comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amare signa. quȩ possunt cum
reꝓbis haberi communia: sed
hec. quȩ mͦ diximꝰ. karitatis atq
pietatis miracula amate: quȩ.
tanto securiora sunt. quanto
& occulta: et de quib apud
dñm. eo maior sit retributio:
quo apud homines minor est
gła: Sequidur: Et dñs quidẽ
iħc postqͣm loquutus est eis.
assumptus ẽ in celum: ꝙ sedit
ã dextris dei. In ueteri cestam̃to
cognouimus: qđ helias sit ra¬
ptus in celum Sed aliud est.
celum aerium: aliud. ethereũ.
Celum quippe aerium: terre ẽ.
primũ. Unde & aues cęli dici¬
mus: quia eas uolitare in aere
uidemus In celum itaq aerũ.
helias subleuatus ẽ: ut in se¬
cretam quandã terrȩ regionẽ
repente duceretur: ubi in ma-¬
gna iam carnis & sp̃c quiete
uiueret: quousq ad finẽ mun¬
di redeat: & mortis debitum
soluat Ille enim mortẽ distu
lit. ñ euasit Redemptor autẽ
nrͣ. quia ñ distulit. suꝑauit:
eamq resurgendo consumpsit
et resurrectionis suȩ głam ascen¬

Expanded text:
amare signa quae possunt cum reprobis haberi communia; sed haec quae modo diximus charitatis atque pietatis miracula amate, quae tanto securiora sunt, quanto et occulta, et de quibus apud Dominum eo major sit retributio, quo apud homines minor est gloria. Sequitur: 5. Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est, ut in secretam quamdam terrae 1572 regionem repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvalit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascen
Abbreviated transcription (Latin):
re: Igitur ꝑ columbam. sp̃s
in redemptore monstratus ẽ:
quanto nobis nr̃i udicis fa¬
cła ẽ seueritas demperata:
tando erga se debet fieri nr̃a
infirmitas accensa Quatuor
itaq ꝓpositionum expletara¬
tione: ad dona eiusdem sp̃s
contemplanda dranseamus.
le isto quippe sp̃u. scͥptum ẽ.
Sp̃s eius: ornauit celos: Orna¬
menta enim cȩlorum sunt:
uirtites predicantium. Quȩ
uidelicet ornamenta: paulꝰ
emimerat. dicens. Alii datur

Expanded text:
re. Igitur per columbam Spiritus re. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: A
Abbreviated transcription (Latin):
ligere: Prius uoluit mansue¬
te corrigere: ut haberet. quos
postmodum in uidicio salua¬
ret In columba gͦ suꝑ eum
apparere debiit sp̃s: qui non
ueniebat ut peccata iam ꝑ
zelum ꝑcuteret: sed adhuc
ꝑ mansuetudinẽ doleraret:
At contra. suꝑ discipłos in igne
debuit sp̃s sc̃s demonstrari:
ut hi qui erant simpliciter
homines. atq ideo peccato¬
res: eos contra semet ipsos
spiritalis feruor accenderet:
& peccata que ds̃ ꝑ mansue¬
tudinẽ parceret: ipsi in se ꝑ
penidentiã punirent. Nec ip¬
si quippe eẽ poterant sine pec¬
cato: qui adherebant cȩlesti
magisterio: ioh̾e attestante.
qui ait: Si dixerimus quia pec¬
catum non habemus: nos
ipsos seducimus: & ueritas
in nob̾ non ẽ. In igne gͦ ue¬
int in hominib : in colum¬
ba uͦ. apparuit in dño: quia
peccati nrã. quȩ piȩ dñs per
mansuetudinẽ dolerat: nos.
ꝑ relum rectitudinis debe-¬
mus caute conspicere: ꝙar-¬
dore semꝑ penitentie crema¬

Expanded text:
ligere. Prius voluit mansueligere. Prius voluit mansuete corripere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo super eum apparere debuit Spiritus, qui non veniebat ut peccata jam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanctus demonstrari, ut hi qui erant simpliciter homines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis servos accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait: Si dixerimus quia peccatum s seducimus, et veritas in nobis non est . In igne ergo venit in homines, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae crema
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus: Ecce prudentiam ser¬
pentis audiuimus: nunc de sĩ¬
plicitate columbe moneamur.
Sed malicia paruuli estote. Hinc.
de beato iob dicitur: Erat uir
simplex: & rectus: Que est aut̃
rectitudo. sine simplicitate:
aut quȩ ẽ. simplicitas. sine re¬
ctitudine: Quia gͦ & rectitu¬
dinem docet iste spͣs. & simpli¬
citatem: & in igne monstrari
debuit. & in columba: qͣtinus
omne cor. quod eius gr̃ã tan¬
gitur: & mansuetudinis leni¬
tade tranquillum: & relo iusti¬
ciȩ accensum fiat Ad extremũ
uͦ querendum ẽ: cur in ipso re¬
demptore nr̃o mediatore dei &
hominũ ꝑ columbam apparuit:
in discipulis uͦ. ꝑ ignem. Certȩ.
unigenitus filius: iudex est
generis humani Sed quis eius
iusticiam ferret: si priusquã
nos ꝑ mansuetudinẽ collig̃cc.
culpas nrãs. ꝑ zelum rectitudi¬
nis examinare uoluisset:
Homo gͦ ꝓ hominib factus.
mitem se hominib prebuit:
noluit peccatores ferire: sed col¬

Expanded text:
sensibus . Ecce prudentiam sersensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret, si priusquam nos per mansuetudinem colligeret culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed col
Abbreviated transcription (Latin):
In dextera eius: ignea lex: Sim.¬
stra quippe. reprobi: qurad si¬
nistram ponendi sunt: dextera
autem dei. appellantur electi.
In dextera gͦ dei. ignea lex est:
quia electi mandata cęlestia
nequaqͣm frigido corde audi¬
unt: sed ad hec. amoris intimi
facib in ardescunt: Sermo ad
aurem ducitur: & mens eoꝵ
sibimet irata. ex internȩ dul¬
cedinis flamma concrematur:
repleuerit. simplices & arden-¬
tes facit Simplices puritate:
ardentes. emulatione. Neq
etenim placeret deo auc sim¬
plicitas sine zelo: aut zelus.
sine simplicitate: Hinc. ipsa
ueritas dicit. Estote pruden¬
tes. sicut serpentes: & simpli¬
ces. sicut columbe. Qua inire
notandum ẽ: quod discipłos
suos. nec de columba. sine ser¬
pente:. nec de serpente. sine co¬
lumba. uoluit dñs ammonẽte.
quatinus & columbȩ simplici¬
tadem. astugia serpentis accende¬
ret: & serpentis astutiam. colũ¬
bȩ simplicitas demperaret: Hinc.
paulus aicz Nolite pueri effici

Expanded text:
In dextera ejus ignea lex . SiniIn dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concrematur. repleverit simplices et ardentes facit; simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque etenim placeret Deo aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici
Abbreviated transcription (Latin):
idest unigenitũ filiũ confi¬
tetur: & negare dei uerbũ
ñ ualet: qui iam sci sp̃s lin¬
guam habet Uel certe in lin
guas igneas doctores habent:
quia dum dm̃ amando predi¬
cant: corda audientium in-¬
flammant Nam ociosus sermo
docentis ẽ: si prebere ñ ualet
incendium amoris: Hoc do¬
ctrinȩ incendiũ ab ipso ueri¬
tatis ore conceperant: quidi¬
cebant: Nonne cor nr̃m ardĩs
erat in nob̃̾. cum loqueretur
in uia: & aperiret nob̃ scrip¬
turas: Exaudico quippe ser¬
mone mardescit animus: tor¬
poris frigus recedit fit meis
in suꝑno desiderio anxia: a
concupiscentiis terrenis alie¬
na. Amor uerus. qui hanc re¬
pleuerit: in fletibus cruciat
Sed dum tali ardore cruciatur:
ipsis suis cruciatibus pascit᷑.
Audire ei libet precepta cȩlesti¬
a: & quot mandatis instriut᷑:
quasi tot facib inflammat᷑:
Et quȩ torpebat prius ꝑ deside¬
ria: ardet postmodum ꝑ u̾ba
Unde bene ꝑ moysen dicitur:

Expanded text:
id est unigenitum Filium confiid est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in lingguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ueni mittere in terrã. & quid
uolo: nsi ut ardeat: Terra
enim. uocata sunt corda der¬
rena: quȩ dum semꝑ infimaᷤᷤ
in se cogitationes congerunt:
a malignis spiritib concul¬
cantur Sed ignem dñs inder¬
ram mittit: cum afflatu scĩ sp̃s.
cor carnalium incendit. & tra
ardet: cum cor carnale. in suiᷤ
prius uoluptatib frigidum.
relinquit concupiscentias pre¬
sentis scłi.⁊ & incenditur ad
amorem deiz Bene gͦ inigne
apparuit sp̃s : qui ab omni
corde quod replet. torporem
frigoris excutit: ꝙ hoc in desi¬
derio sue eternitatis accendit.
In igneis autẽ linguis monst᷑¬
tus ẽ: quia isdem sp̃s coȩter¬
nus ẽ filio: & habet cognati¬
onem maximã linguacum
uerbo: Uerbum quippe patͥs:
ẽ filius Et quia una est sp̃s
ꝙ uerbi substantia: isdem
sp̃s monstrari debuit in lin¬
gua Uel certe. quia ꝑ linguã
ꝓcedit uerbumꝰ in linguis
apparuit sp̃s : quia quisquis
scõ sp̃u tangtur: dei uerbũ.

Expanded text:
veni mittere in terram, et quid veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae, dum semper infimas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium incendit. Et terra ardet cum cor carnale in suis pravis voluptatibus frigidum, 1578 relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderium suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum verbo. Verbum quippe Patris est Filius. Et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc miraculo designans: nisi
quod sc̃a eccdesia eodem sp̃ure¬
pleta. om̃ium gentium erat
uoce loquutura: Qui uͦ contͣ
dm̃ turrem edificare conatist᷑:
cõmunionem unius lingue
ꝑdiderunt: In his autẽ qui
dm̃ humiliter metuebant:
lingue om̃s unite sunt Hicgͦ.
humilitas uirtutẽ meruit:
illic. suꝑbia confusionẽ Sed
igne apparuit: cur in igne si¬
mul & linguis: cur aliqͣndo
in columba. aliquando uͦ in
igne monstratur: cur super
unigenitum filium apparuit
in columbȩ spetie. & suꝑ di¬
scipulos in igne: ita ut neq
suꝑ dñm ueniret in igne. ne¬
q suꝑ discipulos monstra-¬
retur in columba Per qua¬
soluendo redeamus Patri
namq & filio coeternus sp̃c.
in igne monstrat᷑:quia incorpo¬
reus & ineffabilis atq inui¬
sibilis ignis ẽ ds̃: atcestante
paulo Ds̃ nr̃. ignis consu¬
mens est: Ds̃ quippe ignis
dicitur: quia ꝑ hunc. pecca¬
torum rubigo consumit᷑ De
hoc igne: ueritas dicit Ignẽ

Expanded text:
hoc miraculo designans, nisi hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas virtutem meruit, illic superbia confusionem. 5. Signe apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quasolvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignis est Deus, attestante Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem
Abbreviated transcription (Latin):
mini loquitur. si eidem homi¬
ni ꝑ unctionem sp̃s ñ loquat᷑
Certȩ cain. priusqͣm fratricidiũ
oꝑe perpetraret: audiuit: Pec¬
casti: quiesce: S qͥa culpis suis
exigentibus. uoce ẽ ammonitꝰ.
non unctione: audire uerba
dei potuit: sed seruare contẽ¬
psit: Requirendum uͦ nob̾ est:
cur de eodem sp̃u dicat᷑. sugge¬
ret uobis om̃ia: cũ suggerere
esse soleat minoris:. Sed quia
suggerere. aliquando dicimus
subministrare: inuisibilis sp̃s
suggerere dicitur: ñ qđ nob̃
scientiam ab imo inferat: sed
ab occulto: Pacem relinquo uo¬
bis: pacem meã do uob̃ Hic
relinquo: illic do: Sequenti¬
bus relinquo: ꝑuementibꝰdo.
nis sub breuitate discussimꝰ.¬
nunc. in contemplatione tantę
festiuitatis animũ transferamꝰ.
S quia cum lectione euuangłi¬
ca. uob̃ est etiam actuum apło¬
rum lectio recitata: ex ea gͦ ali¬
quid in usum nr̃e contempla¬
tionis trahamus Audistis et¬
scientiam dedit: quid scilicet

Expanded text:
minis loquitur, si eidem homiminis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do.nis sub brevitate discussimnunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etscientiam dedit. Quid scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
eos quos repleuerit. inflaminat.
Consolator autem idem sp̃s uoca¬
tur: quia de peccati ꝑꝓetratiõe.
merentib dum spem ueniȩ p̃¬
parat: ab afflictione tristiciȩ.
mente̾̃ leuat De quo. rectȩ pro¬
mittitur: ipse uos docebit om̃ia:
quia nisi isdem sp̃s cordi adsit
audientis: ociosus ẽ. sermo do¬
ctoris: Nemo gͦ docenti homini
tribuat. quod ex ore docentis in¬
telligit: quia nisi intus sit qui
doceat: doctoris lingua exteri¬
us. in uacuum laborat Ecce u¬
nam loquentis uocem omnes
ñ sit. cur in cordibus ur̃is di¬
spar est uocis intelligentia: nͥ
quia ꝑ hoc quod uox loquen¬
tis cõmuniter admonet. ẽ. ma¬
gister interior. qui deuocis in¬
telligentia. quosdam s̃pecial¬
der docet: De hac unctione
sp̃s: rursus ꝑ ioħem dicitur
Sicut unctio eius docet uosde
om̃ib. Per uocem gͦ ñ instruit᷑:¬
Sed cur ista de doctrina hominũ¬
loquimur: quando & ipse con¬
ditor. non ad eruditionem ho¬

Expanded text:
eos quos repleverit inflammat. eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitSed cur ista de doctrina hominloquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem ho
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ecce ego uob̃cum sum
om̃ib dieb. usq ad consũmati¬
onẽ scł̃i: Sed u̾bum incarna¬
tum: & manet. & recedit Rece¬
dit. corpore: manet diuinitate:
Apud eos gͦ tunc mansisse se ꝑ-¬
hibet: quia qui miisibili sẽꝑ
potestate presens erat: corpora¬
li iam uisione recedebat: Para¬
clicus autẽ sp̃s sc̃s. quẽ miccet
pater in nomine meo. ille uoᷤ
docebit omma: & suggeret
uob̃ omĩa. quȩcumq dixero
uob Nostis plurim fr̃s mei :
quod greca locutione. paracli¬
tus. latina aduocatus dicit᷑.
uel consolator: Qui. id̾circo ad¬
uocatus dicitur: quia ꝓ erro¬
re delinquentiũ. apud iusticiã
patris interue̾nit Qui unius
substantiȩ cum patre & filio.
exorare pro delinquentibus
ꝑhibẽtur: quia eos quos reple¬
uerit. exorantes facit Unde &
paulus dicit: Ipse enim sp̃s po¬
stulat pro nobis: gemitib me¬
narrabilibus: Almor uͦ ẽ qui
postulat: qͣm qui postulatur.
quiminor ñ ẽ: Sed ipse sp̃s
postulat: qui. ad postulandum

Expanded text:
cens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum
Abbreviated transcription (Latin):
emicant: miraculis coruscãt
quos nati solis claritas ꝑfudit.
et cum in seipso sit inuisibił:
ꝑ eos. nobis quasi ꝑ illustra¬
tos montes. se uisibilem p̃buit
Uirtus enim diuinitatis inse.:
quasi sol in cęlo ẽ. Uirtus
diuinitatis in hominib: sol
in derra. Solem gͦ iusticie in¬
tueamur in terra: quem uidere
ñ possumus in cęlo: ut dum
in offenso pede oꝑis ꝑ hunc
in terra gradimur ÷ adintu¬
endum illum quandoq ocu¬
los in cȩlum leuemus: Sed
in offenso pede iter nr̃m int̾ra
igitur: si ds̃ ac ꝓrimus integra
mente diligat᷑. Nec ds̃ enĩ uerȩ.
sine ꝓximo: nec ꝓrimus uerȩ
diligitur. sine deo Hinc ẽ qd̃
sicut in alio sermone iam dixi¬
mus. isdem sp̃s. scdo legitur
discipulis datus: prius adño.¬
in terra degente: postmodũ ã
domino. cȩlo presidente In t̾ra
quippe. ut diligatur ꝓximus:
e celo uͦ. ut diligatur ds̃ Sed
cur prius in terra. postmodũ
e cȩlo: nisi quod patenter dat᷑

Expanded text:
emicant, miraculis coruscant, emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius ain terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe, ut diligatur proximus; e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur
Abbreviated transcription (Latin):
gines. introrsus trahit Dũq
in imaginib corporeis iacet:
surgere ad in corporea non
ualet Unde fit: ut canto de¬
terius creatorem nesciat: quã¬
to in cogitatione sua familia¬
rius corpoream creaturã por-¬
tat: Sed cum dm̃ uidere non
possumus: habemus aliquid
quod agamus: unde iter fiat.
quo ad eum. nr̃e intelligentiȩ
oculus ueniatz Certȩ quem
in se uidere nullom ualemꝰ:
hunc in seruis suis uidere iã
possumus: Quos. dum inira
conspicimus agere: certum
nobis fit. in eorum mentibus
dm̃ habi re: In re autem incor¬
porea: a rebus corporalibus
usum trahamus: Nemo etenĩ
nr̃m orientem clare solem in
spera illius intendendo ualet
conspicere: quia tensi in eius
radiis oculi reuerberantur:
Sed sole illustratos montes aspi¬
cimus: & quia iam sol ortusẽ
uidemus: Quia gͦ solem ui¬
sticiȩ. in seipso uidere ñ possu¬
mus: illustratos montes cla¬
ritate illius uideamꝰ: scõs ui¬
delicet apłos. qui uirtutibus

Expanded text:
gines introrsus trahit; dumque gines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
menta corporis. quȩ ante metu-¬
ebat: uicit uim carnalis for¬
midinis. pre amore condicortᷤ.
Et qui pͥus suis aduersariis suc¬
cumbebant formidine: eis iã
preerant auctoritate. Qui gͦ in
tante eos celsitudinis culmen
erexit: quid aliud dixerim.
nisi quod mentes derrenoꝵ
unigeniti filii dĩ: qͣlis sit ho¬
dierna sollempnitas de aduen-¬
tu sp̃s scĩ Sicut enim illa: ita
quoq & hȩc est honorabilis:
In illa quippe ds̃ in se creando
suscepit hominẽ: in istauero.
homines uenientẽ desuper
susceperunt dm̃. In illa deus
naturaliter factus ẽ homo:
in ista homines facti sunt per
adoptionem dii: Si gͦ rema-¬
nere carnales in morte nolu
caro sp̃m nescit: dicat fortasse
carnali cogitatione apud se aliꝯu.¬
quis Quomͦ diligere ualeo:
quem ignoro: Hec & nos
concedimus: quia mens uisi¬
bilibus intenta: uidere ne-¬
scit inuisibilem: Nulla enĩ
nisi u̾isibilia cogitat: eaq
& cum non agit: eorum ima¬

Expanded text:
menta corporis, quae ante metumenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenoruunigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines facadoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumcaro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum ima
Abbreviated transcription (Latin):
sicomoros uellicantẽ: & ꝓpħam
facit Implet abstinentẽ pue¬
rum: & iudicem senum facit
Implet piscatorem: & p̃dicato¬
plet publicanum: & euuange¬
ustam fac̃ O qualis ẽ artifex
iste sp̃s: Nulla ad discendũ
mora agitur in omne qd̾ uo¬
luerit: mox. ut tetigerit m̃tẽ.
docet: solumq detigisse: docu¬
isse est Nam humanũ animũ
subito ut illustrat. immiitat:
abnegat hunc repente qd̾ erat:
exhibet repente qđ non erat:
Pensemus scõs predicatores
nr̃os. quales hodierna die rep¬
perit: quales fecit: Certȩ qui
in uno conclauii. ꝓ iudȩorum
metu residebant: natiuitatiᷤ
suȩ singuli linguã nouerant:
ectamen nec eaipsa lingua qͣ
nouerant. apertȩ xp̃m loqui
presumebant:uenit sp̃s & in
ore eos. ꝑ diuersitatem lingua¬
rum docuit: in mente audem
ex auctoritate roborauit: Ce¬
perunt & in aliena xp̃m eloqͥ:
qui de illo prius. & in sua lin¬
gua loqui metuebant: Inflã¬
matũ etenim cor desperit tor¬

Expanded text:
sycomoros vellicantem, et prophetam sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatoplet publicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tor
Abbreviated transcription (Latin):
qui debeant Petrus magna¬
auctoritate respondit Obe¬
dire oportet deo: magisqͣm
hominib. Et rursus Si iu¬
stum ẽ. in conspectu dei. uos
potius audire quã dm̃: iudi
cade. Non enim possumus
quȩ uidimꝰ & audiuimꝰ᷑ ñ loqͥ:¬
Et illi quidem ibant gauden¬
des a conspectu concilii: qm̃
digni habiti sunt ꝓ nomine
iħii contumelias pati Ecce
gaudet petrus in uerberibus:
qui ante. in uerbis timebat: ft
qui prius ancillȩ uocem requi¬
situs timuit: post aduentum
sci sp̃s. uires principum cesus
premit: Libet oculos fidei. in
uirtuite opificis huius atcolle¬
re: atq sparsim patres testam̃¬
ti. noui ac uederis considerare:
Ecce aꝑtis eisdem oculis fidei da¬
uid. amos. danihelem. petrũ.
paulum. matheum intueor:
& sc̃s iste sp̃s qualis sit arcifex
considerare uolo: sed in ipsa
mea consideratione deficio
Implet namq citharedum pi¬
erum: & psalmistam fac̃. Im¬
plet pastorem armentarium.

Expanded text:
qui debeant. Petrus qui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audirir post adventum sancti Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistraEt illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium
Abbreviated transcription (Latin):
dñi : filius ẽ patris Sed eos
tur operata: repente. de sc̃i sp̃s
diuinitate adiungitur: & sp̃u
oris eius: om̃is uirtus eoꝵ. Celo¬
rum gͥ uirtus. de sp̃u sumpta
ẽ: quia mundi huiꝰ potestatibꝰ
contra ire ñ p̾sumerent: nisi
eos. sc̃i sp̃s fortitudo solidass&.
Quales namq doctores sc̃ȩ ec¬
clesiȩ ante aduentũ huius sp̃s
fuerint. scimus: & post aduen¬
tum illius. cunus fortitudinis
sint facti conspicimꝰ. Certȩ. iste
ipse pastor eccłiȩ. ad cuius sa¬
cratissimũ corpus sedemus.
quantȩ debilitatis quantẽq
fortidudinis. ante aduentum
sp̃s fuerit: ancilla hostiaria
requisita dicat Una enim
mulieris uoce ꝑcussus. dum
mori timuit: uitã negauit:
Et pensandũ qr eũ cõprehensũ pe¬
trus negauit in t̃ra: quẽ suspensũ.
latro ẽ confessus incruce. S uir
iste tantȩ fortͣtudinis: qualis
post aduentum spiritus existat:
audiamꝰ.: Fit conuentꝰ magistra¬
tus atq senioꝵ: cesis denuntiatur
apłis. ne in nomine iħu lo¬

Expanded text:
Domini, Filius est Patris. Sed eosdtur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviEt pensandum quia comprehensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum sancti Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu lo
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ. delectatio praua ex
consensu ñ superat: Nã tancõ
quisq a suꝑno amore disiungĩ¬
tur: quanto inferius delectat᷑:
Unde. et adhuc subdicur Qui
non diligit me: sermones me
dm uere amatis. exquirite Nec
tam̃ sibi aliquis credat: qͥcqͥd
sibi animus. sine oꝑis atcestati¬
one responderit: De dilectione
condicoris: lingua. mens. & uita
requiratur: Nunqͣm ẽ. dĩ amor
ociosus Oꝑatur etenim magna.
si ẽ: si uͦ operari renuit. amor
non ẽ. Et sermonẽ quẽ audistiᷤᷤ
ñ ẽ m̃s: sed eius qui misit me
qui loquitur unigenitꝰ filius.
uerbum patris ẽ Et ideo ser¬
mo quẽ loquitur filius. non ẽ
filii s: patͥs: qr ipse filiꝰ u̾bũ ẽ patͥs.
hec locutꝰ sũ uob̃ apud uos maneis:

Expanded text:
mentem delectatio prava ex mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meoDeum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud
Abbreviated transcription (Latin):
& pat̾ m̃s diliget eũ: & ad eumue¬
memus: & mansionẽ apud eũ
quanta sit ista sollempnitas:
habere in cordis hospitio ad¬
uentum dei Certȩ sidomum
urãm. quisqͣm diues ac prẽpõ¬
tens amĩcus intraret: omni
festinantia. domus tota mun-¬
daretur: ne quid fortasse es-¬
set. quod oculos amici intͣn¬
tis offenderet Tergat gͦ sor¬
des praui oꝑis: qui deo pre¬
parat domũ mentis S uide¬
te: quid ueritas dicat Ueni¬
emus: & mansionem apud
eum faciemꝰ In quorundam
etenim corda uenit:ꝙ mansi
onem ñ facit: quia ꝑ cõpun¬
ctionem quidẽ. dei respectũ
ꝑcipiunt: s temptationis tẽ¬
pore. hoc ipsum qđ cõpuncti
fuerant. obliuiscuntur: sicq
ad perpetranda peccata rede-¬
unt: ac si hȩc minimȩ plan¬
qui eius mandata custodit:
in eius corde dñs uenit. et
mansionẽ facit: quia sic eũ
diuinitatis amor penẽtrat:
ut ab hoc amore. temptatio¬
nis tempore ñ recedat Ille gͦ
uerȩ amat. cuius uidelicet

Expanded text:
 Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etonem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planqui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uerba lectionis sub breuitate
transcurrere: ut post. diutius
liceat. in contemplatione tan¬
te sollempnitatis immorari.
morẽ ꝑmutauit: & foris appa¬
rentib linguis igneis: intus
facta sunt corda flamman¬
tia: quia dum dm̃ in ignis ui¬
sione suscipiunt: per amorẽ
suauiter arserunt:. Ipse nãq
dicit Ds̃ caritas ẽ. Qui ergo
mente integra deum deside¬
rat: ꝓfecto iam habet. quem
amat Neq enim quisqͣm pos¬
set dm̃ diligere: si eum quem
diligit. non haberet: Sed ecce.
si unusquisq ur̃m requiritur
an diligat dm̃: tota fiducia.
& secũra mente respondet:
Diligo: In ipso autẽ lectiomiᷤ
exordio. audistis: quid ueritaᷤ
dixͣ Si quis diligit me: ser¬
monem meu seruabit Proba

Expanded text:
verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. morem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. P
Abbreviated transcription (Latin):
det. quomͦ potest diligere:
Piligamus gͦ ꝓximũ fr̃s: amnemꝰ
eum qui iuxta nos ẽ: ut ꝑue¬
nire ualeamus ad amorẽ illius.
qui supͣ nos ẽ. Aledidecur mens
in ꝓximo. qđ exhibeat deo: ut
ꝑfecte mereatur in deo gaude¬
re cum ꝓrimo Tunc ad illam
suꝑnȩ frequentiȩ leticiam per¬
uenimus: de qua. nunc sc̃i sp̃s
pignus accipimtis Ad istum
finem toto amore tendamus:
in quo sine fine letabim᷑ Ibi.
suꝑnorum ciuium societas sc̃a:
ibi. sollempnitas certa: ibi. reqͥ¬
es secura. Ibi. pax uera: quȩ
nobis iam non relinquitur. sed

Expanded text:
det, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bemus agnoscere: Tunc enim
ueracider fideles sumus: si qd̾
uerbis ꝓmittimus. oꝑib un
plemus: In die quippe bapti¬
smatis: om̃ib nos antiqui ho¬
stis oꝑibus. atq om̃ib pompiᷤᷤ
abrenuntiare ꝓmisimꝰ. Itaq
unusquisq ur̃m. ad considera¬
tionem suam. mentis ocłos re¬
diicat: & si seruat post bapti¬
siũ. qđ ante baptismũ spopon¬
dit: certus. quia iam fidelis ẽ:
gaudeat: Sed ecce qd̃ ꝓmisit.
minimȩ seruauit: ad exercen¬
da praira opera: ad concupis¬
cendas mundi ponpas dilapsꝰ
ẽ Uideamus. si iam scit plange¬
re quod errauit. Apud miseri¬
cordem namq iudicem. nec ille
fallax habebitur. qui ad uerita¬
tem reuertitur. etiam postquã
mentitur: quia om̃pc ds̃ dum
libenter nrãm penitentiã susci¬
pit: ipse suo iudicio hoc quod
errauimus abscondit: Signa

Expanded text:
bemus agnoscere. Tunc enim bemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit .
Abbreviated transcription (Latin):
creaturȩ: ut scilicet prius aiu¬
dea. apłorum repulsa predica¬
tio. tunc nob̃ in adiutorium¬
fieret: cum hanc ila. ad dam¬
pnationis suȩ testimonium su¬
ꝑba repulisset: Sed cũ discipłõs
ad p̃dicandum ueritas mittit :
quid aliud in mundo fac̃. isi
grana seminis spargit: Et pau¬
ca grana mitcit insemine: ut
multarũ messium fruges reci¬
piat ex nr̃a fide Neq etenim
in uniuersũ mundũ tanta fide¬
lium messis exurgeret: si de ma
nu dĩi. suꝑ rationalem terram
illa electa grana pͣdicantium ñ¬
condempnabitur fortasse a
dicat Ego iam credidi: saluiᷤᷤ
ero Uerum dicit: si fidem oꝑi¬
bus teneat Uera etenun fides
est: quȩ. in hoc quod uerbis
dicit. moribus ñ contradic̃
Hinc ẽ enim: quod de quibus
dam falsis fidelibus paulus
Hinc. ioħs ait: Qui dicit se nos¬
se dm̃. et mandata eius non
custodit: mendax ẽ Quod
cũ ita sit : fidei nr̃e ueritatẽ.
in uitȩ nr̃e consideratione de¬

Expanded text:
creaturae, ut scilicet prius a Jucreaturae, ut scilicet prius a Judaea, apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adfieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exnu Domini super rationabilem terram lla electa grana praedicantium condemnabitur. Fortasse undicat: Ego jam credidi, salvus ero; verum dicit, si fidem operibus tenet: vera etenim fides est quae in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est enim quod de qudam falsis fidelibus dicit PHinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione de
Abbreviated transcription (Latin):
animã. s ꝑ uiriditatẽ: quia &
paulus dicit: insipiens tu qd
seminas ñ uiuificat᷑: insi priꝰ
uc uiuificet᷑ Lapides itaq st̃:
s ñ uiuunt Arbusta autẽ surs:
uiuunt. s ñ sentiunt. Bruta
uͦ animalia sunt: uiuunt: sen¬
tiunt: s ñ discernunt Anglĩ
etenim sunt: uiuunt. sentiunt:
& discernunt. Omĩs autẽ cre¬
ature. aliquid habet homo:
habet namq cõmiine esse cum¬
lapidib: uiuere cũ arborib:
sentire cũ animalib: indellige¬
re cum angłis: Si igitur com¬
mune ht̃ aliquid cũ om̃i crea¬
tura homo: iurta aliqͥd. om̃is
creatura. homo Omni gͦ crea¬
ture predicatur eugłm. cũ soli
delicet docetur. ꝓpter quem in
terra cuncta creata sunt: & aqͦ
omia ꝑ quandã similitudinẽ
aliena non sunt: Potest etiam.
om̃is creature nomine: omnis
natio gentium designari. An¬
te etenim dictum fuerat̾. inui¬
am gentium ne abieritis: nũc
autẽ dicitur: predicate omni

Expanded text:
animam, sed per viriditatem, quia et animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque comlapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si igitur commune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni ergo, creaturae praedicatur Evangelium, cum soli delicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, onatio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur: Praedicate omni
Abbreviated transcription (Latin):
ab iherosolunis ne discedent.
ꝙ post pauca Uidentib illis
eleuatus ẽ: et nubes suscepit
eum ab oculis eoꝵ Notate ũ¬
ba: signate mysteria: Conue¬
scens: eleuatus ẽ. Comedit &
ascendit: ut uidelicet ꝑ effe¬
ctum comestionis. ueritas pa¬
tesceret carnis Marcus uero.
eum de cordis atq infidelitateͤ
duricia. increpasse discipulos
memorat. uainre quid consi¬
derandum ẽ. nisi qd iocuco
dñs tunc discipulos increpa¬
uit. cum corporaliter reliquit:
ut uerba que recedens diceret.
in corde audientium artius im¬
pressa remanerent: Increpata
igitur eorum duricia: quidam¬
monendo dicat audiamꝰ. Eund̃
in mundũ uniuersũ: p̃dicate
eugłium om̃i creature. Nũqͥd
rebus uel brutis animalib fu¬
erat p̃dicandum: ut de eodi¬
scipulis dicatur. predicate om̃i
creature: Sed omis creature
nomine: signatur homo: St̃
namq: lapides : sed nec uiuunt.
nec sentiunt: Sunt herbȩ et
arbusta: iuuunt quidẽ sed ñ
sentiunt: Niuunt dico̾ ñper

Expanded text:
scederent . Et post pauca: Videntibus illis, elevatus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcus vero peum de cordis atque infidelitatis duritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid considerandum est, nisi quod idcirco Dominus tunc discipulos increpavit, cum eos corporaliter reliquit, ut verba quae recedens diceret in corde audientium arctius impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturrebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur: Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio¬
nem domi¬
nicam disci¬
puli tardȩ
credidert̃:
non tam illoꝵs infirmitas. qͣm
nr̃a ut ita dicam futura firmitaᷤᷤ
fuit Ipsa namq resurrectio ilł
dubitantibus ꝑ multa argum̃¬
ca monstrata est: quȩ dum noᷤ
legentes agnoscimus: quid ali
ud quam de illoꝵ dubitatio¬
ne solidamur: Minus enĩ mͥ
maria magdalene presticit. q̃
citius credidit: quã thomas. qͥ
diu dubitauit. Ille etenim du¬
bitando. uulnerum cicatrices
cetigit: & de nr̃o pectore dubi¬
tationis uulnus amputauit:¬

Expanded text:
resurrectionem dominicam discipuli tarde crediderunt, non tam illorum infirmitas quam nostra ut ita dicam futura firmitas fuit. Ipsa namque resurrectio illis dubitantibus per multa argumenta monstrata est. Quae dum nos legentes agnoscimusud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de nostro pectore dubitationis vulnus amputavit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando sanctitatem: ñ autẽ
faciunt: hȩc uͦ spiritalia. quȩ a-¬
guntur inmente: uirtutẽ uitę
ñ ostendunt: s faciunt. Illa ha¬
bere et mali possunt: istis aut̃
ꝑfrui nisi boni ñ possunt. Un-
de. quib dam ueritas dic̃. Mul
nonne in nomine tuo ꝓpħauimꝰ:

Expanded text:
aliquando sanctitatem, non autem aliquando sanctitatem, non autem faciunt; haec vero spiritalia, quae aguntur in mente, virtutem vitae non ostendunt, sed faciunt. Illa habere et mali possunt, istis autem perfrui nisi boni non possunt. Unde de quibusdam Veritas dicit: Multi nonne in no
Abbreviated transcription (Latin):
scã autẽ mysteria insonant:
conditoris sui laudes & poten¬
dam quantũ p̃ualent. narrantꝰ
quid aliud faciunt. nisi nouis
linguis loquunt᷑: Qui dumbo¬
nis suis exhortationibus malici¬
am de alienis cordibus auferunt:
serpentes tollunt Et dum pesti¬
feras suasiones audiunt: sed
tamen ad oꝑationem prauam
minimȩ ꝑtrahuntur: mortife¬
rum quidem ẽ qđ bibunt: s ñ
eis nocebit: Qui. quotiens ꝓri¬
mos suos in bono opere infir¬
mari conspiciunt: dum eis tota
uirtute concurrunt. et exemplo
sue operationis. illorum uitam
roborant. quȩ. in ꝓpria actione
titubabat: quid aliud faciunt.
nisi suꝑ egros manus imponũt
ut bene habeant: Quȩ nimirũ
miracula. tanto maiora sunt:
quanto spiritalia Canto maio¬
ra sunt: quanto ꝑ hec. ñ corpo¬
signa fr̃s Kmm̃: auctore deo. si
uultis. uos facitis Ex illis enu
exterioribus signis: optineri ui-¬
ta ab hȩc oꝑantib ñ ualet: Nam
corporalia illa miracla ostendirs

Expanded text:
sancta autem mysteria insonant, sancta autem mysteria insonant, conditoris sui laudem et potentiam, quantum praevalent, narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit, quia quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant, qui in propria actione titubabant, quid aliud faciunt, nisi super aegrotos manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto spiritaliora; tanto majora sunt, quanto per haec non corpos charissimi, auctore Deo si vultis vos facitis. Ex illis enim exterioribus signis obtineri vita ab haec operantibus non valet. Nam corporalia illa miracula ostendunt