comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ lamech cũ eẽt annorũ centũ oc¬
toginta quatuor. genuit noe. & fiunt si¬
mul usq addiem natiuitatis noe anni
Ac ꝑ hoc habita supputatione ꝑ partes.
nongentesimo quinquagesimo quinto
anno matussale. diluuiũ fuisse conum¬
citur. Cũ aut̃ supra nongentis .lx. nouẽ
annis iuxisse sit dictus: null dubiũ ẽ.¬
Et quomͦ uerũ est. qd̾ octo tantũ animę
inplerisq ita &e in hoc sit error innumero.
Siquidem in hebreis &e insamaritanoꝵ
libris ita scriptũ reperi et uixit matussa¬
matussale usq ad diem ortus noe. sunt
tdos annos noe. quia in sexcentesimo
uitȩ suȩ anno. diluuiũ factũ ẽ.
ãt q ita fit ut non gentesimo.Ix. nono
anno uitȩ suȩ mathussalã mortuus ẽ. eo
anno quocepit ẽẽ diluũiũ. Nam qd̾¬

Expanded text:
Rursum Lamech, cum esset annorum centum octoginta octo, genuit Noe. Et fiunt simul usque ad diem nativitatis Noe, anni Ac per hoc, habita supputatione per partes, nongentesimo quinquagesimo quinto anno Mathusalae, diluvium fuisse convincitur. Cum autem supra nongentis sexaginta novem annis vixisse 314 sit dictus, nulli dubium eEt quomodo verum est, quod octo tantum animae in plerisque, ita et in hoc sit error in numero: siquidem et in Hebraeis, et in Samaritanorum libris ita scriptum reperitur, Et vixit MathusaMathusalae usque ad diem ortus Noe, sunt tos annos Noe, quia in sexcentesimo vitae ejus anno diluvium factum est, atque ita fit ut nongentesimo sexagesimo nono vitae suae anno Mathusala mortuus sit, eo anno quo coepit esse diluvium. M
Abbreviated transcription (Latin):
uindictę sunt statute iuxta illud euã¬
gelii in quo dictũ est petro ñ solũ sep
tuerit fr̃i remittendũ. idẽ iudeũ reuer¬
tentẽ post septuaginta septẽ uindictas
statutas recipiendũ. ad indulgentiã xp̃i.
Cognouit quoq adhuc adam uxorẽ
suam. & peperit filiũ: uocauitq nom̃
eius seth dicens. Posuit michi dñs semen
tio appellat᷑. Sech quippe ut quidam
putant interp̃tatur resurrect̾io qui est
nomen dñi. licet pleriq hebreorũ aliud
arbitrent᷑. qd̾ tunc primũ in nomine dñi.
& insimilitudine eius fabricata sunt ido¬
la. Quid aut̃ intelligitur qd̾ enos dicit᷑
inuocare nomen dm̃i. insi quia in confessi¬
one dm̃ uuit omnis homo qui ẽ filius re¬
iurrect̾ionis quandiu peregrinat᷑ interris:
Ite ex duob illis hominib abel qd interp̃¬
scch resurrectio. enos homo. quia post luc¬
cum resurrectio. De resurrectione homo

Expanded text:
sunt vindictae statutae, juxta illud Evansunt vindictae statutae, juxta illud Evangelii in quo dictum est Petro apostolo: Nontuerit, fratri remittendum , id est Judaeum revertentem post septuaginta septem vindictas statutas recipiendum ad indulgentiam Christi Cognovit quoque Adam adhuc uxorem suam, et peperit filium, vocavitque nomen illius Seth, dicens: Posuit mihi Dominus semen tio appellatur. Seth quippe, ut quidam putant, interpretatur resurrectio, qui est nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum aliud arbitrentur, quod tunc primum in nomine Domini, et in similitudine ejus fabricata sint idola. Quid autem per hoc intelligitur, quod Enos dicitur invocare nomen Domini, nisi quia in confessione Dei vivit omnis homo, qui est filius resurrectionis, quandiu peregrinatur in terris? item ex duobus illis hominibus Abel, quod interprSeth resurrectio, Enos homo, quia post luctum resurrectio, de resurrectione homo
Abbreviated transcription (Latin):
dam eiuitatẽ usq infinẽ sin carnales ha¬
bicura generationes. quȩ maritoꝵ ac femina¬
rum comunctione pueniunt.
Dixit lamech uxorib suis ade & selle
Audite uocẽ meam uxores lamech: aus¬
cultate sermonẽ meum. Qm̃ occidi ui
rum inuulnus meũ. & ad olescentulũ
inliuorẽ meũ. septuplũ ultio dabitur
de cam de lamech uero septuagies sep¬
ties. Quia homicidii peccatum. septi¬
ma generatione diluuio uindicatũ ẽẽ
legitur. adulterii uero scelus qd̾ lamech
primus hominũ induab cõmisit uxori¬
bus. ñ nisi sanguine xp̃i expiandum eẽ.
qui septuagesima & septima generatio¬
ne scđm lucȩ ȩuangłiũ uenit inmun¬
dum. Igitur ab adam usq ad xp̃m sep¬
tuaginta & septẽ generationes inueni¬
untur. in quib peccatũ lamech id est
totiꝰ mundi sanguinis xp̃i effusione so¬
lutũ ẽ. Siquidẽ inpopło uideorũ prop¬
ter int̾fectionẽ xp̃i septuaginta septẽ

Expanded text:
nam civitatem usque in finem sui carnales hanam civitatem usque in finem sui carnales habituram generationes, quae maritorum ac feminarum conjunctione proveniunt. Dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae: Audite vocem meam; uxores Lamech, auscultate sermonem meum, quos meum, et adolescentulum in livore meo, septuplum ultio dabitur de Cain: de Lamech, septuagies septies. Quia homicidii peccatum septima generatione diluvio vindicatum esse legitur, adulterii vero scelus, quod Lamech primus omnium in duabus commisit uxoribus, non nisi sanguine Christi expiandum esse, qui septuagesima et septima generatione secundum Lucae Evangelium venit in mundum ; igitur ab Adam usque ad Christum septuaginta et septem generationes inveniuntur in quibus peccatum Lamech, id est totius mundi, sanguinis Christi effusione solutum est. Siquidem et in populo Judaeorum propter interfectionem Christi, septuaginta septem
Abbreviated transcription (Latin):
requirunt. Corro enoch genuit irad.
&e irad genuit mauiahel. ce mainiahel ge¬
nuit matusa hel. & matusahel gemnt la¬
mech. Qui accepit uxores duas. nom̃ un
ada. & nomen alteri sella. Genuitq ada
i abel: qui fuit pat̾ habitantiũ intento¬
riis atq pastorũ. &e nomen fr̃ĩs eius iubal.
iple fuit pat̾ canentiũ cithara &e organo.¬
quit musicam uoluit. &e psalterii citharã
laudauit. &e ne dilaberent᷑ ab hominib
quȩ abeo inuenta uidebant᷑. aut ante ꝗͣ.
uenirent ad cognitionẽ deperirent: cum
unam ex laterib. aliam uͦ ex lapidibus:
inambab quȩ inuenerat conscripsit.
lapidea ꝑmanens preberet hominib scͥp¬
ta cognoscere. Siuͦ lapidea solueret᷑ ab
sortitudine cunct᷑is excellens. res bellicã
decent̃ exercuit. Ex his etiam quȩ ad libi¬
dinẽ ꝑtinent corpus enutrunt. & ferra¬
riam artẽ primus inuenit. Notandũ aũt
qd in progeme seth nulla ibi fȩmina pro
genita nominatim ex primitur: insi tan¬

Expanded text:
Enoch porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara equit, musicam coluit, et psalterium citharamque laudavit; et ne dilaberentur ab hominibus, quae ab eo inventa videbantur, aut antequam venirent ad cognitionem deperirent, cum  aliam quidem ex lateribus, aliam vero ex lapidibus, in ambabus quae invenerat conscripseratlapidea permanens praeberet hominibus scripta cognoscere, simul fortitudine cunctis excellens, res bellicas decenter exercuit. Ex his etiam quae ad libidinem attinent corporis enutrivit, ferrariam artem primus invenit. Notandum autem quod in progenie Seth, nulla ibi progenita femina nominatim exprimitur, nisi tan
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Abeo igit᷑ qđ̃ subillo om̃ia retro¬
oꝑa quieuerunt ꝑ diluuiũ. appel¬
latus est requies. Significat aũt noe
mus requies int̾pretatur. & dñs dicit.
Biscite a me quia mitis sũ et humilis
corde. & inuenietis requiem animabus
ur̃is. Solus iustus noe inuenit᷑ in illa
gente. cui septẽ homines donant᷑ propt̃
fectus. cui septẽ ęccłiȩ propt̃ septem¬
plicẽ spm illuminantẽ in unã eccłiam

Expanded text:
tur. Ab eo igitur quod sub illo omnia retro quieverint per diluvium, appellatus est requies. Significat autem Noemus, requies interpretatur, et Dominus dicit: Dircite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem 286 animabus vestris . Solus justus invenitur Noe in illa gente, cui septem homines donantur proptet atque perfectus, cui septem Ecclesiae propter septemplicem spiritum illuminantem in unam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et uocauit inquit nom̃ eorũ adam. id est
homo. Hominis aũt nom̃ tam uiro quã
feminx conuenit. Uixit aũt adam centũ
triginta annis & genuit ad imaginem
& similitudinẽ suam. Nota qd̾ adã ad¬

Expanded text:
et vocavit nomen eorum Adam, id est, homo. Hominis autem nomen, tam viro quam feminae convenit. Vixit autem Adam ducentos et triginta annos, et genuit ad imaginem et similitudinem suam, et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret suꝑ terrã. noluit ueniã dep̃ca¬
ri. s peccatis peccata congeminans.
tantũ putauit nefas cui adeo ñ posset
ignosci. Deniq respondit ad dnm. maior
causa mea quã ut dimittar. idẽ plus
peccaui quã ut merear absolui. Ecce
eicis me a facie terre. & afacie tua abseos¬
tuo. & conscientia sceleris. lucẽ ipsã ferre
corpons & furia mentis agitatus ẽ: se ẽẽ in¬
telligit quimercat᷑ int̾fici. Allegorice aut̃
dito. ista uisibili morte occidatꝰ. Et hãc
dicit maiorẽ causam quã illã qd̾ eitra nr̃a¬
ñdat fructũ .i. uirtutẽ suã ne spũalit̃ moriat᷑.
camalit eñi sapit. tanquã oꝑans terram
cuiꝰuͥtutẽ ñ accipit. Sapere aũt scđm car¬
nẽ mors ẽ. quã ille ñ intelligens amisso reg¬
no gemit. &e coporalẽ mortẽ tremit. Si qͥd
ei respondit ds: Dequaquã ita fiat.
S om̃is qui occiderit cam septuplũ pume
Solet enĩ septenariꝰ numerus sepissime in

Expanded text:
viveret super terram, voluit veniam deprecaviveret super terram, voluit veniam deprecari; sed peccatis peccata congeminans, tantum putavit nefas, cui a Deo non posset ignosci. Denique respondit ad Dominum: Major causa mea, quam ut dimittar, id est, plus peccavi, quam ut merear absolvi. Ecce ejicis me a facie terrae, et a facie tua abscontuo, et conscientia sceleris lucem ipsam ferre corporis et furiatae mentis agitatu, se esse intelligat qui mereatur interfici. Allegorice autem, dito ista uisibili morte occidatur. hanc dicit maiorem causam quam illam, quod ei non dat terra uirtutem suam, ne spiritaliter moriatur. carnalitcujus virtutem non accipit; sapere autem secundum carnem, mors est. Quam ille non intelligens, amisso regno gemit: et corporalem mortem tremit. Sed quid ei respondit Deus? Nequaquam ita fiet; sed omnis qui occiderit CaSolet enim septenarius numerus saepissime in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bono studio bonũ opus agnus. S.¬
ñ rect̾e diuidimus: si habere discretionẽ
caluarie loco. Int̾rogat as cam ñ tanquã
ignarus eũ a quo discat. s tanquã iudex
reũ quẽ pumat ubi sit fr̃ eius. Respondit
ille nescire se. neq frĩs se ẽẽ custodẽ. Usq
nunc quid nobis respondent udei cũ eos

Expanded text:
cum bono studio bonum opus agimus; scum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem Caluariae loco. Interrogat deus Cain non tamquam ignorans eum, a quo discat, sed tamquam iudex reum, quem puniat, ubi sit frater eius. respondit ille nescire se nec eius se esse custodem: usque adhuc quid nobis respondent Iudaei cum eos
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dixi dñe miserere mei: sana animã
meam quia peccaui tibi. Eidẽq pecca¬
to quandiu eẽt adhuc meorũ mortali
corpore ꝑsp̃e grẽ liberi dominarentur.
nunc aũt ignorantes dei iusticiã &esu¬
amuolentes constituere: elati de opib
legis. ñ humiliati depeccatis suis. ñ qͥe¬
uerunt. s offenderunt in lapidẽ offensio¬
nis. &e exarserunt iracundia aduersus xp̃m
cuius oꝑa uidentes deo accepta eẽ dolue¬
runt. tropologice aũt recte offert̃. cũ rec¬
ta intentione aliquid agitur. S ñ rect̾e di¬
uiditur. si ñ hoc qd̾ pie agit᷑. ctiã subtilit̃
discernatur. Oblata eñi rect̾e diuidere est.
quelibet bona mã studia sollicite discer¬
nendo pensare. Qd qui agere dissimulat:
etiam rect̾e offerens peccat. Sepe nanq
ce qd̾ bono studio gerimꝰ: discernere caute
negligimus. & quo iudicet᷑ fine nescimꝰ.
et ñ nunquã hoc fit iratus criminis. qd̾
putat᷑ causa uirtutis. Rect̾e gͦ offerimus.

Expanded text:
Ego dixi, Domine, miserere mei: sana animam meam, quia peccavi tibi , eidemque peccato quandiu essent adhuc in mortali corpore, per spem gratiae liberi dominarentur. Nunc autem ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, elati de operibus legis, non humiliati de peccatis suis, non quieverunt, sed offenderunt in lapidem offensionis, et exarserunt iracundia adversus Christum, cujus opera videntes Deo accepta esse, doluerunt. Tropologice autem recte offertur, cum recta intentione aliquid agitur; sed non recte dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere, est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare: quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur sine fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mentes propt̃ amissionẽ regni temporalis.
rali morte interibit genus impiũ iudeoꝵs
uet. idẽ auferet abeis septem uindict᷑as
quib alligati st̃ propt̃ reatum occisi xp̃i.
s. solam disꝑsionẽ meruerint uixta qd đr in¬

Expanded text:
mentibus pro amissione regni temporalis. rali morte interibit genus impiorum carnalvet, id est, auferet ab eis septem vindictas, quibus alligati sunt propter reatum occisi Christi, sed solam dispersionem meruerint, juxta quod
Abbreviated transcription (Latin):
oiginali peccato fr̃icidii suꝑ addere scelꝰ.
ideo maiore maledictione dignus habe
bat᷑. Maledict᷑us ẽ eñi popłs infidelis
iudeorũ at̾ra. idẽ ab eccłia. quȩ aperuit
os suũ inconfessione peccatorũ accipere
sanguinẽ xp̃i qui effusus ẽ inremissionẽ
peccatorũ om̃iũ de manu peccatoris no¬
lentis c̃e sub gr̃a s sublege. ut ẽẽt abeccłia
maledict̾us. idẽ ut ostenderet eũ eccłia

Expanded text:
originali peccato fratricidii superaddere scelus, ideo majore maledictione dignus habeeorum infidelis a terra, id est, ab ecclesia, quae aperuit os suum in confessione peccatorum accipere sanguinem Christi, qui effusus est in remissionem peccatorum omnium, de manu persecutoris nolentis esse sub gratia, sed sub lege, ut esset ab Ecclesia maledictus, id est, ut responderet eum ab Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiitaᷤᷤ duoꝵ filioꝵ adam. similitudinẽ habet
duorũ popłorũ qui erant diuersis tẽpori¬
bus ad fidem uenturi. pari oꝑe. s dissimi¬
l caritate ante dm̃. fuit aũt abel pastor
ouium. &e cam agricola. S sicut cam¬

Expanded text:
tivitas duorum filiorum Adam, similitudinem habet tivitas duorum filiorum Adam, similitudinem habet duorum populorum, qui erant diversis temporibus ad fidem venturi, pari opere et dissimili charitate ante Deum. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Sed sicut Ca
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ñsicut inquit cam ex maligno erat
&e occidit frẽm suum. & cuiꝰ rei gr̃a occidũ.
inmunuis eius quia hoc ipse male diuide¬
bat. dans deo aliquid suũ. sibi autẽ se ip¬
sum. Qd̾ om̃s faciunt quiñ dei s suam
sect̾antes uoluntatẽ id est ñ rect̾o s ꝑuer¬
so corde. uiu entes. offerunt tam̃ deo mu¬
nus qͦ putant eũ redimi ut corũ ñ opitu¬
ie tur sanandis prauis cupiditatib sed
tib regnet inuict᷑onis ce pace terrena. ñ
caritate consolandi. s dñandi cupidita te
Bom quippe ad hoc utuntur mundo:
ut fruantur deo.Maliaũt contra ut fru¬
antur mundo ut uolunt deo. qui tam̃
eum uel ẽẽ uel res humanas iam curare
credunt. Dixitq cam adabel frẽm
suum. sub auditur ea quȩ locutus ẽ dñs.
Suꝑfluũ gͦ est qd̾ insamaritanorũ & nr̃o
uolumine reperit᷑. Transeamus in cãpũ
Cũ eeñt inagro surrexit cam aduersus
abel frẽm suũ. & int̾fecit eũ ce cę̧tera. Nla¬

Expanded text:
n sicut, inquit, Cain ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? in munus ejus, quia hoc ipso male dividebat, dans Deo aliquid suum, sibi autem seipsum. Quod omnes faciunt, qui non Dei, sed suam sectantes voluntatem, id est, non recto sed perverso corde venientes, offerunt tamen Deo munus, quo putant eum redimi, ut eorum non opituletur sanandis pravis cupiditatibus, sed tibus regnet in victoriis et pace terrena, non charitate consulendi, sed dominandi cupiditate. Boni quippe ad hoc utuntur mundo, ut fruantur Deo; mali autem contra ut fruantur mundo, uti volunt Deo, qui tamen eum vel esse, vel res humanas curare non credunt. Dixitque Cain ad Abel fratrem suum, subauditur ea quae locutus est Dominus. Superfluum est ergo, quod in Samaritanorum et nostro volumine reperitur: Transeamus in campum. Cumque essent in agro, surrexit Cain adversus Abel fratrem suum, et interfecit eum, et caetera. Na
Abbreviated transcription (Latin):
lli se nescue xp̃m respondent. fallax enĩ
cam ignoratio. iudeorũ est falsa negatio.
ad cam. Quid fecisti: Uox sanguinis
fr̃s tui clamat adme de t̾ra. Sic arguit
inscripturis scĩs uox diuina udeos. Ha¬
bet cm̃ magnã uocẽ xp̃i sanguis int̃ra.
Hec ẽ uox clara. uox sanguinis quam
sanguis ipse expͥmit exore fidelium.
codẽ sanguine redẽptorũ. Dix̃q ds

Expanded text:
 se Christum respondent. Fallax enim Cain ignoratio Judaeorum est falsa negatio. ad Cain: Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. Sic arguit in Scripturis sanctis vox divina Judaeos; habet enim magnam vocem Christi sanguis in terra haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum. Dicit deus
Abbreviated transcription (Latin):
pitur: ita noui testamend fides ex inno¬
centiȩ grã dnm̃ laudans. ueteris testam̃
Aterrenis oꝑib ante ponitur.
aut̃ ñ diuidas. peccasti. Utiq quia &e sian¬
tea iudei rect̾e rect᷑a illa fecerant. in eota¬
men infidelitatis rei sunt. quia xp̃o ueni¬
ente iam tẽpus noui testamenti. a tempo¬
re ueteris testamenti ñ distixerunt. qina
e si obtempasset cam deo dicent quiesce.
sub te erit appetitus eius. & tu dominabe¬
ris illius: adse comieitisset peccatũ suum.
sibi hoc tribuens & confidens indeo. Aosic
adiutus indulgendie grã ipse peccato suo
dñaret̾ ñ illo sib dominante seruus pec¬
cati.frẽm occideret in nocentẽ. Sic oe iu¬
dei in quorũ figura hec gerebant᷑: siqui¬
escerent asua ꝑturbatione ce tempussa¬
lutis ꝑ gram inpeccatorũ remissione
cognoscentes. audirent xp̃m dicentẽ.
ñ ueni uocare iustos s peccadores in pe

Expanded text:
pitur, ita noui testamenti fides ex innocentia gratiae deum laudans ueteris testamenti terrenis operibus anteponitur, recte non dividas, peccasti, utique, quia et si antea Judaei recte recta illa fecerunt, in ea tamen infidelitatis rei sunt, quia, Christo veniente, jam tempus Novi Testamenti a tempore Veteris Testamenti non distinxerunt. Quia sicut si obtemperasset Cain Deo dicenti: Quiesce, sub te erit appetitus ejus, et dominaberis tu illius, ad se convertisset peccatum suum sibi hoc tribuens, et confidens in Deo; ac sic adjutus per indulgentiae gratiam, ipse peccato suo dominaretur, non illo sibi dominante, servus peccati fratrem occideret innocentem. Sic et Judaei in quorum haec figura gerebantur, si quiescerent a sua perturbatione, et tempus salutis per gratiam in peccatorum remissionem cognoscentes, audirent Christum dicentem: Non veni vocare justos, sed pec
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificandum est. Non aũt rect̾e diuidi¬
dur. cũ ñ discernunt᷑ rect̾e. uł loca ueltẽ¬
uel qui offertur. uel hiquib aduescendũ
distribuit᷑ qd̾ oblatũ est. ut diuisionẽ hic dis¬
cretionẽ intelligamus. Siue c̃ offertꝰ ubiñ
oportet. aut qd̾ ñ ibi. s alibi oportet. Siue
nusquã &e ñquã penitus debuit. siue cũ
electiora sub eiusdem generis rerũ tenet hõ
quã sunt ea quȩ offert deo. siue eius reiq̃
oblata est fit particeps prophanus aut qui¬
libet quȩ fas ñ est fieri. In quo aut̃ horũ
deo displicuerit cam: ñ est facile inuenire.¬

Expanded text:
sacrificandum est; non autem recte dividisacrificandum est; non autem recte dividitur, dum non discernuntur recte uel loca uel temuel qui offert et cui offertur uel hi, quibus ad uescendum distribuitur quod oblatum est, ut diuisionem hic discretionem intellegamus; siue cum offertur ubi non oportet, aut quod non ibi sed alibi oportet, siue nusquam et numquam penitus debuit, siue cum electiora sibi eiusdem generis rerum tenet homo, quam sunt ea, quae offert Deo, siue eius rei. quae oblata est, fit particeps profanus aut quilibet quem fas non est fieri. In quo autem horum Deo displicuerit Cain, facile non
Abbreviated transcription (Latin):
subte erit appetitus eiꝰ. &e tu dñaberis
illius. Necessitate cõpellimur insin¬
głis diutiꝰ immorari. Siquidẽ &e nunc
Quare irasceris: &e quare concidit uul¬
tus tuus: Nonne sibene egeris dimitte¬
tur tibi. & si ñ bene egeris. ande fores pec¬
catũ tuum sedebit: Et adte societas
eius: s. tumagis dominare eius. Qd̃ aut̃¬
dieit quare irasceris. & inuidiȩ infrẽmli¬
uore cruciatus. uultũ demittis interrã.
nonne sibene egeris dimitcet᷑ tibi delic¬
tum.siue ut theodocion ait. acceptabile
erit. idẽ munus tuum suscipiam ut sus¬
cepi munus fr̃ĩs tui: qd si male egeris pec
cetali iantore comitaberis. Uerũ quia
liberi arbitrii es: moneo ut ñ tibi pecca¬
tum.s tu peccato domineris. Qd uͦ. in
ne si recte offeras. recte aũt ñ diuidas
peccasti. quia ñ elucet cur uel unde sit
dict᷑um multos sensus peperit. huius lo¬
e obscuritas. cũ diuinarũ scripturarum
tractatorum quisq scđm fidei regulam
id conat̾ ex ponere. Rect̾e quippe offertꝰ

Expanded text:
sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Necessitate compellimur in singulis diutius immorari. Siquidem et nunc Quare irasceris, et quare concidit vultus tuus? Nonne si bene egeris dimittetur tibi? et si non bene egeris, ante fores peccatum tuum sedebit, et ad te societas ejus, sed tu magis dominare ejus. Quod autdicit, Quare irasceris, et invidiae in fratrem livore cruciatus, vultum demittis in terram? Nonne si bene feceris, dimittetur tibi omne delictum? sive, ut Theodotion ait, acceptabile erit, id est, munus tuum suscipiam, ut suscepi munus fratris tui. Quod si male egeris, illdebit, et tali janitore comitaberis. Verum quia liberi arbitrii es, moneo ut non tui peccatum, sed tu peccato domineris. Quod vero ne si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti? quia non elucet cur vel unde sit dictum, multos sensus peperit eis obscuritas, cum divinarum Scripturarum quisque tractator secundum fidei regulam id conatur exponere. Recte quippe offertur
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ethimologiam ipsius ex primens
peperit fratrem eius abel. Abel interpre¬
catur luctus siue uanitas. uel pauor aut
miserabilis. fint aut̃ abel pastor oinũ.
ce cam agricola. fact̾um est aut̃ post mł¬
tos dies. ut offerret cam defruct̾ib tenx¬
dño munera. Abel aut̃ obtulit deprimo
genitis gregis sui &e de adipib eorũ: &e irs¬
pexit dñs ad abel et admunera eiꝰ: ad
cam uͦ &e admimera eius ñ respexit. Un
& inflammauit dñs suꝑ abel & suꝑ
sacrificium eius:. Suꝑ cam uero et suꝑ
sacrificium eius ñ unflãmauit. Ignem
ad sacrificiũ deuorandum. solitũ ueni¬
re decelo. & indedicatione templi sub
salomone legimus. & quando helias
minonte carmelo construxit altare.
qd̾ corde obligato inmalicia profertur.
Mundare enĩ prius debet animũ qui
munus offerre uult deo: quia omne
qd̾ datur deo exdantis mente pensat᷑.
Iratusq ẽ cam uehement̃: & concidit
uultus eius. Bixitq dñs ad eum. Qua¬
ie iratus es. & cur concidit facies tua:

Expanded text:
unde etymologiam ipsius exprimens, peperit ejus fratrem Abel. Abel interpretatur luctus, sive vanitas, vel vapor aut miserabilis. Fuit autem Abel pastor ovium, et Cain agricola. Factum est autem post multos dies, ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino; Abel autem obtulit de primegis sui, et de adipibus eorum; et respexit Dominus ad Abel et ad munera ejus: ad Cain vero et ad munera ejus non respexit. UndEt inflammavit Dominus super Abel et sacrificium ejus; super Cain vero et super sacrificium ejus non inflammavit. Ignem autem ad sacrificium devorandum solitum venire de coelo, et in dedicatione templi sub Salomone legimus, et quando Elias in monte Carmelo construxit altare.  non accipitur, quod corde obligato in malitia profertur. Mundare etenim prius debet animum, qui munus offerre vult Deo, quia omne quod datur Deo, ex dantis mente pensatur. Iratusque est Cain vehementer, et concidit vultus ejus. Et dixit Dominus ad eum: Quare iratus
Abbreviated transcription (Latin):
mnorienis propt̃ mulierẽ quã tulist Habet enĩ
uirũ. Abi melech uero ñ tetigerat eam. & ait.
Dñe nũ gñtẽ ignorantẽ & iustã int̾ficies:
Donne ipse dixit mͥ soror mea est. Et ipsa
ait frat̾ ms̃ est. Insimplicitate cordis mei
& mundicia manuũ mearũ fecihoc. Queri
solet quomͦ adhuc milla ȩtate prosare pul¬
magis formȩ illius uis miranda ẽ. quȩ ad¬
huc amari potuit: quã questio difficilis pu¬
canda. Dixitq ad eũ ds̃. Et ego scio qđ insim¬
plicitate cordis feceris. & idõ custodiuite
ne peccares mme. & non tangeres eam. Nẽ¬
igitur redde urorẽ ui ro suo quia propħa ẽ.
& oabit prote & uiues. Sinaũt nolueris
redd̃e: scito qd̾ morte morieris tu & omnia
que tua sunt. Qs ait ds adabimelech propt̃
sarã pcꝑcitib. ut ñ peccares mnine quando
cam admonuit uxorẽ abrahã ẽẽ. quã puta¬
quando talia cõmittunt᷑. que putant ho¬
mines leuit̃ habenda tanquã incarne
peccati. Qd̾ aut̃ dirit ei tu morieris:i ħ no

Expanded text:
morieris propter mulierem quam tulisti? Habet enim virum. Abimelech vero non tetigerat eam, et ait: Domine, num gentem ignorantem et justam interficies? Nonne ipse dixit mihi, Soror mea est, et ipsa ait, Frater meus est? In simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc. Quaeri solet quomodo adhuc in illa aetate pro Sara pulmagis formae illius vis miranda est quae adhuc amari poterat, quam quaestio difficilis putanda. Dixitque ad eum Deus: Et ego scio quod simplici corde feceris, et ideo custodivisse, ne peccares in igitur redde uxorem viro suo, quia propheta est, et orabit pro te, et vives. Si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris, tu et omnia  6. Quod ait Deus ad Abimelech, propter Saram, Et peperci tibi ut non peccares in me, quando eum admonuit uxorem Abrahae esse, quam putaquando talia committuntur quae putant homines leviter habenda, tanquam in carne peccata. quod autem dixit ei: ecce tu morieris, etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut colũbe. Utraq tam̃ auis simplex est¬
& innocens. Uolucres descendentes supra cor¬
cant. pastũ quendã suũ decarnaliũ diuisio
ne querentes. Qd aut̃ illis considñtibꝰ abigebat
eas abram: significat multos carnales me¬
rito scõꝵ infine mundi abangustus lib̃an¬
dos. Qd̃ aũt circa solis occasũ pauor irruit
mabram & horio magnꝰ & tenebrosus
significat circa huiꝰ scł finem magnã ꝑtur¬

Expanded text:
tur ut columba, utraque tamen avis simplex ettur ut columba, utraque tamen avis simplex et innocens. Volucres descendentes super cunt, pastum quemdam de carnaline quaerentes. Quod illic consedens Abram abigebat eas, significat multos carnales meritis sanctorum in fine mundi ab angustiis liberandos. Quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abram, et horror magnus et tenebrosus, significat circa hujus saeculi finem magnam pertur
Abbreviated transcription (Latin):
ei cognoscendo scies quia peregrinum
erit sem̃ tuũ interra ñ sua. &e seruiet ce
itaq ẽ modus promiss seminis abrahe.
ce ista ẽ figura. Piuuencã eñĩ significa¬
ta est plebs posita sub iugo legis. ꝑcapr̃a:
eadẽ plebs peccatrix futura. Parietem:
eadem plebs bene etiam regnatura. Que¬
animalia ideo trima dicunt᷑. quia ꝑ
articulos temporũ abadam usq ad noe.
&e inde usq ad abraham. & inde usq
ad dauid. tanquã terciam etatẽ gerens.
ille popłs adoleuit. ꝑturturẽ ce colũ¬
bam spũales popłi figurati sunt indi¬
uidui filii promissionis. & heredes reg¬
ni futuri. Quoꝵ etas teporał ideo tacet᷑. quia
et̃na meditantes. transgressi sunt desidĩo
tẽporalia. Siquidẽ qd̾ animalia illat̾ma
diuidunt᷑ aduersus se inuicẽ partib cons¬
titutis: sic carnales & inpopło ueteri. et
nunc int̾se diuidunt᷑. Porro aues ido nõ
diuidunt᷑. quia spũales indiuiduis̃. scisma
ñ cogitant. nec seducunt᷑ abhereticis. sed

Expanded text:
num erit semen tuum in terra non sua, et serviet et itaque modus promissi seminis Abrahae, et ista est figura. Per juvencam enim significata est plebs posita sub jugo legis; per capram, eadem plebs peccatrix futura. Per arietem, eadem plebs bene etiam regnatura. Animalia vero ideo tria dicuntur, quia per articulos temporum ab Adam usque Noe, et inde usque ad Abram, et inde usque ad David, tanquam tertiam aetatem gerens ille populus adolevit. Per turturem et columbam, spirituales populi figurati sunt, individui filii promissionis, et haeredes regni futuri: quorum aetas temporis ideo tacetur, quia aeterna meditantes, transgressi sunt desideria temporalia. Sed quid est, quod animalia illa tria dividuntur, adversus se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in populo veteri, et nunc inter se dividuntur? Porro aves idcirco non dividuntur, quia spirituales individui sunt: schisma non cogitant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
perunt. Tabernacłm aũt illud abrahȩ
ipsam ieri̾m de signauit. ubi pro tẽpore
primũ ad uenien᷑ acredentib acceptus:
ab increduliᷤ ĩ ligno suspensus ẽ. Intrib
nunciat᷑ aduentꝰ. cũ quo duo angłi comi¬
tabantur. quos pleriq moysen &e heli¬
am accipiunt. Unũ priscȩ legis ladoẽ:
qui ꝑeandẽ legẽ aduentum dñi indi¬
cauit. Alium qui infine mundi uen¬
tuius est. ce denunciaturus scdm ad¬
deis predicaturus. Unde &e inmonte

Expanded text:
perunt. Tabernaculum autem illud Abrahae, ipsam Jerusalem habuit, ubi pro tempore primum adveniens, a credentibus acceptus, ab incredulis in ligno suspensus est. In tribus nuntiabatur adventus. Cum quo duo angeli comitabantur, quos plerique Moysen et Eliam accipiunt: unum priscae legis latorem, qui per eamdem legem adventum Domini indicavit; alium qui in fine mundi venturus est, denuntiaturus secundum addaeis praedicatu
Abbreviated transcription (Latin):
abimelech sare dixit. ecee mile argensis
dedi fri tuo. Hoc ent tibi inuelam̃tũ
ocłoꝵ ad om̃s quicecũ sũt. & quocunq
perrexeris. Mementoq te deprehensã.
queso iocando loquit᷑: eo qd̾ ipsa dixerit
frẽm suũ ẽẽ. simulando qui erat maritus.
Hortaturq ut hoc inposterũ meminerit.
ne deinceps simulatione idẽ opprobriũ

Expanded text:
Ecce mille argenteos dedi fratri tuo, hoc erit tibi in velamentum oculorum, ad omnes qui tecum sunt, et quocunque perrexeris, memento te deprehensam, quasi jocando loquitur, eo quod ipsa dixerit fratrem suum esse simulando, qui fuit maritus, hortaturque ut hoc in posterum meminerit, ne deinceps simulatione, id est, opprobrium
Abbreviated transcription (Latin):
ardor desiderii carnalis exprimitur: Cũ ergo
nire. inipla qualitate ultionis. innotuit macu¬
lam criminis. Sulphur quippe fetorẽ habe
ignis ardorẽ. Qui itaq ad ꝑuersa de sideria
ex carnis fetore arserant. dignũ fuit ut si¬
mul sulphure & igne perirent. quatinusex
iusta pena discerent.& iniusto desidio quid
fecissent. Nespiciensq uxor illiꝰ postse
figurauit. qui ꝑ grãm dei uocati retro respicei¬
unt adea que reliquerant redire conten¬
dunt. Dequib ipse dñs. Nemo inquit po¬
nens manũ suam suꝑ aratrũ. & aspiciens retro.
aptus est regno dei. Unde et illa prohibet᷑ re¬
tro respicere. ꝑ qd̾ ostenderet ñ ẽẽ redeundum
adueterẽ uita his qui ꝑgrãm regenerati uld
remansit &e insalẽ conuersa est:exemplũ prestu
ad condimentũ fideliũ unde alii saliant᷑. Nã
fatui negligeremus. s ut sapientes cauere

Expanded text:
ardor desiderii carnalis exprimitur? Cum ergo ardor desiderii carnalis exprimitur? Cum ergo decrevisset, in ipsa qualitate ultionis innotuit maculam criminis. Sulphur quippe fetorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis fetore arserant, dignum fuit ut simul sulphure perirent et igne, quatenus ex justa poena discerent ex injusto desiderio quid fecissent. Respiciensque uxfiguravit, qui, per gratiam Dei vocati, retro respiciunt, et ad ea quae reliquerant redire contendunt. De quibus Dominus: Nemo, inquit, ponens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei. Unde et illi prohibetur retro respicere, ut per id ostenderet, non esse redeundum ad veterem vitam, qui per gratiam regenerati ultiremansit, et in salem conversa est, exemplum praestat ad condimentum fidelium, unde alii saliantur. Namfatui neglegeremus. sed prudentes cauerem
Abbreviated transcription (Latin):
ciis secura. Unde iste loth ad angłin dicit.
Est cuntas hec iuxta adquã possũ fugere par¬
ua & saluabo inea. Nunquid ñmodica est:
ge diuisa est. nec tam̃ agaudio salutis aliena.
Si tunc inactiõe hacuitã suam coniuges qͣsi
inparua ciuitate custodiunt: quando prose
assiduis precib int̃cedunt. Unde recte per
angłm ad eundẽ loth dr̃. Ecce etiã in hoc sus¬
cepi preces tuas. & ñ subuertã urbẽ ꝓqua locu
talis comugii uita dãpnat᷑. Dequa precatio¬
ne quoq paulus admonuit dicens. Nolite
fraudar inuicẽ nsi forte ex consensu ad tẽpꝰ
ut uacetis orationi.¬
Q a egesus cdt suꝑ cerã &e loch ingrellus est
segor. Igitur dñs pluit suꝑ sodomã & gomon
sulphur & ignẽ adño decelo & subuerdt ciu¬
tates has. et omnẽ circa regionẽ. uniuersos ha¬
bitatores urbiũ. & cuncta terre uirentia. Qud
insulphure nisi feco carnis. & quid ꝑignẽ ni

Expanded text:
ciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: ciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, ge divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua loctais conjugii vita damnatur. De qua precatione quoque Paulus admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationiSol egressus est super terram et Lot ingressus est Segor. Igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de coelo; et subvertit civitates has, et omnem circa regionem, universos habitatores urbium, et cuncta terrae virentia. Greg. Quid in sulphure nisi fetor carnis, et quid per ignem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ agaudio ȩt̃nȩ salutis aliena. Itẽ aliter.
Anlentẽ sodomã fugere ẽ.: illicita carnis de¬
sideria declinare. Aititudo uͦ est montium.
munditia continentiũ. Uelcerte quasi in
monte sunt quietiã carnali copulȩ in he¬
rent. s tam̃ extra suscipiendȩ prolis ad¬
mixtionẽ debitã nulla carnis uoluptate
soluunt᷑. Inmonte quippe stare ẽ: fructũ
scelera qͥdẽ carnis descrunt. nec tam̃ incon¬
iugio positi usus solũmͦ debit iura conser¬
uant. Exiit quidẽ loth de sodoma. s ta¬
dãnabilis uita relinquit᷑. Sadhuc celsi¬
tudo conugalis continentiȩ. subtilider
ñ tenet᷑. Est inmedio sego ciuitas quę fu¬
gientẽ saluet & infirmũ. quia cũ sibi ꝑ in¬
continentiã miscent᷑ coniuges. & lapsus sce¬
lerũ fugiunt. & tam̃ uenia saluantꝰ. Quasi
paruã quippe ciuitatẽ inueniunt. inqua
abigne defendant᷑: quia comugalis hec ui¬
ta n quidẽ inuirtutib mira ẽ. s tam̃ asupli¬

Expanded text:
aliena. Item aliter: Ardentem Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare; altitudo vero est montium, munditia continentium; vel certe quasi in monte sunt, qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare, est fructum scelera quidem carnis deserunt, nec tamen, in conjugio positi, usus solummodo debiti jura conservant, exiit quidem Lot de Sodomis, sed tadamnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicontinentiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppli
Abbreviated transcription (Latin):
erant filias eiꝰ: & dixit. Surgite egredimini
deloco isto. quia dñs delebit ciuitatẽ istã.
cͥt uisusẽ eis qͣsi ludens loqui. & locutꝰ est
inquit adgencros suos. qui acceꝑant filias
suas. quia postea duç filiȩ loch. uirgines fuis
rat. Ecce duç filiȩ meȩ que ñ cognouerunt
uirũ. Et nunc scriptura cõmemorat eũ ha
cutus est adsponsos qui accepturi erant filiã
euis. Nec dũ gͦ filiȩ uirgines. matrimonio fue¬
rant copulate.
babes. ne & tu parit̾ ꝑcas inscelere cuntatis.
Dissimulante illo: apprehederunt manũ eius.
ac manũ uxoris ac duarũ filiarũ eiꝰ eoqd̾ par¬
ceret dñs illi. & eduxerunt eũ posueruntq
ertia ciuitatẽ. ibiq locuti sunt adeũ dicenteᷤ.
alua ammã cuam noli respicere postergũ.
nee stel inom̃i loco circa regionẽ. s in monte
sluĩ te fac. ne ce tu simul pereas. Igitur. loth
ft̃ abrahã iustus & hospitalis insodomis.
quier illo incendio qd erat similitudo futu¬

Expanded text:
imini de loco isto, quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Et locutus est, inquit, ad generos suos qui accepturi erant filias ejus. Quia postea duae filiae Lot virgines fuissrat: Ecce duae filiae meae quae non cognoverunt virum, et nunc Scriptura commemorat eum cutus est ad sponsos, qui accepturi erant filias ejus. Necdum igitur virgines filiae matrimonio fuerant copulatae. bDissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem: ibique locuti sunt ad eum, dicentes: Salva animam tuam: noli respicnec stes in omni circa regione, sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Igitur Lot frater Abraham, justus et hospitalis in Sodomis, qui ex illo incendio quod erat similitudo futu
Abbreviated transcription (Latin):
mendat scriptura magis meritis abrahȩ libe¬
ratũ eẽ loth. ut intelligamus iustũ loth dicũ
seđm quendã modũ. maxime qd̾ unũ ueruil
dm colebat. & propt̃ cõparationẽ scelerum
sodomoꝵ. int̾ quos uiuens ad uitã simileil
nom potuit ineliari. N scendit q loch adcl

Expanded text:
mendat Scriptura meritis magis Abrahae liberatum esse Loth, ut intellisecundum quendam modum, maxime quod unum uerum deum colebat et propter comparationem scelerum Sodomorum, inter quos uiuens ad uitam similem non potuit inclinari. Ascendit autem L
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ quasi incredibili. & qd corpoꝵ natu
rañ capiat coire quẽ piam nescientem.
onceperunt gͦ duȩ filie loth de patre
suo. peperitq maior filiũ. & uocauit nom̃ eiꝰ
moab. Ipse est pat̾ moabitarũ usq in presen¬
tem diem. mino quoq peperit filiũ. & uo¬
cauit nom̃ eius amon. idẽ filiꝰ popłi mei.
Ipse ẽ pat̃ amonitarũ usq hodie. Noab in
minis reddit᷑. filius generis mei. siue ut me¬
lius est inhebreo filius popłi mei. sic descri¬
bitur ut exparte sensus nominis. ex parte¬
sensus nominis exparte ipse sit sermo. Am
concubuerunt cũ co. ñ illud qd̾ cũ aso¬
domis liberatus est. sed aliud figuratũ est.
Tunc eñi ipse loth future legis uidebat᷑ gestas¬
sc ꝑsonã. Qd̾ quidẽ ex illa procreati. & sublege
positi male intelligendo quodãmodo se ine¬
bnant. ca q ñ legitime utendo infidelitatis
oꝑa pariunt. Bonaẽ eñi apłs inquit lex siquis

Expanded text:
desuper quasi incredibile, et quod rerum natura desuper quasi incredibile, et quod rerum natura non capiat coire quempiam nescientem. Conceperunt ergo duae filiae Lot de patre suo; peperitque major filium, et vocavit nomen ejus Moab. Ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem. Minor quoque peperit filium, et vocavit nomen ejus Ammon, id est filius populi mei, ipse est pater Ammonitarum usque hodie. Moab intminis redditur, filius generis mei, sive, ut melius est in Hebraeo, filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, et ex parte ipse sit sermo. Ammiae concubuerunt cum eo, non illud quod a Sodomis liberatus est, sed aliud figuratum est. Tunc enim ipse Lot futurae legis videbatur gestasse personam, quam quidam ex illa procreati et sub lege positi, male intelligendo, quodammodo se inebriant, eamque non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, inquit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
uinca ipse &e filiȩ eius. Qucrit᷑ cur primũ
fuge montiꝰ sego pretulerit: & eam in habita¬
łm suum uoluerit saluari. nunc desegorrursũ
idmontẽ migret: Respondebimus uerã ẽẽ illã
hebreoꝵ comecturã desego. qd̾ frequent terrȩ¬
motu obruta. primũ bale postea sali sa ap¬
pellata sit. timueritq loth dicens. Si cũ cęt̾ẽ
adhuc urbes starent ista sepe subu̾sa ẽ quanto
magis nunc incõmun ruma ñ poterit lib̾a¬
n: Et hanc occasionẽ infidelitatis. etiam in
filiascoitus dedisse principiũ. Qui eñi cete¬
ras subrui uiderat ciuitates. &. hanc stare.
seq dei auxilio erutũ: utiq deeo qd̾ sibi con¬
cessũ audierat: ambigere ñ debuit. Dixitq
maio adminorẽ. Pater nr̃ senex ẽ & cȩtera¬
putauerint defecisse humanũ genus. & idõ
cũ patre concubuerint: non excusat patrẽ
Demq hebrei qd̾ sequit᷑. et nescruit cũ dor¬
misset cũ ea. & cũ surrexisset abea ad pungunt

Expanded text:
filiae ejus. Quaeritur quare cum primum fugae montis praetulerit Segor, et eam in habitaculum suum voluerit liberari, nunc de Segor rursum ad montem migret. Respondebimus veram esse illam Hebraeorum conjecturam de Segor, quod frequenter terraemotu obruta Bale primum, et postea Salisa appellata sit; timueritque Lot dicens: Si cum caeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est, quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari, et hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias dedisse coitus principium. Qui enim caeteras viderat subrui civitates et hanc stare, seque Dei auxilio erutum, utique de eo quod sibi concessum audierat, ambigere non debuit. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nuputaverint defecisse humanum genus, et ideo cum patre concubuerint, non excusat patrem. Denique Hebraei quod sequitur, Et nescivit et cum dormisset cum eo, et cum surrexisset ab eo, appungunt
Abbreviated transcription (Latin):
nuda &e apta sint ocłis eius: mala tamen
sodomȩ et gomone noluit audita iudicare
quiait. Descendã &x uidebo utrũ clamorẽ qui
probationẽ quasi dubitat. nisi ut grauitatis
nobis exemplũ proponat. ne mala hominũ
ante presumamus credẽ qũa probare: Et ec¬
ce pangłos ad cognoscenda mala descendit.
ficultate credidit. cũ audiuit: et tam̃ sine tar¬
ditate ꝑcussit. cũ uerũ cognoscendo repꝑit.
et tarde credenda fc̃ cũ audiunt᷑. & citius puni¬
enda cũ ueracit̾ agnoscunt᷑.
onuertert̃q se inde: et abierunt sodomã.
abraham uͦ adhuc stabat corã dño. & apꝓpin¬
quaginta iustis usq indecẽ siinuenirentur
in sodomis. dixerit dñs urbẽ eẽ saluandã: Nu¬

Expanded text:
nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo utrum clamorem qui probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, ficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit cum verum cognoscendo reperit,et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnoscuntur. Converteruntque se inde, et abierunt Sodomam, Abraham vero adhuc stabat coram Domino, et approquaginta justis usque in decem si invenirentur in Sodomis, dixerit Dominus urbem esse salvandam? Ni
Abbreviated transcription (Latin):
tib intra domũ loth reducitur & munitur.
nisi qd̾ iustus quisq dũ prauoꝵ insidias susti¬
net admentẽ reuertit᷑ & imꝑterritus manet :
queunt. quia corruptores mentiũ contra ui¬
cã iusti nullũ accusationis adicũ depreben¬
dunt: ꝑ cussi cecitate quasi domũ circũ eunt
qui inuidentes dicta factaq ꝑserutant᷑. S qͥa
eis de uita iusti fortis undiq ac laudabilis
actio obuiat: errantes nichil aliud quã pa¬

Expanded text:
tibus intra domum Loth reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? queunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate, quasi domum circumeunt, qui, invidentes, facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nil aliud quam pa
Abbreviated transcription (Latin):
te. & magnificasti miscdiam tuã quã fecisti
mecũ ut saluares animã meã. nec possũ in
mon te saluari. ne forte apprehendat me ma¬
lũ & moriar: est ciuitas hȩc iuxta adquam
possũ fugere parua.& saluabor mea. Nunqͥd
ñ modica est: Et uiuet anima mea. Dixitq
ad eum. Ecce etiã in hoc suscepi preces
tuas ut ñ subuertã urbẽ proqua locutuses.
Festina & salua te ibi quia ñ potero facere
quicquã donee ingrediaris illuc. Iccirco
uocatũ est nom̃urbis segor. Quid gͦ signifi
cat qd ipse loth ardentẽ sodomã fugiens se¬
gor uenit. et nequaquã ad montana conscen¬
dit. nisi qd̾ sodoma ꝗͤ int̾pretat᷑ cecitas. mun¬
dana ex primit desidia : Altitudo uͦ monti¬
ũ: speculatio ẽ ꝑfectorum. S quia multist̃
isti qui mundi quidẽ illecebras fugiunt. sed
tam̃ inactione posit contẽplationis api¬
cem subire nequeunt: hoc est qd̾ exiuit
quidẽ de sodomis. s tam̃ admontana ñ ꝑ¬
uenit. quia dãpnabilis uita relinquitur

Expanded text:
gnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar: Est civitas haec juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina et salvare ibi, quia non potero facere quidquam donec ingrediaris illud. Idcirco vocatucat, quod ipse Lot ardentem Sodomam fugiens, venit Segor, et nequaquam ad montana conscendit, nisi quod Sodoma, quae interpretatur caecitas, mundana exprimit desideria, altitudo vero montium, speculatio est perfectorum? Sed quia multi sunt justi, qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen, in actione positi, contemplationis apicem subire non queunt, hoc est quod exivit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montana non pervenit, quia damnabilis vita relinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
unz & introdurerunt ad se loch clauser̃q
ostiũ et eos qui erant foris ꝑcusserunt ce¬
aorasia qd magis significat si dici posset
auidentia. que faciãt ñ uideri ñ omnia: b
qd̾ ñ opus est. Nã merito mouet quomͦpo
tuerunt deficere querentes ostiũ si talierãt
cecitate ꝑcussi ut omnino nichil uiderent.
hoc enĩ mͦ sua calamitate turbat: ul¬
terius ostiũ ñ requirerent. Hac aorasia & illl
ꝑcussi sunt. quiquerebant heliseũ. Hancae
illi habuere qui dñm̃ inuia post resurreca¬

Expanded text:
viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris aopao-q, quod magis significat, si dici posset, "auidentia", quae faciat non uideri non omnia, sed quod non opus est. nam merito mouet quomodo potuerunt deficere quaerendo ostium, si tali erant caecitate percussi, ut omnino nihil uiderent; hoc enim modo sua calamitate turbati ulterius ostium non requirerent. hac aopadq. et illi percussi sunt, qui quaerebant Helisaeum. hanc et illi habuerunt, qui dominum post resurrec