comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plib̾m.ar. potãt upeccare. ⁊ ñ peccare. s
cdet̃. quȩ addita ẽ quib dã iu cõfirmatio¬
ne. Etad hoc cõfirmãdũ utũt᷑ testimonio
aũgi. qui suꝑ genesi dicit angłicã n at̾ã
pͥmo informit̃ creatã. ⁊ celũ dictã. pꝰca for¬
matã.⁊ lucc̃ appellatã. qñ ad creatorẽ ẽ cõ¬
ds̃. frat lur. ⁊ facta ẽ luxr. quia ĩp̾mo agit̃
d̾ creatiõe spũał nat̾e informis. p̾ca d̾for¬
matiõe eiꝰ cdẽ. Rõ quoq obuiat ilł. qͥdicũt
angłos creatoᷤᷤ fuisse malos. Nõ a potuit
creator optimꝰ. actor mali cẽ.⁊ iõ: totũ bonũ
exip̃o totũ erat. hoc mͦ ꝓbat̃ quod boni e

Expanded text:
peccare, sed deretur, quae addita est quibusdam confirmatione. Et ad hoc confirmandum utuntur testimonio Augustini, qui, super Genes., dicit angelicam naturam primo informiter creatam, et coelum dictam; postea formatam, et lucem appellatam quando ad Creatorem est conDeus: Fiat lux, et facta est lux; quia in primo agitur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit Creator optimus auctor mali esse, et ideo totum bonum ex ipso to
Abbreviated transcription (Latin):
ania relĩquẽtes. p̃misse q̃stioĩs parti sam¬
ori fauentes quę sc̃oꝵ testimoniis plenuiᷤ
approbat᷑. dicamꝰ dm̃ nõ uelle mala sieri.
nec tñ uelle ñfieri. neq nolle fieri.Om̃e u
aũ multa quę ñ uult fien. ut oĩa mala.

Expanded text:
ania relinquentes, praemissae quaestionis parti saniori faventes, quae sanctorum testimoniis plenius approbatur, dicamus Deum non velle mala fieri, nec tamen velle non fieri neque nolle fieri. Omne ergo autem multa quae non vult fieri, ut omnia mal
Abbreviated transcription (Latin):
b remota. Sed querit᷑ utrũ sic̃ dr̃ elegisse
quosdã ut bomfierẽt ⁊ fideles. ita ĩ cõcedi
debeat repbasse quoᷤ dã ut mali eẽnt ñ fide¬
les. ⁊ ob durare ut peccz. ꝗ nullatenꝰ ccedi o¬
portet. Nõ it reꝓbatio ita ẽ cã malisic̃ p̃desti¬

Expanded text:
o. Sed quaeritur utrum sicut dicitur elogisse quosdam ut boni fierent et fideles, ita etiam concedi debeat reprobasse quosdam ut mali essent et infideles, et obdurare ut peccent; quod nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
uellet. ⁊si talẽ feciss. ꝗs dubitat eũ melio¬
rẽ fuisse : Ex p̃dictiᷤᷤ cõstat ꝙ pot̃ ds̃ ⁊ alia fa¬
cere qͣm facit. ⁊ q̃ fac̃ meliora ea facẽ ꝗͣ fac̃
liori qm fac̃. p̾sit ea facẽ quȩ facit. Simodꝰ
oꝑatioĩs ad sapĩam opificis referat̃. nec

Expanded text:
dubitat eum meliorem fuisse? Ex praedictis constat quod potest Deus et alia facere quam facit, et quae facit meliora ea facere quam faliori quam facit, possit ea facere quae facit. Si modus operationis ad sapientiam opificis referatur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
distĩguit. quo mͦ dm̃ uelle dix̃it. ue ead̾ roe
ĩtelligeret᷑ uelle botia ⁊ mala: subdẽs. uł si¬
nẽclo: ut fiat .h. qͣntũ ad mala dicit. ł ip̃e fa¬
ciẽcdo. ħ qͣntũ adbona. Mala a sirat fieri. s
ñ facit. bona uͦ ip̃e fac. Iõq dixit eũ uelle. ꝙ
i uoles. mala sinit. ⁊ uolẽs bona oꝑat᷑. ⁊ obħ¬

Expanded text:
lle dixerit, ne eadem ratione intelligeretur velle bona et mala, subdens: Vel sinendo ut fiat, hoc quantum ad mala dicit; vel: Ipse faciendo, hoc quantum ad bona. Mala enim sinit fieri, sed non facit; bona vero ipse facit. Ideoque dixit eum velle, quia et nolens mala sinit, et volens bona operatur; et ob
Abbreviated transcription (Latin):
ñ d̾ sub̾a sua facit. meliora facere potest.
unuisitatẽ. in qua maior cõsumatio expreᷤ¬
sa ẽ. ñ p̾se ẽẽ meliorẽ qͣm ẽ. siue iõ. qr sũme
bona ẽita ut nulla omĩo boni ꝑfectio ei
desit. suie iõ qr maui bonũ quod ei deẽ.
ut milla ci ꝑfectio loni desit. Iã creat̃a cre¬

Expanded text:
n de substantia sua facit, meliora facere potest. universitatem, in qua major consummatio expressa est, non posse esse meliorem quam est? Sive ideo quia summe bona est, ita ut nulla omnino boni perfectio ei desit; sive ideo quia majus bonum quod ei deest, ut nulla ei perfect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ẽ. tẽ ñ omĩa simulsit ⁊ sẽꝑ. Ex tali itaq
sensu illũ dictũ ẽẽ nou̾imꝰ. u dm̃ illa alter¬
natĩ ł paulatĩ scire neget. neq ꝑduu̾sa tẽ¬
poꝵ mom̃ta sic illa cognouĩt. sic̃ ꝑuaria
mom̃ta illoꝵ quedã deficint̃. q̃dã ĩcipiũt.
neq ilł aliisq itratiõabilib ita ꝓuid ꝗ̃ id

Expanded text:
 tunc non omnia simul scit et semper. Ex tali itaque sensu illud dictum esse noverimus, ut Deum illa alternatim vel particulatim scire neget, nec per diversa temporum momenta sic illa cognovit, sicut per varia momenta illorum quaedam deficiunt, quaedam incipiunt. Neque illis aliisque irrationabilib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dimitut facẽ. ⁊ ita ñpot̃ facere nͥ ꝙ facit.
It adhoc respõdemꝰ ambiguita Ratio.¬
Itẽ locutiois defminãtes. Cũ n dicit̃. ratio
uł ca optima pene̾ dm̃ et̃. quafac̃ cũcta que
ĩ eouolũtaᷤᷤ ẽ equissima ⁊ rectissima. qua fa
facet᷑. s ead̾ manẽte rõe ⁊ cã. alia potuit fa¬
cere. ⁊ ista dimitt̾e. Licet gͦ ratio sit penes
eũ qua alia fac̃. ⁊ alia dimittit. pot̃ tñ ẜe¬

Expanded text:
 facit. Et ad hoc respondemus, ambiguitatem locutionis determinantes. Cum enim dicitur: Ratio vel causa optima penes Deum est, qua facit cuncta quae in eo voluntas est aequissima et rectissima, qua facfaceret; sed, eadem manente ratione et causa, alia potuit facere, et ista dimittere; licet ergo ratio sit penes eum, qua alia facit, et alia dimittit, potest
Abbreviated transcription (Latin):
bilia sũt.⁊ ea que si fierẽt rõabilia eẽnt. ue¬
rus ẽ sensꝰ. Si aũt intelligas eũ ñ pꝰse facere
alia rõnabilia ⁊ bona. uͥea quȩ uult.⁊ fa¬
tẽ aliud adiũgñt. dicẽtes. si ꝑot̃ aliud ds̃
facẽ qͣm facit. pot̃ gͥfacẽ. ꝙ ñ p̃scuunt. Et

Expanded text:
bilia sunt, et ea quae si fierent rationabilia essent, verus est sensus. Si autem intelligas eum non posse facere alia rationabilia et bona, nisi ea quae vult et fatem aliud adjungunt dicentes: Si potest Deus aliud facere q
Abbreviated transcription (Latin):
ta ᷤᷤ.s. apẽ ds̃ qui eẽt maior se ip̃o. si nolũtas
eẽt maior potẽtia. uł potentia uolũtate. nec
hac auctoĩtate negat᷑ dm̃ pła pꝰse qm uel¬
le. qr płra sũt subiecta ciꝰ potẽtiȩ qͣm uolũta¬
ti.fateam̃ itaq dm̃ multa p̾se facẽ quȩ ñ
uult. ⁊ pꝰ se cdimitt̃e q̃ facit. Qd ut c̾ciꝰ firmiꝰq
teneat᷑. scͥpt̾ȩ testimoniis asẜamꝰ dm̃ płra¬

Expanded text:
t ipse Deus, qui esset major seipso, si voluntas major esset potentia vel potentia voluntate. Nec hac auctoritate negatur Deum plura posse quam velle, quia plura sunt subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmiusque teneat
Abbreviated transcription (Latin):
at.⁊ ad quẽ finẽ suãqͥsq referat uolũtatẽ.
ut approbetur uel improbetur. Pocest ⁊
uelle bonum quod non congruit ei uelle.
et potest uelle bonum ꝙ cõgruit. s ñ refert.
uolũtas ꝑ malas hõiũ uolũtates ĩplet̃. ut ĩpiᷤ

Expanded text:
at, et ad quem finem suam quisque referat voluntatem, ut approbetur vel improbetur. Potest enim velle bonum quod non congruat ei velle; et potest velle bonum quod congruit, sed non refert voluntas mala hominum voluntate impletur, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
are ꝙ ait ien ĩ expoĩtiõe ab acuc. ab surdũ
dũ ẽ in quit adħducẽ dĩ maiestatẽ. u̾sciat
ꝑ mom̃ta singła qͦt ailices nascãt. qͦt ue mo¬
riãt᷑. quota pulicũ ⁊ muscaꝵ sit multitudo.
quot uepisces natẽt maquis.⁊ similia. Nõ
simꝰ tã fatui adulatores dĩ. uͥdũ ꝓuidẽtiã

Expanded text:
are quod ait Hieron. in Expositione Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dei, ut dum providentiam
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ lib̾ationẽ mortis hõĩs. ⁊ ĩpletionẽ diuine
uolũtatiᷤᷤ. si ñ uolucrunt delectatione ip̃uiᷤ
afflictionis. De eod̾ gͦ letabantur ⁊ tristabã¬
causis corda eoꝵ uarie mouebant᷑. Qũo mͦ
sctic̃dũ sit d̾ passiõib scõꝵ. an uelle annolle:¬

Expanded text:
ationem hominis et impletionem divinae voluntatis, sed non voluerunt delectatione ipsius afflictionis. De eodem ergo laetabantur et tristabancausis corda eorum varie movebantur. 5. Quomodo sentiendum sit de passionibus sanctorum, an velle an nolle
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ que p̃scit. qr ñ ea p̃sat tãqͣm fact̾us. nectã¬
tͦ illa. sola nontia. ñ bñ placito auctoritatis.
Uñ dat᷑ intelligi. ꝗd̾ ds̾ ecõu̾so p̃scit bona tãqͣ
sua. tãqͣm ea que factus ẽ. ut ĩ illa p̃sac̃do.sił
fuĩt ip̃i notitia: ⁊ auctõĩtatis bñplacitũ. qeͣ

Expanded text:
facturum, nec tanergo illa sola notitia, sed non beneplacito auctoritatis. Unde datur intelligi quod Deus, e converso, praescit bona tanquam sua, tanquam ea quae facturus est, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis benep
Abbreviated transcription (Latin):
tatiᷤᷤ auctoi̾tate firmatũ ẽ. Qd pꝰea inc̃cilio ar¬
riminẽsi. p̃pnonitatẽ ubi minꝰ qͣm potinit᷑ ĩ¬
rellectã. qͣm m̃ fides antiqͣ peꝑrrat. multis
pͥancoꝵ fraude deceptis. hẽtica ipietaᷤ sub hẽ¬
tico ĩꝑatore cõstantiᷤ. labefactare tẽptauit. S⁊
pꝰ ñ longũ tp̃s. lib̾tate fidei catholice p̃ualẽte.
pꝰqͣm uis u̾bi sic̃ debuit intellecta ẽ. hõ nsyon

Expanded text:
ea in concilio Ariminensi, propter novitatem verbi minus quam oportuit intellectum quam tamen fides antiqua pepererat, multis paucorum fraude deceptis, haeretica impietas sub haeretico imperatore Constantino labefactare tentavit. Sed post non longum tempus libertate fidei catholicae praevalente, postquam vis verbi sicut debuit intel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ euiꝰ uolũtate fit pecc̃m. Nõ gͦ dõ uolẽte ł no¬
lente. s ñuolẽte. fiuit mala. q ñ sub ẽ dei
uolũtati ut malũ fiat uł nõfiat. s ut fieri si
t̃. mala ab om̃ipotẽti bono fien. nͥ ħ eẽt bonũ
ũ ea eẽnt. Ea ratioẽ dictũ eẽ asẜũt. qr ex mał
quȩ fuit᷑. ds̃ bona elic. nec i p̃c ꝑmatit ea

Expanded text:
non ejus voluntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sintur mala ab Omnipotenti bono fieri, nisi hoc esset bonum, ut ea essent, ea ratione dictum esse asserunt, quia ex malis quae fiunt Deus bona elicit; nec ipse permitteret ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓĩm̃sitate sui misqͣm cdeẽẽ. cãq solã oĩo illo¬
calẽ ⁊ incͥcũ scͥptibilc̃. nuullo cõcludi loco. s a
fine usq ad finẽ attĩgẽ. ñ tñspatiosa magͥtu¬
diffundi. sic̃ humꝰ aut lux ista diffundit̾. s
potiꝰ sic ĩ duob sapit̃tib. qͦꝵ alt̃ alto corpore
qͣndior ẽ s sapiẽtior nõ ẽ. una sapĩa ẽ. nec ẽ

Expanded text:
immensitatem sui nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudiffundi, sicut humus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus, quorum alter altero corpore grandior est, sed sapientior non est, una s
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut ult p̃finitionẽ dĩ ẜmo de dõ sit.forma
fidei certa ẽ. Nõ gͦ aliꝗ ad dẽdũ ẽ. sedmodus
constituẽdus audatie. Quicꝗ ultͣ querit᷑: nõ
lice frauduẽtiȩ excitata: ñdũ quiescit. srĩ
tanta reꝵ. questioẽ addit. Si pat̾nitaᷤᷤ i filia¬
tio in dõ. siue ĩdiuina eẽntia sũt: ead̾ gͥ res
sibi pat̃ c̃ ⁊ filiꝰ. Nã in quopat̃nitas ẽ. pat̾ ẽ.

Expanded text:
re, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus constituendus audaciae, quidquid ultra quaeritur, non licae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo sive in divina essentia sunt, eadem ergo res est sibi Pater et Filius. Nam in
Abbreviated transcription (Latin):
Sol quoq railios sñ sui pollutiõe effundit
lie res inficiunt᷑. Soł il radui ĩpolluti ⁊ ĩton¬
taminati ea cõtĩgẽteᷤᷤ existũt. Nõ ẽ gͥ mͥiã¬
dũ. si eẽntia diuina omĩo sĩplex u ̃cõmu¬
tabił. omĩa replet. loca. ⁊ om̃ib cͤatis eẽn¬
tialit in ẽ. Nec tñ cuiꝰqͣm rei sordib cõtami¬

Expanded text:
Sol quoque radios suos sine sui pollutione effundit uaedam res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est ergo mirandum si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca, et omnibus creaturis essentialiter inest, nec tamen cujusquam rei sordibus contami
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͦ imiꝰ eẽntiȩ. In his locuti õib scͥpt̃s usu. no¬
b cͥmulandꝰ udet᷑. uͥ frequẽt᷑ reꝑit̃ ita dictũ.
una ẽ eẽntia tͥũ. ⁊ tres sũt ꝑͭ uniꝰ cẽntie. Nusꝗͣ¬
ita forte acciꝑet̃ indiuinis ꝑͥs. si accipit: cũ
de creañs simile qͥd dicit᷑. Dr̃ ⁊t ds̃ ab tabam.

Expanded text:
unius essentiae. In his locutionibus Scripturae usus nobis aemulandus videtur, ubi frequenter reperitur ita dictum: Una est essentia tita forte acciperetur in divinis personis, ut accipitur cum de creaturis simile quid dicitur. Dicitur enim Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
huł. cõparatio t̃renoꝵ ad dñ nulla ẽ. Et si
qua cõꝑationũ erẽpla int̾dũ affrrũt᷑. ne¬
mo ea extim ab solute in se rõis ꝑfectionẽ
continẽ. Nõ ⁊ humano sensu d̾ dõ loquẽ
sis cͤat̾is. Iñ ostẽdẽs erxoris eẽ sub m̃sura cͤarar

Expanded text:
aratio terrenorum ad Deum nulla est; et si qua comparationum exempla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo loquendsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub mensura creaturarum
Abbreviated transcription (Latin):
pħam dicit᷑. nͥ credid̾itis. ñ ĩtelligetis. his u̾b̾
le inquisuͥtꝰ ẽ ingenita. simplex.⁊ tñ in hac
sip̃lici uͥtute multa uicłis cõmemorare cum
dicis. cds̃ dm̃ genuit. bonꝰ bonũ genuit. sapi¬
ens sapiẽtẽ. clemt̃s clem̃tẽ. potẽs potrntẽ.

Expanded text:
 Nisi credideritis, non intelligetis. His verbis le, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem.
Abbreviated transcription (Latin):
sus intẽtionẽ. ñ enũtiat᷑. ñ attĩgit᷑. nõtene¬
tur. u̾boꝵ sigc̃antiã rei ip̃iꝰ nat̾a cõsiniit.
Sensuᷤ cõtẽplationẽ ĩꝑ spicabile lum̃ obce¬
cat. Intelligẽtiȩ capacitatẽ. ꝗ fine nullo cõ¬
tinet᷑. exredit. Michi gͦ in sensu labes ẽ in tel¬

Expanded text:
n attingitur, non tenetur; verborum significantiam rei ipsius natura consumit; sensus contemplationem imperspicabile lumen obcaecat, intelligentiae capacitatem quod fine nullo continetur excedit. Mihi ergo in sensu labes est, in intel
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd ds̃ incip̃ relatiue. E xhis aꝑte osten¬
dit̃ qd̾ quedã d̾ dõtꝑ᷑ lit̃ dicũt relatiue ad cre¬
at̾as sñ mutatioẽ dĩtati. s ñ sñ mutatione
creatȩ. ⁊ ita accidẽs ẽ increata. ñ increatore.
Etappellatio qua creat̃a relatiue dict᷑ ad¬

Expanded text:
ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dic
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba hilam p̃missa. accipiẽda sit̃. licet tã¬
te sĩt ꝓfũditatiᷤ. ut ⁊̃ adhibita exponẽ uxx
aliquatenꝰ ea intelligẽ ualeat humanꝰ
sens. cũ ⁊ ip̃a coꝵ explanatio qͣm ħ aũge
didit. płimũ inse habeat difficultati. ⁊ ã¬
bi guitatis Qd sccłm hãc expõnẽ nõdistin

Expanded text:
verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis. 5. Quod secundum hanc expositionem non distin
Abbreviated transcription (Latin):
ticulas corporis. tota ad ẽsimul. nec minor in
minocib: nec maior ĩ maudib. s tñinalus it¬
tẽsius. ĩ alus remissius. oꝑat̃. Cũ uͦ insinguł
particulis corpous eentialit̾ sit. ita ⁊ ds̃ cũ sit in
om̃ib cẽntialit̃ actotꝰ. itulł tñplenieẽ dr̃. qͦs

Expanded text:
ticulas corporis tota adest simul, nec minor in minoribus, nec major in majoribus; sed tamen in aliis intensius, et in aliis remissius operatur, cum in singulis particulis corporis essentialiter tota sit. Ita et Deus cum sit in omnibus essentialiter a
Abbreviated transcription (Latin):
Eͦ ⁊̃ rei ad rem corquãdam imagmata iindisc̾ta similundo. est
q  pr. ẽ ⁊ filius. qͥa imago pr̃is est silius ⁊ qͥa imago est at rerima¬
go sit spt̾m uecasse ẽ u̾t naruitam ⁊ esseneiam scd̾ ꝙ imago est
In se h̾at anctoris.
xp̃i d̾s. Sic .n. adimũ ĩitiabłem olũ initiã ꝑ filũ uniu̾sa refi¬

Expanded text:
ata, & indiscreta similitudo. Est ergo Pater, est & Filius, quia imago Patris est Filius: & qui imago est, ut vere imago sit, speciem nec esse est, & naturam, & essentiam secundum quod imago est, in se habeat auctoricipio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, ana
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ pot̃ nulla sui mutatioẽ tonẽs dici relati¬
ue. ut neq cũ ĩcip̃ dici. neq cũ desint. alicd
in eiꝰ nata ł forma quanũmꝰ ẽ mutatioĩs
fiat. qͣnto facilius d illa ĩ cõmutabili dĩ sub¬
stantia debemꝰ acciꝑe ꝙ ita dicat᷑ relatiue:
aliqͥ ad creat̃ã. ut quãuis tp̃ralit incipiat

Expanded text:
 potest nulla sui mutatione totiens dici relatiue, ut neque cum incipit dici neque cum desinit aliquid in eius natura uel forma, qua nummus est, mutationis fiat, quanto facilius de illa incommutabili dei substantia debemus accipere, ut ita dicatur relatiue aliquid ad creaturam, ut, quamuis temporaliter incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
.s. quomͦ ĩtelligẽdũ sit ꝗ ait. filii originẽ et̃
abinitio.⁊ ñ ip̃m eẽ ab initio. s⁊ ab initiabili.
hocutiq sub dẽs d̾t̾minauit qͦmͦ acceꝑit in¬
triũ. in ꝗẽs originẽ filii eẽ abinitio. ac si di¬
ceret. ñ ita intelligaᷤᷤ originẽ filii eẽ ab ini¬
tio. qĩ ip̃e filiꝰ hat initiũ. s qr ipe ẽ abinitia¬
bili .i. apat᷑. aquo sũt omia. Nã licet fauiᷤ
sit pͥncipiũ dpͥncipio. ñ ẽ tñ cõcedẽdũ qd̃
filiũ hãt pͥncipiũ. Cũꝙ fili sit pͥncipiũ dpͥn

Expanded text:
 quomodo intelligendum sit quod ait, Filii originem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed quia ipse est ab initiabili, id est, a Patre a quo sunt omnia. Nam licet Filius sit principium de principio, non est tamen concedendum quod Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gemusse filiũ. ꝙ uriq ꝗdã cõcectũt. Si aũt
hoc ẽ.: cu gͦ cõuenit ut sit pat̃. ei cõuenit
genuisse filiũ slat᷑a gͥ diuna si pat̃ ẽ. ge¬
nuit filiũ. si uͦ ñ genuit. pat̃ ñ ẽ. S ꝗs aude¬
at ditẽ. aut ꝙ ip̃a genint filiũ. au ip̃a pat¬

Expanded text:
 genuisse Filium, quod utique quidam concedunt. Si autem hoc est, cui ergo convenit ut sit pater, ei convenit genuisse filium. Natura ergo divina si pater est, genuit filium; si vero non genuit, pater non est. Sed quis audeat dicere quod ipsa genuit filium, aut quod ipsa pat
Abbreviated transcription (Latin):
nue filiũ inmorẽ se ip̃o. inqͦ ipatri drogas. ꝙ
fiuũ unicũ minorẽ geniut. aut ñpotuit. aut
ñnoluit gignẽ equalẽ. Si dicis qr f̃noluit. cũ.
ĩuidũ ẽẽ dixisti. Si aut̃ ñ potuit. uͥ ẽ oĩpotẽtia
dĩ patͥs: ꝓrsus adhũc articłm res colligͥ. ũ ds̃
pat̃ equalẽ s̃ gignẽ filiũ. aut ñ potuent. aut
noluerit. Si ñ pocuit. ĩfirmꝰ. sinoluit. ĩuichas
ĩuenit᷑. S⁊ utrũq ħ falsũ ẽ. Pat̾ gͥfili utruᷤ¬

Expanded text:
nuit Filium minorem se, in quo et Patri derogas. Nam si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut noluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum invidum esse dixisti; si autem non potuit, ubi est omnipotentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligit, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus, si noluit invidus invenitur; sed utrumque hoc falsum est. Patri igitu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽnã accep̃. filiꝰ aũt aputͤ. fitem̃ ⁊ nõ filiũ acce¬
pisse potentiã ab illo. d̾ quonatꝰ ẽ potẽs. paini
uͦ potentiã nullus dedit. ꝙ nullii eũ genuit.
Gignẽdo a dedit pat̃ potẽti ã filio. sic̃ oĩa quȩ
ht̃ in sub̾a sua. gignendo dedit ei. quẽ gemi¬

Expanded text:
tiam accepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit Pater potentiam Filio, sicut omnia quae habet in substantia sua, gignendo dedit ei quem genu
Abbreviated transcription (Latin):
mens hominis afficiat᷑ ⁊ moueat᷑ ad credendum ł sper¬
andũ. ⁊ huiꝰ mi sicut addiligendũ quare ñ sic dr̃ cari¬
tas mot᷑ ł affectiomentis adcredendũł sperandũ sic̃¬
ut addiligendũ: ad quod sane dlici potest quia alios
actus atq motus tuirtutũ oꝑat᷑ caritas .i. sp̃ss medi

Expanded text:
mens hominis afficiatur et moveatur ad credendum vel sperandum et hujusmodi, sicut ad diligendum, quare non sic dicitur charitas motus vel affectio mentis ad credendum vel sperandum, sicut ad diligendum? Ad quod sane dici potest quia alios actus atque motus virtutum operatur charitas, id est, Spi
Abbreviated transcription (Latin):
neq rursũ solitudo solitarii recip̃ facamꝰ.
eundẽq ñ pant᷑. ita neq diu̾sũ ase. alie¬
nũq significat. solitario comienit: faciã
⁊ meam. ñ solitario uͦ conuenit dicẽ. faci¬
amus ⁊ nr̃am. Ut̃q smo ut ñ solitarium

Expanded text:
neque rursum solitudo solitarii recipit faciamus; eumdemque non patitur, ita neque diversum a se, alienumque significat; solitario convenit faciam et meam; non solitario vero convenit dicere faciamus et nostram; uterque sermo ut non solitarium
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ꝑipãm. Est aũt ieffabił quidã cõ¬
Dlexꝰ pat̾s ⁊ imãginis. quiñ ẽ sñ ꝑfruione.
sũ cartate. sñ ganclio. Iagͦ asectioͥ. de¬
lcctatio felicitas. ł ueatitudo. sitñ aliqͣ hu¬
mana uoce digne dicit᷑: usuᷤ ab illo appel
te. atq ub̃tate ꝑfũaẽs. om̃s creatãs ꝓcaptu

Expanded text:
catur. Est autem ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus te atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ. ⁊ ip̃i obitiãt ꝙ scͥptũ ñ sit. Nõne ip̃i sibi
ad u̾sãtur.⁊ auctõitatẽ calũpnie suȩ d̾rogãt¬
tur Attẽde lector. qm̃ boc noĩe ĩgeintꝰ nole
quedã oportet pp̃calũ pmãtiũ insidiaᷤ. q̃ catho¬
licis ⁊ piis lectorib secure credi pꝰsũt Sũt enĩ
quedã q̃ ñ tãte sũt religioi̾s ⁊ auctoritatiᷤᷤ ut
eis noꝰ oporteat sẽꝑ cõfitẽdo. acrecipiẽdo in ẜ

Expanded text:
ibi adversantur, et auctoritate calumniae suae derogant? Attende, lector, quoniam hoc nomine ingenitus nolebquaedam oportet propter calumniantium insidias, quae catholicis ac piis lectoribus secure credi possunt. Sunt etenim quaedam quae non tantae sunt religionis et auctoritatis, ut eis non oporteat semper confit
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾s ⁊ filii. nuĩqͥ᷑ p̾sumꝰ dicẽ patrẽ doni. aut
filiũ doni. S ut ħuicissi respõdeãt. dm̃s do¬
nũ donatoris. ⁊ donatorẽ doni. qͥa hͥpotuit
ĩueniriusitatũ uocabulũ. illic ñ potuit. Do¬
nũ gͥ donatoriᷤ. ⁊ donator doni. cũ diñs rela¬
tiue utrũq adĩuicẽ dm̃is. donator tñ ñ fu¬

Expanded text:
t filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative utrumque ad invicem dicimus: donator tamen non fu
Abbreviated transcription (Latin):
in quo utqͣ nat̾a mõstrata ẽ. humana .s. ⁊ di¬
uina. Accpit ꝗ ꝓpe ut hõ. effudit ut ds. Nosaũt
acciꝑe qͥdẽ hocdonũ pꝰsumꝰ ꝓmodulo nr̃o. esfũ¬
suꝑ eos a quo idefficit᷑ inuocamꝰ. his u̾b̾ exp̃ssȩ
dicit nos sp̃m sc̃m ñ p̾se suꝑ alios effũcłe .i. alus¬

Expanded text:
in quo utraque natura monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effusuper eos, a quo id efficitur invocamus. His verbis expresse dicit, nos Spiritum sanctum non posse super alios infundere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓcede int̾ sit: de illa excellẽtissima nat᷑a
lupes ẽ hõ ẽ. qͣmuis bipe̾ sit om̃is qui bõ ẽ.
hec scio. Distĩguẽ aũt int̃ illã gn̾ationẽ et
hãc ꝓcessionẽ nescio. ñ ualeo. ñ sufficio. ac
ꝑ hoc qr ⁊ illa ⁊ ista ineffabilit̾ ẽ. sic̃ ꝓpħa d̾

Expanded text:
dere intersit, de illa excellentissima naturabipes est homo est, quamvis bipes sit omnis qui homo est. Haec scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia et illa
Abbreviated transcription (Latin):
apatre ⁊ ñ afilio. Quicũq ĩqͥũt afilio eũ ꝓce¬
de addũt. anathema incurrũt. Uñ ⁊ nos ar¬
guũt anathematis reos. Addũt ⁊̃ ad asẜti¬
onẽ sue oppuuoĩs. ⁊ ĩtestimoniũ nr̃e dam¬
tabula argẽtea pꝰ altare beati pauli poĩta po¬
stis reliqͥt ꝓ amore ut ip̃e ait ⁊ cautela fidei
orthodoxe. Inqͦ quidẽ sibolo inꝓcessiõt sp̃c so¬
⁊ iuiuficãtẽ. expat᷑ ꝓcedẽtẽ. Cũ putͤ ⁊ filio coad¬
sa cãtat᷑. editũ iniceno cõcilio. in fine cuiꝰ subiũ¬
ctũẽ. ꝗ aliũ docuerit. łalit̃ p̃dicauerit. ana¬
thema ũt. Iõq gcͣi nos anathematizatos di¬

Expanded text:
a Patre, et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium nostrae damtabula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxae. In quo quidem symbolo, in processione Spiritus soivificatorem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio coadsa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit, vel aliter praedicaverit, anathema sit. Ideoque Graeci nos anathematizatos di
Abbreviated transcription (Latin):
tiue. ad nos a refert̃.⁊ tc̃ refugiũ nr̃m fit cũ
adeũ iefugimꝰ. nũꝗͥ tc̃ fut aliꝗ in eiꝰ nat̾a
ꝙ añ qͣm refugeremꝰ ad eũ ̃erat: In nob
gͦ fir aliqͣ mutatio. qui ad eũ refugiẽdo effici¬
m̃ meliores. In illo aũt milla.Sic pat̃ nt̃ ẽẽ
ĩcipit. cũ ꝑ eiꝰ grãm regñram̃. qui dedit no¬
b potestatẽ filios dĩ fitri Suba gͥ nr̃a muta

Expanded text:
nim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam regeneramur, qui dedit nobis potestatem filios
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ⁊ uelle. atq meminisse. ⁊ uolome uelle.
memorie mee᷑ ñ menum. illud ñ ẽ in me¬
moria mea. Nicͥ aut̃ tam ĩmemoria ẽ. qͣm
ip̃a memoria. Totã gͥmemini. It̃ quicꝗd
intelligo. intelligẽ me scio. ⁊ scio me uelle qͥcd
uolo. Quicꝗd aũt scio. memini. Totãgͥ intel¬

Expanded text:
volo me velle, memoriae meae non memini, illud non est in memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mitti. ⁊ eẽ. ꝙñ ẽ intelligẽdũ qiͣ apatre ꝑfiliũ
minorẽ mutat᷑. ł sit. S qr expatre ł filio ẽ. et
mittit᷑ ab utroq. s ħ ip̃m ht̃ filius apatre ut
re hilariꝰ distĩctionẽ faciẽs in locutioẽ. ut ostẽ¬
deret ĩ patre eẽ auctoritatẽ. Iñ ẽ ⁊̃ ꝙ uitas o¬

Expanded text:
r Filium minorem mittatur vel sit, sed quia ex Patre et Filio est et mittitur ab utroque, sed hoc ipsum habet Filius a Patre, utre Hilar., distinctionem faciens in locutione, ut ostenderet in Patre esse auctoritatem. Inde est et
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩ dixiss tm̃ te fruar. ⁊ ñ addidiss in dño.
uidẽt̃ funẽ dilectioĩs ac spem cõstituisse ĩeo.
S qr illud addidit in dño. se finẽ posuisse.
ed cũ ds̃ diligat nos ut frequẽt̃ scͥpt̃a dicit.
quȩ eiꝰ dilectionẽ erga nos multũ com̃dat.
nemo sanus dicit. ait ⁊i ꝓpha. bonoꝵ mõꝵ

Expanded text:
Si dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, Sed cum Deus diligat nos, ut frequenter Scriptura dicit, quae ejus dilectionem erga nos multum commendatnemo sanus dixerit. Ait enim Propheta: Bonorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝓ n nulla res ẽ. ut in eodẽ ãgait. omĩo
ologoꝵ.atq modesta. diuinã scptina .
formã p̃scͥptã indoctͥna tenere aduertet.
De his gͦ nob̃ aditũ adres duun.ł aliq̃tenꝰ
intelligendas dõ duce aꝑire uolẽtibus.

Expanded text:
 nulla res est, ut in eodem Aug. ait , omnino atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus
Abbreviated transcription (Latin):
false doctͥne institutis. fidei scĩtatẽ crret¬
rumꝑe molientes. auriũ priuiriginem
sub nouello sui desicłii dogmate alus
ingerẽtes. qui cõtẽtiõi studentes. cõ¬
tra ueritatẽ sine fede bellant. Int̃ u̾i
namq asytionẽ. ⁊ placiti defensionẽ
ꝑtinax pugna ẽ. dum se ⁊ u̾itatis tenz.
⁊ lucͥnã u̾itatis incandelabro exaltare
uolentes. in labore multo ac sudore

Expanded text:
falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ mea totam ĩtelligẽtiã. totãq memoriã¬
meã cipit. dum utor to toto. ꝙ intelligo.⁊
memini. Cũ itaq ĩuicẽ a singuł.⁊ omĩa ⁊ to¬
ta capiant᷑. equalia sũt tota singła. totis sin¬
guł.⁊ tota singula. simul om̃ib totis.⁊ ħ̃ tria
unũ. una uita. una mẽs. una eẽntia. Ecce illi

Expanded text:
 memoriam capit, dum utor toto eo quod intelligo et memini; cum itaque invicem a singulis et omnia et tota capiantur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illiu
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat. ⁊ dñi salus. qua nõ saluat. ⁊ fides
xͥ. qua noᷤ fideles facit. Det̾minatio setũ de.
imilit̃ ⁊ aliã exponimꝰ auctoritatẽ ibi ait. di¬
lectionẽ dĩ cõmemorari. ñ qua nos eũ. s qͣ
ip̃e dilexit nos. Acsi dicẽt. cõmemorat dilec¬
ꝙ. ip̃e eadiligit nos. Aliud obitiunt.
ritas sp̃c .s. ẽ. si ab ip̃o ẽ: Nã si abip̃o ẽ. ⁊ ip̃e ẽ.¬

Expanded text:
at, et fides Christi qua nos fideles facit. 14. Determinatio secundae. Similiter et aliam exponimus auctoritatem ubi ait dilectionem Dei commemorari, non qua nos eum, sed qua ipse dilexit nos; ac si diceret: Commemorat dilecundum quod ipse ea diligit nos. 15. Aliud objiciunt. Spiritus sanctus est, si ab ipso est? Nam si ab ipso est, et ipse e
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾to ẽẽ dñr. sicut ĩ corꝑe color. aut forma.
ꝗd tamꝗͣ in sub̾to. ⁊ ñ ẽ simplex. Nefas
aũt̃ ẽ dicẽ ut subsistat ds̃. ⁊ subsit bonita¬
ti suę. atq illa bonitaᷤᷤ. ñ sub̾a sit. ł potuiᷤᷤ
ẽẽntia. neq ip̃e ds sit bonitaᷤᷤ sua. s ĩ illo

Expanded text:
subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. quid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed i
Abbreviated transcription (Latin):
cõfitendꝰ. Ita gͦ ad cõmunẽ s̃ cũ doslo nags¬
nẽ. eandemq similitudinẽ hoĩem reꝑi¬
tur oꝑari. ut nec sigͥficatio efficientis ad¬
nuttat intelligentiã solitudinis. nec
oꝑatio constituta ad eandẽ imaginẽ uł
similitudinẽ patiat᷑ du̾sitatẽ diumita¬
tis. In his u̾b̾ hilariꝰ płalitatẽ ꝑsonaꝵ uo

Expanded text:
confitendus; ita ergo Deus ad communem sibi cum Deo imaginem, eamdemque similitudinem reperitur operari, ut nec significatio efficientis admittat intelligentiam solitudinis, nec operatio constituta ad eamdem imaginem vel similitudinem patiatur diversitatem divinitatis. In his verbis Hilar. pluralitatem person
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ agnosce siue cognouet ult̃ õem eẽ creat᷑ã.
illum qui ea fec̃ q̃ nulla creat᷑aꝵ facẽ uł de¬
struere ualet. Accedat quecũq uis greatura
⁊ faciat tale celũ ⁊ talẽ tr̃am. ⁊ dicã qr deus ẽ.
S quia nulla creat᷑a talia facẽ ualet. constat
suꝑ oẽm cͤaturã eẽ illum qui om̃ea fec̃. ac ꝑil¬

Expanded text:
oscere, sive cognoverunt, ultra omnem creaturam esse illum qui ea fecit, quae nulla creaturarum facere vel destruere valet. Accedat quaecumque vis creatura, et faciat tale coelum et terram; et dicam quia Deus est. Sed quia nulla creatura talia facere valet, constat super omnem creaturam esse illum qui ea fecit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ñ simplex. Que iõ sĩplex dicit᷑. respectu cor¬
poris: ꝙ mole ñ diffundit᷑ ꝑspatiũ loci. s
ĩ uno qͦ corpore. in toto tota ẽ. ⁊ ĩqualib
eiꝰ parte tota ẽ. ⁊ iõ cũ sit aliꝗͥ inqͣuis cxi¬
gua particła corporis.ꝙ. ñ sentiat aĩa. qmͣ¬
uis ñ fiat in toto corpore. illa tñ tota sẽtit. or¬
qr totã ñ latet. s tñ nec imp̃a aĩa ueri stin¬
plicitaᷤᷤ ẽ. Cũ n aliũ sit artifitiosũ eẽ. aliu¬

Expanded text:
o simplex dicitur respectu corporis, quia mole non diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore, et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est: et ideo cum sit aliquid in quamvis exigua particula corporis, quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa anima vera simplicitas est. Cum enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa di. Sapĩa uͦ ẽ spledor etnȩ lucis. Saluator
gͦ nr̃ splẽdor ẽ claritatiᷤ. splẽdor aũt ñ semel
nascit᷑. ⁊ desinit. s quotiẽs ortũ fuiͣt lum̃ ex qͦ
splẽdor out̃. tonẽs orit᷑ ⁊̃ splẽdor claritãti. sic
gͦ siluator semꝑ nascit᷑. Uñ ait in .l. sapiẽtie.

Expanded text:
sapientia vero est splendor aeternae lucis; Salvator ergo noster splendor est claritatis. Splendor autem non semel nascitur et desinit, sed quoties ortum fuerit lumen ex quo splendor oritur, toties oritur etiam splendor claritatis; sic ergo Salvator semper nascitur. Unde ait in lib. Sapientiae:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dr̃. solitudo.⁊ singłitas negat᷑. cũ dm̃s
płes ẽẽ ꝑsonas significamꝰ. ꝙ ñ ẽ una sola.
Iõ ylatius uolens istã subtilit᷑ ⁊ sane ĩtel¬
ligi ait. ꝓfessio consortu sustulit intelligẽ¬
tiã singulai̾ta ñ dicit posuit aliꝗͥ. Ita ⁊̃ cũ
dñis tres ꝑsonaᷤᷤ. singłitatẽ ⁊ solitudinẽ tol¬
limꝰ.⁊ quod pat̃ ñ ẽ solus. nec filius ẽ solus.

Expanded text:
solitudo vel singularitas negatur; cum dicimus plures esse personas, significamus quod non est una sola. Ideo Hilarius volens ista subtiliter et sane intelligi, ait: Professio consortii sustulit intelligentiam singularitatis; non dicit: Posuit aliquid. Ita etiam cum dicimus tres personas, singularitatem et solitudinem tollimus; et quod Pater non est solus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ mꝓpt̃ solam beatitudinẽ. ꝓpt̃ se ꝗ dẽ aman¬
dȩ sũt. qr delectãt sui posessores since ra
⁊ scã delectatioẽ. ⁊ in eis pariũt gaudium
diendũ. Ilõ hic hereat dilectioĩs gressus.
neq hͥ sit dilecuoĩs t̾minꝰ. s⁊ referat hoc ad
illud summũ bonũ. cui soli oĩm inheten¬

Expanded text:
pter solam beatitudinem: propter se quidem amandae sunt, quia delectant sui possessores sincera et sancta delectatione, et in eis pariunt gaudium diendum, non hic haereat dilectionis gressus, neque hic sit dilectionis terminus; sed referatur hoc ad illud summum bonum, cui soli omnino inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o ẽ. Nõ gͦ fruit̾ nob̾ s utit. si it ñ fruit.
hec unt̃. ñ ĩuienio quomͦ diligat nos. neq tñ
sicutit᷑ nob̾. ut nos aliis reb. Nos it res quib
utim̃ ad id referimꝰ. ut dĩ bonitatt ꝑ frnam̃.
Os uͦ adsuã bonitatẽ usu nite sert. Ille it¬

Expanded text:
ab ipso est; non ergo fruitur nobis, sed utitur. Si enim nec fruitur, nec utitur, non invenio quomodo diligat nos. Neque tamen sic utitur nobis, ut nos aliis rebus. Nos enim res quibus utimur ad id referimus ut Dei bonitate perfruamur: Deus vero ad suam bonitatem usum n
Abbreviated transcription (Latin):
credit̾ ⁊ intelligt̾. que ẽ sũmũ bonũ. ꝙ purga¬
tissimis iñtib cernit̃. Mentis it hum. ane
aties inualida intã excellenti luce nõ figit̃
nisi ꝑiustitiã fidi emundet᷑. De hac gͥ re sũ¬
ma ⁊ exexcellentissima. cum modestia ⁊ timo

Expanded text:
e est summum bonum, quod purgatissimis mentibus cernitur. Mentis enim humanae acies invalida in tam excellenti luce non figitur, nisi per justitiam fidei emundetur. De hac igitur re summa et excellentissima cum modestia et timo
Abbreviated transcription (Latin):
rere. nec docẽda desid̾are. sed desid̾atis
doctrinam coaptare. hab rationẽ sapĩe
in suꝑstitõe. quia fidei defectionẽ: segt̃
ypocrisis m̃dax. ut sitꝰ uł inu̾b̾ pietas. ħͣ
amiẜat conscientia. Ipsãq simulatam
pietatẽ: oĩ u̾boꝵ m̃datio ĩpiã reddũt.¬

Expanded text:
rere; nec docenda desiderare, sed desideratis rere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ inxͦ laudabilib studiis. lingua ac sti¬
lo.nos ẜuire flagitantiũ. Quas biga s in
nob̾ agitat xͥ caritas. quãuis ñ ambigamꝰ
oẽm hũmani eloquii ẜmonẽ. calũpnȩ
atq contͣclictioĩ emuloꝵ semꝑ fuisse ob¬
noxiũ. qr dissentientib uoluntatũ moti¬
b. Dissentiẽs quoq sit aĩoꝵ sens. ut cũ õe
diccũ u̾i rõe ꝑfectũ sit. tũ dũ aliud aliis.
aut uidet᷑ aut complacet. u̾itati.ł nõ in¬
tellectȩ. ł offendẽti. impietatis error obni¬
tat̃. ac̾uoluntatis inudia resultet. quat
roĩ uolũtatẽ subituĩt. nec doctͥne studium
ĩpendũt. s his quȩ sõpniat᷑. sapĩe uerba
coaptare nitũt. ñ u̾i. s placiti toẽm sectã¬
tes. quos iniqua uoluntas ñ adintelligẽ¬
tiã ueritatis. s ad defẽsionẽ placentiũ in¬
citat. ñ desid̾antes doceri ueritatẽ. s ab.
ea ad fabulas conu̾tẽtes auditũ. qͦrũ
ꝓfessio ẽ magis placita quã doceda coꝗ¬

Expanded text:
o laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntatis invidia resultet; quam rationi voluntatem subjiciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conqui
Abbreviated transcription (Latin):
b fruendũ ẽ nos beatos facuut̃ istis quib
utẽdũ ẽ. tendentes adbeatitudinẽ adiuua¬
m̃. ⁊ qĩ adminiculam̃. ut ad illas res q̃ nos
beatos faciunt. ꝑuenire. eisq inherere
possimus: d̾reb que sruũtur et utuntur

Expanded text:
uibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere possimus. Res vero quae fruuntur et utuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tiõib pleni. sub̾am dĩ. de se ipa gignere
iã erat dĩ filius hoĩs. ⁊ dõdonante factꝰ ẽ
dĩ filus. ex dõnatꝰ gr̃i. ñ nat̃a. Anforte ⁊ si
ñ hõĩs filius erat: tñ aliqͣ iam erat qͣłcũq¬
natꝰ ẽ. S ne credemꝰ uos putare de nichilo
eẽ dĩ filiũ. asfirmastiᷤᷤ ñ uos dicere de nichi
de qua sit cdicite. ẜ ñ inuenietis. Iã gͥ imige¬

Expanded text:
tionibus pleni, substantiam Dei de seipsa gignere jam erat hominis Filius, et Deo donante factus est Dei Filius: ex Deo natus, gratia, non natura. An forte et si non hominis Filius erat, tamen jam aliqua erat qunatus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de nihilode qua sit dicite: Sed non invenietis. Jam ergo unige
Abbreviated transcription (Latin):
piũ lectorẽ s ⁊̃ liberũ correctorẽ desido.
maxime uͥ ꝓfunda u̾sat᷑ ueritatis q̃stio.
que et ut̃ tot hab̾ inuentores quot ht̃
titulos quib singłoꝵ libroꝵ capitula
distingunt᷑ p̃misimꝰ.¬

Expanded text:
 liberum correctorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot habet titulos quibus singulorum librorum capitula distinguuntur praemisim
Abbreviated transcription (Latin):
filio. Adꝙ respõdẽs añg dicẽ uidet᷑ꝙ. filius
⁊̃ potuit gignẽ. uolẽs ostẽde̾ patrẽ ñ eẽ potẽtio¬
rem filio. his u̾b. Absit ut iõ potentior sit pat̃
filio sic̃ putas. qr creatorẽ genuit pat̃. filius
aũt ñ genuit creatorẽ. nequ ñ potuit. s ñ
oportuit. ide ⁊ diligĩt aitẽde ħ u̾ba. ñ n nõ
ret patͥ. q⁊ ip̃e nepoᷤ nisi auo suo ꝓnepotẽ

Expanded text:
od respondens Aug. dicere videtur quod Filius etiam potuit gignere, volens ostendere Patrem esse non potiorem Filio, his verbis: Absit ut ideo potentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius m non genuit Creatorem; neque enim non potuit, sed non oportuit. Vide et diligenter attende haec verba: Non eret Patri, quia et ipse nepos, nisi avo suo pronepotem
Abbreviated transcription (Latin):
UPIE NT E Saliqͥd
de penuria ac penintate nr̃a
cum pauꝑcula ingadophiati¬
um dñi mitere. ardua scancłe.
opus ultra uires nr̃as agere p̾sumpsimꝰ.
cõsumatioĩs fidutiam. laborisq merce¬
dem insamaritano statuentes. qui ꝓla¬
tis incurationẽ semunui duob denari¬
is. suꝑ eroganti cuncta redłe ꝓfessus ẽ.
Belectat nos u̾itas pollicentis. s t̾ret ĩrãsi¬
tas laboris. Desidesidiũ ortat᷑ ꝓficiendi.
s debortat̃ infirmitas deficiendi. quã
uinat ⁊elus domꝰ dei. Quo in ardescente.
sidem nr̃am aduersus errores carnaliuim.
atq aĩaliũ hoĩum: damticȩ turris clipe¬
is munire. uł potiꝰ munitã ostẽdłe. ac the¬
ologicaꝵ inquisitionũ abdita aꝑire. nec

Expanded text:
upientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Que tñ omĩa nec fierẽt apatre ꝑfiliũ. ne¬
q suis finib salua ẽẽnt. nͥds̃ sũme bonus eẽt.
qui ⁊ nulli nate ᷤꝰ ab illo bona cẽt iniudit.: ⁊̃ u
ip̃o in bono manẽt. Aba a quantũ uellet.
alia qͣntũ p̾s dedit. quȩ bonitas intelligit᷑¬
dei cum patre. ⁊ filio eque ĩ cõmutabile colẽ

Expanded text:
fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset; qui et nulli naturae quae ab illo bona esset, invidit; et ut in bono ipso maneret, alia quantum vellet, alia quantum posset dedit, quae bonitas intelligitDei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere
Abbreviated transcription (Latin):
ħ credamꝰ. Dicamꝰ gͦ inm̃te nr̃a imaginis
nitatis ita gerit similitudinẽ. ut exma
Nõ ꝑꝑ ea tm̃ imago dĩ ẽ. qr sui meminerit
mens ⁊ intelligit. ac diligit se. s qr pot̃ ⁊̃
a quo factaẽ Alia assignatio tͥnitatis. ĩ¬

Expanded text:
c credamus! Dicamus ergo in mente nostra imaginem initatis ita gerit similitudinem, ut ex ma tantum imago Dei est, quia sui meminit mens, et intelligit, ac diligit se; sed quia potesa quo facta est. 18. Alia assignatio trinitatis i
Abbreviated transcription (Latin):
ne agendũ ẽ. ⁊ itẽtissimis aurib atq deuo
boriosi aliꝗd q̃ritut. nec fructuost aliꝗd in¬
uenit᷑. ꝓ iñ om̃is qui iudit ⁊ qui logit ea que
de inesfabibi. sita es sibili ditatis luce dicũt᷑.
me inquit sicubi esito querẽ. nec pudebit sicu¬
bi erro discere. Quis quis gͦ ħaudit ł legit uͥ
parit̃ certꝰ ẽ. ꝑgat mecũ. uͥ parit̃ hesitat. q̃rat
mnetũ uͥ errorẽ suũ cognoscit. Redeat adme.
uͥ me ũ. reuocet me. Ita ingredi am̃ simuł ca¬

Expanded text:
e agendum est, et attentissimis auribus atque devotboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Proinde omnis qui audit et legde ineffabili et inaccessibili Deitatis luce dicuntur, me, inquit, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit me, sicubi erro, discere. Quisquis ergo hoc audit vel legit, ubi pariter certus est, pergat mecum; ubi pariter haesitat, mecum quaerat; ubi errorem suum cognoscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul cha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ raptã acarnis sensib. hois iñtẽ ⁊ pꝰ moritẽ ip̃a
sub̾ am . sic̃ sci angłi uidẽt. siue alia latẽtiori causa.
siue iõ. quia ĩ est ei naturał quidã appetit. corpꝰ adr¬
nistñdi. quo retardat᷑ quodã mͦ netota ĩtẽtiõe ꝑgat
ĩ illud sũmũ celũ. donec ille appetit conqͥescat. porto
sitale sit corpꝰ cuiꝰ sit difficił ⁊ gͣuis administratio si¬
cut hec car quȩ cortupit᷑ inulto mag̃adu̾tit inẽs¬

Expanded text:
 a carnis sensibus mentem et post mortem ipsa substantiam, ut sancti angeli uident, sine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei naturalis quidam adpetitus corpus administin illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis ave
Abbreviated transcription (Latin):
na diu̾se sunt mansioẽs.i. supplitioꝵ diffe¬
rentiȩ. Om̃s tam̃ eternã patient̃ penã. sic̃
om̃s electi eundẽ habebunt denariũ. quẽ
pater familias dedit om̃ib qui operati sũt
inuinea. Nomine denarii aliquid om̃ib
differt inclaritate m̃tis ⁊ corporis. Alii enun
alus uicimꝰ clariꝰq dei spẽm contemplabũt.
⁊ipsa contemplãdi differentia diuersitas
mansionũ uocat᷑. Domꝰ gͦ est una .i. denariꝰ
ẽ unus. sed diuersitas ibi mansionũ .i. diffe¬
rentia claritatis. qr unũ ẽ ⁊ sumiũ bonum

Expanded text:
t mansiones, id est, suppliciorum differentiae. Omnes tamen aeternam poenam patientur, sicut omnes electi eumdem habebunt denarium, quem paterfamilias dedit omnibus qui operati sunt in vinea. Nomine denarii aliquid omnibus differt in claritate, mentis et corporis. Alii enim aliis vicinius clariusque Dei speciem contemplabuntur; et ipsa contemplandi differentia diversitas mansionum vocatur. Domus ergo est una, id est, denarius est unus; sed diversitas est ibi mansionum, id est, differentia claritatis; quia unum est et summum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec de pedib scodentis super solium excelsũ
quos seraphin duabus alis uelabant seta¬
ptori et si non auditori cominemorasse
sufficit. qui afacie exorsus sedentis per me¬
cua ad pedes uia duce usq peruenit:¬

Expanded text:
ec de pedibus sedentis super solium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque via duce pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
dñr tc̃ m̃iudicari. quia ad cõspectũ districti ui¬
cdicis cũ aꝑta dãpnatioẽ suȩ infidelitatis acce
Qui uͦ necfidĩ sacm̃ta tenuerit̃t. increpatio¬
nẽ udicis in se fieri ñ audiẽc. qr infidelitatiᷤ
suȩ tenebris p̃iulicati eiusdẽ quẽ desꝑãt in¬
uectiõt redargui ñ merẽt᷑. Illi saltẽ u̾ba uidi¬

Expanded text:
icari, quia ad conspectum districti judicis cum aperta damnatione suae infidelitatis accedQui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui n