comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grauerit.cacdauer horrescis. & qͣntũcũq
pulchra illa membra dilexeris. sepelire
festinas. Decus gͦ corꝑis animꝰ. decꝰ animi
ds. Clamat gͦ dominus. ut ueniamus ⁊
bibamus si intus sitiamus: & dicit. qr
cum biberimus. flumina aquȩ uiuę
fluent de uentre nr̃o. Uent̾ interioris
hominis. conscientia cordis ẽ. Bibico gͦ
isto liquore uiuescit purgata consci¬
entia. & hauriens fontẽ habebit. etiã
ipsa fons erit. Qͥa ẽ fons. ut qͥd ẽ fluuiꝰ
qui manat de uentre interioris hominis:
beniuolentia. qua uult consuler e pximo¬
suo. Si enim putet qr q bibit soli ipsi
debet sufficere: ñ fluit aqua uiua de
uentre eiꝰ. Si aut̃ ꝑximo festinat consu¬
lere. ido ñ siccat quia manat. Uidebimꝰ
nunc qͥd sit ꝗđ bibunt qui credunt in
domino qr utiq xp̃iani sumus & si crediniꝰ
bibimus. Et unusquisq inseipso debet ag¬
noscere sibibit. & si uiuit ex eo q̃ bibit.

Expanded text:
graverit, cadaver horrescis; et quantumcumque graverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamus, si intus sitiamus; et dicit quia cum biberimus, flumina aquae vivae fluent de ventre nostro. Venter interioris hominis conscientia cordis est. Bibito ergo isto liquore vivescit purgata conscientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet sufficere; non fluit aqua viva de ventre ejus: si autem proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agnoscere si bibit, et si vivit ex eo quod bibit:
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ. Quid enim amat᷑ in aimico ubi ẽ.
amor sincerior & castior. quid amat᷑
in amico. animꝰ an corpꝰ: si fides amat᷑.
animꝰ amat᷑. Sib eniuolentia amatur.
beniuolentiȩ sedes animus ẽ. Si hoc amas
in altero quia & ipse amat tẽ: animum
amas. qr ñ caro s aniniꝰ amat. Idõ enim
amas. qr te amat. Quereunde tẽ amet.
& uide quid ames. Llus gͦ amat᷑. &
ñ uidet᷑. Aliquid ũ uolo dicere. ubi
magis appareat dilectioni ur̃e qͣntũ
ametur animus: & qͦmadmodum corpori
plius qͣndo amant᷑. Nam si amet & sentiat
quia odio habetur. magis irascitur qͣm
diligit. QRͣ magis irascitur qͣm diligit:
qr ñ ei redditur qd impendit. Si gͦ ipsi cor¬
porum amatores redamari se uolunt. &¬
hoc eos magis delectat si ament᷑. q uales
di amatores. qui pulchros animos
facit: sicut enim anmus facit decus in
corꝑe. sic d̾s in animo. N enim facit corꝑi
unde amet᷑ nisi animus. Qui cum mi¬

Expanded text:
corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. Pius ergo amatur, et non videtur. 3. Aliquid etiam volo dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori plius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales  amatores Dei, qui pulchros animos facit? Sicut enim animus facit decus in corpore, sic Deus in animo. Non enim facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum fuerat głificatꝰ. Est gͦ sitis interior.
& uenter interior: quia ẽ homo interior:
Ꝙ̾ ille quidẽ interior inuisibilis. ex terior
aut̃ uisibilis. S melior interior quam
exterior. & qd ñ uidet᷑. hoc plus amat᷑.
Constat enim plus amari hominẽ interi¬
orem. qͣm exteriorem. Unde hoc constat.
unusquisq in se ipso ꝓbet. Qmuis enĩ
qui male uurunt animos suos corpori
addicant. uiuere tamen uolunt qd ñ ẽ.
nisi anini: magisq seipsos indicant qͥ
regunt. qͣm illa quȩ regunt᷑. Regunt
enim animi: regutur corpora. Gauda
quisq uoluptate. & capit de corpore
uoluptatem. S separa animũ. nichil
restat incorꝑe qđ gaudeat. Q si de cor-¬
pore gaudet̾. animus gaudet. Sigaud&
de domo sua. de se ñ debet gaudere:
Q̾ si habet animus unde oblectet᷑ ex¬
trinsecꝰ. sine delioĩis manet iutrinsecꝰ :
Omnino constat plus amare hominẽ
animã suã. qͣm corpꝰ suumi. S cł in alio
homine. plus amat homo animã qͣm

Expanded text:
ndum erat glorificatus. Est ergo sitis interior et venter interior, quia est homo interior. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam
Abbreviated transcription (Latin):
alter qui insultauit dampnatꝰ ẽ. Iam sig¬
nificabat q facturus ẽ. de uiuis & mortuis.
alios positurus addexteram. alios ad sinst᷑m:
Si milis ille latro futuris ad sinstram. si¬
milis alter futuris ad dexteram. Iudicabat᷑
simo aut᷑ die festiuitatis. stabat iħc &

Expanded text:
alter qui insultavit damnatus est. Jam sigalter qui insultavit damnatus est. Jam significabat quod facturus est de vivis et mortuis; alios positurus ad dexteram, alios ad sinistram: similis ille latro futuris ad sinistram, similis alter futuris ad dexteram. Judicabatur, simo autem die festivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum exhibere nisi solis iudeis qui uide¬
runt & occiderunt: Q tamen inde multi¬
& ante & postea crediderunt. Messis pͥma
de cruce uentilata ẽ: ut ẽẽt semen unde
alia messis consurgeret. Nunc uͦ cũ fama
eugłii & bono eiꝰ odore excitati credunt
fideles eiꝰ ꝑ omnes gentes: erit expectatio
gentium qͣndo ueniat: qui iam uenit
quando ab omnib uideatur: qui tunc ã
quibꝰdam uisus ẽ: a quibꝰdam uisus ñ ẽ.
qͣndo ueniat iudicaturus: qui uenit
iudicandus. qͣndo ueniat discreturus: qui
uenit ut ñ discerneretur. Non enim ab
impiis xͦ ẽ discretus. s cum impiis iudicat᷑
De illo enim dictum ẽ. Q̾ inter iniquos de¬
putatꝰ ẽ. Latro euasit: x dampnatus est:
Accepit indulgentiam criminosus: dampnatꝰ
ẽ qui omnium crimina confitentiura re¬
laxauit. Tamen & ipsã crux si attendas.
tribunal. fuit. In medio enim iudice con¬
stituto. unus latro qui credidit liberatus.

Expanded text:
issum exhibere nisi solis Judaeis, qui videissum exhibere nisi solis Judaeis, qui viderunt et occiderunt? Et multi tamen inde et antea et postea crediderunt. Messis prima de cruce ventilata est, ut esset semen unde alia messis consurgeret. Nunc vero cum fama Evangelii et bono ejus odore excitati credunt fideles ejus per omnes gentes, erit exspectatio gentium, quando veniat qui jam venit ; quando ab omnibus videatur, qui tunc a quibusdam visus non est, a quibusdam visus est; quando veniat judicaturus qui venit judicandus; quando veniat discreturus, qui venit ut non discerneretur. Non enim ab impiis Christus est discretus, sed cum impiis judicatus: de illo enim dictum est, Inter iniquos reputatus est . Latro evasit: Christus damnatus est . Accepit in dulgentiam criminosus, damnatus est qui omnium crimina confitentium relaxavit. Tamen et ipsa crux, si attendas, tribunal fuit: in medio enim judice constituto, unus latro qui credidit liberatus ,
Abbreviated transcription (Latin):
qr misit ad nos. Q uos: p̾cones suos. discipłos
suos. seruos suos. redemptos suos. quos cre¬
auit. s quos & redemit fr̃s suos. Totum
parum dixi. membra sua. seipsum. Misit
enim ad nos membra sua. & fecit nos mẽ¬
bra sua. Tamen scdm spetiem corꝑis qͣm
nidei uiderunt & contempserunt. ñ ap̃
sicut apłs dicit. Dico enim xp̃m ministrũ
fuisse circumcisionis ꝓpt̾ ueritatẽ dei. ad
confirmandas ꝓmissiones patrum. Ad
illos debuit uenire. aquoꝵ patrib ⁊ quoꝵ
patrib ẽ. ꝓmissus. Idõ & ipse sicait. Non
sum missus. nisi ad oues quȩ perierunt
domus isrł. S quid ait apłs in sequenti:
Gentes aut̃ suꝑ miscdia głificare dm̃. Qͥd &
ipse dñs : habeo alias oues quȩ ñ sunt de
hoc ouili. Qui dixerat ñ sum missus nisi
adoues que perierunt domus isrł: quomͦ
ht alias oues ad quas ñ ẽ. missus nisi quia
significauit p̾sentiam corporalem ñ semet¬

Expanded text:
Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit enim ad nos membra sua, et fecit nos membra sua. Tamen secundum speciem corporis quam Judaei viderunt et contempserunt, non apud sicut et Apostolus dicit, Dico enim Christum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei, ad confirmandas promissiones patrum. Ad illos debuit venire, a quorum patribus et quorum patribus est promissus: ideo et ipse sic ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed quid dicit Apostolus in sequenti? Gentes autem super misericordia glorificare Deum . Quid et ipse Dominus? Habeo alias oves quae non sunt ex hoc ovili . Qui dixerat, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; quomodo habet alias oves ad quas non est missus, nisi quia significavit praesentiam corporalem non se m
Abbreviated transcription (Latin):
qr locum si tamen locus dicendus ẽ. id ẽ.
siium patris unde nunqͣm discessit uni¬
genitꝰ filius n illi nouerant. nec cogitare
idonei erant: ubi erat xͦ : Unde ñ recessit
Unde hoc cordi humano cogitare nedum
linguȩ explicare: Noc gͦ illi nullomodo
intellexerunt. & tamen ex hac occasione
salutem nr̃am p̃dixerunt. q dñs icurus
ẽẽt ad disꝑsionem gentium & impleturus
qͥ legebant or ñ intelligebant. łopłs qͣm
non cognoui seruunt michi. obauditu
auris obediuit michi. Illi ñ audierunt
inquor oculis fuit. illi audierunt in
quorum aurib sonuit. Illius enĩ ȩccłe
uenture de gentib typum gerebat mulier.
quȩ fluxum sanguims patiebat᷑. Tangebat
& ñ uidebat᷑. nesciebat᷑ & sanabat᷑. figura
quippe erat qd dominus interrogauit qͥs
me tecigit. quia ignorans ignorantiã
sanauit. Sic fecit & gentib. Non eum
didicimus in carne. & meruimus carnem
eiꝰ mantucare. & incarne eiꝰ membra eẽ. Qn:

Expanded text:
quia locum, si tamen dicendus est locus, id est quia locum, si tamen dicendus est locus, id est sinum Patris unde nunquam discedit unigenitus Filius, non illi noverant; nec cogitare idonei erant ubi erat Christus, unde non recessit bat Christus. Unde hoc cordi humano cogitare, nedum lingua explicare? Hoc ergo illi nullo modo intellexerunt; et tamen ex hac occasione salutem nostram praedixerunt, quod Dominus iturus esset ad dispersionem Gentium, et impleturus quod legebannon cognovi, servivit mihi, in obauditu auris obaudivit mihi . Illi non audierunt in quorum oculis fuit; illi audierunt in quorum auribus sonuit. 11. Illius enim Ecclesiae venturae de Gentibus typum gerebat mulier quae fluxum sanguinis patiebatur: tangebat, et non videbatur; nesciebatur, et sanabatur. Figura quippe erat, quod Dominus interrogavit, Quis me tetigit? Quasi ignorans ignoratam sanavit : sic fecit et Gentibus. Non eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare?
Abbreviated transcription (Latin):
tale aliquid quo ego uado uos ñ pocestis
uenire. cum ꝓ illis orans dixerit. pater.
uolo ut ubi ego sum & ipsi sint mecum
Deniq hoc petro exposuit. & ait illi. Quo
ego uado ñ poces me sequi moda sequeris
autẽ postea. Dixerunt gͦ iudei ñ adipsum
s: ad semetipsos. Quo hic iturus ẽ. quia ñ
inueniemus eum: Nunquid in dispsi¬
onem gentium iturus ẽ. & docturus
gentes: Non enim sciebant qd dixerunt:
s: quia ille uoluit ꝓphauerunt. Iturus
enim erat dñs adgences. ñ p̾sentia corꝑis
sui .s tamĩ pedib sins. Qui erant pedes
eiꝰ : Quos pedes conculcare uolebat ꝑse¬
quendo saulus quando ei cap̃ clamabat:
Saule saule quid me ꝑsequeris: Quis ẽ
hic sermo quem dixit. querecis me &e nͥ
inuemetis. & ubi ego sum uos ñ potestis
uenire: unde hoc dixit dñs nescierunt.
& tamen aliquid qd fucurum erat nescien¬
tes p̾nuntiauerunt. Dixit enim hoc dñs.

Expanded text:
tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis tale aliquid, Quo ego vado, vos non potestis venire ; cum pro illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo ego vado, non potes me sequi modo; sequeris autem postea . 10. Dixerunt ergo Judaei, non ad ipsum; sed, ad seipsos: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gentes? Non enim sciebant quod dixerunt; sed quia ille voluit, prophetaverunt. Iturus enim erat Dominus ad Gentes, non praesentia corporis sui, sed tamen pedibus suis. Qui erant pedes ejus? Quos pedes conculcare volebat persequendo Saulus, quando ei caput clamavit: « Saule, Saule, quid me persequeris » ? « Quis est hic sermo, quem dixit: Quaeretis me, et non invenietis; et ubi ego sum, vos non potestis venire? » Unde hoc dixit Dominus, nescierunt, et tamen aliquid quod futurum erat, nescientes praenuntiaverunt. Dixit enim hoc Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ compuncti. Nec dixit ubi ero. s
ubi sum: semꝑ enim ibi erat xͨ. qͦ fuerat
recticurus. Sic enim uenit. ut ñ receđet:
Unde alio loco ait. Nemo ascendit ĩ celũ
n qui de cȩlo descendit. filius hominis qͥ ẽ
incȩlo. Nondixit qui fuit incęlo. Interra
loquebat᷑ : & in cęlo se ẽẽ dicebat. Sic uenit
ut inde ñ abscederet: sic redit ut nos ñ
derelinqueret. Qͥd miramini: Ds ħ facit.
homo enim scdm corpꝰ in loco ẽ. ⁊ de loco
migrat. & cum ad alium locum uenerit:
ineo loco unde uenit ñerit. Ds̃ aut̃ im¬
plet omnia & ubiq totꝰ ẽ. ñ scdm spacia
sibilem carnem interra. scđm in uisibilem
maiestatẽ & incȩlo & interra: Iło ait:
ubi ego sum. uos ñ potestis uenire. Nec dxu
ũ poteritis. s ñ potestis. Tales enim tẽ erant.
qui ñ possent. Nam ut sciatis ũ hoc ad des¬
perationem dictum. & discipłis suis dixit

Expanded text:
rectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, rectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Unde alio loco ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo : non dixit, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. Quid miramini? Deus hoc facit. Homo enim secundum corpus in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus est; non secundum spatia ecundum visibilem carnem in terra, secundum invisibilem majestatem in coelo et in terra: ideo ait, Ubi ego sum, vos non potestis venire. Nec dixit, non poteritis; sed, non potestis: tales enim tunc erant qui non possent. Nam ut sciatis non hoc ad desperationem dictum, et discipulis suis dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥa faciemus: uiderunt enim se ingenti cri¬
mine impietatis astrictos: qͣndo illum occide¬
runt quem uenerari & adorare debuerunt.¬
& hoc putabant ẽẽ inexpiabile. Magnum
enim facimis erat. euns consideratio illos
faceret desꝑare. S: ñ debebant desperare:
ꝓ quib incruce pendens dñs ẽ dignatus
orare. Uixerat enim. Pater ignosce illis: qr
nosciunt quid faciunt. Uidebat quosdam
suos: inter multos alienos. Illis iam pece¬
bat ueniam: a quib adhuc accipiebat
iniuriam. Nonenim attendebat quod ab
ipsis moriebat᷑. s qr ꝓ ipsis moriebat᷑. Mul¬
tum ẽ. q illis concessum ẽ. & ab ipsis & pro
ipsis. ut nemo de sui peccati dimissione
desperet. qͣndo ⁊ illi ueniam meruerunt. qͥ
xp̃m occiderunt. Mortuus ẽ xp̃c ꝓ nobis.¬
suo scelere morientẽ. & crecdiderunt in xp̃m
suis scelerib ignoscentẽ. Quousq biberent
sanguinem qͦm fuderant. de sua salute des¬
ñ inuenietis. & ubi ego sum ñ pocestis
uenire: qr que fituri illum erant pꝰ resur¬

Expanded text:
 faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut nemo de sui peccati dimissione desperet, quando illi veniam meruerunt, qui Christum occiderunt. Mortuus est Chrissuo scelere morientem, et crediderunt in Christum suis sceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desnon invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resur
Abbreviated transcription (Latin):
inter cetera quȩ dixit. quib alii
confunderentur. alii docerentur.
nouissimo die illius festiuitatis tẽ
enim ista agebatur quȩ appellatur
scenophegia. id ẽ tabnaculorꝵ con¬
structio. de qua festiuitate iam antea
meminit caritas ur̃a fuisse dissertum:
eum. Si sitimus: ueniamꝰ. & ñ pedib s
affectib. nec migrando.s amando ueraa¬
mus. qͣmqͣm scd̾m interiorẽ hominẽ
& qui amat migrat. Aliud ẽ migrare
corꝑe aliud corde. M igrat corꝑe: qui
motu corꝑis mutat locum. Migrat
corde: qui motu cordis mutat affectũ:
Si aliud amas. aliud amabas: ñ ibi es ubi
eras. Clamat gͦ nob̃̾ dominus. Stabat enĩ
& clamabat. Si quis sitit. ueniat ad me &
bibat. Qui credit inme sicut dicit scͥp¬
tura flumina de uentre eiꝰ fluent aquę

Expanded text:
inter caetera quae dixit, quibus alii confunderentur, alii docerentur; novissimo illius festivitatis die tunc enim ista agebantur, quae appellatur Scenopegia, id est tabernaculorum constructio, de qua festivitate jam antea meminit Charitas vestra fuisse dissertum, eum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus; nec migrando, sed amando veniamus. Quanquam secundum interiorem hominem, et qui amat migrat. Et aliud est migrare corpore, aliud corde: migrat corpore qui motu corporis mutat locum; migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. 2. Clamat ergo nobis Dominus: Stabat enim, et clamabat, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina
Abbreviated transcription (Latin):
Modo audistis. Addunt & monent. Nemo
eni ĩ. occulto quid facit: & querit ipse
in palam ẽẽ. Si ħ facis. manifesta te ipfũ
mundo. Q̾ continuo. Neq enim fr̃s eiꝰ
credebant in eum. Qã in eum ñ credebãt:
Quia humanã głam requirebant. Nã &
q̃ eum uidentur monere fr̃s: głe ipsiꝰ
consulunt. Facis mirabilia. innotesce idẽ
appare omnib: ut laudari possis ab
omnib. Loquebat᷑ caro carni. s caro
sine do carni cum do. Loquebat᷑ enim
prudentia carnis: uerbo đ caro factũ ẽ
& habitauit innobis. Qͥd ad hec dñs:¬

Expanded text:
modo audistis. Addunt, et monent: Nemo modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requirebant. Nam et quod eum videntur monere fratres, gloriae ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo quod caro factum est et habitavit in nobis . 5. Quid ad haec, D
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis scripturarum appellare fr̾s
quoslibet consanguneos & cognatioĩs
ꝓpinquos: & extͦ usum nr̃m. nͨ quomͦ¬
ore nos loquimur. Nam quis dicat
fr̃s. auunculum. & filium sororis:
Seriptura tamen etiam huiuf modi
cognationis fr̃s appellat. Nã abrahã
& loch fr̃s sunt dicti: cum oẽt abraham
patriuis loth. Q laban & iacob fĩs sunt
consangiuntatẽ: ñ iterum parientis ul¬
lam ꝑpaginem. Sicut enim in sepulchro¬
ubi p̾ositum ẽ corpꝰ dm̃. nec antea nec
postea nec mortuus iacuit: sic uterus
mariȩ nec antea nec pꝰea quicqͣm mortale
concepit. Diximus fr̃s qui fuerint: au.¬
diamus qͥd dixerint. Kansi hinc & uade
iniudeam. ut & discipłi tui uideant oꝑa
quȩ tu facis. Oꝑa domini discipulos non
latebant: s istos latebant. Isti enim fũs
id ẽ consangumei. xp̃m consanguineum
hab̾e potuerunt: credere aut̃ in eũ ipsa
ꝓpinquitate fastidierunt. Dictum est in
eugłio. ñ enĩ hoc nos audemus opinari:

Expanded text:
tudinis Scripturarum, appellare fratres tudinis Scripturarum, appellare fratres quoslibet consanguineos et cognationis propinquos, et extra usum nostrum, non quo more nos loquimur. Nam quis dicat fratres avunculum et filium sororis? Scriptura tamen etiam hujusmodi cognationes fratres appellat. Nam Abraham et Lot fratres sunt dicti, cum esset Abraham patruus Lot : et Laban et Jaconsanguinitatem, non iterum parientis ullam ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. Opera Domini discipulos non latebant, sed istos latebant. Isti enim fratres, id est consanguinei, Christum consanguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari,
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Qͤm queritis: Responderunt. Iħo.
Q ille. Ego sum. nͨ se occultans. s mani¬
festans. Ad eam tamen manifestationẽ.
illi ñ substiterunt: s redeuntes retro
ceciderunt. Q̾ tamen qr pati uenerat:
surrexerunt tenuerunt: adiudicem
adduxerunt & occiderunt. S qͥd fecer̃t:
qͥ ait. quedam scriptura. Terra tradita ẽ
in manus impii. caro data ẽ. in potestatẽ
iudeis. & hoc ꝓꝓterea. ut quasi sacculus
conscinderet᷑. unde nr̃m p̃cium maneroe
Erat aut̃ in ꝓximo dies festus iuideorũ
scenophegia. Quid sit scenophegia. scͥp.¬
turas qui legerunt nouerunt. F aciebat
rent᷑ inhereno. Iste erat dies festus:
Magna sollempnitate celebrabant hunc
iudȩi: uelut reminiscentes beneficia
dñi. qui occisuri erant dñm. Hoc gͦ
die festo. qr plures erant dies festi sic
enim appellabat᷑ ap̃ iudeos dies festus
q auditis. Consanguinei uirginis mariȩ
fr̃s dñi dicebantur. Erat enim consue¬

Expanded text:
illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. illis, Quem quaeritis? Responderunt: Jesum. Et ille: Ego sum; non se occultans, sed manifestans. Ad eam tamen manifestationem illi non substiterunt, sed redeuntes retro ceciderunt . Et tamen quia pati venerat, surrexerunt, tenuerunt, ad judicem adduxerunt, et occiderunt. Sed quid fecerunt? Quod ait quaedam Scriptura, Terra tradita est in manus impii : caro data est in potestatem Judaeis. Et hoc propterea, ut quasi sacculus conscinderetur, unde nostrum pretium manaret. 3. Erat autem in proximo dies festus Judaeorum Scenopegia. Quid sit Scenopegia, Scripturas qui legerunt, noverunt. Faciebant rentur in eremo. Iste erat dies festus, magna solemnitas. Celebrabant hoc Judaei, velut reminiscentes beneficia Domini, qui occisuri erant Dominum. Hoc ergo die festo quia plures erant dies festi; sic enim appellabatur apud Judaeos dies festus, quod auditis. Consanguinei virginis Mariae, fratres Domini dicebantur. Erat enim consue
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur. Noluit tamen dicere sc̃os meoᷤ.
seruos meos. postremo honorabilius fr̃s
meos. s me: hoc ẽ membra mea quib
ego sum capͥ. His p̾dictis: puto nos in ħ
capitulo qd modo lectum ẽ ñ eẽ laboraturoᷤᷤ.
Sepe enim signi ficatum ẽ in capite qͥ
futurum erat in corꝑe. Post ħ inquit
ambulabat iħc in galileam nͨ enim
uolebat in iudeam ambulare: quia
querebant eum iudei interficere:
Hoc ẽ qͥ dixi. infirmitati nr̃e p̾bebat
exemplum. N ipse ꝑdiderat pocestatẽ:
s nr̃am consolabat᷑ fragilitatem. Futu¬
rum enim erat ut dixi ut aliquis
fidelis eiꝰ absconderet se. ne a ꝑsecuto¬
rib inueniret᷑. Q ne illi ꝓ crimine
obiceret᷑ latibulum: p̃cessit ĩ capite.
q in membro confirmaret᷑. Sic enim
dictum ẽ. Nolebat ambulare in uideam. qr
querebant eum iudei occidere: quasi ñ
qͣndo uoluit demonstrauit. Nam cum
eum iam passurum tenere uellent. ait

Expanded text:
quebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, quebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego sum caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum erat in corpore. Post haec, inquit, ambulabat Jesus in Galilaeam: non enim volebat in Judaeam ambulare, quia quaerebant eum Judaei interficere. Hoc est quod dixi; infirmitati nostrae praebebat exemplum. Non ipse perdiderat potestatem, sed nostram consolabatur fragilitatem. Futurum enim erat, ut dixi, ut aliquis fidelis ejus absconderet se, ne a persecutoribus inveniretur; et ne illi pro crimine objiceretur latibulum, praecessit in capite quod in membro confirmaretur. Sic enim dictum est, Nolebat ambulare in Judaeam, quia quaerebant eum Judaei occidere: quasi nonquando voluit, demonstravit: nam cum eum jam passurum tenere vellent, ait
Abbreviated transcription (Latin):
rimum cõmendauit fidei nr̃e. Et enĩ
semꝑ hoc agit dictis & factis suis:
ut & ds credat᷑ & homo. Us qͥ nos
fecit. homo qui nos quesit. Os̾
cum patre semꝑ: homo nob̃ cum
ex temꝑe. Ñ enim quereret qͦm fecerat.
nͥ fieret ipse quod fecerat. Uerum hoc
mementote. & de cordib ur̃is nolite di¬
mittere: sic ẽẽ xp̃m hominẽ factum:
ut ñ destiterit ds ẽe. Manens ds acce.¬
pit hominẽ: qui fecit hominẽ. Qndo gͦ
latuit ut homo. ñ potentiã ꝑdidisse
putandus ẽ: s exemplum infirmitati
p̃buisse. Ille enim quando uoluit detẽtꝰ ẽ:
illam potestatem qͣm habebat ipse ds̃
nr̃: qd latebat. qd se tamqͣm ne occideret᷑
occultabat: hoc indicabat factura esse
membra sua. in quib utiq membris
Qͦd gͦ membra eiꝰ ipse: qd aut̃ ipse non
continuo membra eius. Nam si ñ ipsi
eẽnt membra eiꝰ ñ diceret saulo. qd me
ꝑsequeris: Nonenim saulus ipsum. s
membra eiꝰ idẽ fideles eiꝰ in terra ꝑse¬

Expanded text:
rimum commendavit fidei nostrae. Etenim semper hoc agit dictis et factis suis, ut Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore. Non enim quaereret quem fecerat, nisi fieret ipse quod fecerat. Verum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sic esse Christum hominem factum, ut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris Quod ergo membra ejus, ipse: quod autem ipse, non continuo membra ejus. Nam si non ipse essent membra ejus, non diceret: Saule, quid me persequeris ? Non enim Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra perse
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & ameipso ñ ueni. s ẽ uerus qui me
misit quem uos nescitis. Hoc ẽ dicere. ⁊
me scitis. ⁊ me nescitis. Hoc ẽ dicere un
de sim scitis. & unde sim nescitis. Unde
sim scitis iħe a nazareth. cuius eciam
parentes nostis. Solus enim in hac causa
latebat uirginis partus. eui tamen testis
erat maritus. Ipse enim hoc poterat fide¬
liter indicare. qui posset maritalit̾ ⁊ ze¬
lari. Hoc gͦ excepto uirginis partu. totum
nouerant in iħu. qd ad hominẽ ꝑtinet:
Facies ipsius nota erat. patria ipsius nota
erat. genus ipsius notum erat. ubi natꝰ ẽ
sciebatur. Recte gͦ dixit. & me nostis &
unde sim scitis scđm carnem ⁊ effigiem
hominis qͣm gerebat. Scd̃m diuinitatẽ¬

Expanded text:
tis; et a meipso non veni, sed est verus qui me misit, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat: secundum aute
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qr tunc ibi ñ fuimus. Scͥptum est.
legitur. Cum recitaret᷑ andiuimus. s tãꝗͣ
iudeis dictum audiuimus. N nos pona¬
mus pꝰ nos & quasi intueamur inmicoᷤᷤ
nr̃os rep̾hendere. & nos ipsi faciamus
Q in nobis ueritas ipsa rep̾hendat. Iudei
quidem ꝑsonalit̾ iudicabant. s ido ñ
ꝑtinent ad nouum testam̃tum. ideo ñ
scoꝵ. societati angłoꝵ. Terrena qͤrebant a
đo. Terrena enĩ ꝓmissio ẽ uictoria ab in¬
micis. fecunditas pariendi. multiplicatio fili¬
orum. abundantia fructuum. Q ͤ illis oĩa ado

Expanded text:
tum, quia tunc ibi non fuimus. Scriptum est, tum, quia tunc ibi non fuimus. Scriptum est, legitur, cum recitaretur audivimus; sed tanquam Judaeis dictum audivimus: non nos ponamus post nos, et quasi intueamur inimicos reprehendere, et ipsi nos faciamus quod in nobis veritas ipsa reprehendat. Judaei quidem personaliter judicabant, sed ideo non pertinent ad Novum Testamentum, ideo non sanctorum societati Angelorum: terrena quaerebant a Domino; terra enim promissionis, victoria ab inimicis, fecunditas pariendi, multiplicatio filiorum, abundantia fructuum, quae illis omnia a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. crederetis & michi. De me enim ille
scripsit. S hoc loco noluit hoc dicere. tãqͣm
se & moysi ante illos constitutis. Propter
legem moysi circumciditis qͣndo  sabbatũ
occurrerit. & ego sanitatum faciendarum
beneficientiam ñ uultis ut exhibeam ꝑ
sabbatum : qr dñs circuicisionis ⁊ dñs
sabbati. salutis auctor ẽ. & seruilia oꝑa¬
uus ẽ peccati. Nunquid seruile opꝰ ẽ ho-¬
minẽ sanare ꝑ sabbatum: manducatis
& bibitis ut aliquid dicam ex ammoni
iudicare: s iustum iudicium iudicate:
Attendite me qͦmͦ hominẽ. attendite moy¬
sen qͦmͦ hominẽ. Si scđm ueritatẽ iudi¬
cetis. neq moysen neq me condenabitis:
& ueritate cognita me cognoscetis. qͥ a
ni laboris ẽ. ñ ꝑsonalit̃ iudicare. s rec̾tum
iudicium retinere. Ammonuit quidem
dñs iudeos. s monuit & nos. Illos conui¬
cit. nos instruxit. Illos redarguit nos
exacuit. N putemus hoc nob̃ ido ñ dic̃¬

Expanded text:
Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille Moysi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit . Sed hoc loco noluit hoc dicere, tanquam se et Moyse ante illos constitutis. Propter legem Moysi circumciditis, quando etiam sabbatum occurrerit; et ego sanitatum faciendarum beneficentiam non vultis ut exhibeam per sabbatum? Quia Dominus circumcisionis et Dominus sabbati, salutis est auctor: et servilia ovus est peccati . Numquid servile opus est, hominem sanare per sabbatum? Manducatis et bibitis ut aliquid dicam ex admonitjudicare, sed rectum judicium judicate. Attendite me quomodo hominem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cognita me cognoscetis, quia ni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit et nos: illos convicit, nos instruxit; illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis non ideo dic
Abbreviated transcription (Latin):
stulit suꝑ fluum oũ qͦ nati eratis :⁊ multo
peiꝰ qͦ male uiuendo addideratis. Circũ¬
cisi ꝑpet̾m. qr adhuc sapitis terram:
Q ad extremũ qr legẽ dedit moy ses: icir¬
cumciditis hominẽ sabbato: intelligite ħ
significari opꝰ bonũ qͦ ego feci totũ hominẽ
saluum sabbato. qr & curatꝰ ẽ ut sanꝰ eẽt
incorꝑe. ⁊ credidit ut sanꝰ ẽẽt manima:
Nolite iudicare ꝑsonalit᷑. s rectũ iudiciũ
iudicate. Qͥd ẽ hoc: Mͦ qr ꝑ legem moy si
circumeiditis sabbato ñ irascimimi moysi.
& qr ego die sabbati saluñ feci hominẽ
i rascimim mͥ: ꝑsonalit᷑ iudicatis. ueritatẽ
attendite. Ego ñ me p̾fero moysi ait dñs:
qͥ erat & ipsius moy si dñs. Sic attendite
qͦmͦ homines. nos duos tamqͣm ambos
homines. Iudicate int̾ nof. s uerum iu¬
dicium iudicate. Nolite me honorato
illo dampnare. s illo intellecto me hono¬
rate. Hocenĩ eis alio loco dixit. si credecis

Expanded text:
stulit superfluum cum quo nati eratis, et multo stulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, intelligite hoc significari opus bonum, quod ego feci totum hominem salvum sabbato; quia et curatus est ut sanus esset in corpore, et credidit ut sanus esset in anima. 6. Nolite judicare personaliter, sed rectum judicium judicate. Quid est hoc? Modo qui per legem Moysi circumciditis sabbato, non irascimini Moysi; et quia ego die sabbati salvum feci hominem, irascimini mihi. Personaliter judicatis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Dominus, qui erat et ipsius Moysi Dominus. Sic attendite quomodo homines nos duos, tanquam ambos homines: judicate inter nos, sed verum judicium judicate; nolite me honorato illum damnare, sed illo intellecto me honorate. Hoc enim eis alio loco dixit: Si crederetis
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium. & ꝑ unumꝰ hominẽ mors:
sic̾ ꝑ unum homine̾ resurrectio mortuoꝵ:
& qͥuia ꝑ unum hominẽ peccatũ ĩ trauit᷑
inmundũ. ⁊ ꝑ peccatum mors: ido quisq
cũ p̃putio nascit᷑: qr omnis homo cũ uicio
ꝓpaginis nascitur. & ñ mundat ds̃ siue A
uicio cũ qͦ nascim᷑÷ siue auitiis quȩ male
uiuendo addimus: nͥ ꝑ cultellum petrinũ
petrinis circumcidebant. & petre nomine
xp̃m figurabant ip̃sentẽ ñ agnoscebant. s
insuꝑ eum ocoidere cupiebant. Qr autẽ
octauo die. nͥ qr pꝰ septimũ sabbati. dñs die
domunico resurrexit. gͦ resurrectio xͥ quȩ
facta ẽ. tercio quidẽ a die passionis. sed
octauo die in dieb ebdomadis: ipsa nos
circumcidit. Audi circumeisos uera petͣ.
apło ammonente. Si gͦ resurr existis cũ
xp̃o. quȩ sursum sunt sapite. ubi xͦ ẽ
Resurrexit xͦ. abstulit uob̃ desideria car¬
nalia. abstulit concupiscentias malas. ab¬

Expanded text:
mortalium: Et per unum hominem mors, mortalium: Et per unum hominem mors, sicut per unum hominem ; et per unum hominem peccatum introivit in mundum, et per peccatum mors . Ideo quisque cum praeputio nascitur, quia omnis homo cum vitio propaginis nascitur: et non mundat Deus, sive a vitio, cum quo nascimur, sive a vitiis quae male vivendo addimus, nisi per cultellum petrinum,petrinis circumcidebant, et petrae nomine Christum figurabant: et praesentem non agnoscebant, sed insuper eum occidere cupiebant. Quare autem octavo die, nisi quia post septimum sabbati Dominus die dominico resurrexit? Ergo resurrectio Christi, quae facta est tertio quidem die passionis, sed octavo die in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo; quae sursum sunt quaerite, uResurrexit Christus, abstulit vobis desideria carnalia, abstulit concupiscentias malas, ab
Abbreviated transcription (Latin):
bati. quid facietis: uacabitis ut seruetis
sabbatum. an circumdetis ut impleatis
sacram̃tum diei octaui: S noui inquit
q facitis. circumciditis hominẽ. Qr̃e quia
circumcisio ꝑtinet ad aliqͦd signaculum
salutis. & ñ debent homines sabbato ua-¬
care a salute. G̾ nec mͥ irascamini. q saluũ
feci totum hominẽ sabbato. Si circumcisi¬
onẽ inquit accipit homo in sabbato. ut ñ
soluat᷑ lex moysi: aliquid enim ꝑ moysẽ
in illa consticutione circumcisionis salu-¬
brit̾ institutum ẽ : mͥ oꝑanti salutem in
sabbato quare indignamini: Forte enĩ
illa circumcisio ipsum dnm significabat.
cui isti curanti & sananti indignabant᷑:
Iussa ẽ enim adhiberi octauo die. & qͥd ẽ
circumcisio. nͥ carnis expolatio: Signifi¬
cat gͦ ista circumcisio. expoliationem a
corde cupiditatum carnalium. Ngͦ sine
causa data ẽ. & in eo membro fieri iussa:
qm ꝑ illud membrum ꝓcreat᷑ creatura

Expanded text:
bati, quid facietis? Vacabitis, ut servetis bati, quid facietis? Vacabitis, ut servetis Sabbatum, an circumcidetis, ut impleatis Sacramentum diei octavi? Sed novi, inquit, quid facitis. Circumciditis hominem. Quare? quia circumcisio pertinet ad aliquod signum salutis, et non debent homines Sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem in Sabbato. Si circumcisionem, inquit, accepit homo in Sabbato, ut non solvatur lex Moysi. Aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcisionis salubriter institutum est, mihi operanti salutem in Sabbato, quare indignamini? Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octava die. Et quid est circumcisio, nisi carnis exspoliatio? Significat ergo ista circumcisio exspoliationem a corde cupiditatum carnalium. Non ergo sine causa data est, et in eo membro fieri jussa, quoniam per illud membrum procreatur creatura
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabunt: in ebriabunt᷑ ab ub̾tate domus
tuȩ. & torrente uoluptatis tuȩ pocabis
eos. qm̃ ap̃ tẽ ẽ fons uite. & in lumine cuo
uidebimus lumen. Hȩc ẽ salus quȩ ad
bonos ꝑtinet. quos appellauit filios ho¬
minum cum supͣ dixisset. homines &
iumenta saluos facies dñe. Qͥd enim:
illi homines ñ erant filii hominũ. ut cũ
dixisset homines. sequeret᷑ & diceret. filii
aut᷑ hominũ: qͣsi aliud erant homines. &
aliud filĩi hominum: Non tamen arbitror
sine aliqua significatione distinctionis hoc
nent ad primum hominẽ. filii autem
hominum ꝑtinent ad filium hominis:
Unum opꝰ feci. & omnes miramini. Et
circimicisionẽ a moyse. ñ qi ex moyse est.
s ex patrib. Abraham quippe primus
accepit circuncisionẽ adño. & uos sabba¬
to circumciditis. Conuincit uos moyses:
Inlege accepistis in lege ut circumcidatis
octauo die. accepistis in lege ut uacetis
septimo die. Si octauus dies illius qui
natꝰ ẽ occurrerit addiem septimum sab¬

Expanded text:
domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Haec est salus quae ad bonos pertinet, quos appellavit filios hominum; cum supra dixisset, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quid enim? illi homines non erant filii hominum, ut cum dixisset, Homines, sequeretur et diceret, Filii autem hominum; quasi aliud erant homines, et aliud filii hominum? Non tamen arbitror sine aliqua significatione distinctionis hoc nent ad primum hominem: filii autem hominum pertinent ad Filium hominis. 4. Unum opus feci, et omnes miramini. Et circumcisionsed patribus. Abraham quippe primus accepit circumcisionem a Domino. Et in Sabbato circumciditis. Convincit vos Moyses in lege. Accepistis ut circumcidatis octavo die, accepistis in lege ut vacetis septimo die . Si octavus dies illius qui natus est, occurrerit ad diem septimum Sab
Abbreviated transcription (Latin):
de illo. ꝓꝑter metum iudeoꝵ. S qui
ñ loquebant᷑ de illo ꝓpt̾ metũ iudeoꝵ:
turbas sonitus eoꝵ apparebat tanqͣm
aridoꝵr filior. Seducit turbas clariꝰ
sonabant. bonus ẽ. p̾ssius susurrabat:
tamen ita crescit eccłia eiꝰ. ita eã dignatꝰ ẽ
ꝑ cuncta diffundere: ut iam susurret᷑
seducit turbas. & clarius ꝑsonet bonus elb¬

Expanded text:
de illo, propter metum de illo, propter metum  loquebatur de illo propter metum Judaeorum, turbas , sonitus eorum apparebat, tanquam aridorum foliorum. Seducit turbas, clarius sonabant. Bonus est, pressius susurrabant.tamen ita crescit Ecclesia ejus, ita eam dignatus est per cuncta diffundere, ut etiam susurretur, Seducit turbas, sed clarius personet, Bonus e
Abbreviated transcription (Latin):
turbas. Unde hoc: quia uita nr̃a absco¬
dita ẽ. cum xͦ indo̾. Ido licet dic̾e hõib.
ꝑ hyemem mortua ẽ ista arbor ũbi gr̃a:
arbor fioi. arbor pirit huusmodi po¬
moꝵ similis ẽ aride. & qͣmdui hẏempᷤ
ẽ. ñ apparet. Estas ꝓbat. iudiciũ ꝓ bat̾:
ueniet & ñ silebit. ignis ante eũ p̃ibit:
Iste ignis inflammabit inimicos eius.
aridas arbores ignis comp̾hendet. Tunc
enim aride apparebunt: oum eis dicet᷑:¬
& suriui. & ñ dẽdistis michi manducare.
In alia uͦ parte hoc ẽ. indextra. apparebit
fecunditas fructuum. dignitasq filiors:
Uiriditas. ȩternitas erit. Illis gͦ tanqͣm
aridis dicetur. ite in ignem ȩcernum:
dicant homines seducit turbas. De ipso
in area. uide qͦ madmodum blasphemet᷑
apalea. Simul quidem triturantur. s
paleȩ̃ conteruntur. frumenta purgant᷑:
Qđ dictum ẽ gͦ de dño. ualet ad consola¬
tionẽ de quocumq hoc dictum fuerit
xp̃iano. Nemo tamen palam lo quebat᷑

Expanded text:
turbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscoturbas. Unde hoc? Quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo . Ideo licet dicere hominibus per hiemem, Mortua est ista arbor, verbi gratia, arbor fici, arbor piri, et hujusmodi pomorum, similis est aridae; et quamdiu hiems est, non apparet. Aestas probat, judicium probat. er et non silebit ; ignis ante eum praeibit: iste ignis inflammabit inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum . dicant homines, Seducit turbas. De ipso,in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul quidem triturantur; sed paleae conteruntur, frumenta purgantur. Quod dictum est ergo de Domino, valet ad consolationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tantur in nob̾: & ñ uacat q de domino
dictum ẽ. Ascendit ad diem festum ñ
manifeste s tanqͣm in occulto. Figura
enim erat ipsum in occulto. qr ĩ ipso
die festo xͤ latebat. qr ipse dies festus
x membra ꝑegrinatura significabat:
Iudei gͦ querebant eura indie festo.
anteqͣm ascenderet. Priores enim fr̃s
ascenderunt. & nͣ tunc ascendit ille
qndo illi putabant & uolebant. ut
eciam hoc impleretur qd ait ñ adhunc
id ẽ ad quem uos uultis primum uł
scđm diem. Ascendit autẽ postea ut
eugłm loquitur mediato die festo. id ẽ
cum iam illius diei festi tot dies prete¬
rissent. quot remansissent. Ipsã enim
festiuitatẽ qͣntum intelligendum est
dieb plurib celebrabant. Dicebant gͦ:
Ubi ẽ ille: & murmur multus de eo
erat in turba. Unde murmur: de
contentione. Que fuit contentio: Qͥdã
enim dicebant qr bonus ẽ. aliĩ autẽ ñ.
si seducit turbas. De omnib seruis eiꝰ hoc
alii dicunt bonus ẽ. aliĩ ñ. sed seducit

Expanded text:
n vacat quod de Domino dictum est, Ascendit ad diem festum, non manifeste, sed tanquam in occulto. Figuratum enim erat ipsum in occulto, quia in ipso die festo Christus latebat; quia ipse dies festus, Christi membra peregrinatura significabat. 10. Judaei ergo quaerebant eum in die festo: antequam asceascenderant. Non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant, ut jam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo, id est, cum jam illius diei festi tot dies praeterissent, quot remansissent. Ipsam enim festivitatem, quantum intelligendum est, diebus plurimis celebrabant. Dicebant ergo: Ubi est ille? et murmur multus de eo erat in turba. Unde murmur? De contentione. Quae fuit contentio? Quidam enim dicebant: Quia bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas. De omnibus ejus servis houa gratia, alii dicunt, Bonus est; alii, Non, sed sedu
Abbreviated transcription (Latin):
i aliq̾n int̾ necessarios. Fit ñ ñqm iudiciũ
int̾ patrẽ ⁊ filium. Querit᷑ pat̾ de malo
filio. aut querit᷑ filius de duro patre. Ser.¬
uamꝰ honorificentiam patri quȩ debet᷑ a filis.
ũ equamꝰ filiũ patri in honore. s p̾ponimꝰ.
Sibonã causã ht̃ filiꝰ equemꝰ patri ĩ ueritate:
& sic tribuimꝰ honore̾ debitũ. ut ñ ꝑdat
equitas meritum. Ita uerbis domini ꝓsi¬
&ͦ quidam ex iherosolmus. nonne hic ẽ

Expanded text:
et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium inter patrem et filium; queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre: servamus honorificentiam patri, quae debetur a filio; non aequamus filium si bonam causam habet: filium aequamus patri in veritate, et sic tribuimus honorem debitum, ut non perdat aequitas meritum. Ita verbis Domini profiergo quidam ex Jeroso
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ datꝰ. In illo. partꝰ nouus. in nob̾ homo nouꝰ
Qͥd ẽ hõ nouus : d uecustate innouatꝰ. Aa
qͣm rem innouatꝰ: Ad desideranda celestia.
ad concupiscenda sempit̾na. ad patriã quȩ
sursum ẽ. & hostẽ ñ timet desidandã. ubi
ñ ꝑdimus amicum. ñ timemꝰ inmicum:
Ubi uiuiniꝰ cũ bono affectu. sine ullo defectu
Ubi nemo nascit᷑. qr nemo morit᷑. Ubi nemo
iam ꝓficit. & nemo deficit. Ubi ñ esurit᷑¬
ñ sicit᷑ s sacietas ẽ immortalitas. & cibus
ueritas. Hec habentes ꝓmissa. & ad nouuĩ
testam̃tum ꝑtinentes. & noue hereditatis
facti heredes: & ipsius dñi coheredes:
aliam spem ualde habemus. N ꝑsonalit̾
iudicemus. s rectum iudicium teneamꝰ.
Qͥs ẽ qui ñ iudicat ꝑsonalit̾: Qui equaliter¬
diligit. Dilectio equalis. facit ñ acceptari
ꝑsonas. Nam cum homines diuerso modo
ꝓ suis gradib honoramus: tunc tim̃dũ ẽ. ne
ꝑsonas accipiamꝰ. s qͣndo int̾ duos iudicamꝰ.

Expanded text:
us, in nobis homo novus. Quid est homo novus? A vetustate innovatus. Ad quam rem innovatus? Ad desideranda coelestia, ad concupiscenda sempiterna, ad patriam quae sursum est et hostem non timet, desiderandam, ubi non perdimus amicum, non timemus inimicum; ubi vivimus cum bono affectu, sine ullo defectu; ubi nemo nascitur, quia nemo moritur; ubi nemo jam proficit, et nemo deficit; ubi non esuritimmortalitas, et cibus veritas. Haec habentes promissa, et ad Novum Testamentum pertinentes, et novae haereditatis facti haeredes, et ipsius Domini cohaeredes, aliam spem valde habemus: non personaliter judicemus, sed rectum judicium teneamus. 8. Quis est qui non judicat personaliter? Qui diligit aequaliter. Dilectio aequalis facit non acceptari personas. Non cum homines diverso modo pro suis gradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
grãm homo adoptatꝰ. cuius głam quesiut
qui ẽ. ab illo unicus natꝰ. Qui aut̃ querit
głam eiꝰ qui misit illum hic uerax ẽ. &
iniustitia in illo ñ ẽ. In anticristo aut̾ in
iustitia ẽ. & uerax ñ ẽ: quia głam suam
quesiturus ẽ. ñ eius aquo missus ẽ. N ẽ
enim missus. s uenire ꝑmissus. Omnes gͦ
ꝑtinentes ad corpꝰ xͥ. ne inducamur in laqueoᷤᷤ
anticristi. nͭ queramus głam nr̃am. S si ille
quesiuit głam eiꝰ qui eum ꝗui eum misit.
qͣntomagis nos eiꝰ qui nos fecit: Exelcis

Expanded text:
gratiam, homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit gratiam, homo adoptatus, cujus gloriam quaesivit qui est ab illo unicus natus. Qui autem quaerit gloriam ejus qui misit illum, hic verax est, et injustitia in illo non est. In Antichrist verax non est; quia gloriam suam quaesiturus est, non ejus a quo missus est: non enim est missus, sed venire permissus. Omnes ergo pertinentes ad corpus Christi, ne inducamur in laqueos Antichristi, non quaeramus gloriam nostram. Sed si ille quaesivit gloriam ejus qui eum misit, quanto ma