comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ifestũ mundi cardi¬
Ines apłoꝵ pͣpollet
alacrit. petri beati paus¬
li sacratissimi. qͦs xp̃e almo
consecrauit sanguine. eccle¬
siarũ deputauit pͥncipes:
Hi i sunt oliue due corã
dño. & candelabra liice
radiancia. p̾clara. cęli duo
luminaria. fortia soluiis
Peccatoꝵ uincula. portas
plurpi reserant fidelibꝰ
Habent si ipnas potestatẽ
claude sermone sedes pan¬
de ĩplendentia limina poli
suꝑ alta sydera lingue on
claues celi facte sunt lar¬
uas repellunt ultra muis¬
catenarũ laqueos xpo uiben¬
te rupit mirabilii custos
ouilis & doctor eqe. pastorq
gregis. conseruator qluũ. ar¬
et lupoꝵ truculetã rabiet
Qd cũq uinclis supt̾iã strin¬
xerit.erit in astris religatũ
fortit᷑. & qđ resoluit in t̾ris
arbitrio. erit soluti suꝑcęli
radiũ infine munoi uider
erit scli N on impr pau¬
lias huic. doctor gentiũ elec¬
tionis tẽplũ sacratisimũ in
morte cõpanin corma pan¬
ticeps. ambo lucern & decũ

Expanded text:
festum mundi cardines apostolorum prepollet alacriter Petri beati, Pauli sacratissimi, quos Christus almo consecrauit sanguine, ecclesiarum deputauit principes. 2. Hi sunt oliue due coram domino et candelabra luce radiantia, preclara caeli duo luminaria, fortia soluunt peccatorum uincula, portas Olimpi reserant fidelibus. 3. Habent supernas potestatem claudere sermone sedes, pandere splendentia limina poli super alta sydera. Lingue eorum claues caeli facte sunt, laruas repellunt ultra muncatenarum laqueos, Christo iubente rupit mirabiliter, custos ouilis et doctor ecclesiae pastorque gregis, conseruator ouium arcet luporum truculentam rabiem. 5. Quodcumque uinclis super terram strincxerit, erit in astris religatum fortiter, et quod resoluit in terris arbitrio, erit solutum super caeli radium. in fine mundi iudex erit seculi. 6. Non inpar Paulus huic, doctor gentium, electionis templum sacratissimum, in morte compar, in corona particeps. Ambo lucerne et decus
Abbreviated transcription (Latin):
nulli magis qͣm nos
quas oppiniones accepimus
p̾lioꝵ Chuni inalanos ha¬
lani ingothos. godi inthai

Expanded text:
nulli magis quam nosquas opiniones accepimus proeliorum! Chuni in Halanos, Halani in Gothos, Gothi in Tai
Abbreviated transcription (Latin):
libras Ix coactꝰ exsoluat. Hoc aũt factũ ẽ subdõno Aalberto
abbe maioris monasterii. qͥ etiã ꝓcurauit de pecunia Sc̃iMar¬
tini p̃ciũ qđ datũ. ẽ ꝓfemina illa Nomina testiũ qͥ uidert̃
hoc & audiert̃ : hȩc sunt. Dignũ Gausb̾ti qͥhanc cartã fieri
iussit. SAdilois matris eiꝰ Shaus fridisenioris de prulliaco.
S Almodis uxoris eiꝰ S Guidonis SGuaninci. Stulcradi
SUncb̾ti infunduti. Slgne uxoris eiꝰ. sororisscilicet ipsiꝰ Gausbti
SArchebaldi S Samuhelis S Godefredi: SD omniRainaldi
abbis S Iohii .mͦ. qͥ hanc scripsit cartulã. S Ulgerii mͦ
SRainardi .mͦ: & cęterorũ fr̃m de prulliaco

Expanded text:
o Alberto abbate Majoris Monasterii qui etiam procuravit de pecunia Sancti Martini precium quod datum est pro femina illa. Nomina testium qui viderunt hoc et audierunt, haec sunt. Signum Gausberti qui hanc cartam fieri jussit. S. Adilois matris ejus. S. Gausfridi senioris de Prulliaco. S. Almodis uxoris ejus. S. Guidonis. S. Guaninci. S. Fulcradi. S. Uncberti Infunduti. S. Agne uxoris ejus, sororis scilicet ipsius Gausberti. S. Archembaldi. S. Samuhelis. S. Godefredi. S. domni Rainaldi abbatis. S. Johii monachi qui hanc scripsit cartulam. S. Ulgerii monachi. S. Rainardi monachi et caeterorum fratrum de Prulliaco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑorbẽ t̾rarũ eccłȩ xũi fidelib. tã his qͥuiuunt. quã illis
qui postnos futuri st̃. maxime locinr̃i successorib. ad quors
quã plurimũ noticiã ꝑuenire satagimꝰ : qđ quidã homo Gaus:¬
bertꝰ noĩe de prulliaco. quãdã colib̾tã suã cui nom̃ Rotb̾gis.
quã sibi uitalis homo sc̃i MartiNi. acceꝑat inuxorẽ ꝓ redẽp¬
tione animȩ suȩ. & ꝓ remeditĩ animarũ patrissui & ma-¬
tris suȩ scilicet loħis. & ad ilo is. de dominio suo. indominiũ
Sc̃i Martinii traduxit. ut haheat & mulierẽ sicut prius
habebat uirũ : fructũq qͥ exeisꝓdiit uł ꝓcessurus. ẽ possi¬
deat iure ꝑpetuo. Fuit aũt ipsa mulier nata de alodo ipsius
Gausb̾ti. qͥ uocat᷑ Geiacus Accepit uͦ ꝓhacre ipse Gausbtꝰ
.Xx. solidos. Et ut hȩc carta firma & in conuulsa ꝑmaneat. ipse
eã subt̃ firmauit. & dominis suis atq bonis hominib firmare
rogauit. Siqͥs aut̃ fuerit qͥ hanc cartã inquietare uł infrin-¬

Expanded text:
orbem terrarum ecclesiae Christi fidelibus, tam his qui vivunt, quam illis qui post nos futuri sunt, maxime loci nostri successoribus, ad quorum quam plurimum noticiam pervenire satagimus, quod quidam homo Gausbertus nomine de Prulliaco, quandam colibertam suam cui nomen Rotbergis, quam sibi Vitalis homo Sancti Martini acceperat in uxorem, pro redemptione animae suae, et pro remedio animarum patris sui et matris suae, scilicet Johannis et Adilonis, de dominio suo in dominium Sancti Martini traduxit, ut habeat et mulierem, sicut prius habebat virum, fructumque qui ex eis prodiit vel processurus est, possideat jure perpetuo. Fuit autem ipsa mulier nata de alodo ipsius Gausberti, qui vocatur Geiacus. Accepit vero pro hac re ipse Gausbertus XXti solidos. Et ut haec carta firma et inconvulsa permaneat, ipse eam subter firmavit, et dominis suis atque bonis hominibus firmare rogavit. Si quis autem fuerit qui hanc cartam inquietare vel infring
Abbreviated transcription (Latin):
otitia rei geste qualit̃ ad uit p̾sentia comitis odonis blesis
castro. halduinꝰ uenerabił dericꝰ. postulans ut hominẽ
quendã quã de eo inbenefitio tenere uidebat᷑ osbto nomine
qͥ est naturalis uillȩ uilerias intardanensi : deo & sc̃o martino
locimaioris monasterii & ab̃bi ebrardo monachisq supͣdicti
loci ꝑpetualit̃ cũ fructu eiꝰ concederet possidendũ. Qũa peti¬
tionẽ eiꝰ idem uenerabił comes auctoritans. suã petitionẽ
annuit. assentiente auunculo eiꝰ hub̾to qͥ prȩsens aderat. qͥ
& accepit. xx solid indenar̾. Fuit inhac p̾sentia eblo nepos
Gualterii turonicifiliaster eiꝰdẽ hubti. & corbo de roccas
& alii multi. Primoldꝰ qͥ custodit monetã & noscelinꝰ uuas¬
pallus recepert̃ ipsos denarꝰ supͣdictos.

Expanded text:
otitia rei geste, qualiter adiit praesentiam comitis Odonis Blesis Castro Balduinus venerabilis clericus, postulans ut hominem quondam, quam de eo in benefitio tenere videbatur, Osberto nomine, qui est naturalis villae Vilerias in Tardanensi, Deo et Sancto Martino loci Majoris Monasterii et abbati Ebrardo monachisque supradicti loci, perpetualiter cum fructu ejus concedere possidendum. Quam petitionem ejus idem veneanmuit, assensiente avunculo ejus Huberto qui praesens aderet, qui et acceptit XXti solidos in denarii. Fuit in hac praesentia Eblo nepos Gualterii Turonici, filiaster ejusdem Huberti, et Corbo de Roccas, et alii multi. Primoldus qui custodit monetam et Roscelinus Uvaspallus receperunt ipsos denarios supradictos.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis nobiliũ aliquẽ sibi seruitute obrioxiũ ꝓdĩ
amore suorũq peccaminũ remissione aiugo debitȩ
seruitutis absoluerit. eumq lib̾tate ditare studuerit:
sciat se ꝓculdubio in ultimȩ retributionis tẽpore. magnũ
a dõ adepturũ p̃miũ. Qua ꝓpt̃ ego teudo cũ uxore mea
mahelina & filio meo husone: cũ aliis filiis &e filia & soro¬
rib meis. libero istũ hilduinũ ꝓ anima patris meihugonis
uł matris meȩ haenbergis. Sit gͦ liber amodo acsi ab in¬
genuis ꝓcreatꝰ eẽc. parentib Eligat quecunq tutorẽ
uoluerit: habeatq licentiã eundi siue inmorandi in quo¬
cunq mundi climate eilibuerit. Uchȩc gͥ pagina firmior
in posterũ habet᷑. manu ꝓpͥa signo crucis inpresso firma¬¬
uimꝰ. eãq nr̃is fidelib corroborandã obtulimꝰ. Siqͥs autẽ
alicuiꝰ caluniȩ in euo eã fuscare tẽptauerit: confusus nr̃a
auctoritate abscedat. atq ꝓ iniqua repeticione libr̃a auri

Expanded text:
quis nobilium, aliquem sibi servitute obnoxium, pro Dei amore suorum que peccaminum remissione, a jugo debitae servitutis absolverit, eumque libertate ditare studuerit, sciat se, procul dubio in ultimae retributionis tempore, magnum a Deo adepturum premium. Quapropter ego Teudo, cum uxore mea Mahelina et filio meo Hugone, cum aliis filiis et filia et sororibus meis, libero istum Hilduinum, pro anima patris mei Hugonis vel matris meae Haenbergis. Sit ergo liber a modo ac si ab ingenuis procreatus esset parentibus; eligat quemcunque tutorem voluerit, habeatque licentiam eundi sive inmorandi in quocunque mundi climate ei libuerit. Ut haec igitur pagina firmior in posterum haberetur, manu propria signo crucis inpresso firmavimus, eamque nostris fidelibus corroborandam obtulimus. Si quis autem alicujus calumniae in evo eam fuscare temptaverit, confusus nostra auctoritate abscedat, atque pro iniqua repeticione libram auri
Abbreviated transcription (Latin):
ocũ sit uniu̾sis successorib nr̃is. qđ quidã
blesensis homo Benedictꝰ nõie libero genere ortꝰ. cum
nichil carius haberet qđ om̃ipotenti dõ potuisset offerre.
semet ipsũ ꝑ eiꝰ amore sc̃o maesino maior̾ monasterii
indõni albti abbis p̃sentia tradidit inserũu: ea uidelicet
ratione. ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is ex eo nascitura ꝓgenies
om̃ib dieb uitȩ suȩ abbi maiarꝰ monasterii & fr̃ib eusdẽ¬
loci seruili c̃ditione seruiat. Et ut hȩc traditio certior &
euidentior appareret : ꝓrecognitione serui .iͦiͦi. denarꝰ
suꝑ caput ꝓpͥum ponens. semet ipsũ om̃i potentido taliter
obtulit. Nõia uͦ testiũ qͥ traditionẽ hanc uidentes & audien

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod quidam Blesensis homo, Benedictus nomine, libero genere ortus, cum nichil carius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, omnibus diebloci servili conditione serviat. Et ut haec ejus traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi IIIIor denarios super caput proprium ponens, semetipsum omnipotenti Deo taliter obtulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ colib̾ta ñ ꝓ ancilla habuisse. Quib utrisq testib conuictꝰ
hamelinꝰ cessit tandẽ concordie : & .x. denr̃o acceptis solidis
ꝑpetuo auctorizauit. sub his testib qͥint̃fuere. Si rais dele

Expanded text:
pro coliberta non pro ancilla habuisse. Quibus utrisque testibus convictus, pro coliberta non pro ancilla habuisse. Quibus utrisque testibus convictus, Hamelinus cessit tandem concordie, et X de nostro acceptis solidis, no et nobis perpetuo auctorizavit, sub his testibus qui interfuere. Sirus de Le
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥ eritis posteri nr̃i. maior scilicet huiꝰ
Ahabitatores monast̾i sc̃i martini: hamelinũ filium
Qualterii de uindocino calũniã nob̵ de Ingelrico sartore &
fr̃ĩb eiꝰ intulisse. Cuiꝰ caluniȩ talẽ afferebat rationẽ. ut
nasse. Unde placito apud u indocinũ c̃stituto. presto ei habumꝰ
quendã homine nr̃m de scorcellis. te elũ nõie. qͥ sacram̃to &
iudicio dĩ ꝓbareti. Gundacriũ Guarinũ patr̃e eoꝵ lege serui
prius & nos postea dono eiꝰ possedisse Qđ cũ ipse dedicere
ñ posset : sacram̃tũ quidẽ recepit. s iudiciũ ꝑdonauit. At
cũ hocmͦ parũ se obtinuisse cerneret: uertit serursꝰ ad aliã
calũniã. & cępit calũniari ꝓ ancilla helenã matrẽ eoꝵ quã
fulbtꝰ qͥdã de uindocino cuiꝰ fuerat iuris sẽꝑ ꝓ colib̾ta habue¬
rat. Cui etiã calũniȩ ꝑ alterũ nr̃m hominẽ in eodẽ placito
obuiatũ est. qͥ iure irando uoluit apꝓbare fulbtũ helenã

Expanded text:
osse debebitis, si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Hamelinum filium Gualterii de Vindocino, calumniam nobis de Engelrico sartore et fratribus ejus intulisse. Cujus calumniae talem afferebat rationem, ut nasse. Unde placito apud Vindocinum constituto, presto ei habuimus quendam hominem nostrum de Scorcellis, Teelum nomine, qui sacramento et judicio Dei probaret, Gundacrium Guarinum patrem eorum lege servi prius, et nos postea dono ejus possedisse. Quod cum ipse dedicere non posset, sacramentum quidem recepit, sed judicium perdonavit. At cum hoc modo parum se obtinuisse cerneret, vertit se rursus ad aliam calumniam, et caepit calumniari pro ancilla Helenam matrem eorum, quam Fulbertus quidam de Vindocino cujus fuerat juris, semper pro coliberta habuerat. Cui etiam calumniae, per alterum nostrum hominem in eodem placito obviatum est, qui jure jurando voluit approbare, Fulbertum Helenam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ famulus quidã ex libero genere ortꝰ. Roberiꝰ nomine
timore diuino cõpunctꝰ. cũ nichil cariꝰ haberet̃ qđ om̃i potenti
dõ potuisset offerre : semet ipsũ ꝑ eiꝰ amore scõ martitio
in domniꝰ abłti abbis p̃sentia trasidit uiseriiũe luiuudeliat lose¬
rius. ut ipsa sui traditio clarior appareret: cordis quoq signoꝵs
collũ suũ circundedit. & ꝓrecognitione suꝑ altare.iiIIi. de capite
ꝓprio denarios imposuit. Qđ itaq conditione taligestũ est.
ut ñ ille tantũ modo uerũ etiã tota ex ipso nascitura ꝓgenies.
omib dieb uitȩ suȩ. abbi maioris monasterii & seniorib loci
seruiat iure seruili. Hȩc aut̃ ut firmior hab̾etur noticia:
nominib testiũ qͥ adhoc audiendũ ꝑducti fuert̃. sub notat᷑

Expanded text:
 famulus quidam, ex libero genere ortus, Gualterius nomine, timore divino compunctus, cum nichil karius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum. Qui videlicet Rogerius, ut ipsa sui traditio clarior appareret, cordis quoque signorum collum suum circundedit, et pro recognitione, super altare IIIIor de capite proprio denarios imposuit. Quod itaque conditione tali gestum est, ut non ille tantummodo, verum etiam tota ex ipso nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et senioribus loci, serviat jure servili. nominibus testium qui ad hoc audiendum producti fuerunt, subnotat
Abbreviated transcription (Latin):
successorib nr̃is. qđ famulꝰ quidã exparentib: liberis ortꝰ
Nõie Labtꝰ brunellus amore diuino cõpunctꝰ. ut sibi
benignitas dĩ apđd quẽ ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio. s uniꝰ cuiusq
respicit᷑ meritũ ꝓpiciari dignaret᷑. semet ipsũ ꝓamore illiꝰ
tradidit inseruũ . sco martino maioꝵ monasterii. Cauidelicet
ratione. ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is ex eo nascit᷑a ꝓgenies.
iure ꝑpetuo abbi maioꝵ monasterii atq fr̃ib eiꝰdẽ loci c̃ditione
seruili famulet᷑. Ut aũt hȩc sui traditio certior & euidentior
appareret : ipse signoꝵ etiã cordas collo suo circũ ferens. &
ꝓ recognitione serui. itii. de capite ꝓprio denuris suꝑ altire sẽi orrtani
ponens: semet ipsu om̃i potenti dño sic optulit. Nomina uͦ testium
qͥ traditionẽ hanc uidentes & audientes affuer̃t: subt̃ inserta st̃.

Expanded text:
successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Lambertus Brunellus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro amore illius tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci, conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circumferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino taliter optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta s
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit uob posteri nr̃i qđ quidã Tecbaloꝰ cognom̃ito baro. apud uetꝰ
mansũ habitans. & uxor eiꝰ Guitburgis cũ libissuis Rainaldo &
hermemaro.
in dõni abbis albti p̃sentia se ipsos hacratione tradidert̃ inseruos.:
ut ñ solũ ipsi. uerũ etiã om̃is ex eis nata uł nascitura ꝓgenies.
cunctis dieb uitȩ suȩ. abb̃i huiꝰ loci & fr̃ib seruili conditione famu¬
lent᷑ . Et ut hȩc eoꝵ traditio certior & euidentior. appareret: ꝓ re¬
cognitione serui .IIͦII. denarios suꝑ caput ꝓpriũ unꝰ q ponens. dõ
sc̃oq martino setalit̃ subhis testib obtuler̃t: hȩc nõia habentibus

Expanded text:
otum sit vobis, posteri nostri, quod quidam Tetbaldus, cognomento Baro, apud Vetus Mansum habitans, et uxor ejus Guitburgis, cum liberis suis Rainaldo et Hermemaro....., in domni Alberti abbatis praesentia, se ipsos hac ratione tradiderunt in servos, ut non solum ipsi, verum etiam omnis ex eis nata vel nascitura progenies cunctis diebus vitae suae, abbati hujus loci et fratribus, servili conditione famulentur. Et ut haec eorum traditio certior ecognitione servi quattuor denarios super caput proprium ponens, Deo Sanctoque Martino se taliter sub his testibus obtulit: Rainaldo pis
Abbreviated transcription (Latin):
maior monasterii eiꝰ dẽq: loci fr̃ib: iure ꝑpetuo seruiant conditione
seruili. Huiꝰ uͦ c̃uenientiȩ donũ ut firmiorẽ haberet auctoritatẽ.
postea firmatũ ac corroboratũ. ẽ. in capło sc̾i setri resbatiacensis
monasterii cunctis eiꝰdẽ loci fr̃ib annuentib Nomina uͦ hȩc uiden¬
tiũ & audientiũ: inferiꝰ subnotata st̃. Exnr̃a parte : Richardus.¬

Expanded text:
Majoris Monasterii ejusdemque loci fratribus, jure perpetuo serviant conditione servili. Hujus vero convenientiae donum, ut firmiorem haberet auctoritatem, postea firmatum ac corrobatum est in capitulo Sancti Petri Resbatiacensis monasterii, cunctis ejusdem loci fratribus annuentibus. Nomina vero haec videntium et audientium inferius subnotata sunt; ex
Abbreviated transcription (Latin):
dedert̃ xx. solidos p̃dictȩ dñȩ. ut kartula firmior esset.
& unicuiq filioꝵ s̾
frib sc̃i martmicessit. & filii filiȩq eiꝰ cũ ea: ut quȩꝙ
habebat. uł deinceps hab̾e potuisset: in potestate sc̃imar¬
tini fr̃m. nullo contradicente. s d̃o largiente. subiuga-¬
rentur. Am. In de testes hist̃ Eodefridꝰ de bellomonte
citarista pistor odonis

Expanded text:
dederunt XXti solidos praedictae dominae, ut kartula firmior esset, dederunt XXti solidos praedictae dominae, ut kartula firmior esset, et unicuique filiorum ribus Sancti Martini cessit; ct filii filiaeque ejus cum ea, ut quaeque habebat, vel deinceps habere potuisset, in potestate Sancti Martini fratrum, nullo contradicente, sed Domino largiente, subjugarentur. Anien. Inde testes hi sunt: Godefridus de Bello Monteertus pistor Odonis
Abbreviated transcription (Latin):
ocũ sit cunctis fidelib: catholicis sc̃ȩ dĩ eccłȩ curã gerentib
de colibto quodã nõie haimelino qͥ diufugitiuus a iugo ser¬
uitutis sui domini fuerat: ad nutũ cuiꝰ deinde redire ullomͦ
dũ nollet. adhesit caulis ruris ut sofficiosopilionis. pastoraliq uirga
groge ouiũ scĩ martini ep̃i ce confessoris custodiret Quib obse¬
quiis sicuti superiꝰ p̃fati sumꝰ auditis.: Sc̃i martini monachi
accepto c̃silio inclaustro. ꝑscrlitauert̃ a cuiꝰ dominio ille
qͥ p̃nominatꝰ factꝰ foret fugitiuus. Quoꝑcepto ad balgenciacũ
castr̃u legatũ quendã monachũ noĩe isemb̾tũ direxert̃: ut
hil deburgis genitrix odonis. quẽ malas erbas uulgꝰ p̃nominat
p̃dictũ colibtũ sc̃i martini fr̃ib ꝓredẽp̃tione domini sur
animȩ. & om̃is sui generis animab c̃cederet : tali tenore.
ut de inceps in orationib sc̃ĩ mart̾ fr̃m ꝑsisteret. Et qͥaleuitate
cordis sui a dominio seruitutis p̃dictꝰ colib̾tꝰ se abstraxisset.

Expanded text:
otum sit cunctis fidelibus catholicis sanctae Dei ecclesiae curam gerentibus, de coliberto quodam nomine Haimelino, qui diu fugitivus a jugo servitutis sui domini fuerat; ad nutum cujus deinde redire ullo modo dum nollet, adhesit caulis ruris ut opilionis officio, pastoralique virga gregem ovium Sancti Martini episcopi et confessoris custodiret. Quibus obsequiis sicuti superius prefati sumus auditis. Sancti Martini monachi accepto consilio in claustro, perscrutaverunt a cujus dominio ille qui prenominatus, factus foret fugitivus. Quo percepto, ad Balgenciacum Castrum legatum quendam monachum nomine Isembertum direxerunt, ut Hildeburgis genitrix Odonis, quem Malas Erbas vulgus praenominat, predictum colibertum, Sancti Martini fratribus pro redemptione domini sui animae, et omnis sui generis animabus concederet, tali tenore, ut deinceps in orationibus Sancti Martini fratrum persisteret. Et quia levitate cordis sui a dominio servitutis predictus colibertus se abstraxisset,
Abbreviated transcription (Latin):
de beldiar diarde de loratorio. liba facta.¬
uisquis suors nexũ delictoꝵ remitti optat: bonũ est
ut subditoꝵs sibi uincula seruitutis dissoluat Qua ꝓpt̃
indi Nomine hanckartulã de hildearda arraldis filiã conscri-¬
bimꝰ quã quidã homo sc̃ĩ mrartinimaioris monasterii nomine
acharꝰ nupcialit̃ accepit. Suꝑ hanc hilde ardã archẽ baudꝰ
bodinꝰ & suusdominꝰ domnꝰ hyco calũniã intulert̃: eo qđ seruũ
scĩ martꝰ capiebat. De hoc tam̃ calũnio habuert̃ int̾ambos xexx

Expanded text:
DE HELDIARDE DE LORATORIO LIBERA FACTA.Quisquis suorum nexum delictorum remitti optat, bonum est ut subditorum sibi vincula servitutis dissolvat. Quapropter, in Dei nomine, hanc kartulam de Hildearda Arraldis filiam conscribimus, quam quidam homo Sancti Martini Majoris Monasterii, nomine Achardus, nupcialiter accepit. Super hanc Hildeardam Archembaudus Bodinus et suus dominus domnus Hugo calumniam intulerunt, eo quod servum Sancti Martini capieba
Abbreviated transcription (Latin):
simulq monachors sc̃ĩ mart̾. esse liberã om̃ino annuert̃.
eiꝰꝙ sobolẽ ꝓcreatã uł ꝓcreandã. Hanclib̾tatẽ archẽ baudꝰ
& dõnꝰ hugo & uxor sua petronilla &e suus filiꝰ Guillelmus
uxorq archembaudi bodini filii filiȩq ciꝰ. ex ore suo
affirmauert̃. ita ut nec sibi nec ulłi ex eoꝵs successib pul-¬
lũ debitũ seruitutis ꝑsoluat . Adhanc affirmationem
affuere. Tetbaudꝰ monachꝰ & adelelmꝰ monachꝰ delotorio.
Enardꝰ demali cornu. Radulfꝰ uiator. Gisleb̾tꝰ teb̾tꝰ pediga¬
tor. Bernardꝰ debainoł Iebaudꝰ dechinõ. Goscelmꝰ & fr̃ eiꝰ

Expanded text:
ram omnino annuerunt ejusque sobolem procreatam vel procreandam. Hanc libertatem Archembaudus et domnus Hugo et uxor sua Petronilla, et suus filius Guillelmus, uxorque Archembaudi Bodini, filii filiaeque ejus, ex ore suo affirmaverunt, ita ut nec sibi nec ulli ex eorum successibus nullum debitum servitutis persolvat. Ad hanc affirmationem affuere: Tetbaudus monachus et Adelelmus monachus de Lozorio, Enardus de Mali Cornu, Radulfus viator, Gislebertus, Tebertus pedigator, Bernardus de Bainolis, Tetbaudus de Chinon, Goscelmus et frater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
successorib: nr̃is . qđ Durandꝰ molendinarłꝰ de uindocino
isset offerre. semet ipsũ ꝓ eiꝰ amore sc̃o martino maioris
monasterii indõni albti abbis p̃sentia tradidit inseriũ.
ea uidelicet ratione. ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is ex eo
pascitura ꝓgenies om̃ib dieb uitȩ suȩ ab̃bi maioris monaste¬
rii & fr̃ib eiꝰdẽ loci seruili c̃ditione seruiat. Et ut hȩc traditio
certior & euidentior appareret: ꝓrecognitione serui iiui.
denar suꝑ caput ꝓpriũ ponens semet ipsũ talit̃ obtulit Rerũ
u̾ suarũ hoc etiã mͦ donationẽ fecit : ut inuita sua tantũ possi¬
deat & post suũ obitũ om̃a quȩ habuerits c̃õ mart̃ dimittat¬

Expanded text:
successoribus nostris quod Durandus molendinarius de Vindocino, isset offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino Majoris Monasterii, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae, abbati Majoris Monasterii et fratribus ejusdem loci servili conditione serviat. Et ut haec traditio certior et evidentior appareret, pro recognitione servi IIIIor denarios super caput proprium ponens, semetipsum taliter obtulit. Rerum vero suarum hoc etiam modo donationem fecit, ut in vita sua tantum possideat, et post suum obitum om
Abbreviated transcription (Latin):
denarios suꝑ altare sc̃i martini ponens. semet ipsũ
om̃i potenti dño sic optulit. Nomina uero testium
qui traditionẽ hanc uidentẽs & audientes affuert̃:
subter insenta sunt Ridardus Roebertus Qaana dus

Expanded text:
denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt, subter inserta sunt. Richardus major. Rotbertus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ lancelinꝰ de uindocino circa finẽ suũ timore cõpunetꝰ
diuino : dedit sc̃o martino quendã seruũ nõie ad elelmũ.÷
uidelicet ut ubicunq sepultꝰ esset: seruus cũ sua ꝓle sc̃o Manꝰ
seruiret. Sed sic̃ moris . ẽ. m̃te infideli : post mortẽ lancelini
hilgodꝰ deqͦ lancelinꝰ seruũ tenuerat .: eundẽ serũu coqđ kartã¬
non haberet. suo uoluit seruitio mancipari. At seruus
seruire ei licuisset: & hilgodꝰ kartã de hoc facere p̃cepisset.
ut necipse nec alii postea illũ reclamare potiussent. Qui uͦ
hȩc fieriuidert̃: isti st̃. Hugod̾ qͥ hanc hartã fieri p̃cepit

Expanded text:
 Lancelinus de Vindocino, circa finem suum timore compunctus divino, dedit Sancto Martino quendom servum nomine Adelelmum, videlicet ut ubicunque sepultus esset, servus cum sua prole Sancto Martino serviret. Sed, sicut moris est, mente infideli, post mortem Lancelini, Hilgodus de quo Lancelinus servum tenuerat, eundem servum, eo quod kartanon haberet, suo voluit servitio mancipari. At servus Martinum servire ei licuisset, et Hilgodus kartam de hoc facere precepisset, ut nec ipse, nec alii postea illum reclamare potuissent. Qui vero haec fieri viderunt, isti sunt: Hilgodus qui hanc kartam fieri precepit
Abbreviated transcription (Latin):
ocũ sit uniu̾sis successorib nr̃is. qđ famulꝰ quidã exparentib
liberis ortꝰ. nõie fulbtꝰ. amore diuino cõpunctꝰ. ut sibi
benignitas dĩ apd̃ quẽ ꝑsonȩ nulliꝰ accep̾tio s uniꝰcuiꝰq respicit᷑
meritũ ꝓpiciari dignaret᷑ : semet ipsũ ꝓ illiꝰ amore tradi¬
dit inseruũ. sco orartino maioꝵ monasterii. Ea uidelicet rati¬
one : ut nan solũ ipse. uerũ etiã om̃is exeo nascitura ꝓgenies
iure ꝑpetuo abbi maioꝵ monasterii atq fr̃ib: eiꝰdẽ loci. c̃ditione
seruili famulet᷑. Ut aũt hȩc sui traditio certior & eiudentior
appareret : ipse signoꝵ etiã cordas collo suo circũ ferens. & ꝓ

Expanded text:
otum sit universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Ascelinus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personae nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore, tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis jure perpetuo abbati Majoris Monasterii atque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunferens,
Abbreviated transcription (Latin):
Cun iu̾sis successorib nr̃is qđ famulꝰ quidã ex parentib
liberis ortꝰ noie halbaldꝰ amore diuino cõpunctꝰ ut sibi
benignitas dĩ apudque ꝑsonȩ nulliꝰ acceptio s uniꝰ cuiꝰq
sespicit᷑ meritũ ꝓpiciari dignaret᷑. semet ipsũ ꝓilliꝰ
amore tradidit inseruũ sco martino maiorꝰ monastii
CA uidelicet ratione. ut ñ solũ ipse uerũ etiã om̃is ex eo
nascit᷑a ꝓgenies iure ꝑpetuo abbi maiorꝰ monasterii
atq fr̃ib eidẽ loci ẽditione seruili famulet᷑. Et autẽ¬
hȩo sui traditio certior & euidentior appareret: ipse sigͥnoꝵ
etiã cordas collo suo circunserens. & ꝓrecognitione serui
iIͦ.II. decapite ꝓprio denarios. suꝑ altare sc̃imart̾. ponens.
semet ipsũ om̃ i potenti dño sic obtulit. Noĩa uͦ testium
q traditionẽ hanc uidentes & audientes affuerunt.

Expanded text:
universis successoribus nostris quod famulus quidam, ex parentibus liberis ortus, nomine Fulbertus, amore divino compunctus, ut sibi benignitas Dei, apud quem personas nullius acceptio, sed uniuscujusque respicitur meritum, propiciari dignaretur, semetipsum pro illius amore tradidit in servum Sancto Martino Majoris Monasterii; ea videlicet ratione, ut non solum ipse, verum etiam omnis ex eo nasatque fratribus ejusdem loci conditione servili famuletur. Ut auteaec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circunfcrcns, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic obtulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes affuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Iouernt nr̃i presentes & posi tres uuenos qrã nos ad¬
ultos. his nominib. rainaldũ doardũ coquũ. & herueũ
pistorẽ. &e gausfredũ scutellariũ. uno die simł uenisse inca¬
płm nr̃m. seq tradisse seruos sc̃i martini & nr̃os monacho¬
rũ scilic&e maioris monastũ ipsiꝰ scĩ. imponentib ex more
singłis suꝑ capd suũ .iiii. denarios uidentib & audientib
istis. Odone cellario. archembaldo nepote garini. arnulfo
ea tello. algerio de tristega. algiso coquo. Landrico coquo.
Mamardo sanguinare.

Expanded text:
overint nostri presentes et posteri tres juvenes apud nos adultos, his nominibus, Rainaldum Doardum coquum, et Herveum pistorem, et Gausfredum scutellarium, uno die simul venisse in capitulum nostrum, seque tradidisse servos Sancti Martini et nostros, monachorum scilicet Majoris Monasterii ipsius Sancti, imponentibus ex more singulis super capud suum IIIIor denariis. Videntibus et audientibus istis: Odone cellario, Archembaldo nepote Garini, Arnulfo Gazello, Algerio de Ristega, Algiso coquo, Landrico coquo, Mainardo sanguinare.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib eiusdẽ loci. conditione seruili famulet᷑. Utaut̃ hȩc sui
traditio certior & euidentior appareret: ipse signoꝵ etia
cõrdas collo suo circũ ferens. & ꝓ recognitione serui.iiͦiͬi.
de capite ꝓprio denarios suꝑ altare sci aiaasini ponens.
semet ipsu om̃ipotenti dño sic obtulit. Nomina uͦ testium
qͥ traditione hanc uidentes &. audientes affuert : subt̃ insentꝰ

Expanded text:
fratribus ejusdem loci, conditione servili famuletur. Ut autem haec sui traditio certior et evidentior appareret, ipse signorum etiam cordas collo suo circumferens, et pro recognitione servi IIIIor de capite proprio denarios super altare Sancti Martini ponens, semetipsum omnipotenti Domino sic optulit. Nomina vero testium qui traditionem hanc videntes et audientes afluerunt, subter inserta
Abbreviated transcription (Latin):
qđ famulus qͥdã ex libo genere ortꝰ nõie harduinus
timore diuino cõpunctꝰ. cũ nichil karius haberet qd̃
om̃i potenti do potuisset offerre. semet ipsu ꝓ eiꝰ amore
sc̃o mat ino indõni albti abbis p̃sentia tradidit inseruũ.
Qui uidelicet hardumꝰ ut ipsa sui traditio appareret. cordis
quoq signoꝵ collũ suũ circundedit. & ꝓrecognitione suꝑ
altare .iͬͦi. decapite ꝓpͥo denarios imposuit. Qđ ut lqu
conditione tali gestũ est ut ñ ille tantũ modo. uerũ etiã
tota exipso nascitura ꝓgenies om̃ib dieb uit suȩ. abbati
maioris monasterii & seniorib loci seruiat iure seruili
Hȩc autẽ ut firmior haberet᷑ faotitia nominub testiũ qui
adhoc audiendũ ꝓducti fuert̃ subnotat᷑ istor uni.

Expanded text:
 famulus quidam, ex libero genere ortus, nomine Harduinus, timore divino compunctus, cum nichil karius haberet quod omnipotenti Deo potuisset offere, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum. Qui videlicet Harduinus, ut ipsa sui traditio appareret, cordis quoquo signorum collum suum circundedit, et pro recognitione super altare IIIIor de capite proprio denarios imposuit. Quod utique conditione tali gestum est, ut non ille tantummodo, verum etiam tota ex ipso nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et senioribus loci serviat jure servili. Haec autem ut firmior haberetur noticia, nominibus testium qui ad hoc audiendum producti fuerunt, subnotatur istorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Notũ sit qđ Bertrannꝰ agnellus deuenit seruꝰ scĩ martini.
ꝓ eo qđ ei c̃cessimꝰ emere quandã domũ in burgo nr̃o.
qũa emit a quodã seruo nr̃o poie hademaro. Ipse &e uxor eiꝰ
eam̃ trudis & filiꝰ Rigaldꝰ uenert̃ in parlatoriũ nr̃m. &
ibi positis exmore .iIIͭͬ iI. denaries suꝑ capitib suis. tradider̃
se toti tres ad seruos priori nr̃o dono odoni. & omne poster¬

Expanded text:
Notum sit quod Bertrannus Agnellus devenit servus Sancti Martini, pro eo quod ei concessimus emere quandam domum in burgo nostro, quam emit a quodam servo nostro nomino Hademaro. Ipse et uxor ejus Ermentrudis et filius Rigaldus venerunt in parlatorium nostrum, et ibi positis, ex more, IIIIor denariis super capitibus suis, tradiderunt se toti tres ad servos priori nostro domno Odoni, et omnem poster
Abbreviated transcription (Latin):
De auctoram̃tofloriani prb̃ri & fulconis filii sui super
berta colib̾ta uxore Guanin Gi:¬
osse debebitis si qͥ eritis posteri nr̃i maioris scilicet huiꝰ
habitatores monasterii Sc̃i maatini : prbm quendã floria
nõie deuico condatensi donasse sc̃o martino & nob̾ subregimine
ĩa tunc agentib dõni abbis Alb̃ti colib̾tã qͣndã nõie bertam.
uxorẽ Guaningi furnarii. cũ fructu uidelicet uentris eiꝰ
toto siue iã existenti siue futuro. Uã etiã donationẽ eiꝰdẽ
florianifiliꝰ fulco post annos qͥdẽ plurimos. anno scilicet ab
in carnatione dñi .m̃. lx .iii. suꝑstite adhuc dõno abbe nr̃o
albto in nr̃m ueniens capłm una cũ ipsogenitore suo. &
auctoritauit & qͣntũ ipsius erat ipse qͦq fecit: in participatio¬
nẽ benefacti nr̃i ꝓhoc susceptꝰ. sicut fuerat qͣndo donũ illud
fecit & pat̃ ipsiꝰ. Spopondert̃ etiã tc̃ ambo. adeladẽ a&
ermenildẽ eiꝰdẽ floriani filias eiꝰdẽq fulconis sororesuna cũ

Expanded text:
DE AUCTORAMENTO FLORIANI PRESBITERI ET FULCONIS FILII SUI, SUPER BERTA COLIBERTA UXORE GUANINCI.Nosse debebitis si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, presbiterum quendam Florianum nomine, de Vico Condatensi, donasse Sancto Martino et nobis sub regimine jam tunc agentibus domni abbatis Alberti, colibertam quandam nomine Bertam, uxorem Guaningi furnarii, cum fructu videlicet ventris ejus toto, sive jam existenti sive futuro. Quam etiam donationem ejusdem Floriani filius Fulco, post annos quidem plurimos, anno scilicet ab incarnatione Domini Mo LXo IIIo, superstito adhuc domno abbate nostro Alberto, in nostrum veniens capitulum una cum ipso genitore suo, et auctorizavit, et quantum ipsius erat ipse quoque fecit, in participationem benefacti nostri pro hoc susceptus sicut fuerat, quando donum illud fecit et pater ipsius. Spoponderunt etiam tunc ambo, Adeladem et Ermenildem ejusdem Floriani filias, ejusdemque Fulconis sorores, una cum
Abbreviated transcription (Latin):
monte sorello.in idẽ capłm post diespaucos ẽe uenturas.: & dona-¬
cionẽ patris ac fr̃is auctoritaturas. Testeshorũ. Fr ugonsiuiẽ

Expanded text:
Monte Sorello, in idem capitulum post dies paucos esse venturas, et donationem patris ac fratris auctorizaturas. Testes horum: Frogeriu
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis siqͥeritis posteri nr̃i chi:
maior scilicet huiꝰ habitatores monasterii Sc̃i ma&lini: militẽ
quendã de castro lucacensi noie buanilonẽ. dõni Quanilonis
monachinri ex fr̃e nepotẽ. rogatu huiꝰ ipsiꝰ patrui sui donasse
Sc̃o martino & nob̵ sub regimine nc̃ agentib doni ab̃bis Alb̵ti
Anno ab in carnatione dñi . m̃. lx .iii. colibtos istos. Algeriũ petra¬
rium
cognatũ Gaufredi cãpionis &e carpentarii: cũ filiis duob his
nominibs Girbergã sororẽ ipsiꝰ algerii : uxorẽ cuiꝰdã Rogeri

Expanded text:
eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, militem quendam de Castro Lucacensi, nomine Guanilonem, domni Guanilonis monachi nostri ex fratre nepotem, rogatu hujus ipsius patrui sui, donasse Sancto Martino et nobis, sub regimine nunc agentibus domni abbatis Alberti, anno ab incarnatione Domini Mo LXo IIIo, colibertos istos Algerium Petrarium, cognatum Gaufredi campionis et carpentarii, cum filiis duobus his nominibus, Girbergam sororem ipsius Algerii uxorem cujusdam Rogerii
Abbreviated transcription (Latin):
cire debetis si qui fueritis posti nr̃i maioris scilicor monastri
monachi : quod benedictus quidã famiults nr̃ cũ in genuus
esset deuenit seruus sc̃i martini & domni ab̃b̃is bernardi &
omniũ monachoꝵ sc̃ĩ martini : in capło nr̃o. Et ꝓ eo donauit ei dõnꝰ
abb bernardus unũ arpennũ uineȩ ad suũ ꝑhabere: tali condi¬
tione ut si ipse benedictꝰ infirmaret᷑ in seruitio scĩ martini. aut
ad tantam pauꝑtatẽ deueniret qđ uendere cogeretur : si mo¬
nachi emere uellent uiginti soł. eis leuius dar&e quã aliis.
Su aut̃. ꝑ licentiam domini abb̃is uenderet. cui uelloe ex nr̃is ho¬
minib quantũ plus posset. Nam extraneo nullatenꝰ uendẽ
pot̾it. Alt̾m arpennũ tenebat a nob̾ in feuo. quẽ concessit
ei domnꝰ abbas in uita sua tantũ .: similit̃ infeuo sicut pͥus
tenuerat: Huiꝰ rei testes sunt. hubtus cellarariꝰ. Galterius

Expanded text:
qui fueritis posteri nostri Majoris scilicet Monasterii monachi, quod Benedictus quidam famulus noster, cum ingenuus esset, devenit servus Sancti Martini, et domni abbatis Bernardi, et omnium monachorum Sancti Martini, in capitulo nostro. Et pro eo, donavit ei domnus abbas Bernardus unum arpennum vineae, ad suum perhabere, tali conditione, ut si ipse Benedictus infirmaretur in servitio Sancti Martini, aut ad tantam paupertatem deveniret, quod vendere cogeretur, si monachi emere vellent, viginti solidos eis levius daret quam aliis. Sin autem, per licentiam domni abbatis, venderet cui vellet ex nostris hominibus quantum plus posset, nam extraneo nullatenus vendere poterit. Alterum arpennum tenebat a nobis in fevo, quem concessit ei domnus abbas in vita sua tantum, similiter in fevo, sicut prius tenuerat. Hujus rei testes sunt: Hubertus cellararius, Galterius
Abbreviated transcription (Latin):
osse debebitis si qui eritis posteri nr̃i maioris scilicet
huiꝰ habitatores monasteru sc̃i martini: u indocinensẽ
quendã honoratũ noie fulcheriũ de turre. eiꝰꝙ sororẽ uoca-¬
bulo agrien. Cilduini de malliaco recens defuncti con-¬
iugẽ. donasse sc̃o mart̾ & nob sub regimine nc̃ agentib
doni abbis albti anno ab incarnatione dñi .m.lx ii. colibtũ
unũ : ad olescentulũ uidelicet qͦndã noie hugonẽ. patre
felice & Rainilde matre ꝓgenitũ. Et pat̾ quidẽ ipse ex libo
genere descendãt : sed eadẽ mat̾. supͣ dictoꝵ extitit colib̾ta.
Donauert̃ gͦ nob̾ iãdictũ filiũ ipsoꝵ. sicut suȩ ditionis eatenꝰ
fuerat ita nr̃ȩ de inceps cũ sua om̃i siquaunꝗ fuerit posterita¬
de futurũ : testib istis. Nihardo deruga uassaloria. Supplicio

Expanded text:
e debebitis, si qui eritis posteri nostri Majoris scilicet hujus habitatores Monasterii Sancti Martini, Vindocinensem quendam honoratum, nomine Fulcherium de Turre, ejusque sororem vocabulo Agnen, Gilduini de Malliaco recens defuncti conjugem, donasse Sancto Martino et nobis sub regimine nunc agentibus domni abbatis Alberti, anno ab incarnatione Domini Mo LXo IIo, colibertum unum adolescentulum videlicet quendam, nomine Hugonem, patre Felice et Rainilde matre progenitum. Et pater quidem ipse ex libero genere descenderat, sed eadem mater supradictorum extitit coliberta. Donaverunt ergo nobis jam dictum filium ipsorum, sicut suae ditionis eatenus fuerat, ita nostrae deinceps cum sua omni si qua unquam fuerit posteritate futurum. Testibus istis: Nihardo de Ruga Vassaloria, Supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
otũ sit om̃ibus domnũ abbatẽ Abertum & maioris
monasterii fr̃s. sub eius regimine degentes. ea
conditione cuidã sc̃i martini seruo nõie fulcherio
libertatẽ dedisse : ut si clericus factus. qͣndoq qđ absit
coniugem duxerit. & ipse in pristinam redeat condi¬
tionẽ: & eius iugalis cũ om̃i qui de hoc abusiuo ꝓces¬
serit coniugio fructu. ad ꝑpetuã teneatur astricta
seruitutẽ. Hanc autem libertatẽ fecerunt in pͥmis
AGoBER ⁊i carnotensis ep̃i. & donini arnulfi p̃cento¬
ris. & domni odonis canonici & archi prb̃ri. qui eũ
maitis monasteriũ adduxit: libertate donandũ.
cȩterorumq beatȩ semꝑ uirginis MARIAE

Expanded text:
olum sit omnibus, domnum abbatum Albertum et Majoris Monasterii fratres sub ejus regimine degentes, ea conditione cuidam Sancti Martini servo, nomine Fulcherio, libertatem dedisse, ut si clericus factus, quandoque, quod absit, conjugem duxerit, et ipse in pristinam redeat conditionem, et ejus jugalis cum omni qui de hoc abusivo processerit conjugio fructu, ad perpetuam teneatur astricta servitutem. Hanc autem libertatem fecerunt in primisAgoberti Carnotensis episcopi, et domni Arnulfi precentoris, et domni Odonis canonici et archipresbiteri, qui eum Majus Monasterium adduxit libertate donandum, caeterorumque Beatae semper Virginis Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
de dominio sc̃i Martirii ꝓprio. in alteriꝰ scłaris transferat
sditione: sed absq inqͥetudine ullius ꝑsonȩ. debitũ serui-¬
tiũ habitatorib p̃fati loci exhibeant. Si autẽ aliqͥs aut
hanc donationẽ inquietare p̃sũpserit. in pͥmis omni potentis
dĩ irã seu beati Marsin om̃iũq scors indignationẽ incurrat.
ac deinde repetitio eiꝰ nullũ effectũ obtineat. Et ut hȩxꝰ
auctoritas cercius a nob̵ credat᷑ ficta manib ꝓpriis cã corrobo¬
rauimꝰ fidelibq nr̃is utriusq ordinis affirmare fecimus
ignũ Qualterii militis qͥ hanc p̃cepit hartã fieri Axoris eiꝰ

Expanded text:
de dominio Sancti Martini proprio in alterius secularis transferat de dominio Sancti Martini proprio in alterius secularis transferat ditione, sed absque inquietudine ullius personae, debitum servitium habitatoribus prefati loci exhibeant. Si autem aliquis aut hanc donationem inquietare presumpserit, in primis omnipotentis Dei iram seu Beati Martini omniumque Sanctorum indignationem incurrat, ac deinde repetitionis nullum effectum obtineat. Et ut haec auctoritas certius a nobis credatur facta, manibus propriis eam corroboravimus, fidelibusque nostris utriusquc ordinis affirmare fecimus. Signum Gualterii militis qui hanc precepit kartam fieri. S. uxoris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃s Gratailo. Notũ imnmo & ꝑcognitũ ẽẽ. uolumꝰ sc̃ȩ dĩ
eccłȩ fidelib presentib atq futuris maximeq successorib nr̃is
remedio animarũ nr̃arũ quosdã uernaculos iuris nr̃i diciotie
subactos dare atq ꝑ petualit̃ mancipare Sc̃o Marrino lo co scilicet
maioris monasteru monachisq ibidẽ dõ famulantib. ortante
atq de p̃cante quodã uenerabili abbate iãdicti loci possessore
Berterio nomine uidelicet filios Guarinihis nuncupatos
pominib. odonẽ scilicet & Guarinũ atq dacfredũ. necnori
& arraldũ. ut ab hoc die & inantea de mea in eoꝵs potestate
redacti. absq ullius filioꝵs siue ꝓpinquorũ nr̃oꝵ inqͥetudirie
uiuentes ꝑpetualit̾ cũ semine suo iã dicti loci habitatorib
quiete deseruiant. Co siquidem tenore iã dicti loci habi-¬
tatorib concedimꝰ memoratos homines. ut nullus possessor
illiꝰ loci rec prȩfatꝰ ab̃bs rec aliqͥs successorũ eiꝰ eosdẽ homines

Expanded text:
lius meus Guanilo, notum immo et percognitum esse volumus sanctae Dei ecclesiae fidelibus presentibus atque futuris maximeque successoribus nostremedio animarum nostrarum, quosdam vernaculos juris nostri dicione subactos, dare atque perpetualiter mancipare Sancto Martino, loco scilicet Majoris Monasterii, monachisque ibidem Deo famulantibus, ortante atque deprecante quodam venerabili abbate jam dicti loci possessore, Bernerio nomine, videlicet filios Guarini, his nuncupatos nominibus, Odonem scilicet, et Guarinum, atque Dacfredum, necnon et Arraldum; ut ab hoc die et in antea, de mea in eorum potestate redacti, absque ullius filiorum sive propinquorum nostrorum inquietudine, viventes perpetualiter cum semine suo, jam dicti loci habitatoribus quiete deserviant. Eo si quidem tenore jam dicti loci habitatoribus concedimus memoratos homines, ut nullus possessor illius loci, nec praefatus abbas, nec aliquis successorum ejus, eosdem homines
Abbreviated transcription (Latin):
lduinꝰ de hilgodi seruo effecto.¬
ose debebitis siqͥeritis pisteꝵ nr̃i monasteri i scilicet huꝰ maioris
sci oartiari hiul sodĩ quenda ut ⁊ dõ lił tatt cdonet᷑ etna tradidisse
sẽ serũ sc̃i oartini & nrs agentib nunc n ob sibeegumnias
domni abbis Albti. anno ab incarnatione dñi.m.lxx .ii. ita uide¬
licet ut tã ipse quã tota deinceps ex ipso ipsiusq siqͥert̃ filus &
nepotib ꝑ scła futura posteritas. sub eadẽ seruitute pari iure
ꝑmaneat. Quattuor itaq denarios exmore sibi suꝑ caput po-¬
suit: qͦsinde dõnꝰ fulco nr̃ hoc tẽpore prior accepit: Actũ.

Expanded text:
DE HILGODO SERVO EFFECTO.Nosse debebitis, si qui eritis posteri nostri Monasterii scilicet hujus Majoris Sancti Martini, Hilgodum quendam, ut a Deo libertate donetur aeterna, tradidisse se servum Sancti Martini et nostrum, agentibus nunc nobis sub regimine domni abbatis Alberti, anno ab incarnatione Dlicet, ut tam ipse, quam tota deinceps ex ipso ipsiusque si qui erunt filiis ac nepotibus per secula futura posteritas, sub eadem servitute pari jure permaneat. Quattuor itaque denarios, ex more, sibi supra caput posuit, quos inde domnus Fulco noster hoc tempore prior accepit. Actu
Abbreviated transcription (Latin):
offerre. semet ipsũ ꝓ eiꝰ amore sc̃o martino in dõni ALB II
abb̃is p̃sentia tradidit inseruũ. Qui uidelicet hil bodꝰ ut
ipsa sui traditio clarior appareret. cordis quoqꝙ signaꝵ collũ
suũ circundedit & precognitione suꝑ altare imͣIi de apite
ꝓprio denarios imposuit. Qđ itaq conditione tali gestũ est ut
ñ ille tantũ mnodo uerũ etiã tota exipsonascit᷑a ꝓgenes om̃ib dieb
uitȩ suȩ abbi maiors monasteru & seniorib: loci seruiat iure seruili
ȩxaut ut firmior habrret̃ noticia nominib testiũ qͥ adhoc audien¬

Expanded text:
offerre, semetipsum pro ejus amore Sancto Martino, in domni Alberti abbatis presentia, tradidit in servum. Qui videlicet Rainaldus, ut ipsa sui traditio clarior appareret, cordis quoque signorum collum suum circumdedit, et pro recognitione super altare IIIIor de capite proprio denarios imposuit. Quod utique conditione tali gestum est, ut non ille tantummodo, verum etiam tota ex ipso nascitura progenies, omnibus diebus vitae suae abbati Majoris Monasterii et senioribus loci serviat juro servili. Haec autem ut firmior haberetur noticia, nominibus testium qui ad hoc audien
Abbreviated transcription (Latin):
concedimꝰ & trani fu idimꝰ prelibato sc̃o ac confessore Martir si
suisq famulis in eoꝵ peculiare usu. & de nr̃a potestate in
ius & potestatẽ coꝵ transfundimꝰ. ita ut quicqͥd ab hodierna
die & de incęp ex ipsa facere uoluerint. libera & firmissimã
in om̃ib habeant potestatẽ. Diqͥs aut̃ nram deuotissimã
ac pronã oblationẽ aliqͥs ex heredib nr̃is ac aliunde aliqua¬
in tromissa ꝑsona refringere acit resultare tẽptauerit. in pͥmis
scm confessorẽ xẽi dõnũ Mardinũ offensũ senciat. nisi citissime
⁊ sua maliuola uoluntate reuersꝰ fuerit. insuꝑ partib ipsiꝰ eccłȩ
auri libras xxx. coactꝰ ex soluat̃. & sua repetitio nullũ effectum
habeat. Ded hȩc donatio nr̃is alioꝵq banorũ hominũ manib
roborata. firma & stabilis om̃i tẽpore ualeat ꝑmanere
Signũ sc̃ȩ crucis baufredi comitis.S fulconis filii eiꝰ op

Expanded text:
concedimus et transfundimus prolibato Sancto ac confessore Martino concedimus et transfundimus prolibato Sancto ac confessore Martino suisque famulis in eorum peculiare usu, et de nostra potestate in jus et potestatem eorum transfundimus; ita ut, quicquid ab hodierna dic et deincin omnibus habeant potestatem. Si quis autem nostram devotissimam ac pronam oblationem, aliquis ex heredibus nostris ac aliunde aliquaintromissa persona, refringere aut resultaro temptaverit, in primis Sanctum confessorem Christi domnum Martinum offensum senciat, nisi citissime a sua malivola voluntate reversus fuerit; insuper partibus ipsius ecclesiae auri libras XXXta coactus exsohabeat, sed haec donatio, nostris aliorumque bonorum hominum manibus roborata, firma et stabilis omni tempore valeat permanere. Signum sanctae crucis Gaufredi comitis. S. Fulconis filii ejus.