comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ianus stranlio se uõ ita rescipsit.
Io priuilegium quodmulitãib da¬
tumt̃. I tq̃uoiodo facta abhis testa¬
m̃ta ratasĩt. sic intelligi deberet ut ut¬
ꝙ pͥus consturt debeat testam̃tũ factũ
eri põt. sigͦmiles deciũ bonus. apuite q̃s¬
rrtur conuocatis ad hochom̃ib ut uolũ¬
ratem suã testaretur. italocitus ẽ. it dedi¬
raret. quemuell sibi hr̃dem ẽẽ ⁊cui lib̾¬
tatm itibuerit. pot̃ uidĩ sinc scͥpto ħmͦ¬

Expanded text:
ianus Statilio Seuero ita rescripsit: 'Id priuilegium, quod militantibus datum est, ut quoquo modo facta ab his testamenta rata sint, sic intellegi debet, ut utique prius constare debeat testamentum factum eri potest. si ergo miles, de cuius bonis apud te quaeritur, conuocatis ad hoc hominibus, ut uoluntatem suam testaretur, ita locutus est, ut declararet, quem uellet sibi esse heredem et cui libertatem tribuere: potest uideri sine scripto
Abbreviated transcription (Latin):
rum siplerĩq  exͣ fici solet. dixit alicui ege
te hr̃elem facio aut tibi hõa mearelinqu¬
o non oportet hoc ꝓteitam̃io obscruari:
p̃priuilegiũ datũ ẽ cius mnõ exoplum
non admatti alioqui ñ disticult pͥmorti¬

Expanded text:
ue sermonibus fieri solet, dixit alicui: "ego te heredem facio", aut "tibi bona mea relinquo", non oportet hoc pro testamento obseruari. id priuilegium datum est, eiusmodi exemplum non admitti: alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
eo litemagere uult et curator in
eam rempetitur utrum tpĩs poscẽ¬
tibus tatur anuõ ⁊ aduersaĩo. et
scientoum ẽ siue agant siie ponue¬
mantur: daĩ hũc duratore p̾sẽ. S ñ
infanti ñ põt dãĩ ¶õcasiuscait. Sipul¬

Expanded text:
ult et curator in eam rem petitur, utrum ipsis poscentibus datur an uero et aduersario? et sciendum est, siue agant siue conueniantur, dari hunc curatorem posse, sed non infanti non potest dari. idem Cassius ait, si pupil
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ nouũ quosdam. ⁊ sim̃tis sue ui¬
tare bõã ad se ꝑtinentia. ut nͥ subueni¬
atur. his deducantur. inegestate. eligẽ¬
dus itaq qͥserit qui eõ ꝯsilio regat.
ad bõa ip̃oꝵ ꝑtin furiosũ faciũ exitũ.¬

Expanded text:
Non est nouum quosdam, etsi mentis suae uitare bona ad se pertinentia, ut, nisi subueniatur is, deducantur in egestatem. eligendus itaque erit, qui eos consilio regat: ad bona ipsorum pertinet, furiosum faciunt exitu
Abbreviated transcription (Latin):
o non nũqua eñi satis dano abas
aut noluctt. sans eriegẽ. possedici
etiã in his quocasu cautũ nõe. adi¬
ittendã ꝓuocationẽ angͦ ⁊id̃ in pa¬
troniss sit dicendũ maxime uttos¬
sat sauldano. Et puro inpatronis
non oportere admuti ꝓuocationẽ.
nisi exmagna cã nequis sp̃e sũce̾¬
sioĩs diminuat. Nmsi patrono tu¬
telam nonfuit ꝯmiss potit ꝑcon¬
patronũ dãpno assim. qui solus rẽ
pupilli male admitstat. Silegi¬
timus tutor capite minũitus sit di

Expanded text:
nonnumquam enim satisdatio ab eis aut noluerunt satis exigere, posse dici etiam in his, quo casu cautum non est, admittendam prouocationem. An ergo et in patronis idem sit dicendum, maxime ubi cessat satisdatio? et puto in patronis non oportere admitti prouocationem nisi ex magna causa, ne quis spem successionis deminuat: nam si patrono tutela non fuerit commissa, poterit per compatronum damno adfici, qui solus rem pupilli male administrat. Si legiti
Abbreviated transcription (Latin):
ei mog̃ S aturali filio cui nicb̾te¬
lictũeͦst t̃uuo frustra ouus pure. uec
sine inquisitione ⁊ firnecturł si q̃¬
ratut an ex iuquisinõe rectedãtus
sit tutor. qͣtuor ħ̃ ꝯsiderandast̃. an
hicdedĩt qͥuare potuit. ⁊ ille acceꝑit
cui foret oatus.⁊is cutur cuidandi

Expanded text:
m. Naturali filio, cui nihil relictum est, tutor frustra datur a patre nec sine inquisitione confirmatur. Si quaeratur, an ex inquisitione recte datus sit tutor, quattuor haec consideranda sunt: an hic dederit qui dare potuit, et ille acceperit cui fuerat dandus, et is datur cui
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ pupillo pupille tutor ab eocui
iusbandierit. det᷑ur quitutelã retine¬
at quo adrestituat̃ hr̃ditas ⁊ rẽ sal¬
uam fore ab hr̃de cancat. Posteadiu¬
us adrianꝰ. ut ide ineo fuetur cui di¬
recta libtas dara fũit. rescͥpsit. Quã¬
uis aũt apatrono rẽ saluã fore pupi¬
llo ñ facile cautio exigatur. tñ senatu̾.

Expanded text:
tamen pupillo pupillae tutor ab eo, cui ius dandi erit, detur, qui tutelam retineat, quoad restituatur hereditas et rem saluam fore ab herede caueatur. postea diuus Hadrianus, ut idem in eo seruetur, cui directa libertas data fuerit, rescripsit. Quamuis autem a patrono rem saluam pupillo fore non facile cautio exig
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse patĩt pupilli nõe disenda¬
tur. falsumue testãtũ nõe pupil¬
lidicatur ⁊ sipatruus excit᷑łegitimꝰ
tutoe legitim̃. tutꝙ funut᷑ ab intesta
cio iustus tunm auctor pupillo. adẽã
legitimũ sdicebat. pupillĩẽt filiũ sub¬
iectũ cͥminaret᷑ ⁊ adsc ligiumũberediti

Expanded text:
cessisse patrem pupilli nomine defendatur falsumue testamentum nomine pupilli dicatur et si patruus exstet legitimus tutor futurus ab intestatcio iustus tutor auctor pupillo ad eam legitimum sibi dicebat pupillus esse, subiectum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincie infurore aut dem̃tia ꝯ sti¬
tutus.d̾ dñt tutor̃e ñputo uałe. Qũa¬
ius cm̃ p̃tor uł p̃ses sit. nec furorei
magistratũ ab rog ⁊. aut m̃ datio
nullius erit mom̃ti. ¶ da̾itutor
oninidie pot̾it fuĩoso ⁊ fuĩose. et

Expanded text:
uinciae in furore aut dementia constitutus dederit tutorem, non puto ualere: quamuis enim praetor uel praeses sit nec furor ei magistratum abroget, attamen datio nullius erit momenti. Dari tutor omni die poterit. Furioso et furiosae et
Abbreviated transcription (Latin):
dccesserĩt c̃t tutla adlib̾os eoꝵ incip̃
ꝑtinere. ꝓm̃ si alt̾ expanis filiũ. alt̃
nepotẽ relinqueñt utrũ ad solũfili¬
um. anuero ⁊ ad nepotem tutela ꝑti¬
neat. quia ⁊ nepos infamilia patrisfui
primus ẽ. hoc apparebit exlegnimis.
br̃duãtib. legitima aũt hr̃ditas ad
solũ filiũ ꝑtinet. gͦ ⁊tutela ad solũ filũ
descedit. p̃fiiũ. tc̃ ad ne pot̾e Nueri põt
sipatronifilĩ sit remotus uł excusat᷑.
annepoti tutela destrat᷑. Et martellus
inea sententiaẽ. ut succedi nõpꝰ se scͥbat
Idcircoem̃ abierũtꝰ tutela. ut ⁊ aliim
locũcoꝵ dent᷑. ñ ut successio admitia¬
tur. ñ tm̃ aũt eoꝵ morte uerum ⁊̃ capi¬

Expanded text:
ncipit pertinere. Proinde si alter ex patronis filium, alter nepotem reliquerit, utrum ad solum filium an uero et ad nepotem tutela pertineat, quia et nepos in familia patris sui proximus est? hoc apparebit ex legitimis hereditatibus: legitima autem hereditas ad solum filium pertinet. ergo et tutela ad solum filium descendit, post filium tunc ad nepotem. Quaeri potest, si patroni filius sit remotus uel excusatus, an nepoti tutela deferatur. et Marcellus in ea sententia est, ut succedi non posse scribat: idcirco enim abierunt tutela, ut alii in locum eorum dentur, non ut successio admittatur. Non tantum autem morte, uerum etiam capi
Abbreviated transcription (Latin):
arti adaudifidiũ uictorinũ ꝑuenit
ad libtatẽ. dicendũ ẽ tͣutore cẽ ¶Plame
siforit exrubrano.s. consulto ꝑuent¬
rit adub̾tate non habebit tutorem
cum quirogatusc̃. S ortunis libertus
effectus. ad familum testatoris perti¬
ncb̃it. Inq̃ sp̃e. incip̃ tutela adli b̾os
parroiu pͥmos ptinẽ q̃ ad patronos

Expanded text:
t ad libertatem, dicendum est tutorem esse. Plane si forte ex Rubriano senatus consulto peruenerit ad libertatem, non habebit tutorem eum qui rogatus est, sed orcinus libertus effectus ad familiam testatoris pertinebit. in qua specie incipit tutela ad liberos patroni primos pertinere, quae ad patronos
Abbreviated transcription (Latin):
tafisinetutela ut puta ineo quilatitaũ
cũ seruu suũ rogatus eẽt manumititie
Nam gn̾alĩt diuus. pius rescͥpsit a ure¬
cõmissari lib̾datẽ uĩt eomodo pun̾a¬
atur. neuis pat᷑ n acquirat᷑ in eoquẽ¬

Expanded text:
as sine tutela, ut puta in eo qui latitauit, cum seruum suum rogatus esset manumittere: nam generaliter diuus Pius rescripsit Aurecommissam libertatem uelint, eo modo puniatur, ne ius patroni adquirant in eo, que
Abbreviated transcription (Latin):
õib dedisse uidatur. ¶ Siquisub̾is
ap̃bostes. ⁊̃ ip̃is odisse uidbr̃ sinon
aliut aꝑte ꝓbet᷑ testatorem sensisse.¬
inporestate scitanci cͦ quẽ ignor¬
ũt se hab̾e. ⁊ mag̃ ẽ ut huicdedi¬
se nõuidatur. lic nom̃ filioꝵ admi¬
tat ⁊ ip̃m. S q d̾ ip̃o nõ sensiset. di¬
cendũ ẽ cessare in ꝑsonaẽi.dionẽ.
pĩnde ⁊ siquasi certus fuit filiũdece¬
sisse. quisuꝑerit. idẽ dicendũerit.
Nec eñi ud̃tur ei dedisse ꝗ̃ obiste
credebat᷑  Si postum̃ ddĩt tutores
hiiquoq iuiuo conascant̃. andatio

Expanded text:
dedisse uideatur. Si quis liberis apud hostes, etiam ipsis dedisse uidebitur, si non aliud aperte probetur testatorem sensisse.in potestate scit an ei quoque, quem ignorauit se habere? et magis est, ut huic dedisse non uideatur, licet nomen filiorum admittit et ipsum: sed quia de ipso non sensisset, dicendum est cessare inProinde et si certus fuit filium decessisse, qui supererat, idem erit dicendum: nec enim videtur ei dedisse, quem obisse credebat. Si postumis dederit tutores hique vivo nascantur, an datio
Abbreviated transcription (Latin):
od est Du̾ol pupillistutrdat᷑.
et si alñus tutela se excũmre põt cnͣ
its sepaͣit sit at mñ alitĩus tutor man.
uolutat᷑e sequenda d̾citũt. sucefsor
eius semtñtiã qͣ leges nr̃c ñ amiitũ¬
tur recte seqͣuit᷑ ¶ Hoĩsc̃ãntor nõ

Expanded text:
 Duobus pupillis tutor datus etsi alterius tutela se excusare potest, cum res separatae sint, ‹a›ttamen alterius tutor manetuoluntatem sequendam decreuerit, successor eius sententiam, quam leges nostrae non admittunt, recte sequ
Abbreviated transcription (Latin):
aliffpꝰ Quod siplures satis¬
dationẽ. s cristit ꝗdã qͥtutor nonẽ.
desioerareq ut aut sats dent tuto¬
res. aut siñdc̃t. ꝑato sibi satisdare
cõmiitãt iutesa. nẽ audiend̃. Peq¬

Expanded text:
i. Quod si plures satisdationem, sed exsistat quidam qui tutor non est desideraretque, ut aut satisdent tutores aut, si non dent, parato sibi satisdare committant tutelam, non est audiendus: neq
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Sierditas nondũ aditasit
erquatutor spatur. uerius ẽ. aliũ tu¬
torem p̾sed̃ari. qͣ sinondũ sit. nec sꝑ¬
eretur. ¶Intuteł cestim̃ta ris idse¬
quimur ꝗ nouissimũẽ. ⁊ si sepuistu¬
tordatus sit. nouissimã. scͥpturaoe
intuemur. ¶ Quifiliũ ⁊ ereo nepotẽ
babebat. sinẽpoti tutor emsdĩt. hr̃
disceptationt̃ an aliquocasu sit uti¬
lis datio. ut puta spponas filiũu¬
uo patre decessisse ⁊ nepott̃ ercosu¬
bessisse iiuo auo. ⁊ fortedicendũe

Expanded text:
. Si hereditas nondum adita sit, ex qua tutor speratur, uerius est alium tutorem posse dari, quasi nondum sit, nec speretur. In tutelis testamentariis id sequimur quod nouissimum est, et si saepius tutor datus sit, nouissimam scripturam intuemur. Qui filium et ex eo nepotem habebat, si nepoti tutorem dederit, habet disceptationem, an aliquo casu non sit utilis datio: ut puta si proponas filium uiuo patre decessisse et nepotem ex eo successisse uiuo auo. et fortius dicen
Abbreviated transcription (Latin):
fate st̃. tutores intestam̃to dare. Iter
scire debemus ⁊̃ p̾timus filiis. uł nepo¬
tib. uł cet̾ĩs lib̾is. lic̾e parentib testam̃to
tutores dare.qͥmͦ in ea cã sĩt. ut siiuo eo
nati fiũnt in potestate eiꝰ futuri sĩt. neq
testam̃tũ tupturi. Item ignorandũ nõ
est cũ qͥfiliũ inpocestate ⁊ nepotẽ exeo
cque inpoteslate habebit. sine potitu¬
torẽ dedñ ita recte didisse uidri si post
morte eiꝰ in patͥs sui potestatẽ recasurũ
non sit. Quoᷤeuenit. siuiuo testatort fi

Expanded text:
Item scire debemus etiam postumis filiis uel nepotibus uel ceteris liberis licere parentibus testamento tutores dare, qui modo in ea causa sint, ut, si uiuo eo nati fuerint, in potestate eius futuri sint neque testamentum rupturi. Item ignorandum non est eum, qui filium in potestate et nepotem ex eo aeque in potestate habebit, si nepoti tutorem dederit, ita recte dedisse uideri, si nepos post mortem eius in patris sui potestatem recasurus non si
Abbreviated transcription (Latin):
mũ turore. redite tuteła Iodicimus
et si fuĩt reiotin ꝯam ⁊ hic idcͥco
abũt ut alius detur. Quod situto te¬
stam̃to datus decesserit adlixitm¬
plane si duo uł plures frũnt tuto¬
res testam̃taru in locu ⁊ quideces¬
sit. uł inciutitẽ ec desi potũt da

Expanded text:
mum tutorem redire tutelam. Idem dicimus et si fuerit remotus: nam et hic idcirco abit, ut alius detur. quod si tutor testamento datus decesserit, ad legitimPlane si duo pluresue fuerint tutores testamentarii, in locum eius, qui decessit uel in ciuitate esse desiit, poterit da
Abbreviated transcription (Latin):
na uł miñ honstasit: ibidicendũe
satisdationẽ locũ hab̾e. ut aut moduᷤ
tutele aut ꝑsõa aut cã admittat dati¬
onẽ. ¶ In legitimis ⁊ inhis qͥ amagi¬
stratib dantur. quesitũ ẽ. an uni tu

Expanded text:
uel minus honesta sit, ibi dicendum est satisdationem locum habere: ut aut modus tutelae aut persona aut causa admittat satisdationem. In legitimis et in his, qui a magistratibus dantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ceps. ¶ Surdo inpubi pot̃t tutordam¬
¶ E⁊ cuĩ pat inhostiũ potestate ẽ. tutor̃e
datiñ pꝰse palãẽ. S ⁊ sidatus sit. anin
pendeti sit datio queri poĩ. ⁊ ñ puto
recidit inpotestatẽ. adq sinuquã ot¬

Expanded text:
urdo impuberi poterit tutor dari. Ei cuius pater in hostium potestate est tutorem dari non posse palam est: sed si datus sit, an in pendenti sit datio, quaeri potest. et non puto reccidit in potestatem, atque si numquam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ patrui filius nepos ue erco.
utrosq ẽe tutores siꝑfecie etatis st̃
quia code gtͣadu sunt.
agnati. ꝓximus tutelam nãtiscit᷑
femina. quominus sit inpubis
Ugnati. tutor nõ obiat̃. Ioõq pa¬
truus sororẽ ꝯsanguineã hͣntis frĩs
filn. legitimꝰ eũ tut᷑or necͣ amitap¬
atruo mag̃no. uł mat tcia frĩs fili¬
is. ne sint tutores obstit. ¶Surs¬

Expanded text:
 patrui filius neposue ex eo. utrosque esse tutores, si perfectae aetatis sunt, quia eodem gradu sunt.adgnati, proximus tutelam nanciscitur femina, quo minus sit impuberis adgnati tutor, non obicitur, ideoque patruus sororem consanguineam habentis fratris filii legitimus erit tutor, nec amita patruo magno uel matertera fratris filiis ne sint tutores obstat. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
põtũt. qr lex̃. xntabulaꝵ ita accepta ẽ.
to res non amittimꝰ. idcirco putamꝰ
curatorẽ ei. ñ ut furioso s ut ad Gesc¬
enti dãi. quãi ctatis cẽt inpedim̃ti. Et
ita diffiniemus ei qm̃ etas cure uł tute¬
le subicit ñ ẽẽ necẽe quãi deñn que¬
ri curatore ⁊ ita ĩprãt. ant̃.ã. rescͥpsit¬

Expanded text:
. tores non admittimus, idcirco putavi curatorem ei non ut furioso, sed ut adulescenti dari, quasi aetatis esset impedimentum. et ita definiemus ei, quem aetas curae vel tutelae subicit, non esse necesse quasi dementi quaeri curatorem, et ita imperator Ant
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Siarrogatist̃ ad huc inpu¬
b̾es uł sportati sũt pupilli tutores
hab̾e desinunt. Itẽ si infuitut̃e pu
forit & abostib fiũt captus uł pũp¬
illus uł tutor. S ⁊ si adtp̃s fuĩt quis

Expanded text:
Si adrogati sunt adhuc impuberes uel deportati sint pupilli, tutores habere desinunt. Item si in seruitutem forte quis ab hostibus fuerit captus uel pupillus uel tutor. Sed et si ad tempus fuerit quis
Abbreviated transcription (Latin):
iudican trans fertur adpupillũ accio
rat cũ conueniretur si dĩꝯ missi nõe
in solidũ ip̃e cauit. Quesitut̃. anin ad¬
ultũ pupillũ ꝓparte danda sit utilis
accio .R. dandam. De sus pectis

Expanded text:
iudicati transfertur ad pupillum actiorat, cum conveniretur fideicommissi nomine, in solidum ipse cavit: quaesitum est, an in adultum pupillum pro parte danda sit utilis actio. respondit dandam. X DE SVSPECTIS
Abbreviated transcription (Latin):
munis negouauois ⁊ sibi recdentis
negonũ suo noĩe exertuit. quesitũẽ
uirũ ꝯpediuit negotii an usuras pecu
iũt prandũ tutor rerũ utalicarũ⁊ũt¬
tus ageclitore ꝓuinciali ubirẽ pupi¬
llus habuit. solũquesituẽ anidint¬
utele iudicio reputãi potest .R. nich

Expanded text:
nis mercibus et sibi redemptis negotium suo nomine exercuit: quaesitum est, utrum compendium negotii an usuras pecunium praestandum. Tutor rerum Italicarum conuentus a creditore prouinciali, ubi rem pupillus habuit, soluit: quaesitum est, an id tutelae iudicio reputari potest. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
de tutele tutori tutelas gerenti. d̾¬
tũ eẽt. p̾se eutidẽ adolescenter
exceptionẽ rei iudicãte dolimali
utireplicatiõt. ¶Cũ testõ duotu¬
tores daͣneẽt pupillo. ⁊ alt̃exhi
uita defunt̾ suiss in locũ eĩ peten¬
te matre exp̃sidris ꝓiuncie p̃cep¬
to amagistraub tutor datus est¬
que sitũ ẽ inqmũ teneat. paut¬
te conueniri op̃itre ꝓqua parit
amini straun ꝓ contutoris aũi por¬
tione. pͥus eos conueniri deben
qui ꝓeo se obligauert̃. ut mãgist¬
ratus quitũ dedert̃. t̃c sisolibuo
pupiliusconseꝗ nõponũt de offi¬
cio contutous querendũ. ansuspec

Expanded text:
dae tutelae tutori tutelam gerenti detum esset, posse eundem adulescentem exceptionem rei iudicatae dreplicatione. Cum testamento duo tutores dati essent pupillo et alter ex his uita defunctus fuisset, in locum eius petente matre ex prae sidis prouinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus estquaesitum est, in quantum teneatur. Paute conueniri oportere, pro qua parte administrauit: pro contutoris autem portione prius eos conueniri debere, qui pro eo se obligauerunt uel magistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contuto
Abbreviated transcription (Latin):
perrorẽ offim̃ durants rerũ aminist¬
rat᷑ionẽ retimuert̃. nominũ pat̾norũ
piculũ que p̃ pub̾tatẽ ad oltscentis ido¬
nea fuerant prare cogendi nõ eͣrũt cũ
accionẽ nõ potue f infesst. ¶ Curator
apatre testam̃to datus. inpubis nego

Expanded text:
officii durantes rerum administrationem retinuerunt, nominum paternorum periculum, quae post pubertatem adulescentis idonea fuerunt, praestare cogendi non erunt, cum actionem inferre non potuerunt. Curator a patre testamento datus impuberis nego
Abbreviated transcription (Latin):
extutela ñdeb. ¶ E xduob tutor¬
bus pupilli altõ defuncit ad hucĩ¬
pub̾e pupillo. qui suꝑerat exꝑso¬
na pupilli. sui. iudice accẽpto ⁊ secu¬
debita adiecta etsic pioficirbant ad conꝑationem licceratum et uentatẽ

Expanded text:
ex tutela non debet. Ex duobus tutoribus pupilli altero defuncto adhuc impubere pupillo, qui supererat ex persona pupilli sui iudice accepto consepillo, qui supererat ex persona pupilli sui iudice accepto consecu
Abbreviated transcription (Latin):
d.ł.xui.Lt res tutores pupillida¬
tisunt unꝰ tũtelã gessit ⁊ solũedo. ñ
ẽ. scd̾s s̃cio gerendã mandauit. iũci
quecłã amulistrauit tertius ncħ oĩ¬
nogessit. Qucsitũ ẽ quatenussq¬

Expanded text:
um. Tres tutores pupillo dati sunt, unus tutelam gessit et soluendo non est, secundus Titio gerendam mandauit et Titius quaedam administrauit, tertius nihil omnino gessit: quaesitum est, quatenus q
Abbreviated transcription (Latin):
sunic dubio cctĩ. nec iniq cũ singulor cõ¬
umtrtia pupillo dãpnũ in solidũdecũt
Uñ querendũẽ anaccioẽs pupillus qͣso¬
lus eiꝯuenitur. in altm ꝓp̃arte scilicet.
pr̃are debeat. s cũ ꝓpͥa cuiusq ⁊ tuma¬
tia puniat qua froñte potĩt boc desi

Expanded text:
ulorum contumacia pupillo damnum in solidum dederit. Unde quaerendum est, an actiones pupillus ei, qui solus conuenitur, in alterum pro parte scilicet praestare debeat. sed cum propria cuiusque contumacia puniatur, qua fronte poterit hoc desi
Abbreviated transcription (Latin):
bił.xx Aput aristonẽ iascrip¬
tũ ẽ. ⁊ uod culpatutoris pupillus
er hõraitate desiit p̾side. cuu estim¬
atio inpetitione hr̃cutatis sineula
uubitatione fien dehebit. ita sipup¬
illo de hrditate cautusit. Cauiũ et at̃
uidetus ĩ situtor erit iboneus. aqͥ

Expanded text:
. Apud Aristonem ita scriptum est: quod culpa tutoris pupillus ex hereditate desiit possidere, eius aestimatio in petitione hereditatis sine ulla dubitatione fieri debebit ita, si pupillo de hereditate cautum sit: cautum autem esse uidetur etiam si tutor erit idoneus, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
fuo suo stipulati sponeet diuuis p¬
ius antonius rescͥsit. iure pupillatr
nontenĩ. s inqn̾tũ lõcupletuor fac
ẽ dantiã actionẽ. S si auctor fut. ut
silio suo quid tratatut. nulla erit au¬
ttoritas. eiudenter enisũa auctorita
te actuirit. ¶Luior sunuitusre
mat̾ ut si semno aut maorbo com¬
iłi citupatus taciuss¬
u÷  Quila differentia ẽ uiꝵ
ntss eĩ cũ se ꝓba̾re dicit id ꝙ agitur
hoc ẽ eñi auctorgificri

Expanded text:
seruo suo stipulanti sponderet, diuus Pius Antoninus rescripsit iure pupillam non teneri, sed in quantum locupletior facta est, dandam actionem. sed si auctor fiat, ut filio suo quid tradatur, nulla erit auctoritas: euidenter enim sua auctoritate rem adquirit. Tutor si inuitus reritatem, ut si somno aut morbo comitiali occupatus tacuisum.Nulla differentia est, non ritas eius, cum se probare dicit id quod agitur: hoc est enim auctorem fieri
Abbreviated transcription (Latin):
siqiud ne inrenĩ natutaeẽt. ꝓfurorẽ
euis act idiss tu quid putas. põpp
utoeũ ueredic̃e. s quãe cunctatusex
si soluendo ñ sit tutor ciĩ dãptrũ ẽ
debeat. Alio quin elegãtis dicere.
potĩt actiot̃s dũtaxit quas habẽt
cumtutore pupillus petuori h̃u¬

Expanded text:
si quid ne in rerum natura esset, per furorem eius accidisset. tu quid putas? Pomponius: puto eum uere dicere. sed quare cunctatus es, si soluendo non sit tutor, cuius damnum esse debeat? cum alioquin elegantius dicere poterit actiones dumtaxat, quas haberet cum tutore pupillus, uen ditori h
Abbreviated transcription (Latin):
b.ł.x. C irogiaphis dibitoꝵ in¬
cendio erustiscũ ex inuentño tu¬
tores ꝯuenire cos p̾sct̾. ad soluendã
pecuniã aut nouationẽ saciendãco¬
eundũ casũ fecissẽt. idomisissĩt cuta
debitores pupilloꝵ. ansi quid p̃ꝑ
hãc cessationẽ eoꝵi pupilli danpnũ
contraxerunt. iudicio tute le ꝯ seq̃a
ꝑ dolũ ut ꝑculpã ꝑ̃ter mississe. prã
abhis hoc deb̃e ¶ Abco ꝗsententia
p̃sidis bonis ad emp̃t̃is relogatus cãt
cũ exꝑmissu pͥncipis apellatio cius
receptasit. quã isqͥ ꝓnuntuuerat. nẽc

Expanded text:
aphis debitorum incendio exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut nouationem faciendam coeundem casum fecissent, id omisissent circa debitores pupillorum, an, si quid propter hanc cessationem eorem pupilli damnum contraxerunt, iudicio tutelae consequaper dolum uel culpam praetermississe, praestari ab his hoc deber‹e›. Ab eo, qui sententia praesidis bonis ademptis relegatus erat, cum ex permissu principis appellatio eius recepta sit, quam is qui pronuntiauerat non
Abbreviated transcription (Latin):
exr plicanda tutore auctoie opus c̃e.
õ.ł .i. De senõente tutore pupuł
ta siũ. ap̃ꝓturatore cesaris in frascͥp
ñeo pupillũ pͥsciui ꝓcuratorcesagisd¬
iait. responsũ habes scis ꝗd agẽ d̾bea
quesutũ ẽ. anscdi ħacta adolescent¬
opupillus agendo tutor̃e suũ liba¬
turus ẽ. ediꝑo tutors auitore agirec¬
te non potest. Quando exfacto tutb¬
ris.ł curatons minores agere ł ꝯue

Expanded text:
explicanda tutore auctore opus esse.orum. Defendente tutore pupillta sunt apud procuratorem Caesaris infra scripneo pupillum'. Priscus procurator Caesaris dixit: 'responsum habes: scis, quid agere debeas'. quaesitum epupillus agendo tutorem suum liberaturus est, id ipso tutore auctore agi recte non potest. QUANDO EX FACTO TUTORIS UEL CURATORIS MINORES AGERE UE
Abbreviated transcription (Latin):
se tutore eẽ dĩfras bonamam̃na. ⁊ pa¬
arbtirio tutori fili mei siuolucrĩt
Huius sume uncias inserre usina¬
rũ noĩe. tra nennelũmi dͣi sparg¬
ãtur. quero si appariũt petuniast¬
nerata atutorb iudicio tutele un¬
tias usuras. anũo eas q̃s stipulati
sumt prãte debeãt. Re. sił uolũ¬

Expanded text:
se tutorem esse, distraxit bona materna et paarbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas stipulati sunt praestare debeant. respo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.t.uiiͦ Qui plures tutores habu¬
it unũ qui soluendo nõ fuit rationt̃
licta contutores qui suspectũ facẽ ne¬
glexert̃. exculpa recit ꝯueniuntur.
turor eñi leꝑataris eaculpa questõrt

Expanded text:
. Qui plures tutores habuit, unum qui soluendo non fuit, rationem relicta, contutores, qui suspectum facere neglexerunt, ex culpa recte conueniuntur: tutor enim legatarius ex culpa, quae test
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Adolescẽns tutorib ꝯuentis aquib
totũ fuai nõpotuit. adũ suscurato¬
res qui tutela ad se neglegentũ ñtrĩ¬
stulerũt integrã accionẽ recim. neq
eñi tutele iudicio ꝯ sũptũ uideturo
alt̃ius officii que relã habuit ¶Tu¬
tor quitutous idoneũ hrdẽ nenire
pupilli noĩe noluit dãpni uidicati¬
us substutiũt ut᷑ isqui nõidoneũ
tutels ip̃e suspeciũ fac̃e suꝑ sedit.¬
quod frĩs ⁊ cohrdis inpub̾is idem
tutla sustineat eq̃ uod d̃cpeculio ⁊ e¬
ui actoris quẽ adolescens postquam
res sius aministrare cepit.manumi¬
sit ⁊ retinuit aut retinẽ potuit itri¬
tione redclenda curatoripudic̃t acep

Expanded text:
 Adulescens tutoribus conventis, a quibus totum servari non potuit, adversus curatores, qui tutelam ad se neglegentia non transtulerunt, integram actionem retinet: neque enim tutelae iudicio consumptum uidetur, quod alterius officii querellam habuit. Tutor, qui tutoris idoneum heredem conuenire pupilli nomine noluit, damni uicarius substituitur, ut is, qui non idoneum tutelae tempore suspectum facere suquod fratris et coheredis impuberis idem tutelam sustineat. Quod de peculio serui actoris, quem adulescens postquam res suas administrare coepit manumisit, ‹ret›inuit aut retinere potuit, in ratione reddenda curatori per iudicem accep
Abbreviated transcription (Latin):
aministrare tutelã extͣ ord̾inẽ
tuior cogi solsex quo scit tutor̃e
datum sicess tutor suo ꝑiculo cessat.
ldenĩ adiuo marcoꝯstitutũ ẽ. ut qui
scit setutor̃e datũ extus auonẽ si quã
hãt. alegat. intͣ ip̃a p̃ stiͣtuta suoꝑi¬
culocesset. ¶Suficit uitorib adple¬
nã defensionẽ siũ ip̃i uidiciũ suscipi¬
ant siuĩ pupillĩ ip̃is autorib nec cog̃ẽ¬

Expanded text:
ministrare tutelam extra ordinem tutor cogi solet. Ex quo scit se tutorem datum si cesset tutor, suo periculo cessat: id enim a diuo Marco constitutum est, ut, qui scit se tutorem datum nec excusationem si quam habet allegat intra tempora praestituta, suo periculo cesset. Sufficit tutoribus ad plenam defensionem, siue ipsi iudicium suscipiant siue pupillus ipsis auctorib
Abbreviated transcription (Latin):
crecilttor pupillidi strãat. eq̃ emere
boa side poti̾t si filius tutorisur
que alia ꝑsona uin eĩ subiectaem¬
nistratio diietã non ẽ tanquã ertra¬
neos recte apilllo emere placet.
se. dotiens uerĩ ẽ quotiens psem
uł subiectas sibi ꝑsonas acarĩi
se flipulatio cetm negotiũ eigenꝑ¬
uletur alt̃ alt̃o tutore auccore dutu¬
dumi c̃ stipulationt uale sic m̃
siaucroritas tutous. unius i uffic̃t¬

Expanded text:
creditor pupilli distrahat, aeque emere bona fide poterit. Si filius tutoris uel quae alia persona iuri eius subiecta emnistratio decreta non esset, tamquam extraneos recte a pupillo emere placet. sse, totiens uerum est, quotiens per semet uel subiectas sibi personas adquiritur ei stipulatio: cetuletur, alter altero tutore auctore, dicendum est stipulationem ualere, sic tamen, si auctoritas tutoris unius suffic
Abbreviated transcription (Latin):
dicum. etssontq parces eoꝵ qͥsolẽt
cessanttes cogtre aministrare. Quod
sip̾ea qͣgessit t̃c se gestu abstinuit.
etia suspecti postulatĩo succedit. quod
siquis tutela mandauĩt gerenda. ge¬
staq fiũt abeꝯtui mandatũ ẽ. locũ
qui ꝑaliũ gessit. ꝗ si ñ accessit iscui
mandatũe utili acdõe ꝯuenit᷑̾s de¬
bt̃tor patris quitutłam amministta¬
uit filie tutele uidicio tt̃nebt̃. ⁊̃ obio
quod ꝑitris debu̾it. ¶ Situtor pupu¬
lũ suũ pub̾em farũ nõamoiũt. ut
sibi curatores peter sacͥs eñi ⁊stituti¬
onib ħ fac̃e uidebit: ꝗ tutelã amini¬
strauit. antutele iudicio tentatur.¬
¶ Et mag̃ puto su̾ficẽ tuttele uidiciuoꝵ
quãsimexũ sit. ħ tutele officio⁊ Q̃

Expanded text:
dicum, cessantque partes eorum, qui solent cessantes cogere administrare. Quod si posteaquam gessit, tunc se gestu abstinuit, etiam suspecti postulatio succedit. Quod si quis tutelam mandauerit gerendam gestaque fuerit ab eo cui mandatum est, locus  alium gessit. quod si non accessit is cui mandatum est, utili actione conuenitur. Debitor patris, qui tutelam administrauit filii, tutelae iudicio tenebitur etiam ob id quod patri debuit. Si tutor pupillum suum puberem factum non admonuerit, ut sibi curatores peteret sacris enim constitutionibus hoc facere iubetur qui tutelam administrauit, an tutelae iudicio teneatur? et magis puto sufficere tutelae iudicium, quasi conexum sit hoc tutelae officio, q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fituri ip̃is ille quipea iuch gessit
nõ prãbre. Qui senegotus inpu¬
b̃is ñ uite tutoi dãtus ẜ patris
uoluntatẽ in miscuit. errore ꝯꝑ
habuit substitutũ pͥusquã hrddi

Expanded text:
ea nihil gessit, non praestabit. Qui se negotiis impuberis non iure tutor datus secundum patris uoluntatem immiscuit, errore comhabuit substitutum, priusquam heredi
Abbreviated transcription (Latin):
b. ł.ui. Cum queritur uidicio tu¬
tele que noĩa atutore facta agnoscere
pupilł debeat. marcelł. putabat. situ¬
tor pecuniã pupilli mutuã dediss.⁊
suo noie stipulatus cẽt. pꝰsedia noĩa
integͣ pupillo salua et̃. deꝑtita ⁊ ma¬
le ꝯtracta atutoĩe ꝑtine. s uẽius sepũta¬
re p̾se uitore eã ꝯditionẽ adolescemi
deferre ut ibq gessis tutor incontͣ¬
endis nõib anintotũ agnosc̃e aũinto¬
to rẽcedere ita ut ꝑĩneẽt ac sititorsi¬
bi negotiũ gessiss. Iõẽ ⁊ sipupilli nõt¬

Expanded text:
binum. Cum quaeritur iudicio tutelae, quae nomina a tutore facta agnoscere pupillus debeat, Marcellus putabat, si tutor pecuniam pupilli mutuam dedisset et suo nomine stipulatus esset, posse dici nomina integra pupillo salua esse, deperdita et male contracta ad tutorem pertinere. sed uerius se putare posse tutorem eam condicionem adulescenti deferre, ut id quod gessisset tutor in contrahendis nominibus aut in totum agnoscere aut a toto recedere, ita ut perinde esset ac si tutor sibi negotium gessisset. idem est et si pupilli no
Abbreviated transcription (Latin):
strationẽ credunt. ¶Int̃ positocu¬
rat᷑ors adolescens fundũncio uẽndi¬
dit p̾ea agnita fraũde. inintegruo
gestacutus in p̾sessionẽ indi̾ci ussu
est quero ancũ ex hac uenditionẽ
melior. facitis nẽ. neꝙ intẽ suãco
abadolescente uenũtati siratiõi¬
bus eĩ no fuit. necquicquã dedeo .¬

Expanded text:
strationem credidit. Interposito curatore adulescens fundum Titio uendidit: postea adgnita fraude in integrum restitutus in possessionem induci iussus est: quaero, an, cum ex hac uenditione melior factus non est neque in rem suam ab adulescente uenumdati, si rationibus eius non profuit nec quicquam de eo
Abbreviated transcription (Latin):
ur᷑a rũ cusortedat᷑ ei quia ep̃ totũ sor¬
rs uice sungitur. uł suñgi deb.¬
¶ Testam̃to dati tutores ꝙ ruptũ uide¬
bat᷑ur. cessauerũt in aministratione
tutele. ⁊ ap̃side tutor datus ẽ pupillo
Iussi aũt̃ st̃ ⁊̃. hei quidati erãt testa¬
mento tutores tutelã aministrare.⁊¬
iumcto eo qͥap̃side datusceꝑat aminist

Expanded text:
rte datur, ei qui accipit totum sortis uice fungitur uel fungi debet. Testamento dati tutores, quod ruptum uidebatur, cessauerunt in administratione tutelae et a praeside tutor datus est pupillo, iussi autem sunt etiam hi, qui dati erant testamento tutores, tutelam administrare coniuncto eo, qui a praeside datus coeperat administ
Abbreviated transcription (Latin):
m̃itũ. amunistiare pͥstinabõa nõ sol¬
ere. Si aut suspectũ facẽ pͥorẽ tutor̃e
suꝑ sedĩt. uł satis abeo ẽrigẽ plectetur.
ꝑcontrariũ aut̃ quidatusẽ. simpli¬
citer tutor pupillo ułcuratõ siꝗd po¬
stea augm̃ti accessẽĩt. ꝑiculo tenet᷑
quãuis solãt ad augm̃tũ dãcura¬
tor que res ñ facit. ut ip̃a augm̃ta
non ꝑtintãt. ad curã pͥor ad quos
uedatus nõ ẽ tenct aministratioĩs
necessitate isꝗ antea erat d

Expanded text:
mentum, administrare bona pristina non solere. si autem suspectum facere priorem tutorem supersedit uel satis ab eo exigere, plectetur. Per contrarium autem qui datus est simpliciter tutor pupillo uel curator, si quid postea augmenti accesserit, periculo tenetur, quamuis soleat ad augmentum dari curator: quae res non facit, ut ipsa augmenta non pertineant ad curam priorum, ad quos ue datus non est, tenetur administrationis necessitate is qui antea erat d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcõi. ⁊ induudua hrditite annonas
p̃stitĩt quero aninratiõib dandi sop¬
ponicuratori p̾sit qr ñ recte ꝓparte
̃ororis tales inpensas fecerat mõ. i.
uo p̾uendition̾e pupillariũ rerũ factã
pecuniã int̃ sedunserãt. p̃quãdruisi¬

Expanded text:
i et indiuidua hereditate annonas praestitit: quaero, an in rationibus dandis opponi curatori possit, quia non recte pro parte sororis tales impensas fecerat. Modestiuo post uenditionem pupillarium rerum factam pecuniam inter se diuiserant, p
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli noĩe dat᷑. ¶ Quebõa fide atuto¬
re gestast̃. rata hñtur ⁊̃ ex rescͥptis traũn
et adriani. ⁊ ĩo pupilł rẽ atutore legiti¬
me distractã. uindicare ñ põt. Nam ⁊tu
utile ẽ pupillis. si amnistratio eoꝵ ñfuat᷑
nemine scilic em̃te. nec ĩntẽ tutor solũc¬
do fu̾it. nec ne cũsibõa fide res gestasit
seruandasit. Si mala fide alienatio ñua¬
let. nimiũ ẽ eñi tutorilic̃e respectuexsu¬
mationũ pupilli erogãe exboĩsciꝰ ꝙ exsu
is nõ honestissime ess erogiturus. ¶ Cũ
tutor ñ reb dũtaxat s ⁊ moĩb pupilliꝓ
ponatur in pͥmis mercedes p̃cept̃or̃ĩb ñ
quas minimas potĩt s facultate ꝓpatͥ¬
monii ꝓdignitate nataliũ ⁊ stituet. al¬
cetĩs si hoc pupullo expediet pr̃abit so¬
llẽpnĩa munã parentib cognatisq m̃it¬
tet. s ñdabit dot̃ẽ sororualio pͤatte nate¬

Expanded text:
. Quae bona fide a tutore gesta sunt, rata habentur etiam ex rescriptis Traiani et Hadriani: et ideo pupillus rem a tutore legitime distractam uindicare non potest: nam et inutile est pupillis, si administratio eorum non seruatur, nemine scilicet emente. nec interest, tutor soluendo fuerit nec ne, cum, si bona fide res gesta sit, seruanda sit, si mala fide, alienatio non ualet. Nimium est licere tutori respectu existimationis pupilli erogare ex bonis eiuis non honestissime fuisset erogaturus. Cum tutor non rebus dumtaxat, sed etiam moribus pupilli praeponatur, inprimis mercedes praeceptoribus, non quas minimas poterit, sed pro facultate patrimonii, pro dignitate natalium constituet, alteris, si hoc pupillo expediet, praestabit, sollemnia munera parentibus cognatisque mittet. sed non dabit dotem sorori alio patre nat
Abbreviated transcription (Latin):
constitiu ꝑiculo tutors sol quotiẽs¬
cũq aut diffusa neg̃i sint aut bi¬
gnitas uł etas aut ualitudo tuto¬
ris idpostul si tm̃ nõdũ fai pupil¬
lus pot̃. unt ꝓcuratore facẽ p̃sit aut
ab sensit. tc̃ actor nece saĩo ⁊ stitũe¬
dusẽ. ¶ Si duob simł tutelagerẽ¬
renda ꝑmĩssa ẽ. ł aparente. ut ãc¬

Expanded text:
constitui periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualetudo tutoris id postulet: si tamen nondum fari pupillus potest, ut procuratorem facere possit, aut absens sit, tunc actor necessario constituendus est. Si duobus simul tutela gerenda permissa est uel a parente uel a c
Abbreviated transcription (Latin):
te deb⁊ quicirca eũ futurist̃. ¶ Nonest
Audiendus. tutor cũdicat iõ cessasse pu¬
pillãe petunũ colocare quodidonea nõa
non inuenĩe si argͦuitur. eo tp̃e suãpecu¬
niã bene collocasse. ¶In soluendis legi¬
tis. ⁊ fidĩꝯ missis. atendere deb. tutor
tiecui nõ debitũ soluat nec nuptiale:
muͣnus matͥ pupilliue  sorori mitẽ.
aliud ẽ Simat̾ fõte aut sororipupilli
tutor eaq aduictũ necesesũa st̃. p̃stitĩt
cũ semetipsas sustinẽ nõposst̃. naratũ
id hndũ ẽ. nec eñi cadcã ẽ cius ꝙ in ea

Expanded text:
qui circa eum futuri sunt. Non est audiendus tutor, cum dicat ideo cessasse pupillarem pecuniam, quod idonea nomina non inueniret, si arguatur eo tempore suam pecuniam bene collocasse. In soluendis legatis et fideicommissis attendere debet tutor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pupilli uel sorori mittere. aliu‹d› est, si matri forte aut sorori pupilli tutor ea quae ad uictum necessaria sunt praestiterit, cum semet ipsa sustinere non possit: nam ratum id habendum est: nec e
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si p̃ceptũ ẽ ⁊ neglectũ demodousurarũ
uidendũẽ ⁊ solĩ p̃tores ꝯminariut si ñfi¬
at depositio ł qñdo tarelius fiat legĩtime
dex quiq̃nq cognoscet dec̃tũ p̃tous sẽqt̃
Ide solẽt facẽ p̾tores. ⁊̃ cͣca cos tuitios qͥ
negant hab̃e adalendos penes se alido
ma usura pendat᷑ ⁊hoc ꝑse qui oportẽ
iudic̃ẽ palã ẽ. cũ ⁊ alia pene adiectiõt re¬
siduarũ aũt sum̃arũ ꝑuꝑillares usu

Expanded text:
si praeceptum est et neglectum, de modo usurarum uidendum est. et solent praetores comminari, ut, si non fiat depositio uel quanto tardius fiat, legitimae dex qui quandoque cognoscet, decretum praetoris sequetur. Idem solent facere praetores etiam circa eos tutores, qui negant habere ad alendos pupillos penes se aliquima usura pendatur: et hoc persequi oportere iudicem palam est cum et alia poenae adiectione. Residuarum autem summarum pupi
Abbreviated transcription (Latin):
tassis ⁊ plus adũsus alios tm̃ exꝑugri
sine. acciõe ñ potuit adũsus se pot¬
uit᷑ ss si subusiũs grauiorib pat pupil¬
li pecunĩadebuit qͥ sint pupillares ui¬
dendũẽ aneialiquid inputeuit. Et si
quid̃ solu̾it nich ẽ ꝙ eimnputctur. po¬
tuit eñi solũe. nechonerate se usũis.

Expanded text:
tassis et plus: aduersus alios enim experiri sine actione non potuit, aduersus se potuit. Sed si sub usuris grauioribus patri pupilli pecuniam debuit quam sint pupillares, uidendum est, an ei aliquid imputetur. et si quidem soluit, nihil est quod ei imputetur: potuit enim soluere nec one
Abbreviated transcription (Latin):
quiputat honorarios tutores õino
tor delegauit. at tm̃ ñ nũq̃ ab hocre¬
cedestur ut puta si aũt min̾ penso
te uł frugi iudebat᷑ duide postea iõe
cepit male ꝯũsaĩ. ignorante testato¬
re. uł siꝯtemplatiot ficultatũ eius.¬
quã ei adungunt̃ curatores. nãm
perator nr̃ conpatre rescͥpsit. cũ duõ
quis lib̃tos suos tutores d̾diss. unum
rerũ italicarũ aliũitrũ africanarũ
curtores eiᷤ adiun̾gendos nec patris
sccuti sũt uoluntatẽ. ¶Quod intuto¬
ribus scͥptũ c̃. ⁊ incuratõib eĩt obfui¬

Expanded text:
qui putant honorarios tutores omnino tor delegauit, attamen nonnumquam ab hoc recedet, ut puta si pater minus penso tae uel frugi uidebatur, deinde postea idem coepit male conuersari ignorante testatore, uel siquam ei adiunguntur curatores: nam imperator noster cum patre rescripsit, cum duos quis libertos suos tutores dedisset, unum rerum Italicarum, alium rerum Africanarum, curatores eis adiungendos, nec patris secuti sunt uoluntatem. Quod in tutoribus scriptum est, et in curatoribus erit ob
Abbreviated transcription (Latin):
uł pat̃ qipotestat ht̃ destinauĩt.
testõ quistutoꝵ tutelagerat. illũ de
bere p̃tor putauit. mĩtoq parentis
uelit tutelã aministrare. ille solusã¬
ministret. cet̃ gͦ tutores ñ.mini si¬
bũt s erunt hui quos uulgo honira

Expanded text:
uel pater qui in potestate habet destinauerit testamento, quis tutorum tutelam gerat, illum debere gerere praetor putauit, meritoque parentis uelit tutelam administrare, ille solus administret. Ceteri igitur tutores non administrabunt, sed erunt hi, quos uulgo honora
Abbreviated transcription (Latin):
debẽt. alioqui sipͥus iprouincia
redaerĩt dolũ aut culpã eori inea quo¬
ꝙ parie recte uidex ꝯueniet ¶Pamu¬
us testõ fr̃ĩs filio tutor datus. cũimi
talia domiciliũ habr.tam italica

Expanded text:
uinciam redierint, dolum aut culpam eorum in ea quoque parte recte iudex conueniet. Patruus testamento fratris filio tutor datus cum in Italia domicilium haberet, tam Italica
Abbreviated transcription (Latin):
tutele manente. ¶neu quitute¬
lã gerrie noluit p̾cetõs quigesser̃
accionẽ utilẽ nitele bari placuit ꝙ
tñ extutela ñ ꝑuenit adcos qͥsene¬
gotus misscur̾ s ꝯmuni neglegẽ¬
tia ꝑut citra substinitioĩs orduitoꝵ
equalit̃ adõiũ ꝑiculũ spectat ¶ Tu¬
tores pub̾e pupillo ꝯ stiruto lne aꝑ¬
pelatiors inchoata iussu ⁊ sulu̾ob
notitiã rei ꝑ fiterũt. cũ iudĩcatũ ꝑ¬
seꝗ nõ potuert̃ ꝑiculo dpe ñ subi¬
ciumur. ¶Ab eo quirestitutioãs a¬
negligentie t̾utorum ¶ Eiculo

Expanded text:
manente. In eum, qui tutelam gerere noluit, post ceteros qui gesserunt actionem utilem tutelae dari placuit. quod tamen ex tutela non peruenit ad eos, qui se negotiis miscuerunt, sed communi neglegentia perit, citra substitutionis ordinem aequaliter omnium periculum spectat. Tutores pubere pupillo constituto litem appellationis inchoatam iussu consulum ob notitiam rei perfecerunt: cum iudicatum persequi non potuerunt, periculo culpae non subiciuntur. Ab eo, qui restitutionis aNeglegentiae tutorum periculo
Abbreviated transcription (Latin):
tuto cãm quidẽ uũs expciri poti¬
usse. rerũ aũt amunstrationẽ ad
cos recidere debuisse quitiuel ã
mitaliã suscepissẽt. ¶ Ad uersus tu¬
torẽ quipupillũ brditatẽ patrisas¬
stinuit acciõt ilenegñ ñoporiet cͣ¬

Expanded text:
tuto causam quidem iuris expediri potuisse, rerum autem administrationem ad eos recidere debuisse, qui tutelam in Italia suscepissent. Aduersus tutorem, qui pupillum hereditat‹e› patris abstinuit, actionem denegari non oportet c
Abbreviated transcription (Latin):
itaq gerereãn inueniariũ factũ eũ
oportet. nisi idꝗ dilationẽ. nec mo¬
dicã expectare p̾sit ¶ Situtor cessa¬
uũt indistrictiõe earurerũque tꝑr deꝑe¬
unt. suũ ꝑͣiculũ facit. debut eni⁊ festim
officio suo sungi quid situitues ex pata¬
bat uł diferentes. ut etĩ uolentes secitu¬
sare. in ⁊ignoscatur ⁊ ñ facile ignosett
debuit em̃ p̃atib suis fungi. ñ quid p̃cipi¬
uifestinatiõe s nec moratoria cuc̃titiõe
gentĩ eos pr̃are in hac purte db̃e. ¶ Si
p̃deposiuoñt pecunie ꝯparere tutoite¬

Expanded text:
itaque gerere ante inuentarium factum eum oportet, nisi id quod dilationem nec modicam exspectare possit. Si tutor cessauerit in distractione earum rerum quae tempore depereunt, suum periculum facit: debuit enim confestim officio suo fungi. quid si contutores exspectabat uel differentes uel etiam uolentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione.gentiam eos praestare in hac parte debere. Si post depositionem pecuniae comparare
Abbreviated transcription (Latin):
illori eadẽ diligñtia exigenda ẽ. cta ã¬
ministtationẽ rerũ pupillarĩt quã
nat̃ familias reb suis exboã side
pͣbe deb⁊. ¶ Officiũ tutori curatõib
finẽ ꝯ stitutis accip̃. Id̃oq oĩa negonia
que initast̃. ad fidẽ curatorũ ꝑrinẽt.
ĩoq ĩ diuus mart̾ cũ filio suo cõmo¬
de. rescͥpsit. ¶Hrdib quoq pupil¬
lori electio ead adũs tutores. in quop¬

Expanded text:
illorum eadem diligentia exigenda est circa administrationem rerum pupillarium, quam pater familias rebus suis ex bona fide praebere debet. Officium tutorum curatoribus constitutis finem accipit ideoque omnia negotia, quae inita sunt, ad fidem curatorum pertinent: idque etiam diuus Marcus cum filio suo Commodo rescripsit. Heredibus quoque pupillorum electio eadem aduersus tutores, in quo p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nonnũquã dĩe crediĩe p̾etune ex¬
pectandã. Si forte tutor pecunias
Cet̃m siñ deb i credẽ ñexpeatabit᷑.
d.ł .xxxui. Quotiens cittoi pe¬
cuniã pupillarẽ fenoi̾tiat stipłati¬
ohocorõinc facienoaẽ. stipłaĩit
oebi aut pupillus aut ẜuus pu¬
pilli. Quod sineq pupillus eius
etatis eritut stipłaĩ possit neqẜ
uum habebit. tunc ip̃e tutor sti¬
puletur quiue meĩ potestate ent
quoca su iuli.anꝰ sspissime scripsit
utilẽ accionẽ pupillo dandã. S ⁊ si
ab sens sit pupilł oportet tutore su¬
o noĩe stipulãi. ¶Ncquaquã ambi¬
gendũẽ. sipat familias eũ ꝓquo side¬

Expanded text:
 nonnumquam diem creditae pecuniae exspectandam, si forte tutor pecunias terum si non debet crepecuniam pupillarem faenori dat, stipulatio hoc ordine facienda est. stipulari enim debet aut pupillus aut seruus pupilli: quod si neque pupillus eius aetatis erit, ut stipulari possit, neque seruum habebit, tunc ipse tutor quiue in eius potestate erit, quo casu Iulianus saepissime scripsit utilem actionem pupillo dandam. sed et si absens sit pupillus, oportere tutorem suo nomine stipulari nequaquam ambigendum est. Si pater familias eum, pro quo fide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑea inloco eĩ aliũ nõpetit. quianũre
liquoꝵ amini strationi tutela susicie¬
bat incidit qͥd ẽ inũba ⁊ slitutioĩs s sẽ¬
tenna extusatus. S si suspecto tutore
pupilli accusato detũ cĩt. ei adiungi
aliõs. mat̃ eos qͦs petẽ deb ⁊ sinõpo¬
tit. incidit insentẽnnã ꝯ stitutiõĩs.
Hec aũt mat̃ ab omni quide bonorũ
uenbicatione intestator filior. reppa¬
lit. Isiuero maĩtus ei sidĩ cõmissũ afilio
reliqueñ. cuimulier nõpetit tutoiem.
si si ne lib̾is decessẽĩt. uł sub hac ip̃aꝯdi¬
tiõe. Si intestatus moetuusẽĩt fid̃ĩ mu̾¬
si pettio que ex aliẽno iudicio descendu
nõ est. ꝑenita. Que aũt. suspectũ uinore
nonfecit. nec ũb. nec sententia ꝯstitu¬
uotus inpenã incidit. ꝙͣ eiꝰ modi facco
diuudicare ⁊ estimare uirilis aĩẽ. ⁊ pot
etiã delicta ignorare mat̃ satuq ẽ eã pe¬
tisse talẽ inquisitione pp̃tore abita ido¬
neus apparuit. ⁊ iõ nic uidĩciũ eĩ susfi¬

Expanded text:
ea in loco illius alium non petit, quia numerus reliquorum administrationi tutelae sufficiebat, incidit quidem in uerba constitutionis, sed sententia excusatur. Sed si suspecto tutore pupilli accusato decretum erit ei adiungi alios, mater eos quoque petere debet et, si non petit, incidet in sententiam constitutionis. Haec autem mater ab omni quidem bonorum uindicatione intestatorum filiorum repellitur. si uero maritus ei fideicommissum a filio rel‹i›querit, cui mulier non petit tutorem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est perempta. Quae autem suspectum tutorem non fecit, nec uerbis nec sent‹ent›ia constitutionis in poenam incidit, quod eiusmodi facta diiudicare et aestimare uirilis animi est et potest etiam delicta ignorare mater, satisque est eam petisse talem, qui inquisitione per praetorem habita idoneus apparuit. et ideo nec iudicium eius suffi
Abbreviated transcription (Latin):
conũtit. ⁊ ita diuus seũus decreuit. dõci
gͥ dch . inusus suos pecuniã ũtisse uertis¬
se in suos us ñ accipim̃ eũ ꝗ debitor patris
pupilli fuit. dem̃ ip̃e sibi ñ soluit. hic eñi
pr̃are. sisuscipiat pupillus. cet̃ori ñouo¬

Expanded text:
rtit, et ita diuus Seuerus decreuit. doceri igitur debet in usus suos pecuniam uertisse. Uertisse in suos usus non accipimus eum, qui debitor patris pupilli fuit, deinde ipse sibi non soluit: hic enim praestare, si suscipiat pupillus ceterorum no
Abbreviated transcription (Latin):
Etor integrũ eĩt. s uitibons⁊ ueni ⁊ salu¬
Obre ꝯ siliuꝰ matris admttẽ tĩ ⁊ sineq liła¬
uo tutoris. neq uoluntas pãiris. aũint¬
cessio matͥstutoris officiũ infringat.
usq. soco aũt lic tutorib putͥs pceptũ
negligẽ ut sipat cauet᷑ nequidẽrei sue
di straberet᷑ ut ne mancipia distrahã¬

Expanded text:
torum integrum erit, sed uiris bonis conueniet salubre consilium matris admittere, tametsi neque liberatio tutoris neque uoluntas patris aut intercessio matris tutoris officium infringat. Usque adeo autem licet tutoribus patris praeceptum neglegere, ut, si pater cauer‹i›t, ne quid rei suae distraheretu
Abbreviated transcription (Latin):
s eos dumtaxat sũptis quos ineũpca¬
quã ẽp̃ius eẽt fecit. Id̾ cimnascrib.
Adiectoeo qd̾ ñ deductus fructibus
inpensaꝵ rõ hõi deheat ⁊ hoc magis
uerũ puto. ¶¶uidã titio .c. leguũt

Expanded text:
 eos dumtaxat sumptus, quos in eum posteaquam emptus esset fecit. idem Cinna scribit adiecto eo, quod non deductis fructibus impensarum ratio haberi debeat: et hoc magis uerum puto.Quidam Titio cent
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶nius cra fundus legatus ẽ
sicalimacho. cũ quo testam̃tifac¬
tionem ñ babebat᷑ ducenta dediss
ad eum legatus fundus puncat. lig
nũmos ñ faciat accipientis. Quid
eñ intẽ utrũ tali ꝑ sõe dãe inbeat᷑
an alico loco pont. ł minãe dcicere
Neq em̃i illud quo ⁊ꝯtalẽ ꝑsonam¬

Expanded text:
ius, cui fundus legatus est, si Callimacho, cum quo testamenti factionem non habebat, ducenta dedisset: ad eum legatus fundus pertineat, licet nummos non faciat accipientis: quid enim interest, utrum tali personae dare iubeatur an aliquo loco ponere uel in mare deicere? neq