comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pecuatis eoꝵ sentil mauno. Eit
paulo suꝑius cimitũ eiꝰd mex ꝑ¬
ationis. Docerẽt: aitura. alii eulꝰ
pontifex in gredit᷑ inscũarium
ut roget ꝓse. & ꝓ domo sua. & ꝓ
uniu̾so cetu isrł donec egrediat᷑
ongum ẽ. de singulis huiꝰ diei
cerimoniis scripture testimonia¬

Expanded text:
peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus pontifex ingreditur sanctuarium, ut roget pro se, et pro domo sua, et pro universo coetu Israel, donec egrediatur . Longum est de singulis hujus diei caeremon
Abbreviated transcription (Latin):
plũ dñi: claret quidem omnib
quia iam redeunte ex ordine ui
abia contigerat. templũ ministra¬
turus intrauit. Seo forit aliquib
obscurũ est: quia scriptura tacere
uidet᷑ quo hec suit anni temꝑt ges¬
ta. Quib intimandũ. quia nec hoc
scriptura pͥt̾misit: s ex eo qͦs addidit.
latent̃ innuit. Et. omns in quiens
multitudo erat ꝓdpuli orans. foris
hora incensi. Una & ciũ tantũmͦ
ꝑ annũ sollemputas erat: inqua
pontifice ad orandum sc̃ã sc õrum
intrante nulli ꝓrsus homun
intra fores tempłi remanerea reet:
s om̃s temꝑc oblationis exterius
iubereñt᷑ orare. Hec aũt erat stati¬
ꝓpĩtiationis siue expiationis uõcas¬
bat᷑: quia uidelicet oblatis in altare
holo causti uictimis. sanguis inscã
scõꝵ ad expiandum ferebat᷑. Nec san¬
ama adolebat᷑: quod inp̾senti lec¬
tione ⁊a carias fecisse memoratur.
Dic̃ ergo de hac sollempnitate. dñs
moisi. Mense septimo. decima die

Expanded text:
plum Domini. Claret quidem omnibus plum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine sepAbia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo haec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statupropitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec soama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die
Abbreviated transcription (Latin):
in dieb suis. Diuinitꝰ est ꝓcuratũ. ut de¬
sterili matre & utͦq parente ꝓuectioris
eratis ioħs nasceretur: quatinꝰ etiam
ipso ortus eiꝰ mira clo patesceret. uirum
magne uirtutis futurũ esse qͥnasce¬
bat᷑. uͭ desinente omni lascuua concu¬
piscentiȩ carnalis. constaret: quia nul¬
la in conceptione causa uoluptatis. s
li pedemptoris nr̃i factus ẽ. obediens
patͥ usq ad mortẽ. de uet̾anis paren¬
tib ⁊ sterili diumatre matre nat̾us ẽ
Sic iacob & ioseph pat̾arche: sie sanson.
fortissimnus. aucũ. & ꝓpħarum eximiꝰ
samuel. stẽriles dui corꝑe. s fecundas.
semꝑ turtutib habuere genitrices: ut
mira cuso natiuitatis. natoꝵ digni
dignitas nosccretur:. & ꝓbarentur su̾b¬
limes inuita futuri. qui in ipso ui¬
te exortu. conditionis humane iuira
transcenderent. Quod uero sequit᷑
factum ẽ. autem. cum sacerdotio fun¬
consuetudinẽ sacer dotii. sorte exiit ut
incensum poneret. ingressus intẽ¬

Expanded text:
initus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed  Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio funconsuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in tem
Abbreviated transcription (Latin):
e p̾cepta popuuis daret. quo hec ipse
non quasi nouicia didicisset: sed
uelut hereditario iure a ꝓgenito¬
ribus accepta seruaret. De sacerdo¬
tau ꝓsapia ortus est: ut eo poten¬
tius mutationem sacer docii pͥco¬
naretur: quo ipsum ad Cacerdota¬
le genus ꝑtinere claresceret. R e¬
demptor et enim nr̃ incarne appa¬
rens sicut rex nobis fieri regnum
celeste tribuendo: ita etiam ponti¬
fex factus est semetipsum ꝓnobis
offerendo hostiam deo. iodorem
suauitatis. Unde scriptum est.
Iureuit dñs et non penitebit eũ
litu es facerdos metͥnlim. sedm̃ drdinẽ
mebchisedech. Aelelisedech q̃iuppe
ut legĩmus. sacetdos dei summse
longe legasis saceł dotis temꝑa p̃¬
cesserat: offerens comĩno patrem
et uinum. Et idẽo redẽmptor nr̃
sacerdos ẽẽ d̃i scd̃m ordinen mel¬
chisedeth: quia ablatis uictimis
legalib idem sacrificli genus. in
misterium sui corꝑis et sanguinis
in nouo testamento offerendum in¬

Expanded text:
iae praecepta populis daret, quo haec ipse iae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo in
Abbreviated transcription (Latin):
Enturus in carne dñs
et redemptor nr̃. mul¬
tos dispensationis sue
testes p̃misit et nuncios: qui dr̃u¬
sis temꝑib diu̾sis hisrahelitice
plebis tribubus orti: non diu̾sa fi¬
de s uno eodemq ꝑ omnia sensu.
eiusdem incarnationis misteriũ
ꝓpħando pͥcinerent. Horum ulti¬
mus. et quasi uimes quidam legis
et euangelii fi gure et ueritatis
ioħs apparuit: domino attestance
qui ait. Lex et ꝓpħe usq ad iohan¬
nem: ex eo enu regnum dei e¬
uangelizatur. Unde etlam plꝰ
quam ꝓpħa dictus est: quia quẽ
ceteri a longe ꝓpħando solam pre¬
dixerant: ille et primo uenturũ
dendo monstrauit. Qui certe gr̃a
dispensationis. non iustis. s et de
pontificau stirpe ortis parentibus
natus asseritur. fuit enim sacer¬
dos. sicut ex lectione euangeli ca
audiuimus. nomine ⁊acharias
de uice abia: et uxor illi de filiab
aaron: et nomen eius elisabet.
Erant autem ambo: ante dm̃.¬
Ex iustis quippe parentibus est
genitus: ut eo confidenqus iustic¬

Expanded text:
enturus in carne Dominus et Redemptor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante qui ait: Lex et prophetae usque ad Joannem, ex eo regnum Dei evangelizatur . Unde etiam plus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum dendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. Fuit enim sacerdos, sicut ex lectione evangelica audivimus, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor illi de filiabus Aaron, et nomen ejus Elisabeth. Erant autem justi ambo ante Dominum. Justis quippe parentibus est genitus, ut eo confidentius justit
Abbreviated transcription (Latin):
Recur soris dñi natuu¬
tas. si cut saeratissa lec¬
tionis euangłice prodit
historia. multa mira culoꝵ subli¬
mitate refulget. Quia nimirũ de¬
cebat. ut ille quo maior int̾ natos
mulierũ nemo surrexit: maiori pre
cet̾is scĩs in ip̃so mox ortu uirtutũ
iubare claresceret. Senes ac diumn¬
fecundi parentes dono nobilissime
ꝓlis exultant: ipsi patri quẽ incre¬
dulitas mutũ reddiderat: ad salu¬
tandũ noue p̾conem gr̃ȩ. os ⁊ lin

Expanded text:
aecursoris Domini nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutan
Abbreviated transcription (Latin):
sitim et esuriem ⁊ continits hostia¬
rum sollempnus. Pilis cainelorum.
t᷑as pont̾isieum post potrat stolas
sor existeret: Si uero frnitetem
uram aũdire deleetat. qui sita¬
bia. de cuiꝰ uice ⁊acharlas genus
duxisse ꝑhibetur: hic demꝑibus
dauid regĩs summus erat sacͥdos
Si quidem ubente dña ꝑ moisen.
pͥmõ unũsiniege posieisex aaron ẽ
consticutus. Post cuiꝰ meitem:
elea zarꝰ fulius eiꝰ sacet dotslmmꝰ fus¬
cepir. Et hoł qͦꝙ mortuo . fines fi¬
ttus eiũs sacer dotii sufcessoĩ exti

Expanded text:
sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum tas pontificum postposuit stolas.sor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii succes
Abbreviated transcription (Latin):
in celestib in xp̃o: sic̃ elegit nos ĩ
ipso añ mundi ꝯstitutionẽ. ut es¬
semꝰ scĩ ⁊ ĩmacłati in ꝯspectu eiꝰ m
caritate. Et quidẽ fici arbor aliqñ
in scripturis dulcedinẽ superne
rificabitur. S qr pͥmi parentes
nr̃i reatu p̃uaricatioĩs ꝯfusi. de fici
sibi foli is succinctoria fecert: pot̃
arbor fici ñ incongrue maie dulco¬
ratã giũ humano consuetudinẽ
peccandi significare: sub qͣpositoᷤ
adhuc electos suos. s necdũ electioĩs
sue grãm cognoscentes : qͣi sub ficu
ꝯstitutũ. necdũ se iam uidentẽ dĩs

Expanded text:
os in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate . Et quidem fici arbor aliquando in Scripturis dulcedinem dilectiorificabitur . Sed quia primi parentes nostri reatu praevaricationis confusi, de fici sibi foliis succinctoria fecerunt , potest haec arbor fici non incongrue male dulcorata generi humano consuetudinem peccandi signare: sub qua positos adhuc electos suos, sed necdum electionis suae gratiam cognoscentes, quasi sub ficu constitutum, nec se jam videntem
Abbreviated transcription (Latin):
auditor. p̃dicatũ s lum̃ u̾itatis sol¬
licite q̃rendo. ac pie pulsando. ut
ꝑciꝑe meret᷑ insistẽ. Unde mox dñs
saciare in bonis desid̾ium eiꝰ accele¬
rans. salutaria eiꝰ cepta. ꝓuida lau¬
datioẽ remunat: ut hunc paulatĩ
ad altiora querenda simul ⁊ capien
da ꝓuehat. Hidit nãq eũ uenientẽ
ad se: et dicit de eo. Ecce uere israhe¬
lita: in qͦ dolus ñ ẽ. ubi notandum
quod laudans hoĩem qͥ nouit corda
ds̃. ñ eũ absq pcc̃o s absq dolo ex¬
titisse confirmat. Nẽ enum hõ iustꝰ
int̾ra: qui faciat bonũ ⁊ ñ peccet.
ulti aut̃ sine dolo incessisse dest
simpliciet mundo corde ꝯuesati esse
leguntur: ĩmo cuncti fideles tales
uuiẽ docent᷑ : dicente scriptã. Sentite
de dño in bonitate.⁊ insimplic itate
cordis querite illũ. Et ip̃e dñs estote

Expanded text:
auditor praedicatum sibi lumen veritatis solauditor praedicatum sibi lumen veritatis sollicite quaerendo ac pie pulsando, ut percipere mereretur, insistere. Unde mox Dominus satiare in bonis desiderium ejus accelerans, salutaria ejus coepta provida laudatione remunerat, ut hunc paulatim ad altiora quaerenda simul et capienVidit namque eum venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Ubi notandum quod laudans hominem qui novit corda Deus, non eum absque peccato, sed absque dolo exstitisse confirmat. Non est enim homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet: multi autem sine dolo incessisse, id est, simplici et mundo corde conversati esse leguntur: imo etiam cuncti fideles tales vivere docentur, dicente Scriptura: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quarite ill
Abbreviated transcription (Latin):
conualliũ. ⁊ de qͦ propħa. exiet inqͥt
uͥga de radice iesse. ⁊ nazareus .i. flos
de radice eiꝰ ascendet: uel certe aliqͥs
doctoꝵ eximuꝰ. qui florem nobis
uͥtutum. mundiciãq scĩtatis sit p̃dicare
missus. Possumꝰ hc̃ locũ ⁊ ita recte
intellige̾. qd̾ docenti philippo. quẽ
scͥpsit moyses in lege ⁊ propbe.
inuenimꝰ ih̃m filiũ ioseph a na¬
tareth. nathanael cetã quidem
bñ intellex̾it miratꝰ sit aũt qͦmͦ
a narareth xp̃m uenisse dixerit.
quẽ de domo dauid. ⁊ de bethleem
ciuitate uͥerat dđ. uenturum
ꝓphete canebant: ideoq anmitando
respond̾it. a nazareth. s continuo re¬
miniscens qͣntũ etiã uocabulũ na¬
tareth mistiis xp̃i congrueret. cau¬
te assenserit p̃dicanti: pot̃ inquienᷤ
aliqͥd boni eẽ. Utriq aũ sensui pot̃
ni ⁊ uide. Ipm nãq uenire ⁊ uidere
tis ambigui in corde resedisset: totũ
ħ uisio ⁊ allocutio p̃sens eiꝰ quẽ p̃¬
dicabat absterge̾t. Nec distulit piꝰ

Expanded text:
. Et de quo Propheta: Exiet, inquit, virga de radice Jesse, et Nazareus, id est, flos de radice ejus ascendet . Vel certe aliquis doctor eximius, qui florem nobis virtutum munditiamque sanctitatis praedicare sit missus. Possumus hunc locum et ita recte intelligere, quod dicente Philippo: Quem scripsit Moses in lege et prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth, Nathanael caetera quidem bene intellexerit, miratus sit autem quomodo a Nazareth Christum venisse dixerit, quem de domo Dcivitate, ubi erat David, venturum prophetae canebant; adeoque admirando responderit: a Nazareth? sed continuo reminiscens quantum etiam vocabulum Nazareth mysteriis Christi congrueret, caute assenserit praedicanti; Potest, inquiens, aliquid boni esse. Utrique autem sensui potest ni et vide. Ipsum namque venire et videre tis ambigui in corde resedisset, totum hoc visio et allocutio praesens ejus quem praedicabat, abstergeret. Nec distulit pius
Abbreviated transcription (Latin):
dño. uel ab hoĩe puro esset cõme¬
moranda substantia: ds hõ fra¬
gilitatẽ assũp̃te a se humanitatis
purus homo uirtutẽ in eo eterne
diuinitatis astrueret: ipse suam
humilitatem÷ ille eius fateretur
ait. uidebitis celum aꝑtum. ⁊ angłos
dei ascendentes et descendentes supͣ
filiũ hominis: uisionẽ iacob patri
arche qui ꝑ bñdictionem uocatꝰ ẽ
isrł. ad memoriam reducit. Iisnãq
cũuolens in quodã loco quiescere.
lapidem capiti suo supposusset :
uidit in sõpuis scalam stantẽ suꝑ
tram. ⁊ cacum̃ illiꝰ celum tangens:¬
angłos qͦ: dei ascendentes et descen¬
dentes ꝑ eam: et dñm innirum scale.¬
et dicentems. Egosum ds̃ abraam¬
ds̃ patristui: et ds̃ ysaac. Surgensq
mane. et debito cũ pauore laudes
dũo reddens: tulit ipsum lapidem.
et erexit in titulũ: fundens oleum
desuꝑ. Huius gͦ loci dñs facit men¬
tionem: et de se et suis fidelib figu¬

Expanded text:
Domino vel ab homine puro esset commeDomino vel ab homine puro esset commemoranda substantia, Deus homo fragilitatem assumptae a se humanitatis purus homo virtutem aeternae in eo divinitatis astrueret: ipse suam humilitatem, ille ejus fateretur ait: Videbitis coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hoarchae, qui per benedictionem vocatus est Israel, ad memoriam reducit. Is namque, cum volens in quodam loco requiescere, lapidem capiti suo supposuisset, vidit in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangensdescendentes super eam, et Dominum innixum scalae, dicentem sibi: Ego sum Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac . Surgensque mane, et debito cum pavore laudes Deo reddens, tulit ipsum lapidem, et erexit in titulum, fundens oleum desuper. Hujus ergo loci Dominus facit mentionem, et de se ac suis fidelibus figu
Abbreviated transcription (Latin):
Uidemꝰ angłos dei ascendentes ⁊
descendentes supͣfiliũ hoĩs: qr p̃¬
dicatores scõs nouimꝰ sublinitatẽ
cdiuinitatis xp̃i. simul et huma¬
nitatis eius infirma nuntiare.
Ascendunt suꝑ filium hominis
angłi: cum docent p̃dicatores q
in pͥncipio erat uerbũ. et uerbũ
erat apud dm̃.⁊ ds̃ erat uerbum.
Descendunt suꝑfilium hoĩs angłi:
cũ adiungunt idem. qr uerbum
caro fem̃ est ⁊ habitauit in nobis.
seq ĩ merito p̃dicatores scĩ typice
angeli uocant᷑: quib consuete di¬
riuatũ ab angelis nom̃ eugłistar̃
conceditur: ut sic̃ hi nuncii. sta
et illi ꝓpt̃ idem summe p̃dicatioĩs
officium. boni nuntii cognomi¬
nentur. Et notandũ qd̾ ip̃e dñs
se filiũ hoĩs nuncupat: nathana¬
el eundẽ filiũ dei p̃dicat. Cui simi¬
le ẽ: qd̾ apud alios eugłistas ipse
discipulos int̾rogat. Quem dic̃t
iuste dispensationis modamine
actũ est. ut cũ utͣq eiusdem me¬
diatoris dei ⁊ dñi nr̃i uel ab ipso

Expanded text:
endentes et descendentes supra Filium hominis, quia praedicatores suos novimus sublimitatem divinitatis Christi, simul et humanitatis ejus infirma nuntiare. Ascendunt super Filium hominis angeli, cum docent praedicatores quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendunt super Filium hominis angeli, cum adjungunt iidem, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Neque immerito praedicatores sancti typice angeli vocantur, quibus consuete derivatum ab angelis nomen evangelistarum conceditur, ut sicut hi nuntii, ita et illi propter idem summae praedicationis officium boni nuntii cognominentur. Et notandum quod Dominus seipsum filium hominis nuncupat, Nathanael eumdem Filium Dei praedicat. Cui simile est quod apud alios evangelistas ipse discipulos interroget: Quem dicunt justae dispensationis moderamine actum est ut cum utraque ejusdem mediatoris Dei et Domini nostri vel ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
et̃uam. Reliqͥt qͥppe cognatos:
qñ parriã deseruit. Accep̃ centu¬
plũ. qr ñ solũ a cunctis in hac
rationi habitus ẽ: s ⁊ in gauia
et in italia. roma qͦ ac maris insu¬
lis ab om̃ib qͥ eũ nosse potuere di¬
lectꝰ. ad eo ut ip̃e papa apłicus. ad ꝓ¬
fectũ monast̾ii huiꝰ qd̾ illũ nuper
fundasse gaudebat: iohẽm illi ab¬
batẽ atq archicantorẽ romane ecle¬
sie sic̃ caritas ur̃a bñ meminit. bri¬
tanniã a roma deducendũ p̃staret:
ꝑ quẽ idem monast̾iũ morẽ canendi
ac munstrandi canonicũ iuxta ri

Expanded text:
aeternam. Reliquit quippe cognatos, quando patriam deseruit: accepit vero centuplum, quia non solum a cunctis in hac ratione habitus est, sed et in Gallia atque Italia, Romae atque in maris insulis, ab omnibus qui eum nosse potuerunt dilectus, adeo ut ipse papa apostolicus ad profectum monasterii hujus quod illum nuper fundasse gaudebat, Joannem illi abbatem atque archicantorem Romanae Ecclesiae, sicut charitas vestra bene meminit, in Britanniam a Roma deducendum praestaret, per quem idem monasterium morem canendi ac ministrandi canonicum juxta rit
Abbreviated transcription (Latin):
te philippꝰ uocaret: cũ eẽs sub ficu
uidite. Respondit einathanael ⁊
ait. Rabi. tu es filiꝰ dĩ: tu es reris¬
rahel. Quia cognouit nathanael
sit a philippo. cũ ip̃e ibi corporalit ñ
eẽt: diuine hic maiestatis ꝯsid̾ans :¬

Expanded text:
caret, cum esses sub ficu, vidi te. Respondit ei Nathanael et ait: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quia cognovit Nathanael ubi vocatus sit a Philippo, cum ipse ibi corporaliter non esset, divinae hic majestatis in
Abbreviated transcription (Latin):
ingłamsuã: sic ⁊̃ suos seqͣces ostendet
ꝓficẽ uͥtutib: ac ꝑ passios tusitoriaᷤᷤ
ad et̾uoꝵ donagaudioꝵ tnsmigrare
debere. Tuit aũ philipꝰ abethsaida
ciuitate andree ⁊ petri. Nẽ putandꝰ
eugłista. fortuitu ⁊ absq ratione
lippꝰ. quał officio eẽt futurꝰ: quał
etiã petrus ⁊ andreas. ostendẽ curas¬
se. Berbsaida qͦ domꝰ uenatoꝵ dicit᷑.
Et uenatores utiq erant: qui audi¬
ebaut a dño. Uenite pꝰme: ⁊ faciam
uos fieri piscatores hoĩs. uenator
⁊ ille: qͥ ⁊ añꝙͣ ad p̃dicatioĩs offic iũ
ordinaret᷑ a dño: qnͣtũ capiendis
ad uitã aĩab eẽt initentꝰ. mox spon¬
te p̃dicando montrauit. Inuenit
rete fidei. quã capacib deuote p̃dica¬
tioĩs macłis intectũ. inuento fratͥ
cireundet: quẽ ad et̾nam cupit pro¬
uidꝰ captare salutẽ. Illũ dic̃ inuen¬
tũ. quẽ moyses⁊ ꝓphẽ uenturum
siuis scͥptis signauerĩt: ut eo cunctiᷤ
seqndus intelligat᷑: qͦd ipse sit cuiꝰ

Expanded text:
iam suam; sic etiam suos sequaces ostenderet proficere virtutibus, ac per passiones transitorias ad aeternorum dona gaudiorum transmigrare debere. Erat autem Philippus a Bethsaida civitate Andreae et Petri. Non est putandus evangelista fortuito et absque ratione lippus, qualis officio esset futurus, quales etiam Petrus et Andreas ostendere curasse. Bethsaida quippe Domus venatorum dicitur; et venatores utique erant, qui audiebant a Domino: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . Venator et ille, qui antequam ad praedicationis officium ordinaretur a Domino, quantum capiendis ad vitam animabus esset intentus, mox sponte praedicando monstravit Invenit rete fidei, quam capacibus devotae praedicationis vinculis intextum invento fratri circumdat, quem ad aeternam cupit providus captare salutem! Illum dicit inventum quem Moses et prophetae venturum suis scriptis signaverunt, ut eo cunctis sequentibus intelligatur quod ipse sit cujus
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit: futurã credentib spondendo
aꝑtionẽ regni celestis: et p̃dicandã
mundo utrãq uniꝰ sue naturã ꝑso¬
ne. Quod reuera multo excellentiꝰ
ẽ archanũ: quã qd̃ nos in percati
adhuc umbra positos. ase illumi¬
nandos p̃uidit. M auisẽ enĩ. qd̾
nos saluatos grã sue cognitionis
imbuit: quod celi nob̾ gaudia
pandit: qͦd p̃dicatores sue fidei
in mundo disꝑsit: quã qd̾ nos
saluandos potentia sue maiesta¬
tis. an scła p̾sciuit. Am̃ am̃ uo¬
bis dico inqͥt: uidebitis celũ aꝑtũ
et angłos dei ascendentes ⁊ descen

Expanded text:
ibus spondendo apertionem regni coelestis, et praedicandam mundo utramque unius suae naturam personae, quod revera multo excellentius est arcanum, quam quod nos in peccati adhuc umbra positos, a se illuminandos praevidit. Majus est enim quod nos Salvator gratiae suae cognitionis imbuit, quod coeli nobis gaudia pandit, quod praedicatores suae fidei in mundum dispersit, quam quod nos salvandos potentia suae majestatis ante saecula praescivit. Amen amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et angelos Dei
Abbreviated transcription (Latin):
bitabat inn tab̾nacłis. Qui qm̃puri¬
tate ꝯscientie simplicis. uidẽ dm̃ me
parilitatẽ uinoxie ꝯu̾satioĩs. eiusd̃
patarche mĩtis. simul ⁊ noĩe digñ
ducit: ecce inqͥens uere israhelita
in qͦdolus ñ : Ecce qͥ uere a patͥarca
dm̃ uidente genꝰ duc̃: cuisic̃ ⁊ ipsi
patͥarche doli duplicitas uesse pro
nienti ad dñm ⁊ uidere illũ cupi¬
enti. ecce uere israhelita ĩ qͦ dolꝰ ñ÷
Beati mundo corde: qm̃ ip̃ĩ dm̃ ui¬
debt̃. Et h uidẽ dm̃ desid̾a̾os ñ ab
alios ab ip̃o qui scrutat᷑ ⁊ renes
⁊ corda dõ mũd̾ corde laudat᷑: et
israhelita. hoc ẽ a uiro deouidente ge¬
n̾atus astruit᷑. O quã magna nobis
qͦ. qui de gentib ad fidẽ uenimꝰ. in hac
sententia nr̃i redẽptoris. spesaꝑitur¬
salutis. Si enĩ uere israhelita ẽ. qui
doli nesciꝰ incedit: iam ꝑdidere iu¬
dei. nom̃ israhelitar̃. qͥqͣnius carna¬
lit̃ nati de isrł. qͦtqͦt dolosoñsimpli¬

Expanded text:
bitabat in tabernaculis ; qui quoniam puritate conscientiae simplicis videre Deum merparilitatem innoxiae conversationis ejusdem patriarchae meritis simul et nomine dignum ducit, Ecce, inquiens, vere Israelita, in quo dolus non est. Ecce qui vere a patriarcha Deum vidente genus ducit, cui, sicut et ipsi patriarchae, doli duplicitas nulla inesnienti ad Dominum, et videre illum cupienti! Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et hic videre Deum desiderans, non ab alio, sed ab ipso, qui scrutatur renes et corda, Deo mundus corde laudatur, et Israelita, id est, a viro Deum videnti generatus, astruitur. O quam magnus nobis quoque, qui de gentibus ad fidem venimus, in hac sententia nostri Redemptoris spsalutis. Si enim vere Israelita est qui doli nescius incedit, jam perdidere Judaei nomen Israelitarum, quamvis carnaliter nati de Israel, quotquot doloso
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c ⁊ eiusdẽ unctiois. id: gr̃e spi¬
ritalis participes st̃ xp̃iani uoca¬
ti. Qui ꝑ io qd̃ saluator ẽ. nos sal¬
uare apcc̃is: ꝑ id qd̾ pontifex ẽ.
nos reconciliare deo patͥ: ꝑ id qd̃
rer ẽ. regnũ nobis patris sui dare

Expanded text:
e spiritualis participes sunt Christiani vocati. Qui per id quod Salvator est, nos salvare a peccatis; per id quod pontifex est, nos reconciliare Deo Patri; per id quod rex est, regnum nobis Patris sui dare
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ei nathanael. A nazareth pot̃
aliqͥd boni ẽẽ. Dazareth mnundicie
siue flos eiꝰ. aut separata int̃p̃tat᷑.
Annuens gͦ u̾b̾ englizantis sͥ philip¬
pinathanarl: a nazareth iiqͥt pot̃
aliquidboni ẽẽ. Ac si aꝑte dicat. Po¬
test fieri: ut a cuutate tanti nomi¬

Expanded text:
dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Nazareth, munditia sive flos ejus, aut separata interpretatur. Annuens ergo verbis evangelizantis sibi Philippi Nathanael, a Nazareth, inquit, potest aliquid boni esse. Ac si patenter dicat: Potest fieri, ut a civitate tanti nomi
Abbreviated transcription (Latin):
dis. semꝑ de eccłasticis obserua¬
tionibus. quas ꝑ om̃s euutates ⁊ mari¬
me rome uidãt: semꝑ de locisscĩs q̃ se
lustrasse iuiuenẽ memunit. loqui ⁊
itare delectabile habebat. Sic longiᷤ
ni: exẽpla ac p̃cepta illiꝰ i onũbus
seruare curemꝰ. Neq ulla nos a uesti¬
nis ulecebra reuocet: quatinꝰ et ipi qͥ
carnales affectꝰ substanciãq reliqͥmꝰ
trenã. qui uxores ducẽ ac filios carna¬
lit̃ ꝓereare. angłice ⁊u̾satioĩs amore

Expanded text:
de ecclesiasticis observationibus, quas per omnes civitates et maxime Romae viderat, semper de locis sanctis, quae se lustrasse juvenem meminit, loqui et iterare delectabile habebat. Sic longis ni, exempla ac praecepta illius in omnibus servare curemus, neque ulla nos a vestinis illecebra revocet; quatenus et ipsi qui carnales affectus substantiamque reliquimus terrenam, qui uxores ducere ac filios carnaliter procreare angelicae conversationis amore
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uidẽ poss. eoqd̾̃ dolũ minime
habe̾t astrurit: iste eũ ñ magistrũ
deuotioẽ fatet᷑: ut hac ꝯfessione su
ũ qͦ hẽregẽ. ⁊ se eiꝰ regni militẽ sig¬
a philippo. cũeẽt sub ficu uidisse.
suꝑ electionẽ sp̃alis isrł .i. ꝓpłi xp̃i¬

Expanded text:
 minime haberet, astruxit. Iste eum non magistrum devotione fatetur, ut hac confessione suum quoque hunc regem, et se ejus regni militem siga Philippo, cum esset sub ficu, vidisse, super electione spiritalis Israel, i
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ioseph appellat. ñ ut hunc ex
conuinctione maris et femine na¬
tũ asseueret. quẽ de uͥgine nasci¬
turũ in ꝓphĩs didic̾at: s ut de
domo ac familia dauid un ioseph
ortũ nouerant. scdm̃ uaticima
ꝓpħarũ eũ uenisse doceret. Neq
enĩ mirandũ. si philippꝰ eũ filiũ

Expanded text:
ex conjunctione maris et feminae natum asseveret, quem de Virgine nasciturum, in prophetis didicerat, sed ut de domo ac familia David, unde Joseph ortum noverat, secundum vaticinia prophetarum eum venisse doceret. Neque enim mirandum, si Philippus eum filium
Abbreviated transcription (Latin):
nos reliquimꝰ omnia: ⁊ secuti
sumuste. Quid gͦ erit nob̾: ⁊ reł¬
udiens adnõ petrus.
q diues difficile intra¬
ret in regnũ celoꝵ.
sciensq se cũ suis con¬
discipłis ad integrũ mundifal¬
lentis sp̃uisse diuitias: uoluit
agnosc̾e quid uł ip̃i uł cetĩ mun¬
di ꝯtẽptores ꝓmaiori m̃tis uͥtu¬
te maioris p̃mii spare deberent.¬

Expanded text:
cuti sumus te. Quid ergo erit nobis? eudiens a Domino Petrus quia dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis virtute ma
Abbreviated transcription (Latin):
un uoluit ihc̃ exire ingalileam:
uidelicet a uidea uͥ erat ioħs bap¬
tizans: ⁊ testimoniũ illi ꝑhibens
qd̾ eẽt agnꝰ dei. Duos ex discipulis
suis ad eũ seqñdũ ꝓuocauit: e
quib imꝰandreas. ad illũ ⁊̃ fratrẽ
petrũ addux̃. Patet uixta sensum
spãlẽ. ⁊ crebra expositioẽ ur̃e frater¬
uitati iã cognitũ ẽ: quid sit dñm̃m¬
taspatit᷑. ea q̃ in hoĩe monstrauit
filiꝰ dei. humilitatis: exẽpla ñ desit.¬
Seqr̃: qui sociꝰ passionũ existendo:
ñsine certi ratione mist̾ii refert᷑:
qd̃ dicturꝰ philippo ihc̃ sequere me.
uoluit exire ingalileã. Galilea nãq

Expanded text:
ire in Galilaeam, videlicet a Judaea, ubi erat Joannes baptizans, et testimonium illi perhibens quod esset agnus Dei, duos ex discipulis suis ad eum sequendum provocavit: e quibus unus Andreas ad illum etiam fratrem suum Petrum adduxit. Patet juxta sensum spiritalem, et crebra expositione vestrae fraternitati jam cognitum est qui sit itur, ea quae in homine monstravit, filius Dei humilitatis exempla non deserit. Qui socius passionum existendo, . Sed non sine certi ratione mysterii refertur, quod dicturus Philippo Jesus, Sequere me, voluit exire in Galilaeam. Galilaea namque
Abbreviated transcription (Latin):
dinis neglex̾ant: illic a xp̃o singła¬
rit̃ glorificati. uidices cũ eo humane
conu̾satioĩs assideant. Iqͥa seqñdis
eiꝰ uestigiis nulla ratione potant auel¬
li: usq ad fastigiũ iudiciarie potesta¬
tis illũ seqñdo ꝑueniant. Nemo aũt
turos: sic̃ nec duodecĩ soleᷤtribꝰ isrł
p̃uaricante mathias electꝰ ẽ. iuidicã¬
disorte pͥuabit᷑. cũ ip̃e dicat. nesci¬
scłaria: Sciendũ nãq ẽ. õs qͥ ad

Expanded text:
dinis neglexerunt, illic a Christo judinis neglexerunt, illic a Christo judices glorificati singulariter cum eo humanae conversationis assideant; et qui a sequendis ejus vestigiis nulla ratione poterant avelli, usque ad fastigium judiciariae potestatis illum sequendo perveniant. Nemo autturos, sicut nec duodecim solae sunt tribuaricante Matthias electus est, judicandi sorte privabitur, cum ipse dicat: Nescisaecularia? Sciendum namque est, omnes qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
quimꝰ omĩa: ⁊ secutisumꝰte. Quid
qd̾ ñ solũ se omĩa reliqͥsse. sed et do¬
minũ seqͥ głatur. q stultũ ꝓfecto ẽ
iurta platonẽ ⁊ digenẽ. ⁊ qͦsclam
alios philosophos uite quidẽ huiꝰ
laude captanda: stultũ p̃sentes la¬
bores ultro absq spe future subi¬
re quietis ⁊ pacis. ꝑfectus aũ ille
est. qui abiens uendit omĩa q̃ ht̃.
⁊ dat pauꝑib: ac ueniens sequit᷑
xp̃m. Habebit enĩ thesaurũ non
deficientẽ in celis. Un bñ int̃rogan¬
te petrodix̃ talib ihc. Am̃ am̃ di¬
co uob̾: qõ uos qͥsecuti estis me. in
regenãtiõe. cũ sedĩt filiꝰ hoĩs in sede¬
maiestatis sue. sedebitis ⁊ uos suꝑ
sedes duodecĩ. iudicantes duodecĩ
trib isrł. In hac qͥppe uita ꝓ suo no¬
mine laborantes. in alia sꝑare pre¬
miũ docuit. id ÷ in regena̾tione
cũ uidelicet inuitã immortalem
fiu̾mus resurgendo regen̾ati. qͥ in
uitã caducã fueramꝰ mortaliter
geniti. Et iusta ꝓrsus rerributio. ut

Expanded text:
quimus omnia, et secuti sumus quod non solum se omnia reliquisse, sed et Dominum sequi gloriatur: quia stultum profecto est, juxta Platonem et Diogenem, et quosdam alios philosophos, vitae quidem hujus laude captanda: stultum praesentes labores ultro, absque spe futurae subire quietis et pacis. Perfectus autem ille est qui abiens vendit omnia quae habet, et dat pauperibus, ac veniens sequitur Christum. Habebit enim thesaurum non deficientem in coelis. Unde bene interrogante Petro, dixit talibus Jesus: Amen dico vobis, quod vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hobitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. In hac quippe vita pro ejus nomine laborantes, in alia praemium sperare docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam caducam mortaliter eramus geniti. Et justa prorsus retributio ut q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃imunꝰ uen̾abile detulit: nũc
architectos eccłe fabricande. nc̃
uitri factores ad fenestras eiusdẽ¬
ornandas parit ac muniendas:
nc̃ cantandi ⁊ ineccłia ꝑ totũ annũ
ministrandi sec̃ magistros addux̃.
nc̃ epłam pͥuilegii a dño papa mis¬
sam. qͣ nr̃a lib̾tas ab omĩ ex tͥnseca
incursioẽ tutaret᷑ ad portauit: nc̃
picturas scãr̃ hystoriar̃ q̃ ad orna¬

Expanded text:
munus venerabile detulit, nunc architectos ecclesiae fabricandae, nunc vitrifactores ad fenestras ejus decorandas ac muniendas, nunc cantandi, et in ecclesia per totum annum ministrandi secum magistros adduxit, nunc epistolam privilegii a domino papa missam, qua nostra libertas ab omni extrinseca incursione tutaretur, apportavit, nunc picturas sanctarum historiarum, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
suetud mẽ uulgi seq̃ns. sic locu¬
ta legatur. fuli. qͥd fec isti nob̾sic:
Ecce pat̃ tiuis ⁊ ego dolentes: q̃re¬
bamus te. Addit ⁊ patriã. anaza¬
rech: ut ip̃m ẽẽ signaret. de qͦ lege
consensũ credendi acueniendi ad
xp̃m. captauit philippꝰ natanael.
cui tantos undiq u̾itatis casses
p̃tendit: quẽ scͥpsit moyses ĩ lege

Expanded text:
suetudinem vulgi sequens sic locuta legatur: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te . Addit et patriam, A Nazareth, ut ipsum esse signaret de quo legerconsensum credendi ac veniendi ad Christum captavit Philippus Nathanael, cui tantos undique veritatis casses praetendit. Quem scripsit Moyses in lege
Abbreviated transcription (Latin):
eũ partib plurimi suas ĩ domos
reciꝑe uantẽ suoꝵ fructib agroꝵ
refice̾ desid̾a̾bant: qñ mat̾ne ꝑ¬
plures illi. qñ iuri deo deuoti. ꝓ
auimi ꝯstantis excellentia. non
minore ꝗͣ conuigib aut paren¬
tib propͥis dilectioĩs instantia
seruebant. Accep̃ centuplum
domos ⁊ agros: qñ loca ħ in qͥb
monasti̾a ꝯstrueret a deptus ẽ.
centuplũ acciꝑet: qr nimirum
caritatis int̃ ꝯtinentes ꝓpt̃ fructũ
sp̃c: quã int̾ lasciuientes qͦndã ꝓpt̃
desidium carnis. filios qͦs carna¬
lit̾ habere despexit: centuplum
acciꝑe meruit spiritales. Cente¬
uariꝰ qͥppe numerus ut sepe dic¬
tũ ẽ : ꝑfecitionẽ figurate deñtiat.
Hos nãq sumꝰ filii eiꝰ : qͦs in hanc
monac hice deuotioĩs domũ pius
ꝓuisor induxit. Nos sumꝰ filii eiꝰ:¬
mꝰ: siñ a semita regulari quã do¬
cere. crebro auditu. qͦs pꝰ obitum
illiꝰ in nr̃e frat̃nitatis ꝯsortiũ pietaᷤᷤ

Expanded text:
partibus plurimi in domos suas recipere viantem, suorum fructibus agrorum reficere desiderabant, quando matronae perplures illi, quando viri Deo devoti pro animi constantis excellentia, non minori quam conjugibus aut parentibus propriis, dilectionis instantia serviebant. Accepit centuplum domus et agros, quando loca haec in quibus monasteria construeret, adeptus est. centuplum acciperet, quia nimirum charitatis inter continentes propter fructum spiritus, quam inter lascivientes quondam propter desiderium carnis. Filios, quos carnaliter habere despexit, centuplum accipere meruit spirituales. Centenarius quippe numerus, ut saepe dictum est, perfectionem figurate significat. Nos namque sumus filii ejus, quos in hanc monachicae devotionis domum pius provisor induxit: nos sumus filii esi non a semita regulari, quam docere crebro auditu, quos post obitum illius in nostrae fraternitatis consortium pietas
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eo certiꝰ crede̾tur. qͦ h ñ solum
ipse factũ p̃dicaret : s etiã axoħra
narrat. eti ã ꝓphĩcis affirmare testi¬
monũs. Scripsit narq eugłium
suum obeoꝵ maxime causam qͥ ex¬
iudeis credidant. nec tñ alegis cẽri¬
moniis. qͣnuis renati in xp̃o ualebãt
euelli: ⁊ ꝓptea satagebat eos a car¬
uali legis ⁊ ꝓpħar̃ sensu ad spirita

Expanded text:
tatis eo certius crederetur, quo hoc non solum tatis eo certius crederetur, quo hoc non solum ipse factum praedicaret, sed etiam a propheta narrat etiam propheticis affirmare testimoniis: scripsit namque Evangelium suum ob eorumJudaeis credebant, nec tamen legis caeremoniis quamvis renati in Christo valebant evelli. Et propterea satagebat eos a carnali legis et prophetarum sensu ad Spirita
Abbreviated transcription (Latin):
uocabis nom̃ eiꝰ ihm̃. Ipse eiũ sal¬
uum faciet ppłm suũ: a pccĩs eoꝵ.
Quib ꝓfecto u̾bis. modꝰ conceptiois¬
eiꝰ sunul et dignitas partus edocct᷑:
qr uidelicet de spũ scõ conceꝑit. ei
tñ qd̃ ethimologiam noĩs ihu ex po¬
nens. ipsũ salutis ostendit auctorẽ.
ppłiq saluatorẽ: cũ pplm̃ eiꝰ nuncu¬
ꝑat. manifesta ratione. q su: xp̃s
significat. ut ꝑhec ⁊ q̃ nescierat
discat ioseph. ⁊ a contaetu dĩge¬
nitricis funditꝰ m̃tem amoueat.
Quam tñ clispensatiõe uiste ne¬
cessitatis acciꝑe uiber᷑. solo de noĩs
conuigẽ: ne uidelicet qͣi ad ultera
lapidaret᷑ a uideis. ⁊ ut in egiptũ
fugiens. haberet solaciũ masculi.
qͥ familiari cura. ⁊ tutor feminee
fraguitatis. ⁊ testis eẽt eiꝰ ꝑpetue
uirginitatis. Produnt catholici ex¬
positores ⁊ alias causas. quare
et locis. Alhibet aut̃ euglista par¬
tiu uͥginali. etiã ꝓphici sermonis
exẽplum: ut tante miacłm maies¬

Expanded text:
m. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Quibus profecto verbis modus conceptionis simul et dignitas partus edocetur: quia videlicet de Spiritu sancto concepit, et tamen quod etymologiam nominis Jesu exponens, ipsum salutis ostendit auctorem populique Salvatorem, cum populum ejus nuncupat, manifesta ratione quia sit Christus significat, ut per haec et quae nescierat discat Joseph, et a contactu Dei genitricis funditus mentem amoveat. Quam tamen dispensatione justae necessitatis accipere jubetur solo de nomine conjugem, ne videlicet quasi adultera lapidaretur a Judaeis, et ut in Aegyptum fugiens haberet solatium masculi, qui familiari cura, et tutor femineae fragilitatis, et testis esset ejus perpetuae virginitatis. Produnt catholici expositores et alias causas quare Det locis. Adhibet autem evangelista partui virginali etiam prophetici sermonis exemplum, ut tantae miraculum majes
Abbreviated transcription (Latin):
data diũ seruat: ad uitã ing̾clit᷑ et̃nã.
Qͥ aũt ñ solum mandata ñ seruat. ue¬
diuiciis ac luxib tͥbuit. sequit᷑: non
cũ cdño uider fiet. Atq ita fit ut in
iuidicio ut diximus duo sint odines
bonoꝵ. s et reꝓboꝵ duos ibi futuros
ordines. dño narrante cõꝑimꝰ. Unũ
eoꝵ qui fidei xp̃iane mistiis iniciati:
oꝑa fidei exercere contẽpnunt. Qbꝰ¬

Expanded text:
data Domini servat, ad vitam ingreditur aeternam: qui autem non solum mandata servat, vedivitiis ac luxibus tribuit, sequitur, non cum Domino judicabit: atque ita fit ut in judicio, ut diximus, duo sint ordines bonorum. Sed et reproborum duos ibi futuros ordines Domino narrante comperimus: unum eorum qui fidei Christianae mysteriis initiati, opera fidei exercere contemnunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
ac de minorib ad maiora cotidie subi¬
re ꝯtendunt: qͦusq de hac ꝯualle la¬
crimar̃ ad arcẽ leticie celestis. dño axi¬
liante ꝑueniant. In eo aũt qͦo reue latio¬
utrãq nrt̃pretationẽ noĩs: psalmista
uno u̾sicło cõprehendit. uͥ ait. Ambu¬
labunt de urtute in uͥtutẽ: uidebitur

Expanded text:
idie subire contendunt, quousque de hac convalle lacrymarum ad arcem laetitiae coelestis, Domino auxiliante, perveniant. In eo autem quod revelatioutramque interpretationem nominis Psalmista uno versiculo comprehendit, ubi ait: Ambulabunt de virtute in virtutem; videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ẽ : q nr̃e fragilitatẽ nature in
unitatẽ sue ꝑsone susciꝑe dignatꝰ
ẽ. qñ u̾bũ caro factũ ẽ ⁊ habitauit
in nob̾: mirũ uidelicet in modum.
incipiens eẽ qd̾ nos sumꝰ. ⁊ ñ desinens
ẽẽ qd̾ erat: sic accipiens naturã nr̃a.
ut qͦl erat ip̃e ñ ꝑd̾e̾t. Exurgens aũ
ioseph a sõpno: fec̃ sic̃ p̃cepit ei
et ñ cognoscebat eã ad opus coniuga¬
le. ob archana q̃ didicat. Qd̃ siquis
huic nr̃e ex positioni obsistẽ ⁊ con¬
tendẽ uolui̾t. beatã dĩ genitͥcem
ñꝙͣ a iosepb celebratis nuptiis in
iudeos. ut sponse sue qͥsq carna¬
li copula nuisce̾tur: ⁊ sa noeuis
uitellectui libent̃ cedimꝰ: tantũ
ne erga matrẽ dñi qͥcꝙͣ gestũ qd̾
publica opinio possit infamare.
credamꝰ. Qd̃ uͦ addit᷑ donec peꝑit
filiũ suũ pͥmogenitũ: nemo ita
intelligendũ putet. qi pꝰ natum
filiũ eã cognoui̾t: ut quidã per¬
uerse opiant᷑. Scue enĩ debet

Expanded text:
e in unitatem suae personae suscipere dignatus est, quando Verbum caro factum est et habitavit in nobis: mirum videlicet in modum incipiens esse quod nos sumus, et non desinens esse quod erat, sic assumens naturam nostram, ut quod erat ipse non perderet. Exsurgens autem Joseph a somnet non cognoscebat eam, ad opus conjugale, ob arcana quae didicerat. Quod si quis huic nostrae expositioni obsistere et contendere voluerit, beatam Dei genitricem nunquam a Joseph celebratis nuptiis in Judaeos ut sponsae suae quisque carnali copula misceretur, et sano ejus intellectui libenter cedimus; tantum ne erga matrem Domini quidquam gestum, quod publica opinione possit infamari, credamus. Quod vero additur, « Donec peperit filium suum primogenitum, » nemo ita intelligendum putet quasi post natum filium eam cognoverit, ut quidam perverse opinantur. Scire enim debet
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ priꝰ sponsata fuat. eẽ coniunx
incipit. Ergo añquã conuenirent.
dic̃. añꝙͣ nuptiarũ sollẽpnia rite
celebrarent: inuenta ẽ in ut̾o hñs
de spũ scõ. Siqͥdẽ inemorato ordi¬
ne postea conuener̃t. qñ ioseph
ad p̃ceptũ angłi accep̃ ꝯuigẽ suã:
noscebat eã. Inuenta ẽ aũt habenᷤ
ioseph. qͥlicentia maritali future
uxoris pene omĩa nouãt: ideoq
tumentẽ eiꝰ uterũ. mox curiosõ de¬
p̃hendit intiutu. Seqr̃. Ioseph
aũt uir eiꝰ cũ eẽt iustus. ⁊ nollet eã
tͣduce̾: uoluit occulte dimittere

Expanded text:
ea quae prius desponsata fuerat esse conjux incipit. Ergo antequam convenirent dicit antequam nuptiarum solemnia rite celebrarent, inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Siquidem memorato ordine, postea convenerunt quando Joseph ad praeceptum angeli accepit conjugem suam; noscebat eam. Inventa est autem Joseph, qui licentia maritali futurae uxoris pene omnia noverat, ideoque tumentem ejus uterum mox curioso deprehendit intuitu. Sequitur: Joseph autem vir ejus cum esset vir justus, et nollet eam traducere, voluit occulte
Abbreviated transcription (Latin):
singłis qͥbq fideliũ ꝑfectoꝵ. mox a
carnis corutione solutis implere
ceꝑit qd̃ ꝓmisit. Qͥ diligit me dilige¬
t᷑ a patre meo: ⁊ ego diligã eũ: et ma¬
nifestabo ei meipm̃. Meipm̃ inqͥt

Expanded text:
singulis quibusque fidelibus perfectorum mox a carnis corruptione solutis implere coepit quod promisit: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meip
Abbreviated transcription (Latin):
ñ manufactã. s et̃nam in ceł se ac¬
ciꝑe sꝑabat. Reliqͥt uxorẽ ⁊ filios.
ñ qͥdẽ uxorẽ acceptã.⁊ filios ex ea
natos: s uxorẽ ꝓrsus accipe ex qͣ
filios habere posset. castitatis amo¬
re ꝯtep̃sit. malens ad illa centũ ꝯͣ¬
draginta qͣtuor milia electoꝵ ꝑti¬
nere. qͥ cantant cantic̃ nouũ ante
sedẽ dĩ ⁊ agni. qͦd nemo pot̃ dicẽ

Expanded text:
accipere sperabat. Reliquit uxorem et filios, non quidem uxorem acceptam, et filios ex ea carne natos, sed uxorem prorsus accipere, ex qua filios habere posset, castitatis amore contempsit, malens ad illa centum quadraginta quatuor millia electorum pertinere, qui cantant canticum novum ante sedem Dei et Agni, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
delicet ut qͥꝑ litt̾arũ lectionẽ ĩ pos¬
sent oꝑa dnĩ ⁊ saluatoris nr̃i ꝑ ipsar
contuitũ clisc̾ent imaginũ. Qͥ in his
⁊ hꝰ modi reb iõ tã plura laborare
studuit: ne nob̾ aliqͣ sic laborandi
remauet necessitas. Ideo toties trãs¬
maria loca abiit: ut nos om̃ibꝰ
scientie salutaris dͣpibus habun¬
dantes. intͣ monast̾ii claustra qͥesce.
cũsecura lib̾tate xp̃o seruire q̃ amꝰ.
Qͥ ⁊̃ c̃ corporis infirmitate corriꝑet᷑.

Expanded text:
delicet ut qui litterarum lectione non possent opera Domini et Salvatoris nostri, per ipsarum contuitum discerent imaginum. Qui in his et in hujusmodi rebus ideo tam plura laborare studuit, ne nobis sic laborandi remaneret necessitas: ideo toties transmarina loca adiit, ut nos omnibus scientiae salutaris dapibus abundantes, intra monasterii claustra quiescere, et cum secura libertate Christo servire queamus. Qui etiam cum corporis infirmitate corriperetur
Abbreviated transcription (Latin):
sepe exẽplũ supsimꝰ: cũ alicubi
ꝓrerũ necessitate digredientes.
cuncta nob̾ monastĩoꝵ habitacła
qi ꝓpͥa patere cognouimꝰ. cunctos
innr̃m obseqͥum finci̾ssima deuo¬
tioẽ ꝓnos asperimꝰ: ⁊ marime inbe¬
ate memorie patre nr̃o bñdicto. cuiꝰ¬
hodie uen̾andã assuptioĩs diẽ debi¬
ta sollẽp̃nitate recolimꝰ: totũ lecti¬
onis hꝰ tenorẽ uidemꝰ ꝑfectissime
cõpleri. Derelictis enĩ omnibus
regali acqͥsierat. uł acqͥrere ualebat.
rudis adhuc in gente angloꝵ fides ⁊
eccłar̃ institutio florebat. ibi potius
ꝑfectã uiuendi formã sum̾et: uͥ per
eximiũ. Ibigͦ eruditꝰ in xp̃o. illis ĩ par¬
tibr attonsꝰ. ibi ÷ monast̾ialib imbutꝰ
institutis. ibidẽ totũ uite sue tẽpus

Expanded text:
epe exemplum sumpsimus, cum alicubi pro rerum necessitate digredientes cuncta nobis monasteriorum habitacula, quasi propria, patere cognovimus, cunctos in nostrum obsequium sincerissima devotione pronos aspeximus, et maxime in beatae memoriae Patre nostro beato assumptionis diem debita solemnitate recolimus, totum lectionis hujus tenorem videmus perfectissime compleri. Derelictis enim omnibus regali acquisierat vel acquirere valebat, rudis adhuc in gente Anglorum fides et Ecclesiarum institutio florebat, ibi potius perfectam vivendi formam sumeret ubi per eximium. Ibi ergo eruditus in Christo, illis in partibus attonsus, ibi est monasterialibus imbutus institutis: ibidem totum vitae suae tempus
Abbreviated transcription (Latin):
iusti ꝯuiges qͥb in uͥginitatis casti¬
monia ꝑmanentib dĩ filiũ nasci
sĩgulałĩ gr̃a datũ ẽ: nullatenꝰ ex eo
castitatis uira tema̾re: ⁊ tẽplũ dĩ
sacroscm̃. suo semnr corruptionis
artaminare. potuerint. Hotandũ
opunonẽ soli st̃ qͦs fr̃s secunt᷑ alii:

Expanded text:
ges, quibus in virginitatis castimonia permanentibus Dei Filium nasci singulari gratia datum est, nullatenus ex eo castitatis jura temerare, et templum Dei sacrosanctum suae semine corruptionis attaminare potuerint. Notandum opinationem soli sint quos fratres sequuntur alii,
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet urtus ⁊ sapĩa. loquit᷑.
Ego ex ore altissimi ꝑliui: pͥmoge¬
nita añ omnẽ creaturã. Reꝑit ergo
Maria filium suum pͥmogenitum:
idest sue substantie filium peꝑit.
eũ qui et añ omnẽ creaturã ds de
deo natꝰ erat: et in ea qͣ creatusẽ hu¬
manitate. omnẽ mito creaturã p̃ce¬
debat. Et uocabis inquit nom̃ euis

Expanded text:
delicet virtus et sapientia loquitur: Ego ex ore Altissimi prodivi, primogenita ante omnem creaturam . Peperit ergo Maria Filium suum primogenitum, id est, suae substantiae filium; peperit eum qui et ante omnem creaturam Deus de Deo natus erat, et in ea qua creatus est humanitate omnem merito creaturam praeibat. Et vocabis, inquit, nomen ejus