comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apostatat ce uir aut usũ querat uxoris in¬
uertere nec alii potest nubere mulier nec
reuerti ad illũ. Et uirũ uxorẽ ñ dimittere.
ubauditur aũt excepta fornicationi cau¬
sa. et ideo ñ subiecit sicut de muliere di
cens. qd̾ si discesserit manere sic. qr uro
licet ducere uxorẽ si dimiserit uxorẽ peccã¬
tẽ quia ñ ita lege constringitur uir sic̃
mulier. Caput enĩ mulieris uir ẽ. nã ce¬
teris ego dico ñ dñs. Hoc dix̃ ut ostẽdat
quid ꝓprio ore dñs ussit & quid huiꝰ auc¬

Expanded text:
apostataverit vir, aut usum quaerat uxoris inapostataverit vir, aut usum quaerat uxoris invertere; nec alii potest nubere mulier, nec reverti ad illum. Et virum uxorem non dimittere. Subauditur autem, excepta fornicationis causa. Et ideo non subjecit dicens, sicut de muliere: quod si discesserit, manere sic; quia viro licet ducere uxorem, si dimiserit uxorem peccantem: quia non ita lege constringitur vir, sicut mulier; caput enim mulieris vir est. . Nam caeteris ego dico, non Dominus. Hoc dixit, ut ostendat quid proprio ore Dominus jussit
Abbreviated transcription (Latin):
bustiore uirtute. Meliꝰ ẽ enĩ nube quã uri
Ion ideo dix̃ melius ẽ nub̾e quã uri quasi
bonum sit uri ideo nub̃e meltus s consue¬
tudinẽ secutus ẽ. Solemꝰ enim dicere meliꝰ
ẽ lucrũ faccre ꝗͣ dampnũ. Urigͦ ẽ deside¬
rus agi uł uinci. Cum enĩ uoluntas calori
carnis consentit uritur. Nã desideria pati
dominus. Postꝗͣ innuptis ⁊ iudius locutꝰ ẽ
hos alloquit᷑ qui matrimonio iuneti s̃ore
dñico. Lixorẽ a uiro ñ discede. qd si discesse¬
rit manere innuptã. Hoc apl̃i consiliumẽ
ut si discesserit ꝓpt̃ malã conu̾sationẽ iu¬
ri iam inupta maneat. Aut uiro reconci¬
liari. Qd̃ si continere se inquit ñ pot̃ qr
pugnare ñ uult contͣ carnẽ uiro recon¬
cilietur. Non enĩ ꝑmittit᷑ mulieri ut nu¬
bat siuirũ suum causa formcationis di¬
ciuia .Usum querat uxoris. qr inferior nõ
om̃ino hac lege utitur qͣ pocior. Si tamen

Expanded text:
bustiore virtute. Melius est enim nubere, quam uri. bustiore virtute. Melius est enim nubere, quam uri. Non ideo dixit: Melius est enim nubere, quam uri, quasi bonum sit uri, ideo nubere melius: sed consuetudinem secutus est. Solemus enim dicere: Melius est lucrum facere, quam damnum. Uri vero est, desideriis agi vel vinci; cum enim voluntas calori carnis consentit, uritur: nam desideria pati, Dominus. Postquam innuptis et viduis locutus est, hos alloquitur, qui matrimonio juncti sunt, ore Dominico: Uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam. Hoc Apostoli consilium est, ut si discesserit propter malam conversationem viri, jam innupta maneat. Aut viro suo reconciliari. Quod si continere se, inquit, non potest, quia pugnare non vult contra carnem, viro reconcilietur; non enim permittitur mulieri, ut nubat, si virum suum causa fornicationis dicivia, usum quaerat uxoris; quia inferior non omnino hac lege utitur, qua potior. Si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
si sic ꝑmaneant sicut & ego. Non diceret bo¬
num ẽ inuptis ut sint sicut & ego nͥ eẽt
inreger. in corprẽ. Nec diceret om̃s homi¬
nes uolebam eẽ sicut me ipsum. Si enĩ ha¬
buerit uxorẽ ce hoc dix̃ uirgines ẽẽ nolu¬
it. S absit. Sic enim a puericia spũ ferbu¬
It ut huius rei studiũ ñ haberet. Qͥppe
cum iuuenculus anticipatus sit a gr̃a dei.
Postꝗͣ dixit unumquẽq ꝓprium donũ ha¬
bere a deo ostendit in qua re melius ẽ eẽ
ꝓpensiorẽ: qr in eo adiuuatur qͥs qd uidet᷑
aiuditate m̃tis appetere. Qd si se ñ contincẽ
nubãt. Imitari illos uult contende ut se
contineant. Qd̃ si in pulsu carnis ꝑseuera¬
re se uiderint ñ posse. qr nec s̃ ꝓmptioreᷤ
in eo ipso ut adutuentur a deo. Illñ enĩ
ds̃ uiuat quẽ uidet tota uirtute conten¬
dere nubant itaq si uri timent. forte
enim poter̃ postea hoc adipisci. Digesto
enim impedĩto reparat se uoluntas ro¬

Expanded text:
si sic permaneant, sicut et ego. Non diceret, bosi sic permaneant, sicut et ego. Non diceret, bonum est innuptis, ut sint, sicut et ego; nisi esset integer corpore Nec diceret: Omnes homines volebam esse, sicut me ipsum; si enim habuerit uxorem, et hoc dixit, virgines esse noluit. Sed absit; sic enim a pueritia servivit, ut hujus rei studium non haberet; quippe cum juvenculus anticipatus sit a gratia Dei. Postquam dixit unumquemque proprium donum habere a Deo, ostendit in qua re melius est esse propensiorem; quia in eo adjuvatur quis, quod videtur aviditate mentis appetere. Quod si se non continent, nubant. In ista re illos vult contendere, ut contineant. Quod si impulsu carnis perseverare se viderint non posse, quia nec sunt promptiores in eo ipso, ut adjuventur a Deo; illum enim Deus juvat, quem videt tota virtute contendere: nubant utique, si uri timent. Forte enim poterunt hoc postea adipisci; digesto enim impedimento reparat se voluntas ro
Abbreviated transcription (Latin):
deuoret.Si em̃ causa filioꝵ creandoꝵ ducit᷑
uxor non multum tempus concessum ui¬
detur ad ipsum usum. Quia & dies festi
ce dies ꝓcessionis & ipsa ratio conceptꝰ
⁊ partus uixta legem iessari tempr̃ib his
ideo hoc illum dare consilium ut fornca¬
tionẽ excludat ñ ut ad meliorẽ uitã ten¬
dentib it̾ereludat. Uiolebam aũt omnes
homines ẽẽ sicut me ipsum. Qntum gͦ
ad beniuolũ &e sollicitũ magistrũ ꝑtinet
omnes tales fieri posse uolebat ẽẽ sic̃ se ipsũ.
Q ualis autẽ ipse erat mox in subiectis ostẽ¬
dit. S unusquisq ꝓprium donum habce
a deo. alius quidem sic alius uero sic. Hoc
ẽ unusquisq uixta uotum suũ donũ dei
habet ut si uelit ipsus nutu dĩ possibi¬
litatem consequatur. Ideo ñdebet quis
constringi ne a licito ꝓhibitus illicita ad¬
mittat s ipse s̃ eligat quid sequat᷑. Dico
aũt non nuptis ⁊ uiditis bonum ẽ illis

Expanded text:
devoret . Si enim causa filiorum creandorum ducitur devoret . Si enim causa filiorum creandorum ducitur uxor, non multum tempus concessum videtur ad ipsum usum; quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessari temporibus his Manifestum est ideo hoc illum dare consilium, ut fornicationem excludat, non ut ad meliorem vitam tendentibus iter claudat. Volebam autem omnes homines esse sicut me ipsum. Quantum ergo ad benevolum et sollicitum magistrum pertinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse sicut se ipsum. Qualis autem ipse erat, mox in subjectis ostendit: Sed unusquisque proprium donum habet ex Deo, alius quidem sic, alius vero sic; hoc est, unusquisque juxta votum suum donum Dei habet, ut si velit, ipsius nutu Dei, possibilitatem consequatur. Ideo non debet quis constringi; ne a licito prohibitus, illicita admittat: sed ipse sibi eligat, quid sequatur. Dico autem non nuptis et viduis, bonum est illis,
Abbreviated transcription (Latin):
neant se ꝓpter grãrum actiones. Ut uacce¬
tis orationi. Quamꝗͣ enim sine intermissi¬
one orandum sit meditatio enim hȩc omi
die facienda ẽ. tamen ut orationi insistat᷑
huic rei uacandum p̃cipit int̃positis tem¬
pr̃ib ad dominũ ꝓmerendũ. Lit enĩ mise¬
reatur mundius exorandꝰ ẽ. Quamiuis mũ¬
da sint coniuigia tam̃ &ẽ a licitis abstinen¬
dum ẽ ut facilius ad effectum deducatur
oratio. Nam &e in lege scĩficari uolentes in¬
tercetera cẽ ab huius passis ussu dm̃ tem¬
ꝑabant ut fierent sanctiores. Cum enĩqͥs
õẽ concessa ñ contingit ostendit se uelle
qd̾ precatur accipere. Et iterũ reuertimins
dies oracionis ad usũ naturalẽ reu̾ti deb̾e.
Ne uos temptet sathanas ꝓpt̃ intemꝑantiã
ur̃am. Int̃positiᷤᷤ dieb̾ abstinendũ monet ne oc¬
casio det᷑ diabło sic̃ dic̃ petrus apłs. Ecce di¬
abłs ut leo rugiens cireuit querens quem

Expanded text:
neant se, propter gratiarum actiones. Ut vaceneant se, propter gratiarum actiones. Ut vacetis orationi. Quamquam enim sine intermissione orandum sit, meditatio enim haec omni die facienda est; tamen ut orationi insistant, huic rei vacandum praecipit, interpositis temporibus ad Dominum promerendum; ut enim misereatur, mundius exorandus est. Quamvis munda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Nam et in lege sanctificari volentes, inter caetera etiam ab uvis passis jussu Domini temperabant; ut fierent sanctiores . Cum enim quis etiam concessa non contingit, ostendit se velle, quod precatur, accipere. 133 Et iterum revertimini dies orationis ad usum naturalem reverti debere: Ne vos tentet Satanas propter intemperantiam vestram; interpositis diebus abstinendum monet; ne occasio detur diabolo, sicut dicit Petrus apostolus: Ecce diabolus ut leo rugiens circuit, quaerens quem
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Unusquisq suã uxorẽ habeat. et
unaqueq suum uirũ habeat. Solent enĩ
qui compendiũ quer̃ errare. Quin enim
fieri possit ut hi ab uxorib suis se absti¬
nerent qͦs in tantis uiciis repperit ⁊deo
gͦ non ꝑmittit ne ab illicitis se abstinen¬
tes inconcessa p̃sumerent sic̃ faciunt ma¬
nichei. Uxori uir debitum reddat. similit̃
autem & uxor uiro. Inuicẽ sͥ subici illos in
hac causa. ut quia unum corpꝰ s̃. una illoꝵ
sit & uoluntas in lege nature. Mulier sui
corpris potestatẽ non habet s uir. simili¬
ter & uir sui corpr̃ĩs potestatẽ non habet
s mulier. Hoc dicit qđ neq uird neq mu¬
lieri liceat corpꝰ suum alii tradere. Inuicẽ
enim sͥ debitores s̃ in hac causa. ne peccã¬
di daretur occasio. Nolite fraudare inuiõe
H oc dicit ut conuemat illis mre uxoria ne
dissensio generet forncationẽ. Nͥforte excon¬
Isensu adtempꝰ. Id est ut excondicto absti¬

Expanded text:
tatur; unusquisque uxorem suam habeat, et tatur; unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Solent enim qui compendium quaerunt, errare. Qui enim fieri posset, ut hi ab uxoribus suis se abstinerent, quos in tantis vitiis reperit? Ideo ergo non permittit, ne ab licitis se abstinentes, inconcessa praesumerent, sicut faciunt Manichaei. Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. Invicem sibi subjici illos in hac causa; ut quia unum corpus sunt, una eorum sit et voluntas in lege naturae. Mulier sui corporis potestatem non habeat, sed vir: similiter et vir sui corporis potestatem non habeat, sed mulier. Hoc dicit, quod neque viro neque mulieri liceat corpus suum alii tradere; invicem enim sibi debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Nolite fraudare invicem. Hoc dicit, ut conveniat illis in re uxoria, ne dissentio generet fornicationem. Nisi ex consensu ad tempus; id est, ut ex condicto absti
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ estis nr̃i. empti enĩ estis p̃cio magno. Ma¬
nifestum ẽ quia qui emptus ẽ non ẽ sui
arbitrii s eius a quo emptus ẽ. ut ñ suã
sed illius faciat uoluntatẽ. Et quia caro
debemus. ne offensus aqua nos redemit
morti nos reddat. Quam enim carissimo
pretio nos emit ut sanguinẽ suũ daret
ꝓ nobis : Glorificate &e portate dm̃ in cor¬
pore ur̃o. Hoc est głificare & portare dm̃us
corprẽ ut scdm legem eius ambulemus. Per
legem enim suã ipse iudetur in nob̾. Porta¬
re tam̃ dm̃ hoc ẽ imaginem dĩ in reb be¬
nuptias ꝑ ypocrisin ut puriores ceteris
uiderentur sꝑnendas docebant: Hec ꝑepłãm
tur hac sententia p̃termissis ceteris hoc solũ
requirunt. Quib tam̃ respondit bonũ
cẽ quidẽ mulierẽ ñ contingere. quãquã
ñ illi istud ñ simplicit̃ asserant. tam̃ ꝓpter
fornicationẽ hoc ẽ nequid contra legem
admittatur cum qͣndo qđ lex ñ ꝓhibet ui¬

Expanded text:
Et non estis vestri; empti enim estis pretio magno. MaEt non estis vestri; empti enim estis pretio magno. Manifestum est quia qui emptus est, non est sui arbitrii, sed ejus a quo empus est, ut non suam, sed illius faciat voluntatem. Et quia charodebemus; ne offensus, a qua nos redemit, morti nos reddat. Quam enim charissimo pretio nos emit, ut sanguinem suum daret pro nobis? Clarificate et portate Deum in corpore vestro. Hoc est clarificare et portare Deum in corpore, ut secundum legem ejus ambulemus; per legem enim suam ipse videtur in nobis. Portare tamen Deum hoc est, imaginem Dei in rebus benuptias per hypocrisin, ut puriores caeteris viderentur, spernendas docebant, haec per epitur hac sententia, praetermissis caeteris, hoc solum requirunt. Quibus tamen respondit bonum esse quidem mulierem non contingere, quamquam non illi illud simpliciter asserant. Tamen propter fornicationem, hoc est, ne quid contra legem admittatur, cum quando quod lex non prohibet, vi
Abbreviated transcription (Latin):
foruicatur in sp̃m scm dicat peccare ꝓpt̃
causam qua scisus ẽ ab eccła. Hoc nulla
ratione adstrui pot̃ corpus enim xp̃i ñ
ẽ unus aut duo xp̃iam s om̃s. Singuli
autẽ m̃bra s̃. Quomͦ gͦ qui fornicatur¬
in xp̃i corpus peccat cum ñ om̃s conta¬
minet: Qdsi ita ẽ ut nouatiano uidet᷑
cetera omĩa peccata extra dm̃ eẽnt. ⁊ sola
fornicatio peccatum ẽẽt indm̃. Etiam qͥ
uadit ad idola ñpeccat in dm̃. nec qui
negat in ꝑsecutione qr om̃e peccatum qd¬
cumq fecerit homo extra corpus ẽ xp̃i sic̃
illi uidetur. Si aũt & hoc aliter uoluerit
ꝓnunciare ut neget aliqd extra corpus xp̃i
eẽ peccatum. cogetur dicere quia om̃is qͣ¬
illud quodait dñs quia omia peccata et
dr̃ peccare quia eccłe m̃brũ ẽ. & se conta¬
autem dic̃ apłs quia qui formcatur ꝑ id
qd̃ in portionem suam deliquit in corpus
ta seruemus ut possit illic sp̃e sẽs habitare.

Expanded text:
fornicatur, in Spiritum sanctum dicat peccare: propter fornicatur, in Spiritum sanctum dicat peccare: propter causam, qua abscissus est ab Ecclesia. Hoc nulla ratione astrui potest; corpus enim Christi non est unus aut duo christiani, sed omnes, singuli autem membra sunt. Quomin Christi corpus peccat, cum non omnes contaminet? Quod si ita esset, ut Novatiano videtur, caetera omnia peccata extra Deum essent, et sola fornicatio peccatum esset in Deum. Etiam qui vadit ad idola non peccat in Deum, nec qui negat in persecutione, quia omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est Christi, sicut illi videtur. Si autem et hoc aliter voluerit pronuntiare, ut neget aliquod extra corpus Christi esse peccatum, cogetur dicere quia omnis illud, quod ait Dominus: Quia omnia peccata et dicitur peccare, quia Ecclesiae membrum est: et se contaautem dicit Apostolus, quia qui fornicatur, per id quod in portionem suam delinquit, in corpusta servemus; ut possit illic Spiritus sanctus habitare.
Abbreviated transcription (Latin):
te fugiendã monet fornicationem ꝑquam filii
dei fiunt filii diaboli. Omne peccatum
quo deumq fecerit homo extͣ corpꝰ
ẽ. Qui aũt fornicatur in corpus suũ pec
corpus uir ẽ & mulier quia portio uiriẽ
mulier. Quic̃q enim aliud peccatũ ad¬
miserit extra se peccat. fornicarius uͦus
carnẽ suam peccat. Age si laqueo uitam
finiat aut ferro se trucidet ñ in corpus
suum udetur peccare. Non in corpꝰ suũ
peccat. s in animã cui ium facit. fornica¬
ri aũt corpr̃ale delictumẽ qd̾ ⁊ corpus cõ¬
tingit & animã. Non enim sine desidio
carnis qr habet & caro ꝓprium motũ. aĩa
concupiscit ut peccet in carnẽ. quamuis
sine anima nicħ possit. Pid enim qd̃ in
carnem quȩ ex se ẽ peccat ad originem
enim retulit in corpus suum dr̃ peccare
ut desinat a fornicatione quasi sͥ parcẽs
Nouatiano tamen hic qui forncatur ñ u
corpus suum uidetur peccare s in xp̃i
Aliter enĩ hoc ꝓnunciat. ut &ẽ illum qui

Expanded text:
te fugiendam monet fornicationem, per quam filii Dei fiunt filii diaboli. Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, in corpus suum pecccorpus vir est et mulier, quia portio viri est mulier, quicunque enim aliud peccatum admiserit extra se peccat: fornicarius vero in carnem suam peccat. Age si laqueo vitam finiat, aut ferro se trucidet, non in corpus suum videtur peccare? non in corpus suum peccat, sed in animam cui vim facit, fornicari autem corporale delictum est, quod et corpus contingit et animam: non enim sine desiderio carnis, quia habet et caro proprium motum, anima concupiscit, ut peccet in carnem; quamvis sine anima nihil possit. Per id ergo quod in carnem, quae ex se est, peccat ad originem enim retulit in corpus suum dicitur peccare; ut desinat a fornicatione, quasi sibi parcens. Novatiano tamen hic, qui fornicatur, non in corpus suum videtur peccare, sed in Christi; aliter enim hoc pronuntiat, ut etiam illum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tentes sub tegmine c̃tientiȩ alias decipi¬
unt refrigescente ꝓposito. S si meliuis
uult uiuere cum uxore sua positus exhor¬
tetur illam ut sine scandalo purius uiuãt
Solutus es ab uxore ne quesieris uxorem.
Ut sciens hoc magis dõ acceptum ⁊ a neces¬
sitate lib̾m ñ querat uxorẽ. Ita tam̃ ut¬
& a ceteris temꝑet. Sicominus qͥd ꝓdest
desidium carnis p̃mere. hoc ẽ rem licitã¬
sꝑnere & illicitis subiacere: Siaũt accepis
uxorem ñ peccasti. Non utiq peccat qr qd cõ¬
cessum ẽ facit. Si uͦ contempserit meritũ sͥ
collocat ⁊ coronã. Magnȩ enim patientiȩ ẽ

Expanded text:
tentes, sub tegmine continentiae alias decipitentes, sub tegmine continentiae alias decipiunt, refrigescente proposito. Sed si melius vult vivere cum uxore sua positus, exhortetur illam, ut sine scandalo purius vivant. Solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. Ut sciens hoc magis Deo acceptum, et a necessitate liberum, non quaerat uxorem; ita tamen ut a caeteris temperet. Si quominus, quid prodest desiderium carnis premere, hoc est, rem licitaernere, et illicitis subjacere? Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Non utique peccat, quia quod concessum est, facit. Si vero contempserit, meritum sibi collocat et coronam. Magnae eni
Abbreviated transcription (Latin):
ait qr obtimũ ẽ. ut int̾ bonũ & obuimum
nicħ tam p̃clarũ atq utile eẽ cognosceret᷑
ꝗͣ est uirginitas. Ir ñ solum apud dm̃ iur¬
ginitatem com̃datiorẽ docet s & apud uitã
p̃sentẽ dum necessitateͤ tp̃ris nescit quas
patitur conuigatio.⁊ memores partus si¬
mulq orbitates filioꝵ ignorat. Lt gͦ ad
hanc affectandã hortaret᷑ presentis necessi¬
tatis exicia lucrari docet hasq̃ illã dilexe¬
rint. ut cum ñ solũ apud dm̃ locum hanc¬
meliorẽ hab̾e discunt. uerum &̃ inp̃senti:
om̃i industria hanc appeterent. Unũ enĩ
ẽ qđ laborat ut affectum carnis uincat.
in ceteris om̃ib lib̾a. Quia enĩ caro in ori¬
gine sua ẽ ⁊ natura. usus eius suaius ui¬
detur ⁊ dulcis affectus. Idco hec suꝑare ñ
breuis gła ẽ. Uinctus es uxori neq̃ si eris
solutionẽ. Hȩc remedioꝵ consilia s̃. Dic̃
enuim ñ deb̾e quẽꝗͣ absolui abuxore causa
fornicationis. frequent enim suas dimit¬

Expanded text:
est, ut inter bonum et optimum nihil tam praeclarum atque utile esse cognosceretur, quam est virginitas; quia non solum apud Deum virginitatem commendatiorem docet, sed et apud vitam praesentem, dum necessitates temporis nescit quas patitur conjugatio; et moerores partus, simulque orbitates filiorum ignorat. Ut ergo ad hanc affectandam hortaretur, 136 praesentis necessitatis exitia lucrari docet has, quae illam dilexerint; ut cum non solum hanc apud Deum locum meliorem habere discunt, verum etiam in praesenti, omni industria hanc appeterent. Unum enim est, quod laborat; ut affectum carnis vincat, in caeteris omnibus libera. Quia enim caro in origine sua est et natura, usus ejus suavis videtur et dulcis affectus; ideo haec superare non brevis gloria est. Vinctus es uxori? Ne quaesieris solutionem. Haec remediorum consilia sunt; dicit enim non debere quemquam absolvi ab uxore, nisi causa fornicationis. Frequenter enim suas dimit
Abbreviated transcription (Latin):
custodienda ẽ spes illoꝵ. Si enĩ ipsi recesse¬
rint dissimulandiĩ abhis. imũquẽq sic̃ uo¬
cauit ds̃ ita ambulet. Hoc ẽ ut si matri¬
monio tunctus ẽ qͥ credit ñ deserat neq
uir neq mulier: s siͨ maneat siue uideᷤ
siue grecus. Sic̃ in om̃ib eccłũs doceo.
Ut suadeat non se aliter his tradere dic̃¬
ꝗͣ ceteris. Ut cum ceteros hitius fidei hoc
doceri audiunt ꝓmptius assequantur. facile
cnim quis inclinatur si uiderit socium con¬
sensisse. Circumcisꝰ aliquis uocatus est non
adducat p̃pucium. Hoc est qd dix̃ ut ita am¬
bulet sicut uocatus ẽ ut uideus factus xp̃i¬
anus ñ putet se forte indignũ qr p̃pucium
ñ habet dans głam pp̃ucio. In p̃pucio quis
uocatus ẽ ñ circumcidat᷑. Ut gentilis uoca¬
tus ñestimet deb̾e se circumcidi ꝑ id qd̾ filios
p̃ponuntur s merito abrahe culus filii s̃
in utroq si credant. Si qͦminus peiores e¬

Expanded text:
custodienda est spes illorum; si enim ipsi discessecustodienda est spes illorum; si enim ipsi discesserint, dissimulandum ab his. Unumquemque sicut vocavit Deus, ita ambulet. Hoc est, ut si matrimonio junctus est, qui credit, non deserat, neque vir, neque mulier: sed sic maneat, sive Judaeus, sive Graecus. Sicut in omnibus Ecclesiis doceo. Ut suadeat, non se aliter his tradere, quam caeteris; ut cum caeteros hujus fidei hoc doceri audiunt, promptius assequantur. Facile enim quis inclinatur, si viderit socium consensisse. Circumcisus aliquis vocatus est? Non adducat praeputium. Hoc est, quod dixit, ut ita ambulet, sicut vocatus est; ut 135 Judaeus factus christianus non putet se forte indignum, quia praeputium non habet, dans gloriam praeputio. In praeputio quis vocatus est? Non circumcidatur. Ut gentilis vocatus non aestimet se debere circumcidi, per id quos filios praeponuntur, sed merito Abrahae, cujus filii sunt in utroque, si credant: si quominus, pejores e
Abbreviated transcription (Latin):
si hesdras dimitti fec̃ uxores aut uiros in¬
fideles ut ꝓpicuis fieret ds̃ nec iratus si ali¬
as ex genere suo acciꝑent ñ enun ita p̃cep¬
tum his ẽ ut remissis istis alias mimnre
ducerent. Qntomagis si infideł discesserit
lib̾mͥ abebit arbitrium. si uoluerit nub̃e
legis suȩ uiro: Illud enĩ ñ debet ĩputari
matrimoniũ qd extͣ decretum dĩfactũ ẽ
cum pꝰ cognoscit & dolet deliquisse. em̃¬
dat se ut ueniam mereatur.Si aũt ãbo
crediderint. ꝑ cognitionẽ dĩ confirmat cõ¬
iugiũ. In pace aũt uocauit nos ds̃. Uerũ
est qr ñ oportet litigare cũ eo qͥ discedit
qr odio dĩ discedit ac ꝑ hoc nec dignꝰ ha¬
bendus ẽ. Qd enim scis mulier si uirũ sal¬
uum facias. ant unde scis uir si uxorem
saluã facras: Hoc dic̃ qr forte posst̃ cred̃e
qui ñ horrrent nom̃ xp̃i. Nisi unicuiq
net illum. E sic & hic docet exspectandos
eos nec scandalũ dehis pati debere. quia

Expanded text:
i. Nam si Esdras dimitti fecit uxores, aut viros ini. Nam si Esdras dimitti fecit uxores, aut viros infideles, ut propitius fieret Deus , nec iratus, si alias ex genere suo acciperent non enim ita praeceptum his est, ut remissis istis alias minime ducerent, quanto magis si infidelis discesserit, liberum habebit arbitrium, si voluerit nubere legis suae viro? Illud enim non debet imputari matrimonium, quod extra decretum Dei factum est, sed cum post cognoscit, et dolet deliquisse, emendat se ut veniam mereatur. Si autem ambo crediderint, per cognitionem Dei confirmatur conjugium. In pace autem vocavit nos Deus. Verum est, quia non oportet litigare cum eo, qui discedit; quia odio Dei discedit, ac per hoc nec dignus habendus est. Quid enim scis, mulier, si virum salvum facies? aut unde scis, vir, si uxorem salvam facies? Hoc dicit, quia forte possunt credere, qui non horrent nomen Christi. Nisi unicuiquenet illum. Et hic docet exspectandos eos, nec scandalum de his pati debere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
crucis quo mors uicta ẽ. Sc̃ificatio enim ẽ
bitare secum ⁊ aliis se copularent.Essent
enim adulteri: eoꝵ ꝑ hoc &e filii eoꝵ spurii
toris ueneratione nati s̃ ꝓpensiore ex parce.
sione fit scm̃ẽ. Qd si infidelis discedit
discedat. Ppositum religionis custodit p̃ci¬
piendo ne xp̃iani relinqͣnt coniugia. S
si infideł odio dĩ discedit. fidelis ñ erit re¬
us dissoluti matrimonii. Maior enĩ causa
ẽ dei ꝗͣ matrimonii. Non ẽ enĩ fr̃aut so¬
ror scruituti subiectus in eiusmodi. Hocẽ
ñ debetur reuerentia c̃iugii ei qͥ horret
auctorẽ c̃iugii. ñ enĩ tatum ẽ matrimoni¬
peccatũ ei qui dimititur ꝓpt̃ dm̃ si aliĩ
se uixerit. Contumelia emĩ ereatoris sol¬
uit uis matrimonii cuta eum qui relinqͥ¬
tur ne accusetur alii copulatus. Infidelis
autem discedens ⁊ in dm̃ & in matrimo¬
niũ peccare dinoscitur. qr noluit sub dĩde¬
uocione habe coniugium. Itaq ñ ẽ ei fides
seruanda coniugii. qui ideo recessit neau¬

Expanded text:
crucis, quo mors victa est; sanctificatio enim estbitare secum, et aliis se copularent; essent enim adulteri, ac per hoc et filii eorum spurii; eratione nati sunt propensiore ex parte. sione fit, sanctum est. Quod si infidelis discedit, discedat. Propositum religionis, custodit, praecipiendo ne christiani relinquant conjugia: sed si infidelis odio Dei discedit, fidelis non erit reus dissoluti matrimonii; major enim causa Dei est, quam matrimonii. Non est enim frater aut soror servituti subjectus in hujusmodi. Hoc est, non debetur reverentia conjugii ei, auctorem conjugii. Non est enim ratum matrimonipeccatum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se copulaverit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinqtur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens, et in Deum et matrimonium peccare dignoscitur, quia noluit sub Dei devotione habere conjugium. Itaque non est ei fides 668 servanda conjugii, qui ideo recessit ne au
Abbreviated transcription (Latin):
dum disꝑsit filioᷤ ade. Statuit fines gentiũ
scdm numerũ angłorum dĩ. Qͥd tam aꝑtũ
hunc mundũ suꝑioris ẽẽ imaginẽ certa ex
causa. Est enim ⁊ ierłm inferior ⁊ illa su¬
ꝑior quam matrẽ nr̃am uocat idẽ apls
st &e inferior paradisus in quo homo positꝰ
mandatum ⁊ ut oꝑaretur ibi. ⁊ut custo¬
diret accepit. Est & ille celestis in quo rap¬
tus apłs audiuit uerba archana. Iudicabĩ
gͦ sc̃i hunc mundum qi exemplo fidei illoꝵ
ꝑfidia mundi dampnabitur. Et in nobis
iudicabitur mundꝰ. Tunc udicabitur hic
mundꝰ in nob̾ si opus ꝑfidoꝵ hominũ nõ
inueniatur in nob̾. Indigni s̃ gͦ huiusmo¬
di qui oẽ de minunis iudicent: hoc ẽ ñs̃
utiq indigni hi qui ipsum mundũ tudi-
cendo angłos iudicabimus idẽ potentias
sp̃ales. quos alio loco tradit in celestibus
degere. Codem genere iudicandos angłos
a nob̾ quo⁊ mundus iudicabitur. Scłaria

Expanded text:
dum dispersit filios Adae: statuit fines gentium dum dispersit filios Adae: statuit fines gentium secundum numerum angelorum Dei. . Quid tam apertum, hunc mundum superioris esse imaginem certa ex causa; est enim et Hierusalem inferior; et illa superior, quam matrem nostram vocat idem Apostolus : est inferior paradisus, in quo homo positus, mandatum et ut operaretur ibi, et ut custodiret, accepit . Est et ille coelestis, in quo raptus Apostolus, audivit verba arcana . Judicabunt ergo sancti hunc mundum: quia exemplo fidei illorum perfidia mundi damnabitur. Et si in nobis judicabitur mundus. Tunc judicabitur hic mundus in nobis, si opus perfidorum hominum non inveniatur in nobis. Indigni ergo sunt hujusmodi, qui etiam de minimis judicent? Hoc est, non sunt utique indigni ii, qui ipsum mundum judicacendo: angelos judicabimus, id est, potentias spiritales, quas alio loco tradit in coelestibus degere, eodem genere judicandos angelos a nobis, quo et mundus judicabitur. Saecularia
Abbreviated transcription (Latin):
bens negocitm uidicari apud iniquos¬
Set non apud scõs: Iniquos duplici gene¬
re significat qr & non credunt. & leges
a deo mundo creditas frequenter cum ad¬
ulatione interpretantur auctoritatẽ hoꝵ
idolis deputantes ideoq iniqui s̃. Et qe
in eccła magis lexẽ ut dominus legis ti¬
meatur. melius dicit apud dĩ ministros
agere causam. facilius enim de dĩtimore
sententiã legis ueram ꝓmunt. Aut igno¬
ratis qm̃ sci de hoc mundo iudicabunt: S¬
Michil ociose dicit apłs. Ideo enim hunc mũ¬
dum. Et dñs in eugło. Sic inquit dilexit
ds hunc mundũ ce cetera. Hic gͦ mundus
inerrore ẽ. non ille suꝑior ad cuius simi¬
litudinẽ hic factus ẽ. Unde homo hic positꝰ
est ad imaginẽ dĩ factus. ut sic̃ insuꝑiore
mundo ab uno deo s̃ omnia ita & in hoc ab
uno homine om̃s haberent originẽ. Hinc
ẽ unde moyses in deuteronomio. Cũ diu¬
deret inquit altissimus gentẽ quẽadmo¬

Expanded text:
bens negotium, judicari apud iniquobens negotium, judicari apud iniquos, et non apud sanctos? Iniquos duplici genere significat, et qui non credunt, et qui leges a Deo mundo creditas frequenter cum adulatione interpretantur, auctoritatem harum idolis deputantes, ideoque iniqui sunt; et quia in Ecclesia magis lex est, ubi Dominus legis timetur, melius dicit apud Dei ministros agere causam: facilius enim de Dei timore sententiam legis veram promunt. Aut ignoratis quoniam sancti hunc mundum judicabunt. Nihil otiose dicit Apostolus; ideo enim hunc mudum. Et Dominus in Evangelio: Sic, inquit, dilexit Deus mundum, etc., . Hic ergo mundus in errore est, non ille superior, ad cujus similitudinem hic factus est. Unde homo hic positus est, ad imaginem Dei factus, ut sicut in superiore mundo ab uno Deo sunt omnia, ita et in hoc ab uno homine omnes haberent originem. Hinc est unde Moyses in Deuteronomio: Cum divideret, inquit, Altissimus gentem, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
cibum sumere quippe cum dicat. Siqͥs¬
uos uocat ex infidelib ad cenam ⁊ uultis
ire om̃e quod appositum fuerit manduca¬
iudicare ñ potest. cum frẽ autem in quo
uicia hȩc repperiunturr ñ solum sacͣmenta
ñ edenda s nec cominunẽ escã docet ut
erubescat cum uitatur & corrigat. Nõne
de his qui intus s̃ uos iudicatis: Iudicat
quis dum discerint cui fr̃i adhereat quẽ
arguat quem deuitet. Nam eos qui foris
sunt ds̃ idicabit. Suꝑius nolite ait ante
tempus udicare. hic non ꝓhibet. Sed suꝑiꝰ
incognita ꝑ suspitionẽ maxime de recto¬
re ꝓhibuit udicare quia dĩ soluis ẽ oc-¬
culta iudicare. Hoc autem loco ut fr̃ frẽm
examinet etiam iubet sicut in alio loco
dicit. Uos ipsos temptate si estis in fide ip¬
si uos ꝓbate. Qui aucem foris s̃ in die uidi¬
cii dampnabuntur quia dixit dñs. Qui ñ
crediderit iam iuidicatus ẽ. In quo enim spes
non ẽ pro mortuo habendiis ẽ. Auferte ma¬
lum ex uobis ipsis. Ad huc cominonet ut

Expanded text:
cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducaudicare: cum fratre autem in quo vitia haec reperiuntur, non solum sacramenta non edenda, sed sed nec communem escam docet; ut erubescat, cum vitatur et se corrigat. Nonne de iis qui intus sunt, vos judicatis? Judicat quis, dum discernit cui fratri adhaereat, quem arguat, quem devitet, Nam eos qui foris sunt, Deus dijudicabit. Superius: Nolite, ait, ante tempus judicare ; hic non prohibet. Sed superius incognita per suspicionem maxime de rectore prohibuit judicare; quia Dei solius est occulta judicare; hoc autem loco, ut frater fratrem examinet , etiam jubet, sicut alio 129 loco dicit: Vos ipsos tentate, si estis in fide: ipsi vos probate . Qui autem foris sunt, in die judicii damnabuntur; quia dixit Dominus: Qui non crediderit, jam judicatus est . In quo enim spes non est, pro mortuo habendus est. Auferte malum ex vobis ipsis. Adhuc commonet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nitis. Quomͦ particulatim c̃uersationem
eorum ꝑ correptionẽ em̃dat. ita & traditi¬
ones eoꝵ ñ laudans utiq s uituꝑans eos.
Primum enim. Primũ dicendo genus pec¬
cati ostendit unde orti s̃ errores qͦs rephen¬
dit. Albi enim discensio ẽuis nicħ rectumẽ.
Conuenientib uob̃ in eccłam audio dis

Expanded text:
nitis. Quomodo particulatim conversationem nitis. Quomodo particulatim conversationem illorum per correptionem emendat; ita et traditiones illorum, non laudans utique, sed vituperans eos. Primum enim. Primum dicendo, genus peccati ostendit, unde orti sunt errores, quos reprehendit; ubi enim dissensio est, nihil rectum est. Convenientibus vobis in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ traditionis ꝗͣ neglexerant s ꝑ
ipsam naturã suade illis nititur uerita¬
tem dicens. Nec ipsa natura docet uos. qr
uir quidem si comã habuerit ignominia ẽ
illi. hoc scd̃ legẽ locutꝰ est ꝓhibet enĩ uirum
Sẽẽ comatũ. Mulier aũt si comã habuerit
gła est illi. Qm̃ coma ꝓuelamine data ẽ.
Naturaliter hoc honestum ⁊ ꝓpemodũ de¬
cretum ult ẽe ut uelata mulier satisfa¬
ciat & gras agat deo. Coma gͦ indicium
uelaminis ẽ ut nat᷑e uoluntas addatur.
Deniq nulla mulier reuelata adit potesta¬
tẽ. Siquis aũt uidetur contentiosus ẽẽ
nos talem consuetudinẽ ñ habemꝰ neq
Seccła dĩ. Post rationẽ redditã ut conten¬
ciosos uncat auctoritatẽ int̃ponit qr¬
neq indaismus hoc habuit. Uñ dicit. Neq
nos neq eccła dĩ ut neq moyses neq salua¬
tor sic tradiderit. Hoc aũt precipio ñ lau¬
dans qd non in melius. s in peius conue¬

Expanded text:
toritate traditionis, quam neglexerant, sed per toritate traditionis, quam neglexerant, sed per ipsam naturam suadere illis nititur veritatem dicens: . Nec ipsa natura docet vos quia vir quidem, si comam habuerit, ignominia est illi? Hoc secundum Legem locutus est; prohibet enim virum esse comatum. Mulier autem si comam habuerit, gloria est illi; quoniam coma pro velamine data est ei. Naturaliter hoc honestum et propemodum decretum vult esse, ut velata mulier satisfaciat, et gratias agat Deo. Coma ergo indicium velaminis est, ut naturae et voluntas addatur. Denique nulla mulier etiam revelata adit potestatem. Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Post rationem redditam, ut contentiosos vincat, auctoritatem interneque Judaismus hoc habuit, unde dicit: Neque nos, neque Ecclesia Dei, ut neque Moyses, neque Salvator sic tradiderit. Hoc autem praecipio, non laudans quod non in melius, sed in deterius conve
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ẽ ꝓpt̃ reatus originẽ subiecta debet
uideri. Ueruntam̃ neq mulier sine ui¬
ro nec uir sine muliere in dño. Ideo us
dño qr ds̃ ex umo fecit ambos et unũ.
originẽ. Nam sic̃ mulier de iuro. ita & ur
ꝑmulierẽ. Hoc firmauit qđ̵ dixi qr ambo
unum s̃ in natura qr origo mulieris ur
ẽ sic̃ legitur in genesi factum a dño crea¬
tore. Omĩa autem ex dõ. Postꝗͣ gradatumn
exposuit singła ut om̃ia deo subiceret.
unum seruans pͥncipium ait. Om̃ia autẽ
ex deo. Ut neq mulier subiectionis suȩ cau¬
sa contristaret᷑. neq uir quasi exaltatus suꝑ¬
biret. Uos ipsi iudicate. Decet mulierem
ñ uelatam orare dm̃: Hinc ẽ unde suꝑius
illis ꝑ ironiam succenset dicens. Laudoq
om̃ia mea memoria retinetis & quomodo
ubiq trado traditiones meas tenetis. Cũ
enim hec ẽẽt traditionis ratio ut uelatę
mulieres eẽnt in eccła illi contͣ reuelatas
eas in eccła patiebantur. Idõq ñ iam aue¬

Expanded text:
bet videri. Verumtamen neque mulier sine viro, neque vir sine muliere in Domino. Ideo in Domino, quia Deus ex uno fecit ambos et unum; originem. Nam sicut mulier de viro; ita et vir per mulierem. Hoc firmavit, quod dixit; quia ambo unum sunt in natura, atque origo mulieris vir est, sicut legitur in Genesi factum a Domino Creatore. Omnia autem ex Deo . Postquam gradatim exposuit singula, ut omnia Deo subjiceret, unum servans principium, ait: Omnia autem ex Deo; ut neque mulier subjectionis suae causa contristaretur, neque vir quasi exaltatus superbiret. Vos ipsi judicate: decetne mulierem non velatam orare Deum? Hinc est unde superius illis per ironiam succenset, dicens: Laudo quia omnia mea memoria retinetis: et quomodo ubique trado, traditiones meas tenetis . Cum enim haec esset traditionis ratio, ut velatae essent mulieres in Ecclesia, illi contra revelatas eas in Ecclesia patiebantur. Ideoque jam non auc
Abbreviated transcription (Latin):
tare cum illa. ñ relinqͣt uirũ. hoc dix̃ qr
int̃ illa pͥmordia cum ambo utiq eẽnt gen¬
tiles. fiebat ut unus ex his crederet. Et qr
& scĩficata ẽ mulier infideł in iuro fideli
Habere illos beneficium bone uoluntatis

Expanded text:
tare cum illa, non relinquat virum. Hoc dixit, quia inter illa primordia, cum ambo utique essent gentiles, fiebat ut unus ex his crederet: et quia anctificata est mulier infidelis ex viro fideli. Habere illos beneficium bonae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
adherentia m̃bra desinunt eẽ m̃bia xp̃i.
An nescitis ¶ qui adheret meretrici unum
corpus fit: Hoc dix̃ qͥa qͥ contaminationise ad¬
miscet unũ. fit c̃ eocui se admiscet. fornicatio aut̃
ambo̾ unũ fac̃ ut qͦmͦ in nat᷑a sic & in macla unũ
sint. Ert̃ inqͥt duoin carne una. Manifestum ẽ

Expanded text:
adhaerentia membra desinunt esse membra Christi. An nescitis, quia qui adhaeret meretrici, unum corpus fit? Hoc dicit, quia qui contaminationi se admiscet, unum fit cum eo, cui se admiscet. Fornicatio enim ambos unum facit; ut quomodo in natura, sic et in macula unum sint. Erunt, inquit, duo in carne una . M
Abbreviated transcription (Latin):
dampnare. quia & dominus udam cum
fur eẽt quia non ẽ accusatus minime ab¬
iecit. Ut tolleretur de medio ur̃m qui ħ
opus fecit. Cognito oꝑe isto pellendum
illum fuisse de cȩtu fraternitatis. Omnes
enim crim̃ eius sciebant & ñ arguebant.
ublice enim notiercam suã loco uxoris
neq terguiersatione aliqua poterat te

Expanded text:
damnare, quia et Dominus Judam, cum damnare, quia et Dominus Judam, cum fur esset, quia non est accusatus, minime abjecit. Ut tolleretur de medio vestrum, qui hoc opus fecit. Cognito opere isto, pellendum illum fuisse de coetu fraternitatis; omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant; publice enim novercam suam loco uxoris neque tergiversatione aliqua poterat tegi
Abbreviated transcription (Latin):
minis. ⁊ ueniens ad illos leticiam habet
quasi cum filiis carissimis. Om̃ino audit᷑¬
Fostenderet. nec ab his hoc dixit admutti
qui dm̃ nescuint. Ut ꝑinde qua pęna
multandus eẽt ostenderet qui sub terre¬
na ce diuina iusticia constitutus tantisce¬
leris erim̃ admiserat. Ita ut quis uxorem
patris habeat. Premissi criminis ꝓdidit
genus ut ñ solum illũ aꝑte reum mortis
faceret sed & adherentes illi ñ immunes a
crimine demonstraret. In quo enum diffi¬
cile peccatur plus facit reum. Q uos in¬
flati estis & non magis luctum habuistis.
uꝑbiam illorum in tantum humiliat.
ut non querulos iam sed magis supplices
faciat. erant enim &e ipsi participes dum
paterentur reum tam ingentis facinous
secum incorreptum conuenire ut om̃s uno
consilio abicerent eum si negaret em̃dare
se.Si autem quis potestatẽ non habet quẽ
scit reum abicere aut ꝓbare ñ ualet ĩmu¬
nis ẽ. E iudicis non est sine accusatore

Expanded text:
minis; ut veniens ad illos, laetitiam haberet minis; ut veniens ad illos, laetitiam haberet quasi cum filiis charissimis. CAPUT V. Omnostenderet, nec ab iis hoc dixit admitti, qui Deum nesciunt; ut proinde qua poena hic mulctandus esset ostenderet, qui sub aeterna et divina justitia constitutus, tanti sceleris crimen admiserat. Ita ut quis uxorem patris habeat. Praemissi criminis prodidit genus; ut non solum illum aperte reum mortis faceret, sed et adhaerentes illi non immunes a crimine demonstraret, in quo enim difficile peccatur, plus facit reum. Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis. Superbiam illorum in tantum humiliat, ut non querulos jam, sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorreptum convenire; ut omnes uno consilio abjicerent eum, si negaret emendare se. Si autem quis potestatem non habet, quem sit reum, abjicere, aut probare non valet, immunis est, et judicis non est sine accusatore
Abbreviated transcription (Latin):
monitionẽ ꝓmittit se ire ad illos. sed si
dominus ꝑmitteret. Ut quia plus scit ds̃
quam homo si sciret oꝑe precium ẽẽ per¬
muteret. Et si non iret dominus ñ seuus¬
se ostenderet causa utiq indignitatis illoꝵ
Et cognoscam ñ sermonem illoꝵ qui infla¬
ti sunt s uirtutem. Confundit illos quia
cum obliq uersarentur indignabantur
quasi digni eent ab apło usitari. Nee enĩ
in sermone est regnum dĩ s in uirtute.
t sicut non regnum dĩ splendore uerbi
comindatur s uirtute signoꝵ. ita ce hi
ñ uerbis nudis s uirtute oꝑm sp̃alium
dignos se ostenderent ab apło uisitari. Qd
uultis in uirga ueniam ad uos aut in ca¬
ritate sp̃c ce mansuetudinis: Terroris uer¬
ba infert ut pudorem passi qui inflati
erant humiliarentur. Uit si uere apłi pre¬
sentiam desidarent. p̃pararent se ad excipi¬
endum eũ. id ẽ abluerent ab om̃i plaga eri¬

Expanded text:
monitionem promittit se ire ad illos, sed si monitionem promittit se ire ad illos, sed si Dominus permitteret; ut quia plus scit Deus quam homo, ideo si sciret operae pretium esse, permitteret: et si non iret, Dominum non sivisse ostenderet, causa utique indignitatis illorum. Et recognoscam non sermonem illorum, qui inflati sunt, sed virtutem. Confundit illos, quia cum oblique conversarentur, indignabantur, quasi digni essent ab Apostolo visitari. Nec enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Ut sicut regnum Dei non splendore verborum commendatur, sed virtute signorum, ita et hi non verbis nudis, sed virtute operum spiritualium dignos se ostenderent ab Apostolo visitari. Quid vultis? In virga veniam ad vos, an in charitate et spiritu mansuetudinis? Terroris verba infert, ut pudorem passi, qui inflati erant, humiliarentur; ut si vere Apostoli praesentiam desiderarent, praepararent se ad excipiendum eum, id est, abluerent se y ab omni macula cri
Abbreviated transcription (Latin):
reseruarent affectum. Ideo misi aduos ti¬
motheum qui ẽ filius m̃s carissimus et
fidelis in domino. Hortatur illos in hoc id¬
ẽ timotheo. Quem idõ carissimum ⁊ fidelẽ
filium obtestatur in dño ut in hoc disce¬
rent quid peccarent. Cum enĩ huic testi¬
moniũ ꝑhibet. illos arguit. Qui uos com
quem fidelem filium in dño confirmat.
reuerti illos uult ad regulam a se traditȩ
ueritatis. ut commoniti uerb̾ & exemplis
oꝑi eius resipiscerent. cognoscentes non
ꝑperam se fuisse ab apło doctos. quando
Seadem tenere om̃s eccłas discerent. Tanꝗͣ
ñ uenturus eẽm ad uos inflati s̃ quidam.
ndignabantur quidã corinthioꝵ quia ñ
ibat ad illos non desidio sed suꝑbia. qͦd
quasi indignos illos haberet. cũ magis
apło hoc studium fuerit ut de indignis
faceret dignos. Habebat gͦ uotum eundi
s maiora erant quȩ agebat. Ueniam aũt
cito ad uos si dominus uoluerit. Post com¬

Expanded text:
reservarent affectum. Ideo misi ad vos Tireservarent affectum. Ideo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus charissimus et fidelis in Domino. Hortatur illos in hoc eodem Timotheo, quem ideo charissimum et fidelem filium obtestatur in Domino, ut in hoc discerent, quid pecarent; cum enim huic testimonium perhibet, illos arguit. Qui vos commquem fidelem filium in Domino confirmat, reverti illos vult ad regulam a se traditae veritatis; ut commoniti verbis et exemplis operum ejus resipiscerent, cognoscentes non perperam se fuisse ab Apostolo doctos, quando eadem tenere omnes Ecclesias discerent. Tamquam non venturus essem ad vos, sic inflati sunt quidam. Indignabantur quidam Corinthiorum, quia non ibat ad illos, non desiderio, sed superbia, quod quasi indignos illos haberet; cum magis Apostolo hoc studium fuerit, ut de indignis faceret dignos. Habebat ergo votum eundi, sed majora erant, quae agebat. Veniam autem cito ad vos, si Dominus permiserit. Post com
Abbreviated transcription (Latin):
mitigat ut eger se curari ꝑmittat. Si
enim decem milia pedagogoꝵ habueritiᷤᷤ
in xp̃o. s non multos patres. Peugłium
enim ego uos genui. His dictis ostendit
nullo posse eo affectu diligere illos quo
ipse eos diligebat. Quis enim alienos
filios suis p̃ponat in amore: Ac ꝑ hoc mo¬
nita eius qui ce pro his tanta mala pas¬
sus ẽ non debere cos spernere. Obsecro
ergo uos imitatores mei estote. Obeniuolenti¬
am scĩ apłi qui obsecratur filios ut imitent᷑
patrem. Hoc est sponte rogat egros ut re¬
cipiant medicinã. In his tamen sui imita¬
cores illos uult eẽ. ut sicut hic multa exi¬
cia ꝓ salute illorum ab incredulis passus
est. Et ñ cessit dum mͦ ꝑ dies ⁊ noctes eu¬
angelizaret illis donum gr̃ȩ dĩ: Ita et illi
manentes in fide eius ce doctrina ñ recipe.¬
rent falsorum apłoꝵ praua cõm̃ta sedre¬
sisterent contempnentes obꝓbria aut de¬
tractiones ut patri suo sp̃ali inuiolatum

Expanded text:
mitigat, ut aeger se curari permittat. Si mitigat, ut aeger se curari permittat. Si enim decem millia paedagogorum habueritis in Christo, sed non multos patres. Namelium ego vos genui. His dictis ostendit nullum posse eo affectu diligere illos, quo ipse eos diligebat. Quis enim alienos filios suis praeponat in amore? Ac per hoc monita ejus, qui et pro his tanta mala passus est, non debere eos spernere. . Obsecro ergo vos, imitatores mei estote. O benevolentiam sancti Apostoli, qui obsecrat filios, ut imitentur patrem, hoc est, sponte rogat aegros, ut recipiant medicinam! In his tamen sui illos imitatores vult esse; ut sicut hic multa exitia pro salute eorum ab incredulis passus est, et non cessit, dummodo per dies et noctes evangelizaret illis donum gratiae Dei; ita et illi manentes in fide ejus et doctrina, non reciperent falsorum apostolorum prava commenta, sed resisterent contemnentes opprobria, aut detractiones, ut patri suo spiritali inviolatum
Abbreviated transcription (Latin):
lasphemantes enim rogabant ut ꝑmitte¬
rent reddi sͥ rationem. Tanꝗͣ purgam̃ta
huius mundi facti sumus om̃ium ꝑipsima
usq adhuc. Non resistendo ulli neq uicẽ
in mał reddendo s semꝑ se subiciendo ut ꝑ
patientiam ꝓuocaret ad bonum. contemp¬
tibilis & dispectus fiebat. Usq mͦ idẽ usq
nunc &̃ apud coruithios ꝓ quib hec quȩ
supͣmemorat malapassus ẽ. & qm̃ humili¬
tatem suã nichil ꝓficere in his uidebat.
queritur dolore cõmotus tantã subiectio¬
nem & inuirias nullum fructũ habere
potuisse s & quod deteruis ẽ in peius
ꝓfecisse. Non confundens uos hȩc scribo.
oc est non ut ruborem uobis faciam hec
scribo s ut corrigatis. S quasi filios
meos carissimos moneo. Adhuc se supli¬
cem facit ne correpti & ad iram ꝓuocati
ãmonitiones eius spernerẽt. Idagit ut
medicus salutaris qui putramina abs¬
cidens dolorem illatum sꝑe ⁊ blandiciis

Expanded text:
blasphemantes enim rogabant, ut permitteblasphemantes enim rogabant, ut permitterent sibi reddi rationem. 126 Tamquam purgamenta hujus mundi facti sumus, omnium peripsema usque modo. Non resistendo ulli, neque vicem in malis reddendo, sed semper se subjiciendo; ut per patientiam revocaret ad bonum, contemptibilis et despectus fiebat. Usque modo, id est, usque nunc etiam apud Corinthios, pro quibus haec, quae supra memorat, mala passus est. Et quoniam humilitatem suam nihil in his proficere videbat, queritur dolore commotus tantam subjectionem et injurias nullum fructum habere potuisse; sed et quod deterius est, in pejus profecisse. Non ut confundam vos, haec scribo: hoc est, non ut ruborem vobis faciam, haec scribo, sed ut corrigatis. Sed quasi filios meos charissimos moneo. Adhuc se supplicem facit, ne correpti, et ad iram provocati, admonitiones ejus spernerent. Id agit ut medicus salutaris, qui putamina abscindens, dolorem illatum spe et blanditiis
Abbreviated transcription (Latin):
supradicta quȩ negare uidet᷑ confirmat
⁊ que quasi confirmare uidetur negat.
Irascentis enim uerba s̃ qui negando cõ¬
fitetur ⁊ confit endo negat. Usq in hanc
horam & esurimus ⁊ sitimꝰ & nudi sumꝰ¬
&e laboramus oꝑantes manib nr̃is. Li¬
bere enim ⁊ iuxta ueram fidẽ sine aliqͣ
adulatione xp̃m p̃dicantes & gestapra-¬
uȩ uitȩ arguentes grãm apud homines
ñ habebant & colaphizabant᷑ id ẽ iniu¬
rus agebantur & instabiles erant quia
fugabantur ne in loco dui manentes ply¬
res docererent. Idõ ⁊ manib oꝑabantur
qr ñ solum grãm apud homines ñ habe¬
bant uerum &ẽ ab his acciꝑe indignũ
erat qui errori studebant sic̃ dicit iN
arguendi amittit ⁊ peccat qui ab eoaccip̃
qui idõ dat ne corripiatur. Maledicimur
& benedicimus. Male tractantes enim se:
hortabantur ad bonum. ꝑsecutionẽ pati¬
mur & sustinemus. Quia ꝑsequentib se
ñ resistebant. Blasphemam᷑ ⁊ obsecramꝰ:

Expanded text:
supradicta, quae negare videtur, confirmat, supradicta, quae negare videtur, confirmat, et quae quasi confirmare videtur, negat. Irascentis enim verba sunt, qui negando confitetur, et confitendo negat. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sum laboramus operantes manibus nostris. Libere enim et juxta veram fidem sine aliqua adulatione Christum praedicantes, et gesta pravae vitae arguentes, gratiam apud homines non habebant, et colaphizabantur, id est injuriis agebantur, et instabiles erant; quia fugabantur, ne in loco diu manentes, plures docerent. Ideo et manibus operabantur, quia non solum gratiam apud homines non habebant; verum etiam ab his accipere indignum erat, qui errori studebant, sicut dicit iarguendi amittit, et peccat, qui ab eo accipit, qui ideo dat, ne corripiatur. Maledicimur et benedicimus: male tractantes enim se hortabantur ad bonum. Persecutionem patimur et sustinemus; quia persequentibus se non resistebant. Blasphemamur et obsecramus: