comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa: quare suis se manifestaturus est
non alienis quos mundi nomine apellat:
Et ipsa causa .ẽ: qđ hi diligant. illi non
diligant: Ipsa causa ẽ. de qua sacer sonat
psalmus: Iudica me ds̃ & discerne causã
meam de gente non scã Qui enim dile¬
gunt : quia diligunt eliguntur Qui ent
non diligunt: si lingius hominũ loquant᷑
& angłoꝵ. fiunt ȩramentum sonans. & crn-¬
balum trnniens Et si habuerint ꝓpħiam
& scierint om̃a sacramenta. & om̃em scien-¬
tiam. & habuerint omem fidem ita ut
montes trans ferant: nichil sunt Et si
distribuerint om̃em substantiam suam.¬
& si tradiderint corpus suum ut ardeant :
nichil eis ꝓdest Pilectio scõs discernit
a mundo: quȩ facit unanimes habitare
in domo: In qua domo facit pater ce filius
mansionem : qui dona t &e ipsam dilectionẽ.
quib donant in fine etiam ipsam suam
manifestationem: De qua discipłs in terro¬
gauit magistrum: ut non solum illi qui

Expanded text:
causa quare se suis manifestaturus est, causa quare se suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt, eliguntur: qui vero non diligunt, si linguis hominum loquantur et Angelorum, fiunt aeramentum sonans et cymbalum tinniens; et si habuerint pet scierint omnia sacramenta, et omnem scientiam, et habuerint omnem fidem, ut montes transferant, nihil sunt: et si distribuerint omnem substantiam suam, et tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fide etiam suam manifestationem; de qua discipulus interrogavit magistrum, ut non sol
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis. ce eis magistro respon-¬
dente iħu. etiam nos tamquam
cum illis discimus: quando euan-
gelium scm̃. uł legimus uel au-¬
dimus. Quia ergo dixerat dñs:
adhuc modicum ce mundus me
iam non uidet. uos autem uide¬
tis me: interrogauit eum de
hoc ipso utlas. non ille traditor eius qui
schariothes cognominatus ẽ. sed cuiꝰ episto¬
la int̾ scripturas canonicas legitur. Dnẽ
quid factum .ẽ. quia nobis manifestaturꝰ
es te ipsum &e non mundo: Simus cum
ipsis tam interrogantes discipłi Communẽ
magistrum audiamus & nos: ludis enim
sc̃s non in mundus. nec insectator dñi sed
sectator. causam quęsiuit. quare se mundo
sed suis manifestaturus esset iħs: quare ad¬
huc modicum &e mundus non uideret eum.
ipsi autem uiderent eum Respondit ibs:
& dixit ei Si quis diligit me: semonẽ meũ
seruabit Et pater ms diliget eum Et
pad eum ueniemus & mansionem apud
eum faciemus. Qui non diligit me: sermo¬
nes meos non seruat Ecce exposita est

Expanded text:
discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. QAdhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videtis me: interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur. Domine, quid factum est, quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus; quare adhuc modicum et mundus non videret eum, ipsi autem viderent eum. 2. Respondit Jesus, et dixit ei: Si quis diligit me, sermonem meum servabit: et Paad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce exposita est
Abbreviated transcription (Latin):
patre & filio accipimus. ut & patrẽ
amemus ce filium Diffundit enĩ
caritatem in cordib nr̃is amborum
sp̃s : per quem sp̃m & patre amemꝰ
& filiũ : & quem sp̃m cum patre ama¬
mus ae filio: Amorem itaq nr̃m puĩ
quo colimus dm̃. fecit ds̃. uidit quia
bonum est Idõ quippe amauit ip
qđ amaret: nisi antequam id face¬
ret nos amaret Et credidistis in¬
quit: quia adõ exiui Exiui a pa¬
tre : & ueni in mundũꝰ lterum
relinquo mundũ: & uado ad patrẽ:
Plane credidimus Neq enim ꝓpt̃¬
ea incredibile debet uiden: quia
sic ad mundũ ueniens exiuit a pa¬
tre. ut non desereret patrem &e sic
uadit ad patrem relicto mundo
ut non deserat mundum: Exiit enĩ
a patre: quia de patre est In mun¬
dum uenit: quia mundo suũ cor¬
pus ostendit. qđ de uirgine assũp¬
sit: Reliquit mundũ corporali dis¬
cessione ꝑrexit ad patrem hominis
ascensione: nec mundum deseruit

Expanded text:
Patre et Filio acceperimus, ut Patrem Patre et Filio acceperimus, ut Patrem amemus et Filium. Diffundit enim charitatem in cordibus nostris amborum Spiritus, per quem Spiritum et Patrem amamus, et Filium, et quem Spiritum cum Patre amamus et Filio. Amorem itaque nostrum pium, quo colimus Deum, fecit Deus, et vidit quia bonum est; ideo quippe nos amavitquod amaret, nisi antequam id faceret nos amaret. Et credidistis, inquit, quia a Deo exivi. Exivi a Patre, et veni in mundum. Iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem. Plane credimus. Neque enim propterea incredibile debet videri, quia sic ad mundum veniens exit a Patre, ut non desereret Patrem; et sic vadit ad Patrem, relicto mundo, ut non deserat mundum. Exiit enim a Patre, quia de Patre est; et in mundum venit, quia mundo suum corpus ostendit, quod de virgine assumpsit. Reliquit mundum corporali discessione, perrexit ad Patrem hominis ascensione, nec mundum deseruit
Abbreviated transcription (Latin):
inpotunas mus cas ab interioribus
oculis abigunt : & sinceritati eis
lucis ad quies cunt. qua teste ac uidi-
ce. has imagines corporũ sus internis
aspectib intuentes. falsas omnino ͤ con
uincunt Hi possunt ut cumq cogi
in quantum ds̃ est. nos exaudire cum
patre. qđ eum significasse arbitror
ubi ait. & non dico uobis: quia ego
rogabo patrem de uobis. ad hoc quip¬
pe intuendd̃ non rogat patrem filiꝰ
sed simul exaudiunt rogantes pater
ce filius. non nisi spĩtalis oculus m̃tis
uos: quia uos me amatis Idõ amat il¬
le quia nos amamus. an pocius quia
ille amat. nos amamus: Ex episto
Nos diligimus inquit: qͣe ipse prior di
lexit nos Hinc ergo factum est ut
diligeremꝰ: quia dilecti sumus Prorsꝰ
ut diligeretur dedit : qui non dilectꝰ
dilexit᷑ Displicentes amati sumus:
ut esset in nobis unde placeremus:
Non enim amaremus filium: nisi ama-¬
remus & patrem Amat nos oe pat̾
quia nos amamus filium: cum a

Expanded text:
importunas muscas, ab interioribus importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse incunt. Hi possunt utcumque cogitin quantum autem Deus est, nos exaudire cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum quomodo non rogat Patrem Filius, sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, nonnisi spiritualis oculus mentis vos, quia vos me amastis. Ideo amat ille, quia nos amamus; an potius, quia ille amat, ideo nos amamus? Ex EpistolNos diligimus, inquit, quia prior ipse dilexit nos . Hinc ergo factdiligeremus, quia dilecti sumus. Prorsus ut diligeretur dedit, qui non dilectus dilexit. Displicentes amati sumus, ut esset in nobis unde placeremus. Non enim amaremus Filium, nisi amaremus et Patrem. Amat nos Pater, quia nos amamus Filium, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita adhuc ͤ ꝓͣͥ speculũ ex parte
perspicit. tamen nullo corporis sensu.
nulla in maginaria cogitatione quȩ ca¬
pit aut fingit qualium cumq simili¬
tudines corporum. sed mentis certissi.¬
ma intelligentia. dm̃ non corpus esse
sed sp̃m: ita palam de patre annunci¬
ante filio. ut eiusdem substanciȩ cons¬
piciatur. & ipse qui ad nunciat Tunc
in eius nomine petunt qui petunt:
quia in sono eius nominis. non aliud
quam res ipsa est que hoc nomine uo¬
catur intelligunt Nec animi uani¬
tate uel infirmitate confingunt tãꝗ
in alio loco patrem. in alio filiũ ante
patrem stantem & ꝓnobis rogantem:
spacia sua queq amborum occupan¬
tib molib &e uerbũ ad eum cuiꝰ est
uallo interposito. inter os loquentis.
& auriculas audientis & alia talia
que sibi animales idemq carnales in
cordib fabricantur: quicquid enim
tale sp̃italib de dõ cogitantib ex
corporum consuetudine occurrit:
negando atq respuendo tamquam

Expanded text:
in hac vita adhuc velut per speculum ex parte perspicit, tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione, qua capit aut fingit qualescunque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, ita Deum non corpus esse, sed spiritum, ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse, qui annuntiat tunc in ejus nomine petunt, quia in sono ejus nominis non alquam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est vallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
me: ut sit caput eoꝵ ce illa menbra
a terra : hoc ẽ. cum exaltatus fuero
Non enim dubitat futurum esse:
qđ uenit implere Hoc refertur ad
illud: qđ suꝑius ait Siautẽ mortu¬
um fuerit granum: multum fruc¬
tum affertꝰ. Nam exaltationem suã
quid aliud dixit. quam incruce pas¬
sionem : qđ & ipse euangelista non ta¬
cuit: subiunxit enim &e ait: Hoc aut̃
dicebat: significans qua morte esset
moriturus Respondit ei turba: Hos
audiuimus ex lege: quia xp̃s manet
in ȩternum: Etꝰ quomodo tu diciso
portet exaltari filium hominis. Et¬
quis .ẽ. iste filius hominis: Memori
hoc loco non ait. Si exaltatus fuerit
a terra filius hominis Assidue filiũ¬

Expanded text:
me, ut sit caput eorum, et illa membra me, ut sit caput eorum, et illa membra a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moriturus. Respondit ei turba: Nos audivimus in aeternum. Quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste filius hominis? » Memorithoc loco non ait, si exaltatus fuerit a terra filius hominis, sed sicu
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuero a terra: om̃a traham post
me: Quȩ om̃a nisi ex quib ille eicit᷑
foras: Non autem dixit om̃s sed om̃a:
non enim omnium est fides Non ita-¬
q hoc ad uniuersitatem hominum
retulit: sed ad creaturȩ integritatẽ.
id ẽ. spm &e animam & corpus. &e illud
qđ intelligimus . & illud qđ ui uimꝰ.
& illud qd uisibiles & contrectabiles
sumus: Qui enim dixit capillus de¬
capite ur̃o non peribit: om̃a trahit
post se Aut si bomines om̃a ipsi intel¬
ligendi sunt: om̃a predestinata ad
salutem possumus dicere Ex quib
om̃ib ait nichil esse periturum cũ
supora de suis ouib loqueretur
Aut certe om̃a hominum genera siue
siue inatium licitarũ & utilium ꝓ.¬
fessionib om̃ib : &e quicquid aliud
dici potest scđm innumerabiles diffe.¬
rentias quib inter se p̃ter sola pecca¬
ta homines clistant: ab excelsissimis
usq ad bumillimos. a rege usq ad
imendicum. om̃a inquit traham post

Expanded text:
tus fuero a terra, omnia traham post tus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia, nisi ex quibus ille ejicitur foras? Non autem dixit, omnes, sed, omnia: non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem; id est, spiritum, et animam, et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo viet illud quod visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit: Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere, ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur. Aut certe omnia hominum genera, sive siue inofessionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post
Abbreviated transcription (Latin):
habitet: eiectus est foras Sed nisi
dñs cus todierit ciuutatẽ: in uanum
uigilabit qui cus todit Nolite ergode
uobis ipsis presumere: si non uultis fo¬
ras eiectum diabolum intro iterum
reuocare Ab sit autem ut diabolũ
mundi principem ita dictum existi
memus : ut eum cęli & terrȩ domina:¬
riposse credamus Sed mundus ap.¬
pellatur in malis hominib qui toto¬
orbe terrarum diffusi sunt : sicut
appellatur domus in his a quib ha-¬
bitatur. scđm qđ dicit ur bona do¬
mus est. uł mala domus est: non quan-¬
do reprehendimus siue laudamus
ȩdificium parietum atq tectorũ.
sed quando mores uł bonoꝵ homi¬
num uel maloꝵ: Sic ergo dictum. ẽ.
princeps huius mundi. id est prin.
ceps maloꝵ hominum qui habitañ
in mundo: Appellatur etiam mun-¬
dus in bonis: qui similit̾ toto terra¬
rum orbe diffusi sunt: Inde dicit
dum reconcilians sibi: Sunt. ex quoꝵs
cordibus princeps mundi huius ei-

Expanded text:
habitat, ejectus est foras. Sed nisi habitat, ejectus est foras. Sed nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilabit qui custodit . Nolite ergo de vobis ipsis praesumere, si non vultis foras ejectum diabolum intro iterum revocare. 10. Absit autem ut diabolum mundi principem ita dictum exmemus, ut eum coelo et terrae dominari posse credamus. Sed mundus appellatur in malis hominibus, qui toto terrarum orbe diffusi sunt: sicut appellatur domus in his a quibus habitatur, secundum quod dicimus: Bona domus est, vel mala domus est; non quando reprehendimus, sive laudamus aedificium parietum atque tectorum; sed quando mores vel bonorum hominum vel malorum. Sic ergo dictum est, princeps hujus mundi, id est, prceps malorum omnium qui habitant in mundo. Appellatur etiam mundus in bonis, qui similiter toto terrarum orbe diffusi sunt: inde dicit dum reconcilians sibi . Hi sunt ex quorum cordibus princeps hujus mundi ejic
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ait quispiam. quia diabolus de
credentium cordib eicietur foras
Iam fidelium neminem temptat: im¬
mo uero temptare non cessat Sed
alued est intrinsecus regnare: aliud
forinsecus obpugnare: Nam muni¬
tissimam ciuitatem quando hostis
obpugnat: hec expugnat: & si aliqua
tela eius missa ꝑuen̾iunt: ammonet
unde non ledant: commemorat loricã
ce scutum fidĩ Et si aliquando uul¬
nerat adẽ qui sanat. quia sicut pug.¬
nantib dictum ẽ. Hȩc scribo uobis
ut non peccetis: ita qui uulnerant᷑
uerit: aduocatum habemus apud pa
mus cum dicimus. dimitte nobis de¬
bita nr̃a. nisi ut uulnera nr̃a sanent᷑:
Et quid aliud pętimus cum dicimus.
ne nos inferas in temptationem. nisi
ut ille qui insidiatur uł certat extrin¬
secus. nulla irrumpat ex parte: nul¬
la nos fraude. nulla nos possit uirtu-¬
te superare : Quantas libet tamen
aduersum nos erigat machinas. quan¬
do non tenet locum cordis ubi fides

Expanded text:
ergo, ait quispiam, quia diergo, ait quispiam, quia dicredentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet unde non laedant; commemorat loricam et scutum fidei . Et si aliquando vulnerat, adest qui sanat. Quia sicut pugnantibus dictum est, Haec scribo vobis, ut non peccetis: ita qui vulnerantur, verit, advocatum habemus apud Patmus cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, nisi ut vulnera nostra sanentur? Et quid aliud petimus cum dicimus, Ne nos inferas in tentationem , nisi ut ille qui insidiatur, vel certat extrinsecus, nulla irrumpat ex parte, nulla nos fraude, nulla nos possit virtute superare? Quantaslibet tamen adversum nos erigat machinas, quando non tenet locum cordis ubi fides
Abbreviated transcription (Latin):
cordib diabolus intus erat.
cui quando ex fide renunciant. ei:¬
citur foras Sed dicit aliquis: Num¬
quid de cordib patriarcharum &
ꝓpħarum ueterumq ustorum
non est eiectus foras: eiectusẽ. plane
Q uomodo ergo dictum est nun eicie¬
tur foras: Quomodo putamus
nisi quia tunc in hominib paucissi.¬
mis factumẽ: nunc in multis magnis.¬
que popłis iam mox futurum esse p̃¬
dictum ẽ: Sicut illud qđ dictum . ẽ:
Sp̃s autem nondum erat datus: quia
iħs nonclum fuerat glorificatus. Po¬
test similem habere questionem. & si¬
milem solutionem Non enim sine
Aut non etiam dnm infantem in spũ
scõ sy meon senex &e anna uidua cog:¬
nouerunt. & tacharias ce helisabeth
quid de illo nonclum nato. sed iam
gati linguis om̃iũ loquebantur. acsi
in linguns om̃ium gentium futura
prenimciaretur eccła. qua gr̃a spĩta¬
les popłi congregarentur: qua longe
lateq peccata dimitterentur. & milia
milium dõ reconciliarentur Quid

Expanded text:
cordibus diabolus intus erat; cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicietur foras. Sed dicit aliquis: Nunquid de cordibus patriarcharum et prophetarum, veterumque justorum non est ejectus foras? Ejectus est plane. Quomodo ergo dictum est, Nunc ejicietur foras? Quomodo putamus, nisi quia tunc quod in hominibus paucissimis factum est, nunc in multis magnisque populis jam futurum esse praedictum est? Sicut illud quod dictum est: Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus , potest similem habere quaestionem et similem solutionem. Non enim sine aut non etiam Dominum infantem in Spiritu sancto Simeon senex et Anna vidua cognoverunt; et Zacharias et Elisabeth, qui de illo nondum nato, sed jam gati linguis omnium loquerentur, ac si in linguis omnium gentium futura praenuntiaretur Ecclesia, qua gratia spiritali populi congregarentur, qua longe lateque peccata dimitterentur, et millia millium Deo reconciliarentur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
rit esse uidicium: Nunc ergo illuo
qđ in fine uenturum .ẽ. ubi uiui
& mortui uidicandis ali is ad dex¬
teram. ali is ad sinistram separatis.
sed uidicium quo princeps huius
mundi eicietur foras Quomodo
ergo intus erat. & quo eum dixit eici
enclum foras: Numquid nam in mun¬
do erat. &e extra mundum missus est
foras: Si enim de illo iudicio dice¬
ret. qđ in fine uenturum .ẽ. posst
aliquis opinari ȩternum ignẽ quo
mittendus est diabolus cͦum angłis
eius : & om̃ib: qui sunt ex parte eius
non natura sed uicio Non quia
creauit aut genuit : sed quia ꝑsua¬
sit &e tenuit: Posset ergo aliquis opi¬
nari illum ignem ȩternum extra
mundum ẽtꝰ. c hoc esse dictum eici¬
etur foras: Quia uero ait numo
uidicium .ẽ. mundi: & ex ponens
mundi eicietur foras: hoc intelli¬
gendum ẽ. qđ nunc fit. non quod
tanto post futurum est. in nois
ce glorificationem suam per
uniuersum mundum multos
popłos credituros. in quorum

Expanded text:
rit esse judicium. Non ergo illud rit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad dexteram, aliis ad sinistram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo intus erat, et quo eum ejiciendum dixit foras? Numquidnam in mundo erat, et extra mundum missus est foras? Si enim de illo judicio diceret, quod in fine venturum est, posset aliquis opinari ignem aeternum, quo mittendus est diabolus cum angelis suis, et omnibus qui sunt ex parte ejus; non natura, sed vitio; non quia creavit aut genuit, sed quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est mundi; et exponemundi ejicietur foras; hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tantum  Aug., tanto post futurum est in novisset glorificationem suam per universum mundum multos populos credituros, in quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uidicia eiꝰ : ex quibi etiam hoc est
qđ hic ait dñs: Nunc uidicium
est mundi: seruato illo iudicio
in fine. ubi nouissime uiui & mor¬
tui uidicandi sunt Possidebat
ergo diabolus genus humanum:
&e reos suplicioꝵs tenebat errogra.¬
pho peccators: Dominabatur in
cordib infideli ad creaturam
colencdam deserto creatore decep.¬
tos captͣosq petraheba t Per xp̃i
autem fidem quȩ morte resurreo.¬
tioneq firmata ẽ: ꝑ eius sanguinẽ
qui in remissionem fusus .ẽ. pecca
toꝵs: milia credentium a dñatu di-¬
aboli liberantur. xp̃i corpori copu-¬
lantur. & sub tanto capite uno
eius sp̃u fidelia menbra uege.¬
tantur Hoc uocabat uidi-¬
cim hane discretionem: hanc
a sus redemptis diaboli expul¬
sionem: Deniq: attende quid
dicat: quasi quȩreremus quid
esfet qđ ait. nunc uidicium ẽ.
mundi: sequutus exposuit: Ait
enim Nunc princeps mundi eici.¬
etut foras Auduimus quale dixe¬

Expanded text:
judiciajudiciaquod hic ait Dominus, Nunc judicium est mundi; servato illo judicio in fine, ubi novissime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captivosque pertrahebat: per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. 7. Denique attende quid dicat. Quasi quaereremus quid esset quod ait, Nunc judicium est mundi, secutus exposuit: ait enim, Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixe
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit illa uoce non sibi indica¬
tum. qđ iam sciebat : sed eis quibus
indicari oportebat Sicut autem
illa uox non ꝓpt̾ eum sed ꝓpter
alios dunitate facta ẽ: sic anima
eius non ꝓpt̾ eum sed ꝓpter alios
uoluntate turbata ẽ Attende cet̾a
Hunc inquit uidicium est mundi:
Q uid ergo expectandum est in fine
scłi: Sed in fine qđ expectatur iu¬
dicium: erit iudicandoꝵ uiuors
atq: mor tuoꝵs iudicium erit prȩ¬
mioꝵs penarumq ȩternarũ: Quale
ergo nunc uidicium est: lam in su-¬
perioribus lectionib quantũ potui
commnunui caritatem urãm: dici
etiam iudicium non dampnationis
sed discretionis Onde scriptum est:
udica me ds̃ ce discerne causam meã
de gente non sancta Mlulta autẽ
sunt uidicia dĩ Onde dictum est¬
in psalmo Iudicia tua sicut abỹssus
multa Dicit etiam apłs O altitu¬
do diuiciarum sapientiȩ & scientię
dĩ quam in conprehensibilia sunt

Expanded text:
ostendit ille voce non sibi indicaostendit ille voce non sibi indicatum, quod idem jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut autem illa vox, non propter eum, sed propter illos in Divinitate facta est, sic anima ejus, non propter eum, sed propter alios voluntate turbata est. 6. Attende caetera. Nunc, inquit, judicium est mundi. Quid ergo exspectandum est in fine saeculi? Sed in fine quod exspectatur judicium, erit judicandorum vivorum et mortuorum, judicium erit praemiorum poenarumque aeternarum. Quale ergo nunc judicium est? Jam in superioribus lectionibus quantum potui, commonui Charitatem vestram, dici etiam judicium non damnationis, sed discretionis: unde scriptum est, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Multa autem sunt judicia Dei: unde dicitur in Psalmo, Judicia tua abyssus multa . Dicit etiam Apostolus, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
menbris eius clarificat xp̃m Genit
ergo uox de cęlo. & clarificaui: & ite¬
rum olarificabo Et clarificaui ante¬
clarificabo cum resurget a mortuis.
ce ascendet in cęlum: Et aliter intel¬
ligi potest. Et clarificaui cum de
uirgine natusest. cum uirtutes oꝑa¬
tus. ẽ. tum cęlo indice ꝑ stellam. a
plen is agnitus est. cum descendente
spũ in specie colunbȩ declaratus. cũ
uoce de cȩ̨lo sonante monstratus. cum
in monte trans figunitus. cum mira-¬
cula fecit multa. cum multos sanauit
atq mundauit. cum de paucissimis pa¬
nib tantam multitudinem pauit cũ
uentis & fluctib imperauit. cum mor¬
tuos suscitauit: & iterum clarificabo.
cum resurget a mortuis. cum mors
ei ultra non clominabitur. cum exal
tabitur suꝑ cȩlos ds̃. & suꝑ om̃em t̾rã
gła eius Turba ergo quȩ stabat &
audiebat : dicebatꝰ tonitruum factũ
esse: Alii dicebant: Angłs ei loquutꝰ ẽ:
Respondit iħs: & dixit Non ꝓpt̃ me
uox hȩc uenit: sed ꝓpter uos Hic

Expanded text:
membris suis clarificat Christum. 4. Venit ergo vox de coelo, Et clarificavi, et iterum clarificabo. Et clarificavi, anteclarificabo, cum resurget a mortuis, et ascendet in coelum. Et aliter intelligi potest. Et clarificavi, cum de Virgine natus est, cum virtutes operatus est, cum coelo indice per stellam a Mplenis agnitus est, cum descendente Spiritu in specie columbae declaratus, cum voce de coelo sonante monstratus, cum in monte transfiguratus, cum miracula multa fecit, cum multos sanavit atque mundavit, cum de paucissimis panibus tantam multitudinem pavit, cum ventis et fluctibus imperavit, cum mortuos suscitavit: et iterum clarificabo, cum resurget a mortuis, cum mors ei ultra non dominatabitur super coelos Deus, et super omnem terram gloria ejus . Turba ergo quae stabat et audiebat, dicebat tonitruum factum esse. Alii dicebant: Angelus ei locutus est. Resvox haec venit, sed propter vos. » Hic
Abbreviated transcription (Latin):
N unc amima mea turbataest. ita etiã
ubi clicit. tristis ẽ. anima mea usq
ad mortem. ce pater si fieri potest
transeat a me calix iste: hominis
suscȩpit infirmitatem : ut doceat.
sic contristatum &e conturbatũ qđ
sequitur dicere: Uerum non qđ ego
uolo: sed sicut tu uis pater: Sic enĩ
homo ab humanis in diuina dirigit᷑.
cum uoluntati humanȩ. uoluntas
diuina preponitur Quid est autẽ
clarifica tuum nomen nisi in sua
passione ce resurrectione: Quid er¬
go est nisi aliuid nisi ut pater clarifi¬
cet filium. qui clarificat suum nom̃.
etiam in similib passionib seruoꝵ

Expanded text:
Nunc anima mea turbata est, ita etiam Nunc anima mea turbata est, ita etiam ubi dicit, Tristis est anima mea usque ad mortem; et, Pater, si fieri potest, transeat a me csuscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum et conturbatum quod sequitur dicere: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater. Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem: Clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, etiam in similibus passionibus servorum
Abbreviated transcription (Latin):
nem fecit: sed ds̃ in commutabilis man¬
sit: &e hominem in melius comutauit:
Audi ergo quid inde subiungat cum¬
dixisset. nunc aima mea turbata est:
&e quid dicam inquid: Pater saliufi.¬
ca me ex hora hac: Sed ꝓpterea ueni
in horã hanc Pater clarifica tuum
nomen Docuit te quid cogites. do
cuit quid dicas. quem inuoces. in quo
speres : cuius uoluntatem certam
atq diumitatem. tuȩ uoluntati hu¬
manȩ infirmȩq preponas: Non idõ
tibi uideatur ex alto deficere: quia
te uult ab uno ꝓficere Nam &e tẽp.¬
tari dignatusẽ. a diabolo. a quo uti¬
q si nollet non temptaretur. quem¬
ad modum si nollet non pateretur:
ce ea respondit diabolo quȩ tu in
temptationib debeas respondere :
Et ille quidem temptatus est. sed non
periclitatus: ut doceret te in temp¬
tatione periclitantem temptatori
respondere: & post temptationẽ
non ire. sed de ꝑiculo temptatio¬
nis exire: Sicut autem hic dixit.

Expanded text:
nem fecit; sed Deus incommutabilis mannem fecit; sed Deus incommutabilis mansit, et hominem in melius commutavit. Audi ergo quid inde subdixisset: « Nunc anima mea turbata est. » « Et quid dicam? » inquit. « Pater, salvivificame in hac hora. Sed propterea veni ad horam hanc. Pater clarifica tuum nomen. cuit quid dicas, quem invoces, in quo speres, cujus voluntatem certam atque divinam tuae voluntati humanae infirmaeque praeponas. Non ideo tibi videatur ex alto deficere, quia te vult ab imo proficere. Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique si nollet non tentaretur, quemadmodum si nollet non pateretur: et ea respondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere . Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus; ut doceret te in tentatione periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
sic me interimꝰ sufferas Pone ut au¬
disti ad te uocem fortitudinis meȩ:
audi in me uocem infirmitatis tuȩ:
Uires suggero ut curras: nec reprimo
qđ acceleras. sed transfero in me qđ
trepidas. ce substerno qua transeas
O dñe mediator ds̃ supra nos: homo
ꝓpt̾ nos: agnosco misccłiam tuam:
Nam qđ tu tantus. tuȩ caritatis uo¬
luntate turbaris: multos in corpo¬
re tuo qui suȩ infirmitatis necessi¬
tate turbantur ne desperando pe¬
reant consolaris Deniq homo qui
sequi uult. audiat qua sequatur:
Accessit forte hora terribilis ꝓponit᷑
optio aut faciendę miquitatis. aut¬
sub eunde passionis. turbatur ani¬
ma infirma: ꝓpt̃ quam sponte
turbata ẽ. anima inuicta Prepone
tuȩ uoluntati: uoluntatem dĩ Atten¬
de enim quid deinde sub ungat crea¬
tor tuus. & magister tuus qui te fec̃:
& ut edoceret factus est & ipse qđ fe¬
cit: Homo enim factusẽ. qui homi¬

Expanded text:
sic me interpono ut sufferas: ausic me interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis, asubeundae passionis; turbatur anima infirma, propter quam sponte turbata est anima invicta: praepone tuae voluntati voluntatem Dei. Attende enim quid deinde subjungat creator tuus et magister tuus, qui te fecit, et ut te doceret factus est et ipse quod fecit: homo enim factus est qui homi
Abbreviated transcription (Latin):
rificetur filius hominis: Si morti¬
ficatum fuerit granum: multum
fructum afferet Audio. qui odit
animam suam in hoc mundo in ui-¬
tam ȩternam custodit eam: nec ꝑ-¬
mittor mirari tantum modo: seđ
iubeor imitari Deinde sequentib
uerbis. siquis michi ministrat me
sequatur. &e ubi sum ego ibi &e minis¬
ter ms erit: mundum contempnere
accendor. & in conspectu meo nichil
est bitȩ huius status quantum lib&
fuerit ꝓlixus uapor: pre amore ȩter¬
noꝵs: temporalia michi cuncta uiles¬
cunt: Et rursus ipsum dñm meum
qui me illis uerbis ab infirmitate me¬
a rapuit ad firmitatem suam: audi¬
o dicentem: Hunc anima mea turba¬
ta est Quid hoc est quomodo sequi
iubes animam meam si turbari uide¬
o animam tuam: Quomodo sufferam
qđ graue tanta firmitas sentit :
Q uale fundamentum quęramus. su
petra succunbit: Sed uideor mͥ
audire in cogitatione mea. respon¬
dentem micħi dñm. &e quodam mͦ
dicentem Magis sequeris : quia

Expanded text:
rificetur Filius hominis: si mortirificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum contemnere accendor, et in conspectu meo nihil est vitae hujus totus, quantumlibet fuerit prolixus, vapor; prae amore aeternorum temporalia mihi cuncta vilescunt: et rursus ipsum Dominum meum, qui me illis verbis ab infirmitate mea rapuit ad firmitatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi Dominum, et quodammodo dicentem: Magis sequeris, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis h esternȩ
ministros suos ut
se ipsum sequeren¬
gur hortatus ẽ : cum
ita predixisset passionẽ
suam. qđ nisi granum frum̃.¬
ti cadens in terra mortuum
fuerit solum manet.si autẽ
mortuum fuerit multum fructũ
affert: ubi suͤscitauit eos qui eum ad
regnum cȩloꝵ sequi uellent ut ani-¬
mam suam odissent in hoc mundo.
si eam in uitam eternam custodire
temperauit affectum. &e ait unde
lectio cepit hodierna Nunc anima
mea turbata est Unde turbata est
dñẽ anima tua: Nempe paulo ante
dixisti. qui odit animam suam in hoc
mundo. in uitam eternam custodit
amatur. icdõ turbatur. ueniente hora
qua ex hoc mundo egrediatur: Quis
hoc de anima dñi audeat affirmare:
Sed nos in se transtulit. in se suscepit.
caput nr̃m menbroꝵ suors susce-¬
turbatum: sed sicut de illo dictum.ẽ.
cũ lazarum suscitaret turbauit semet¬
ipsum Oportebat enim ut unus me
compateretur & ad infirma: Audi
suꝑius dicentem Genit hora ut cla-¬

Expanded text:
lectionis hesternae ministros suos ut seipsum sequerentur hortatus est, cum ita praedixisset passionem suam, quod nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire temperavit affectum, et ait, unde lectio coepit hodierna, Nunc anima mea turbata est. Unde turbata est, Domine, anima tua? Nempe paulo ante dixisti, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput nostrum, membrorum suorum susceturbatum; sed sicut de illo dictum est, cum Lazarum suscitaret, turbavit semetipsum . Oportebat enim ut unus medpateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glo
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. & nichil nos inuicem lateat in
cordib nr̃is Nec ignoro ista dñi uer-¬
ba etiam sio accipi posse. ut eiusdem
sentenciȩ repeticio ui deatur: pacẽ
reliquo uobis. pacẽ meam do uobis:
ut qđ dixerat pacem. hoo repotierit
dicens pacem mean : &e qđ direrat relin-¬
quo uobis. hoc repetierit dicens do uob̃
Ot uult quisq accipiat: Ne tamen de¬
mi. sic tenere istam pacem. ubi aduer.¬
sarium concordit̾ uincimus: ut deside.¬
remus pacem. ubi aduersariũ non ha¬
bebimus Qđ uero dñs ad uinxit. atq
ait. non quomodo mundus dat ego do
uobis quid est aliud nisi non quomo¬
do mundus dant qui diligunt mundũ.

Expanded text:
nobis, et nihil nos invicem lateat in nobis, et nihil nos invicem lateat in cordibus nostris. Nec ignoro ista Domini verba etiam sic accipi posse, ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Ut quod dixerat pacem, hoc repetiverit, dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit, dicens: Do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen deilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. Quod vero Dominus adjunxit, atque ait: Non quomodo mundus dat, ego do vobis, quid est aliud, nisi, quomodo homines dant, qui diligunt mundu
Abbreviated transcription (Latin):
entdum: Quid si enim pacẽ suam eam
uoluit intelligi. qualem habet ipse : par
uero ista quam nobis reliquit iturus in
hoc scło. nr̃a est pocius dicenda quam ip-¬
sius: Illi quippe nichil repugnat in se¬
ipso: qui nullum habet om̃ino peccatum:
Nos autem talem pacem nunc habemus. in
qua adhuc dicamus: dimitte nobis debi-¬
ta nr̃a Est ergo nobis aliqua pax: qm̃ cũ¬
delectamur legi dĩ. scđm interiorem ho¬
minem: Sed non est plena: quia uidemꝰ
aliam legem in menbris. repugnantẽ legi
mentis nr̃e Itemq inter nos ipsos est¬
pax nobis : quia in uicem nobis credimꝰ.
qđ inuicem diligamus Sed nec ipsa ple¬
na est: quia cogitationes cordis nr̃i inui-
in uicem opinamur: Itaq ista etiam si
ab illo nobis relicta.ẽ: pax nostra est:
Nisi enim ab ipso non haberemus ce talem:¬
sed ipse non habet talem Si tenuerimꝰ
usq infinem: qualem accepimus: qualẽ
habebimus. ubi nobis nichil repugnet ex

Expanded text:
endum? Quid si enim pacem suam eam endum? Quid si enim pacem suam eam voluit intelligi qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra est potius dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, qui nullum habet omnino peccatum: nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus, Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem: sed non est plena, quia videmus aliam legem in membris nostris, repugnantem legi mentis nostrae . Itemque inter nos ipsos est nobis pax, quia invicem nobis credimus quod invicem diligamus: sed nec ipsa plena est, quia cogitationes cordis nostri inviin deterius opinamur. Itaque ista etiamsi ab illo nobis relicta est, pax nostra est: nisi enim ab illo, non haberemus esed ipse non habet talem. Si tenuerimus usque in finem, qualem accepimus, qualem habet habebimus, ubi nihil nobis repugnet ex
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. cum manifestabit cogitatio ecordis¬
ce tunc laus erit unicuiq adõ: In illo tam̃
atq ab illo nobis est pax: siue quam no-¬
bis reliquit iturus ad patrem: si ue quã
nobis dabit ꝑ ducturus nos ad patrem:
Quid autem nõbis reliquit ascendens a nob.
nisi se ipsum dum non recedit a nobis:
pse. ẽ. enim pax nr̃a : qui fecit utraq unũ:
Paxergo ipse nobis est : &e cum credimus
quiᷤ est. &e cum uidemus eum sicuti est
Sienim quamdiu sumus in corpore corrup¬
tibili qđ aggrauat animam. cum ꝑ fidẽ
ambulamus non ꝑ speciem. non deserit
peregrinantes a sẽ: quanto magis cum ad
ipsam speciem uenerimus. nos implebit
ex se: Sed quid est qđ ubi ait pacem
relinquo uobis. non addidit meam : ubi
uero ait do uobis ibi dixit meam: Utrum
sub audiendũ est meam. &e ubi dictum
ad utrumq etiam qđ semel dictum . ẽ
An forte ce hic aliquid latet. qđ petendũ
.ẽ. & quȩrendũ &e ad qđ pulsantib aperi-¬

Expanded text:
nobis, cum manifestabit cogitationes cordisnobis, cum manifestabit cogitationes cordiset tunc laus erit unicuique a Deo . In illo tamen atque ab illo nobis est pax, sive quam nobis relinquit iturus ad Patrem, sive quam nobis dabit nos perducturus ad Patrem. Quid autem nobis relinquit ascendens a nobis, nisi seipsum, dum non recedit a nobis? Ipse est enim pax nostra; qui fecit utraque unum . Pax ergo ipse nobis est, et cum credimus quia est, et cum videmus eum sicuti est . Si enim quamdiu sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum ad utrumque etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperi
Abbreviated transcription (Latin):
illis: quia ego misi eos Om̃is igitur &e di-¬
cit & docet trinitas Sed nisietiam sin-¬
gulatim commendaretur: eam nullo mo-¬
do utcumq caꝑe humana posset infir¬
mitas Cum ergo om̃mo sit inseparabilis:
numquam trinitas esse sciretur si semꝑ
eos utiq dicimus simul: cum ipsi non
possint esse non simul Qđ uero addi¬
dit commemorabit uos: intelligere de¬
bemus etiam qđ iubemur. non obliuis.¬
ei saluberrimos monitus. ad grãm ꝑ.¬
tinere qua nos commemorat Ip̃s Pacẽ
pacem suꝑ pacem: Pacem nobis reliquit
iturus : pacem suam dabit nobis in fine
uenturus Pacem nobis reliquit in hoc
tem uincimus: pacem suam dabit nobis
quando sine hoste regnabimus: Pacem re-¬
liquit nobis ut hic inuitem diligamus:
pacem suam dabit nobis ubi numquã dis-¬
sentire possimus Pacem reliquit nobis ne
de ocultis nr̃is inuicem uidicemꝰ. cum
in hoc sumus mundo: pacem suã dabit

Expanded text:
illis, quia ego misi eos . Omnis igitur et diillis, quia ego misi eos . Omnis igitur et dicit et docet Trinitas: sed nisi etiam singillatim commendaretur, eam nullo modo humana capere utique posset infirmitas. Cum ergo omnino sit inseparabilis, nunquam Trinitas esse sciretur, si sempeos utique dicimus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit, commemorabit vos, intelligere debemus etiam, quod jubemur non oblivisci saluberrimos monitus ad gratiam pertinere, quam nos commemorat Spiritus. 3.Pacem super pacem: pacem nobis relinquit iturus, pacem suam nobis dabit in fine venturus. Pacem nobis relinquit in hoctem vincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine hoste regnabimus. Pacem relinquit nobis, ut etiam hic invicem diligamus: pacem suam nobis dabit, ubi nunquam dissentire possimus. Pacem relinquit nobis, ne de occultis nostris invicem judicemus, cum in hoc sumus mundo: pacem suam dabit
Abbreviated transcription (Latin):
uos docebit om̃a ce cominemorabit uos om̃a.
quȩcumq dixero uobis: Numquid nam
dicit filius . & docet sp̃c sc̃s: ut dicente fi¬
lio uerba capiamus. docente autem spũ
scc̃ eadem uerba in telligamus: quasi dicat
filio: aut uero non & filius doceat & sp̃s
sc̃s dicat. & cum ds̃ aliquit dicit & doc&.¬
ipsa trinitas dicat cedoceat: Sed qm̃
trinitas est: oportebat eius singulas in¬
sinͤari ꝑsonas: eamq nos distincte au-¬
dire. in separabilit̾ intelligere Audi ibi¬
patrem dicentẽ: ubi legis Dñs dixit ad
me filius ms es tu Audi & docentẽ: ubi
legis: Omĩs qui audiuit apatre cedidi-¬
cit: uenit ad me Filiũ uero dicentẽ mͦ
audisti De se quippe ait: Quȩtumq
dixero uobis Quem & si docentẽ uis nos¬
se: magistrum recole Unus. ẽ. inquit
quem modo audisti docentem. ubi dic¬
tum est ipse uos docebit om̃a : audi
etiam dicentem. ubi legis in actib apłoꝵ
beato petro dixisse sp̃m scm̃ Uade cum

Expanded text:
 et commemorabit vos omnia quaecumque dixero vobis. Numquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? Quasi dicat Filio: aut vero non et Filius doceat et Spiritus sanctus dicat, et cum Deus aliquid dicit et docet, Trinitas ipsa dicat et doceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eamque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu : audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait, Quaecumque dixero vobis: quem si et docentem vis nosse, magistrum recole, Unus est, inquit,quem modo audisti docentem ubi dictum est, Ipse vos docebit omnia, audi etiam dicentem, ubi legis in Actibus Apostolorum, beato Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum
Abbreviated transcription (Latin):
lectione scĩ euangłii. quã sequit᷑
Sista quȩ modo recitata ẽ: dñs iħc¬
E lixerat. se & patrem ad dilectores
suos. eẽ. uenturos. ce apud eos man¬
sionem esse facturos Iam uero su
perus dixerat de sp̃u scõ Gos autem cog¬
noscetis eum: quia apud uos manebit &
in uobis erit Unde intelleximus : in scis
tanquã in templo suo simul manere trmi-¬
tatem dm̃ Nunc autẽ dicit. Hȩc lo¬
quutus sum uobis: apud uos manens:
Illa utiq mansio alia ẽ. quam ꝓmisit futu¬
ram: hȩc uero alia quam p̃sentem ẽẽ. tes¬
tatur: Illa sp̃italis est atq intrinsetus men¬
tib reclditur : hec corporalis forinserus
oculis atq aurib exħibetur Illa in ȩter¬
num beatificat liberatos: hȩc in tempo¬
re iusitat liberandos Scđm illam dñs
a suis dilectorib non recedit: scđm hanc
uenit &e recedit Hȩc inquit loquutus
sum uob̾: apud uos manens. Utiq presen-¬
tia corporali: qua cum illis uisibilis loque¬

Expanded text:
lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse facturos. Jamvero et superius dixerat de Spiritu sancto, Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it et recedit. Haec, inquit, locutus sum vobis, apud vos manens: utique praesentia corporali, qua cum illis visibilis loque
Abbreviated transcription (Latin):
quippe naturȩ sunt: uitis ce palmi¬
tes Propt̃ qđ cum eẽt ds̃. cuius na¬
turȩ non sumus factus ẽ homo: ut
in illo. eẽt. uitis humana natura.
cuiꝰ & nos homines palmites essemus
possemus Quidergo. ẽ. ego sum uitis
uera: Numquid ut adderet utra.
hoc ad eam uitem retulit. unde ista
similitudo trans lata. ẽ Sic enim
dicitur uitis ꝑ similitudinem. non
ꝑ proprietatem. quemadmodum di-¬
citur. oius: anus. leo: es sra: lapis
angularis: & cetera huius modi Quȩ
magis ipsa sunt uera: e quib ducun¬
turꝰ iste similitudines non ꝓprietates
Sed cum dicit ego sum uitis uera: ab
illa utiq se discernit cui dicitur
Quomodo conuersa es in amaritudi¬
nem uitis aliena : Nam quo pacto
estuitis uera: quȩ expectata ẽ. ut
faceret uiiam. fecit autem spinas:
Ego sum inquit uitis uera: &e pater
ms agricola. ẽ Om̃em palnutem in
me non ferentẽ fructum. tollet eũ.

Expanded text:
quippe naturae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus , cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? Nunquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis per similitudinem, non per proprietatem, quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, aquila, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem spinas? Ego sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eu