comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iirca hȩc itaq tẽpora . xxui.¬
euuonuꝰ ab endoxio separatꝰ. seor¬
eudoxiꝰ ũ audiuit. hoc autẽ ñ ideo
refutauit quia sectã de clinabat e¬
tii cũ eã scilico p̃dicar&. s qm õs¬
unanunes illiꝰ eũ secte alteriꝰ fate¬
bant᷑. Ista ergo causa fuit. ut ab e¬
udoxio separaret᷑ eunomiꝰ. Hȩc gͥ
coustantinopolĩ gerebant᷑: xxuii.

Expanded text:
irca haec itaque tempora Eunomius ab Eudoxio separatus seorEudoxius non audivit. Hoc autem non ideo refutavit, quia sectam declinabat Aetii, cum eam scilicet praedicaret; sed quounanimes illius, eum sectae alterius fatebantur. Ista ergo causa fuit ut ab Eudoxio separaretur Eunomius. Haec igitur Constantinopoli gerebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tigiĩ. ac nebulas inȩptȩ suspitio¬
nis abitientes. ñ solũ sermone eã
s cciã scriptura currente ꝓfessis̃.
Cuiꝰ exemplar his luteris subdere
necessartũ iudicauimꝰ. ne ullã oc¬
casionẽ hereticis ad exercentas in¬
sidias deuuo reliuquamꝰ: quibi
terũ flãmas. ꝓpriȩ malitiȩ cõmo¬
uentes incendia discordiarũ con¬
suiete resuscitent. Hȩc inisuꝑ suut
ꝓfessi karissimi frẽs nr̃i. eustachiꝰ.
Siluanꝰ. atq theophil trãm cari¬
tatẽ semꝑ hanc fidẽ habuisse. &

Expanded text:
eptae suspicionis abjicientes, non solum sermone eam, sed etiam scriptura currente professi sunt. Cujus exemplar his litteris subdere necessarium judicavimus; ne ullam occasionem haereticis ad exercendas insidias denuo relinquamus: quibus iterum flammas propriae malitiae commoventes, incendia discordiarum consuete resuscitent. Haec insuper sunt professi charissimi fratres nostri Eustathius, Sylvanus, atque Theophilus vestram charitatem s
Abbreviated transcription (Latin):
tib enstachio. Cyrillo. hy
mo. Eitsebio. Eucarpio. ⁊ hortasio
Neoni. Eymiathio. faustino. Prodiuo.
Pasiuico. Ar senio. Seuero. Didimi¬
omi. B̾rtitanio. fallicrati.Damabio
ẜ̧dessio. Eustochio. Ambrosio. Ge¬
lonio. Paidalio. Macedonio. ꝑau¬
lo. Marcello. Neracho. Alexandro.
adolio. Marciano. Sthenelo. Io¬
hanni. Maceri Charisio. Siluano.
ꝑhogno. Antonio. Autho. Celso. Eu¬
frauori. Milesio. Patricio. Se ueria¬
no. Eͣ usebio. E uinolpio. Athanasio
Diofanto. Mmodoro. Diocli. Exhy¬
sampelo. Fugenio. Eustachio. Cal¬
ligrati. Arsemo. Eugenio. Marty¬
rio. leratio. leontio. ł hilagrio. Lui¬
cio. & uniu̾sis orientalib orthodo¬
xis: liberius ep̃s. ⁊ occidentales
ep̃i in dño salutẽ. Obtabile nob̾
pacis atq concordiȩ gaudiũ ur̃e
litte̾ detulerunt. fidei lumine res
tachiũ. siltiauũ. atq theophilũ.¬

Expanded text:
is Evethio, Cyrillo, HypMaximo, Eusebio, Eucarpio, Heortasio, Neoni, Eumathio, Faustino, Proclino, Pasinico, Arsenio, Severo, Didymioni, Britannio, Callicrati, Dalmatio, Aedesio, Eustochio, Ambrosio, Gelonio, Pardalio, Macedonio, Paulo, Marcello, Heraclio, Alexandro, Adolio, Marciano, Sthenelo, Johanni, Maceri, Charisio, Silvano, Photino, Antonio, Anytho, Celso, Euphranori, Milesio, Patricio, Severiano, Eusebio, Eumolpio, Athanasio, Diophanto, Menodoro, Diocli, Chrysampelo, Neoni, Eugenio, Eustathio, Callicrati, Arsenio, Eugenio, Martyrio, cio, et universis Orientalibus orthodoxis, Liberius episcopus et occidentales episcopi, in Domino salutem. Optabile nobis pacis atque concordiae gaudium velitterae vestrae, fidei lumine respEustathium, Silvanum et Theophilu
Abbreviated transcription (Latin):
płas autẽ ab his simrna masia
constitutas. ⁊ pisidia isauris at¬
ꝓ pamphilia. nec ñ licia factas:
ba uero libelli ab eustachio ⁊ re¬
liquis liberio dati: hec eẽ: nos

Expanded text:
as autem a Smyrna in Asia constituta, et Pisidia Isauriae, atque Pamphylia, nec non Lycia factas, Verba vero libelli ab Eustathio et reliquis Liberio dati haec esse nos
Abbreviated transcription (Latin):
apđ arriauos diuisiones: ꝑꝑ
huiꝰ modi causã. Singłȩ uidelic&
eoꝵ contentiones: ad ineptos eos
ꝑ duxere sermones. Cũ eñ meoꝵ
si possi bile sit ut a̾iã aute ꝗͣ e¬
xister& filiꝰ. d̾s pat̾ uocari potu¬
iss&. qͦ niã dei u̾bũ nou ex patͤ
natu..ralit̾ s ex non existenti¬
b subxlitisse credebuant. C irca
primũ itaq capitłm errantes: rite
de puro nomine uic̾tam̃ iulicitũ in¬
ruert̃. dorotheꝰ & enĩ ab autiochiae
uocatꝰ ab eis: dicebat non posse pat̾o
ẽẽ. neꝙ uocari filio ñ subsistente. ł oe¬
ro marinꝰ quẽ a thracia aute doro¬
theũ uocaueratit. occasionẽ iuue¬
meus oportunã. dorotheo eiũ erat¬

Expanded text:
apud Arianos divisiones propter hujusmodi causam. Singulae videlicet eorum contentiones ad ineptos eos perduxere sermones. Cum enim in esi possibile sit, ut etiam antequam existeret Filius, Deus Pater vocari potuisset: quoniam Dei Verbum non ex Patre naturaliter, sed ex non existentibus substitisse credebant. Circa primum itaque capitulum errantes, rite de puro nomine in certamen illicitum irruerunt. Dorotheus etenim ab Antiochia vocatus ab eis, dicebat non posse Patrem esse, neque vocari, Filio non subsistente. Porro Marinus, quem a Thracia ante Dorotheum vocaverant, occasionem inveniens op
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis expulsus . e̾. ⁊ seorsũ colligens
de sui nominis heresi dereliquit.
Iu constaminopolĩ uero qͥdã euti¬
chiꝰ ex tepidissita questione ab e¬
noiiauis ditusus: hactenꝰ collec¬
tas seorsũ facit. uocaut᷑ꝙ hoꝵ alii
euno motheos roniani. alii uero

Expanded text:
ab eis, expulsus est; et seorsum colligens ab eis, expulsus est; et seorsum colligens de suo nomine haeresim dereliquit. In Constantinopoli vero quidam Eutychius, ex tepidissima quaestione ab Eunomianis divisus, hactenus collectas seorsum facit, vocanturque horum alii Eunomiatheophroniani, alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
S isti ꝙͦ paulo pꝰ separati sunt. cũ nia¬
rinꝰ cũ agapio discordiã habuiss&
quẽ ip̃e ep̃m fecerat ephesi. Uerũ
isti non ꝓpt̾ religionẽ. s ꝓpt̾ p̾sula¬
tũ niumcitias uit̾ se bellaꝙ gesse
tros. pꝰea sub ĩꝑio theodosii iunio¬
ris consulatu pluitȩ ab herese sa¬
tiritioꝵ recedentes uniti suut: ue¬
luti lege dec̾uen tes nuĩqͦ capitłim
ꝓpt̾ qd̾ diuisi fuerant memorare. S
hoc constantinopolĩ gestũ . ẽ uerñm
aliis ciuitatib. sub diuisione iat¬
sert̃. Hȩc de arrianis. uerũ ueq
eunomiam sine diuisione manse¬
runit. Nã ⁊ ip̃e eunoimꝰ dudũ ab
eudoxio qui eũ ciriciordiuauit e¬
p̃m. segregatꝰ.ẽ: occasione ꝑcepta.
eo quod ętiũ doctorẽ eiꝰ expulsũ
sus ciꝑe uoluissent. Reliqͥ uero ab
co ꝑ schismata diu̾sa partiti suił.
doctus. ⁊ aliqͥd de aristoteł catego
fecit libros. qͦs de exerticio m̃tis at¬
titulauit. Is ergo cũ offendiss&.
consectatores sũos tãꝗͣ recedens

Expanded text:
 isti quoque paulo post separati sunt, cum Marinus cum Agapio discordiam habuisset, quem ipse episcopum fecerat Ephesi. Verum isti non propter religionem, sed propter praesulatum inimicitias inter se bellaque gessertros, postea sub imperio Theodosii junioris consulatu Plintae ab haeresi Psathyrianorum recedentes, uniti sunt, veluti lege decernentes nunquam capitulum propter quod divisi fuerant memorare. Sed hoc apud Constantinopolim gestum est. Verum in aliis civitatibus sub divisione manserunt. Haec de Arianis. Verum nec Eunomiani sine divisione manserunt. Nam et ipse Eunomius dudum ab Eudoxio, qui eum Cyzici ordinavit episcopum, segregatus est occasione accepta, eo quod Aetium doctorem ejus expulsum suscipere noluisset. Reliqui vero ab eo per schismata diversa partiti sunt. doctus, et aliquid de Aristotelis Categorfecit libros quos De Exercitio mentis attitulavit. Is ergo cum offendisset consectatores suos, tanquam recedens
Abbreviated transcription (Latin):
num nomen. quippe pecunas &
houorẽ p̃sentem felicitatẽ uere
fidei p̃ponentes: ad sacrisitioꝵ sce¬
lera descendert̃. Quoꝵ untis fu¬
te sophista constantinopolitanꝰ
eubolus. Is em̃ mores imꝑatoꝵ
sequens. sub constantio quidem

Expanded text:
nomen, quippe pecunias et honorem praesentem felicitati verae fidei praeponentes, ad sacrificiorum scelera descenderunt. Quorum unus fuit sophista Constantinopolitanus Eubolus. Is enim mores imperatorum sequens, sub Con
Abbreviated transcription (Latin):
baut̃. Nam ut ego reor: equa ue¬
terib apollinaris opuscula de cre¬
uissent. fẽcit &iã non iguorabilẽ
ad ip̃m imꝑatorẽ siue contra paga¬
nos philos ophos librũ. cui titu¬
lũ posuit ꝓueritate: in quo de sa¬
cris testimouiis tacens. ꝓbatut il¬
los fuisse q̃uidẽ deceptos. se au¬
tẽ saꝑe uera de deo. Hȩc conside¬
rans imꝑator: claris tunc ep̃is
scripsit. legi & rep̃hendi. Cuirẽ¬
cripserunt. & si legisti: s non
agnonsti. Si eni nouisses: neqͣ¬
quã rep̃hendisses. Quidã dict
hauc epłam p̃sulis eccłȩ cappa¬
docenȩ fuisse basilii: quod incͤ¬
dibile non ẽ Suie autẽ erus si¬
tie sit alt̾ius: uistũ ẽ uirtutis
laud are doctrinã: socrate.

Expanded text:
bant, nam ut ego reor, aequa veteribus Apollinaris opuscula decrevissent. Fecit etiam non ignobilem ad ipsum imperatorem, sive contra paganos philosophos librum, cui titulum posuit, Pro veritate. In quo de sacris testimoniis tacens, probavit illos quidem fuisse deceptos, se autem sapere vera de Deo. Haec autem considerans imperator, claris tunc episcopis scripsit: Legi, et reprehendi. Cui rescripserunt: Etsi legisti, sed non agnovisti: si enim cognovisses, nequaquam reprehendisses. Quidam dicunt hanc epistolam praesulis Ecclesiae Cappadocenae fuisse Basilii, quod incredibile non est. Sive autem ejus, sive sit alterius, justum est virtutis laudare doctrinam. SOZOMEN.
Abbreviated transcription (Latin):
cebaut enim arriani conue¬
uientes arumino uolentes
hesꝑiis suadere simplicib: qui¬
a non oporter& ꝓpter duo uerba
quȩ nec inuenirent᷑ as scripta. se¬
e uero tace̾ nomen. S fallatiã
sentieutes hoꝵ omousiam ponti¬
fices: eos abdicauerunt. Ipsi uero
litteris insinuauerunt imꝑatori
ꝓpriam uoluntatem: dicentes fi¬
lios se. ẽe̾. patrũ uiceni concilii pa¬
riter & heredes: Socrates.

Expanded text:
cebant enim Ariani convenientes Arimino, volentes Hesperiis suadere simplicibus, quia non oporteret propter duo verba, quae nec invenirentur scripta, seae vero tacere nomen. Sed fallaciam sentientes horum homousiani pontfices, eos abdicaverunt. Ipsi vero litteris insinuaverunt imperatori propriam voluntatem: dicentes filios se esse Patrum Nicaeni concilii, pariter et haeredes. T
Abbreviated transcription (Latin):
gis ut si qua circa hec nouitas
fit. om̃no ꝓhibeauitis. Si ergohȩc
quȩ lecta suit nullam faciunt no¬
uitatem: aꝑte iam anathematii ate
heresim arrianam. sicut & alias
hereses regula eccłȩ tamꝗͣ blasphe¬
mas abiecit. Quia emĩ blasphemũ
arrĩ dogina turbas eccłȩ. quȩ &ĩa
nunc futut excitauit atq seditio¬
ues toto orbe terrarũ: ualde notis¬
simũ. ẽ. Hȩc ergo ꝓpositio dum
ab ursatio ⁊ ualente & reliquis
suscepta non fuiss&: ad plenũ di¬
uisit eccłam. Alii namq his quȩ
arimino lecta consenserunt: alii
fidem. Derisertuit autem conscͥp¬
tionẽ illius lectionis. & maxinie
athanasius alexandriue ciuta¬
tis ep̃s. in epła quã suis familia

Expanded text:
gis ut si qua circa haec novitas gis ut si qua circa haec novitas sit, omnino prohibeamus. Si ergo haec quae lecta sunt nullam faciunt novitatem, aperte jam anathematizate haeresim Arianam, sicut et alias haereses regula Ecclesiae tanquam blasphemas abjecit. Quia enim blasphemum Arii dogma turbas Ecclesiae, quae etiam nunc fiunt, excitavit, atque seditiones, toto orbi terrarum valde notissimum est. Haec ergo propositio, dum ab Ursacio, et Valente, et reliquis suscepta non fuisset ad plenum, divisit Ecclesiam. Alii namque his quae Arimino sunt lecta consenserunt, alii fidem. Deriserunt autem conscriptionem illius lectionis, et maxime Athanasius Alexandrinae civitatis episcopus in ep
Abbreviated transcription (Latin):
u nouissima die ingłam patris
ad reddendum uincuiq secłm
oꝑa sua. ⁊ in sꝑitum sc̃m: quem
ipse uingenitus dei filius m᷑c
nũ consolatorẽ scđm quod scrip¬
tum .ẽ. Uado ad patrẽ meuͣ. ⁊ ro¬
gabo patrẽ meum: ⁊ alium con¬
solatorẽ mtit& uobis sꝑm uerita¬
tis. Ille ex meo accipi&. ⁊ docebie
& cõmemorabit uobis om̃a. Nom̃
uero substantiȩ eo quod simpli¬
citer a patrib positũ ã popłis ig¬
noretur. & scaudalũ faciat. ⁊ qr
nec scripturȩ hoc contiuent pla¬
cute abrogari: & om̃ino nullam
memoriã substantiȩ in deo esse
de cetero. eo quod diuine scrip¬
turȩ. uusꝗͣ de patris substantia
filiiq memineruit. Similẽ ue¬
ro dicimus filiũ patri ꝑ om̃ia:
Sicuti sc̃e scripturȩ. dicunt. ac
docent. Nis itaq lectis: consur¬
gentes quib hec displicebant ai¬
unt. Non fide egentes huc ue¬
nimus. integram naniq seruaniꝰ
quam ꝑcepimus ab unicio: s ma¬

Expanded text:
m novissima die in gloria Patris, m novissima die in gloria Patris, ad reddendum unicuique secundum opera sua. Et in Spiritum sanctum, quem ipse unigenitus Dei Filius Jesunum consolatorem, secundum quod scriptum est: Vado ad Patrem meum, et rogabo Patrem meum, et alium consolatorem mittet vobis, Spiritum veritatis; ille ex meo accipiet, et docebit, et commemorabit vobis omnia . Nomen vero substantiae, eo quod simpliciter a Patribus positum, a populis ignoretur, et scandalum faciat, et quia nec Scripturae hoc continent, placuit abrogari, et omnino nullam memoriam substantiae in Deo esse de caetero; eo quod divinae Scripturae nusquam de Patris substantia Filiique meminerint. Similem vero dicimus Filium Patri per omnia, sicuti sanctae Scripturae dicunt ac docent. His itaque lectis, consurgentes quibus haec displicebant, aiunt: Non fide egentes huc venimus integram namque servamus, quam percepimus ab initio, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
Redimus in unum ⁊ uerũ
deum patrem omipotentẽ
creatorem ⁊ opificem omintumm.
⁊ in unu̾ iungenitũ filiuͦ dei.
ante om̃a secła ⁊ ante omne
principiũ. ⁊ aute om̃e quod o
te om̃em ꝑceptibilẽ opimionem
natũ inpassibiliter ex deo: per
quem ⁊ secła ꝑfecta. & om̃a fac¬
ta sunt. Natum autem unige¬
nitũ solũ. ex solo. de patre deu̾
ex deo. similẽ geueranti patri
scdm scripturas: cuius gen̾a¬
tionem nullus noure. nisi so¬
lus qui genuit eum pater. Hũc
nouimus unigenitũ eius fili¬
tun nutu pateruo uenisse de
celis. ad destructione̾ peccati.
⁊ natũ ex maria uirgine. & cũ
discipłis conuersatũ. ⁊ om̃em
cõplesse dispens ationẽ ecđm
aum.⁊ mortuũ. ⁊ ad inferos des¬
cendisse. & quȩ ibi erant dispen¬
sasse. quem ianitores iuferm ui¬
dentes expauerunt.⁊ die tercia
resurrexisse. ⁊ cum discipłis con¬
uersatũ. & quadraginta dieb ex¬
pletis in celos ascendisse. & sede¬
re ad dextris patris. ⁊ uenturũ¬

Expanded text:
Credimus in unum et verum Deum, Patrem omnipotentem, creatorem et opificem omnium. Et in unum unigenitum Filium Dei ante omnia saecula, et ante omne principium, et ante omne quod potest te omnem perceptibilem opinionem, natum impassibiliter ex Deo, per quem et saecula perfecta et omnia facta sunt. Natum autem Unigenitum solum ex solo Patre, Deum ex Deo, similem generanti Patri secundum Scripturas: cujus generationem nullus novit, nisi solus, qui genuit eum, Pater. Hunc novimus unigenitum ejus Filium nutu paterno venisse de coelis ad destructionem peccati, et natum 267 ex Maria Virgine, et cum discipulis conversatum, et omnem complesse dispenxum et mortuum, et ad inferos descendisse, et quae ibi erant dispensasse: quem janitores inferni videntes expaverunt; et die tertia resurrexisse, et cum discipulis conversatum; et quadraginta diebus expletis, in coelos ascendisse, et sedere a dextris Patris; et venturu
Abbreviated transcription (Latin):
Ia siquidẽ tẽpestate: płi .xlui..
ini uit̾ epõs effulgebant: Si¬
cut douatꝰ euriȩ hepiri. De qͦdũ
ꝓ uintiales nurada multa testent᷑:
marimũ tam̃ .ẽ. qd̃ dedracoue gessit.
Is em̃ cica pontu in uia publica la¬
cens cibũ habebat. oues. capras. e¬
qͦs. boues: ⁊ om̃s arripiens deuo¬
rabat. Ad quã bestiã donatꝰ gladio
la leuass& caput qͦsi uoratura iui
rũ: tunc ille uexillũ crucis ante
faciẽ eiꝰ digito designans in aere.
inos eiꝰ expuit. Bestia uero sputũ
Mex ore suo suscipiens: expirauit.
Quã sicut audimi.uiii. paria bou̾in
uicinũ cãpũ tͣxert̃.⁊ nusso igae cõ¬
busta .c̾. ue aerẽ fetore corrũpera.
Huiꝰ itaꝙ donati sepultura insignnis
ẽ tibi oratoriũ ex eiꝰ nomine uocita¬
tur. habens fontẽ aquarũ. quẽ ip̃e
fertͣ &ationib uitienisse. Nã dũ eẽt
locus in aqͦsus. ⁊ illic ex itine̾ aliqͦn¬
do ueniss. auint qͥa fatigatis qui
cũ coerant orassae. ⁊ mox aquȩ iu¬

Expanded text:
a siquidem tempestate plurimi inter episcopos effulgebant, sicut Donatus curiae Epyri, de quo dum provinciales miracula multa testentur, maximum tamen est quod de dracone gessit. Is enim circa pontem in via publica jacens cibum habebat, oves, capras, equos, boves et homines arripiens devorabat. Ad quam bestiam Donatus sine gladio, lla levasset caput, quasi voratura virum, tum ille vexillum crucis ante faciem ejus, digito designans in aere in os ejus expuit. Bestia vero sputum in ore suo suscipiens expiravit.ia boum in vicinum campum traxerunt; et misso igni combusta est, ne aerem fetore corrumperet. Hujus itaque Donati sepultura insignis est, ubi oratorium ex ejus nomine vocitatur, habens fontem aquarum, quem ipse fertur orationibus invenisse. Nam dum esset locus inaquosus, et illuc ex itinere aliquando venisset, aiunt quia, fatigatis qui cum eo erant, orasset et mox aquae in
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ eẽ. p̃dicabant. Diuinarũ qͥp¬
pe meo rerũ exꝑiñta: sepiꝰ ꝑcepert̃
Nã cũ aliqͦ tẽpore it̾ age̾t. illeꝰ t̾re lur¬
bari occurrert̃ ei. & dũ qͥ erant cͥca
eũ t̾rore tͣbarent᷑ qͣsi continuo mori¬
turi. ex eqͦ descendens orauit. Porro
ralit̾ feroces. epulis ꝯuuerib ꝙ man¬
sue facer&. qͥdã barbarꝰ arbit᷑tus
eii.eẽ. locupletẽ cepit insidiari ut

Expanded text:
. Divinarum quippe in eo rerum experimenta saepius perceperunt. Nam cum aliquo tempore iter faceret, illius terrae barbari occurrerunt ei. Et dum hi qui erant circa eum terrore turbarentur, quasi continuo morituri, ex equo descendens oravit. Porro raliter feroces, epulis muneribusque mansuefaceret, quidam barbarus arbitratus eum esse locupletem, coepit insidiari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
orro licinius hinc fugatus: cum
prius sectator fuiss& doginatis ꝓꝑi¬
ani mutata uolutate plurimos sac̾¬
dotum in sue partis afflixit imꝑio: mul-¬
tos quidem ⁊ alioꝵ. precipue tamen de
collegio militari: Nunis enim aꝑianis
erat infestꝰ ꝓpter constantini bellum. es-¬
timans eum posse contristari. ꝓpt̾ calami¬
tatem sue religionis: simul & iã arbitͣtꝰ
quia orarent ⁊ studerent redigi sub il
lius solus imꝑio: Suꝑ hec autem pug¬
naturus denuo contra constantinum:
sp̃e uictoris habebat ꝑ diuinatones ⁊ sa¬
crificia: ⁊ seductꝰ ab aliqͥb ꝓinittentib
quia bello uince̾t constantinum. in paga¬
uitatem conuersus est: Deniq & iã g̾ci
dicunt tũc eum exꝑtum diuinatonem
mleti geminiq appollitus. eiq confrilẽti
de bello respondisse demonium ꝑ hos o¬
meri uersus Oseuex ualde te uiuenes
pugnatores obseruant. tuaq uita solu¬
ta est: seuaq te senectus excipiae: Ex
toue gentilium: Futuro uamq licimo

Expanded text:
orro Licinius hinc fugatus, cum prius sectator fuisset dogmatis Christiani, mutata voluntate, plurimos sacerdotum in suae partis afflixit imperio, multos quidem et aliorum, praecipue tamen de collegio militari. Nimis enim Christianis erat infensus propter Constantini bellum, aestimans eum posse contristari propter calamitatem suae religionis: simul etiam arbitratus, quia orarenlius solius imperio. Super haec autem pugnaturus denuo contra Constantinum, spem victoriae habebat per divinationes et sacrificia, et seductus ab aliquibus promittentibus quia bello vinceret Constantinum, in paganitatem conversus est . Denique etiam Graeci dicunt tunc eum expertum divinationem Mileti Geminique Apollinis, eique consulenti de bello, respondisse daemonium per hos Homeri versus: O senex, valde te juvenes pugnatores observant, Tuaque vita soluta est, saevaque te senectus excipiet. Ex tione gentilium futuro. Namque Licinio
Abbreviated transcription (Latin):
constantinꝰ in enis successiss imꝑium: po¬
cus res ecclesie defloruer̃t: Merentio
enim herculii filio ꝑempto. cum eius
pars constantino cessiss: iam licent̾ in re¬
ligione uigebant qui circa thi berim flu¬
uium.⁊ heridianũ quem padum ꝓui̾ci¬
ales appellant. conmorabant᷑: & qui cura
aquilem conmanebant: In quem sermo
fert᷑ aduectam nauigio argo ⁊ adtyr¬
renum pelagꝰ fuisse ꝑ ductam Argo¬
uaute enim uentum ualidum decli¬
naintes. non eodem nauigio in regressio¬
ne sunt usi: s transeuntes mare quod
suꝑ scithas est ꝑ hec flumina uenerũt
ad t̾minos italoꝵ. & hic hiemantes condi¬
derũt ciuitatem que uocat᷑ eniona: Ae-¬
statate uero suꝑueniente cooꝑantib eis
ꝓuncialib. fere quad rigentos stadios
arte mechanica trahentes argo ꝑ cerram
ad fluuium aquilem dedixerunt: qui
ꝑmiscet᷑ hericliano: Heridianꝰ autem fau¬
oes hab& in italicum mare: Post pͣliuo

Expanded text:
Constantinus in ejus successisset imperium, poConstantinus in ejus successisset imperium, potius res Ecclesiae effloruerunt. Maxentio enim Herculii filio perempto, cum ejus pars Constantino cessisset, jam licenter in religione vigebant qui circa Tiberim fluvium et Eridanum quem Padum provinciales appellant commorantur, et qui circa Aquilam commanebant; in quem locum sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Tyrrhenum pelagus fuisse perductam. Argonautae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina venerunt ad terminos Italorum; et hic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fere quadringenta stadia arte mechanica trahentes Argo per terram ad fluvium Aquilam deduxerunt, qui permiscetur Eridano. Eridanus autem fauces habet in Italicum mare. Post praelium
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑianos siboni & solidi essent uiri. euo¬
cans uniuersos pͣcepit dicens. u siqͥdem
uenirent ad sacrificandum ⁊ eius cole¬
rent deos: circa eum essent. ⁊ in suo
eingulo ꝑ manerẽt᷑: Si uero resurg̾e̾nt:
egrederent᷑ de palatio: gratias agentes qͦ
minime punirent᷑ Ciunq inutͦq appa-¬
ruissent: alii quidem religionis deserco¬
res. alii uero diuina presentib p̃ponetos:¬
deliberauit eos amicos ⁊ consiliarios uti.
qui iumeliorib fideles constantesq ꝑmã¬
serant: Alios autem uelut effeminatos
auersatus: expulit a suo colloquio. credẽs
numquã eos circa principem deuotos fo¬
re. qui fuerint dei sui sic paratissime ꝓ¬
ditores: E ideo adhuc suꝑstito constan¬
tino: non uidebat᷑ contra legem quem pi-¬
am piam esse.apianum apud eos qui ul¬
tra in italiam galliasq & britanniam.¬
& qui cura pirineum habitant moͣteo:
usq ad occeanum hesperuio Cum uͦ

Expanded text:
Christianos, si boni et solidi essent viri, evoChristianos, si boni et solidi essent viri, evocans universos praecepit dicens, ut siquidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent: si vero refugerent, egrederentur de palatio, gratias agentes, quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem religionis desertores, alii vero divina praesentibus praeponentesdeliberavit eis amicis et consiliariis uti qui in melioribus fideles constanter permanserant; alios autem velut effeminatos aversatus, expulit a suo colloquio: credens nunquam eos circa principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo adhuc superstite Constantio non videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Galliasque, et Britanniam, qui circa Pyrenaeum habitabant montem usque ad Oceanum Hesperium. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ ueri simile ignorasse philosophũ.
quia hercules alcmene purgatꝰ athe¬
nis eͣ. post filii necem in cereris saeris:
& quia post hiphiti necẽ ꝑegrinũ &
amicum iniuste ꝑemit: Cum gͥ gre¬
ci in huius modi delictis. purgatones
annuncient᷑ sufficia ut que dicta sũt:¬
& accusent de mendato eos qui sopa-¬
trum contraria constantino respon¬
cdisse fuyerunt: Non enun credo hec
ignorasse tuc nobilissimum apud gͥcos
gitur ecclesie sub regimine constan¬
tini alacrit̾ agebant. ⁊ cotidianis di¬
eb augebant᷑: fauente eis una nime
pricipe multisq beneficiis eleuate.¬
quas & iã pͥus inconcussas dominꝰ a ꝑi¬
culis turbisq seruauit: Nam cum ꝑ¬
secutones diuersas eoclesie in alio t̾raꝵ.
orbe paterent᷑: solus constantuit con¬
stantini pater. licenter xꝑianis in sua¬
consistere religione concessit: Deniq
tale aliquod eum miraculum & memo¬
ria dignum: egisse cognoui.: His enn
ꝓbare uolens quosclam in suo palatio

Expanded text:
tamen verisimile ignorasse philosophum quia Hercules Alcmenae purgatus Athenis est post filii necem in Cereris sacris; et quia post Hyphiti necem peregrinum et amicum injuste peremit. Cum igitur Graeci in hujusmodi delictis purgationem annuntient, sufficiant quae dicta sunt, et accusent de mendacio eos qui Sopatrum contraria Constantino respondisse finxerunt. Non enim credo haec ignorasse tunc nobilissimum apud Graecos Igitur Ecclesiae sub regimine Constantini alacriter agebant, et quotidianis diebus augebantur, favente et unanime principe, et multis eas beneficiis elevantequas etiam prius inconcussas Dominus a periculis turbisque servavit. Nam cum persecutiones diversas Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constantius Constantini pater licenter consistere religione concessit. Denique tale aliquod eum miraculum et memoria dignum egisse cognovimus. Is enim probare volens quosdam in suo palatio
Abbreviated transcription (Latin):
re potuisse: in sola occeani cͥea reñ par¬
te regnãtis: Propt̾ iutẽto̾nem uero
contͣ maxẽntium habitam: degebat ĩ
italia: Tũc romana res pliblica t᷑baba¬
tur: & non erat facile ut britãni ce ga¬
ili conuenirent cũ illis: Tũc apud qͦs

Expanded text:
re potuisse, in sola Oceani circa Rhenum parre potuisse, in sola Oceani circa Rhenum parte regnantis: propter intentionem vero contra Maxentium habitam degebat in Italia. Tunc Romana respublica turbabatur; et non erat facile ut Britanni et Galli convenirent cum illis tunc, apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
Nti autẽ iguoro qͥa greci rese¬
runt constantinum: eo quod aliqͦs gen̾e̾
ꝓ ximos occidiss. & cooꝑator. extitiss in ue-¬
ce filii sui cͥspi. penitentia ductum de pu¬
rificatone consuluisse philosophum sost¬
patrum: qui temꝑe illo p̾erat in sede ꝑ¬
latonis: illumq respondisse nullã ẽẽ̾ in
huiꝰ modi delictis purgatonẽ: Constã¬
tinum uͦ hac int̾ditone t᷑batum.: inue¬
nisse episcopos qͥ penitẽcia seu baptisora¬
te ꝓmicterent eum ab uniu̾so posse pͣ¬
gari delicto. Tunc gauisum inilł qͥdi¬
xa̾nt qd̾ uolebat admiratũq dogina: fa¬
ctum deinde.aꝑianũ & ad sui similitu.¬
dinem deduxisse subiectos: Michi autem
uident᷑ hec ficta ab his qͥ student reli-
Qui cum ad huc uiuẽt: multas cum eoꝓ
xꝑianis posuit leges: Scd̃o qͥppe loco ho¬
noratꝰ imꝑii et cesar existens: sicut & ĩa
nc̃ pͥncipum nomina & temꝑa legibus
subiecta testant᷑ Sosipatrũ uͦ noͣ ẽ. cre-¬
dibile: aut conloqͥum constãtini ueni.¬

Expanded text:
Non autem ignoro quia Graeci referunt Constantinum, eo quod aliquos genere proximos occidisset , et cooperator exstitisset in nece filii sui Crispi, poenitentia ductum, de purificatione consuluisse philosophum Sopatrum, qui tempore illo praeerat in sede Plotini; illumque respondisse nullam esse in hujusmodi delictis purgationem; Constantinum vero hac interdictione turbatum, invenisse episcopos qui poenitentia seu baptismate promitterent eum ab universo posse purgari delicto: tunc gavisum in illis qui dixerant quod volebat, admiratumque dogma, factum deinde Christianum, et ad sui similitudinem deduxisse subjectos. Mihi autem videntur haec ficta ab eis qui student religiQui cum adhuc viveret, multas cum eo pro Christianis posuit leges; secundo quippe loco honoratus imperii, et Caesar existens; sicut etiam nunc principum nomina et tempora legibus subjecta testantur. Sopatrum vero non est credibile ad colloquium Constantini veni
Abbreviated transcription (Latin):
iaculantib ꝑmansit illesus: Mirabiłt.
enim. diuina regẽte iurtute: sagrte
hostiũ figebãt᷑ in signo: A signifero
autẽ neq aliũ umꝗͣ huiꝰ signꝰ muini-¬
strum ut solae inbello uuln̾e mortu¬
um. aut claden captiuitatis ꝑpessum.

Expanded text:
jaculjaculenim divina regente virtute, sagittae hostium figebantur in signo, a signifero autem neque alium quam hujus signi ministrum, ut solet, in bello vulnere mortuum, aut cladem captivitatis perpessum.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ratione potiꝰ ꝯplecti in ħ oꝑe meliꝰ
apꝓbaui ꝓpt̾ magnitudinẽ lectonis: ut
sensꝰ eoꝵ breuit̾ indicet᷑: nisi forte qͣdã
inuenire possint in dubiũ: ꝓ qͥb apud
multos est diu̾sa sentẽtia: Tunc enĩ
si ꝗͣ liboe scripturam inuenire putuero:
ꝓpt̾ ꝓbationem ueritatis eã pouere nõ
ocamitto. Ut autem nullus ignorãtie re¬
rum accus mendace̾ ẽe̾ conscriptõnẽ
contrarias legeudo forsan epistolas. sciẽ¬
dumi ͤ qͣm occasione dominatis arriani
&e eoꝵ qui post ea sunt oborti: discordã¬
tes int̾ alterutros presules ecclesiaꝵ siu
singuli de qͥb studebant sius consectato¬
rib scribebant: & ꝑ coucilia ꝯgregati de¬
cernebant que uellent. ⁊ si bi ꝯtraria sa¬
pientes ꝑ absentiam sepe dampnabant
& ꝓ temuꝑa pͥncipes ac ꝓceres eoꝵ qua po¬
t̾ant uirtute. flectebant: & gͥmae unaui¬
mes faciebant ut eoꝵ consensu recte co¬
lere putarent᷑. Alii si quidẽ istis: alii uͦ

Expanded text:
dam ratione potius complecti in hoc opere melius approbavi propter magnitudinem lectionis, ut sensus earum breviter indicetur: nisi forte quaedam venire possint in dubium, pro quibus apud multos est diversa sententia. Tunc enim, si quamlibet scripturam invenire potuero, propter probationem veritatis eam ponere non omitto. Ut autem nullus ignoratione rerum accuset mendacem esse conscriptionem, contrarias legendo forsan epistolas, sciendum est quoniam occasione dogmatis Ariani et eorum qui postea sunt oborti, discordantes inter alterutros. Praesules Ecclesiarum, singuli de quibus studebant suis consectatoribus scribebant, et per concilia congregati decernebant quae vellent; et sibi contraria sapientes, per absentiam se saepe damnabant; et per tempora principes ac proceres eorum, qua poterant virtute flectebant, et sibimet unanimes faciebant, ut eorum consensu recta colere putarentur. Alii siquidem istis, alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc ego in ecclesiis quec̃q contigert postapͣi.
ascensionem ad celos usq ad licinii deiectõ¬
nem colligens in duob redegi libris. Nc̃
autẽ fauẽte deo q̃ post ea ꝓuenerunt aꝑi¬
re temptabo:. Quo cͥca memorabo causas
qͥb int̾sui. ⁊ ab scientib aut ꝯtemplantib
eas audiui: tam in nostͣm ꝙͣ ante nr̃am
gen̾ationẽ gestas: Ceteroꝵ uͦ explanabo
noticiã ex legib positis causa religionis

Expanded text:
ue in Ecclesiis contigerunt post Christi ascensionem ad coelos, usque ad Licinii dejectionem colligens, in duobus redegi libris: nunc autem, favente Deo, quae postea provenerunt, aperire tentabo. Quocirca memorabo causas quibus interfui, et a scientibus aut contemplantibus eas audivi, tam in nostra quam ante nostram generationem gestas. Caeterorum vero explanabo notitiam ex legibus positis causa relig
Abbreviated transcription (Latin):
de deo conuenir& crede̾: Mar die facta sa¬
cerdotes aꝑi ꝯuocans de dogmate ꝯsulebat:
At illi sacͦs lib̾s offerentes de xꝑoloque¬
bant᷑: suaq dicta ex ꝓphecicis ꝯprobabãt
Signum uͦ quod ei apparuerat. dicebant

Expanded text:
de Deo credere conveniret, mox die facta sacerdotes Christi convocans, de dogmate consulebat. At illi sacros libros offerentes, de Christo loquebantur, suaque dicta ex propheticis comprobabant. Signum vero quod app
Abbreviated transcription (Latin):
ingrati ee̾ uidebim᷑ tacituruicati tradc̃¬
tes eoꝵ uirtutem: aut illi exortes erũt
hiuus hestorie qͥ cante philosophie exẽpla
reliquerũt. Quib utentes posteri: bea¬
tissimo &. felicissimo fine pocient᷑. S hec
quidem sermo ꝓcedens: ut potuerit ob¬
seruabit. Conuertar ad narro̾nem nũc
rerũ. cooꝑatorẽ inuocans deũ Hic enior
habebit p̃sens scͥptura ĩicium .iIII.¬

Expanded text:
ingrati esse videbimur, taciturnitati tradeningrati esse videbimur, taciturnitati tradentes virtutem eorum; aut illi exsortes erunt hujus historiae qui tantae philosophiae exempla reliquerunt, quibus utentes posteri, beatissimo et felicissimo fine potientur. Sed haec quidem sermo procedens, ut potuerit observabit. Convertar nunc ad narrationem rerum, cooperatorem invocans Deum. Hinc enim habebit praesens sc
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt: Quia uͦ p̾cipua cura ueritatis
habenda ÷: ꝓpt̾ historie puritatem: uece¬
ssarium mͥ uisum est. & iam literas huiꝰ mo¬
di ut fuit possibile ꝑscructari. Si igit᷑ sedi¬
ciones & iã eolesiasticas inter alterutros
gestas de pͣsulatu ł de honore pͥmatꝰ ꝓpͥe
hereseos explauauero: uon graue aut ma-¬
le uoluntatis esse uideat᷑ Pruno namq si¬
cuti dictume. conscͥptorem om̃ia dec& ue¬
ritati post pon̾e̾: deinde dogina ecclesie ca-¬
tholice ueracissime declarare: Quod scili¬
c& inuenit᷑ sepe quidẽ aduersarioꝵ insidi¬
is inpeditum. & tamen ꝗͣ. diuinitꝰ roborat
iuppͥa mansisse uirtute: & uniu̾sas eocle¬
sias adq ppłos ad suam traxisse ueritatẽ.
placuit tamen ꝗͣ tum ualuero ut eciã apd̾
ꝑsas & barbaros q̃ sunt gesta de religione
conscribam: Non autem absurdum erit
tores fuere mouachoꝵ aut qͥ postꝰ iraeos ꝑ
successiones utiles uisi sunt sicut. audi¬
uimꝰ atq ꝓbabiles: Nou enun aut nos

Expanded text:
ua cura veritatis habenda est, propter historiae puritatem, necessarium mihi visum est etiam litteras hujusmodi, ut fuit 207 possibile, perscrutari. Si igitur etiam seditiones ecclesiasticas inter alterutros gestas de praesulatu vel de honore primatus, propriae haereseos explanavero, non grave aut malae voluntatis esse videatur. Primo namque, sicut dictum est, conscriptorem omnia decet veritati postponere, deinde dogma Ecclesiae catholicae veracissime declarare. Quod scilicet invenitur saepe quidem adversariorum insidiis impetitum, et tamen tanquam divinitus roboratum in propria mansisse virtute, et universas Ecclesias et populos ad suam traxisse veritatem. placuit tamen, quantum valuero, ut etiam apud Persas et Barbaros quae sunt gesta de religione conscribam. Non autem absurdum erit tores fuerunt monachorum, aut qui post eos per successiones utiles visi sunt, sicut audivimus atque probavimus. Non enim aut nos
Abbreviated transcription (Latin):
tifex.⁊ amphium epiphanie cilici
e maximus. qui post macharium
hierosolimoi tenuit presulatum.
& pafnutius egyptius ꝑquem aui̾t
plurima miracula oꝑatum deum.
demonasq subiecisqse uarrarũ ꝙ pa-¬
ssionum condonasse ei sanitates: fu-
ex illis confessorib quos maximus
imperator in metalł opera ȩxerce¬
re dãpnauit: occłos eoꝵ cdextros eue¬
llens. ⁊ sinistras suras incidens. Se
cuius uirtutem demõstrandam suffi¬
cere puto que hactenꝰ de eo seruat᷑
opinio: quanta ꝑeum diuino presi¬
dio gesta sunt Plura quiclem nou̾e
ꝓunciales: ego autem que ad uos
ualuerunt ꝑuenire nõtaceã : absolũ.

Expanded text:
tifex, et Amphion Epiphaneiae Ciliciae, tifex, et Amphion Epiphaneiae Ciliciae, et Maximus, qui post Macarium Hierosolymorum tenuit praesulatum, et Paphnutius Aegyptius, per quem aiunt plurima miracula operatum Deum, daemonesque subjecisse, variarumque passionum condonasse ei sanitates. Feruex illis confessoribus fuerunt quos Maximinus imperator in metallis ad opera exercenda damnavit, oculos eorum dextros evellens, et sinistras suras incidens. SOZum, ad cujus virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus de eo servatur opinio. Quanta per eum divino praesidio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo. Fuit
Abbreviated transcription (Latin):
quam ab imꝑatore ꝓlatam ab omni¬
u obseruandam: & inconuertibiles
esse termmos sinodales: Illud qͦq
nos relinquere dignum non est. quod
ꝓ utilitate santitum est eoꝵ qui in
ecclesiis manu mutunt᷑. eum ꝓpter
subtilitatem legum & iam inuiti po¬
ssessores clifficultatẽ paterent᷑ circa
datonem melioris libertatis qu a
ciuilitatem romanam uocant: Tres
posuit leges: ueceruens omnes in ee¬
clesiis manu missos sub cestimonio
sacerdotum ꝑ hanc piam ad inuento¬
nem. roma cuulitate frur cuius in¬
dicium presens & iam tempus seruat:
Nam moris erat. de libertate leges se¬
ptas in manu missionib ante poni:
Constantinꝰ igitur hec sane studetis i
õĩb honorare religionem. erat qͥp¬
pe & per semo ipsum gloriosa ꝓpt̾
uirtutem plurimoꝵ. tunc in ea po-¬
taq ꝑ secuto¬
nib iam cessantib ad huc mul¬
ti confessoꝵ suꝑstites ecclesias exor.¬
nabant: ut fuit osius cordube pon-¬

Expanded text:
tanquam ab imperatore prolatam, ab omnitanquam ab imperatore prolatam, ab omnibus observandam, et inconvertibiles esse terminos synodales. Illud quoque nos relinquere dignum non est, quod pro utilitate sancitum est eorum qui in Ecclesiis manumittuntur. Cum propter subtilitatem legum etiam inviti possessores difficultatem paterentur circa dationem melioris libertatis, quam civilitatem Romanam vocant, tres posuit leges: decernens omnes in ecclesiis manumissos sub testimonio sacerdotum, per hanc piam adinventionem Romana civilitate frui; cujus indicium praesens etiam tempus servat. Nam moris erat de libertate leges scriptas in manumissionibus anteponi. Constantinus igitur hanc studens sane in omnibus honorabat religionem; erat quippe et per semetipsam gloriosa propter virtutem plurimorum tunc in ea potaque persecutionibus jam cessantibus, adhuc multi confessorum superstites Ecclesias exornabant; ut fuit Osius Cordubae pon
Abbreviated transcription (Latin):
iuderi. eoꝵ augeri genus cum natura
semꝑ superna distributõne diminuto¬
uem suscipiat & augmentũ: Q legẽ
posuit populo uniuerso quatimis
equalib priuilegiis fruerent᷑ qui sine
conuigib ⁊ liberis erant: quib illi qui
hec se habere gaudebant: Sed &iam ã¬
plius habere sanciuit eos qui in ꝯcine¬
tie uirginitate degebant: licentiam eis
prebens masculis feminisq licos etate
mminorib testamentum facere contra
camimuinem legem : Omnis enim be¬
ne cogitare iudicauit: quoꝵ opus ess
deum placere semper ⁊ philosophie
ueraci uacarae: Huius enum rei causa
& antiqui romanoꝵ licent̾ testari uir¬
gines uestales: ⁊ iam seito etatis curri¬
culo decreuerunt: Indicium itaq
maninum reuerentie pii principis
curra religionem fuit. quia ubiq ad¬
ministrantium sententias inꝑfectas
esse uoluit: & ad episcopos ꝑ appellato¬
nem refugiendum. eeͣ. sanciuit. si qui
uellent cuules iudices refutare:

Expanded text:
videri eorum augeri genus; cum natura videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placare semper et philosophiae veraci vacare. Hujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenter testati virgines Vestales etiam sexto aetatis curriculo decreverunt. Judicium itaque maximum reverentiae pii principis circa religionem fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent civiles judices refutare:
Abbreviated transcription (Latin):
ssit inscribendi semꝑ & figurari: Et
testant᷑ hactemis erus imagines. hoc soe¬
mate decorate: In omnib si quidem re¬
bus precipue tamen iilegis lationib
studebat plare diuiuitatem: Appar&
enim liixuriosas & ualoe fatuas ꝑmrx¬
tiones ante eum non ꝓhibitas. cũc
fuisse correptas: sicut ex ipsis quas
posuit legib inuenit᷑: S nũc que ad
honorem.⁊ statum religionis sancita
sunt: paudere necessarium est. cuor
a uicesimo quinto anno non haben¬
tes uxores ꝓhibens a priuilegiis ha¬
bentium coniuges. s & alia multa
iubetis ut nichil de testamento lueͣ
medietatem relictoꝵ sibim& amute¬
bant: Posuert autẽ has leges antiqui
uolentem romam esse populosam om¬
multum ante has leges plurimos ĩ
ciuilib bellis amiserant: Uidens i¬
gitur imꝑator io circo male tctari eos
qui ꝓpter deum uirginitati & sine
liberis esse stubebant: facuum udi¬
cauit inoiligencia ⁊ stuclio hominum

Expanded text:
ssit inscribi semper et figurari, ut ssit inscribi semper et figurari, ut testantur hactenus ejus imagines hoc schemate decoratae. In omnibus siquidem rebus, praecipue tamen in legislationibus, studebat placare Divinitatem. Apparet enim luxuriosas et valde fatuas permixtiones ante eum non prohibitas, tunc fuisse correctas, sicut ex ipsis quas posuit legibus invenitur. Sed nunc quae ad honorem et statum religionis ab eo sancita sunt pandere necessarium est, cum a vigesimo quinto anno non habentes uxores prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed et alia multa jubens, ut nihil de testamento lucramedietatem relictorum sibimet amittebant. Posuerunt autem has leges antiqui, volentes Romam esse populosam, ommulto ante has leges plurimos in civilibus bellis amiserant. Videns igitur imperator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ccclesie circa ferebat. dum aduersus ho¬
stes castra metaret᷑ quatenuis nec ini¬
tiuere degens ipse uel exercitus sacro
lumine prruaretit᷑. quod decer&s lau
coni tabernaculo seruientes: qui secũ¬
dum legem ecclesiasticam sacroꝵ or¬
dines adimplebant: Ex illo autem
romanoꝵ cohortes que nũc numeri
non cupant᷑. singłe fecerunt taber¬
naculum ꝓprium: & sacerdotes atq
diaconos distributos habebant: Die
uero qui dominicus uocitat᷑ que he¬
brei primum uocant. greci autem
eo tantum orationib occupari.No¬
norabat autem dominicum diem. qͥa
iueo aꝑc resurrexissos a mortius: ali¬
ium uero quia meo fuerat crucifixꝰ.
Mauximam namq culcuram sa cͣtissue
aduersarios institutis: quam ꝓ indicio
quod ei diuinitꝰ ꝓ ea uide bat᷑ ostensũͣ.
Deniq suplicium crucis quod pͥmitꝰ
apud romanos erat in usu lege ꝓhi-¬
buit: In figuratonib autem solido¬
rum & in imaginib: hoc signũ ui¬

Expanded text:
ecclesiae circumferebat dum adversus hoecclesiae circumferebat dum adversus hostes castrametaretur; quatenus nec in itinere degens ipse, vel exercitus sacro lumine privarentur, quo deceret laudconi tabernaculo servientes, qui secundum legem ecclesiasticam sacrorum ordines adimplebant. Ex illo autem Romanorum cohortes, quae nunc Numeri nuncupantur, singulae fecerunt tabernaculum proprium, et sacerdotes atque diaconos distributos habebant. Die vero qui dominicus vocatur, quem Hebraei primum vocant, Graeci autem eo tantum orationibus occupari. Honorabat autem dominicum diem, quia in eo Christus resurrexit a mortuis; alium vero, quia in eo fuerat crucifixus. Maximam namque culturam sacratissimae adversarios institutis, quam pro indicio quod ei divinitus pro ea videbatur ostensum. Denique supplicium crucis, quod primitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit. In figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum ju
Abbreviated transcription (Latin):
preliis. aduersus alieingenas prepara-¬
tis. ut iam sarmatas uincer&: ⁊ qui
uocantin. gothi tunc nouissime cau¬
sa gratie apuo eum federa celebrarẽt:
Hec autem gens habitabat tunc trans
fluuium histrum: Cumq ee̾t inbe¬
llis ꝓna & multitudine atq magni¬
tudine corpoꝵ armis semꝑ exercita¬
ta. aliis quidem barbaris preualebat:
prelio demonstratum constantino per
signa uel sonina: quanta dei ꝓuidẽ¬
tia regeretur: Qui cum superass&.
otnia bella que sub eo sunt gesta
ueluti repensans ꝓꝑo in eius religio¬
nis studio magis magisq feruebat:
istimare subiectos iubens Erterra ue¬
ro subdita sibitu& ex utia quaq ci-¬
ctigal. ecclesiis ꝓuincialib cleroq distͥ¬
buit: & donato̾nem ualidam imper¬
petuum ẽe̾ sauciuit: Assuescens au¬
tem milices ut sicut ipse ueum cole¬
rent: signo crucis eoꝵ arma signa¬
bat: In regalib quoq oratorium fabͥ¬
catus. & iam cabernaculum ad iustar

Expanded text:
praeliis adversus alienigenas praeparapraeliis adversus alienigenas praeparatis, ut etiam Sarmatas vinceret, et qui vocantur Gothi, tunc novissime causa gratiae apud eum foedera celebrarent. Haec autem gens habitabat tunc quidem trans fluvium Istrum. Cumque esset in bellis prona, et multitudine atque magnitudine corporum armis semper exercitata, aliis quidem barbaris praevalebat;  et hoc praelio demonstratum Constantino per signa atque somnia quanta Dei providentia regeretur. Qui cum superasset omnia bella quae sub eo sunt gesta , veluti repensans Christo, in ejus religionis studio magis magisque fervebat:istimare subjectos jubens. Ex terra vero subdita sibi, ex unaquaque cictigal ecclesiis provincialibus cleroque distribuit, et donationem validam in perpetuum esse sancivit. Assuescens autem milites, ut, sicut ipse, Deum colerent, signo crucis eorum arma signabat. In regalibus quoque oratorium fabricatus, etiam tabernaculum ad instar
Abbreviated transcription (Latin):
cubitus. s in ecclesia magis offertur:
quod significat᷑ crementum aque nili¬
ace: Apud romanos autem tunc prim̃
monomachoꝵ spectacula sunt remota:
apud fenices uero qui in libano ⁊ heliopo¬
li conmorant᷑. fas ulterus non fuit uir¬
gines fornicari. antequam legitimis.
iungerent᷑ uris Nempe post turpitu¬
dinem exꝑimenti prime nefande ꝑmix¬
tudinem uide bant᷑ habere sufficiẽtẽ
corrigebant᷑. alie uero cremento laticudi¬
nis &t altitudinis augebant᷑. alibi autẽ
cum non essent. a fundam̃tis edificate
fulgebant: fecunias uero ex regiis ce sau¬
ris imꝑator affluentiꝰ appendebat scri¬
bens ꝑ singłas ciuita. ces epischopis
adq presidib populoꝵ: ut sacerdotes
sicuti uellent iuiberent. isti autẽ ui-¬
bentib obedirent quatenus cito per¬
ficeret᷑ opus Letanti siquidem eius
imperio & iã religio ualde florebat.
⁊ in tantum &iã post bellum contra
licinium gestum. felicusimus fuit ĩ

Expanded text:
cubitus, sed in ecclesias magis offertur, cubitus, sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum aquae Niliacae. Apud Romanos autem tunc primum monomachorum spectacula sunt remota. Apud Phoenices vero, qui in Libano vel Heliopoli commorantur, fas ulterius non fuit virgines fornicari antequam legitimis jungerentur viris, nempe post turpitudinem experimenti primi nefandae permixtudinem videbantur habere sufficientem, corrigebantur. Aliae vero cremento altitudinis et latitudinis augebantur. Alibi autem cum non essent, a fundamentis aedificatae fulgebant. Pecunias vero ex regiis thesauris imperator 210 affluentius impendebat: scribens per singulas civitates episcopis atque praesidibus populorum, ut sacerdotes, sicuti vellent, juberent; isti autem jubentibus obedirent, quatenus cito perficeretur opus. Laetanti siquidem ejus imperio, etiam religio valde florebat, et in tantum etiam post bellum contra Licinium gestum felicissimus fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓaiuus generis eoꝵ deferendas here¬
ditates: Nullo autem horum existente:
unam quamq ꝓuincialem ecclesiam
ad ius hereditatis accedere: ⁊ siue apd̾
priuatum. siue apud publicum de tali
substancia e̾e̾t aliquid: restituer&: Eis
autem qui exerario publico aliquid
conpauerant. aut donatbnes acceperãt
scd̾m possibilem decentemq modum. se
ꝓiudere ꝓmisit: Hec igitur sicuti dit¬
tum est. imꝑatori placuerunt. & lege
firmata sunt: insiniterq omnia de¬
centi fine firinata Aꝑiani uero tunc
omnes romanoꝵ dignitates ad mini¬
strabant. & de cetero cunctis sacrificare
negabant᷑. inmolatonibq aut diuina¬
tionib non erat locus. s nec idola de¬
dicare aut celebritates paganas ag̾e
iam licebat: Plura uero & iã ꝑ ciuita¬
tes gentium: de antiqua consuetudi¬
ne mnutabant᷑: Ab illo deniq tempore
apud egyptios nequaquam secumdũ
priores sollenitates in pagauoꝵ cempli

Expanded text:
proximis genere eorum deferendas haereproximis genere eorum deferendas haereditates; nullo autem horum existente, unamquamque provincialem Ecclesiam ad jus haereditatis accedere; et sive apud privatum, sive apud publicum de tali substantia esset aliquid ablatum, restitueret. Eis autem qui ex aerario publico aliquid comparaverant, aut donationes acceperant, secundum possibilem decentemque modum se providere promisit. Haec igitur, sicuti dictum est, imperatori placuerunt, et lege firmata sunt, insigniterque omnia decenti fine completa. Christiani vero tunc omnes Romanorum dignitates administrabant; et de caetero cunctis sacrificare negabatur, immolationibusque aut divinationibus non erat locus: sed nec idola dedicare, aut celebritates paganas agere jam licebat. Plurima vero etiam per civitates gentium, de antiqua consuetudine mutabantur. Ab illo denique tempore apud Aegyptios nequaquam secundum priores solemnitates in paganorum templa