comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is cipulus cuiusdam scĩ senoris
impugnabat᷑ a spũ fornicationis:
s auxiliante grã domini resistebat
uiriliter pessimis et immundis cogitationi¬
bus cordissui: ieiuniisq et orationibꝰ et in
oꝑe manuũ affligebat se uehement̃. Beatꝰ
autem senior uidens eũ ita laborantẽ: dix̃
ei. Siuis ofili: deprecor dominũ. ut auferat
ate istam impugnationẽ. Ille uero respondeis:
dixit ei. Ulideo pater. quia et si laborem fusti¬
neo: sentio tamen fructum in me ꝓficere
bonum: quia ꝑ occasionem impugnationis
huiꝰ. et amplius ieiuno. et amplius iningi¬
liis et orationib tolero. Ueruntamen de¬
precorte. ut exores ꝓme misericordiam do¬
mini: ut det michi uirtutem. quatinꝰ possim
sustinere. et certare legitime. Lunc sẽs sem¬
or dixit ei. Ecce nunc cognoui fili: quia fide¬
liter intelligis quod hoc spirituale certam̃
ꝑ patientiã ad salutẽ etnã salutẽ aĩc tuȩ ꝓficiat.

Expanded text:
iscipulus cujusdam sancti senioris impugnabatur a spiritu fornicationis, sed, auxiliante gratia Domini, resistebat viriliter pessimis et immundis cogitationibus cordis sui, jejuniis et orationibus, et in opere manuum affligebat se vehementer. Beatus autem senior videns eum ita laborantem, dixit ei: Si vis, o fili, deprecor Dominum, ut auferat a te istam impugnationem. Ille vero respondens, dixit: Video, Pater, quia etsi laborem sustineo, sentio tamen fructum in me perficere bonum, quia per occasionem impugnationis hujus, et amplius jejuno, et amplius in vigiliis et orationibus tolero. Verumtamen deprecor te, ut exores pro me misericordiam Domini, ut det mihi virtutem, quatenus possim sustinere et certare legitime. Tunc senior sanctus dixit ei: Ecce nunc cognovi, fili, quia fideliter intelligis quod hoc spiritale certamen per patientiam ad salutem aeternam animae tuae proficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
stantem suꝑ lacum et haurientẽ aquã de
lacu. ac mittentẽ eam in collectaculũ: et de
alia parte ꝑforamen defluebat aqua de sub¬
ter in eundem locũ. Iterum dixit ei. ueni
sequere me: ostendam tibi aliud. Et uidit
quasi quoddam edificium templi: et du¬
os sedentes in ȩquis. portantes suꝑ scapu¬
la suas uterq lignum unũ. id est perticam
longam ⁊ uolentesq pariter ingredi per¬
portam templi illius. non ꝑmittebat eos
lignum qđ ex aduerso portabant ingredi per
portam illam. Non enim se humiliabat alt̃
alteri: s contendebant uterq parit̾ ingredi
uolentes. et non p̃ualebant. Non enĩ se humi¬
suit gͦ eihas uisiones dicens. Hi qui lignum
iustificantes semet ipsos in corde suo cũ exalta¬
tione suꝑbiȩ: ñ humiliant᷑ in inuicẽ. Nolue

Expanded text:
stantem super lacum, et haurientem aquam de stantem super lacum, et haurientem aquam de lacu, et mittentem eam in collectaculum, et de alia parte per foramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: Veni, sequere me, et ostendam tibi aliud. Et vidit quasi quoddam aedificium templi, et duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lignum unum, id est, perticam longam, volentes pariter ingredi portam templi illius, et non permittebat eos lignum quod ex adverso portabant, ingredi per portam illam; non enim humiliabat se alter alteri, sed contendebant utrique, pariter ingredi volentes; et non praevalebant, nec enim huminit ergo ei has visiones, dicens: Hi qui lignum justificantes seipsos in cordibus suis cum exaltatione superbiae, non humiliantur invice
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. Adhesit anima mea post te: me¬
autẽ suscepit dextera tua. Dicebant autẽ de
eo sancti seniores: quia sicut cum in scłi con¬
bus utebatur: ita postmodum in heremo
scythie degens. studebat ut ab omnibꝰ mo¬
nachis uiliora et despecta uestimenta ha¬
beret.Dicebat etiam abbas daniel. qm̃ scs̃
arsenus referebat fr̃ibus dicens quasi de
alio audisset: sed ut datur intelligi. ipse
talem uidit uisionem: quia sedebat inqͥt
quidam de senioribus monachis incellula
sua: et subito uenit uox ad eum dicens. fgri¬
dere foras: et ostendam tibi oꝑa hominum
E surrexit inquit: et egressus ẽ foras. Dux̃
autem eum. et ostendit ei ethiopemnigrũ
cum securi cedentem ligna et facientẽ gͣn¬
dem sarcinam: et temptabat subleuare sar¬
cinam illam: et pre magnitudine ñ po¬
terat portare eam: s rediebat et cedebat
iterum alia ligna. et addebat suꝑ illã sarci
nam. Iterum autẽ ostendit ei aliũ hominẽ

Expanded text:
scriptum est: Adhaesit anima mea post te, mscriptum est: Adhaesit anima mea post te, me suscepit dextera tua . Dicebant ergo de eo sancti seniores quia sicut cum in saeculi conbus utebatur, ita postmodum, in eremo Scythiae degens, studebat ut ab omnibus monachis viliora et despectiora vestimenta haberet. 38. Dicebat etiam abbas Daniel quoniam sanctus Arsenius referebat fratribus dicens, quasi de alio audisset, sed quantum datur intelligi, ipse talem vidit visionem : Sedebat, inquit, quidam de senioribus monachis in cellula sua, et subito venit ad eum vox dicens: Egredere foras, et ostendam tibi opera hominum. Et surrexit, inquit, et egressus est foras. Duxit autem eum, et ostendit ei Aethiopem nigrum cum securi caedentem ligna, et facientem grandem sarcinam, et tentabat sublevare sarcinam illam, et prae magnitudine non poterat portare eam; sed redibat, et caedebat iterum alia ligna, et addebat super sarcinam illam. Iterum autem ostendit ei alium hominem
Abbreviated transcription (Latin):
autem senior hȩc uidens. abiit ad cellulam
suam: et ꝑ totam noctẽ cũ grandi fletu et uꝰ¬
lulatu gemendo. deflebat miserias nrãs. Ex¬
ortabat᷑ gͦ scõs patres per monasteria: et cõ¬
lus interitꝰ animȩ generatur ⁊ et ñ intelli¬
gimus. qm̃ ꝑhȩc et deo et scĩs angłis odibi¬
les sumus.Dicit enim scriptura diuina.
ꝑmultiloquiũ non effugies peccatũ. Hȩc
enĩ infirmam et uacuam efficiunt mentẽ
uit quidamuir inpalatio sublimis sub
theodosio imꝑatore. nomine arsemꝰ: citiꝰ
filios id est archadium et honoriũ augustor
de baptisio suscepit. Hic itaq arsenius desi¬
derio diuini amoris accensus: relinquens
omnẽ scłi gloriam temporalem. ꝑrexit ad he¬
remum scythiȩ: ut inter scõs patres secretam
et quietam ab omni strepitu mundi huius
ageret uitam: ut scparatus ab illecebris et
delectationibus corporalib. cũ tota mentis
intentione adhereret domino saluatori: sic̃

Expanded text:
autem senior haec videns, abiit in cellulam autem senior haec videns, abiit in cellulam suam, et per totam noctem cum grandi fletu et ululatu gemendo deflebat miserias nostras. Exhortabatur ergo sanctos Patres per monasteria, et comlus interitus animae generatur, et non intelligimus quoniam per haec et Deo et sanctis angelis odibiles sumus. Dicit enim Scriptura: Per multiloquium non effugies peccatum . Haec enim infirmam et vacuam efficiunt mentem Fuit quidam vir in palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baptismo suscepit . Hic itaque Arsenius desiderio divini amoris accensus, relinquens omnem saeculi gloriam temporalem, perrexit ad eremum Scythi, ut inter sanctos Patres secretam et quietam ab omni strepitu hujus mundi ageret vitam, ut separatus ab illecebris et delectationibus corporalibus, cum tota mentis intentione adhaereret Domino Salvatori, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs didicerant erant int̾ se conferentes: et ex¬
ponente d̃ capłis scaꝵ scͥpt᷑aꝵ: q̃ adtimorẽ et amo¬
rẽ dñĩ confirmarent ⁊ illuminarent aĩas eoꝵ.
uit quidam uir magnus descĩs semo¬
rib: cui talem grãm donauerat dñs re¬
uelante ei spũ scõ: ut uidere posset qd̾ aliiñ
uidebant. Referebat gͦ sanctis patribꝰ dicens:
quia aliquando quamplurimi sedentes fr̃s
simul. loquebantur inter se et conferebat̃
de scĩs scripturis: quȩ ad saludem ꝑtine¬
rent animarum. Stabant autẽ circa eos
scĩ angeli : letantes et hilari uultu conside¬
rantes: delectabantur enim eloquio dñi.
Cum autem aliud quodcũq inter se loque¬
rentur: stat̾im angłi recedebant longius:
indignantes contra eos. Ueniebant autẽ
porci sordidissimi et morbo pleni: et uolutabat
se inter eos. Demones enĩ inspecie porcoꝵ: dele¬
ctabant᷑ suꝑflua et uana loquela eoꝵ. Beatꝰ

Expanded text:
is didicerant erant inter se conferentes, et exis didicerant erant inter se conferentes, et exponentes de capitulis Scripturarum, quae ad timorem Domini confirmarent et illuminarent animas eorum. 36. Fuit quidam vir magnus de sanctis senioribus, cui talem gratiam donaverat Christus, revelante ei Spiritu sancto, ut videret quod alii non videbant . Referebant ergo sancti seniores quia aliquando quamplurimi sedebant fratres, et simul loquebantur inter se, et conferebant de sanctis Scripturis quae ad salutem pertinent animarum. Stabant autem circa eos sancti angeli laetantes in hilari vultu, considerantes, delectabantur enim de eloquiis Domini. Cum autem aliud quodcunque inter se loquerentur, statim sancti angeli recedebant longius, indignantes contra eos; veniebant autem porci sordidissimi et morbo pleni, et volutabant se inter eos; daemones enim in specie porcorum delectabantur per superflua et vaniloquia eorum. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ habeo: et quotiens ei immitto ꝑuersas
cogitationes: ille statim surgit et ꝓsternit se
in orationem cũ gemitu exorans ad esse sibi
mon dicebat. Ego ad illũ quem obseruo cũ ei
cogitationes in corde misero: consentit et sus¬
cipit: et facit eas. Sepe enim exardescere
eũ facio in iracundiam. et incontentiones ri¬
xe: et pigritiam orationis. et doriitationẽ
in psalmodia: et non contradicit mͥ. Ideoq
samini tam in orationibus quam et in psal¬
modia. sicut dicit apł̃s: instantes orationi
et uigilantes in ea: ideoq eũ compunctione
et timore cordis uigilantibus. ñ p̃ualebunt
nocere nos aduersarii et immundissimi
demones. Ipse autem beatus nr̃ pachomi
docebat fr̃s: ut semper memores essent uer¬
bi dei insalute animarũ suarũ. Postmodũ
uero discedebat unusquisq fratrũ in cellu¬
las suas: operantes manib fuis. et medi¬
tantes q̃ d̾ scͥptis scĩs didicerañ. Impossibile nãꝙ

Expanded text:
habeo, et quoties ei immitto perversas habeo, et quoties ei immitto perversas cogitationes, ille statim surgit, et prosternit se in oratione, cum gemitu orans a desse sibi mon dicebat: Ego ad illum quem observo, cum ei cogitationes immisero in corde, consentit, et suscipit, et facit eas. Saepe enim exardescere eum in iracundia facio, et in contentiones rixae, et pigritam orationis, et dormitionem in psalmodia, et non contradicit mihi. Ideoqsamini tam in orationibus quam psalmodia, sicut dicit Apostolus: Instantes orationi, et vigilantes in ea. Ideoque cum compunctione et timore cordis vigilantibus 506 non praevalebunt nocere nobis adversarii et immundissimi daemones. Ipse autem beatus Pater Pachomius docebat fratres, ut semper memores essent verbi Dei, in salutem animarum suarum. Postmodum vero discedebat unusquisque fratrum in cellulas suas, operantes manibus suis, et meditantes quae de sacris Scripturis didicerant. Impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
ulto tempore beatus pachomius contra
bonũ certauit sicut athleta ueritatis: tan¬
quam et beatus autonius. Deniq intentissi¬
mis p̃cibus exorauit dominũ. ut somnũ ĩ
caperet ꝑ aliquod tempus: quatinus nocti¬
bus ac diebus ꝑuigil ꝑmaneret contra ad¬
uersarios demones dimicando: donec ꝓ¬
sterneret et superaret eos sicut dicit in psal¬
mo: et non conuertar donec deficiant. Pre¬
stitit gͦ et concessit ei dñs pecitionem eius.
cilles: cum quis nr̃m ex tota fide. ex tota in¬
tentione cordis feruente scõ desiderio et ad
iuuante nos uirtute saluatoris nr̃i xp̃i con
tendimus contra eos. Referebant autem no
bis de eodem beatissimo patre pachomio.
in regione tabenensiotarũ p̃positus: refe¬
rebant gͦ de eo qm̃ frequent̃ dicebat frĩ¬
bus: quia sicut mͥ testis est dominꝰ deus.
sepe audiui immundos sp̃s demonũ loqͤn¬
tes inter se: diuersasq: acuarias artes suas.
quas contra seruientes dõ maxime contra mo¬

Expanded text:
ulto tempore beatus abbas Pachomius contra bonum certavit, sicut athleta veritatis, tanquam et beatus Antouius . Dentque intentissimis precibus exoravit Dominum ut somnum non caperet per aliquod tempus, quatenus diebus ac noctibus pervigil permaneret contra adversarios daemones dimicando, donec prosterneret et superaret eos, sicut dicitur in psalmo: Et non convertar, donec deficiant . Praestitit ergo, et concessit ei Dominus petitionem ejus. emones, cum quis nostrum ex tota fide et ex tota intentione cordis fervente sancto desiderio, et adjuvante nos virtute Salvatoris nostri Jesu Christi, contendimus contra eos. Referebant autem nobis fratres de eodem beatissimo Patre Pachomio, torum in regione Tabennensiotarum praepositus. Referebant ergo de eo quoniam frequenter dicebat fratribus: Quia sicut mihi testis est Dominus Deus saepe audivi immundos spiritus daemonum loquentes inter se diversas ac varias artes suas, quas contra servientes Deo, maximeque contra mo
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i domini iħuxp̃i. qui dixit: discite
ame quia mitis sum et humilis corde. et in¬
uenietis requiem anmab urĩs: ideoq prop¬
ter suꝑbiam cordis sui remanserunt foris. de
regno regis cȩlorum xp̃i exclusi. Qui autẽ ce¬
debat ligna. et suꝑ sarcinam adhuc addebat:
homo ẽ qui oncratus ẽ multis peccatis: et
suꝑ sarcinam peccatorum suoꝵ addit semꝑ
alia peccata: quem oportebat magis ut pe¬
nitentiam ageret de prioribus peccatis: sed
negligens emendare uicia peccatoꝵ prioꝵ:
magis et alia addit suꝑ priora peccata. Ille
autem qui aquam hauriebat de lacu: homo
est qui aliqua bona oꝑat᷑: sed quia mala
etiam amplius ꝑ peccata oꝑat᷑: idõ pereunt
et delent᷑ etiam bona quȩ facit. Oportet gͦ
hominẽ sicut dicit apłs: cũ timore et tremo¬
re salutem suam operari:

Expanded text:
iscite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Ideoque propter superbiam cordis sui remanserunt foris, de regno Regis coelorum Christi exclusi. Qui autem caedebat ligna, et super sarcinam adhuc addebat, homo est qui oneratus est multis peccatis, et super sarcinam peccatorum suorum addit semper alia peccata: quem oportebat magis ut poenitentiam ageret de prioribus peccatis; sed negligens vitia emendare peccatorum priorum, magis et alia addit supra priora peccata. Ille autem qui aquam de lacu hauriebat, 507 homo est qui aliqua bona operatur, sed quia mala etiam amplius per peccata operatur, et ideo pereunt et delentur etiam bona opera quae facit. Oportet ergo hominem, sicut ait Apostolus, cum timore et tremore salutem suam operari
Abbreviated transcription (Latin):
d quendam solitariũ uenit cuiꝰdam ec
clesiȩ p̃sbiter: ut consecraret ei oblatio¬
nẽ ad cõmunicandũ. Ueniens autẽ quidã
ad illum solitarium: accusauit apud ipsũ
cundẽ presbiterum. Qui cum ex consuetudi¬
ne iterũ ueniret ad eum ut consecraret ob¬
lationẽ: scandalizatus ẽ. ille solitariꝰ et ñ
aꝑuit ei. Presbiter autẽ hoc uiso: discessit.
Et ecce uox facta ẽ adillum solitariũ. dicens.
Tulerunt sibi homines iudiciũ meũ. Et fa¬
ctus ẽ uelut in excessu mentis: et uidebat
quasi puteũ aureũ. et situlam aureã. et fu¬
nem aureũ: et aquam ualde bonã. Uide¬
bat autem et quendam lepsũ haurientẽ et
refundentẽ inuas: et cupiens bibere. ñ bi
bebat ꝓpter qͦd leprosus esset ille qͥ haurie¬
bat. Et ecce uox iterũ ad eũ dicens. Cur ñ
bibis exaqua hac: Quam causam habet qͥ
implet: Implet tantũmͦ: et effundit in uas.
Inse autem reuersus solitarius. et conside¬
rans turtutẽ uisionis: uocat presbiterũ :

Expanded text:
d quemdam solitarium venit presbyter cujusdam basilicae, ut consecraret ei oblationem ad communicandum. Veniens autem quidam ad illum solitarium, accusavit apud ipsum eumdem presbyterum. Qui cum ex consuetudine iterum venisset ad eum, ut consecraret oblationem, scandalizatus ille solitarius non aperuit ei. Presbyter autem hoc viso discessit. Et ecce vox facta est ad solitarium, dicens: Tulerunt sibi homines judicium meum. Et factus est velut in excessu mentis, et videbat quasi puteum aureum, et situlam auream, et funem aureum, et aquam bonam valde. Videbat autem et quemdam leprosum haurientem et refundentem in vase, et cupiebat bibere, et non poterat propter quod leprosus esset ille qui hauriebat. Et ecce iterum vox ad eum, dicens: Cur non bibis ex aqua hac? quam causam habet qui implet? implet enim solummodo et effundit in vase. In se autem reversus solitarius, et considerans virtutem visionis, vocavit presbyterum,
Abbreviated transcription (Latin):
alia portenta olimuenerati sunt: allia qͦq
et cepas. et ñ nulla holerum dõs ẽẽ crede¬
bant: sicut ab ipso patre apollonio narran¬
te didicimꝰ: causas nobis priscȩ eoꝵ suꝑsti¬
tionis hoc modo exponente. Bouẽ quidẽ aie¬
bat. dm̃ crediderunt aliquando egyptii:
peo qd̃ ꝑ ipsum rura ex colentes. uictũ cy¬
bumq capiebant. S et aquam nili ꝓ eo qͦd
uniuersas rigabat egypti regiones.uenera¬
bant᷑. Colebant quoq et t̾ram: ut pote uberi¬
orem cȩteris terris. Canes enim ut supradi¬
rimus et sinnas ac diuersa herbarũ genera
atq holerum colebant: ꝓ eo qͦd occasionẽ
sibi salutis ꝑhȩc uenisse opinabant᷑ tempo¬
rib pharaonis.Cirea enim hȩc singula oc¬
cupatio eis exorta uidebat᷑. cum ille patres
nrõs ꝑsequens submersus ẽ: et unusquisq
id ꝑ qͦd occupari uisus ẽ nepharaonẽ seque¬
nem: ne simul cũ ipso dimergerer. Hec erg

Expanded text:
alia portenta venerati sunt. Allia quoque alia portenta venerati sunt. Allia quoque et caepas, et nonnulla olerum, Deos credebant, sicut ab ipso patre Apollonio narrante didicimus, caussam enim nobis priscae eorum superstitionis hoc modo exponente: Bovem quidem Deum crediderunt aliquando Aegyptii, pro eo quod per ipsum rura excolentes victum cibumque capiebant. Sed et aquam Nili, pro eo quod universas rigabat Aegypti regiones, venerabantur. Colebant quoque et terram, utpote uberiorem caeteris terris. Canes etiam, ut supra diximus, et simias, ac diversa herbarum genera atque olerum colebant, pro eo quod occasionem sibi salutis per haec venisse opinabantur temporibus Pharaonis. Circa haec enim singula occupatio eis exorta videbatur, cum ille patres nostros persequens submersus est, et unusquisque id per quod occupari visus est uti ne Pharaonem sequenem, et simul cum eo demergerer. Haec ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eum insupͣdicti montis loco: cõmunẽ uitam
mensȩ uniꝰ. unanimiter conseruantes. Hos
gͦ tanquã uere celestem quendã et angłicũ
cernebamus exercitum: omnib uirtutib
adornatũ. Nullus sane meis sordidis ute¬
batur uestimentis: sed splendore uestium
parit̃ atq animoꝵ itebant: ita ut scd̃m scͥp
lii eius uiderent᷑ in deserto. Quȩ quamiuis
de ȩccłia dicta sint: tamen in egipti desertis.
hec etiam hẏstorica relatione completa ft̃.
Ubi enim tantȩ ꝑurbes multitudines conue¬
niunt ad saludem: quantas egypti deser¬
ta ꝓtulerunt: Nam quanti popłi habent᷑
in urbib: tanta pene habetur in desertis
multitudo monachoꝵ. Unde michi uidet᷑
etiam apłi dictum in eis eẽ completũ: qͦd
ubi abundauit peccatum. ibi suꝑ abunda¬
uerit grã. Abundauit enim aliquando ĩ¬
mundus idolorum cultus inegypto: sic̃ nusqͣ
inullis gentib. Canes enim et simias atq

Expanded text:
148 eum in supradicto montis loco, communem vitam 148 eum in supradicto montis loco, communem vitam mensae unius unanimiter conservantes. Hunc ergo tamquam vere caelestem quemdam et angelicum cernebamus exercitum, in omnibus virtutibus adornatum. Nullus sane in eis sordidis utebatur indumentis, sed splendore vestium pariter atque animorum nitebant, ita ut etiam, seculii ejus viderentur in deserto. Quae quamvis de Ecclesia dicta sint, tamen in Aegypti desertis, haec etiam historica relatione completa sunt. Ubi tantae per urbes multitudines veniunt ad salutem, quantas Aegypti deserta protulerunt. Quanti populi habentur in urbibus, tantae paene habentur in desertis multitudines monachorum. Unde mihi videtur etiam Apostoli dictum in eis esse completum: Quod ubi abundavit peccatum, ibi superabundavit gratia . Abundavit enim aliquando immundus idolorum cultus in Aegypto, sicut in nullo umquam gentium. Canes enim et simias atque
Abbreviated transcription (Latin):
set adõ. sine mora consequebat᷑: s et reuelati¬
ones ei plurimȩ ostendebant᷑. Deniq seniorẽ
quendam frẽm suũ qui et ipse in heremo de¬
functus ẽ. cum quo plurimo tempore egerat
uitam ꝑfectam : uidit in somnis insede apo¬
stolica residentem: atq unum ex ipsis effe¬
c̃tum. hereditatẽ sibi uirtutũ et gr̃ę reli¬
quisse. Cumq etiam ꝓsemet ipso oraret. ut
utelociꝰdñs cũ assumeret. et cum ipso sibi re¬
quiem p̃staret incęlis: responsũ ẽ eia dño
saluatore. parum adhuc temporis ei in t̃ris de
plurimũ credendũ eẽ monachoꝵ. et exerci¬
tum quendã piorum: ut ꝑhȩc dignam ꝓ ta¬
lib meritis remunerationẽ inueniat apud
dm̃. Hec autem ut uidit: ita gestasunt. Con¬
uenerunt enĩ ex omĩ loco monachi. fama
et doctrina eiꝰ inuitati÷ et p̃cipue exẽplis
eiꝰ quam plurimi scło renuntiantes con¬
uentũ quendam magnificũ fecert̃ apud

Expanded text:
set a Deo, sine mora consequebatur: sed et revelatiset a Deo, sine mora consequebatur: sed et revelationes ei plurimae ostendebantur. Denique seniorem fratrem suum, qui et ipse in eremo defunctus est, cum quo plurimo tempore egerat vitam perfectam, vidit in somnis in sede Apostolica residentem, atque unum ex ipsis effectum, haereditatem sibi virtutum et gratiae reliquisse. Cumque etiam pro semetipso oraret, ut velocius eum Dominus assumeret, et cum ipso sibi requiem praestaret in caelis, responsum est ei a Domino Salvatore, parum adhuc temporis debere eum convplurimos credendos esse monachorum, et exercitum quemdam piorum, ut per haec dignam pro talibus meritis remunerationem inveniat apud Deum. Haec autem ut vidit, ita gesta sunt. Convenerunt enim ex omni loco monachi, fama et doctrina ejus invitati, et praecipue exemplis ejus quamplurimi saeculo abrenuntiantes, conventum quemdam magnificum fecerunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
caput draconis: omne eiꝰ corpus emortuũ red¬
ditur. Obhoc enim mandat nobis ds̃. obser¬
uare caput serpentis: ut omnino statim ab
mitio. nec recipiamꝰ malas et sordidas cogi¬
tationes incorde nrõ. Quanto gͦ magis dif¬
fundi nonconuenit insensib nrĩs cogitatio¬
num fantasias: quas etiam initio recipiue¬
tat: sed et illud monebat. ut inuirtutib alt̃
alterum uincat: nec patiat᷑ unusquisq infe¬
rior proximo suo fieri. Hinc autem dicebat.
Scietis uos ꝓficere inuntutib: si nulla uob̃
passio fuerit dominata. erga mundana de¬
sideria. Hoc enim ẽ initiũ donoꝵ dĩ. Quod
si etiam ad hoc uenerit quis ur̃m ut signa et
sed nec hoc ipsum debet omnib ostendere. qd̃
donum gr̃ẽ huiꝰ acceꝑit. Alioquin seducit
seipsum: et ipse decipiet᷑: et grãm ꝑdet. Ha¬
ficam uerbi dei doctrinam. sicut etiamnos ip¬
si exparte fruiti sumus: sed maiorem habe¬
bat in oꝑib grãm. Omne enim quicqͥd petis¬

Expanded text:
caput serpentis, et omne ejus corpus emortuum reddetur. Ob id enim mandat nobis Deus observare caput serpentis, ut omnino statim ab initio nec recipiamus malas et sordidas cogitationes in corde nostro. Quanto ergo magis diffundi non convenit in sensibus nostris cogitationum phantasias, quas etiam initio recipi vetat? Sed et illud monebat, ut in virtutibus alter alterum vincat, nec patiatur se unusquisque inferiorem proximo suo fieri. Hinc autem, dicebat, scietis vos proficere in virtutibus, si nulla vobis passio fuerit erga mundana desideria. Hoc enim est initium donorum Dei. Quod si etiam ad hoc venerit quis vestrum, ut et signa et sed nec hoc ipsum hominibus debet ostendere, quod donum gratiae hujus acceperit, alioquin seducet seipsum, et ipse decipietur, et gratiam perdet. Haficam verbi Dei doctrinam, sicuti et nos ipsi ex parte fruiti sumus, sed majorem habebat in operibus gratiam. Omne enim quidquid petis
Abbreviated transcription (Latin):
ausus sit: clauem extrinsecꝰ carceri imposuiit:
ipsumq et oms̃ qui cum eouenerant. parit̃
inclusit: quoscilicet etiam ipsi similit̃ admi¬
litiȩ detinerent᷑ officium. Constituens quoq
custodes quam plurimos: abscessit. Media
autẽ nocte astare uists ẽ angłs. ingenti luce
resplendens: et obstupefactis ꝑterritis ꝙ cu¬
stodibus. carceris claustra patefecit. Tune
uero ipsi custodes aduoluti pedib scõꝵ. ro¬
gabant eos discedere: dicentes. melius sibi
ẽẽ mori ꝓ eis. quam diumȩ iurtuti obsistert:
quȩ eoꝵ curam gerebat. Mane uͦ etiam ipse cen¬
turio cum pͥncipalib uiris festinus ad caree¬
remuenit: rogans ut discederent om̃s qͥ te
nebant᷑. Dicebat enim domũ suam terremo¬
tu magno concidisse: et electos quoq famu
domino laudesq cecmerunt. Et regressi ad he
plum. habentes animã unã et corunũ. Pater
autẽ senior docebat eos ut cotidie ꝓficerent

Expanded text:
ausus sit: claves extrinsecus carceris imposuit, ausus sit: claves extrinsecus carceris imposuit, ipsumque et omnes quicunque venerant pariter conclusit, quo scilicet etiam ipsi similiter ad militiae detinerentur officium: constituensque custodes quamplurimos, abscessit. Medio autem noctis astare visus est Angelus ingenti luce resplendens, et obstupefactis perterritisque custodibus, carceris claustra patefecit. Tunc vero ipsi custodes advoluti pedibus sanctorum, rogabant eos decedere, dicentes, melius sibi esse mori pro eis, quam divinae virtuti obsistere, quae eorum curam gerebat. Mane vero etiam ipse centurio eum principalibus viris festinus ad carcerem venit, rogans ut discederent omnes qui teneri videbantur. Dicebat enim, domum suam terraemotu magno concidisse, et electos quosque famDeo laudesque cecinerunt, et regressi ad ereplum habentes animam unam et cor unum . Pater autem senior docebat eos, ut quotidie proficerent
Abbreviated transcription (Latin):
uocabat. S et ipse pͥtis ostendebat exempłis:¬
ea quȩ uerbis docere cupiebat. Aliis quidem
dieb unũquenq apud semetipsum exercere
abstinentiam quam posset monebat: die uͣ
dominica. caritatis grã secum om̃s cibum su¬
mere hortabat᷑ cum tamen ipse solitis absti¬
nentiȩ obseruationib deseruiret: herbis so¬
lũmͦ aut holerib utens: nec usũ aut ministe¬
riũ ignis admittens. Hic cum audisset uilia¬
ni ut supradiximus temporib. frẽm quendã¬
ad militiam comp̃hensum decineri in caree¬
re: uenit ad eum cũ fr̃ĩb consolandi gtã:⁊ et
ut moneret eum innecessitate tenere constan¬
tiam: atq iminentia contempnere ae asta¬
dere ꝑicula. Tempꝰ enim in quiens certaminis
ad est: in quo fideliũ mentes temptationi
ꝓbandȩ sunt et nocendȩ. Cumq his et aliĩs
uerbis roboraret animũ adolescentis: sup¬
uenit centurio. Et idignatus cur introire

Expanded text:
rovocabat: sed 146 et ipse prius ea ostendebat exemplis,rovocabat: sed 146 et ipse prius ea ostendebat exemplis, quae verbis docere cupiebat. Aliis quidem diebus unumquemque apud semetipsum exercere abstinentiam, quam posset sinebat; die vero Dominica, gratia caritatis, secum omnes cibum sumere hortabatur, cum tamen ipse solitis abstinentiae observationibus deserviret, herbis solummodo aut oleribus utens, nec usum, aut ministerium ignis admittens. Hic cum audisset, Juliani ut supra diximus temporibus fratrem quemdam militia comprehensum detineri in carcere, venit ad eum cum fratribus consolandi gratia, et ut moneret eum in necessitate tenere constantiam, atque imminentia contemnere ac deridere pericula: Tempus enim, ait, certandi adest, in quo fidelium mentes tentationibus probandae sunt et noscendae. Cumque his et aliis verbis roboraret animos adolescentis, supervenit centurio, et indignatus est, cur introire
Abbreviated transcription (Latin):
cans: eas ꝙ centum ut aiebant ꝑdiem. totidẽ¬
ꝙ noctis tempore. curuans genua consigna¬
bat. Cybo autem magis celesti quã humnano
utebatur. Indumentum etꝰ stuppeum cos obia
crat. quod apud illos lebiton appellat᷑: et lon¬
theum quo collũ et caput obuolueret. Qux̧ta¬
men indumenta. ferebant ꝑmansisse ci inde¬
serto: nunquã ueterata. Erat g̃ in uicino here
loco inuirtute sp̃e degens  signa et sani¬
tades niras efficiens: quas en arrare ꝓsinꝰ im¬
mensitate sicut ab his qui cu apsoerant sem¬
oribus comꝑimus. uox nulla sufficiet. Ea¬
ma autem magnifica de eopuulgata cũ in ad¬
miratione omniũ quasi ꝓpha aaqiis aut
monachi diuersis ex locis conueniebant ad eũ:
et tanquam pio patri magna munera. suas ei¬
singuli quiq animas offerebant. At ille unũ¬
quenq eors tota religione suscipiens: alios
ad bene oꝑandũ. alios ad bene intelligendũ ꝑ¬

Expanded text:
cans, easque centum ut aiebant per diem, totidemcans, easque centum ut aiebant per diem, totidemque noctis tempore curvans genua consignabat Deo. Cibo autem magis caelesti, quam humano utebatur. Indumentum ejus stupeum collobium erat, quod apud illos lebetes appellatur, et linteum quod collum et caput obvolveret. Quae tamen indumenta ferebant permansisse ei in deserto numquam veterata. Erat ergo in vicino eremi loco, in virtute Spiritus degens, signa et sanitates miras efficiens, quas enarrare pro sui immensitate sicut ab his qui cum ipso erant, senioribus comperimus vox nulla sufficiet. Fama autem magnifica de eo pervulgata, cum in admiratione omnium quasi propheta aliquis aut monachi diversis ex locis conveniebant ad eum, et tanquam pio patri magna munera, suas singuli quique animas offerebant. At ille unumquemque eorum tota religione suscipiens, alios ad bene operandum, alios ad bene intelligendum p
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. Apolloni: ꝑte ꝑdam sapientiã sapi¬
entium in egipto: et intellectũ prudentiũ
reꝓbabo. ꝑdes autem mͥ etiam eosqui inter
eos sunt sapientes babylonis: et omnẽ cultu¬
ram demonũ subrues.ꝑgegͦ nunc adlocaha¬
bitabilia. Generabis enim mͥ popłm substan¬
le respondens ait. Aufer gͦ ame dnẽ iactanti
b bonis tuis. Respondit ad eum rursus di¬
uina uox dicens. Mitte manũ tuã ad cerui¬
ces tuas: et quod comp̃henderis constringe:
et sub harena obrue. At ille sine mora iniecta
mani ad ceruices suas: app̃hendit qͣsi par¬
uulũ quendã ethiopem: et continuo demer¬
sit eum subharena. clamantẽ et dicente łgo¬
sum ego sum suꝑbiȩ demon. Post hec ad eũ
uox facta ẽ a dõ dicens. ꝑ ge munc. Omnia e¬
nim quecunq adõ poposceris: consequeris.
Ille gͦ post hec prexit adea loca inquib homi¬
cepit: indesinent̃ die ac nocte oratioio ua¬

Expanded text:
dixisse: Apolloni, per te perdam sapientiam sapidixisse: Apolloni, per te perdam sapientiam sapientium in Aegypto, et intellectum prudentium reprobabo. 145 Perdes autem mihi et eos qui inter ipsos sunt sapientes Babylonis, et omnem culturam daemonum subrues. Perges ergo nunc ad loca habitabilia: generabis enim mihi populum substanlle respondens ait: Aufer a me, Domine, jactantiab omnibus bonis tuis. Respondit ad eum rursus divina vox: Mitte manum tuam ad cervices tuas, et quod comprehenderis constringe, et sub arena obrue. At ille sine mora injecta manu ad cervices suas, apprehendit quasi parvulum quemdam Aethiopem, et continuo submersit eum sub arena clamantem et dicentem: Ego sum superbiae daemon. Post haec vox ad eum facta est a Deo dicens: Perge nunc: omnia enim quaecumque a Deo poposceris, consequeris. Ille ergo post haec perrexit ad ea loca, in quibus homicoepit, indesinenter die ac nocte orationibus va
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃miurũ nomine apolloniũ. apud the¬
baidem infinib: hermopolis: ad quã
ciuitatem.saluatorem et mariam et ioseph de
facta egyptiorum a facie eiꝰ: et cadent int̾ram.
Uidimus ibi etiam templũ ipsum: inqͦ ing̃sso
saluatore. corruisse omnia idola int̾ram. et cõ¬
minuta eẽ memorabant. Uidimus gͦ supra¬
dictum uirũ inuicina heremo: submonte quo¬
ddam habentẽ monasteria. Erat autẽ pater
monachoꝵ circit̃ quingentoꝵs: ⁊ famosissi¬
mus in omnib thebaidȩ finib habebat᷑. Oꝑa
turam ꝑuenit ȩtatẽ: grã dĩ semꝑ cũ ipso creuit
Erat enim annoꝵ fere octoginta: cum eum
uidimus in monasterioꝵ cong̾gatioe florentẽ.
S et ipsi qui uidebant᷑ eius eẽ discipłi: ita ꝑ¬
fecti erant et magnifici. ut oms penẽ possent
signa facere. Quindecim gͦ annoꝵ secessisse eũ
ferebant adheremũ: atq ibi cũ quadraginta
annis fuisset in exercitiis spiritalibꝰ conu̾sa¬
tus: aiebant uocem domini ad eũ delatam

Expanded text:
irum nomine Apollonium , apud Thebaidam, in finibus Hermopolis, ad quam civitatem Salvatorem, cum Maria et Joseph de facta Aegyptiorum a facie ejus, et cadent in terram . Vidimus ergo ibi etiam et templum ipsum, in quod ingresso Salvatore, corruisse omnia idola in terram, et comminuta esse, memorabant. Vidimus ergo supradictum virum, et in vicina eremo sub monte quodam habentem monasteria: erat enim pater monachorum circiter quingentorum, et famosissimus in omnibus Thebaidae finibus habebatur. Opera turam pervenit aetatem, gratia Dei semper cum ipso crevit. Erat enim annorum fere octoginta, cum eum vidissemus in monasteriorum congregatione florentem: sed et ipsi qui videbantur ejus esse discipuli, ita perfecti erant, et magnifici, ut omnes paene possent signa facere. Quindecim ergo annorum secessisse eum ad eremum, ferebant, atque ibi cum quadraginta annis fuisset in exercitiis spiritualibus conversatus, aiebant vocem Dei ad eum delatam
Abbreviated transcription (Latin):
pascentur: et leo et bossimul paleis uescen¬
tur. Uidimus ibi quosdam etiam gentiles
ethiopum uiros cũ monachis uiuentes: et
multos ex eis cȩteros monachos in obser¬
uantia religionis et untute animȩ p̃cel¬
lentes: ut et in ipsis compleri uideret᷑ scͥptu¬
ra quȩ dicit:⁊ ethiopia p̃ueniet manꝰ eiꝰ deo.
Ad huc autem ingestis sc̃i apollonii: ferebat᷑¬

Expanded text:
pascentur, et leo et bos simul paleis pascenpascentur, et leo et bos simul paleis pascentur . Vidimus ibi quosdam etiam gentis Aethiopum viros cum monachis viventes, et multos ex ceteris monachis in observantia religionis et virtute animi praecellentes, ut et in ipsis compleri videatur Scriptura, quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo Adhuc autem in gestis sancti Apollonii fereba
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam: ꝓmissionẽq ex fide expectare. Om¬
nia enim possibilia dicebat esse credenti. Cũq
noctis tempore simul in monasterio requie¬
uissent: ꝑuisum ambo uident se eẽ in cȩlis:
et assistere ante tribunal xp̃i. Uident etiã
angłos dei: et scõs quoq adorantes dñm.
Et cumhȩc uidentes. etiam ipsi adorassent
nulla sit communio luci et tenebris⁊ nec
sit aliqua portio fideli cum infideli: tam̃
donat᷑ tibi salus istius ꝓ quo supplicasti a¬
polloni. Hȩc et alia multa cum audissent
in cȩlesti uisione positi: quȩ neq sermo nar¬
rare sufficit. neq auris audire: surrexerut
de somno: et quȩ uiderant fr̃ibus indica¬
uerunt. Ammiratio autẽ ingens esse cepit:
cũ unũ atq idem somniũ ut̃q narrarent
ꝑmansit autem cum fr̃ib latroille iam scs.
uitam suã moresq ad omnẽ innocentiã pie¬
tatemq commutans: tanquã inagnũ uer¬
sus exlupo: ut in eo plenissime compleriui

Expanded text:
cordiam, promissionem ex fide exspectare, omcordiam, promissionem ex fide exspectare, omnia enim possibilia dicebat esse credenti . Cumque noctis tempore simul in monasterio requievissent, per visum ambo vident se esse in caelis, et assistere ante tribunal Christi: vident etiam Angelos Dei, et Sanctos quosque adorantes Dominum: et cum haec videntes, etiam ipsnulla sit communio luci et tenebris, nec sit aliqua portio fideli cum infideli ; tamen donatur tibi salus istius, pro quo supplicasti, Apolloni. Sed et alia multa cum audissent in caelesti visione positi, quae neque sermo enarrare sufficit, neque auris audire, surrexerunt a somno, et quae viderant fratribus indicarunt. Admiratio autem ingens esse coepit, cum unum atque idem somnium uterque narraret. Permansit autem cum fratribus latro ille jam sanctus, vitam suam moresque ad omnem innocentiam pietatemque commutans, tamquam in agnum conversus ex lupo, ut in eo plenissime compleri vi
Abbreviated transcription (Latin):
uodã auẽ cp̃r certamenerat de finib
inter duos uicos. Hoc cum nunciatũ fuisset
apollonio: festinans descendit ad eos. pacis
grã. S illi furore contentionis incensi: nul¬
lo genere ad pacis consiliũ flectebant᷑: maxi¬
me qd̾ unius partis popłs plurimũ fidutiȩ
inuirib cuiꝰdam latronis gerebat: qͥ ipsiꝰ
certaminis signifer uidebat᷑. Hunc tũ ui¬
deret apollonius pacrresistentẽ: dicit ad eũ.
Si michi o amice adquiescere uolueris ad
pacem: rogabo dm̃ meũ ut remittat tͥ pec¬
cata tua. At ille cum audisset: nichil omĩno
distulit: s genib eiꝰ ꝓuolutꝰ. supplicabat
ei. Tunc deinde conuersus ad turbas. quȩ eũ fu
erant secute : fecit om̃s cũ pace discedere. Qui¬
bus secedentib. ipse ꝑmansit cum homine
di: expect̾ans ab eoꝓmissum. Tunc uͦ apollo¬
nius assumens eũ. et cum ipso iteragens ad
monasterium: docebat eũ mutare debere
ordinẽ uitȩ : et pacienter dei querere miseri¬

Expanded text:
utem temporis, certamen erat de finibus inter duos vicos. Hoc cum nuntiatum fuisset homini Dei, festinans descendit ad eos pacis gratia. Sed illi furore contentionis incensi, nullo genere ad pacis consilium flectebantur, maxime quod unius partis populus plurimum fiduciae in viribus cujusdam latronis gerebat, qui ipsius certaminis signifer videbatur. Hunc cum videret Apollonius paci resistentem, dicit ad eum: Si mihi, o amice, acquiescere volueris ad pacem, rogabo Deum meum, et remittet tibi peccata tua. At ille cum audisset, nihil omnino distulit, sed genibus ejus provolutus supplicabat ei. Tunc deinde conversus ad turbas, quae eum secutae fuerant, fecit omnes cum pace decedere. Quibus secedentibus, ipse permansit cum homine Dei, expetens ab eo promissum. Tunc vero Apollonius assumens eum, et cum ipso iter agens ad monasteria, docebat eum mutare debere ordinem vitae, et patienter a Deo quaerere miseri
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ ut eis redderet uisum. Quo recepto: ma¬
trem sequentes. redeunt adspeluncam. Et
paulopost ipsa cum catulis egrediens: pel¬
les ouium lamatas plurimas uelut munꝰ
ꝑsuscepta grã ad senem defert. morsu oris
aduec̾tas: et ante fores eius dcponens absce

Expanded text:
m ut eis redderet visum. Quo recepto, matrem sequentes redeunt ad speluncam. Et paulo post ipsam cum catulis suis regrediens, pelles ovium lanatas plurimas, velut munus pro suscepta gratia ad senem defert, morsu oris evectas, et ante fores ejus depositis, absce
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius
oseQuam de pa¬
radisi gaudiis. cul̃¬
pa exigente pulsus
est pͥmus humani
generis parens: in
peccando extrasemet ipsum fusus. iam
illa celestis patrie gaudia. quȩ pͥus con¬
templabatur. uidere ñ potuit. In para¬
diso quippe homo assueuerat uerbo
dei ꝑfrui: beatoꝵ angłoꝵ spiritib.
cordis mundicia et celsitudine uisionis
int̾esse: s postquam huc cecidit: ab
illo quo implebat᷑ mentis ium: ne reces¬
sit. Ex cuiꝰ uidelicet carne ros in hutꝰ
exilii cecitate nati. audium: qͥdem eẽ¬
ꝑ exꝑimentum: dubitant utrumne sit
qͦd corporalib oculis ñ uident. Que i¬
nuirũ dubietas in pͥmo o parente nrõ
eẽ ñ poduit: quia exclusus a paradisi
gaudiis. hoc qͦd amiserat qm̃ uiderat.

Expanded text:
GREGORIUS. Postquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelper experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat
Abbreviated transcription (Latin):
ixit abbas antonius.Sunt quidã conte¬
rentes corporasua in abstinentia: et qͥa ñ
habuerunt discritionẽ longe facti st̃ adõ.
escenderunt aliquando monachi de e¬
gypto inscythi: ut uiderent semores lo¬
ci illiꝰ. Et cum uidissent eos extenuatos fa¬
me. de nimia abstinentia immoderate co¬
medere: scandalizati sunt in eis. Hoc autẽ
presbiter agnoscens: uoluit sanare eos et
ita dimittere: et p̃dicauit in ȩccłia plebi di¬
cens. Ieuinate: et extendite abstinentiã ue¬
stram fr̃s. Uolebant autem egiptii qui illic
uenerant discedẽ et retinuit eos. Cũ autẽ
tinuato. Inscythi autem habitantes: ieiu¬
nauerunt ebdomadam. Et facto sabbato:
disciplina manducate: quomͦ monachi:
Unus uͦ ex egyptiis: reppulit manũ eiꝰ di¬
cens. Dimitte me qͥa morior: tota ebdoma¬
da nichil coctum comedi. Et dicit ei senex.
Siuos biduo int̃uallo ñ manducantes. ita
defecistis: quare in fr̃ibus scandalirati estis.

Expanded text:
ixit abbas Antonius, quia sunt quidam gerentes corpora sua in abstinentia, et quia non habuerunt discretionem, longe facti sunt a Deo. escenderunt aliquando monachi de Aegypto in Scythi, ut viderent seniores loci illius. Et cum vidissent eos extenuatos fame, de nimia abstinentia impatienter comedere, scandalizati sunt in eis. Hoc autem presbyter agnoscens, voluit sanare eos, et ita dimittere, et praedicavit in ecclesia plebi, dicens: Jejunate et extendite abstinentiam vestram, frames. Volebant autem Aegyptii, qui illic venerant, discedere, et retinuit eos. Cum autem tinuio. In Scythi autem habitantes jejunaverunt hebdomadam; et facto Sabbato, disciplina manducate, quomodo monachi. Unus autem ex Aegyptiis repulit manus ejus, dicens: Dimitte me quia morior, tota hebdomada nihil coctum comedi. Et dixit ei senex: Si vos biduo intervallo manducantes ita defecistis, quare in fratribus scandalizati estis,
Abbreviated transcription (Latin):
solarium cecidit: et benedic̃ti hostem con¬
terens extinxit. Quod uiri dei discipłs
maurus nomine. statim uenerabili pa¬
tri benedicto qui adhuc aloco eodẽ uix
decem milib aberat. estimauit esse nun¬
tiandum:dicens.Rcuertere pater: quia
presbiter qui te ꝑsequebatur extinctus
est. Quod uir deibenedictus audiens:
sese ingrauibus lamentis dedit: uel qr
inmicus occubuit: uel quia de inimici
morte discipulus exultauit. Qua de re
factum ẽ. ut eidem quoq discipulo peniten¬
tiam indicerec: quod mandans talia. gau¬
dere de mimici interitu p̃sumpsisset. Pe R
ira sunt. et multũ stupenda que dicis.
Nam inaqua expetra ꝑducta moysen:
inferro uero qd̃ exꝑfundo aquȩ rediit. he¬
liseum : in aque itere petrum: incor¬
ui obedientia heliam: inluctu autẽ mor¬
tis inimici. datud uideo. Ut ꝑpendo: uir
iste spũ iustorum omniũ plenus fuit. GR
iR dñi benedictus petre. illius spm̃¬

Expanded text:
solarium cecidit, et Benedicti hostem consolarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre, unius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictus florentius. quia magistri corpus
necare ñ potuit. ⁊ se ad extinguendas dis¬
cipulorum animas accendit: ita ut in
orto cellȩ cui benedictus inerat. ante eoꝵ
oculos nudas septem puellas mitteret:
que coram eis sibi inuicem manus tenen¬
tes. et diuitius ludentes: illoꝵ mentes ad ꝑ¬
uersitatem libidinis inflammarent. Qd̃ sc̃s¬
uir de cella conspiciens. lapsumq adhuc
inteneriorib discipulis ꝑtimescens. idq
ꝓsui solius fieri ꝑsecutione ꝑtractans: in¬
uidie locum dedit: atq oratoria cuncta
quȩ construxerat. substatutis p̃positis. ad¬
iunctis fr̃ib ordinauit: et paucissecũ mo¬
nachis ablatis. habitationẽ mutauit loci.
Moxq ut uir dei eius odia humiliter de¬
clinauit: hunc omp̃s ds̃ terribilicer ꝑ¬
cussit. Nam eum p̃dictus p̃sbiter. stans
insolariobenedictum discessisse cognos¬
ceret et exultaret: ꝑdurande immobiliter
tota domus fabrica. hoc ipsum in qͦ stabat

Expanded text:
praedictus Florentius, quia magistri corpus praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gr̃arum actione suscepit: s eum quȩ
pestis lateret in pane ñ latuit. Adhoram
uero refectionis illius ex uicina silua cor¬
uus uenire consueuerat: et panẽ de manu
eius acciꝑe. Qui cum more solito uenisset:
panem quẽ presbiter transmiserat. uir
dei ante coruum proiecit: eiq p̃cepit
panem: et tali eum in loco ꝓiee. uͥ anullo
homine possit inueniri. Tunc coruus
aꝑto ore. expansis alis. circa eundẽ pa¬
nem cepit discurrere.atq cracitare. acsi
aperte diceret. et obedire se uelle:: et ta¬
men iussa implere non posse. Cui uir dĩ
Leua leua securus: atq ibi proice. ubi ñ¬
possit inueniri. Quem diu demoratus.
quandoq coruus momordit: leuauit. et
recessit. Post trium uero horarũ spatiũ
abiecto pane rediit: et de manuhominis
dei. annonam quam consueuerat accepit.
Uenerabilis autem pater. contra uitam
suam mn ardescere sacerdotis animũ ui¬
dens: illi magis quam sibi doluit. S

Expanded text:
cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projecit, eique praeceppanem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posse. Cui vir Domicens: Leva, leva securus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uitam multi relinquerent. et subleniredem¬
ptoris iugo ceruicem cordis edomarent:
sicut mos prauorum ẽ. inuidere aliis uir¬
tutis bonum. quod ipsi habere ñ appe¬
tunt: uicine eccłiȩ presbiter florentius
nomine. huits nr̃i subdiacomi florentii
auus. antiqui hostis malicia ꝑcussus. scĩ
uiri studiis cepit emulari: eiꝰq conuersa¬
tiomi derogare: quosq: etiam posset ab il¬
lius uisitatione compescere. Cumq iam se
conspiceret. eiꝰ ꝓfec̾tibus obuiare ñ posse.
et conuersationis eiꝰ opinionẽ crescere:
atq multos ad statum uitȩ melioris.
ipso quoq opinonis eiꝰ p̃comio. indesi¬
nenter uocari:inuidie facib magis magis¬
q succensus. deterior fiebat : quia conuer¬
sationis illius habere appetebat laudem:
s habere laudabilem uitam nolebat. Q
qusdem inidie tenebris cecatus : ad hoc
usq ꝑductus ẽ: ut seruo omnipotentis
dñi infectum ueneno panem. quasi ꝓbe
nedictione transmitteret. Quem uir dei

Expanded text:
itam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei