comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate. & postea etiã ad inferna pene¬
trarit: adquȩ loca quasi in extremo limo.
peccatoꝵ animȩ trahebantur. dicente
psalmographo: intrabunt in inferiora
terrȩ. partes uulpiũ erunt. Isti sunt uectẽ
t̃rȩ. & quasi quedã serȩ extremi carceris
ac suppliciorũ. nolentes ab inferis animã
exire captiuas. Unde significanter lxx
semꝑ tenere cupientes: quos semel inua¬
serant. S dñs nr̃ de quo sub ꝑsona ey ri
in ysaia legimus. fores eneas conteram.
& uectes ferreos confringã. Ad montiũ
extrema descendit. & ȩt̃nis conclusus ẽ
uectibus. ut om̃s qui clausi fuerant libe¬
raret. Et subleuabis de corruptione u¬
tam meã.: dñe deus m̃s. Lxx. Et ascendit
de corruptione mea uita: dñe deus m̃s
Proprie dix̃ subleuabis. uł ascendet de cor¬
ruptione uita mea: quia ad corruptionẽ.
& ad inferna descendat. Hoc ẽ qđ apłi in¬
terpretant᷑. in quinto decimo psalmo ex

Expanded text:
411 majestate, et postea etiam ad inferna pene411 majestate, et postea etiam ad inferna penetrarit: ad quae loca quasi in extremo limo peccatorum, animae trahebantur, dicente Psalmographo: Intrabunt in inferiora terrae, partes vulpium erunt . Isti sunt vectes terrae, et quasi quaedam serae extremi carceris ac suppliciorum, nolentes ab inferis animas exire captivas. Unde significanter LXX semper tenere cupientes, quos semel invaserant. Sed Dominus noster, de quo sub persona Cyri in Isaia legimus: Fores aeneas conteram, et vectes ferreos confringam , ad montium extrema descendit, et aeternis conclusus est vectibus, ut omnes qui clausi fuerant, liberaret. Et sublevabis de corruptione vitam meam, Domine Deus meus. LXX: Et ascendat de corruptione vita mea, Domine Deus meus. Proprie dixit, sublevabis: vel ascendat de corruptione vita mea, quia ad corruptionem, et ad inferna descenderat. Hoc est, quod Apostoli interpretantur in quinto decimo psalmo ex
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicia dñi abyssus multa: & abyssus
abyssũ inuocat: in uoce catharactarũ
tuarũ. Pelagus oꝑuit caput meũ. Ad
extrema montiũ descendi: t̾rȩ uectes
induserunt me in ȩt̃num .Lxx. Intraũ
caput meũ in scissuras montiũ: descendi¬
q in t̾ram. cuius uectes sunt retinacula
sempiterna. Qđ ionȩ caput pelagus ope¬
ruit. & ad montiũ extrema descenderit:
& uenerit usq ad ꝓfunda t̾rarum. qͥb
quasi uectib & colũnis dĩ uoluntate
t̾rȩ globus sustentatur: nulli dubiũ ẽ
de qua & alibi đr. ego confirmani co-¬
lũnas eiꝰ. De dño aut̃ saluatore iuxta
utrãq editionẽ uidetur mͥ sic posse in¬
telligi: qđ principale caput eiꝰ id ẽ ani-¬
ma quam cũ corpore ꝓ salute nr̃a dig¬
nanter assumpsit. descenderit in scissu¬
ras montium qui fluctib operiebant᷑
qui se a cęli subtrauxerant libertate. qͦs
abyssus ambiebat: qui se a dĩ disciderant

Expanded text:
Judicia Domini abyssus multa . Et: AbyssusJudicia Domini abyssus multa . Et: Abyssusn voce cataractarum tuarum . Pelagus operuit caput meum, ad extrema montium descendi, terrae vectes concluserunt me in aeternum. LXX: Intravit caput meum ad scissuras montium: descendi in terram, cujus vectes sunt retinacula sempiterna. Quod Jonae caput pelagus operuerit, et ad montium extrema descenderit, et venerit usque ad profunda terrarum, quibus quasi vectibus et columnis Dei voluntate globus terrae sustentatur, nulli dubium est, de qua et alibi dicitur: Ego confirmavi columnas ejus . De Domino autem Salvatore juxta utramque editionem videtur mihi sic posse intelligi, quod principale et caput ejus, id est, anima quam cum corpore pro salute nostra dignanter assumpsit, descenderint in scissuras montium, qui fluctibus operiebantur, qui se a coeli subtraxerant libertate, quos abyssus ambiebat, qui se a Dei sciderant
Abbreviated transcription (Latin):
uallauit me .Lxx. Circũ fusa ẽ aqua: usq
ad animã meam. Abyssus uallauit me
nouissima. Aquȩ iste quȩ uicinȩ sunt
abyssis. quȩ in t̾ris uoluunt᷑ & deflu¬
non corpus.s animã nituntur occide.
Amice quippe st̃ corpoꝵ: & erus uolun¬
tatib confouentur. Unde scđm illud
qđ supra diximus. loquitur dñs in psal¬
mo: saluũ me fac dñe: qm̃ intrauert̃
aquȩ. usq ad animã meã. Et in alio
loco. Torrentẽ transiit anima nr̃a. Et ne
urgeat suꝑ me puteus os suũ. neq me
concludat infernus: ñ mͥ deneget exitũ.
qui sponte descendi: sponte conscendã.
Qui uoluntarius captiuos ueni libe¬
atur illud. Ascendens in altũ. captiuã
duxit captiuitatẽ. Eos enĩ qui ante cap¬
tiui fuerant in morte: iste cepit ad uitã
suppliciisq deditas potestates: ad quas
& in euangłio demones rogant ne ire
cogant᷑: unde & tenebre erant suꝑ abis¬
sũ. Interdũ abyssus accipitur. & ꝓ sacram̃¬
tis ac ꝓfundissimis sensib & iudiciis dĩ.

Expanded text:
. Circumfusa est mihi aqua usque ad animam meam: abyssus vallavit me novissima. Aquae istae, quae vicinae sunt abyssis, quae in terris volvuntur, et deflunon corpus, sed animam nituntur occidere, amicae quippe sunt corporum, et ejus voluptatibus confoventur. Unde secundum illud quod supra diximus, loquitur Dominus in Psalmo: Salvum me fac, Domine, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam . Et in alio loco: Torrentem pertransiit anima nostra . Et: Ne urgeat super me puteus os suum, neque concludat infernus ; non mihi deneget exitum, qui sponte descendi, sponte conscendam, qui voluntarius captivus veni, debeatur illud: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem : eos enim qui ante captivi fuerant in morte, iste cepit ad vitam. is suppliciisque deditas potestates, ad quas et in Evangelio daemones rogant ne ire cogantur . Unde et tenebrae erant super abyssum . Interdum abyssus accipitur et pro sacramentis ac profundissimis sensibus, et judiciis Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
duces: qui post resurrectionẽ xp̃i isrł
penitus deleuerunt. Et dix̃ dñs ad ionã.
Putasne bene irasceris tu suꝑ hederam:
Et dix̃. Bene irascor ego: usq: ad mortẽ.
lxx. Et dix̃ dñs ds̃ ad ionã. Si ualde con¬
tristaris tu suꝑ cucurbita : Et ait. Ualde
contristor ego: usq ad mortẽ. Suꝑ nini¬
uitis agentib penitentiã. & gentiũ orbe
saluato. int̾rogatus id ipsũ ꝓpħa putas¬
ne bene irasceris tu. nichil respondit:
s in t̾rogationẽ dĩ silentio cõprobauit.
Sciens enĩ clementẽ ẽẽ dm̃. & misericor¬
dẽ. & patientẽ. & multe miserationis. &
ignoscentẽ maliciis: suꝑ salutẽ gentiũ ñ
bita aruit isrł: & cũ distinctione int̾ro¬
gatus bene irasceris tu suꝑ hederã: confi¬
dent̾ respondit & dicit: bene irascor ego:
uł & contristor usq ad mortẽ. Non enĩ
sic uolui saluare alios: ut perirent alii.
Non sic alienos lucrificare: ut meos ꝑ
mortẽ. ñ suam. s iudeoꝵ: ut moriant᷑

Expanded text:
t resurrectionem Christi, Israel penitus deleverunt. 428 Et dixit Dominus ad Jonam: Putasne bene irasceris tu super hederam? Et dixit: bene irascor ego usque ad mortem. LXX: Et dixit Dominus Deus ad Jonam, valde contristaris tu super cucurbita? Et ait: valde contristor ego usque ad mortem. Supra Ninivitis agentibus poenitentiam et gentium urbe salvata, interrogatus idipsum propheta: Putasne bene irasceris tu? nihil respondit, sed interrogationem Dei silentio comprobavit, m, et misericordem, et patientem, et multae miserationis, et ignoscentem malitiis, super salute gentium non bita aruit Israel, et cum distinctione interrogatus: Bene irasceris tu super hedera? confidenter respondit et dicit: Bene irascor ego, vel contristor usque ad mortem: non enim sic volui salvare alios, ut perirent alii, non sic alienos lucrifacere, ut meos pemortem, non suam, sed Judaeorum, ut moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
qui transierunt in affectũ cordis: qui
non solũ faciunt. s ita custodiunt ua¬
nitates quasi diligant: & thesaurũ in¬
uenisse seputent. Simulq cerne mag¬
nanimitatẽ ꝓpħȩ. In ꝓfundo maris. in
uentre tantȩ bestiȩ. ȩt̃na nocte cooptꝰ.
ñ cogitat de periculo suo: s de natura
rerũ generali sententia philosophat᷑.
Miscdiam inquit suã derelinquent.
licet offensa sit miscđia quã nos possu¬
mus ipsũ intelligere dĩ: misericors
enĩ & miserator dñs. patiens & multe
miserationis: tam̃ eos qui custodiunt
uanitates ñ derelinquit. ñ detestatur.
s expectat ut redeant. Iui uero stantẽ
miscđiam. & ultro offerentẽ: sponte
ppria derelinquent. Potest ex ꝑsona¬

Expanded text:
qui transierunt in affectum cordis: qui qui transierunt in affectum cordis: qui non solum faciunt, sed ita custodiunt vanitates, quasi diligant, et thesaurum invenire se putent. Simulque cerne magnanimitatem prophetae, in profundo maris, in ventre tantae bestiae aeterna nocte coopertus, non cogitat de periculo suo, sed de natura rerum, generali sententia philosophatur. Misericordiam, inquit, suam derelinquent. Licet offensa sit misericordia, quam nos possumus ipsum intelligere Deum  Misericors enim et miserator Dominus, patiens et multae miserationis , tamen eos qui custodiunt vanitates, non relinquit, non detestatur, sed exspectat ut redeant: illi vero stantem misericordiam et ultro se offerentem sponte propria derelinquunt. Potest ho
Abbreviated transcription (Latin):
tuas cõmendo spm meũ. & cetera his
similia. Ut ueniat ad te oratio mea:
ad templũ scm̃ tuũ. lxx similit̃. Idcir¬
co in tribulatione dñi recordatus sum:
ut oratio mea de extremo mari. & de
scissuris montiũ conscendat ad cȩlos. et
ueniat ad templũ scm̃ tuũ: in quo tua¬
eterna frueris beatitudine. Et conside¬
randũ. qđ nouo genere oratio fiat ꝓ ora¬
tione: & p̃dicetur ut oratio illius conscen¬
dat ad templũ dĩ. Pecit aut̃ quasi ponti¬
fex: ut in corpore suo popłs liberetur.
Qui custodiunt uanitates: frustra mise¬
ricordiam derelinquunt .lxx. Qui cus
ẽ. & paratus : ut saluet clementia: quos
ñ potest saluare iusticia. Nos aut̃ uitio
nr̃o paratã miscđam. & ultro se offeren¬
tem ꝑdimus. & relinquimꝰ. Et non dix̃
qui faciunt uanitates. uanitas quip¬
pe uanitatũ. & om̃ia uanitas: ne damp¬
nare uideretur uniuersos. & cuncto ge¬
neri humano miscđam denegare: sed
qui custodiunt uanitates. siue m̃datiũ.

Expanded text:
m meum : et caetera his similia. Ut veniat ad te oratio mea, ad templum 413 sanctum tuum. LXX similiter. Idcirco in tribulatione Domini recordatus sum, ut oratio mea de extremo mari, et scissuris montium conscendat ad coelos, et veniat ad templum sanctum tuum, in quo tu aeterna frueris beatitudine. Et considerandum quod novo genere, oratio fiat pro oratione, et precetur ut oratio illius conscendat ad templum Dei. Petit autem quasi pontifex, ut in corpore suo populus liberetur. Qui custodiunt vanitates frustra, misericordiam suam derelinquent. LXX: Qui custest, et paratus ut salvet clementia, quos non potest salvare justitia: nos autem vitio nostro paratam misericordiam, et ultro se offerentem perdimus et relinquimus. Et non dixit, qui faciunt vanitates Vanitas quippe vanitatum, et omnia vanitas ne damnare videretur universos, et cuncto generi humano misericordiam denegare; sed qui custodiunt vanitates, sive mendacium,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi homo postulat. quasi dĩ pollicet᷑:¬
& de sua quã semꝑ habuit possessione
securus ẽ. Ex ionȩ uero persona. uł ob¬
tantis uł confidentis affectu. liquido
intelligi potest: qđ desiderauerit in ꝓ¬
fundũ maris positus uidere templum

Expanded text:
quasi homo postulat: quasi Deus pollicetur; etquasi homo postulat: quasi Deus pollicetur; et de sua quam semper habuit, possessione securus est. Ex Jonae vero persona, vel optantis, vel confidentis affectu liquido intelligi potest, quod desideraverit in profundo maris positus videre templum
Abbreviated transcription (Latin):
rapinam arbitratus sũ. equalẽ me ẽẽ tͥ:
uolens ad te euehere humanũ genus.
ut ubi ego sum & tu. ibi sint & om̃s.
qui in me &i te crediderunt: dico
Uerũtamen rursum uidebo templũ
Putasne addam ut uideam tẽplum tu¬
uulgata editio: putas interp̃tari potest.
sgitur ut sit quasi ꝓpositionis. & assũp¬
tionis. confirmationisq sillogisii ex¬
trema conclusio: ñ ex ambigentis incer¬
to. s ex fiducia cõprobantis. Pro quo nos
interpretati sumus. uerũtamen rursus
xi decorẽ domus tuȩ: & locum habitati
onis głe tuȩ. Et euanglicã lectionem in
qua scriptũ ẽ. Pater glorifica me apud
te: ea gła quã habui prius quã mund̾
fieret. Et respondit de cȩlo pater. Et
glorificaui: & glorificabo. Uel certe qua
legitur. pat̃ in me & ego in patre. sicut
templũ patris filius ẽ: ita templũ fili
pater. Ipse enim dicit. Ego de patre exiui
erat uerbũ: aut unus idemq saluator

Expanded text:
rapinam arbitratus aequalem me esse tui rapinam arbitratus aequalem me esse tui , volens ad te evehere humanum genus: ut ubi ego sum et tu, ibi sint et omnes, qui in me et te crediderunt , dico: Verumtamen rursum vide templum Putasne addam ut videam templum sanctum tuvulgata editio, putas, interpretari potest, igitur, ut sit quasi propositionis et assumptionis, confirmationisque ac syllogismi extrema conclusio, non ex ambigentis incerto, sed ex fiducia comprobantis: pro quo nos interpretati sumus: Verumtamen rursum xi decorem domus tuae, et locum tabernaculi gloriae tuae . Et Evangelicam lectionem in qua scriptum est: Pater, glorifica me apud te ea gloria, quam habui priusquam mundus fieret . Et respondit de coelo Pater: Et glorificavi, et glorificabo . Vel certe quia legitur: Pater in me, et ego in Patre , sicut templum Patris Filius est, ita templum Filii Pater. Ipse enim dicit: Ego de Patre exivi, erat Verbum . Aut unus idemque Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ potestis: s faciet cũ tẽptatione
exitum ut possitis sustinere. Et qm̃
om̃s persecutiones. & uniu̾sa quȩ acci¬
dunt absq dĩ non ingruunt uolun¬
tatem: idcirco dĩ gurgites dicuntur.
& fluctus. qui ñ opp̃sserunt iħm. sed
transierunt ꝑ eum. minantes tantum
naufragiũ. non inferentes. Uniuerse
ergo ꝑsequutiones. & turbines quibus
uexabatur genus humanũ. & cuncte
nauiculȩ frangebantur: suꝑ. meũ de¬
tonauere caput. Ego sustinui tẽpesta¬
tes. fregi turbines seuientes: ut ceteri
securius naingarent. Et ego dixi. Ab¬
Siectus sum a conspectu ocłoꝵ tuoꝵ hex
Et ego dixi. Abiectus sũ ex oculis tuis. An¬
te quã clamarẽ de tribulatione mea. &
ñ dicebam abiectus sum. Postquã ueni
in ꝓfundũ maris. & hominis carne cir-¬
cũdatus sum. humanos imitor affectus:¬
& dico. abiectus sũ a conspectu ocłoꝵ tuoꝵ
Hoc quasi homo locutus sum: cetera aut̃
quasi ds̃. & qui cũ eẽm in forma tua ñ

Expanded text:
 sed faciet cum tentatione et exitum, ut possitis sustinere . Et quoniam omnes persecutiones, et universa quae accidunt, absque Dei non ingruunt voluntate: idcirco Dei gurgites dicuntur et fluctus, qui non oppresserunt Jesum, sed transierunt per eum, minantes tantum naufragium, non inferentes. Universae ergo persecutiones, et turbines, quibus genus vexabatur humanum, et cunctae naviculae frangebantur, super meum detonuere caput. Ego sustinui tempestates, et fregi turbines saevientes, ut caeteri securius navigarent. 409 Et ego dixi, abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. LXX: Ego dixi, abjectus sum ab oculis tuis. Antequam clamarem de tribulatione mea, et non dicebam, abjectus sum. Postquam autem veni in profundum maris, et hominis carne circumdatus sum, humanos imitor affectus, dico: Abjectus sum a conspectu oculorum tuorum. Hoc quasi homo locutus sum: caeterum quasi Deus, et his, qui cum essem in forma tua, non sum
Abbreviated transcription (Latin):
tes fluctus maris transierunt. & tonu¬
erit seua tempestas: nulli dubrum est.
Querimꝰ gͦ. quomͦ om̃s eleuationes. et
guretes. & fluctus dĩ: suꝑ saluatorem
transierunt. Temptatio ẽ uita hominũ
suꝑ terrã. siue ut in hebreo habetur
militia: quia hic militamꝰ. ut alibi co¬
ronemur. Nullusq ẽ hominũ. qͥ cunc¬
tas sustinere queat tẽptationes: absq
eo qui tẽptatus ẽ in om̃ib uixta simi¬

Expanded text:
s fluctus transierint, et detonuerit saeva tempestas, nulli dubium est. Quaerimus autem quomodo omnes elevationes, et gurgites, et fluctus Dei, super Salvatorem transierint. Tentatio est vita hominum super terram , sive ut in Hebraico habetur, militia, quia hic militamus, ut alibi coronemur. Nullusque est hominum, qui cunctas sustinere queat tentationes, absque eo qui tentatus est in omnibus, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dicit᷑: Iu aut̃ abiecisti. & despexis¬
ti: distulisti xp̃m tuũ. Subuertisti testa¬
mentũ serui tui: contaminasti in t̾̃ra
scuarium eius. Destruxisti om̃s maceri¬
as eiꝰ: & reliqua. Ad cõparationẽ enim cȩ¬
lestis beatitudinis & eiꝰ loci de quo scrip¬
tũ est. in pace scã locus eius: omnis t̾re-¬
na habitatio plena fluctib. plena ẽ tem¬
pestatibꝰ. Porro cor maris significat᷑ in fer¬
nus: ꝓ quo in euangłio legimꝰ in corde
terre. Quomͦ aut̃ cor animalis in medio
iuxta om̃ia absq peccato. ñ sensit amaraᷤᷤ
aquas. s. flumine circũdatus ẽ. de quo
& in alio loco legimus. fluminis impetꝰ
letificat ciuitatẽ dĩ. Aliis bibentib salsos
fluctus: ego in mediis fluctib dulcissima
fluenta sorbebam. Nec impiũ tͥ ẽẽ uideat᷑.
si nunc dñs dicat. ꝓiecisti me in ꝓfun¬
dũ. qui loquit᷑ in psalmo. qm̃ quem tu
ꝑcussisti ipsi ꝑsecuti st̃. scđm illud qđ
ex ꝑsona patris in zacharia ponit᷑: ꝑcuti¬

Expanded text:
psalmo dicitur: Tu autem abjecisti et despexisti, distulisti Christum tuum: subvertisti testamentum servi tui, contaminasti in terra sanctuarium ejus, destruxisti omnes macerias ejus , et reliqua. Ad comparationem enim coelestis beatitudinis, et ejus loci, de quo scriptum est: In pace sancta locus ejus , omnis terrena habitatio plena est fluctibus, 408 plena tempestatibus. Porro per cor maris significatur infernus, pro quo in Evangelio legimus: In corde terrae . Quomodo autem cor animalis in medio sit juxta omnia absque peccato, non sensit amaras aquas: sed flumine circumdatus est, de quo et in alio loco legimus: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei : aliis bibentibus salsos fluctus, ego in mediis tentationibus dulcissima fluenta sorbebam. Nec impium tibi esse videatur, si nunc Dominus dicat: Projecisti me in profundum , qui loquitur in psalmo: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt: secundum illud quod ex persona Patris in Zacharia ponitur: Percuti
Abbreviated transcription (Latin):
melius ẽ mͥ mori quã uiuere. Hoc qđ
nos int̃pretati sumꝰ obsecro. & septua¬
ginta transtulerunt iõccñ. In hebra¬
ico legitur annã. quȩ mͥ uidet᷑ inter¬
iectio dep̃cantis: significare blandien¬
tis affectum. Quia igit᷑ oratio eiꝰ dũ se
dicit iuste fugere uoluisse. quodã mͦ
inusticie arguit dm̃: querelas suas
obsecrationis exordio temperat. Nũqͥd
ait non hoc ẽ uerbũ meũ. cũ adhuc
eẽm in t̾ra mea: Sciui te hoc ẽẽ factu¬
rũ. Non ignorabam misericordẽ: ꝓpte¬
rea seuerũ. & truculentũ nunciare
nolebam. Idõ uolui fugere in tharsis.
uacare contẽplationi rerũ: & in mari
istius scli. quiete potius & ocio ꝑfrui.
Dimisi domũ meã: reliqui hereditatẽ
meã. Egressus sũ de sinu tuo: & ueni
Si misericordẽ dicerẽ. atq dementẽ.
& ignoscentẽ malitiȩ: nullus ageret
In hoc gͦ ambiguo positus. malui fuge¬
repotius. quã aut pęnitentes lenitate

Expanded text:
 quam vivere. Hoc quod nos interpretati sumus, obsecro, et Septuaginta transtulerunt ὦ δὴ, in Hebraico legitur ANNA  , quae mihi videtur interjectio deprecantis significare blandientis affectum. Quia igitur oratio ejus, dum se dicit juste fugere voluisse, quodammodo injustitiae arguit Dominum, querelas suas obsecrationis exordio temperat. Numquid, ait, non hoc est verbum meum, cum adhuc essem in terra mea? Scivi te hoc esse facturum: non ignorabam misericordem, propterea severum et truculentum nuntiare nolebam: ideo fugere volui in Tharsis, vacare contemplationi rerum, et in mari istius saeculi quiete potius et otio perfrui. Dimisi domum meam, reliqui haereditatem meam, egressus sum de sinu tuo, et veni. Si misericordem dicerem atque clementem et ignoscentem malitiae, nullus ageret In hoc ergo ambiguo positus, malui fugere potius, quam aut poenitentes lenitate
Abbreviated transcription (Latin):
in eam: ut nauigaret cum eis in tharsis.
legimus: ad quem hyram quoq rex tiri
ligna de libano ratib transferebat. quȩ
ierłm t̾reno itinere ꝓueherentur. Hic ẽ¬
locus in quo usq hodie saxa monstrant᷑
in littore: in quib andromeda religata:
ꝑsei quondã sit lib̾ata p̃sididio. Scit eru¬
ditus lector hystoriam: s & iuxta regioniᷤᷤ
naturam de montanis & arduis. ad iop¬
pen. & cãpestria ueniens ꝓpħa: recte dicit᷑
descendisse. & inuenisse nauẽ: funẽ soluen

Expanded text:
in eam, ut navigaret cum eis in Tharsis ain eam, ut navigaret cum eis in Tharsis alegimus , ad quem Hiram quoque rex Tyri ligna de Libano ratibus transferebat, quae Jerusalem terreno itinere perveherentur. Hic locus est, in quo usque hodie saxa monstrantur in littore, in quibus Andromeda religata, Persei quondam sit liberata praesidio. Scit eruditus lector historiam; sed et juxta regionis naturam de montanis et arduis ad Joppen et campestria veniens propheta, recte dicitur descendisse,
Abbreviated transcription (Latin):
bemus regem nisi cesarem: plenitudo gen¬
tium subintraret. & frangerent᷑ rami oli¬
uȩ: ꝓ quib oleastri uirgulta succrescerent.
Tanteq pietatis fuit. o amoris in popłm
pro electione patrũ. & reꝓmissione ad abra¬
ham: ut in cruce positus diceret. Pat̃ igno¬
sce eis: qđ enĩ faciunt nescunt. Uł certe
qm̃ tharsis int̾pretatur contemplatio
gaudii. ueniens ad iopen ꝓpħa. quȩ oe ip¬
sa speciosam sonat: ire festinat ad gaudrũ.
&e quietis beatitudine ꝑfruens. totum se
tradere theoriȩ: melius ẽẽ arbitrans
pulchritudine. & uarietate sententiȩ ꝑ¬
frui. quã ꝑ occasionem salutis gentium
ceterarũ. perire popłm: de quo xp̃s in
carne generandus sit. Et descendit in
iopen: & inuenit nauẽ euntẽ in tharsĩ.
Et dedit naulũ eiꝰ. Et descendit in eam.
ut iret cũ eis in tharsis a facie dñi. Loc x.
Descendit iopen: inuenit nauẽ euntẽ
in tharsis. Deditq naulũ suũ: & ascendit

Expanded text:
bemus regem nisi Caesarem , plenitudo genbemus regem nisi Caesarem , plenitudo gentium subintraret, et frangerentur rami olivae, pro quibus oleastri virgulta succrescerent . Tantaeque pietatis et amoris fuit in populum pro electione patrum, et repromissione ad Abraham, ut in cruce positus diceret: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Vel certe quoniam Tharsis interpretatur contemplatio gaudii, veniens ad Joppen propheta, quae et ipsa speciosam sonat, ire festinat ad gaudium, et quietis beatitudine perfrui, totum se tradere theoriae, melius esse arbitrans pulchritudine et varietate scientiae perfrui, quam per occasionem salutis gentium caeterarum perire populum, de quo Christus in carne generandus sit. Et descendit in Joppen, et invenit navem euntem in Tharsis: et dedit naulum ejus, et descendit in eam, ut iret cum eis in Tharsis a facie Domini. LXX: Et ascendit in Joppen, et invenit navem euntem in Tharsis: deditque naulum suum, ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
autumant: scđm illud. in spũ uehem̃ti
confringens naues tharsis. id ẽ maris.
& in isaya: ululate naues tharsis. stꝑ qͦ
ante anuos plurunos in epła quadam
ad marcellam dixisse memini me. Non
bat. Et magis hoc conuenit fugitiuo.
& tinudo. ñ locũ fuge ociose eligere. s
primũ occasionem arriꝑe nauigandi.
Hoc quoq possumꝰ dicere. qui notum
tantũ putabat in iudea dm̃. & in isrꝑ
fluctib confitetur & dicit. Hebreus
ego sũ: dñm̃ cȩli ego timeo. qui fecit ma¬
re & aridam. Si. aut̃ ipse fecit mare oe
aridam. cur aridam derelinquens. arbi¬
traris te conditorẽ maris. in mari posse
uitare: Simulq instruit᷑ ꝑ salutẽ conu̾¬
sionemq nautarũ: etiã tantã multitu¬
& assũpta carne quodã modo de cȩlestib
fugerit: ueneritq in tharsis. hoc est in
& in passione dicebat. Pater si possibile ẽ
transeat a me calix iste: ne popło claman¬
te crucifige. crucifige talem. nos non ha¬

Expanded text:
autumant secundum illud: In spiritu vehementi autumant secundum illud: In spiritu vehementi confringes naves Tharsis , id est, maris. Et in Isaia: Ululate, naves Tharsis . Super quo ante annos plurimos in epistola quadam ad Marcellam dixisse me memini: Non bat: et magis hoc convenit fugitivo, et timido, non locum fugae otiosae eligere; sed primam occasionem arripere navigandi. Hoc quoque possumus dicere, qui notum tantum putabat in Judaea Deum , et in Israel in fluctibus, confitetur, et dicit: Hebraeus ego sum, et Dominum coeli ego timeo, qui fecit mare et aridam: si autem ipse fecit mare et aridam, cur aridam relinquens arbitraris te conditorem maris in mari posse vitare? Simulque instruitur per salutem conversionemque nautarum, etiam tantam multituet assumpta carne, quodammodo de coelestibus fugerit, veneritque in Tharsis, hoc est, inet in passione dicebat: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me: ne populo conclamante: Crucifige, crucifige talem . Et: Nos non ha
Abbreviated transcription (Latin):
meretur uitã: dũ saluare uult cȩteros.
Preterea uidens ionas conꝓpħas suoᷤ mit¬
ti ad oues ꝑditas domus isrł. ut ad pęni¬
tentiã popłm ꝓuocarent. balaam quoq duat¬
dum de salute isrłitici popłi ꝓphasset.
dolet se solũ electum qui mitteret᷑ ad
assirios inimicos isrł. & ad ciuitatẽ hos¬
tium: maxime ubi idolatria. ibi igno¬
ratio dĩ: & qđ his maius ẽ timebat. ne
ꝑ occasionẽ p̃dicationis suȩ illis conuer¬
tus. Nouerat enĩ eodẽ sp̃u qͦ illi genti¬
um p̃conium credebat᷑: qđ quando na¬
tiones credidissent. tunc periret domꝰ
isrł: & qđ aliquando futurũ erat: hoc ne
in suo tẽpore fieret: uerebat᷑. Unde imi¬
tatus caim ionas. & recedens a facie dĩ.
fugere uoluit in tharsis. qđ iosephus
int̾pretatur tharsum ciliciȩ ciuitatẽ.
prima tantũ littera cõmutata. Quan¬
tũ uero in paralipomenonis libro intel¬
ligi datur: quidã locus indiȩ sic uocatur.
Porro hebrei tharsis. mare dici generalit̃

Expanded text:
. Praeterea videns Jonas comprophetas suos mitti ad oves perditas domus Israel, ut ad poenitentiam populum provocarent, Balaam quoque divinum de salute Israelitici populi prophetasse , delet se solum 393 electum, qui mitteretur ad Assyrios inimicos Israel, et ad civitatem hostium maximam, ubi idololatria, ubi ignoratio Dei: et quod his majus est, timebconvertur. Noverat enim eodem spiritu, quo illi gentium praeconium credebatur, quod quando nationes credidissent, tunc periret domus Israel, et quod aliquando futurum erat, hoc ne in suo fieret tempore, verebatur. Unde imitatus Cain Jonas , et recedens a facie Domini, fugere voluit in Tharsis, quam Josephus interpretatur Tharsum Ciliciae civitatem, prima tamen littera commutata: quantum vero in Paralipomenon libris intelligi datur, quidam locus Indiae sic vocatur. Porro Hebraei THARSIS  , mare dici generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
minis magnitudinem. excitat
dormientem: & arguit in ꝓuidȩ secu¬
ritatis. cõmouetq ut ipse quoq ꝓ ui-
rili portione deprecetur deũ suũ: ut
cuiꝰ erat cõmune periculũ. cõmunis
eẽt & oratio. Porro uixta tropologiam
plures sunt qui cũ iona nauigantes.
& habentes ꝓprios deos: ad contem plati¬
onem gaudii ire festinant.S postquã
mundi sedata tempestas. mariq tran¬
quillitas reddita: tunc unus adorabit᷑
as̃. & immolabunt᷑ uictime spiritale̾.
quas utiq uixta litteram in mediis
fluctib ñ habebant. Et dix̃ uir ad

Expanded text:
minis magnitudinem, excitat minis magnitudinem, excitat dormientem, et arguit improvidae securitatis, commonetque ut ipse quoque pro virili portione deprecetur Deum suum: ut cujus erat commune periculum, communis esset oratio. Porro juxta tropologiam plures sunt qui cum Jona navigantes, et habentes proprios deos, ad contemplationem gaudii ire festinant. Sed postquamundi sedata tempestas, marique tranquillitas reddita, tunc unus adorabitur Deus, et immolabuntur victimae spirituales, quas utique juxta litteram in mediis fluctibus non habebant.
Abbreviated transcription (Latin):
seuire cernebat. Ideo descendit ad inte.¬
riora nauis. & tristis abscondit᷑. ne quasi
dei uindicis. fluctus aduersũ se uideret
intumescere. Qd aut̃ dormit. ñ securita¬
tis ẽ: s meroris. Nam & apłos legimus
in dñi passione.p̃ tristiciȩ magnitudine
somno fuisse depressos. Sin aut̃ interp̃¬
tenur in tpo. somnꝰ ꝓpħȩ. & grauissimꝰ
sopor hominẽ significat: erroris sopore
corpentẽ. Cui ñ suffecerat fugisse a facie
dñi. nisi & quadam uecordia mens illiꝰ
obruta ignoraret iracundiam dei. Et
quasi securus dormiret. & ꝓfundissimũ
somnũ rauca nare sonaret. Aocessit ad
eũ gub̃nator: & dixit ei. Quid tu sopo¬
re deprimeris: Surge & inuoca ãm̃
tuũ: si forte cogitet ds̃ de nobis. & non
pereamꝰ.lxx. Et accessit ad eũ proreta.
& dixit ei. Quid tu stertis sopore: Sur
ẽ unũ quẽq in suo periculo: de alio
plus sperare. Unde gubnator siue ꝓre¬
ta qui uectores siue timidos consolari
discri¬

Expanded text:
saevire cernebat: ideo descendit ad intesaevire cernebat: ideo descendit ad interiora navis, et tristis absconditur, ne quasi Dei vindices fluctus adversum se videret intumescere. Quod autem dormit, non securitatis est, sed moeroris. Nam et Apostolos legimus in Domini passione prae tristitiae magnitudine somno fuisse depressos . Sin autem interpretamur in typo, somnus prophetae et gravissimus sopor hominem significat erroris sopore torpentem, cui non suffecerat fugisse a facie Dei, nisi et quadam vecordia mens illius obruta, ignoraret iracundiam Dei, et quasi securus dormiret et profundissimum somnum rauca nare resonaret. Et accessit ad eum gubernator, et dixit ei: Quid tu sopore deprimeris? Surge, invoca Deum tuum, si forte recogitet 398 Deus de nobis, et non pereamus, LXX: Et accessit ad eum proreta, et dixit ei, quid tu stertis? Surge, invoest unumquemque in suo periculo de alio plus sperare: unde gubernator, sive proreta, qui vectores timidos debuerat discri
Abbreviated transcription (Latin):
grauari. & ñ intelligunt totũ pondus ẽẽ
fugitiui ꝓpħȩ. Timent naute. clamant
unusquisq ad dñm suũ. ignorantes ueri¬
tatem: ñ ignorant prͦudentiã: & sub reli¬
gionis errore: sciunt aliquid ẽẽ ueneran¬
dũ. Deniq ꝓiciunt onera in mare. ut
magnitudinẽ fluctuũ. dassis leuior tͥnsi¬
liret. At econtra isrł. nec bonis. nec ma¬
lis. intel¬
ligit dm: & plangente
xꝑo popłm. siccos oculos habet. Et io
mens secura describit᷑: ñ tempestate: non dormiebat¬
periculis conturbat᷑. eundem & in tran-¬
quillo. & in imminente periculo animũ
gerens.Deniq: abi clamant ad deos suos:
uasa ꝓiciunt. nittit᷑ unusquisq qđ po¬
test: iste tam quietus ẽ & securus. animi¬
q tranquilli. ut ad nauis interiora des¬
cendens. somno placido ꝑfruat᷑. Sed et
hoc dici potest. conscius erat fuge & pec¬
cati. quo dñi precepta neglexerat: & tẽ.¬
pestatem ignorantib ceteris contra se

Expanded text:
gravari, et non intelligunt totum pondus esse gravari, et non intelligunt totum pondus esse fugitivi prophetae. Timent nautae, clamat unusquisque ad Deum suum; ignorantes veritatem, non ignorant providentiam, et sub errore religionis sciunt aliquid esse venerandum: projiciunt onera in mare, ut magnitudinem fluctuum classis levior transiliret. At contra Israel nec bonis nec malis intelligit Deum; plangente Christo populum, siccos oculos habet. Et Jontae mens secura describitur: non tempestate, non periculis conturbatur, eumdem et in tranquillo, et imminente naufragio animum gerens. Denique alii clamant ad deos suos, vasa projiciunt, nititur unusquisque quod potest. Iste tam quietus est et securus, animique tranquilli, ut ad navis interiora descendens, somno placido perfruatur. Sed et hoc dici potest: Conscius erat fugae et peccati, quo Domini praecepta neglexerat: et tempestatem, ignorantibus caeteris, contra se
Abbreviated transcription (Latin):
& facta ẽ tempestas magna in mari: &
nauis periclitabat᷑ conteri. Potest fuga
ꝓpħȩ. & ad hominis referri in cõmune
ꝑsonam: qui dĩ p̃cepta contẽpnens. reces¬
sit a facie eius. & se mundo tradidit: ubi
postea maloꝵ tempestate. & totiꝰ mundi
contra se seuiente naufragio. cõpulsus ẽ
sentire dm̃: & reuerti ad eũ quẽ fugerat.
Vnde intelligimus etiã ea quȩ sibi homi¬
nes estimant salutaria. dõ nolente uerti
his quib p̃betur. s & ipsos qui p̃bent pa¬
rit conteri: sicut legimus uictã ab assiri¬
is egrptũ. quia opitulabat᷑ isrłi: contra
dñi uoluntatẽ. Periclitabat᷑ nauis. que
periclitantẽ susceꝑat: uento maria con-¬
citant᷑: in tranquillitate tẽpestas oritur.
Nichil deo aduersante securũ ẽ. Et timu¬
mare: ut alleuiaret᷑ ab eis.Lxx. Et timu¬
erunt qui nauigabant: & clamauerun
unusquisq ad dñm suũ. & iactũ fecert̃
uasoꝵ nauis in mare: ut alleuiaretur
nauis. Arbitrant᷑ nauẽ solito ouere pre¬

Expanded text:
et facta est tempestas magna in mari, et navis periclitabatur conteri. Potest fuga prophetae et ad hominis referri in communi personam, qui Dei praecepta contemnens, recessit a facie ejus, et se mundo tradidit, ubi postea malorum tempestate, et totius mundi contra se saeviente naufragio, compulsus est sentire Deum, et reverti ad eum quem fugerat. Unde intelligimus etiam ea quae sibi homines aestimant salutaria, Deo nolente  Al. his, quibus praebetur; sed et ipsos qui praebent, pariter conteri. Sicut legimus victam ab Assyriis Aegyptum, quia opitulabatur Israeli contra Domini voluntatem. Periclitatur navis quae periclitantem susceperat: vento maria concitantur, in tranquillitate tempestas oritur, nihil, Deo adversante, securum est. Et timuLXX: Et timuerunt qui navigabant, et clamaverunt unusquisque ad Deum suum, et jactum fecerunt vasorum navis in mare, ut alleviaretur navis. Arbitrantur navem solito onere prae
Abbreviated transcription (Latin):
uocatis. & qui saluare non possunt:
s dm̃ cęli qui mare fecit & aridam.
Mare in quo fugio: aridã de qua fugio.
Et elegant̾ ad diftinctionẽ maris ñ t̾ra.
s arida nuncupatur: & in breui uni¬
dñs ẽ. & t̾rȩ. & maris. Queritur autẽ
quomͦ uere dicere cõꝓbetur: dñm de¬
um cęli ego timeo. cũ eius p̃cepta non
faciat. nisi forte respondeamꝰ. quod et
peccatores timeant dm̃: seruoꝵq sit ñ
diligere s timere. quãꝗͣ in hoc loco ti¬
mor ꝓ cultu possit intelligi: iuxta sen¬
sũ eoꝵ qui audiebant. & ad huc igno¬
rabant dm̃. Et timuer̃ uiri timore
magno: & dixerunt adcũ. Quid hoc fe¬

Expanded text:
vocatis, et qui salvare 400 non possunt, vocatis, et qui salvare 400 non possunt, sed Deum coeli, qui mare fecit et aridam. Mare, in quo fugio; aridam, de qua fugio. Et eleganter ad distinctionem maris, non terra, sed arida nuncupatur. Et in brevi uninus est, et terrae, et maris. Quaeritur autem, quomodo vere dicere comprobetur: Dominum Deum coeli ego timeo, cum ejus praecepta non faciat. Nisi forte respondeamus, quod et peccatores timeant Deum, servorumque sit non diligere, sed timere; quamquam in hoc loco timor pro cultu possit intelligi, juxta sensum eorum qui audiebant, et adhuc ignorabant Deum. Et timuerunt viri timore magno
Abbreviated transcription (Latin):
tu: hex. Et dixer̃ ad eum. Annuntia
Quẽ sors mdicauerat. cogunt uoce ꝓ¬
pria confiteri cur tanta tẽpestas sit:
uł quare contra eos dei ira deseuiat.
de quo popło ꝓficiscaris. quo abire fes¬
tines. Et notanda breuitas: quã ad mi¬
rari in uirgilio solebamꝰ iuuenes. Quȩ
causa subegit ignotas uias. quo tendi¬
tis inquit: Qui genus. unde domo. pa¬
cem ne huc fertis anarma: Int̾rogat᷑
psona: regio: iter. ciuitas: ut his cogno¬
scatur o causa discriminis. Et dix̃ ad
qui fecit mare & aridam. Hex similiter¬
Non dixit iudeus ego sum. qđ scissura
decẽ tribuũ. a duabus popło nomen
imposuit: s hebreus sũ. hoc ẽ neearec
transitor. sicut & abraham qͥ dicere
poterat. aduena sũ ego & peregrinus.
sic om̃s patres mei. Dequo & in alio
psalmo scribitur. Transierunt degen¬
te ingentẽ: & de regno ad popłm alte¬
rum. Et morses. transeam inqͥt. & ui¬
debo uisionem hanc magnã: & dñm
dm̃ cęli ego timeo: non deos quos in¬

Expanded text:
tu? LXX: Et dixerunt ad eum: Annuntia Quem sors indicaverat, cogunt voce propria confiteri, cur tanta tempestas sit, vel quare contra eos Dei ira desaeviat: de quo populo proficiscaris, quo abire festines. Et notanda brevitas, quam admirari in Virgilio solebamus: Juvenes, quae causa subegit Ignotas tentare vias, quo tenditis, inquit: Qui genus: unde domo, pacemne huc fertis, an arma? Interrogatur persona, regio, iter, civitas: ut ex his cognoscatur et causa discriminis. Et dixit ad qui fecit mare et aridam. Non dixit, Judaeus ego sum, quod scissura decem tribuum a duabus populo nomen imposuit; sed, Hebraeus sum, hoc est περατὴς, transitor, sicut et Abraham, qui dicere poterat: Advena sum ego et peregrinus, sicut omnes patres mei : de quo in alio psalmo scribitur: Transierunt de gente in gentem, et de regno ad populum alterum . Moyses, Transeam, inquit, et videbo visionem hanc magnam . Et Dominum Deum coeli ego timeo: non deos quos in
Abbreviated transcription (Latin):
maris Q  tanto t̃pr nauigantes sciebars
tempestatũ uentoꝵq rationes. & utiq
si solitos & quos aliquando exꝑti fueratt
fluctus uidissent consurgere. nũquam
sorte auctoritatẽ naufragii quererent:
o ꝑ rẽ incertã. certũ cuꝑent euitare dis¬
crimen. Hec statim debiemus sub hoc exẽ¬
plo sortib credere. uł illud de actibus
apłoꝵ huic testimonio copulare: ubi
sorte in apłatum mathias eligigitur.
cũ priuilegia singłoꝵ ñ possint legem
facere cõmunem. Sicut enĩ in condẽp¬
natione balaam asina loquit᷑. & phara
o. & nabuchodonosor in iuditium sui.
somniis futura cognoscunt: & tamen
dm̃ non intelligunt reuelantẽ: caiphas
quoq ꝓpħat ignorans. qđ ex pediret

Expanded text:
ebant tempestatum ventorumque rationes, et utique si solitos, et quos aliquando experti fuerant, fluctus vidissent consurgere, numquam forte auctorem naufragii quaererent, et per rem incertam, certum cuperent evitare discrimen. Nec statim debemus sub hoc exemplo sortibus credere, vel illud de Actibus Apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in Apostolatum Matthias eligitur , cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. Sicut enim in condemnationem Balaam asina loquitur , et Pharao , et Nabuchodonosor in judicium sui , somniis futura cognoscunt, et tamen Deum non intelligunt revelantem: Caiphas quoque prophetat ignorans, quod expediret
Abbreviated transcription (Latin):
carneis aspicimus. Unde & apud gre¬
cos. ab ornatu nom̃ accepit. consũmatis¬
q oꝑib singulis. de eo dicitur. Et ui¬
dit ds̃ quia bonũ. Ad niniuen inquã
ciuitatẽ magnã mittitur. ut quia isrł
audire contẽpsit: totus gentiũ mundꝰ
exaudiat: & hoc ꝓpterea. quia ascendit
malicia eiꝰ corã dõ. Cũ enĩ dñs quasi qͦn¬
da pulcherrimã domũ seruituro sibi
homini exstruxerit: deprauatꝰ ẽ homo
propria uoluntate. & a puericia diligen¬
meret᷑ ad se descendente filio dĩ. ut per
penitentie ruinã conscendat ad cȩlum:
BRAICUM. Et surrexit ionas. ut fu¬
geret in tharsis a facie dñi. Lxx similit̃¬
Scit ꝓpħa sco sibi sp̃u suggerente. qđ
pȩnitentia gentiũ. ruina sit iudeorũ:
idcirco amator. patriȩ suȩ. non tam sa¬
luti inuidet nimue: quã ñ perire po¬
pulũ suũ. Alioquin: legerat. moysen
rogantẽ dixisse ꝓ eo: si dimittis eis pec¬
catũ dimitte: sin aut̃ non dimittis.
de libro ñ fuisse delatũ: quin potuis

Expanded text:
carneis aspicimus . Unde et apud Graecos ab ornatu nomen accepit κόσμος: consummatisque operibus singulis, de eo dicit: Vidit Deus quia bonum est. Ad Niniven, inquam, civitatem magnam, ut quia Israel audire contempsit, totus gentium mundus exaudiat. Et hoc propterea, quia ascenderit malitia ejus coram Deo. Cum enim Deus quasi quamdam pulcherrimam 392 domum servituro sibi homini exstruxerit, depravatus est homo propria voluntate, et a pueritia diligenmeretur ad se descendentem Filium Dei, ut per poenitentiae ruinam conscendat ad coelum, . Et surrexit Jonas, ut fugeret in Tharsis a facie Domini. LXX similitcto sibi Spiritu suggerente, quod poenitentia gentium, ruina sit Judaeorum. Idcirco amator patriae suae, non tam saluti invidet Ninive, quam non vult perire populum suum. Alioquin legerat Moyse rogantem dixisse pro eo: Si dimittis eis peccatum, dimitte: sin autem non dimittis, de libro non fuisse deletum, quin potius
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝓ se: ut septuaginta transtulerunt. Et¬
uł descendit in eam. ut ꝓprie continetur
in hebraico. hiret ent̃ descendit đr: ut
fugitiuus sollicite latebras quereret: uel
ascendit ut scriptum ẽ in editione uulga¬
ta: ut quocũq nauis ꝑgeret ꝑueniret:
rimũ: ñ uult tollere panẽ filioꝵ & dare
colas maris: & int̾ turbines & tẽpestates.
id ẽ passionẽ suã crucisq conuitia. submer¬
sos inferno saluet: eos quos quasi in naui
dormiens neglegebat. Prudens rogandꝰ ẽ
lector. ñ eundẽ ordinẽ tropologiȩ. quem
duo testam̃ta refert: & tam̃ ñ om̃ia quȩ
in hystoria illa narrant᷑ tropologice int̃¬
pretari possumꝰ: & ad effesios de adam &
eua disputans. ait. Propt̃ hoc relinquet
homo patr̃e. & matr̃e suã. & adherebit
uxori suȩ: & erunt duo incarne una.
Sacramentũ hoc magnũ ẽ. Ego autem
dico: in xp̃o & in eccłia. Hũquid totum
principiũ geneseos. & fabricã mundi. oe
hominũ conditionẽ. ad xp̃m. & ad ȩccłam

Expanded text:
um , ut Septuaginta transtulerunt. Et descendit in eam, ut proprie continetur in Hebraico: IERED   enim descendit dicitur: ut fugitivus sollicite latebras quaereret. Vel ascendit, ut scriptum est in editione Vulgata: ut quocumque navis pergeret, perveniret: rimum non vult tollere panem filiorum, et dcolas maris, et inter turbines ac tempestates, id est, passionem suam, crucisque convicia submersus in inferno, salvet eos, quos quasi in navi dormiens negligebat . Prudens rogandus est lector, ne eumdem velit ordinem tropologiae, quem duo Testamenta refert: et tamen non omnia quae in historia illa narrantur, tropologice interpretari possumus. Et ad Ephesios de Adam et Eva disputans, ait: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una: Sacramentum hoc magnum est: Ego autem dico in Christo, et in Ecclesia . Numquid totum principium Geneseos, et fabricam mundi, et hominum conditionem ad Christum, et ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sequit᷑ matrem suã. quid possumꝰ int̃¬
pretari. nisi forte dicamus reliquisse eum
&& cetera multo his difficiliora: Illud etiã
spiritali: consequenti eos petra. petra aut̃
erat xp̃s: nequaquã nos artat. ut omnem
exodi librum referamus ad xp̃m. Quid
enĩ possumꝰ dicere qđ hec petra ã morse
ꝑcussa sit. ñ semel sbis. qđ aque fluxer̃.
& torrentes repletist̃: Hon uniu̾sam loci
cogimur sub leges allegoriȩ: & ñ potius¬
unusquisq: locus scđm historiȩ diuersi¬
tatem. diuersam intelligentiã recipiet¬
spiritalem: Igit᷑ sicut hec testimonia. su¬
as int̃pretationes habent. & nec p̃cedentia
nec consequentia eandem allegoriã desi
lo int̾pretantis. totus referre ad dñm po¬
terit: nec ex eo qđ in euangłio đr. gene¬

Expanded text:
quod sequitur, matrem suam, quomodo possumus interpretari, nisi forte dicamus reliquisse eum et caetera multo his difficiliora? Illud etiam spirituali consequente eos petra: petra autem erat Christus , nequaquam nos arctat ut omnem Exodi librum referamus ad Christum. 396 Quid enim possumus dicere? quod haec petra a Moyse percussa sit, non semel sed bis , quod aquae fluxerint, et torrentes repleti sint. Num universam loci cogemus sub lege allegoriocus secundum historiae diversitatem, diversam recipiet intelligentiam spiritualem? Igitur sicut haec testimonia suas interpretationes habent, et nec praecedentia, nec consequentia eamdem desiderant allegericulo interpretantis, totus referri ad Dominum poterit. Nec ex eo quod in Evangelio dicitur: Gene
Abbreviated transcription (Latin):
rabies p̃dam suam timens aspexerit ne
tetigerit: & multa huiꝰ cemodi. Sin autẽ
infideles erunt: legant quindecim libros
nasonis META MVE DoCNΩ & omnẽ gre¬
cã latinãq hystoriã: ibiq cernent uł da¬
phen in laurum. uel phecontis sorores
in popło arbore fuisse conuersas: quomͦ
iupit̃ eoꝵ sublimissimꝰ dĩ sit mutatus in
cygnũ: in auro fluxerit. in tauro rapu¬
erit: & cetera in quib ipsa turpitudo fa¬
bularum diuinitatis denegat scĩtatem.
luis credunt &dicunt cuncta possibilia.
& cũ turpib credant. potentiaq dĩ uniu̾¬
sa defendant: eandem uirtutẽ ñ tribuit¬
& honestis. Qđ aut̃ scriptũ ẽ. & orauit
ionas ad dñm dm̃ suũ de utero piscis et
enim qui dixerat de iusto. cũ ipso sum
in tribulatione. & cũ inuocauerit me
dicam adsũ: affui ei. & dicere potest qr
exauditus ẽ: in tribulatione dilatasti
mͥ. Clamaui de tribulatione mea addo

Expanded text:
rabies praedam suam timens aspexerit, nec rabies praedam suam timens aspexerit, nec tetigerit: et multa hujuscemodi. Sin autem infideles erunt, legant quindecim libros Nasonis Metamorphoseos, et omnem Graecam, Latinamque historiam, ibique cernent vel Daphnen in laurum, vel Phaetontis sorores in populos arbores fuisse conversas: quomodo Jupiter eorum sublimissimus deus, sit mutatus in cygnum, in auro fluxerit, in tauro rapuerit, et caetera, in quibus ipsa turpitudo fabularum, divinitatis denegat sanctitatem. Illis credunt, et dicunt Deo cuncta possibilia: et cum turpibus credant, potentiaque Dei universa defendant, eamdem virtutem non tribuunt et honestis. Quod autem scriptum est: Et oravit Jonas ad Dominum Deum suum de utero piscis, et se conversum. Deus enim qui dixerat de justo: Cum ipso sum in tribulatione . Et: Cum invocaverit me, dicam: adsum, affuit ei, et dicere potest qui exauditus est: In tribulatione dilatasti mihi . 407 Clamavi de tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ int̾pretatio. Siquis aut̃ ista non
recipit: & meliori sensu potest loci huiꝰ
exponere sacramentũ: illius magis se¬
quenda sententia ẽ. Et orauit ionas
ad dñm dm̃. de utero piscis: & dix̃. hox
similit̃: tantũ ordine cõmutato. Si io¬
nas refert᷑ ad dñm. & ex eo qđ tribus
dieb & trib noctib in utero ceti fuit.
passionẽ indicat saluatoris: debet &o
ratio eius typus eẽ orationis ciominicȩ.
Nec ignoro quosdam fore quib incredi¬
bile uideatur trib dieb & trib noctib
in utero cęti in quo naufragia dirigebã¬
tur hominẽ potuisse seruari: qui utiq
aut fideles erunt: aut infideles. Si fide¬
mͦ tres pueri missi in camino estuantiᷤ
incendii. intantũ inlesi fuerunt. ut ne
uestimenta quidẽ eoꝵ odor ignis atti¬
gerit. Quom recesserit mare. & ad instas
muroꝵ hinc inde rigidũ steterit. ut p̃¬
beret uiam popło transeunti: quomo¬
do humana ratione aucta fame leonum

Expanded text:
videtur interpretatio. Si quis autem istam non videtur interpretatio. Si quis autem istam non receperit, et meliori sensu potest loci hujus exponere sacramentum, illius magis sequenda est sententia. Et oravit Jonas ad Dominum Deum suum de utero piscis: et dixit: LXX similiter, tantum ordine commutato. Si Jonas refertur ad Dominum, et ex eo quod tribus diebus ac noctibus in utero ceti fuit, passionem indicat Salvatoris, debet et oratio illius typus esse orationis Dominicae. Nec ignoro, quosdam fore, quibus incredibile videatur, tribus diebus ac noctibus in utero ceti, in quo naufragia dirigebantur, hominem potuisse servari, qui utique aut fideles erunt, aut infideles: si fidemodo tres pueri missi in caminum aestuantis incendii, intantum illaesi fuerint, ut ne vestimenta quidem eorum odor ignis attigerit : Quomodo recesserit mare, et ad instar murorum hinc inde rigidum steterit, ut praeberet viam populo transeunti : Quomodo humana ratione, aucta fame, leonum
Abbreviated transcription (Latin):
fluũ ẽ. uł id ipsum uł aliud dicere quã
exposuit ipse qui passus ẽ. Hoc solum
querimꝰ quomͦ tres dies. & tres noctes
quando sole fugiente ab hora sexta usq
ad horã nonã nox successit diei. in duas
dies &r noctes diuidunt: & apponentes
sabbatũ: tres dies. & tres noctes estimati
tũ intelligamus a parte: ut ex eo quod
supputemus & noctem: & sabbati alterã.
Terciã uero noctem quȩ diei dominicȩ
mancipatur: referamus ad exordiũ diei
alterius. Nam &ͥ ᷤᷤ in genesi legimus. nox
ñ p̃cedentis diei ẽ. s subsequentis: id ẽ
principiũ futuri. ñ finis p̃teriti. Hoc
ut intelligi possit: dicã simplicius. finge
aliquẽ. hora nona egressũ ẽẽ de mansio¬
ne.: & alteriꝰ diei. hora t̾cia ad mansionẽ
alteram ꝑuenisse. Si dixero bidui eum
fecisse iter: non statim rep̃hendar men¬
dacii: quia ille qui ambulauit. ñ om̃s
horas utriusq diei: s quandã partem
in itinere consũpserit. Certe hec michi

Expanded text:
fluum est, vel id ipsum, vel aliud dicere, quam exposuit ipse, qui passus est. Hoc solum quaerimus, quomodo tres dies, et tres noctes quando sole fugiente ab hora sexta usque ad horam nonam, nox successit diei, in duos dies et noctes dividunt, et apponentes sabbatum, tres dies et tres noctes aestimant tum intelligamus a parte: ut ex eo quod supputemus et noctem, et sabbati alteram: tertiam vero noctem, quae diei Dominicae mancipatur, referamus ad exordium diei alterius: nam et in Genesi nox non praecedentis diei est , sed sequentis, id est, principium futuri, non finis praeteriti. Hoc ut intelligi possit, dicam simplicius. Finge aliquem hora nona egressum esse de mansione, et alterius diei hora tertia ad mansionem alteram pervenisse: si dixero bidui eum fecisse iter, non statim reprehendar mendacii, quia ille qui ambulavit, non omnes horas utriusque diei, sed quamdam partem 406 itinere consumpserit. Certe mihi haec