comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ⁊ non sitiet in aet̾nũ : Lam uero qui suerit.
martꝰ esꝰ. quid aliud qua dicbolũ nominis buiꝰ int̃p¬
tatione significat: huiꝰ eat pessimo coniugio
delegati om̃s quos gã dĩ liberit. ut aeoła sie ma¬
cula eruga siluiatori proprio copulecur: Nranãꝙ
int̃p̃tat᷑ lux mei dei. hetthens aut̃. abscisus. Siue
qđ inueritite ñ stecit. sed ilice suac suꝑna quã dedeo
habebat suꝑbiȩ merito abscisus ẽ. siue qđ cadendo
uoris urib ꝑditis gansfigurat se tam̃ in angłm lucis.
audens adhuc dicere lux mea dĩ est. Ergo is te
quidẽ dauid ꝙr auit̃ sc helerateq peccaut. qđ seclus eiꝰ
etiam ꝑprophetam dĩs arguit in crepando. Sipse
abluit penatendo. Ueruntam̃ ille desiderabilis am̃ib
gentib adamauit accł on suꝑ tec tum se lauantẽ.
id ẽimundantem se asordib scłi. & domũ luteã
spiritali contemplatione transcendentem atq

Expanded text:
erit, non sitiet in aeternum. iam uero qui fuerit erit, non sitiet in aeternum. iam uero qui fuerit maritus eius, quid aliud quam diabolum nominis huius interpretatione significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat, ut ecclesia sine macula et ruga saluatori proprio copuletur. Uria namque interpretatur "lux mea dei." Chetteus autem "abscisus," siue quod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo habebat, superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dquidem Dauid grauiter scelerateque peccauit; quod scelus eius etiam per prophetam deus arguit increpando et ipse abluit paenitendo. uerum tamen ille desiderabilis omnibus gentibus adamauit ecclesiam super tectum se lauantem, id est mundantem se a sordibus saeculi et domum luteam spiritali contemplatione transcendentem atque
Abbreviated transcription (Latin):
& quid fortius leone illo decribu iula qui uicit mundũ
Et qͥd desiderabilius illo dequo ꝓpheta dicit. ueniet
desideratis om̃b gentib: Bech sabce int̾p̃tat᷑ puteis
sitietatis siue puteus sepamus. Qua lib& aut̃ barũ
nomins ẽiꝰ huiꝰ int̃p̃tationũ inid qđ dicere intendinꝰ
assumamus satis cgruit. Nã& in canticis canti coꝵ
sponsa illa eccła est: quȩ uocait᷑ puteus aquȩ uiue
decȩbosp̃s scs mis sus uenit. De septimanis enĩ constare
eundẽ festũ diem. tobiȩ quoq seriptira testatur.
Ad xluiii aut̃ qđ ẽ. septies septeni uinũ adeditur:
suo uintes comendet̃. Ihn bide ratone uut illa
apostolica sententia sufferentes inuicẽ in di¬
lectione. studentes seruare unitatẽ sp̃s in uĩculo
pacis. Dono itaq spãli hocẽꝰ septehario factaẽ.
eccła puteus sacietatis: qui fac ras est in ea
fons aquȩ. salientis in iutã et̃nã. Quẽ qui habia¬

Expanded text:
et quid fortius leone illo de tribu Iuda, qui uicit mundum? et quid fortius leone illo de tribu Iuda, qui uicit mundum? et quid desiderabilius illo, de quo propheta dicit: ueniet desideratus omnibus gentibus? Bersabee interpretatur "puteus satietatis" siue "puteus septimus;" quamlibet autem harum nominis huius interpretationum in id, quod dicere intendimus, adsumamus, satis congruit. nam et in canticis canticorum sponsa illa ecclesia est, quae uocatur puteus aquae uiuae. de caelo missus spiritus sanctus uenit. de septimanis enim constare eundem festum diem Tobiae quoque scriptura testatur. ad XLVIIII autem, quod est septies septeni, unum additur, quo unitas commendatur. in hac ratione uiuit apostolica illa sententia: sufferentes inuicem, in dilectione studentes seruare unitatem spiritus, in uinculo pacis. dono itaque spiritali, hoc est septenario, facta est ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in uitam aeternam, quem qui habu
Abbreviated transcription (Latin):
fessioꝰ peccati amaritudo. Post uero iã publicis signis anuli
monilis &iurgȩ uicit temere iudicantes iudeos quorũ
ũ ꝑsonã iudas ipse gestabat. quibodieq dicunt ñ huoc
esse popłm xp̃i. nec habere nos sem̃ habraȩ. Sed platis
certissimis docum̃tis nr̃ȩ uocationis ius tificationis glori¬
ficationis. sine dubio consundentur. & nosi magis quã se
iustificatos esse fatebunt᷑. Enucleatius hȩc & menbratĩ
quod ã modo articulatimq serutarer atq disserereta
quantũ intentionẽ meã dñs adiuiar&. nuisi me ab hac
laboriosiore diligentia. siniendi huius operis qđ plus-
quã uellẽ ũ ꝓlixũ est cura probiberet.: Numnc peccatũ
dauid quid in ꝓbhetia significauerit : quanta possũ
breuitate ꝑstringam. Nomina quippe ipsa int̃p̃¬
tatu. satis ostendunt: quid &iã hoc factũ p̃figura¬
uerit. Dauicl int̾p̃tat᷑ manu fortis : siue desiderabilis.

Expanded text:
fessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, fessionis amaritudo. post uero iam publicis signis anuli, monilis et uirgae uicit temere iudicantes Iudaeos, quorum iam personam ludas ipse gestabat, qui hodieque dicunt non hunc esse populum Christi nec habere nos semen Abrahae; sed prolatis certissimis documentis nostrae uocationis, iustificationis, glorificationis sine dubio confundentur et nos magis quam se iustificatos esse fatebuntur. enucleatius haec et membratim quodam modo articulatimque scrutarer atque dissererem, quantum intentionem meam dominus adiuuaret, nisi me ab hac laboriosiore diligentia finiendi huius operis, quod plus quam uellem iam prolixum est, cura prohiberet. Nunc peccatum Dauid quid in prophetia significauerit, quanta possum breuitate perstringam. nomina quippe ipsa interpretata satis ostendunt, quid etiam hoc factum praefigurauerit. Dauid interpretatur "manu fortis" siue "desiderabilis:"
Abbreviated transcription (Latin):
pientib ab iherusalem. Nã & ipse habitus me¬
regicius. confessio peccatorũ .ẽ. Typũ quippe
iã aeccłȩ gerit thamar. ex gentib euocate.
Sedens cũ hoc habitu ad portã enan ł ęnaim:
qđ int̃p̃tat᷑ fontes . Cucurrit enĩ uelud ceruus
ad fontes aquarũ ꝑuenire ad sem̃ habrae.
llica ñ agnoscente fecat᷑. quia de illa p̃dictũ ẽ.
popłs quẽ ñ cognonii seruiuit mͥ. Accepit ĩocculto
anulũ monile. & iurgam. uocatione signatur.
iustificatione decoratur. glorisicatione exaltat᷑
Quos enĩ p̃destmaut. illos & uocauit. Suos aut̃ uocaut
illos &iustisscaũ. Et quos iuis tisicauit. illos & glorificauit.
Sedhȩc ut dixi aclbuc inocculto. ubi sit & conceptio
seẽ ub tatis. Mittit᷑ aut̃ ꝓmissus hȩdus. tamꝗ me¬
retrici. Hȩdus : exꝓbratio peccati. Peunde odol¬
lamitẽ. tanꝗ increpantem & dicentẽ. generatio iuperar̃.
Sednon eam inuenit peccati exꝓbratio. quã mutauit con

Expanded text:
pientibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus mepientibus ab Hierusalem. nam et ipse habitus meretricius confessio peccatorum est typum quippe iam ecclesiae gerit Thamar ex gentibus euocatae, sedens cum hoc habitu ad portam Enan uel Enain, quod interpretatur fontes. cucurrit enim uelut ceruus ad fontes aquarum peruenire ad semen Abrahae; illic a non cognoscente fetatur, quia de illa praedictum est: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi accipit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit, illos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. mittitur autem promissus hedus tamquam meretrici, hedus exprobratio peccati, per eundem Odollamitem tamquam increpantem et dicentem: generatio uiperarum. sed non eam inueni
Abbreviated transcription (Latin):
innatis mulierũ maior illo nemo surrexit . quia
ex om̃ib prenuntiantib xp̃m ipse uidit qđ multi
iust & ꝓshetȩ cupierunt uidere & non uider̃
silutauit exutero. agnouit ꝑfectius ⁊ ex colũba
Et idõ tam quã odollamites uerẽ testimoniũ
ꝑ hebuit in aqua. uenit aut̃ cdns acloues ton¬
dendas hocest exhonerandis sarcinis laboriosis
ex quib aecclȩ laudatȩ incanticis canticoꝵ
dentes essent. uelud grex detonsarũ. lã thamar
habitũ mutet. Nã & cõmutans int̃p̃tat᷑ hamar.
Sedinea prorsus nom̃ amaritudinis maneat.
non illius in qua dño fel ministrauit. sed illius
inqua petrus amare fleuit. Nã & iulas.
latine confessio. ẽ. Confessioni ergͦ amaritudo
musceatur. ut uera pęnitentia p̃signetur.:
Hacpęnitentia fȩcundat᷑ eccła. in om̃ib gentib
consticuttat. Oportebat enĩ xp̃m pati. &̾resur¬
gere tertia die . & p̃dicari in nomine eiꝰ pęnitentiã
& remis sionẽ peccatorũ ꝑ om̃s gentes. inci¬

Expanded text:
in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba, et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas — hoc est exonerandas sarcinis laboriosis — ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes esse uelut grex detonsarum. Iam Thamar habitum mutet: nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes inci
Abbreviated transcription (Latin):
quae carnalis homo quilib& non ꝑcipit: Quanto magis uos.
qui cũ carnem detestamini. nuhil aliud quã urm regulã
detestaminr: quabona & bonc nietimini neq enĩ potest

Expanded text:
quae carnalis homo quilibet non percipit, quanto magis uos, qui cum carnem detestamini, nihil aliud quam uestram regulam detestamini, qua bona et mala metimini! neque enim potest
Abbreviated transcription (Latin):
interiorem hominem ꝑ spm mentis. ext̃riorẽ
uero in corpore atq istamortaliuita uult
intelligi. Non tamen utrũq horũ simulluos
homines eum dixisse aliquando in eius litteris
legitur. sedunũ quem totum deus fecerit:.
dest. & id quod interius. ẽ. &id qđ ext̃rius
Sed eum ad imaginem suam non fecit: nisiscełm
id qđ interius .ẽ : Non solum incorporeum:
uerum &iam rationalem. qđ peccorib noninẽ :
Nan itaq unum hominem fecit adimaginemsiã.
& alterum fecit non adimaginem suam: sed
quia hoc utrũq interius & exterius
simul unus homo .ẽ. hunc unũ hominem
adimaginem suã fecit:. Non scđm id

Expanded text:
interiorem hominem per spiritum mentis, exteriorem interiorem hominem per spiritum mentis, exteriorem uero in corpore atque ista mortali uita uult intellegi; non tamen utrumque horum simul duos homines eum dixisse aliquando in eius litteris legitur, sed unum, quem totum deus fecerit, id est et id, quod interius est, et id, quod exterius; sed eum ad . imaginem suam non fecit nisi secundum id, quod interius est, non solum incorporeum, uerum etiam rationale, quod pecoribus non inest. non itaque unum hominem fecit ad imaginem suam et alterum fecit non ad imaginem suam, sed quia hoc utrumque, interius et exterius, simul unus homo est, hunc unum hominem ad imaginem suam fecit, non secund
Abbreviated transcription (Latin):
adgalasthas desemet ipso: Cũ placuit ei qui me
segregauit deutero matrismeae. ut reuelar&
filium suũ inme ut eũ annuntiarem ingentes:
continuo non ad quieui corni& sanguni Uli¬
des ergo ubique eũ in hac altera natiuitatenr̃a
sp̃u aliũ dũtaxat. al seuerantem nos adeo for¬
mari non in priore illa obscena acꝓpudiosa:
quȩ nos nihlo prȩstantius neq mundius animalb lib
ceteris. inutero mat̾no & concepit & formauit¬
& genuit:. Qua dere anim aduertere siuolue-¬
ritis: inuenietis hac in parte nos nontã ꝓ fessione
auobis distare. quam intellectu: Siqͥ demuob
placuerit hoc ueteri & exteriori homini ac
t̾reno tribuere. ut sit adeo formatus. nos uero
econtra caelesti hoc dederimus. & int̾riori ac
nouo homini deferamiis: Neq idtimere ac
p̃suntiue : sed axp̃o dicentes & eius apłis qͥ primi
cadem in mundo docuisse monstratur:
augustinus respondit: Paulus quidem a postolus

Expanded text:
ad Galatas de semetipso, Cum placuit ei, qui me ad Galatas de semetipso, Cum placuit ei, qui me segregavit de utero matris meae, ut revelaret Filium suum in me, ut eum annuntiarem in Gentes, continuo non acquievi carni et sanguini . Vides ergo ubique eum in hac altera nativitate nostra, spirituali duntaxat, asseverantem nos a Deo formari; non in priore illa obscoena ac propudiosa, quae nos nihilo praestantius neque mundius animalibus caeteris in utero materno et concepit et formavit et genuit. Qua de re animadvertere si volueritis, invenietis hac in parte nos non tam professione a vobis distare, quam intplacuerit hoc ueteri et exteriori homini ac terreno tribuere, ut sit a deo formatus, nos uero contra caelesti hoc dederimus et interiori ac nouo homini deferamus neque id temere aut praesumptiue, sed a Christo discentes et eius apostolis, qui primi eadem in mundo docuisse monstrantur. AUGUSTINUS respondit: Paulus quidem apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ginem inquit eius quicrauiit eum : ut ex.
Hoc liqueat ueterem hominem. nec imagit¬
nem ẽe dei. nec ahipso fegmatũ: Mam illud
quidem quod sequitur dicens ubi non est
masculus & femina. iudȩus & grecus. barbarꝰ.
& syta: magis ac magis ostendit natiuitatẽ
hanc que nos mares fecit acfeminas. grecos.
ac iudaeos. scytas & barbaros. non eam essei
inqua deus oꝑatur. cũ hominem format.
sed illam quae nos om̃i exutos nationum.
uarietate sexusque & coaditionis unumred.¬
ludȩus neq grecus. non . ẽ masculus neque
femina non. est seruus & liber: sed om̃s in.
Xp̃o unum sunt: Ergo tunc fit homo adeo.
cum fit unus ex multis. non cum ex uno. est.
diuisus in multa: Duusit autem nos primus ort
id ẽ corporalis : secundus adunat intelibilis acdiuinus:
Eo que rectissime nos hunc quidem corporis naturȩ
ascribendum putauimus: illũ uero superȩmarestati:.
In xp̃o iħu ꝑ euuangelium : egouos genui Et

Expanded text:
ginem. inquit, eius, qui creauit eum, ut ex ginem. inquit, eius, qui creauit eum, ut ex hoc liqueat ueterem hominem nec imaginem esse dei nec ab ipso formatum. nam illud quidem, quod sequitur dicens: ubi non est masculus et femina, Iudaeus et Graecus, barbarus et Scytha, magis ac magis ostendit natiuitatem hanc, quae nos mares fecit ac feminas, Graecos et Iudaeos, Scythas et barbaros. non eam esse, in qua deus operatur. cum hominem format, sed illam, quae nos omni exutos nationum uarietate sexusque et condicionis unum redIudaeus neque Graecus, non est masculus neque femina, non est seruus et liber, sed omnes in Christo unum sunt. ergo tunc fit homo a deo, cum fit unus ei multis, non cum ex uno est diuisus in multa. diuisit autem nos primus ortus, id est corporalis; secundus adunat, intellegibilis ac diuinus: eoque rectissime nos hunc quidem corporis naturae ascribendum putauimus, illum uero supernae maiestati. In Christo Jesu per Evangelium ego vos genui : et
Abbreviated transcription (Latin):
&hominem ostendi alterũ. & natiuita tem
aliã. & aliũ nascendi modum . Nam cũ exuite.
uos & induite dicit: tempus utiq credulita.¬
tis significat:. Cũ uero hominem nouion.
adeo cretiri testatur : tum indicͣ  ueterem nec
abipso ẽẽ nec scđm eũ formatum⁊ Et cũ ꝓseqͥt᷑.
dicens illum quidem fier insc̃itate & iustitia & ueri¬
tate: tunc designat atq demonstrat alt̾rũ illũ.
natiuitatis morem quẽ dixi longe dissumlem huie.
qui corpora nr̃a furiosis genitorũ conplexibus
seminauit. quemq: &ũ ostendit ex deo non ẽẽ.
cũ illũ solũ monstrauit esse exdeo. Nec non.
& ad colosenses aid ipsũ denuo dicit: sex poliate.
nouatur inagnitione dei: scđm imaginem eius.
qui creauit eũ inuobis Et hinc ergo nonsolum
hominem nouũ ostendit eũ esse quem deus faciat:
sed quando &iam & quibus modis sormetur edocuit.
id .ẽ. inagnicione dei. Quo significatura
credelitas tempus . Et ad huc:. Scđm ima.¬

Expanded text:
hominem ostendi alterum et natiuitatem hominem ostendi alterum et natiuitatem aliam et alium nascendi modum. nam cum "exuite uos et induite" dicit. tempus utique credulitatis significat; cum uero hominem nouum a deo creari testatur, tum indicat ueterem nec ab ipso esse nec secundum eum formatum. et cum prosequitur dicens illum quidem fieri in sanctitate et iustitia et ueritate, tunc designat atque demonstrat alterum illum natiuitatis morem, quem dixi longe dissimilem huic, qui corpora nostra furiosis genitorum conplexibus seminauit quemque etiam ostendit ex deo non esse, cum illum solum monstrauit esse ex deo. necnon et ad Colossenses id ipsum denuo dicit: expoliate unouatur in agnitione dei secundum imaginem eius, qui creauit eum in uobis. et hinc ergo non solum hominem nouum ostendit eum esse, quem deus faciat, sed quando etiam et quibus modis formetur. edocuit, id est in agnitione dei, quo significatur credulitatis tempus. et adhuc secundum ima
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicũ inotero fingimur ut fere gerłib
plac& et iudaeis & ipsis uobis. tunc nos.
õs format ad imaginem suam. & uet̃res.
nos facit. & ꝑfurorem aclibidinẽ creat:
Qđ haut scio utrũ diuinitati eꝰ conueniat
Si uero cum credimus & ad meliorẽ uitȩi
conuertimur statũ tẽ formamur adeo
ut fere xp̃o plac& et eius apostolis & nob :
ꝓphecto & nouos nos fatiat deus. & horste.
facit acpure: Quo quid consentaneum.
quidue conueniens magisscã eius. ẽ uenera.¬
bili. maiestati : quod & si &uos auctoutatom
pauli non sꝑnitis: ex ipso uobis quẽ nam &que
admodum deus hominem faciat ostendem̃.
dicit ad ephesios, Et deponatis scđm pͥorẽ
conuersationem ueterem hominem crui
corrũpitur ꝑ desideria erroris: Fenoua.¬
mini autẽ spitu mentis ur̃ȩ & indiute no:¬
uum homine qui scłm deũ creatus. ẽ in iusti.¬
cia &scĩtate ueritatis: Wides ergo quanda
creatur homo adimaginem dei: iides hic.

Expanded text:
nam si cum in utero fingimur, ut fere gentibus nam si cum in utero fingimur, ut fere gentibus placet et Iudaeis et ipsis uobis. tunc nos deus format ad imaginem suam et ueteres nos facit et per furorem ac libidinem creat — quod haud scio utrum diuinitati eius conueniat — si uero cum credimus et ad meliorem uitae conuertimur statum, tunc formamur a deo, ut fere Christo placet et eius apostolis et nobis: profecto et nouos nos facit deus et honeste facit ac pure. quo quid consentaneum quidue conueniens magis sanctae eius est ac uenerabili maiestati? quodsi et uos auctoritatem Pauli non spernitis, ex ipso uobis quemnam et quando et quemadmodum deus hominem faciat, ostendemus. dicit ad Ephesios: ut deponatis secundum priorem conuersationem ueterem hominem, qui corrumpitur per desideria errorisntis uestrae et induite nouum hominem. qui secundum deum creatus est in iustitia et sanctitate ueritatis. uides ergo, quando creatur homo ad imaginem dei, uides hic et
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tempus secundȩ natiuitatis in euangelio.
ĩħs significans dicit Nisi quisnatus fuerit
denuo: non potest. uidere regnum dei Qđ
cũ nicodemus parum intelligens hȩsitar&.
& qualiter idfieri poss& ꝑcontraretur.
neq enim posse hominem senem in matris.
uterũ introire &iterum nasci: iłis ei resc¬
pondens. insi quisnatus fuerit inquit exaqua
& spũ: Non potest uidere regnum dei:
& sequitur: Quod nascitur decarne caro ẽ:
gignitur. sed & illa alia quarenascimur
spũ: nonminor aque cura. est. & hoc ipsũ.
quaerere inquanam earumnos fatiat deus
Modus quoque nascendi duplex. est:
Ee nus ille furoris. & in temiperantiȩ proprils.
doctrinis discipulati sumus ad fidem :.
Ende om̃is &iam religio & maximȩ xp̃iana :̃¬
ad sacramentũ rudes infantes appellat:.
Q uod & ipsum significans apostolusait:
Rili olimei quos iterũ parturiodonec.
queritur utrũ hominem faciat deusi
sed quãdo & quem admodum faciat.

Expanded text:
quod tempus secundae natiuitatis in euangelio quod tempus secundae natiuitatis in euangelio Iesu significans dicit: nisi quis natus fuerit denuo, non potest uidere regnum dei. quod cum Nicodemus parum intellegens haesitaret et qualiter id fieri posset, percunctaretur — neque enim posse hominem senem matris uterum introire et iterum nasci — Iesus ei respondens, nisi quis natus fuerit, inquit, ex aqua et spiritu, non potest uidere regnum dei. et sequitur: quod nascitur de carne, caro est: gignimur, sed et illa alia, qua renascimur spiritu, non minor aeque cura est et hoc ipsum quaerere, in quanam earum nos faciat deus. modus quoque nascendi duplex est: unus ille furoris et intemperantiae proprius, doctrinis discipulati sumus ad fidem: unde omnis etiam religio et maxime christiana ad sacramentum rudes infantes appellat. quod et ipsum significans apostolus ait: filioli mei, quos iterum parturio, donec quaeritur, utrum deus hominem faciat, sed quando et quem et quemadmodum faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ur̃i inutero uirginis. sed inuteris om̃iũ feminarũ
carnalium. ab elephantis usque admuscasĩ cluditis:
Andeo uobis uidetur uilior uerus xp̃s. quia sica
uerbum dicimus carnem factum inutero urgmulo
ut nulla sui commutatione innatura propria in.
uio labiliter ꝑmanens templum fibi hominem coap¬
tarit. & ideo uobis carus. ẽ deus ur̃. quia tot uinen¬
lis carnium colligatus & inquinatus. inilla parte.
qua &iam inglobo figendus. ẽ si ne causa sup¬
peti as dep̃catur. aut &iam penitus oppres
fieri ꝑnegamus : led quis & quando & quemadmo¬
dum fiat h&c querimnus. qm̃ quidem sunt scđm.
apostolum homines duo quorũ alterum qͥdẽ
int̾dum exteriorem uocat plerũq uero
t̾renum. nonnumquã &iã ueterem : alterũa
uero interiorem caelestem dicit ac nouum:
culis hanc inlucem natura produxit: alter̃.
uero cum ueritas nos exerrore conuersos.
adse regenerauit. initiatos ad fidem

Expanded text:
dei uestri in utero uirginis. sed in uteris omnium feminarum dei uestri in utero uirginis. sed in uteris omnium feminarum carnalium ab elephantis usque ad muscas includitis. an ideo uobis uidetur uilior uerus Christus, quia sic uerbum dicimus carnem factum in utero uirginali, ut nulla sui commutatviolabiliter permanens, templum sibi hominem coaptarit; et ideo vobis charus est deus vester, quia tot vinculis carnium colligatus et inquinatus in illa parte qua etiam in globo figendus est, sine causa suppetias deprecatur, aut etiam penitus oppressfieri pernegamus; sed quis et quando et quemadmodum fiat, hoc quaerimus, quoniam quidem sunt secundum apostolum homines duo, quorum alterum quidem interdum exteriorem uocat, plerumque uero terrenum, nonnumquam etiam ueterem, alterum uero interiorem et caelestem dicit ac nouum. lucem hanc natura produxit, alterum uero, cum ueritas nos ex errore conuersos ad se regenerauit initiatos ad fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
uos calummam ingeritis scriptori. tanquã dei ille.
filiũ mut̃o mulieris incluserit e Nonplane cathodica
fides que xpm̃ dei filiũ natũ scđm carnem cre¬
dit ex uirgine. ullomodo eundem deifilium
sic inuto mulieris includit. quasi extra nond
sit. quasi caeli& t̾rȩ administrationem deseru.¬
erit : quass a patre recesserit: Sed uos maniche
corde illo quo nihil potestis nisi corporalia plan¬
tasmata cogitare. ista om̃ino non capitis. quomodo.
dei uerbũ dei uirtus atq sapientia & inse manes.
& apud patrem. & uniuersã craturã regens. per¬
tendat afine usq ad sinem fortit̃ & disponat om̃a
suauiter: Incuius dispositionis aomirabili &.
meffabili. facilitate : si bietiam matrem.
in t̃ra disposuit. & ꝓpt̃ seruos suos decorrupti¬
postratum resurretione sursũ crexit. & tã quã
templum solutum. Iterũ aedificauit: Qos autẽ.
qui haec cẽdere quasi sacrilega formidatis: non menbͣ.

Expanded text:
uos calumniam ingeritis scriptori, tamquam dei ille uos calumniam ingeritis scriptori, tamquam dei ille filium in utero mulieris incluserit! non plane catholica fides, quae Christum dei filium natum secundum carnem credit ex uirgine, ullo modo eundem dei filium sic in utero mulieris includit, quasi extra non sit, quasi caeli et terrae administrationem deseruerit, quasi a patre recesserit. sed uos, Manichaei, corde illo, quo nihil potestis nisi corporalia phantasmata cogitare, ista omnino non capitis, quomodo dei uerbum, dei uirtus atque sapientia et in se manens et apud patrem et uniuersam creaturam regens pertendat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter. in cuius dispositionis admirabili et ineffabili facilitate sibi etiam matrem in terra disposuit et propter seruos suos de corruptprostratum resurrectione sursum erexit et tamquam templum solutum iterum aedificauit. uos tamen, qui haec credere quasi sacrilega formidatis, non membra
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ illuis i oachim quem patrem marice faustus.
conmemorat. detribu iuda & genere daud
napsit intribu leui: Nonmmerito &ioachim &
maria & filius mariae. & iamsic ex dauid semine
quio crederem. sullius apchriphȩ scripturȩ
ubi ioachim pat̃ marie legitur audtoritate deti¬
nerer : qũã mentiri euuangeliũ. inquoscriptum. et¬
scđm carnem ꝑ uirginem mariuã ꝓcrea tum: Sufficit
ergo nob quod scripturȩ quȩ hoc dicunt: & qͣb cre¬
dimus: abinimicissius. denulla possunt fa sitate con¬
uinci Nom mibi ergo iucissimdieat & siego nonostendo
mariam nonfuisse decognatione dđ .tu quod inde
fuerit ostende: Poc enim ostendo clarissimo plane.
atq foctis simo documento: qđ scriptura confirma¬
tissimȩ auctoritatis. & exp̃m dicit ex semine dđł.
& eius matrem sine ullius concubitu uirginẽmariã ÷
Qũã uerosibi faustus cuiusdã quasi turpitudims iisus ÷
ueretun diẜimus detestator cũ dicer &. frustra.

Expanded text:
mater illius Ioachim, quem patrem Mariae Faustus mater illius Ioachim, quem patrem Mariae Faustus commemorat, de tribu Iuda et genere Dauid nupsit in tribu Leui, non inmerito et Ioachim et Maria et filius Mariae etiam sic ex Dauid semine quid crederem, si illius apocryphae scripturae, ubi Ioachim pater Mariae legitur, auctoritate detinerer, quam mentiri euangelium, in quo scriptum eper uirginem Mariam procreatum. sufficit ergo nobis, quod scripturae, quae hoc dicunt et quibus credimus, ab inimicis suis de nulla possunt falsitate conuinci. Non mihi ergo uicissim dicat: etsi ego non ostendo Mariam non fuisse de cognatione Dauid, tu quod inde fuerit ostende. hoc enim ostendo clarissimo plane atque fortissimo documento, quod scriptura confirmatissimae auctoritatis et Christum dicit ex semine Dauid et eius matrem sine ullius concubitu uirginem Mariam. quam uero sibi Faustus cuiusdam quasi turpitudinis uisus est uerecundissimus detestator, cum diceret: frustra
Abbreviated transcription (Latin):
habent ad has resullũ pondus auctoritatis. Ipsesiał̃.
enim quas recipit & tenet eccła toto orbe diffissac
faustus posuit. qđ patrem habuerit extribuleui.
sacerdotem quemdã nomine ioachim: canomc umi
non .ẽ. non ine constringit:. Sed &iã sihoc crederem. :¬
ipsũ potus pachim dicerem aliquomodo ad dauud
sanguinem ꝑtiniusse. & aliquaendo extribuiuda in
tr ibuleui fuisse adoptatũ uł ipsũ uł eĩ aliquem
ꝓgeneratorem uł certe intribuleui itanatum
ut desorps dauid consanguinitatẽ aliquã ducer&.
sicut sieri potuisse idem faustus fatetur. ut maria.
detribuleui ess&. quam tamen confrat tradtam
uiro. quufuerit de farpe dđ idẽ. detribuuida:
&dict ita potusse accipi xp̃m filiũ lauid simaria
filia iosephi fuiss& ia ꝑr o ide si filia iosepli nuplsres
intribuleui non ab surde. diceretur &iam fiiusda
quisquis deilla & intribuleui natus fuiss&: Ita si.

Expanded text:
habent ad has res ullum pondus auctoritatis: ipsae sunt habent ad has res ullum pondus auctoritatis: ipsae sunt enim quas recipit et tenet Ecclesia toto orbe diffusa, Faustus posuit, quod patrem habuerit ex tribu Leui sacerdotem quendam nomine Ioachim, canonicum non est, non me constringit. sed etiamsi hoc crederem, ipsum potius Ioachim dicerem aliquo modo ad Dauid sanguinem pertinuisse et aliquo modo ex tribu Iuda in tribu Leui fuisse adoptatum, uel ipsum uel eius aliquem progeneratorem, uel certe in tribu Leui ita natum, ut de stirpe Dauid consanguinitatem aliquam duceret: sicut fieri potuisse idem Faustus fatetur, ut Maria de tribu Leui esset, quam tamen constat traditam uiro, qui fuerit de stirpe Dauid, id est de tribu Iuda, et dicit ita potuisse accipi Christum filium Dauid, si Maria filia Ioseph fuisset. proinde si filia Ioseph nupsisset in tribu Leui, non absurde diceretur etiam filius Dauid, quisquis de illa et in tribu Leui natus fuisset. ita si
Abbreviated transcription (Latin):
ideretur ab illa femina separatus. cui eũ comnor¬
gebat mentis affectus. & ne homines fideles xp̃i.
id quod sibi coniuges carne miscentur tam
magnum inconiugio deputarent. ut sine hoc
coniuges. eẽ. nonerederent. sed potius difereñ :¬
fieddia coniugia mulco familiarius secid hererei
menbris xp̃i. quando potuissent imitari pa:¬
rentes xp̃i  Vosergo credimis &iã mariã
fuisse incognatione dauid: quia scripturis eist
credimus quȩ utrũq dicunt ÷. Et xp̃m ex
semine dauid secũdũ carnem: & ens matrem
mariã noncũ iuro cuncũbendo sed urginem:.¬
Quis quis itaq dicit. mariã ad consangui nitatẽ. dđ
non ꝑtinusse : manifestũ .ẽ qđ istarũ scripturarũ.
tam excellenti auctoritati obluctetur: Ipse
conuincat ergo non eam ꝑtinussse adsemen dauid:
& hoc ostendat non exquib cumq litteris. sedecclesias-¬
ticis. canonicis. catholicis: Aliequippe apuid nos non

Expanded text:
uideretur ab illa femina separatus, cui eum coniunuideretur ab illa femina separatus, cui eum coniungebat mentis adfectus, et ne homines fideles Christi id, quod sibi coniuges carne miscentur, tam magnum in coniugio deputarent, ut sine hoc coniuges esse non crederent, sed potius dicerent fidelia coniugia multo familiarius se adhaerere membris Christi, quanto potuissent 'imitari parentes Christi? Nos ergo credimus etiam Mariam fuisse in cognatione Dauid, quia scripturis eis credimus, quae utrumque dicunt, et Christum ex semine Dauid secundum carnem et eius matrem Mariam nonQuisquis itaque dicit Mariam ad consanguinitatem David non pertinuisse, manifestum est quod istarum Scripturarum tam excellenti auctoritati obluctetur: ipse ergo convincat non eam pertinuisse ad semen David, et hoc ostendat, non ex quibuscumque litteris, sed ecclesiasticis, canonicis, catholicis. Aliae quippe apud nos non
Abbreviated transcription (Latin):
retur habens eam coniugem continent᷑. noncon.¬
cubitu sedaffectu. non conmixtione corporum.
sed copulatione. quod ẽ carius ammarum & ideo
nondebiusseiurũ uirginis matris xp̃i. separariase:¬
rie parentum xp̃i. & ipsam mariam aliquam
destirpe dauid uenã sanguinis ducere:. ut caro.
xp̃i&iam ex uirgine ꝓcreata sine dđ semine.
ẽe non poss&: Sũ uero unus idemq narrator.
utrũq dicat uerũq cõmend& & uirũ mariȩ
ioseph. & xp̃i uirginem matrem. & xp̃m ex semic¬
Ne dauid. & ioseph inserie progeneratorũ xp̃i
e dauid. quid restat ut credat qui mauult
diuno euuangelio quã hereticorũ sabulis credere.
Nisi &rmariã non fuisse etraneam acognatione ddu
& cam ioseph coniugem. nonfrustra appellatam.
ꝓpt᷑ ardinem sexus & animori consoelerationẽ
quãuis ei non fuerit carne conmixtus & ioseph.
potius propt̃ lignitatera urilem abordine gene¬
rationum illarũ non fuisse separandũ. Ne hoc ipso

Expanded text:
retur habens eam coniugem continenter non conretur habens eam coniugem continenter non concubitu, sed adfectu. non commixtione corporum, sed copulatione, quod est carius, animorum, et ideo non debuisse uirum uirginis matris Christi separari a serie parentum Christi, et ipsam Mariam aliquam de stirpe Dauid uenam sanguinis ducere, ut caro Christi etiam ex uirgine procreata sine Dauid semine esse non posset. cum uero unus idemque narrator utrumque dicat, utrumque commendet, et uirum Mariae Ioseph et Christi uirginem matrem et Christum ex semine Dauid et Ioseph in serie progeneratorum Christi ex Dauid: quid restat, ut credat, qui mauult diuino euangelio quam haereticorum fabulis credere, nisi et Mariam non fuisse extraneam a cognatione Dauid et eam Ioseph coniugem non frustra appellatam propter ordinem sexus et animorum confoederationem, quamuis ei non fuerit carne. commixtus, et Ioseph potius propter dignitatem uirilem ab ordine generationum illarum non fuisse separandum. ne hoc ipso
Abbreviated transcription (Latin):
appellatam : qui norrat quod non ipsius con¬
cubitu. sed despũ sco conceperat:. Quod¬
sinon matheus apłs ista uera sed aliquis alius
sub enis nomine. sicut manichei putaNt ea
falsa conscriberet itanesibi &iam ipse in reb
aptissimis. & tam dȩpximo contextis contͣria
loqueretur. ut qu em dicerae dauid filiũ
demaria uirgne. sine cuiusquã uiri concubitu
natum. eiusdem parentes gradatim enumerans.
usq ad eũ sine aliqua ratione. ꝑducer&. quẽ
non cõmixtũ mariae ipse dixis sed.
Sienim alius enumerat᷑ ꝓgeneratores xp̃i
adauid usque adioseph. dicens eum filium
.dd. & alius eum sine ullius uiri concubitu ex
uigine maria natũ dicer&. Neceũ filiũda
appellar&: aec siconti nuo putare deberemꝰ.
eossibi hȩc contraria locutos fuisse. ut uł abo
uel unus eorũ falsitatis conuinceretur:
Cogitare enim oeberemus sieri potuisse utabo
uera dicerent ut & ioseph maritus marie dice¬

Expanded text:
appellatam, qui narrat, quod non ipsius conappellatam, qui narrat, quod non ipsius concubitu, sed de spiritu sancto conceperat. quodsi non Matthaeus apostolus ista uera, sed aliquis alius sub eius nomine, sicut Manichaei putant. ea falsa conscriberet, itane sibi etiam ipse in rebus apertissimis et tam de proximo contextis contraria loqueretur, ut quem diceret Dauid filium de Maria uirgine sine cuiusquam uiri concubitu natum, eiusdem parentes gradatim enumerans usque ad eum sine aliqua ratione perduceret, quem non commixtum Mariae ipse dixisset? si enim alius enumeraret progeneratores Christi a Dauid usque ad Ioseph dicens eum filium Dauid, et alius eum sine ullius uiri concubitu ex uirgine Maria natum diceret nec eum filium Dauid appellaret, nec sic continuo putare deberemus eos sibi haec contraria locutos fuisse, ut uel ambo uel unus eorum falsitatis conuinceretur. cogitare enim deberemus fieri potuisse, ut uera dicerent, ut et Ioseph maritus Mariae dice
Abbreviated transcription (Latin):
exmuliere factũ sublege: Mulierem scilic&¬
more locutionis hebrace feminã apellans : :¬
pse.ẽ ergo filius dei qui& dñs dauid scđm
diunitatẽ. & idẽ ipse filius dđ ex semine dauid scđ̃m
carnem:. Quod si nob̵ credere non ꝓdesf&:
non hoc tam acltente idem apłs timotheo aom¬
mendar& dicens memor esto xpm iħm resur¬
resis se amortius ex semine dauid scđn eiuian¬
gelium meum: Contra quod euangelium:
Suiscquis aliud annuntiauerit : ut anathemast::
magna cura fideles amonuit. Qiuidergo iam
moucat sc̃ĩ euuangelii sectatorem. qđ sine
concubitu iosephxp̃snatus exuirgine
filius tamen clauid appellatur. cũ generatioñ
seriem. nonusq admariam sed usque a dioseph
matheus euuangelista ꝑdicat: primo qui a
mariti enis fuerat ꝓpt̃ uirilem sexũ : potiã
honoranda ꝑsona: Neque enim quia concubitu
non ꝑmixtus ideo non maritus. cũ ipse matheus
narr& et ab angło mariam coniugem ipsius

Expanded text:
muliere, factum sub lege. mulierem scilicmuliere, factum sub lege. mulierem scilicmore locutionis hebraicae feminam appellans. ipse est ergo filius dei, qui et dominus Dauid secundum diuinitatem, et idem ipse filiucarnem. Quod si nobis credere non prodesset, non hoc tam attente idem apostolus Timotheo commendaret dicens: memor esto Christum Iesum resurrexisse a mortuis ex semine Dauid secundum euangelium meum. contra quod euangelium quisquis aliud adnuntiauerit, ut anathema sit, magna cura fideles admonuit. Quid ergo iam moueat sancti euangelii sectatorem, quod sine concubitu Ioseph Christus natus ex uirgine filius tamen Dauid appellatur, cum generationum seriem non usque ad Mariam. sed usque ad Ioseph Matthaeus euangelista perducat? primo quia mariti eius fuerat propter uirilem sexum potius honoranda persona; neque enim quia concubitu non permixtus ideo non maritus, cum ipse Matthaeus narret ab angelo Mariam coniugem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
legisse conun citur: Ecce qualis homomenda.¬
ces diuinooꝵ librorum scriptores se odisse gbiat:
qui &iam ele euuangelio tante auctoritatis cubmi.¬
ne om̃ib noto mentiri sic aud&: ut non matheũ qͥntũ
ne a postolic mominͥs pondere conprimatur :
Sed uescio quem alium subma thei nomine uelit
putari scripsisse de xp̃o qđ non uult credere
& quod calum niosa uersuscia. refutare conat᷑:
Sic ergo decaelo dictũ ẽ suꝑ aquam Iordanis hic : S mitħm
filius meus dilectus in quo mili conplacuui: ꝗ admodã. Iohennẽ
dictũ .ẽ & inmonte: Neq enim quia & ibidecelo
uox ipsa sonuit filius di ante non fuit : quando¬
quidem exut̃o uirginis ille accepit formãserui
qui cũ informa di ess& non rapinã arbitratã pauł
.ẽ. ẽẽ. aqualis deo: Deniq idem ipse apłs paulus
alio loquo aꝑtissime dicit. Cũ autẽ uenit ple.¬
nitudo temporis: misit deus filiũ suũ fictum pauł

Expanded text:
legisse conuincitur. ecce qualis homo mendalegisse conuincitur. ecce qualis homo mendaces diuinorum librorum scriptores se odisse gloriatur, qui etiam de euangelio tantae auctoritatis culmine omnibus noto mentiri sic audet. ut non Matthaeum. ne apostolici nominis pondere conprimatur, sed nescio quem alium sub Matthaei nomine uelit putari scripsisse de Christo, quod non uult credere et quod calumniosa uersutia refutare conatur. Sic ergo de caelo dictum est super aqua Iordanis: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui, quemadmodum dictum est et in monte. neque enim quia et ibi de caelo uox ipsa sonuit, filius dei ante non fuit, quandoquidem ex utero uirginis ille accepit formam serui. qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo. denique ipse apostolus Paulus alio loco apertissime dicit: cum autem uenit plenitudo temporis, misit deus filium suum, factum ex
Abbreviated transcription (Latin):
decaelo hic.ẽ. filius meus: cum idem euangelista &iã
superius ad hibuerit diuinum ex ꝓpheta testimo¬
nium ubi ipse partus uirginis appellatus ẽ nob
cum deus Hunc sane insertum delire garrulũ
debemus intueri: atq obseruare: Non p̃ter int¬
tentem ubi potuerit lectori uaniloquio suoꝵꝵ
&iam descripturarum testimoniis nebulam of¬
qđ deo non crediderat desara libi filium ꝓmitenti
quando cũ ancilla concubuit: cũ scriptura testet᷑
nondum illi partũ sare fuisse ꝓmissũ: Vel quod
uxorem suã sororem mentitussit. cũ genusSo
sarae nusq in illis litteris legerit : quib: de hac
refides habenda ẽ.: et defilio enis isaac. quodsstũ¬
&iam ipse rebeccam falso dixerat sororem suam:
cum genus eius ibi aꝑte scriptum .e & ideiacob sqsttũ
quod cotidie certamem ess& int̾quatuor eius
uxores quaenã illũ deagro uenientem prior
ad concubitũ raper& : qud illic om̃ino nusquã

Expanded text:
de caelo: hic est filius meus, cum idem euangelista etiam de caelo: hic est filius meus, cum idem euangelista etiam superius adhibuerit diuinum ex propheta testimonium, ubi ipse partus uirginis appellatus est "nobis cum deus." Hunc sane miserum delire garrulum debemus intueri atque obseruare non praetermittentem, ubi potuerit, lectori uaniloquiorum suorum etiam de scripturarum testimoniis nebulas ofquod Deo non crediderat de Sara sibi filium promittenti, quando cum ancilla concubuit; cum Scriptura testetur, nondum illi partum Sarae fuisse promissum : vel quod uxorem suam sororem mentitus sit; cum genus Sarae nusquam in illis Litteris legerit, quibus de hac re fides habenda est : et de filio ejus Isaac, quod etiam ipse Rebeccam falso dixerit sororcum genus eius ibi aperte scriptum sit; et de Iacob, quod cotidie certamen esset inter quattuor eius uxores, quaenam illum de agro uenientem prior ad concubitum raperet: quod illic omnino nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
formam serui ex uirgine maria coniuge ioseph.
nunc interim quia dematheo uoluit disputare.
nec ame totus mathei liber huic sermoni insert
potest : legat qui uoluerit. & uideat quem ad¬
modum matheus eum quẽ parentes eius enume:¬
ratus dicit filium dauid narrando usque ad pas¬
sionem resurrectionemq p̃dicat. nec aliũ quã
psũ elicat auirgine maria de spũ scõ conceptũ
& natum: cuirei ad hib& et testimomum de
ꝓpheta: Ecce uirgo accipi& inutero & pari&
filium: &uocabunt nomen euis em manuel. quod :
urt precatũ nobcũ deus: cundem baptiatum
aiohanne: audisse decelo hic ẽ. filiusmeus dilectus
inquo mihi conplacui: dequo dictũ erat iam ex
partu uurginis nob̵ cum deus: Nisiforte uisũ
Par fausto mimis esse quod orctuii ẽ. deus: quã
quod dictussilius dei: Ex hoc enim conicere
conatus ẽ matheo non. eẽ. uisum qđ filius dei
factussit nisi ex baptismo. quia ibi facta ẽ uox

Expanded text:
formam serui ex uirgine Maria coniuge Ioseph ? formam serui ex uirgine Maria coniuge Ioseph ? nunc interim, quia de Matthaeo uoluit disputare nec a me . totus Matthaei liber huic sermoni inseri potest, legat qui uoluerit et uideat, quemadmodum Matthaeus eum, quem parentes eius enumeraturus dicit filium Dauid, narrando usque ad passionem resurrectionemque perducat nec alium quam ipsum dicat a uirgine Maria de spiritu sancto conceptum et natum. cui rei adhibet et testimonium de propheta: ecce uirgo accipiet in utero et pariet filium et uocabunt nomen eius Emmanuhel, quod est interpretatum "nobiscum deus.". eundemque baptizatum a Iohanne audisse de caelo: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui, de quo dictum erat iam ex partu uirginis "nobiscum deus." nisi forte uisum sit Fausto minus esse, quod dictus est deus quam quod dictus est filius dei. ex hoc enim conicere conatus est Matthaeo non esse uisum, quod filius dei factus sit nisi ex baptismo, quia ibi facta est uox
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbrationibus nr̃is nisi qui ipsis litteris cont̃ dicit:
Nonsic ut sibi faustus iste ꝓposuit nescio quem
pauea uerba dixisse: & contra eusdem faust
uersi pelles astutias nulla postea testimonia
ꝓtulis se: quod ego eũ fecero. nihil ei qđd respos¬
deat remanebit: nisi illud quo uim manifeftissimȩ.
ueritastis inseripturis sc̃is expresse illulere ate
euitare conatur. ut falsa illa & diuinis codicibus in¬
missa respondeat: Quã dementiam furiosam qrie
p̃suntionem & audatiam: iamsuꝑiuꝰ in hoc o pore
quantum sufficere uisum ẽ refutaui: Nec eadẽ
repetere oport& : ut modũ semonis &lã cogiaemꝰ:
Quid igitur opus . ẽ. disꝑsa ꝑscripturas om̃s quere¬
re atq colligere testimonia quib contra istum
ꝓbenus inlibris maximȩ diuineq auctor itatis.
eumdem dici filiũ deiumgenitum semꝑdeũ a pud
cleũ. quidicit᷑ etiam filius lauid propt̃ acceptam

Expanded text:
probationibus nostris, nisi qui ipsis litteris contradicit, probationibus nostris, nisi qui ipsis litteris contradicit, non sicut sibi Faustus iste proposuit nescio quem pauca uerba dixisse et contra eiusdem Fausti uersipelles astutias nulla postea testimonia protulisse. quod ego cam fecero, nihil ei quod respondeat remanebit nisi illud, quo uim manifestissimae ueritatis in scripturis sanctis expresse inludere atque euitare conatur, ut falsa illa et diuinis codicibus inmissa respondeat. quam dementiam furiosamque praesumptionem et audaciam iam superius in hoc opere, quantum sufficere uisum est, refutaui; nec eadem repetere oportet, ut modum sermonis etiam cogitemus. quid igitur opus est dispersa per scripturas omre atque colligere testimonia, quibus contra istum probemus, in Libris maximae divinaeque auctoritatis, eumdem dici Filium Dei unigenitum semper Deum apud deum, qui dicitur etiam filius Dauid propter acceptam
Abbreviated transcription (Latin):
erat: hunc in principio ꝓtulerit ẽẽ filiũ dauid:
Cum ergo ne ipse quidem quisit exmaria
genitus. dauid recte filius appelletur. qmon sit
natus ex iosepho quanto magis filius dei. e¬
Pro inde nec uirginis ipsius origo. ex hac tribu¬
tribu fuisse monseratur. unde. et̃ constat dauio :
dico autẽ iudam dequo iudei reges. sedex tribu
leui unde sacerdotes. Quod ipsũ palam .ẽ: quia
eadem patrem habuerit sacerelotem quemdã
nomine ioachim. cuius tamen in hac generatpone
nulla usquã habita mentii ẽ .:. Quomodo ergo
adhanc clauiticae cognationis ꝓsapidm maria
ꝑtinere dicetur. inqua eam nec patrem habe
uideas nec maritum. c Ac ꝑ hoc nec ille. đđ.
filius erit quisquis ex eadem nascitur : nis
& hanc genitricem sic ad moueas iosepho. ut
enus aut filia probetur aut coniux: ALGUS¬
tinus respondit: Fides catholica eademque
& filium dauid secumdũ carnenem: Quod
ita ꝓbamus ex euuangelicis & apostolicis litte¬
ris ut nemo ut neme possit contradicere

Expanded text:
erat, hunc in principio posuerit esse filium Dauid. cum ergo ne ipse quidem, qui sit - ex Maria genitus, Dauid recte filius appellaretur, quia non sit natus ex Ioseph, quanto magis filius dei! Proinde nec uirginis ipsius origo ex hac tribu fuisse monstratur, unde constat esse Dauid — dico autem ludam, de quo Iudaei reges — sed ex tribu Leui, unde sacerdotes: quod ipsum palam est, quia eadem patrem habuerit sacerdotem quendam nomine Ioachim, cuius tamen in hac generatione nulla usquam habita mentio est. quomodo ergo ad hanc Dauiticae cognationis prosapiem Maria pertinere dicetur, in qua eam nec patrem habere uideas nec maritum? ac per hoc nec ille Dauid filius erit, quisquis ex eadem nascitur, nisi eius hanc genetricem sic admoueas Ioseph, ut eius aut filia probetur aut coniux. AUGUSTINUS respondit: Fides catholica eademque et filium Dauid secundum carnem : quod ita probamus ex euangelicis et apostolicis litteris, ut nemo possit contradicere
Abbreviated transcription (Latin):
animã. qua etiã rebellauerat adũ sregna diuina.
Cũ ergo in morte cuiꝰ lib& amma łisutraq: anima & bona
amala deserat carnẽ. cur inmunda caro dr̃. quasi sola
bona anima deserat᷑ : qr &s aliqr utȩ reliqͥȩ rematies
exutraq: remanent. Nec ipsum qͥppe fimum dicunt
remanere : sine aliqͥb: exigius reliqͥs menbroꝵ di
Mullã igit᷑ causã repperiunt : cur adseuerent carnes
frugib inmundiores : Sed uidelic & fallacẽ casti-¬
tatẽ suã ostentare conantes. eoputant in mundiorẽ
carnẽ. qđ de concubitu ex istat Quasi nontanto
uehem̃tiuꝰ cogant᷑ menbro illi diuino manducando
succurrere quanto illi arciuꝰ conligatũ putant
Postremosi sta causi ẽ : maioris in munditiȩ carniũ
ea comedint alium corpora q̃ ñ de concubitu oriunt᷑ :

Expanded text:
animam, qua etiam rebellauerat aduersum regna diuina? animam, qua etiam rebellauerat aduersum regna diuina? cum ergo in morte cuiuslibet animalis utraque anima. et bona et mala, deserat carnem, cur inmunda caro dicitur, quasi a sola bona anima deseratur? quia etsi aliquae uitae reliquiae remanent, ex utraque remanent; nec ipsum quippe fimum dicunt remanere sine aliquibus exiguis reliquiis membrorum dei. nullam igitur causam reperiunt, cur adseuerent carnes frugibus inmundiores. sed uidelicet fallacem castitatem suam ostentare conantes eo putant inmundiorem carnem, quod de concubitu existat, quasi non tanto uehementius coguntur membro illi diuino manducando succurrere. quanto illic artius conligatum putant. postremo si ista causa est maioris inmunditiae carnium, ea comedant animalium corpora. quae non de concubitu oriunt
Abbreviated transcription (Latin):
debuit Non corruptibiliores. Qđ si insua natura
quȩq res magis suã recin& in corruptionẽ non duas
naturas bonãs & malãs. sed duas bonas quarũ sit una
melior p̃dicare debuer̃ unde igit᷑ adser̃ in mundi¬
ores carnes qͦs decȩlo genꝰ ducere affirmant istas
dũ taxit om̃ib: uiotas  nã ipsa pͥma corpora pͥncipũ
tenebrarũ exarborib: ibidẽ natis tanquã uermiculos
epinant᷑ ẽxorta ipsas aut̃ arbores ex qͥnq: ilł deñtis
Pnde sianimaliũ corpora pͥmã origine habent
exarborib: scđam decȩlo qͥd causȩ ẽ. ut in mundiora
uita deserente remanserit : Cur eodẽ pacto
non s̃ in munda olera uł poma quȩ utiq sic supͥ
dictũ ẽ eũ decerpunt᷑ uł auellunt᷑ moriunt᷑
horũ qͥppe homicidioꝵ rei eẽ nolunt : dũ nibi
entra ł exarbore decerpunt. De inde cũ duas
animas eẽ in uno animantis corpore acffir¬
Siem̃ hoc cc̃e sic uuer& aunimal occisui qͥñ uurhat nignane cenebrarũ.¬

Expanded text:
debuit, non corruptibiliores. quodsi in sua natura quaeque res magis suam retinet incorruptionem, non duas naturas, bonam et malam. sed duas bonas, quarum sit una melior, praedicare debuerunt. unde igitur adserunt inmundiores carnes, quas de caelo genus ducere adfirmant, istas dumtaxat omnibus notas? nam ipsa prima corpora principum tenebrarum ex arboribus ibidem natis tamquam uermiculos opinantur exorta, ipsas autem arbores ex quinque illis elementis. proinde si animalium corpora primam originem habent ex arboribus, secundam de caelo, quid causae est, ut inmundiora uita deserente manserit, cur eodem pacto non sunt inmunda olera uel poma, quae utique, sicut supra dictum est. cum decerpuntur uel auelluntur, moriuntur? horum quippe homicidiorum rei esse nolunt, dum nihil ex terra uel ex arbore decerpunt. deinde cura duas animas esse in uno animantis corpore adfirsi enim hoc esset, si uiueret animal occisum, quomodo uiuebat in gente tenebraru