comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tee mille. culturi.xx.uiii. sciphi
ari.xix. sciphi argentei. cccc .x.
uasa cilia mille ⁊ omnia uasa au¬
rea. ⁊ argentea .u. milia. cccͣͤ. uniuer¬
sa tulit sabasar

Expanded text:
teae millę, cultri XX novem, scyphi aurei XXX, sciphi argentei secundi CCCCX, vasa alia mitte. Omnia vasa aurea et argentea quinque milia CCCC universa tulit Sasa
Abbreviated transcription (Latin):
uł psalmis quos insti¬
locacione arche princi¬
pem fecit a conficen¬
dum comino asaph.
rum destantur. de quo
sub manu ip̃ius erat
ꝓpħantes iuxta regem
merito hic cum filii a sar¬
ñ solum faciendo audito
instarent super eos qui faciebant
opus intemplo dei filii henad filui.
corum. ⁊ frẽs corum leuite. Cun

Expanded text:
 psalmis quos instilocatione arcae principem fecit ad confitendum Domino, Asaph rum testantur, de quo sub manu ipsius erant prophetantes juxta regem . Merito hic cum filii Asanon solum faciendo auditorinstarent super eos qui faciebant opus in templo Dei: filii Enadad, et filii eorum, et fratres eorum Levitae. Fun
Abbreviated transcription (Latin):
hic qui sacrificauit coram
ccłis omnium ydolis. sig̃t
malos catholicos qui pͣms
opib ⁊ pecc̃oꝵ uota scanda¬
lrrant pͥximos suos in eoe¬
nim ydolis sacrificate ꝓbã¬
tut quo principalib mcus
captinati cẽ manifestant᷑
Uñ quaritiam paulus apo¬
stolus ydoloꝵ sernitutem
appellat. s hos gladus ma¬
thatie crutidat suꝑ aram
q ultis equissum iudicis
irstam intalib ex̾cet uin¬
dictam. nec ñ ⁊ iurũ que
miserat antiochuis cogebat
ĩmolati in ip̃o temꝑe oecid̾¬

Expanded text:
hic qui sacrificavit coram oculis omnium idolis, significat malos catholicos, qui pravis operibus et peccatorum nota scandalizant proximos suos. In eo enim idolis sacrificare probantur quod principalibus vitiis captivati esse manifestantur. Unde avaritiam Paulus apostolus idolorum servitutem appellat . Sed hos gladius Mathathiae trucidat super aram, quia ultio aequissimi judicis justam in talibus exercet vindictam. Nec non et virum quem miserat Antiochus qui cogebat immolare, in ipso tempore occid
Abbreviated transcription (Latin):
nacionis m̃itam reciperẽt
penam sunul ⁊ ara impie¬
fatis destruetur qi poit ꝑ¬
actum uidicium ult̾ius pec¬
candi facultas ulla ñ tribue¬
tur iniquis. ꝙ añ sequitur.
zelatus est leg̃em sicut fecit
phinees zambri filio salomi
toris ur̃i in nonissimis tem¬
porib nobilissimum actũ.

Expanded text:
nationis meritam recipient poenam; simul et ara impietatis destruetur, quia post peractum judicium ulterius peccandi facultas ulla non tribuetur iniquis. Quod autem sequitur: Zelatus est legem, sicut fecit Phinees Zamri filio Salomi toris nostri in novissimis temporibus nobilissimum actum.
Abbreviated transcription (Latin):
cex ut ũba dierum docent qͦ¬
modo aũ dicit ordines ponen¬
dos delapidibus impolitis ctẽ
⁊ sic ordines de lignis noius
cum omnc templum fu̾it ĩ¬
teruis cedoro nestitum nisi
forte moris ꝑsarum erat sic
templa facerc uariato oꝑe
ut t᷑m ordines lapidum eͥs¬
sent ꝑ parictes. ⁊ quartus de
bere putauit an forte de atri¬
o sacerdotum intelligendũ
est cum dixisse ꝙ circa tem¬
plum in gyro factumtres
ordines hacebat lapidum po¬
litoꝵ ⁊ quartũ lignoꝵ cedri¬
pectus altum aut de porticu
domiis domus domini q̃ erat
añ faciẽ tẽpli de qua scriptu¬
ta cũ palaciũ salamonis fa¬
bricatetur ita memorat. fecri¬
⁊ atrium maiꝰ totundum triũ
ordinũ de lapidib soctis ⁊ uniꝰ
or dinit de colato cedro. net nõ
⁊ matrio domus domini int̾i¬
oꝵ. ⁊ inporticu domus.

Expanded text:
 ut Verba dierum docent. Quomodo autem dicit ordines ponendos de lapidibus impolitis tres, et sic ordines de lignis novis, cum templum omne fuerit interius cedro vestitum? nisi forte Persarum erat moris ita templa facere opere variato, ut terni ordines lapidum essent per parietes, et quartus de bere putavit. An forte de atrio sacerdotum intelligendum est eum dixisse, quod circa templum in gyro factum, tres ordines habebat lapidum politorum, et quartum lignorum cedripectus usque  domus Domini quae erant ante faciem templi. De qua Scriptura cum palatium Salomonis fabricaretur, ita memorat: Feciet atrium majus rotundum trium ordinum de lapidibus sectis, et unius ordinis de dolata cedro, necnon et in atrio domus Domini interiori, et in porticu domus
Abbreviated transcription (Latin):
b dilatata ꝯsistit ecc̃a. ꝙͣ ut cõgregaret filius dei des¬
cendit in mundum. ubi añ pãssiõnem suam .xl. di¬
uenirent int̾rã
regis. Et ꝓcesse¬
runt ut irent cũ
uniu̾sa uirtute
sua ⁊ uenerũt et
applicuerũt aĩam
pestri. taudie¬
runt mercatores
regionum nomẽ
coꝵ ⁊ acceperunt
argentum. ⁊ au¬
rum multũ ual¬
de.⁊ pueros. ⁊ ue¬
nerunt in castra
ut acciperent fili¬
os isrł in seruos

Expanded text:
 dilatata consistat Ecclesia. Quam ut congregaret Filius Dei descendit in mundum; ubi ante passionem suam quadenirent in terram regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum pestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos
Abbreviated transcription (Latin):
nita dr̃. qͣ .u. dieb inducias ĩ¬
ers doctor expetit qui corꝑale
solacium anditorib suis in¬
discrete ꝓmittit. qi inpotesta¬
te suasit sũmidatoris mag¬
nificenciam tũ magis quidẽ
tribuendi modus dãtis qͣm
accipient potestate ⁊sistit. si
aũ p̾sentis uite negatur so¬
laciũ subditos deserunt ut
cedentes ꝑsecutorib corꝑale de¬
uitent supplicium. hanc ꝯuẽ¬

Expanded text:
ita quasi quinque dierum inducias iners doctor expetit: qui corporale solatium auditoribus suis indiscrete promittit, quasi in potestate sua sit summi datoris munificentia, cum magis quidem tribuendi modus in dantis, quam in accipientis potestate consistat. Si autem praesentis vitae negatur solatium, subditos deserunt, ut credentes persecutoribus, corporale devitent supplicium. Hanc conven
Abbreviated transcription (Latin):
uida ⁊ beniamin. ⁊ hĩtatorib ierłm tradiderũt ĩ mani¬
b eoꝵ qui p̃erant oꝑarus in domo dñi ut instaurarẽt
templũ ⁊ infirma qͥq sarcirent. at illi dederunt eam ari¬
tificib ⁊ cementarus ut emerẽt lapides excissos de lapi¬
clicinis. ⁊ ligna ad ꝯmissuras edificu ⁊ ad cõcuatẽem
domoꝵ quas destruxerãt reges uuda qui fideliter cuncta
faciebant. erant aũ ppositi oꝑanciũ iabath ⁊ abdias de
filus merati ⁊acharias ⁊ mosollam de filiis carch qui
urgebant opus om̃es leuite scientes organis can̾e. suꝑ
eos uero qui ad diu̾sos usus honera portabat erant scri

Expanded text:
uda, et Benjamin, et habitatoribus Jerusalem, tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini, ut instaurarent templum, et infirma quaeque sarcirent. At illi dederunt eam artificibus, et caementariis, ut emerent lapides de lapicidinis, et ligna ad commissuras aedificii, et ad contignationem domorum, quas destruxerant reges Juda. Qui fideliter cuncta faciebant. Erant autem praepositi operantium, Jaath et Abdias de filiis Merari, Zacharias et Mosollam de filiis Caath, qui urgebant opus: omnes Levitae scientes organis canere. Super eos vero, qui ad varios usus onera portabant, erant scri
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃etq q̃scripta sunt ĩuolumine illo ꝙ legerat ad ura¬
uit qͦ suꝑ hoc cẽs qui reꝑti fucrãt ĩ ierłm. ⁊ beniamin. et
fecerũt hĩtatores ierłm. uxta pactũ dñi dei pr̃m suorum.
abstulit gͦ iosias cunctas abhoĩnatões de uniu̾sis regio¬
nib filioꝵ iscł. ⁊ fecit oẽs qui residui erant ĩ isrł seruire

Expanded text:
scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuravit quoque super hoc omnes qui repperti fuerant in Hierusalem et Beniamin et fecerunt habitatores Hierusalem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant in Israhel servire
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ostend̾et qr fuuesta e¬
rant eoꝵ sacrificia qui ñ¬
solum pecudum hostias
demonus offerebant: S¬
bant hic sig̃cat omnes¬
cipati sacrilegam uitam

Expanded text:
ut ostenderet, quia funesta erant eorum sacrificia qui nsolum pecudum hostias daemoniis offerebant, sbant. Hic significat omnescipati vitam sacrilegam tem
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur cur hic egla sola
uxor dauid dicatur s ħ est mi¬
chol que int̾ multas sola u¬
xor dr̃. qr eam in adolescenci¬
am primam accepit uxorẽ
q̃ in partu occubuisse dr̃. egla
ergo int̾p̃tatur uitula que
sig̾cat sẏnagogam que le¬
gis igũ suscepit. s lascim¬
endo corrupit. uñ effraym

Expanded text:
Quaeritur cur haec Egla sola uxor David dicatur; sed haec est Michol, quae inter multas sola uxor dicitur, quia eam in adolescentia primam accepit uxorem, quae in partu occubuisse dicitur. Egla vero interpretatur vitula, quae significat Synagogam, quae legis jugum suscepit, sed lasciviendo
Abbreviated transcription (Latin):
hallite nomina locoꝵ sortust᷑
qui sunt sara. ⁊ estoal uibi se¬
pultus est sanson. requieci¬
o cium sepulchrum dr̃. alii di¬
midium requiecionis tem¬
pus dunidium intelligunt.
.s. tempore quo moyses dedit
ruben. ⁊ gad. ⁊ dunidie tribui
des suas accepetunt. in huiꝰ
temporis medietate dñt so¬
bal cẽ mortuũ. ⁊ ita dimidi
tunt. qui libros legis ⁊ ppła¬
rum ferebant s musteriũ
in carnacionis xp̃i intellige¬
bant. uñ dunidium requie¬

Expanded text:
haolitae nomina locorum sortiti sunt, qui sunt Sarrai et Esthaol, ubi sepultus est Samson. Requietatio enim sepulcrum dicitur. Alii dimidium requietionis tempus dimidium intelligunt, scilicet tempore quo Moyses deditRuben et Gad, et dimidiae tribui tes suas acceperunt. In hujus temporis medietate dicunt Sobal esse mortuum, et ita dimidiurunt, qui libros legis et prophetarum ferebant, sed mysterium incarnationis Christi non intelligebant. Und
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ augmenta priorum
desunt temptamenta pͣuo¬
rum qui uł bonum ficte
ostendendo: uł aperce malũ
ing̾endo scõs ledere conan¬
tur. recte sub iungitur. au

Expanded text:
inter augmenta piorum deerunt tentamenta pravorum, qui vel bonum ficte ostentando, vel aperte malum ingerendo, sanctos laedere conentur, recte subjungitur: Au
Abbreviated transcription (Latin):
runt letantur neõ phi¬
ti gr̃a redemptoris se col
rente ꝑisse. ⁊ qi corrupto
ab hostib templo dei statu
talis in babilonem in cõ¬

Expanded text:
runt. Laetantur neophyti gratia Salvatoris se collrente periisse, et quasi corrupto ab hostibus templo Dei, statu talis, in Babylonem, id
Abbreviated transcription (Latin):
Sedechias sigt eos qui regi¬
men in ppło dei suscipiunt
accipiunt dignitatẽ maxii¬
me quia filui iosie .i. salutis
domini ꝑ gr̃am bap̃i ⁊ uucti¬
onem erismatis nuncupar

Expanded text:
Sedecias significat eos qui regimen in populo Dei suscipiunt:accipiunt dignitatem, maxime quia filii Josiae, id est salutis Domini, per gratiam baptismi et unctionem chrismatis nuncupar
Abbreviated transcription (Latin):
edificare cupio magna est. ma¬
luper omnes deos. quis gͦ poterit p̃uale̾ ut edificet ei
dignam domum: si enim celum. ⁊ celi celoꝵ capere eũ
neq̃unt: qͣntus egosum ut possim ei edificare domũ
d ad hoc tm̃ ut adoleatur in censum coram illo. mitce
gͥ mͥ uirum eruditũ qui nou̾it oꝑari in auro ⁊ argen¬
to.ere. ⁊ ferro. ⁊ purpura. ceccino. ⁊ iacincto. ⁊ qui sciat
sculpere celaturam cum his artificib quos mecum
habeo in uidea. ⁊ in icrłm quos p̃parauit dauid pr̃ meus
set ⁊ ligna cedrina michi mitce arcecuthina ⁊ pinea de

Expanded text:
edificare cupio, magna est: masuper omnes deos. Quis ergo poterit praevalere, ut aedificet ei dignam domum? Si coelum et coeli coelorum capere cum non queunt: quantus ego sum, ut possim aedificare ei domum? Sed ad hoc tantum, ut adoleatur incensum coram illo. Mitte igitur mihi virum eruditum, qui noverit operari in auro, et argento, aere, ferro, purpura, coccino, et hyacintho, et qui sciat sculpere caelaturas, cum his artificibus, quos mecum habeo in Judaea et Jerusalem, quos praeparavit David pater meus. Sed et ligna cedrina mitte mihi, et arceuthina, et pin
Abbreviated transcription (Latin):
hu sunt principes cantoꝵ ꝑ fami¬
lias leuitarum. qui mnexedris mo¬
rabantur. ut die ⁊ nocte iugiter
suo mist̾io descriurent. capita leui¬
tarum ꝑ familias suas. principes
manserunt in ictłm. in gabaon
aũ cõmorati sunt pr̃ gabaon ia¬
hel ⁊nomen uxoris eius maacha
filius primegenitus eus abdon
⁊ sur. ⁊ cys. ⁊ bail. ⁊ ner. ⁊ nadab. gedor
qͦ. ⁊ haio. ⁊ zacharias ⁊ macelloch.

Expanded text:
hii sunt principes cantorum per familias Levitarum qui in exedris morabantur ita ut die et nocte iugiter suo ministerio deservirent capita Levitarum per familias suas principes manserunt in Hierusalem in Gabaon autem commorati sunt pater Gabaon Iaihel et nomen uxoris eius Maacha filius primogenitus eius Abdon et Sur et Cis et Baal et Ner et Nadab Gedor quoque et Ahio et Zaccharias et Macell
Abbreviated transcription (Latin):
Dignum est ut quanto quis
platui est cet̾is tanto deueci¬
or sit incliuinis officus ille
bene principatum minist̾u
seruat quistudet man̾e in
cumultus scłi ⁊ uoluptates
carius fugiat ⁊ quietem m̃¬
tis in ꝯtemplacione dei hẽat
dicens. cũ psalmista. letatus
sum in his. q̃. dic. sunt. ⁊ c̃.

Expanded text:
Dignum est, ut quanto quis praelatus est caeteris, tanto devotior sit in divinis officiis. Ille bene principatum ministerii servat, qui studet manere intumultus saeculi et voluptates carnis fugiat et quietem mentis in contemplatione Dei habeat, dicens cum Psalmista: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatem pp̃ incredulita¬
tem ⁊ duriciam cordis ꝑdentes
qui ꝑ ysaiam principes sodo¬
moruum ⁊ ppłs gomorre dũr
uñ erechiel pater tiuis amor¬
reus ⁊ mat̾ cua cechea.

Expanded text:
nobilitatem propter incredulitatem et duritiam cordis perdentes, qui per Isaiam principes Sodomorum et populus Gomorrhae dicuntur. Unde Ezechiel: « Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ crepcione filioꝵ suoꝵ toti¬
die deum om̃ipotẽtẽ ꝑ fidem
⁊ mist̾ia incarnatõnis exorat
ut hostium ⁊ primatur auda
cia. ⁊ fidelium liberetur inno¬
cencia.

Expanded text:
 ereptione filiorum suorum, quotidie Deum omnipotentem per fidem et mysteria incarnationis exorat, ut hostiu fidelium liberetur innocentia.
Abbreviated transcription (Latin):
diatur ad bellũ. uadat. ⁊ reu̾tatur ad domum suam
ne pauere faciat corda fr̃m suoꝵ situt ⁊ ip̃e timore
ꝗtemplacionis uł sp̃italis milicie arripere ex̾citum
qui ad huc midari t̾rens oꝑib ꝑtimescit᷑ ne rursus ĩ¬
firmitates mentis ⁊ pristinas sordes reũtatur. suoq ex¬
emplo alios ab euangelica ꝑfestione renocet. ⁊ fidelium
ingorem infirmet. iuibentur itaq tales ut discedẽces¬
a pugna reu̾tuantur in domum suam qr ñ possunt dui¬
plici corde bella domini p̃liari. uir enim dupplex aĩo ĩcõ¬
stans est in omnib oꝑib suis. tales quippe oportet ut
ut mactina uita ⁊sistant. quam tepide ꝯtemplaci¬
onem exequentes maiori discrimine se ip̃os inuoluãt
licia suspenditur qui uxorem duxerit. qui plantane¬
rit iuneam uelut ꝓpagines filioꝵ. ñ enim pot̃ serui¬
re diuine milicie sermis uxoris. nec pot̃ assequi stu¬
dium ꝯtemplacionis qui adhuc indelectacione cõfigi¬
tur carnis. nemo inquid apłs militans deo implicat

Expanded text:
diatur ad bellum: uadat, et reuertatur in domum suam, ne pauere faciat corda fratrum suorum, sicut et ipse timore templationis, vel spiritalis militiae arripere exercitum, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescit, ne rursus infirmitate mentis ad pristinas sordes revertatur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione avocet, et fidelium vigorem infirmet: jubentur itaqa pugna, revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tales quippe oportet ut ut in activa vita consistant, quam trepide contemplationem sequentes, majori discrimine semetipsos involvanlitia prohibetur, qui uxorem duxerit, qui plantaverit vineam, velut propagines filiorum. Non enim potest servire divinae militiae servus uxoris: nec potest assequi studium contemplationis, qui adhuc in delectatione figitur carnis. « Nemo, inquit Apostolus, militans Deo, implicet
Abbreviated transcription (Latin):
Letatur raguel de uita tobie
de ꝯunctione filie eccidit du
lectione sue gentis indeũ fide
ꝓficientis ut ⁊̃ de ip̃is doctoree
fierent qui post modũ marci¬
res exist̾ent hii uacce qr st̃ i
gum euangelii portauerunt.
⁊ qui portarent p̃dicãrdo ge¬
nucrunt. arictes sunt tanqͣ

Expanded text:
etatur Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione filiae. Occidit duavocatione suae gentis in Domini fide proficientis, ut etiam de ipsis doctores fierent qui postmodum martyres existerent. Hi, vaccae sunt qui jugum Evangelii portaverunt, et eos, qui portarent praedicando, genuerunt. Arietes, sunt tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum fi¬
B. cadem cautela filii tnͣs¬
migracionis erga sac̃doteᷤᷤ
agunt q̃ erga ppłm cura¬
bant enum ut distincte pa¬
tesc̾ent qui u̾e ad ppłm is¬
ꝑtinent. qui aut suspecti¬

Expanded text:
sacerdotum. Eadem cautela filii tmigrationis erga sacerdotes agunt, qua erga popubant enim, ut distincte patesceret qui vere ad populum Isrtinerent, qui aut suspecti
Abbreviated transcription (Latin):
catum p̃stabant .u. libros legiᷤ
sigcant quib ad spũalem sciã¬
redactis ac de typico uelamine
litt̾e ad sensum euangłi sp̃i¬
tali scĩa retractis oꝑortunũ
solacium sius p̃bent execu

Expanded text:
atum praestabant, quinque libros legis significant, quibus ad spiritalem scredactis ac de typico velamine litterae ad sensum Evantali scientia retractis, opportunum solatium suis praebent exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
prioris libri hystoria natrat ꝙ
antiochus nobilis ꝓfecturus
inꝑsidem ꝯstrtuerit lysiam sr̃
antiochus minor bella ꝑ semet¬
ip̃m gessit ꝯtra uideos qñ cũ
cleplantis ⁊ multitudine ma¬
gna. tam de suis quam de ali-¬
is nacionib ꝯgregata ibidem
uenit. ⁊ qñ elearar filius sau¬
ra maximum elephantoꝵ in¬
t̃fecit arbitratus in eo regem
⁊ sist̾e ostendit se mordine hy¬
sus ita se habͣuit. nunc aũ de cupato¬
re antiochi filio impii q̃ sunt gesta
narrabimus bremiantes mala q̃ mbel¬
lis gesta sunt hic suscepto regno con¬
stituit suꝑ negocia regni lysiam ꝙ̃¬
e. nam ptholomeus qui dice qui di

Expanded text:
Prioris libri historia narrat quod Antiochus Nobilis, profecturus in Persidem, constituerit Lysiam supeAntiochus minor bella per semetipsum gessit contra Judaeos, quando cum elephantis et multitudine magna, tam de suis quam de aliis nationibus, congregata ibidem venit; quando Eleazar filius Saura maximum elephantorum interfecit, arbitratus in eo regem consistere; ostendit se in ordine hsus ita se habuit nunc autem de Eupatore Antiochi filio impii quae gesta sunt narrabimus breviantes mala quae in bellis gesta sunt hic suscepto regno constituit super negotia regni Lysiam qupem nam Pt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adu̾sarus adu̾satur sicut lex dicit¬
sus cadunt exhis añ .xx. mi
lia ⁊ quingenti ꝓsternũtur.¬
cũ omnes qui catholice dectri¬
ne que in duob testam̃tis est¬
u̾itate iuncente suꝑantur¬
atq deiciuntur similiter ⁊
equites sexcenti ⁊teruntur¬
te dñm hñtes. illi aũ ducẽ belli am¬
mum habebant. s cum uehemens pu¬
gna eẽt apparuerũt ad ũsarus de celo uir .u. in equis. frens
aureis decori ducatũ udeis p̃stantes quib
d̃uo machabeum mediũ hñtes armis suis cimselistum ĩ¬
columem ꝯsctuabãt in adu̾sarios aũ tela ⁊ fumina iacieñt
ex quo ⁊ cecitate ⁊fusi. ⁊ repleti ꝑ turbacione cadebant inter¬
festi sunt aũ. xx. milia quingenti ⁊ equites sexcentia  y

Expanded text:
t adversaretur sicut lex dicisus cadunt. Ex his autem viginti millia et quingenti prosternuntur,mnes qui catholicae doctrinae, quae in duobus Testamentis estveritate vincente, superdejiciuntur; similiter et equites sexcenti conteruntute Dominum habentes illi autem ducem belli amum habebant sed cum vehemens pugna esset apparuerunt adversariis de caelo viri quinque in equis frenis aureis decori ducatum Iudaeis praestantes ex quibus duo Macchabeum medium habentes armis suis circumseptum incolomem conservabant in adversarios autem tela et fulmina iaciebant ex quo et caecitate confusi et repleti perturbatione cadebant interfecti sunt au
Abbreviated transcription (Latin):
Qdeas q ampliuas ꝑurgetant pugnᷤ
eulus est hni u̾o qui cum symone e¬
rant cupiditate ducti aquibzam qͥ
inturrib erant suasi sut pectumniar
leit am esfugere cum aũ machabro

Expanded text:
urguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia etserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo
Abbreviated transcription (Latin):
uiterti euangłu resist̾e ualẽ¬
tes. tñ sallubrat᷑ crese ncstien¬
conec iudicium dñi futurũ
ꝑtimescento magis eligunt
re sͣ quos uidas cũ symone ⁊
rotepho milites mittit. s re¬
cmiarum amore aliqui eoꝵ
detenti tellum ⁊missum ꝑ¬
age neglexerunt ꝙ sepe adi¬
git ut ħui quib iacerdo tali
Signitas ac spitalis agonis
milicia ⁊missa est ꝑcupidi¬
tatem trenam decepti mag̃
auaricie sue satistas¬

Expanded text:
veritati Evangelii resistere valentes, tamen salubriter credentes nesciendo, nec judicium Domini futurum pertimescendo, magis eligunt uere; contra quos Judas cum Simone et Josepho milites mittit; sed pecuniarum amore aliqui eorum decepti, bellum commissum peragere neglexerunt, quia saepe contingit ut hi quibus sacerdotalis dignitas ac spiritalis agonis militia commissa est, per cupiditatem terrenam decepti, magis avaritiae suae satisfa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt dux locoꝵ assumptis ad uenis fre¬
quenter uideos debellabat. indei uero
qui tenebant oꝑtunas municiones
fugatos ab ierosolimis suscipiebant
⁊ bellare temptabant. hii u̾o qui erãt
cum machaleo ꝑorõnes dominum ro¬
gantes ut eẽt sibi adiuitor. impetũ
fecerunt. ĩmuniciones ydumeorum
ut iam sup᷑ ostendimus pri¬
or liber narrat lysiam simul
cum ptholomeo ⁊ nichanore
elegisse ad impugnandam ui¬
deam cuius adimpngnatõem
qͣ lit̾ fu̾it in priori ⁊ ip̃senti
libro refertur s uictoriam ad
uideos cessisse declaratur nam
ꝙ ip̃e gorgias qui gentes di¬
uersas ꝓuocabat ad belland̾
ꝯͣ uideos diaboli typum tene¬
at suꝑuis iam dcm̃ est. qui in¬

Expanded text:
et dux locorum adsumptis advenis frequenter Iudaeos debellabat Iudaei vero qui tenebant oportunas munitiones fugatos ab Hierosolymis suscipiebant et bellare temptabant hii vero qui erant cum Macchabeo per orationes Dominum rogantes ut esset sibi adiutor impetum fecerunt in munitiones Idumeorum ut jam supra ostendimus, prior liber narrat, Lysiam simul cum Ptolemaeo et Nicanore egisse ad impugnandum Judaeam, cujus impugnatio qualis fuerit in priori et praesenti libro refertur, sed victoria a Judaeis stetisse declaratur. Nam quod ipse Gorgias, quoniam gentes diversas provocabat ad bellandum contra Judaeos, diaboli typum teneat, superius jam dictum est, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
celebrata simili modo ⁊ inprio¬
ri libro ⁊memoratur. ꝙ aũ ta¬
bernaculoꝵ festiuitatem eos
ei qui ꝓsꝑabat mũdare locum
suũ ostendit nos in p̃senti iuita¬
ubi tribulatõnis ⁊ doloris locus
est ꝑegrinos nos metip̃os ag¬
florens uirtutũ ⁊ ramos bono

Expanded text:
o et in priori libro commemoratur; quod arnaculorum festivitatem eos ei qui prosperavit mundari locum suum, ostendit nos in praesenti vitubi tribulationis et doloris locus est, peregrinos nosmetipsos agflores virtutum et ram
Abbreviated transcription (Latin):
rum oꝑum semꝑuirentes co
pr̃e ꝓcterne uite ad eptu ⁊ ce¬
ferre tirsus enim generaliter
meduis frutex dictus eo ꝙ atͥ¬
na nr̃a mat̾ia.

Expanded text:
entes Deo pro aeternae vitae adeptioneferre. Thyrsus enim generaliter medius frutex, dictus eo qunostra materia
Abbreviated transcription (Latin):
lesiones. ⁊ ẽ. Quia nequent̃
sufferre si qui diaboli regnũ¬
cognantur impugnare. ti¬
ment bella rcitari in eccłia
ne hesei ⁊ fallacie eoꝵ cum
deginate gentiliĩ debellen¬
tur. duce illo quiait. ñ ueni
iterum. ignem uem mitt̃e
dei quo adu̾sarios st̃nat. ⁊ i¬
gnem caritatis quo suorũ
corda accendens omnia tra¬
rie secte arma ⁊ scuta cõbu

Expanded text:
esiones. Quia nequeunt sufferre, qui regnum diaboli conantur impugnare, timent bella concitari in Ecclesia, ne haereses et fallaciae eorum cum dogmate gentilium debellentur, duce illo qui ait: Non veni iterum: Ignem veni mitterDei quo adversarios sternat, ignem charitatis, quo suorum corda accendens omnia contrariae sectae arma et scuta combu
Abbreviated transcription (Latin):
to. quo orbis ablutus ⁊ scĩ¬
ficatus fructus aĩarũ tri¬
cesimum ⁊ sexagesimum
⁊ centesimum deo gignit
Nabitant hostes ierosoli¬
moꝵ insamaria que inter¬
p̃tatur custodia. non quod
pcepta fidei ⁊ u̾itatis custo¬
diant qui uisione uere pa

Expanded text:
to quo orbis ablutus et sanctificatus fructum animarum, tricesimum, sexagesimum et centesimum Deo gignitHabitant hostes Jerosolymorum in Samaria, quae interpretatur custodia, non quod praecepta fidei et veritatis custodiant, qui visioni verae pa
Abbreviated transcription (Latin):
ter que syria est qui baptis¬
inum sig̾cat qr unus est de
quatuor auminib ꝑadisi
que totum orbem irrigant
sicut .iiͫi. euangeliste ab u
lauacrum salutis p̃dicant

Expanded text:
tra quem Syria est, qui baptismum significat, quia unus est de quatuor fluminibus paradisi, qui totum orbem irrigant, sicut quatuor evangelistae ab unlavacrum salutis praedicant
Abbreviated transcription (Latin):
illuminati atq ⁊ fortati sunt ⁊ rite credenco ate bñ
oꝑando u̾aciter sunt dei ⁊fessores. hu ꝑseuerant in
cãstris ecc̃e ⁊ hostem fortiter p̃munt conet eum eͣ¬
Terant ⁊ suos qui cedendo hostib fugerant castris p¬
stus iterum restituant. s uideanius quid fecerit io¬
nathas qn milites sui uetsi sunt in fugam
mundanis fluctib ⁊ infide¬
lum ꝑsecucionib obuiare¬
ꝑat stagnum genesarech¬
re galilee ab ad iacente ꝓuincia dictum. mareã ty¬
beriadis aꝓtima ciuitate q̃ olim conerech uocatha
s aberode tetrarcha in staurata in honorem tyberii
cesaris tyberias est appellata. porro genesar alaci
ip̃ius natura qua crispantib aquis de se sibi exci¬
tare auram ꝑhibetur greco uocabulo qͣi generãs
libi auram dr̃. neq enim instagni morem st̾nitur.
aqͣ̃. s frcq̃ñtib uris spirantib agitatur haustu dui¬

Expanded text:
illuminati atque confortati sunt, et rite credendo atque bene illuminati atque confortati sunt, et rite credendo atque bene operando veraciter sunt Dei confessores, hi perseverant in castris Ecclesiae, et hostem fortiter premunt, donec eum conterant, et suos, qui cedendo hostibus fugerant, castris pristinis iterum restituant. Sed videamus quid fecerit Jonathas quando milites sui versi sunt in fugam, mundanis fluctibus in fidelium persecutionibus obviat. Stagnum Genesarethre Galilaeae ab adjacente provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesas a laci ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram dicitur. Neque enim in stagni morem sternitur aqua, sed frequentibus auris spirantibus agitatur, haustu dul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tra insidias diaboli iugilantis studiose obsernare
scribens ait ip̃e enim sathanas tramsfigurat sẽ man¬
gelum lucis. uñ ñ mirum si ministri eius tnͣfigurẽ¬
tur uelut ministri iusticie ibi alienigene occurren¬
tes incampo tendunt insidias in montib qr siuei
sunt seducere ꝯcendunt quib necc̃e est ut milites
xp̃i curtant ex adu̾so ⁊ ꝯfligant fortiter cum illis
ne forte ⁊senciant ꝑsuasionib eoꝵ ⁊ uoluptatib
atq illecebris oic soluantur. s ꝯmisso p̃lio fugerut̃
hui qui ex ꝑte fuerant ionache omnes ⁊ uemo relit¬
tus est ex euͭ nisi mathatias filius ab salomi ⁊ ida fili
asticis ꝑambicionem ⁊ uoluntatem istius mundi sub¬
ũtuntur. uñ in ꝑabola euangelica dominus ait qdͣ
exorte spme suffocauerunt segentem. ħ est diuicie ⁊
no luptuose uite suffocant u̾bum. ita ut ñ ferat f̾ruc
tum. s tñ mathatias qui intͣptatur domũ dei ⁊ udas
hoc est ⁊fitens restant cum ionacha q illi qui dono dei

Expanded text:
tra insidias diaboli vigilantis studiose observare scribens ait: Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Unde non mirum si ministri ejus transfigurantur velut ministri justitiae. Ibi alienigenae occurrentes in campo tendunt insidias in montibus: quia sisunt seducere contendunt; quibus necesse est ut milites Christi currant ex adverso, et confligant fortiter cum illis, ne forte consentiant persuasionibus eorum, et voluptatibus atque illecebris dissolvantur. Sed commisso praelio fugerunt hi qui ex parte fuerant Jonathae omnes, et nemo relictus ex eis nisi Mathathias filius Absalomi et Judas, filius asticis per ambitionem et voluptatem istius mundi subvertuntur. Unde in parabola evangelica Dominus ait : quod exortae spinae suffocaverunt segetem, hoc est, divitiae et voluptuosa vita suffocaverunt segetem, ita utum. Sed tamen Mathathias, qui interpretatur donum Dei, et Judas, hoc est, confitens, perstant cum Jonatha, quia illi qui dono Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eiecerunt prauos hĩtatores
inde posueruntq ibi p̾sidi¬
um. qr doctores sc̃i hoc hñt
maxime ĩconatu hoc toto a¬
gunt iisu ut ħeticos expu¬
gnent falsam eoꝵ opposi¬
cionem destruendo scriptu¬
ramq legis dei ab eoꝵ ma¬
nib eruant ponentes ĩ ea
p̃sidium ħ est pios scrutores
⁊ meditatores sap̃ie diume
qui studeant rete intellig̾e
⁊ rite ꝓferre diuinũ s̃monẽ.

Expanded text:
ejecerunt pravos habitatores inde, posueruntque ibi praesidium: quia doctores sancti hoc habent maxime in conatu, hoc toto agunt nisu ut haereticos expugnent, falsam eorum opinionem destruendo, Scripturamque legis Dei ab eorum manibus eruant. Ponentes in ea praesidium. Hoc est, pios scrutatores et meditatores sapientiae divinae, qui studeant recte intelligere et rite proferre divinum sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
liter agunt saltatum dño cõ
setratum. cũ ab huius curis
mundi ad tempus seꝑati ora¬
tõnib uacant ⁊ celestiumre¬
tum ꝯtemplatõni purificatã
mentem suspendit. nama cũ
et que caruis cura iure flagi

Expanded text:
o sacratum, cum ab hujus mundi curis ad tempus separati, orationi vacant, et coelestium rerum contemplationi purificatam mentem suspendunt. Nam cum ea quae carnis cura jure flagi
Abbreviated transcription (Latin):
dignemꝰ. occupamiur. sabbatiᷤ¬
nr̃e in qua nacamus atemꝑa
septimo assignatur. qi futu
nigene querunt ꝓphanare
cum t̾rene cogitat᷑iones nos

Expanded text:
emus, occupamur. Porro sabbatisnostrae, in qua vacamus a temposeptimo assignatur; quia futnigenae quaerunt profanare, cum terrenae cogitationes in
Abbreviated transcription (Latin):
malus infirma cogitacio
q̃ securis huuis muͣldi ultͣ¬
modũ inm̃git ꝙ nobis ty¬
rii .i. tcãgustati q̃runt ĩ sab¬
bato uendere. cum ĩmũdii
sp̃e quictem nostre cogita¬
cionis importime ꝓfunde se¬
culi curis obruere temptat̃.¬
q ꝓ tali m̃catu necinias op¬
timates iude obuirgat ⁊ ca
stigat. cum diuina inspira¬
tõ cos qui ꝓfessione pietatiᷤᷤ

Expanded text:
malus, infirma cogitatio quae se curis hujus mundi ultmodum immergit, quam nobis Tyrii, id est, coangustati quaerunt in sabbato vendere, cum immundi spiritus quietem nostrae cogitionis importune profundis saeculi curis obruere tentant.pro tali mercatu Nehemias optimates objurgat Juda stigat, dum divina inspiratio eos qui professioni pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
ant cet̾is mundi illecebris
mancipatr: creature magis
seriuant quam creatori. ta¬
les gͣ sicut hereti nolurcre
mutos ecte ĩonati. ne cres¬
cente statu pietatis a suaco¬
gantur impietate recedere
tales soient imbecilles appel¬
lare iuideos .i. cõtessores frdei
facile agentib suꝑandos dũ
in cotidiano aĩarum c̃tami¬
ne plus amant uiciaquã
uirtutes iuctorie palmam
tenere uł obtin̾e ⁊ qr sunt¬

Expanded text:
aut caeteris mundi illecebris mancipati, creaturae magis serviant quam Creatori . Tales ergo sicut haeretici nolunt muros Ecclesiae innovari, ne crescente statu pietatis a sua cogantur impietate recedere. Tales solent imbecilles appellare Judaeos, id est confessores fidei, et facile a gentibus superandos, cum in quotidiano animarum certamine, plus amant vitia, quam virtutes victoriae palma obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
rum iratus est ualde. ⁊ motus ni¬
mis subsannaiit iudeos ⁊ dixit
coram frib suis ⁊ frequencia sa¬
maritanorum. quid indi facuit
in decilles. num dlimittent cos ge¬
tes. num iacrificabunt ⁊ comple¬
bunt in una die nũquid edifica¬
re poterunt lapides de acius pulũ¬

Expanded text:
rum, iratus est valde; et motus nis subsannavit Judaeos, et dixit coram fratribus suis, et frequentia Samaritanorum: Quid Judaei faciunt imbecilles? Num dimittent eos gentes? num sacrificabunt, et complebunt in una die? Numquid aedificare poterunt lapides de ac
Abbreviated transcription (Latin):
Et oraumus .d. hoc est u¬
nicum ae hostes eccłie refu¬
stria doctoꝵ qui die noctu¬
q in lege eius meditantes
corda fidelium ccͣ insidias

Expanded text:
Et oravimus. Hoc est unicum contra hostes Ecclesiae refustria doctorum, qui die nocteque in lege ejus meditantes, corda fidelium contra insidias
Abbreviated transcription (Latin):
enim lat̾is medii ĩ ꝑte erat
domus dextre .i. aborientali
angulo lat̾is m̃idiani. in
t̾ra incipiens. ut ꝑuit̾iora
cius lateris occulto itinere
panlatum ad alciora cena
alciorem aulam regni

Expanded text:
quippe lateris medii in parte erat domus dextra, hoc est ab orientali angulo lateris meridiani in terra incipiens, et per interiora ejusdem lateris occulto itinere paulatim ad altiora coenaaltiorem regni
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse ⁊ mundũ suo sã¬
guine redemisse testant᷑
ambe columpne scłi uoca¬
bulo censentur cum una
firmitas. ⁊ altera in robo
rac dr̃ ut una fidei ⁊ oꝑis
fortitudo crnctis in ẽẽ doc¬
torib monstretur. ⁊ nr̃i
temporis dostores tacite no¬
tentur qui colũpne domꝰ
dei uideri.⁊ appellari uolunt cum inse firme fidei
ad contempnendas scłi pompas ac desideranda bo
asibilia nich hñt hãnt roboris ad corrigẽ¬
dos uł industrie ad intelligendo corum quib pre¬
sunt errores.

Expanded text:
venisse et mundum suo sanguine redemisse testantur. Ambae columnae simili vocabulo censentur, cum una firmitas et altera in robore dicitur, ut una fidei, et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstretur, et nostri temporis doctores tacite notentur, qui columnae domus Dei videri et appellari volunt, cum in se firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ad desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris ad corrigendos, vel industriae ad intelligendos eorum quibus praesunt errores.
Abbreviated transcription (Latin):
ticus hũit ostenduntq ge¬
mini lacus quoꝵ uiuis hi¬
impleri solet alter mirũ
in medum rubens quasu
cruentis aquis antiqui oꝑ
hostias in eo lauari asac̾do¬
tib solitas fecit. uñ ⁊ nomẽ
accepit ex quib omnibus
uidetur porta gregis uici

Expanded text:
ticus habuit; ostendunturque gemini lacus, quorum unus hiadimpleri solet, alter mirum in modum rubens, quasi cruentis aquis, antiqui in hostias in eo lavari a sacerdotibus solitas ferunt, unde et nomen acceperit. Ex quibus omnibus videtur porta gregis vicin
Abbreviated transcription (Latin):
or mari int̾ cunctas mas
icrłm que nunc porta dauid
montis syon de huic opini¬
ba dicrum ubi scriptum ẽ
de manasse rege uida post
hec edificauit mum extra
tem geon. in conuallemab
introitu porte piscium ꝑ
circuitum usq ad offel.
exaltauit illum uehemẽ¬
ter. Typice aũ sicut grex si¬
g̃cat domini fideles. sic et
pisces solent appellari.

Expanded text:
or mari inter cunctas vias Jerusalem; quae nunc porta David montis Sion. Huic opiniba dierum, ubi scriptum est de Manasse rege Juda: Post hoc aedificavit murum extra tem Gihon in convalle, ab introitu portae piscium, per circuitum usque ad Ophel, et exaltavit illum vehementer . Typice autem sicut grex Domini fidelis, sic etiam pisces solent appellari.
Abbreviated transcription (Latin):
reum ⁊ loco ꝯp̃hensibilem s
spm̃. ⁊ ubiq presentem esse¬
credidit quem ita icrosoli¬
confessus est. ut sunul enĩ
regni celo p̃sidere ñ dubita¬
ret. ita in celis regnare cred̾¬

Expanded text:
reum et loco comprehensibilem, sed spiritum et ubique praesentem credidit, quem ita in Hierusaleconfessus est, ut simul coeli regno praesidere non dubitaret, ita in coelis regnare cred
Abbreviated transcription (Latin):
os. ibi orabat. ibiq pascebat
Tunc descenderunt multi et c̃.¬
is cuis ascendebant in mon¬
tes s descenderunt in deser¬
tum ut ubi sedentes q̃rerẽt
iudicium ⁊ iusticiam quos
meliuis ꝑallegoriam acciꝑe
possumus quam uideos qui
post acceptam grãm bap̃tis
xp̃i cirtumcisionem. ⁊ legẽ
uet̾em obseruandam puta¬
bant ⁊ benee hũ in desertum
isse memorantur qui luces¬
cende euangelii u̾itate deser¬
tam legis umbram q̃ ad huc¬

Expanded text:
os; ibi orabat ibique pascebat Tunc descenderunt multi quaeris ejus non ascendebant in montes, sed descenderunt in desertum, ut ibi sedentes quaererent judicium et justitiam, quos melius per allegoriam accipere possumus quam Judaeos qui, post acceptam gratiam baptis circumcisionem et legem veterem observandam putabant. Et bene hi in desertum isse memorantur, qui, lucescente Evangelii veritate, desertam legis umbram qu
Abbreviated transcription (Latin):
ũba mathatie p̃figu-¬
rabant domini nt̃i iħu
xp̃i dectrinam. qua ex¬
ortatur nos cotidie re-¬
linq̃re uanitadẽ huius
a celestis regni.dicit .n.
ip̃e in euangelio. qui ñ
renunciauerit omnib¬

Expanded text:
ba Mathathiae praefigurabant Domini nostri Jesu Christi doctrinam, qui exhortatur nos quotidie relinquere vanitatem hujus a gaudia regni. Dicit enim ipse in Evangelio: Qui non renuntiaverit omni
Abbreviated transcription (Latin):
gabo uos. ⁊ indlucam in locum quem elegi. ut hĩtarent
nomen meum ibi. et ip̃i scrui tui. ⁊ ppłs turs quos redemi

Expanded text:
 Al. reducam in locum, quem elegi, ut habitaret nomen meum ibi. Et ipsi servi tui, et populus tuus, quos redemi
Abbreviated transcription (Latin):
Si nir sc̃s audiens cestructa
lapidum ⁊ lignoꝵ edificia.
comagis in destructione et
⁊ miscrante deo ad pristinam
erigantur sospitantem qui
in obpbrio religionis mimi¬
co triu᷑mphantẽ tacctant. di¬
utina nitiorũ¬

Expanded text:
sanctus, audiens destructa lapidum ac lignorum aedificia, to magis in destrtendum, ut miserante Deo ad pristinam erigantur sospitatem, qui in opprobrio religionis triumphante inimico jacebant diutina vitioru
Abbreviated transcription (Latin):
cendisie laudantes. indomo
qũ dei stantes laudantes¬
se ꝑhibentur. ascenderunt
enpm electi menia cunta¬
tu. que fecetunt. cũ gandi¬

Expanded text:
cendisse laudantes; in domo autem Dei stantes laudassse perhibentur. Ascendunt namque electi moenia civitatis, quae fecerunt cum gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
cluxit ⁊ fecit sr̃
eos tribulas ⁊trahas. ⁊ ferrata car¬
penta transire ita ut dissecarentur
⁊ ꝯt̾entur. sic fecit oauid cunctis ur¬
bib filioꝵ amon ⁊ reu̾sus est cum

Expanded text:
eduxit; et fecit super eos tribulas et trahas, et ferrata carpenta transire, ita ut dissecarentur et contererentur. Sic fecit David cunctis urbibus filiorum Ammon; et reversus est cum
Abbreviated transcription (Latin):
prius enim de corde nr̃o ege
concupiscenciarum. de inde
perum murus suꝑ funda¬
mentum fidei cõstruendꝰ
nam qui suꝑ humum ⁊ tu¬
d̾ã infirmarum cogitatio¬
num edificium sc̃e accionis

Expanded text:
 . Prius enim de corde nostro egerconcupiscentiarum, ac dein perum murus supra fundamentum fidei construendus; nam qui super humum ac rudera infirmarum cogitationum aedificium sanctae actionis
Abbreviated transcription (Latin):
tu dm̃i uixta omnia q̃ fec̃at ama¬
sias p̃reius. ⁊ exquisunt dñm ĩli¬
ebus ⁊acharie intelligentis ⁊ idẽ¬
tis deum. cumq requireret deũ
dilexit eum in omnib. Deniq eg̾ssus est ⁊ pug¬
nauit cͣc philistum ⁊ destruxit murum gech ⁊ mu-¬
ium iabine. murũ azoti. edificatuit qͦ oppida ĩ arotho
⁊ philistum adiuuit eum deus ccͣ philistum ⁊ cc ara¬
bas qui hĩtabant in gurbahal. ⁊ ct amonitas. expen¬

Expanded text:
iuxta omnia quae fecerat Amasias pater eius et exquisivit Deum in diebus Zacchariae intellegentis et videntis Deum cumque requireret Dominum direxit eum in omnibus denique egressus est et pugnavit contra Philisthim et destruxit murum Geth et murum Iabniae murumque Azoti aedificavit quoque oppida in Azoto et in Philisthim et adiuvit eum Deus contra Philisthim et contra Arabas qui h
Abbreviated transcription (Latin):
Ra. Quidam putant re¬
cha nomine dauid mĩcu¬
pari. est enun recha tener
uñ dauid de se aut ego sũ
tener ⁊ unctus rex ip̃e quo
q qi uecinculus ligni de¬
ner ẽẽ dr̃ ideo aũ iuri recha
dñr quia p̃p exprimendam
gencalogiam dauid hic an

Expanded text:
a. Quidam putant Recha nomine David nuncupari. Est enim Recha tener. Unde David de se ait: Ego sum tener et unctus rex . Ipse quoque quasi vermiculus ligni tener esse dicitur. Ideo autem viri Recha dicuntur, quia propter exprimendam genealogiam David hic an
Abbreviated transcription (Latin):
Et srdit ⁊ c̃. Constancia ma¬
thatie confortabat aĩos fili¬
rat fidem. uñ discipłis suis
ent nolite mirari si odit uoᷤᷤ
mundus. scitote qr me pri¬
orem uob̾ odio hũit neq ti¬
meatis eos qui cccidunt cor¬
occidere s pocuis eum qͥ pot ⁊

Expanded text:
e, etc. Constantia Mathathiae confortabat animos filirat fidem. Unde discipulis suis ait: Nolite mirari si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuerit : neque timeatis eos qui occidunt coroc
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatõem ⁊ castitatem
cum martirii dignitate indoe¬
torib debet effulgere. ⁊ ip̃orũ
ũbo ⁊ exemplo ad alioꝵ notiti¬
am ꝑuenire ut ab eis instruc¬
ti. ⁊ confortati aulam ꝑadis m̾e¬
antur introire.

Expanded text:
mortificationem et castitatem cum martyrii dignitate in doctoribus debet effulgere; et ipsorum verbo et exemplo ad aliorum notitiam pervenire: ut ab his instructi et confortati, aulam paradisi mereantur introire.
Abbreviated transcription (Latin):
tuli te cum in pasciuis sequercris gregem ut cesses dux
ppłi mei iscł. ⁊ fui tecum quocũq ꝑrexisti ⁊ int̾feci om̃s

Expanded text:
tuli te, cum in pascuis sequereris gregem, ut esses dux populi mei Israel: Et fui tecum quocumque perrexisti: et interfeci om
Abbreviated transcription (Latin):
cutit xp̃e qui in colle super¬
bie ⁊istunt. ⁊ cõterit sepem
duricie coꝵ diuidens ꝑtina¬
ciam ut solus dominẽtur
in ore t̾rarum. uñ secraitur.
diulgatum est nomͥẽ od ⁊c̾.¬

Expanded text:
Christus qui in colle superbiae consistunt, et conterit sepem duritiae, eorum dividens pertinaciam ut solus dominetur in orbe terrarum, unde sequitur: Divulgatumque est nomen D
Abbreviated transcription (Latin):
ea tempestate erat ibi ꝓpħa dñi nomine obed. qui tum¬
egressiis obiuam ex̾citu uenienti in samariam dicit eis
tigeret crudelitas ur̃a. insuꝑ filios inda. ⁊ icrłm uultis uo¬
bis subic̃e scruos. ⁊ ancillas ꝙ. neqͣꝙͣ fc̃õ opus est. peccastis
cnim suꝑ hec dño deo ur̃o. set audite consiliũ meum ⁊ redu¬
cite captiuos quos ad duxistis de frĩb nr̃is q magnus furor¬
dñi ĩminet uobis. steterunt itaq uiri de principibus
filiorum effraym azarias filius iohannam. barachias¬
filius mosollamoth. iherechias filus sellum. ⁊ amasias
filius adali ⁊ͣ cos qui nemebant de plio. ⁊ dixerunt eis nõ
intraducetis huc captiuos nepeccemus dño qͦre iultis ad
bellatores p̃dam ⁊unui̾sa q̃ ceꝑant coram prĩcipib ⁊ omĩ
multitudine. steteruntq iuti quos supra memorauimꝰ
⁊ apphendentes captiuos omnes qui nudi erãt nesticrunt
despoliis. cumq uestissent eos ⁊ calciassent ⁊ refecissent ci¬

Expanded text:
tempestate erat ibi propheta Domini nomine Oded qui egressus obviam exercitui venientium in Samariam dixit eis tingeret vestra crudelitas insuper filios Iuda et Hierusalem vultis vobis subicere in servos et ancillas quod nequaquam facto opus est peccatis enim super hoc Domino Deo vestro sed audite consilium meum et reducite captivos quos adduxistis de fratribus vestrDomini inminet vobis steterunt itaque viri de principibus filiorum Ephrafilius Mosollamoth, Ezechias, filius Sellum, et Amasa filius Adali, contra eos qui veniebant de praelio, et dixerunt eis: Non introducetis huc captivos, ne peccemus Domino. Quare vultis adbellatores praedam et universa quae ceperant coram principibus et omni multitudine steteruntque viri quos supra memoravimus et adprehendentes captivos omnesque qui nudi erant vestierunt de spoliis cumque vestissent eos et calciassent et refecissent ci
Abbreviated transcription (Latin):
agrum acheldemach qui¬
usq hodie ad australem
plagam montis syon sole¬
bant aũ inthaphet qui lecͥ¬
ortoꝵ p̾bet delicias posita

Expanded text:
agrum Acheldemach, qustratur ad australem plagam montisagrum Acheldemach, qubant autem in Tapheth quia locorum praebet delicias posita
Abbreviated transcription (Latin):
lo⁊ applicabuntur cis płimi fraudulenter ⁊ de erudicił
ruent᷑ ut ꝯ⁊flentir ⁊ csigantur. ⁊ dealtentur usq ad tẽ¬
pus p̃frntũ. qr adhuc aluid tempus erit. quanta iudei
abanticcho pasũ sunt p̃sens hystoria machabeoꝵ refert.
itriumphi eoꝵ testimonio sunt. qui ꝓcustodia legis dei
ciõmas. ⁊ gladios ⁊ seruitutem. ac rapͥmnas. ⁊ penai ulti
cbitet multis resistentib potencie enis. ⁊indui̾sa fugi¬
entib que hebrei in ułtima eũsione templi que sub uas̃pa¬
siano ⁊ tyto accidit. int̾p̃tantur fus de ppło płimos qr

Expanded text:
de eruditis ruent, ut conflentur, et eligantur, et dealbentur, usque ad tempus praefinitum, quis adhuc aliud tempus erit. Quanta Judaei ab Antiocho passi sint, praesens historia Machabaeorum refert, et triumphi eorum testiflammas, et gladios, et servitutem, et rapinas, et poenas ultimristo, multis resistentibus potentiae ejus, et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasia
Abbreviated transcription (French):
minabatur tha¬
si. ⁊ uidam qui
uocabatur ma¬
chabeus ⁊ elea¬
zarus qui cog¬
nominabatur
abaron.⁊iona¬
than qui cogno¬
minabatur a

Expanded text:
minabatur Thasi et Iudas qui vocabatur Macchabeus et Eleazarus qui cognominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur A
Abbreviated transcription (Latin):
c ⁊eilim nide ndcat qr ñ longo tempore post ucheat
cefenuonẽ nixit s ino euoluto anno defunctus est. ⁊ pͦ¬
ca indast̃lis euis qui uocabatur machibens. prignans
cecidit. ⁊ ceti frẽs euis adũsarioꝵ frande decepti suntems¬
stice aũ mathatias dñm saluatorem sigtat. qui prĩceps
eat ppłi dea ⁊ defensor electoꝵ suoꝵ cuuti tlu pugnam ꝓ
como istł defendiunt scnariũ dei aclegemid imeam r¬
terptatur añ mathatias domim dei cuus nominiar¬
chinum ip̃ius iacarnacionis nobis pateteda sacramẽ
chaama pp̃e ait ineuangłio. sic enimderis dilexit mũ¬

Expanded text:
auxilium inde vocat, quia non longo tempore post inchoatam defensionem vixit, sed uno evoluto anno defunctus est, et postea Judas filius ejus, qui vocabatur Machabaeus, pugnans cecidit, et caeteri fratres ejus adversariorum fraude decepti sunt. Mystice autem Mathathias Dominum salvatorem significat, qui princeps est populi Dei et defensor electorum suorum; cujus filii pugnant pro domo Israel, defendunt sanctuarium Dei ac legem divinam. Interpretatur autem Mathathias donum Dei, cujus nominis arcanum ipsius incarnationis nobis patefecit sacramentum. Unde et ipse ait in Evangelio: Sic enim Deus dilexit mun
Abbreviated transcription (Latin):
bis cͣc surripientum laque¬
os blandiciaꝵ cantele cus¬
te industria pontificis et
hus qui timebant dominũ
cuncti ꝯpuncti sunt corde qͥ
peccaucrunt . ⁊ eiecerunt uxo¬
res ⁊ alieigenas. ⁊ sic expul¬
sa turpitudine luxurie red̾
decus castimonie. ⁊ incuuta¬
te domni ciecto rudere uici

Expanded text:
bis adversus subripientium laqueos blanditiarum cautelae donte industrio pontifice et his qui timebant Dominum cunctis, compuncti sunt corde qui peccaverant, et ejecerunt uxores alienigenas; sicque, expulsa turpitudine luxuriae, rediit decus castimoniae, atque in civitate Domini, ejecto rudere viti
Abbreviated transcription (Latin):
mundum gr̃am nobis e¬
uangelii contulit. primũ
namq tempus añ legem ĩ
pr̃iarchis. scd̃m in ꝓpħis. sub
lege p̃misit. int̾cio ip̃e cũ
gracia uenit ⁊ sua nos pas¬
sione redimens t̃cia die res¬

Expanded text:
minus, gratiam nobis Evangelii contulit. Primum namque tempus ante legem in patriarchis, secundum in prophetis sub lege praemisit, in tertio ipse cum gratia venit; quia sua nos passione redimens, tertia die re
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̾at. uincebant hõstes
publicos edificato templo
comini ⁊ dedicato s uince¬
bantur amore mulieturne
indeamus ammos fidelium
muldo ꝑiculosius nunc tẽp¬
tari intrinsecus concupĩa¬

Expanded text:
ntis; vincebant hostes publicos aedificato templo Domini ac dedicato, sed vincebantur amore mulierum gentilium, ne videamus animos fidelium multo periculosius nunc interius tentari, a concupi