comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti locutionib suis hoc arrogantes
uiri habere int̾ alia ꝓpriũ solent:
qd auditorib suis ne quid fortas¬
se inordinatũ dixerint. tc̃ requirt̃.
cũ se laudabilit̾ aliqͥd dixisse cog¬
noscunt. Hec iudelicet faciunt. ñ
quo de dictis suis ambigant: s qͦ
ab audientiũ iudicio fauores que¬
rant. Nam inueniri facile pote¬
runt qͦ animo ꝑcunctantur: si
quisquã cũ eoꝵ bona laudat.
etiã mala reprehendat. Certũ
qͥppe ẽ. qr sicut inflant᷑ laudib.
ita correptionib inflammant᷑:
&e a quolibet se uel iuste rep̃hen¬
di despiciunt: moxq in malis su¬
ił fomitẽ defensionis exquirunt. Qmͦ
gͦ de bonis suis humilit̃ ambigt̃: qͥ mala
sua defendere etiã ꝑuerse moliuntur:
Ille ẽ enĩ uere humilis in bonis: qui ñ est
defensor in malis. Nam qͥ de malis suis
arguitur. & contra uerba arguentis accen¬
ditur: quando de bonis suis quasi humi¬
lit̃ titubat. ꝑ humilitatis uocẽ. ornari ap¬

Expanded text:
 locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari ap
Abbreviated transcription (Latin):
qł nõia ur̃a scripta st̃ in celis. Ista gͦ contͥ¬
tio priꝰ serpit in m̃te. ut postmodũ ꝓcedat
in oꝑe: priꝰ fundam̃ta cogitationis concutit.
ut postmodũ fabricã oꝑationis allidat. Uñ
sũma ẽ cura satagendũ: ut illic uitet᷑. ubi o¬
rit᷑. Scriptũ nãq ẽ. Om̃i custodia serua tu¬
um cor: qm̃ ex ipso uita ꝓcedit. Et rursũ
scriptũ ẽ. Ex corde exeunt cogitationes
malȩ. Intus gͦ uigilandũ ẽ: ne mens dũ ex¬
collit᷑ cadat. Intus seruemꝰ. om̃e qđ foras
agimꝰ. Si enĩ foras medullã cordis elationis
putredo consũpserit: citiꝰ corruit cortex ua¬
cua ext̾nȩ uisionis. Notandũ uͦ ẽ qr dũ ali¬
is cadentib ad standũ alii solidari ꝑhibent᷑.
electoꝵ numerꝰ certꝰ ac definitꝰ ostendit᷑. Uñ
habes: ne alius accipiat coronã tuã. Hac gͦ
sententia qua narrat᷑. alioꝵ erigi. aliorũ
autẽ uita confringi. & spes nutrit᷑ humiliũ.¬

Expanded text:
quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contrquia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva sum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii solidari perhibentur, electorum numerus certus et definitus ostenditur. Unde habes, ne alius accipiat coronam tuam. Hac ergo sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat᷑. Hac contritione ñnũqũa adhuc
truert̃ interiora. Scriptũ nãq ẽ. Ante ru.¬
inã exaltat᷑ cor. Ibi gͦ feriunt᷑: ubi suꝑbiuĩ.
Unde scriptũ ẽ. Contriui cor fornicans. &
recedens a me. Interiꝰ enĩ fornicari ẽ: exte¬
riꝰ uetitis delectari. Magna autẽ contritio¬
cordis ẽ. hȩc eadẽ elatio suꝑbientis. Eo qͥp¬
pe ipse ab integͥtate salutis corruit: quo ia¬
ctantia cuiꝰlibet uirtutis intumescit. Suꝑbi¬
entes autẽ dm̃ despiciunt: & relicta creatoris
nisse. Conterunt᷑ etiã. qr relictis celestibus
t̃rã quert̃. Quȩ autẽ maior poterit ẽẽ con-¬
tritio. qua deserto creatore. creaturã quere¬
re: desertis suꝑnis gaudiis. infimis reb inhi¬
lestib. t̾renũ ẽ om̃e qdđ sitiunt: & dũ plus ui¬
deri conant᷑. minꝰ ẽ qđ appetunt. De quib¬
recte ꝑ iheremiã dictũ ẽ. Recedentes in t̾ra
scribent᷑. At contra de electis dr̃. Gaudete

Expanded text:
ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhucostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuctruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritiocordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris nisse. Conteruntur etiam, quia, relictis coelestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis rebus inhilestibus, terrenum est omne quod sitiunt: et dum plus videre conantur, minus est quod appetunt. De quibus per Jeremiam dicitur: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis: Gaudete,
Abbreviated transcription (Latin):
no iudicio. iã in conspectu ȩt̃ni iudicis iace¬
ant: & qͥ adhuc corã hominib iacent ĩa in
conspectu ȩt̃ni iudicis stent. Qs enĩ homi¬
nũ estimare potuisset uidã uiuendi sortẽ
etiã post ministeriũ apostolatꝰ amittere:
Et qͥs ẽ contra latronẽ crederet causã uitȩ etiã
in ipso articulo mortis inuenire: Occultꝰ
autẽ iudex p̃sidens & utroꝵq corda discer¬
nens. alterũ pie statuit: alterũ iuste confre.¬
git. Illũ districte exteriꝰ reppulit. hc̃ intror.
casuros alios passionis suȩ tꝑ̾e. atq alios
surrecturos adnuntians. ait. Potũ meũ cũ
fletu tẽꝑabã. Potꝰ qͥppe ab exteriorib inte¬
riꝰ trabit᷑: fletꝰ autẽ ab interiorib exteruis
emanat. Potũ gͦ dño cũ fletu tẽꝑare ẽ: ali¬
os ab exteriorib introrsũ trahere: alios ab
interiorib in exteriora reꝓbare. Conteret¬
alios ꝓ eis. Sicut autẽ suꝑiꝰ diximꝰ. hȩc con¬
tritio priꝰ intus agit᷑: ut post extrinsecus

Expanded text:
am in conspectu aeterni judicis jaceant, et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspectu aeterni judicis stent. Quis enim hominum aestimare potuisset Judam vivendi sortem, etiam post ministerium apostolatus, amittere? Et quis e contra, latronem crederet causam vitae posse etiam in ipso articulo mortis invenire? Occultus autem judex praesidens, et utrorumque cor discernens, alterum pie statuit, alterum juste confregit; illum districte exterius repulit, hunc introrsuper prophetam casuros alios passionis suae tempore, atque alios surrecturos annuntians, ait: Potum meum cum fletu temperabam. Potus quippe ab exterioribus interius trahitur: fletus autem ab interioribus exterius emanat. Potum ergo Domino cum fletu temperare, est alios ab exterioribus introrsus trahere, alios ab interioribus ad exteriora reprobare. CAs.---Sicut autem superius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerint: cõplebunt dies suos in bono.
& annos suos in gła. Sin autẽ ñ audierũ.
transibt̃ ꝑ gladiũ. & consum̃tur in stul¬¬
titia. Simulatores & callidi. ꝓuocant irã
dĩ: neq enĩ clamabt̃ cũ uinc̾ti fuerint.
Morietur in tẽpestate anima eoꝵ: & uita
eoꝵ int̾ effeminatores. Eripiet pauꝑem
one aurẽ eius. Igitur saluabit te de ore
angusto latissime: & ñ habentis fundam̃¬
tũ subt̃ se. Requies autẽ m̃sȩ tuȩ. erit ple¬
na pinguedine. Causa tua quasi impii
iudicata ẽ: causã iudiciũq recipies. Non
te gͦ suꝑet ira ut aliquẽ oppͥmas. nec
multitudo donoꝵ inclinet te. Depone
magnitudinẽ tuã absq tribulatione:
& om̃s robustos fortitudine. Ne ꝓtra¬
has noctẽ ut ascendant popłi proeis:

Expanded text:
bunt dies suos in bono, et annos suos in gloria: Si autem non audierint, transibunt per gladium, et consumentur in stultitia. Simulatores et callidi provocant iram Dei, neque clamabunt cum vincti fuerint. Morietur in tempestate anima eorum, et vita eorum inter effeminatos. Eripiet  Al. one aurem eius igitur salvabit te de ore angusto latissime et non habentis fundamentum subter se requies autem mensae tuae erit plena pinguedine causa tua quasi impii iudicata est causam iudiciumque recipies non te ergo superet ira ut aliquem opprimas nec multitudo donorum inclinet te depone magnitudinem tuam absque tribulatione et omnes robustos fortitudine ne protrahas noctem ut asce
Abbreviated transcription (Latin):
desinas ab homine iniquitatis: qui addit
suꝑ peccata sua blasphemiã. Int̾ nos inte.¬
rĩ constringat᷑: & tunc ad iudiciũ ꝓuocet
sermonib suis dm̃. Igit᷑ helyu hȩc rursũ
locutus ẽ. Nũquid equa tͥ uidetur tua
cogitatio: ut diceres iustior dõ sũ : Dixisti
enĩ. Non tͥ placet qđ rectũ ẽ: uel quid tͥ
ꝓderit si ego peccauero: Itaq ego respon

Expanded text:
desinas in hominibus iniquitatis quia addit super peccata sua blasphemiam inter nos interim constringatur et tunc ad iudicium provocet sermonibus suis Deum igitur Heliu haec rursum locutus est numquid aequa tibi videtur tua cogitatio ut diceres iustior Deo sum dixisti enim non tibi placet quod rectum est vel quid tibi proderit si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s homines inuisibili examinatio¬
ne celebrat᷑: ut alius repellat᷑. aliꝰ eligat᷑
occulte. s nullus iniuste. Hoc gͦ qđ in
maximis fieri cernimꝰ: etiã in nobis sin¬
gulis caute timeamꝰ. Sic enĩ intenduntur
diuina iudicia suꝑ unã animã. sicut sup
gentẽ: sicii suꝑ unã gentẽ. sicut suꝑ uniuer¬
sã generis humani multitudinẽ: qr & sic
intendit dñs singulis acsi uacet a cunctis:
& sic simul intendit omib. acsi uacet a
singulis. Na enĩ om̃ia administrando ĩ¬
plet. regit implendo: nec uniuerso deest.
cũ disponit unũ: nec uni deest. cũ dispo¬
nit uniuersũ: cuncta scilicet naturȩ suȩ
potentia quietꝰ oꝑatur. Ꝙd gͦ mirũ qr ñ
angustat᷑ intentus: qui oꝑatur quietus:
Dicatur itaq. q hoc subtile iudiciũ exercet.
se conuertit ad speciẽ: & qͥd iudea ꝓprie me.¬

Expanded text:
super omnes homines invisibili examinatiosuper omnes homines invisibili examinatione celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judicium exercet ese convertit ad speciem, et quid Judaea proprie me
Abbreviated transcription (Latin):
intulisset. utrorũq ñ mox rationẽ reddi¬
dit. s sic dõ placitũ dixit: hoc uidelicet
ostendens. qi iniustũ ẽe ñ potest. qđ placu
it iusto. Unde & in uineã mercedẽ laboran¬
tib reddens. cũ quosdã oꝑarios in equales
in oꝑe equaret in p̃mio. & plus in mercede
quereret qui labori ampliꝰ insudasset. ait.
Nonne ex denario conuenisti mecũ: Uolo
aut̾ẽ & huic nouissimo dare. sicut & tibi.
Aut ñ licet mͥ qđ uolo facere: In cunctis
gͦ quȩ exteriꝰ disponunt᷑: aꝑta causa ra¬
tionis ẽ occultȩ iustitia uoluntatis. Dica¬
tur itaq. Ipso enĩ concedente pacẽ quis ẽ
qui condẽpnet: Ex quo absconderit uul¬
cũ suũ: quis ẽ qui contẽpletur eũ: Et qr
sic minua sicut maxima. sic singula ds̃
iudicat sicut cuncta: apte subiungitur.¬
& suꝑ om̃s gentes. & suꝑ om̃s homines.
Acsi aꝑte admoneat᷑ intendere: qr hoc u¬
diciũ qđ suꝑ unã gentẽ describitur. etiã

Expanded text:
intulisset utrumque, non mox rationem reddiintulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, 806 hoc videlicet ostendens, quia injustum esse non potest quod placet. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet mihi quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur, aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Dicatur itaque: Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? ex quo absconderit vultum suum, qusic minima sicut maxima, sic singula Deus judicat sicut cuncta, apte subjungiturEt super gentes et super omnes homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ discutiat. cur stante iudaico popło dudũ
in infidelitate gentilitas iacuit: & cur ad
fidẽ gentilitate surgente. iudaicũ popłm
infidelitatis culpa ꝓstrauit: nemo discuti¬
at cur alius trahat᷑ ex dono. alius repellat᷑
ex merito. Si enĩ gentilitatẽ miraris assũp¬
tã: ipso concedente pacẽ quis ẽ qui condẽp¬
net: Si udeã obstupescis ꝑditã: ex quo
absconderit uultũ suũ. quis ẽ qui contem¬
plet᷑ eũ: Itaq consiliũ sũmȩ & occultȩ uir
tutis: satisfactio sit aptȩ rationis. Unde
in euugłio dñs cũ de huiꝰ rei causa loque.¬
ret᷑. ait. Confiteor tibi dñe pat̾ cęli & t̾rs.
qui abscondisti hȩc a sapientib & prudñ¬
mox tanquã rationẽ quandã absconsioniᷤᷤ
ac reuelationis adiungens ait. qr sic fuit
placitũ ante te. Qb nimirũ uerbis exem¬
pla humilitatis accipimꝰ: ne temere discu¬
tere suꝑna consilia de alioꝵ uocatione.
alioꝵ uero repulsione p̃sumamꝰ. Cũ enĩ

Expanded text:
 discutiat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, et cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum in infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, ipso concedente pacem quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occututis satisfactio sit aperte rationis. Unde in Evangelio Dominus cum de hujus rei causa loqueretur, ait: « Confiteor tibi, Domine, Pater coeli et terrae, qui abscondisti haec a sapientibus et prudenmox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
scit repbando. Unde necesse ẽ. ut ad om̃e
qđ in hac uita respicit᷑: prius uoluntas in¬
terna reqͥratur. Quã cũ humani cordis
auris ꝑcipere appetit: sciat qr hȩc ñ uerbis
s reb sonat. Locus gͦ regiminis cũ regen¬
dus offertur. in se prius necesse ẽ. ut qͥsq
discutiat. si loco uita congruit. si ab hono.¬
re actio ñ dissentit: ne iustus om̃iũ rector
eo post in tribulatione p̃ces ñ audiat. quo
ipsa quoq eius de quo tribulatio oritur
exordia honoris ignorat.

Expanded text:
scit repscit repquod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur oculi eoꝵ ne uideant: & dorsũ eoꝵ sẽp
incurua. Acsi dicat. Qhumanȩ uite acti.¬
onib. quasi p̃uidendis itinerib prest̃. ue¬
ritatis lucẽ ñ habeant: ut & qui sequun¬
tur subditi. iniquitatũ suarũ onerib in¬
curuati. om̃em statũ rectitudinis amittañ.
Qđ factũ ꝓculdubio in iudea nouimꝰ: cum
in ipso nr̃i redẽptoris aduentu phariseoꝵ
turba atq sacerdotũ a uero lumine m̃tis
Ipsi regnauert̃ & ñ ex me: principes extite.¬
runt & ñ cognoui. Qs enĩ recte sentiens
dicat. q facit dñs qđ minime cognoscit:
S: qr scire dĩ apꝓbare ẽ. nescire. reprobare:
unde quib da quos repbat dicit. nescio uoᷤ
tis: & aliquando facere dei ẽ. id qđ fieri pro¬
hibet irascendo ꝓmittere. unde & regis egyp¬
ti cor se obdurare asseruit. qr uidelicet ob¬
durari ꝑmisit: miro modo hẏpocritas dñs
& regnare facit. & nescit: facit sinendo. ne¬

Expanded text:
tur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper tur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis« Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sentiens dicat, quia facit Dominus quod minime cognoscit; RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio vos, t aliquando facere Dei est, id quod fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit, et nescit: facit sinendo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
& labor rerũ corporaliũ ñ grauat. Neq̃qͣ
gͦ contra rectorẽ suũ erteriora agentẽ mͣ
fulget. Si enĩ tu secure interiꝰ ut coccus ru¬
tilas: ciliciũ qͦ ꝓtegeris cur accusas: Sed¬
a quibdã queritur. qr dũ saltẽ ꝓ utilitate
subditoꝵ rectores nimie tẽporalit̾ curis in¬
seruiunt. pleriq in eccła eoꝵ exẽplo dete¬
rescunt. Qđ uerũ ualde eẽ quis ab neget:
cũ curari a pastorib terrena quã cȩlestia
sollicitius uidet: S neq hȩc iniusta st̃: si
ut suꝑiꝰ diximꝰ mores p̾sidentiũ uxta sub¬
ditoꝵ merita disponunt᷑. Occulte nãq &
sponte ꝑpetratȩ culpȩ exigt̃. ut praua & a
pastorib exẽpla p̾beantur: quatinꝰ iusto iu¬
dicio is qui de uia dñi suꝑb exorbitat. in
uia qua gradit᷑. etiã ꝑ ducatũ pastoris of.¬
fendat. Unde ꝑ ꝓpħam quoq p̃nuntiantis
studio dr̃. ñ maledicentis uoto. Obscuren¬

Expanded text:
et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus rutilas, cilicium quo protegeris cur accusas? a quibusdam quaeritur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscuren
Abbreviated transcription (Latin):
ut tẽptationẽ. uentos. & pluuias. de huiꝰ
mundi contrarietatib portent: Qd uͦ
uita tenera s clara: quȩ dũ caute in taber¬
naculũ sub ciliciis & pellib abscondit᷑. sua
integra pulchritudo seruatur: Ut enim
in interiora tabernaculi byssus fulgeat.
coccus choruscet. iacinctus ceruleo colore
resplendeat: desuꝑ pelles & cilicia. imbres
uentos. & puluerẽ portant. Qui gͥ magnis
uirtutib in sc̃ȩ eccłȩ sinu ꝓficiunt. p̃posi¬
care eos reb exteriorib uident: qr hoc qł
ipsi securi intima penetrant. ex illor ad¬
ium̃to ẽ. qui contra ꝓcellas huiꝰ scłi exteriꝰ
laborant. Qũã enĩ candoris sui grãm re.¬
tineret: si byssũ pluuia tangeret: Aut
qͥd fulgoris. atq claritatis coccus uel ia¬
cinctus ostenderet: si hȩc susceptus puluis
fedaret: Sit gͦ desuꝑ textura cilicii. fortis
ad puluerẽ: sit inferius color iacinctinus
aptus ad decorẽ. Ornent ȩccłam. qui solis
reb sp̃ualib uacant: tegant ȩccłam. quos

Expanded text:
s de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praeposicare eos rebus exterioribus vident; quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? aut quid fulgoris atque claritatis coccus, vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam, qui solis rebus spiritualibus vacant, tegant Ecclesiam quos
Abbreviated transcription (Latin):
lantẽ splendide diuitẽ. iudaicus popłs desig¬
nat᷑: copiã scilicet legis ñ ad necessitatẽ sa-¬
lutis. s ad pompã elationis assumens: atq
in p̃ceptoꝵ uerbis ñ semet ipsũ ordinate
reficiens. s iactant̃ ostendens: & ꝑ uulne¬
ratũ lararũ. qui interp̃tat᷑ adiutus. forma
popłi gentilis expͥmitur: quẽ diuinũ ad¬
iutoriũ tantomagis erigit. quantominus
de suarũ uiriũ facultate confidit. Qui
gentilitas corde humilis. peccatoꝵ suoꝵ a¬
ꝑit confessiones. Nam sicut in uulnere
dunt᷑. quasi mali humores a uiscerib in-¬
paupũ clamor audit᷑: qr dũ iudei contra
dm̃ suꝑbiunt. ad dm̃ uota gentiliũ ꝑue.¬
nerunt. Unde & mox hȩc ipsa immensa
ac ꝓfunda iudicia phorrescens. ñ ea cu-¬
rat ratione discudere. s admiratione ue¬

Expanded text:
lantem splendide divitem Judaicus populus desiglantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum oreficiens, sed jactanter ostendens. Per vulneratum vero Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de virium suarum facultate confidit. Qui gentilitas corde humilis peccatorum suorum confessiones aperuit. Nam sicut in vulnere icum, quasi mali humores a visceribus inum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione ve
Abbreviated transcription (Latin):
qr istis cadentib in eoꝵ locũ pauꝑes. id est
spũ humiles subrogant᷑. Et qr hoc eoꝵ ca¬
su factũ ẽ. ipsi fecisse referunt᷑: eo uidelicet
locutionis genere. quo pugnare castra dicimꝰ.
qr pugnat᷑ ex illis. Uel certe qr cuncta quȩ
suꝑius dicta st̃. referri etiã ad rectores eccła¬
sticos posst̃. qui relicto p̾dicationis studio.
sub occasione regiminis terrenis negotiis
inuoluunt᷑: apte subiungit. ut ꝑuenire fa.¬
cerent ad eũ clamorẽ egeni. &̃ audiret uocẽ
pauꝑum: qr nimirũ dũ ipsi curis scłarib
occupati p̃dicationis officiũ desert̃. gregẽ
subditũ in querelarũ ꝓrũꝑe clamorẽ cõpel.¬
lunt: ut quasi iure unusqͥsq subiectus de
uita ficti pastoris immurmuret. cur ten&
magistri locũ qui ñ exercet officiũ: quauis
fortasse meliꝰ ꝑtumorẽ potentiũ suꝑbia iu¬
deoꝵ. & ꝑ clamorẽ pauꝑũ. desideria gentiũ
figurant᷑: sicut attestante ueritate ꝑ epu¬

Expanded text:
 istis cadentibus, in eorum locum pauperes, id est spiritu humiles subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere, quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe quia cuncta quae superius dicta sunt referri etiam ad rectores Ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis, terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvis fortasse melius per tumorem potentium superbia Judaeorum, et per clamorem pauperum desideria gentium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epu
Abbreviated transcription (Latin):
atis atq corporeis agnoscimꝰ. quantũ a cre.¬
atoris nr̃i sublimitate distamꝰ: qr ꝑ om̃e
qd cernimꝰ. ẽẽ humiles admonem᷑: ut qͣsi
quȩdã sit lectio m̃tis. nr̃ȩ species considera¬
ta creaturȩ. Dicat gͦ. Suspice cęlũ & intu¬
ere: contẽplare ethera qđ altior te sit. Si pec

Expanded text:
atis atque corporeis agnoscimus quantum a creatis atque corporeis agnoscimus quantum a creatoris nostri sublimitate distamus, quia per omne quod cernimus esse humiles admonemur, ut quasi quaedam sit lectio menti nostrae species considerata creaturae. Dicat ergo: Suscipe coelum; et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Si pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquȩ reliquit: eiꝰq potentiã ex eoꝵ rursũ
consideratione cognoscit. quoꝵ amore
deseruit: & ꝑ quȩ ꝑuerse cecidit. ꝑ hȩc con¬
uersa reuocat᷑. Ubi enĩ lapsi sumꝰ. ibi incũ¬
bimꝰ ut surgamꝰ: & quasi ibi surgendo ma¬
nũ considerationis figimꝰ. ubi pede amoriᷤᷤ
lubrici corruentes. negligendo iacebamus.
Quia enĩ ab inuisibilib ꝑ uisibilia cecidimꝰ:
dignũ ẽ ut ad inuisibilia ipsis rursũ uisi¬
bilib innitam᷑: ut qͦ casu anima uenit ad
infima. eo gradu reuertat᷑ ad sũma: atq
eisde qͥb corruit passib surgat: dũ sicut
dictũ ẽ illa nos ad dm̃ bene considerata
reuocent. quȩ nos abeo male electa diui¬
sert̃. Helyu itaq ut iuĩ considerationis
admoueret. atq ex corporeis reb ostende¬
ret quantõ sit homine excelsior ds̃. bene
intulit. suspice cęlũ & intuere: contẽpla¬
re ethera qđ altior te sit. Ipsis enĩ reb cre¬

Expanded text:
per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus per quae reliquit; ejusque potentiam ex eorum rursus c perversa cecidit, per haec conversa revocatur. Ubi enim lapsi sumus, ibi incumbimus ut surgamus; et quasi ibi surgendo manum considerationis figimus, ubi pede amoris lubrici corruentes negligendo jacebamus. Quia enim ab invisibilibus per visibilia cecidimus, dignum est ut ad invisibilia ipsis rursum visibilibus innitamur, ut quo casu anima venit ad infima, eo gradu revertatur ad summa; atque eisdem quibus corruit passibus surgat, dum, sicut dictum est, illa nos ad Deum bene considerata revocant, quae nos ab eo male electa diviserunt. Eliu itaque, ut vim considerationis admoveret, atque ex corporeis rebus ostenderet quanto sit homine excelsior Deus, bene intulit: Suscipe coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Ipsis enim rebus cre
Abbreviated transcription (Latin):
Unde in libro sapientiȩ scriptũ ẽ. ꝑmagni¬
tudinẽ enĩ creaturȩ & speciẽ. potest intel¬
ligibilit creator uideri. Menti enĩ nr̃ȩ
peccato suo exteriꝰ sparsȩ. necdũ ds̃ sicut
ẽ interiꝰ innotescit: s dũ facturȩ suȩ decꝰ
foras ꝓponit. quasi qͥbusd̾ã nobis nutib
innuit. & quȩ intꝰ sequam᷑ ostendit: ac
miro modo ipsis formis exteriorib nos ad
interiora ꝑducit.. Innuit immensa ad mi¬
ratione qđ ẽ: mira hȩc exteriꝰ ostendendo
quȩ ñ ẽ. Hinc enĩ de sapientia scriptũ ẽ.
In uiis ostendit se illis hilarit᷑: & om̃i ꝓui
rẽ. st oꝑa considerata creaturȩ: quȩ dũ fa¬
cta cernimꝰ. potentiã factoris miramur.
In istis uiis a sapientia om̃i nobis ꝓuiden.¬
tia occurrit᷑: qr factoris nobis uirtꝰ inqui¬
renda ꝓponit᷑. in om̃e qd mirabilit̾ factũ
uidetur: & quoquo se uerterit anima. si ui¬
gilant̃ intendit. in isdẽ ipsis dm̃ inuenit.

Expanded text:
ro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo quae non est. Hinc enim de sapientia scriptum est: In viis rem sunt opera considerata creaturae, quae dum facta cernimus, potentiam factoris miramur.In istis viis a sapientia omni nobis providentia occurritur, quia factoris nobis virtus inquirenda proponitur in omne quod mirabiliter factum videtur; et quocumque se verterit anima, si vigilanter intendit, in iisdem ipsis Deum invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
uia ergo ego locutus sũ
ad dm̃: te quoq ñ ꝓhi¬
bebo. Si erraui tu doce
sti loqui: & non ego. Qđ si quid nosti meliꝰ.
loquere. Uiri intelligentes loquantur mͥ:¬

Expanded text:
uia ergo ego locutus sum ad Deum te quoque non prohibeo si erravi tu doce sti loqui et non ego quod si quid nosti melius loquere viri intellegentes loquantur m
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ peccati: quanto nc̃ liberiꝰ pagunt ꝑuersa
quȩ uolt̾. tanto eius seruitio obnixius obli¬
gant᷑. S nullꝰ qui talẽ rectorẽ patit᷑. eum
quẽ patit᷑ accuset: qr nimirũ sui fuit me-¬
riti ꝑuersi rectoris subiacere ditioni. Cul¬
pã gͦ ꝓprii magis accuset oꝑis: qua iniu¬
stitiã gubernantis. Scriptũ nãq est. Da¬
bo tibi reges in furore meo. Ꝙa gͦ: Iulos
nobis p̾esse despicimꝰ: quor suꝑ nos regi¬
mina ex dñi furore suscipimꝰ : Si igitur
irascente dõ scdm nr̃a merita rectores ac¬
cipimꝰ: in illoꝵ actione legimꝰ. qͥd ex nr̃a
actione pensemꝰ: quauis plerũq & electi
subiaceant repbis. Unde & diu dauid sa.

Expanded text:
st peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa st peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjacean
Abbreviated transcription (Latin):
signari. Oppe ille tc̃ scitatẽ simulat: ut
ad iniquitatẽ trahat. S ꝓpt̃ peccata po-¬
płi regnare ꝑmittit᷑: qr nimirũ tc̃ ipsi
sub illiꝰ regimine p̃ordinant᷑ qui digni¬
eiꝰ dñ̃o ante scła presciunt᷑: qui peccatis
subsequentib exigunt. ut sub illo iudiciis
p̃currentib disponant᷑. Qđ̃ gͦ tunc anti¬
xp̃c suꝑ impios regnat. ñ est ex iniustitia
iudicis. s ex culpa patientis: quãuis ple¬
riq & principatũ illiꝰ ñ uidert̃. & tam̃
eiꝰ principatui peccatoꝵ suoꝵ conditio¬
ne deseruiunt: qr & quẽ dñantẽ sibi mi¬
nime conspiciunt. eũ ꝓculdubio ꝑuerse
uiuendo uenerant᷑. An ñ eius m̃bra st̃.
qui ꝑ affectatȩ scĩtatis speciẽ appetunt
uideri qđ non st̃: Ille nãq principali¬
ter ypocrisim sumet: qui cũ sit dãpnatꝰ
qui iniquitates suas sub tegmine sacri
honoris abscondt᷑: ut ꝓfessione uideri
appetant. qd ẽẽ oꝑib recusant. Na enĩ
scriptũ ẽ. om̃is qui facit peccatũ seruus

Expanded text:
ippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui ejus dominio digni ante saecula praesciuntur, qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicantis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum proculdubio perverse vivendo venerantur. An non 807 ejus membra sunt, qui per affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumit, qui cum sit damnatus qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus
Abbreviated transcription (Latin):
despectȩ st̃: s intellectu reuerendȩ. Aluid¬
ẽ quippe in eis qđ cernit᷑: aliud qđ expe.¬
ctatur. Qd enĩ in hac uita aliud qua de-¬
iectionẽ: sputa. ludibria. mortẽq intuen¬
tiũ ocłis ostendit: S ꝑ hȩc infima transit᷑
ad sũma: ꝑ hȩc dedecora quȩ p̾cedunt. et̃na
isti sublimia quȩ ꝓmisit amisert̃. Uias itaq
dĩ intelligere ẽ. & humilit̾ tolerare tran-¬
sitoria. & ꝑseuerant̃ exspectare mansura:
ut exẽplo dñico ȩterna querat᷑ gła. probriᷤᷤ
tẽporalib cõparata: & ñ qđ hic qͥsq tole¬
rat. s in id qd exspectat intendat. Ad hȩc
gͦ suꝑbi clausos ocłos tenuert̃: qr dum in
gła presentis uitȩ supbiunt. humilitatis
dñicȩ celsitudinẽ ñ uidert̃. Lum̃ enĩ intelli¬
gentiȩ humilitas aꝑit: suꝑbia abscondit. Nã
secretũ qđdã pietatis ẽ: & tanto minꝰ ad illud
animꝰ ꝑuenit. quanto magis intumescit: qr
eo ipso foras repellit᷑. quo insaniꝰ inflatur.

Expanded text:
 intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna isti sublimia quae promittunt. Vias itaque Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coaeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis minicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim intelligentiae humilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam pietatis est, et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quia eo ipso foras repellitur, quo insanius afflatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uias aspexerat: cũ suspirabat dicens. In
mandatis tuis me exercebor: & considera¬
bo uias tuas. Hinc rursũ de unoqͦq iusto
dr̃: qui curat ut ꝑdñica exempla gradiat᷑.
A dño gressus hominis dirigunt᷑: & uiã eius

Expanded text:
a aspexerat, cum suspirabat, dicens: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑsecutor & contumeliosus: s miscd̾am
consecutus sũ. qr ignorans feci in incredu
litate. Petrus uͦ infirmitate peccauit: qñ
om̃e in eũ robur fidei. qđ dño ꝑhibuit.
una uox puellȩ concussit: & dm̃ qũe corde
tenuit. uoce denegauit. S qr infirmita¬
tis culpa. uel ignorantia. eõ faciliꝰ t̃gitur.
qͦ ñ studio ꝑpetrat᷑: paulꝰ qui ignorauit
sciendo correxit: & petrus motã & quasi
arescentẽ iã radicẽ fidei. lacͥmis rigando¬
solidauit. Ex industria uͦ peccauerant
hi. de qͥb ipse ꝑ se magister dicebat. Si ñ
uenissẽ & locutus eis fuissẽ: peccatũ non ha¬
berent. Nc̃ autẽ excusationẽ ñ habent de
peccato suo. Et paulopost. Et uidert̃. &
odert̃. & me & patrẽ meũ. Aliud est enĩ
bona ñ facere. aliud bonoꝵ odisse docto¬
rẽ: sicut aliud ẽ p̾cipitatione. aliud deli¬
beratione peccare. Sepe enĩ peccatũ p̾ci¬
pitatione cõmittit᷑: qđ tam̃ consilio & de¬

Expanded text:
et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutuslitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eo robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit voce denegavit. Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantia eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus qui ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacsolidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt me et Patrem meum . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione, committitur, quod tamen consilio et de
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse helyu diceret: si ea quȩ beatꝰ iob
de ipso narrauerat. ñ de illo hȩc eadẽ ipse
disciplinȩ auctor estimasset. Innocenter
enĩ iob se asseruit flagellatũ: qũe ds̃ etiã
nullatenꝰ discrepauit: Incaute st̃ humi¬
les. qͥ se m̃dacio illaqueant. dũ arrogan¬
tiã uitant: immo m̃tiendo suꝑbiunt: qr
contra ueritatẽ se erigt̃. quã relinquiũ.¬
Menĩ necessitate cogente uera de se bona
loquit᷑: tanto magis humilitati iungit᷑.
quanto ce ueritati sociat᷑. An paulꝰ humi¬
lis ñ fuit: quando emulatione ueritatis
contra falsos apłos tot de se discipulis for¬
tia gesta narrauit: Cui nimirũ uerita.¬
ti inimicꝰ existeret: si abscondendo uirtu¬
tes ꝓprias. p̃dicatores erroꝵ p̃ualere ꝑ¬
misisset. S qr arrogantes uiri in eo qđ
bonoꝵ dicta suꝑbe examinant. uerboꝵ
magis suꝑficiẽ. quã rerũ cardinẽ pensais:
helyu beati iob sententias disciplinã cre¬

Expanded text:
fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor existimasset. Innocenter enim Job se asseruit flagellatum, quem Deus etiam nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquuvero necessitate cogente vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An idem Paulus non fuit, quando veritatis aemulatione contra falsos apostolos tot de se discipulis fortia gesta narravit? Cui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias, praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam cre
Abbreviated transcription (Latin):
locũ loquendi tribuit. humilitatẽ se ex¬
hibuisse indicauit. S sicut iã supradi¬
ctũ ẽ qr in actione arrogantiũ om̃e qđ
suꝑducto sermone tegit᷑. ꝓrũpente rur.¬
sũ intentione elationis aꝑitur: citiꝰ helyu
innotuit. qua m̃te beatũ iob loqui postu¬
disciplinã. Ecce dũ quasi humilit̾ beato
iob loqui tribuit. qͥd intrinsecus gestaro
p̾sumpserit: qui quasi intelligere uerba
ñ posset. Et qr ñ solũ ad loquendũ sed
etiã ad audiendũ beatũ iob indignũ fu-¬
isse iudicauit: ilico adiunxit dicens. uir
sapiens audiat me. Acsi diceret. Huic
loqui iniuste concedit᷑: qui etiã audire
uerba sapientiũ ñ meretur. Adq mox a¬
ꝑte quã despecta de illo sentiat. manife.¬
stat dicens. Iob aut̾e stulte locutꝰ ẽ. & uer¬
ba illiꝰ ñ sonant disciplinã. Sine discipli¬
na locutũ beatũ iob credidit: qr iustũ se
in suis opib fuisse memorauit. Cerum

Expanded text:
locum loquendi tribuit, humilitatem se exlocum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit qua mente beatum Job loqui postudubitasse. Ecce, dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quod intrinsecus gestaretpraesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verba illius non sonant disciplinam. Sine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
se euadere ñ ignorant. Helyu gͦ typũ
cunctoꝵ arrogantiũ tenens. & magis eli¬
gens ȩt̃na inuectione ꝑcuti. qũa tẽpora¬
lit̾ increpari. dicat. Nũqͥd a te ds̃ expe¬
tit eã. qr displicuit tibi: Qa uͦ ẽẽ culpa¬
biliores solent hi qui loqui in contentione
inchoant. qũã qui respondent: subdit
dicens. Tu enĩ cepisti loqui: & ñ ego. Eo e.¬
nĩ se innocentẽ credidit. quo pulsatꝰ erii¬
pit: nimirũ nesciens. qr innocentia ñ tẽ¬
pore defendit᷑. s ratione. Qd enĩ eius de-¬
fensionib adminiculat᷑: qđ & si tacenti
nulla intulit. recte tam̃ inchoanti pͣua
respondit: Postquã uͦ in uerbis elatio¬
nis ostendit᷑: ecce iterũ sub reqͥsitionis ue¬
lamine palliat᷑: atq infert dicens. Ꝙa si
qͥd melius nosti loquere. Qũauis dũ ñ
ait. qr meliꝰ nosti. s. siqͥd meliꝰ nosti. loq̃re.
nimis hoc ipsũ suꝑbisse ẽ. de melioris sci¬
entia dubitasse: hoc tam̃ qđ beato iob

Expanded text:
go typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in conteinchoant, quam qui responderint, subdidit dicens: Tu enim coepisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, nimirum nesciens quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur, atque inferd melius nosti, loquere. Quamvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job
Abbreviated transcription (Latin):
digna. plagis uapulabit paucis: & seruus
sciens uoluntatẽ dñi sui & ñ faciens uix
ta eã. uapulabit multis: impunitatẽ pec¬
candi existimant remediũ nesciendi: qui
nimirũ sola suꝑbiȩ caligine tenebrescuĩs.
atq ideo ñ discernunt: qr aliud ẽ nescisse.
aliud scire noluisse. Nescire enĩ ignoran¬
tia ẽ. scire noluisse suꝑbia: & tantomagiꝰ
excusationẽ ñ posst̃ habere qr nesciant.
quantomagis eis etiã nolentib opponit᷑
qđ cognoscant. Unde ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Nũquid ñ sapientia clamitat. & pruden

Expanded text:
digna plagis, vapulabit paucis. Et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prud
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ adulterȩ. ne ad iudiciũ traheret᷑ occi¬
dit. Hoc itaq adulteriũ int̾ uoracitatẽ &
homicidiũ positũ. de illa uidelicet nascens.¬
& hoc generans peccatũ. pena ẽ & causa pec¬
cati. Peccatũ ꝓfecto ẽ ꝑ se ipsũ: pena uͭ pec¬
cati ẽ. qr culpa uoracitatis auxit: causa
aut̾ẽ peccati ẽ. qr subsequens etiã homicidi¬
um genuit. Unũ gͦ idẽq peccatũ ẽ. & pe¬
na p̃cedentis. & causa subsequentis culpȩ:
qr & transacta dũ exaggerat dãpnat: & ad.¬
huc sequentia quȩ dãpnari debeant semi¬
nat. Igit᷑ qr peocatis p̃cedentib cecat᷑ oculꝰ
cordis. ipsa cecitas quȩ peccantis animũ ex
ante acta culpȩ dãpnatione confundit. me¬
rito nox uocatur: qr ꝑ hanc ab ocłis delin¬
quentis lum̃ ueritatis abscondit᷑. Bene
itaq dr̃. Nouit enĩ oꝑa eoꝵ: & iccirco in¬
ducet noctẽ & conderent᷑: qr ut sepe dictũ¬

Expanded text:
virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occivirum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterent
Abbreviated transcription (Latin):
cinora distribuunt᷑: & tam̃ ad diẽ ultioniˢᷤ
adhuc subsequens lapsus aspicit᷑ quo eoꝵ
culpȩ cumulant᷑. Habent iã quide unde
feriri mereant᷑: s sustinet᷑ tam̃ adhuc pec¬
catũ crescere. ut peccantes possit atrocior
pena cruciare. Iam meret̾ suppliciũ pecca¬
tũ & causa peccati: s expectatur adhuc.
ut augm̃tũ supplicii subroget peccatũ &
pena peccati Plerũq uͦ unũ idẽq  peccatũ
& peccatũ ẽ. & pena ẽ. & causa peccati.
Qđ meliꝰ ostendimꝰ: si res ipsas ad mediũ
deducamꝰ. Eiffrenata enĩ uentris ingluiuies
in feruore luxuriȩ plenitudinẽ carnis insti-¬
gat: ꝑpetrata autẽ luxuria. sepe aut ꝑiurio.
aut homicidio tegit᷑: ne humanarũ legũ
ultione puniat᷑. Ponamꝰ ergo ante oculos.
qđ quida uoracitatis sibi frena laxauit: qͣ
uoracitate suꝑatus adulterii facinꝰ admi-¬
sit: dep̃hensus autẽ in adulterio. latenter

Expanded text:
cinora describuntur, et tamen ad ultionis diem cinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantpoena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem in adulterio, latenter
Abbreviated transcription (Latin):
rursũ de dño ab eodẽ psalmista dr̃. Inmis¬
siones ꝑ angłos malos. uiã fecit semitȩ irȩ
suȩ. Cor qͥppe dñs priorib meritis aggra¬
uatũ. iuste ꝑmitat etiã subseqñtib mali¬
gnoꝵ sp̃uũ ꝑsuasionib falli: qđ cũ digne
in culpa trahit᷑. reatꝰ eiꝰ in pena cumulat᷑:
unde & irȩ suȩ dñs uiã de semita fecisse
ꝑhibet᷑. Latior ẽ enĩ uia quã semita Ex
semita uͦ ire suȩ uiã facere ẽ. ire causas di¬
stricte iudicando dilatare: ut qͥ illuminati
agere recte noluert̃. iuste cecati adhuc faci¬
ant unde ampliꝰ puniri mereant᷑. Hinc
eoꝵ ex gomorra. Uua eoꝵ uua fellis: & bo¬
trus amaritudinis in ipsis. Furor draco¬
nũ uinũ eoꝵ: & furor aspidũ insanabilis.
Nonne hȩc congregata st̃ apud me: & signa¬
ta in thesauris meis: In die ultionis red¬
dã eis. Quã multa eoꝵ mala narrauit:
& tam̃ ilico adiunxit. in tẽpore qͦ lapsus
fuerit pes eoꝵ. Ecce atrocissima illoꝵ fa¬

Expanded text:
 Psalmista dicitur: Immissiones per angelos malos viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli, quod cum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur. Unde et irae suae Dominus viam de semita fecisse perhibetur. Latior enim est via quam semita. Ex semita vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc ropago illorum ex gomorra: una eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. Item num vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum . Ecce atrocissima illorum fa