scamus interra uiã tuã Quȩ est iua ipsiꝰ.:
quia hoc optauimus: Uit cognoscamus
interra uiã tuã Quesituri sumus eã nos.
non ꝑnos discituri: Possumus eam de
cuangłio discere. Ego sum uia: dñs ait. xp̃c
dixit: ego sum uia S times ne erres: adiecit
&ueritas Quis e̾rat mueritate: Errat inue
uia. xp̃c Ambula: Times ne morlaris: ante¬
quã puenias: Ego sum uita: Ego sũ inqͥt
uia. ueritas et uita Quasi diceret: Quid
times: ꝑme ambulas: adme ambulas: in
me requiescis: Quid gͦ ait agnoscamus in
derra uiã tuã: nͥ cognoscamus interra xp̃m
uiũ: S ipse psalmus respondeat: ne pu¬
tetis exaliis scripturis adhibendum esse te¬
stimonium qđ forte hic de est Repeten¬

Expanded text:
hic, in hac vita, cognoscamus viam tuam. Quid est, viam tuam? Quae ducit ad te. Agnoscamus quo eamus, agnoscamus qua eamus; utrumque in tenebris non possumus. Longe es a peregrinantibus; viam nobis porrexisti per quam redeundum sit ad te: Agnoscamus in terra viam tuam. Quae est via ipsius, quia hoc optavimus, ut cognoscamus in terra viam tuam? Quaesituri sumus eam nos, non per nos discituri. Possumus eam de Evangelio discere: Ego sum via, Dominus ait. Christus dixit: Ego sum via. Sed times ne erres? Adjecit: Et veritas. Quis errat in veritate? Errat qui rtus: ambula. Times ne moriaris antequam pervenias? Ego sum vita: Ego sum, inquit, via, et veritas, et vita . Quasi diceret, Quid times? Per me ambulas, in me ambulas, in me requiescis. Quid ergo ait, Cognoscamus in terra viam tuam, nisi, cognoscamus in terra Christum tuum? Sed ipse psalmus respondeat: ne putetis ex aliis Scripturis adhibendum esse testimonium quod forte hic deest, repeten
Abbreviated transcription (Latin):
esse uolueris magnificus: ante eadis quani
surgas. Non enim surgis: s. extolletis. Melus
surgis: si te ille erigat qui non cadit. Desctu¬
dit enim ille adte: qui non cadit. Iu ce ciacod
ille descencdit P orrexit tibi manum. e pocds
uirib tius siurgere: amplectere manum delio¬
dentis: ut erigaris aforte. Quid gͦ si contesls
ce pulchittudo in conspectu eius: si scitas eͥ
magnificentia inscĩficatione eius: Hoc annun¬
tiamus: cum ȩdificamus domũ. Ecce iã annun¬
tiatũ ẽ gentib: qͥd ilebeant facere gentes. Qͥd
anmuntiarunt illi qͥ siluam exstirpauerunt:
am adipsas gentes dicit. Afferte dño patriȩ
gentium: afferte dño glam &honorem: nolite
uob: quia & illi qui uob̃ annuntiauerunt: ñ
suam sillius glam. annuntiauerunt. Et uos af¬
ferte dño głam & honorem: & dicite: non nob̃
dñe ñnobis: s nomini tuo da głam. Nolite spẽ
in homine ponere. Sed baptiratur unusqͥsq

Expanded text:
esse volueris magnificus, ante cadis quam esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forti. 8. «verset pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
uocas peccatores: an ideo uocas ut remaneãt
peccatores: Noninquit. Et quomͦ ñ erunt pee¬
catores: Confessio & pulchritudo inconspectu
eius. Confitentur enim peccata sua: uomunt
mala quȩ auide uorauerunt. N redeunt ad
uomitum suum. sicut canis inmundus: &
erit confessio et pulchritudo. Amamus pul¬
chritudinem: pruis eligamus confessionem:
ut sequatur pulchritudo. Iterũ existit qͥ amat
potentiam: amat & magnificentiã. Uult esse
magnus: quomͦ angłi sunt. Magnificentia
quedã ẽ inangłis: & tanta potentia: ut si faci¬
ant angłi quicquid possunt: sustineri non
possit. Et omnis homo desiderat potentiam
angłoꝵ: s iusticiam angłoꝵ ñ amat. Etius
iusticiam dilige: & sequetur te potentia sd
enim sequitur & hic: Scĩtas et magnificon¬
tia inscĩficatiõe e Iu iam querebas magnisi¬
centiã: prius dilige sc̃ĩtatem. Cum scĩfical
fueris: eris & magraficus. Nam si p̃poster ps

Expanded text:
vocas peccatores, ut remaneant vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius
Abbreviated transcription (Latin):
tersit inter ipsos gelos. et illum qui cȩlos fec̃
Ecce quantũ excelsus dñs. N on dixit. dñs
autem suꝑ cęlos sedet: fortasse enim alius
illos fecisse putaretur suꝑ quos sederet: s
dixit dñs autem cȩlos fecit. Si cęlos fecit.
etiam angłos fecit. Ipse fecit angłos: ipse fec̃
celi erant qui dominum portabant. Et quẽ
dm̃ portabant: Aquo facti erant. Audi qͥa
cȩli sunt. Celi enarrant głam dĩ. Ipsis cȩli
dicitur: annuntiate ingentib gloriã eiꝰ
inomnib popłis mirabilia eius: qm̃ ma
gnus dñs ce laudabilis nimis: terribilis
ẽ suꝑ om̃s deos. Quos deos: Qm̃ omnes dii
annuntiate ingentib głam eius. Edificetur
domus suꝑ omnem terrã: cantet. omĩs ter
confitere ut sis pulcher. Peccator eras: confi¬
tere ut sis iustus. Fedare te potiuisti: formo¬
faceret: Quomͦ ait aliqͥs fedam amauit: Ñ
ueni inquit uocare iustos: s peccatores. Quos

Expanded text:
tersit inter ipsos coelos et illum qui fecit coelos; tersit inter ipsos coelos et illum qui fecit coelos; ecce quantum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecicoeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis terrconfitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formofaceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos
Abbreviated transcription (Latin):
humana lingua: & quamuis magnus sit
tactor organi sp̃s sc̃s ẽ: tamen ꝑ angustias
sp̃c humani syllabas sonat. s. cogitationes
geneiat. Explicare gͦ ꝑhanc linguã uolens.
quid ait: Magnus dñs & laudabilis nimis.
Dic dic qͣntum laudabilis: dic quantum terri¬
bilis. ẽ Terribilis c̃ inquit suꝑ om̃s deos. Qre
diristi suꝑ omnes deos. Quia om̃s dii genti¬
um demonia. Et ipsa ẽ tota lausillius qui
laudabilis ẽ nimis: quia suꝑat om̃s deos
gentium. Qui sunt demonia: Ex pecta. &
audi qđ sequitur. Dñs autẽ cȩlos fecit. Iam
gͦ non suꝑ demonia solũ: s suꝑ om̃s celos
quos fecit. Si diceret suꝑ om̃s deos. qm̃ om̃s
dii gentium demonia: & ibi tantũmꝰ rema¬
neret laudatio dñi: minus dixciat quam
nos solemus de xp̃o cogitare. Cum autẽ
dixit: dñs autem cęlos fecit: uidete quid
intersit cȩlos & demonia: & uidete quid in¬

Expanded text:
humana lingua, et quamvis magnus sit humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctus, tamen per angustias spiritus humani syllabas sonat, sed cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dic, dic, quantum laudabilis; dic. «Terribilis est,» inquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid in
Abbreviated transcription (Latin):
deos demonia erant: apło dicente aꝑtius:
qm̃ quȩ immolant gentes demoniis un¬
molant: & ñ deo. Quia ergo ideo erant
incaptiuitate. quia demoniis immolabãt:
& ꝓꝑterea tota derra siluosa remanserat.
sub quib eaptiuus popłs tenebatuꝵ. quẽ
redimere aduenit terribilis suꝑ oms dõs.
Et quasi diceretur illi quare dixisti suꝑ õs
deos: Sunt enim dii sequitur & dicit
Quia om̃s dii gentium demonia. Intendat
caritas ur̃a. Magnum aliquid dicebat
paulo ante magnus dñs: et tanquã defi¬
ciens inlaude ipsius addidit: & laudabilis ni¬
mis. Honne hoc diceram. qͥa dimisit tͥ cogitare.
qđ non poterat ipse uerbis explicare: Explicãs
uixit: qm̃ om̃s dii gentium demonia. Nonẽ
magnum ẽẽ suꝑ demonia. Et tu si uolueris.
eris: s si millum credidcris. Itane ipsa ẽ. illa
magnitudo laudis: magnus dñs & laudabi¬
lis nimis: Uolens enim̃ explicare ut pot̾at

Expanded text:
deos, daemonia erant, Apostolo dicente apertius, deos, daemonia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et propterea tota terra silvosa remanserat; sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans junxit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat
Abbreviated transcription (Latin):
guinem suum: emit orbem terrarum. Que¬
ritis quid emerit: uidete quid dedent: et in¬
uenite quid emerit. Sangus xp̃i: precium
G̃ Tanti quid ualet: quid nͥ totus orbis:
Quid. nisi om̃s gentes: Ualde in grati suns
precio suo: aut multum suꝑbi sunt qui di¬
cunt. aut illud tam paruum ẽe ut solos
afros emerit: aut se tã magnos ẽẽ ꝓ quib
solis ulud sit datum. Non ergo exultent.
ñ suꝑbiant. Pro toto dedit: qui tantũ de¬
dit. Nouit quid emerit: quia nouit quanti
dederit. Inde quia redempti sumus: post
captiuitatem ȩdificatur domus. Et qui
sunt qui nos tenebant incaptiuitate: Qa
illi quib dicitur annuntiate exstirpatoreᷤᷤ
silue sunt. ut exstupent siluam. liberent
decaptiuitate terrã. & instruant. edificent
annuntiandio magnitudinem domꝰ dñi.
Un de silua demonũ exstirpatur: nͥ p̃dicetur
ille qui suꝑ om̃s ẽ: Ergo om̃s gentes de¬
monia habebant deos. Quos dicebant

Expanded text:
guinem suum, emit orbem terrarum. Quaeguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
cisige crucifige: quasi ille isto fremitu terre¬
retur qui terribilis ẽ. non solum suꝑ om̃s ho¬
mines: s: suꝑ om̃s deos: Ubi enim uult
edificare domũ: locus ipse siluosus ẽ: unde
dictum ẽ hesterno die: inuenimus eam in
campis siluȩ. Domum enim ipsam querebat
cũ diceret incampis siluȩ. Et unde siluosꝰ
c̃ locus ille: Simulachra colebant homines.
Ionmirum: quia porcos pascebant. Fili enĩ
ille etat qui dimisit patrem: & omnia sua
sumpsit inmeretricib: uiuens ꝓdige pascebat
porcos. id: colebat demonia. Et ipsa suꝑsti¬
cone gentilium: silua facta erat omis tena.
Sed exstupat siluam qui ȩdificat domum. &
ꝓpterea dictum ẽ. cum domus edificaretur
post captiuitatem. Tenebantur enim homi¬
nes captiui subdiabolo. et demonib seruiebãt
sed redempti sunt acaptiuitate. uendere enĩ¬
se potuerunt: s redimere non potuerunt. ue¬
nit redemptor: et dedit precium: fudit san¬

Expanded text:
cifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terrecifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terreretur qui «terribilis est,» non super omnes homines, sed «super omnes deos?» Ubi enim vult aedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat domum; et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se potuerunt, sed redimere non potuerunt. Venit Redemptor, et dedit pretium; fudit san
Abbreviated transcription (Latin):
ultra dies. Sine die gͦ quid diceret: Qm̃ ma
gnus dñs & laudabilis nimis. Quid enim
dictura ẽ lingua parua. adlaudandum ma¬
gnum: Diccndo nimis emisit uocem: et de¬
dit cogitationi quid sapiat: tanquã dicens.
Qđs onare non possum: tu cogita. Et cum
cogitaueris: parum ent. Qd cogitatio nulliꝰ
explicat. lingua alicuius explicat: Magnus
dominus & laudabilis nimis. Ipse laudetur:
ipse predicetur. eius gła nuntietur: et edifice¬
tur domus. Terribilis ẽ suꝑ oms deos. Suq̃
enim dii: suꝑ qͦs sit terribilis ille. Uidebimꝰ
quos dicat: & uidebimus quare dicat: interĩ
ante quam dieat carissimi aduertite. Iue qͥ
qͣsi territus uidecur inter homines: terribilis ẽ
suꝑ om̃s deos. Nunquid non fremuerunt gen¬
illi tauri pingues non curum dederunt eum:
Nunquid non leo ille rugiens fremuit suꝑ illũ:
& intrans corda seiuentium exclamauit. cru¬

Expanded text:
ultra dies, sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam ultra dies, sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videamus quos dicat, et videbimus quare dicat. Interim antequam dicat, charissimi, advertite. Ille qui quasi territus videtur inter homines, «terribilis est super omnes deos.» Numquid non fremuerunt genus ? Numquid illi tauri pingues non circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Cru
Abbreviated transcription (Latin):
tas putares: & sequituꝵ & dicit. Inomnibus
apparuit: slostiscerte qͥa inut̾o femine ꝯceptus ẽ:
nostis q ex ut̾o nat᷑ ẽ. nostis qͥa lactat᷑ ẽ. quia mais¬
bus portatus ẽ: quia circumcisus: qͥa hostia
piulo oblatata ẽ. quia cituit. Postremo nostio
quia expalmatus ẽ consputus: spinis conoua¬
tus erucifixus: mortuuis ẽ lancea ꝑcussuse
nostis quia hec omĩa passus ẽ. Magnus est
et laudabilis nimis. Holite contempnere pa¬
uum: intelligite magnum. Paruus facius e
quia patui eratis: intelligatur magnis:
et inillo magni eritis. Sic enim ȩdificatir do¬
mus: sic eriguntur moles. Inipsa domo cresct̃
lapides qui ducuntur adedificium. Crescite
ergo: intelligite. xp̃m magnum: & paruus
magnus ẽ. Alagnus nimis. finiuit uerba. yole¬
bat dicere quantum magnus. Et si tota die
dicet magnus: quid magnum diceret: Tota
dic dicens magnus : finiret aliquando: qͥa
finitur dies. Magnitudo illius ante dies:

Expanded text:
tas putares, sequitur et dicit, «In omnibus tas putares, sequitur et dicit, «In omnibus apparuit; nostis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus est, consputus, spinis coronatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et laudabilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies,
Abbreviated transcription (Latin):
ianua: ꝑme intratur. Qui sunt qͥ intrant
pianuam: Qui głam dñi querunt: ñ suã.
Qui intrant ꝑranuã: Qui faciunt qđ dictum
ẽ: bene nuntiate ingentib głam eius. Qui
intrat pianuam pastor ouium ẽ: ait dñs Qi
autem ꝑaliam partem ascendit: ille fur ẽ &
latro. Qui ꝑianuam intrat: humilis ẽ. Qui
paliam partem ascendit: suꝑb ẽ. Ideo illũ
dixit inttare: illum ascendere. S ille intrando
recipitur: ille ascendendo precipitatur. Anñ¬
tiate ingentib głam eius. Quid. c̃. ingentib
Forte gentes nominant᷑ & pauoe: & adhucht̃
qđ dicat illa pars quȩ erexit parietem deal¬
batum. Quare ñgentes sunt gethulia. numi¬
dia. mauritania. bitantium ꝓuincia: Genteᷤ
sunt. Auferat sermonem hẏpocrisis parieti
dealbato sermo dĩ: ȩdificans domũ toto orbe
terrarũ. Parum ẽ. qđ dixit: annuntiate in
gentib głam eius. Ne aliquas gentes excep¬

Expanded text:
janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant per januam? Qui gloriam Domini quaerunt, non suam. Qui intrant per januam? Qui faciunt quod dictum est, «Bene nuntiate in gentibus gloriam ejus. Qui intrat per januam, pastor ovium est,» ait Dominus; «qui autem per aliam partem ascendit, ille fur est et latro» . Qui per januam intrat, humilis est; qui per aliam partem ascendit, superbus est: ideo illum dixit intrare, illum ascendere. Sed ille intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annuntiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes excep
Abbreviated transcription (Latin):
nicant uniũso orbi terraꝵ: et ideo nonst̃
eclificantes indomo: s parietẽ dealbatũ
erexerunt. Quanta minatur ds̃ parieti
de albato: funt testimonia ꝓpħarũ in¬
numera. ynde dic̃ parieti dealbato. Qͥd
ẽ. paries dealbatus: nͥ hẏpocrisis id⁊ simu¬
latio: Foris lucet: intus lutũ ẽ. qđ dictu
spũ dicimus: illi dixerunt qui fuerunt an¬
te nos. Non ẽ ergo pretermuitendũ: et di¬
cendum c̃ quia dono dĩ dictum est &ui¬
dam de isto pariete. dealbato cum dic̾et. hoc
ait. Quomodo inpariete non conuncto aliiẽ
parietib. s singulariter erecto. si ostium fa¬
cias. quisqͥs intrauerit foris ẽ: sic in illa par¬
te quȩ noluit cantare. cum domo canticum
nouum sed partem uoluit struere. et hoc de¬
albatum ñsolidatũ: quid ualet quia habet
iamuam: Si intraueris: foris inueniris Qͥ a
enim ipsi ñpianuã introierunt: et ianua ip¬
sorum ñ intromictit. Dñs enim dic̃. Ego sũ

Expanded text:
nicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt nicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt aedificantes in domo, sed parietem dealbatum erexerunt. Quanta minatur Deus parieti dealbato? Sunt testimonia Prophetarum innumera, unde maledicit parieti dealbato? Quid est paries dealbatus, nisi hypocrisis, id est simulatio? Foris lucet, intus lutum est. Quod dicSpiritu dicimus, illi dixerunt qui fuerumt ante nos. Non est ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei dictum est. Quidam de isto pariete dealbato cum diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus enim dicit: «Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
dño benedicite nomen eius: bene nuntia¬
te de die indiem salutare eius. Quomͦ cre¬
scit ȩdificium: Bene inquit nuntiate de
die indiem salutare eius: de die in diem pre¬
dicet᷑. de die in diem inqͥt edificet᷑: Erescat inqͥt
ds̃ domꝰ mea Et quas dicet᷑ ab oꝑariis: ubi iu¬
hes elificari domum. ubi us crescere domũ
tuam: elige nobis aliquem locũ ȩqualem:
aliquem locũ spaciosum: si tibi amplam
domum uis ȩdificari: ubi iubes ut bene
nuntiemus de dic indiem: Ostendit locum.
Annuntiate ingentib głam eius. Głam inqͥt¬
eus annuntiate ingentib: głam eius non
głam urãm. Ostructores: głam eius bene
nuntiate ingentib. Si glam ur̃am annun¬
tiare uolueritis: cadetis. Si eius: edificabi¬
mini cum ȩdificatis. Ideo qui głam suam
annuntiare uoluerunt: noluerunt eẽ in
ista domo: et ꝓpterea ñ cantant cautieum
nouum cum omni terra. Non enim cõmu¬

Expanded text:
Domino», «benedicite nomen ejus, bene nuntiaDomino», «benedicite nomen ejus, bene nuntiate de die in diem salutare ejus.» Quomodo crescit aedificium? «Bene,» inquit, «nuntiate de die in diem salutare ejus.» De die in diem praedicetur; de die in diem, inquit, aedificetur; crescat, inquit Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes ut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit locum: «Annuntiate in gentibus gloriam ejus. Glorius annuntiate in gentibus:» gloriam ejus, non gloriam vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantant canticum novum cum omni terra. Non enim commu