comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leonis: & molares eiꝰ ut catuli leonis
Posuit uineã. in dissipation̾ẽ: & ficus ne¬
as in confractionẽ. Scrutans scrutatis
ẽ eam: & piecit: dealbauit ramos eus
udȩi putant in dieb iohel tã innunt¬
rabilẽ locustarũ suꝑ uidã uenisse mul¬
titudinẽ: ut cuncta cõplerent: & non
dicã fruges: s ne uinearũ qͥdẽ & arbor
cortices. ramosq dimitterent: ita ut
om̃i uirore consũpto. albentes arboꝵ
rami & sicca uincaꝵ. flagella remanc¬
rent. Hoc utrũ factũ necne sit. liquido
affirmare ñ possum: neq enĩ regum
et paralypomenon narrat hystoria
Qͦd utiq si fuisset. quomͦ famẽ subhe¬
lya triũ annoꝵ & sex m̃siũ legimus.
nũꝗͣ scriptura tacuisset. Tantũ dici¬
mus: qͦd sub methaphora locustarum
hostiũ describat᷑ aduentus: siue assyri¬
orũ & babylonioꝵ. qui tc̃ imminebat̃
siuie medoꝵ atq ꝑsarũ qui pꝰ fucuri
erant: siue macedonũ. quos multo post¬
tẽpore fuisse cognouimus: siue ulci¬

Expanded text:
leonis: et molares ejus, ut catuli leonis. Posuit vineam meam in dissipationem, et ficos meas in confractionem: scrutans scrutatus est eam, et projecit: dealbavit ramos ejus. Judaei putant in diebus Joel tam innumerabilem locustarum super Judaeam venisse multitudinem, ut cuncta complerent: et non dicam fruges, sed vinearum quidem et arborum cortices ramosque dimitterent, ita ut, omni virore consumpto, arentes arborum rami, et sicca vinearum flagella remanerent. Hoc utrum factum nec ne sit, liquido affirmare non possumus: neque enim Regum et Paralipomenon narrat historia . Quod utique si fuisset, quomodo famem sub Elia trium annorum et sex mensium legimus, numquam Scriptura tacuisset. Tantum dicimus, quod sub metaphora locustarum, hostium describatur adventus, sive Assyriorum et Babyloniorum, qui tunc imminebant: sive Medorum atque Persarum, querant: sive Macedonum, quos multo tempore post fuisse cognovimus: sive ulti
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ mulierẽ pulchr̃a & adamaueris
eam uolueris q uxorẽ habere: intro¬
diices in domũ tuam. Quȩ radet cesari¬
em. & circũcidet ungues suos: & depo¬
net uestẽ in qua capta ẽ: sedensq in
domo cua flebit patrẽ & matrẽ suam
uno mense: & postea intrabis ad eam
dormiesq cũ ea: & erit uxor cua. hu¬
iuscemodi mulieris non est maritus :
id est dñs uirginalis: s meretricẽ de gen¬
tium sordib ducit uxorẽ. Eͦd & de om¬
ni anima credentiũ: possumus dicere.
Si parua ętace credidit dño: habet spon¬
sum dñm uirginalẽ. Sin aut̃ ex uideis.
siue gentilib & hereticoꝵ spurcissimĩ
fecib ad fidĩ uenerit ueritatẽ : & de te¬
nebris ad lucẽ transierit: habebit qͥdẽ
sponsũ s ñ uirgineũ Et de huiꝰcemodi
hominib dr̃. In egẏpto fractȩ sunt m̃a¬
mȩ tuȩ: & ibi deuirginata es. Peri¬
it sacrificiũ & libatio de domo dni &
luxert̃ sacerdotes ministri dñi Depo¬

Expanded text:
amaveris amaveris eam, voluerisque habere uxorem: introduces in domum tuam: quae radet caesariem, et circumcidet ungues suos, et deponet vestem 177 in qua capta est, sedensque in domo tua, flebit patrem et matrem suam uno mense, et postea intrabis ad eam, dormiesque cum illa, et erit uxor tua . Hujusmodi mulieris non est maritus, id est, dominus virginalis, sed meretricem de gentium sordibus duxit uxorem. Quod et de omni anima credentium possumus dicere. Si a parva aetate credidit Domino, habet sponsum Dominum virginalem. Sin autem ex Judaeis, sive gentilibus, et haereticorum spurcissimis faecibus, ad fidei venerit veritatem, et de tenebris ad lucem transierit, habebit quidem sponsum, sed non virgineum: et de hujuscemodi hominibus dicitur: In Aegypto fractae sunt mammae tuae, et ibi devirginata es . Periit sacrificium et libatio de domo Domini: et luxerunt sacerdotes ministri Domini: depo
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uulgo uirgineũ uocant: eo qͦd pͥmꝰ
florem uirginitatis abstulerit: ñ alius
intellegit᷑ : nisi ds̃ qui in abraham. isa¬
ac. & lacob. despondit sibi uirginẽ spon¬
sam: nulla idolatriȩ sorde maculatã:
ad quã & ꝑ hieremiam loq̃r: non ut
dñm me uocasti & patrẽ. & principem
iurginitatis tuȩ̨. Unde & apłs ad cre¬
tam exhibere xp̃o. Quãdui cũ hac spon¬
sa sponsus fuerit: ñ potest ieuinare
& plangere: nec absentis sponsi. deside¬
rium lacrimis indicare. Cũ autẽ spon¬
sus fuerit ablatus ab ea: plangit: & plo¬
rat : & accingit se sacco. & cilitio: & per
Tona. reste circũdatur. Intellȩgimꝰ qͥ spon¬
sus sit uirginalis. uerũ qͥa iste sponsus.
siuie maritꝰ
ñ solũ uirginẽ accepit
sponsam
s & mcretricẽ in osee du¬
xit uxo¬
rem: ꝓpt̃ea scriptũ ẽ in
deute¬
ronomio. Si egressus fue¬
ris c̃cra inimicos tuos: & tradiderit
eos dñs ds̃ tuus in manu cua: captiuo ᷤ¬

Expanded text:
quem vulgo virgineum vocant, eo quod primus quem vulgo virgineum vocant, eo quod primus florem virginitatis abstulerit, non alius intelligitur nisi Deus, qui in Abraham, Isaac et Jacob despondit sibi virginem sponsam nulla idololatriae sorde maculatam. Ad quam et per Jeremiam loquitur: Non ut dominum me vocasti, et patrem, et principem virginitatis tutam exhibere Christo . Quamdiu cum hac sponsa sponsus fuerit, non potest jejunare , nec plangere, nec absentis sponsi desiderium lacrymis indicare. Cum autem ablatus fuerit sponsus ab ea, plangit et plorat, et accingit se sacco et cilicio, et pro zona reste circumdatur. Intelleximus quis sponsus sit virginalis: verum quia iste sponsus, sive maritus, non solum virginem accepit sponsam, sed et meretricem in Osee ducit uxorem, propterea scriptum est in Deuteronomio: Si egressus fueontra inimicos tuos: et tradiderit eos Dominus Deus tuus in manu tua, captivos
Abbreviated transcription (Latin):
eũ intellege. qͥ eleuat᷑ contra om̃e quod
drͣ d̃s̃. & religio uł certe om̃e dogma ꝑ¬
uersum de cuiꝰ c̃tritis molarib qui in
trinsecus latent. & non uidentur: ne fa¬
cile uitent᷑: &̃ psalmista lȩtatur dicens.
molas leonũ confring&
dederimꝰ locũ hiuic gen¬
ti ut as¬
cendat in nos: statĩ po¬
net uine¬
am nr̃am in desertũ : de
qua ui¬
nũ facere solebamꝰ qͦd leti
hominis: & ficus nr̃as decorticat. siue
confringit: ne habeamꝰ in nob̾ sp̃c scĩ
dona dulcissima: ne sub nr̃a uinea. et
ficu uir sc̃s reqͥescat: sub quib cũ fue¬
rit: adu̾sarioꝵ impetũ non timebit:
Nec sufficit huic genti uineã disꝑdere:
ficũq confringere: nisi scrutans scrute¬
tur eas: & quicqͥd in illis uitale fuerit
int̃ficiat: ut omĩ uirore consũpto: al¬
bi. atq morcui ramꝰculi maneant: atq:
cõpleatur in nob̾. Si enĩ in uiridi ligno
suꝑ sponsam accinctam cilicio: suꝑ ui¬
rum suũ uirgineũ: Uir pubertatis. si

Expanded text:
 intellige, qui elevatur contra omne quod dicitur, Deus et religio, vel certe omne dogma perversum. De cujus contritis molaribus, qui 176 intrinsecus latent et non videntur, ne facile vitentur, etiam Psalmista laetatur dicens: Molas leonum confringet dederimus locum huic genti, ut ascendat in nobis, statim ponet vineam nostram in desertum, de qua vinum facere solebamus, quod laetihominis : et ficus nostras decorticat, sive confringit, ne habeamus in nobis Spiritus sancti dona dulcissima, ne sub nostra vinea et ficu vir sanctus requiescat; sub quibus cum fuerit, adversariorum impetus non timebit. Nec sufficit huic genti vineam disperdere, ficumque confringere, nisi scrutans scrutetur eas, et quidquid in illis vitale fuerit, interficiat: ut, omni virore consumpto, albi atque emortui ramusculi remaneant, et compleatur in nobis: Si in viridi ligno super sponsam accinctam cilicio, super virum suum virgineum. Vir pubertatis, si
Abbreviated transcription (Latin):
uerant dm̃ in ꝓsꝑis: cognoscant in
aduersis: & qui diuitiis male abusi
sunt: ad uirtutes penuria corrigantur.
Iuxta hunc sensũ audiant senes: habi¬
tatores autẽ t̾rȩ ꝑcipiant auribus de
illo uino nc̃ p̃cipi in quo ẽ luxuria:
ex qͦ qui in ebriati fuerint: regnũ dĩ pos¬
sidere ñ possunt. Qui uini ebrietate
sopitus est: eiugilet: & ploret ebrium
se fuisse. & ululet: ut postea ululatus
eius & flecus. uertatur in risũ: & gau¬
deat se ebrietatis materiam ñ habere:
quȩ eũ ꝑ habundantiam ebriũ fecerat.
& uesanũ: Gens enĩ ascendit suꝑ t̾ir̃ã¬

Expanded text:
verunt Deum in prosperis, cognoscant in verunt Deum in prosperis, cognoscant in adversis: et qui divitiis male abusi sunt, ad virtutes penuria corrigantur. Juxta hunc sensum audiant senes: habitatores autem terrae percipiant auribus, de illo vino nunc praecipi, in quo est luxuria, et quo qui inebriati fuerint, regnum Dei possidere non possunt . Qui vini ebrietate sopitus est, evigilet et ploret ebrium se fuisse, et ululet: ut postea ululatus ejus et fletus vertatur in risum, et gaudeat se ebrietatis materiam non habere, quae eum per abundantiam ebrium fecerat et vesanum. Gens enim ascendet Vulg. a
Abbreviated transcription (Latin):
blandicias inclinat᷑: cũ laborẽ suũ alte¬
ruis facit ẽẽ delitias: cũ furto. scelere atq
ꝑiuriis: opes futurȩ p̃parat uoluptati. et
cũ uideatur ab hominib se estimat non
uideri: dũ mͦ potiat᷑ eo qͦd desiderat.
S & auaritia excecat animã eiꝰ cui nichil
satis ẽ : & muliebris tunor: & dulcium
cupido uitioꝵ. Unde dr̃ ad eos. Eiuigila¬
te: & exꝑgiscimini qui ebrii estis: ne¬
quaquã uino. ut in solis septuaginta¬
c̃cinetur : s om̃i ꝑturbatione uitiorum
Flece: & plangitẽ: & agite pęnitentiam
& assumite tristitiã quȩ ducit ad uita
&e ululate om̃s: qui bibitis uinũ indul¬
cedine: siue in ebrietate. Dulcia enim
sunt uitia qͥa mel distillat de labiis
mulieris meretricis: & idcirco in dĩ sa¬
crificia non offert᷑. Qm̃ periit siue ab¬
batũ ẽ ab ore ur̃o uinũ ebrietas. at¬
q dulcedo. quȩ uos deceꝑat. Sepe qͥp¬
pe fit dĩ ꝓuidentia: ut qui non cogno¬

Expanded text:
blanditias inclinatur? cum laborem suum alteblanditias inclinatur? cum laborem suum alterius facit esse delicias? cum furto, scelere, atque perjuriis, opes futurae praeparet voluptatis? et cum videatur ab omnibus, se existimat non videri: dummodo potiatur eo quod desiderat. Sed et avaritia excaecat animum ejus, cui nihil satis est: et muliebris timor, et dulcium cupido vitiorum. Unde dicitur ad eos: Evigilate et expergiscimini, qui ebrii estis: nequaquam vino, ut in solis LXX continetur, sed omni perturbatione vitiorum: Flete, et plangite, et agite poenitentiam: et assumite tristitiam quae ducit ad vitam, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine , sive, in ebrietate. Dulcia enim sunt vitia: quia mel distillat de labiis mulieris meretricis: et idcirco in Dei 174 sacrificia non offertur: quoniam periit, sive ablatum est de ore vestro vinum, ebrietas atque dulcedo quae vos deceperat. Saepe quippe Dei fit providentia, ut qui non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
cimini ebrii & flete: & ululate om̃s
qͥ bibitis uinũ in dulcedine : qm̃ pe¬
riit ab ore ur̃o. LE Ei iugilate
qui ebrii estis iuno ur̃o: & plorate. &
plangite. om̃s qui bibitis uinũ in ebri¬
etate: qm ablatũ ẽ de ore uestro:
Quasi senes atq pbri: audire debe¬
mus. Nulla res ita in ebriat. ut ani¬
mi ꝑturbatio : id est cristitia: quȩ du¬
cit ad mortẽ. Hȩc abhominanda ebri¬
etas ẽ. Est ira quȩ iustitiã dĩ non oꝑa¬
tur: & furori ꝓrcima: m̃tis suȩ impotẽ
facit: intantũ ut labia tremant: den¬
tes concrepent: uultus pallore mutet᷑.
Recteq illud laudat᷑ arcytȩ tarentini:
qui cũ uillico suo ẽẽt iratus: iam te
inqͥt occiderẽ : nisi iratus cẽm. Quid
referã de gaudio & uoluptate: & maxi¬
me amorẽ qui excecat cordis occulos.
& nichil aliud amantẽ. nisi id qͦd amat
cogitare ꝑmittt An non ẽ dicenda ebri¬
etas: cũ ꝓpt̾ uile scortũ. & ignominiosã
corporis partẽ. animȩ lib̾tas in seruiles

Expanded text:
mini, ebrii, et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine: quoniam periit ab ore vestro. LXX: Evigilate, qui ebrii estis in vino vestro: et plorate et plangite, omnes qui bibitis vinum in ebrietate: quoniam ablatum est de ore vestro. Quasi senes atque presbyteri audire debemus: nulla res ita inebriat ut animi perturbatio. Est tristitia quae ducit ad mortem: haec abominanda ebrietas est. Est ira quae justitiam Dei non operatur, et furori proxima, mentis suae impotem facit: intantum ut labia tremant, dentes concrepent, vultus pallore mutetur. Recteque illud laudatur Archytae Tarentini, qui cum villico suo esset iratus: Jam te, inquit, occiderem, nisi iratus essem. Quid referam de gaudio et voluptate, et maxime amore, qui excaecat cordis oculos: et nihil aliud, amantem, nisi id quod amat, cogitare permittit. Annon est dicenda ebrietas, cum propter vile scortum, et ignominiosam corporis partem, animae libertas in serviles
Abbreviated transcription (Latin):
corde. s aure ꝑcipitur. & ut sciamus
secretiorẽ ẽẽ auditũ quã id qͦd in au¬
rib resonat: isaia loquente discamus.
Audi cęlũ: & aurib ꝑcipe t̾ra. Qui se¬
nes sunt. & cęlestes: audiunt spiritalit:
qͥ habitant in t̾ra appellant᷑q terreni
aurib ꝑcipiunt &e hoc in om̃ib scrip¬
turis notandũ : ubi duo hȩc uerba iunc¬
ta ponantur. Qͦd in lamech quoq legi¬
mus peccatore: qui locutus ẽ ad uxo¬
res suas: adã & sellã. Audite u̾ba mea
uxores lamech: aurib ꝑcipite uerba mea
quia uirũ occidi in uulnꝰ meũ: & uiue

Expanded text:
corde, sed aure percipitur. Et ut sciamus sacratiorem esse auditum, quam id quod in auribus resonat, Isaia. loquente, discamus: Audi, coelum, et auribus percipe, terra . Qui senes sunt et coelestes, audiunt spiritaliter; qui habitant in terra, appellanturque terreni, auribus percipiunt. Et hoc in omnibus Scripturis notandum, ubi haec duo verba juncta ponuntur. Quod in Lamech quoque legimus peccatore, qui locutus est ad uxores suas Ada et Sella: Audite verba mea, uxores Lamech, auribus percipite verba mea, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sumit. Ita uenient ad puniendũ: ita ex¬
pediti erunt. & parati: ut popłs for¬
tis ad p̃lium. Tantus erit timor om̃i¬
um. & tanta conscientia peccatoꝵ: ut
nullus luceat: nec splendorẽ habeat
gaudiĩ: s instar adustę ollę: faties euis
uertatur in tenebris. Ascendent murũ.
& omẽm munitionẽ: in uinctũq sibi
explentes opus : ñ declinabunt in par¬
tem alcer̃a : s herebunt miseroꝵ suppli¬
cIIs: nec torm̃tis coꝵ satiabunt᷑ s unꝰ¬
quisq credita sibi in supplicia peccato

Expanded text:
sumit: ita venient ad puniendum: ita exsumit: ita venient ad puniendum: ita expediti erunt et parati, ut populus fortis ad praelium. Tantus erit timor omnium, tanta conscientia peccatorum, ut nullus luceat, nec splendorem habeat gaudii, sed instar adustae ollae facies ejus vertatur in tenebras. Ascendent murum et omnem munitionem; injunctumque sibi explentes opus, non declinabunt in partem alteram; sed inhiabunt miserorum suppliciis, nec tormentis eorum satiabuntur; sed unusquisque credita sibi in peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃e in nob fenũ: ligna: stipulãq
consumat. Unde & de dõ dr̃: d̾s̃ ignis con¬
sumens ẽ. & pꝰ eũ urens flamma ut
nichil absq suppliciis derelinquat.
Quẽcũq hic popłs non attingerit. nec
inuenerit in eo cõbustionis matheriam
orto di & paradiso assimilabitur uolup¬
tatis qui hebraice dicitur ẽdeñ. Siqui
dem aut̃ exusserit quasi solitudinem.
in cinerẽ rediget ac fauillam: nec ẽ qui
furorẽ eius possit euadere: cuiꝰ aspectꝰ
crudelis: frem̃tium equoꝵ habebit si¬
militudinẽ. Et sic discurrent ad cruci¬
andos qͦs in potestate acceperint: qua¬
si equites huc illucq uolitantes. Ter¬
ribilis erit fonitus eoꝵ quasi quadriga¬
rum ꝑ prona currentiũ: & suꝑ capita
montium exilient. excelsos quosq & in
eccłȩ culmine constitutos cruciare cupi¬
entes. Et quia ante faciem eoꝵ ignis
est uorans. atq consumens: sic cuncta
uastabunt: quomͦ stipulã flamma con¬

Expanded text:
ut omne in nobis fenum, ligna, stipulamque ut omne in nobis fenum, ligna, stipulamque consumat. Unde et de Deo dicitur: Deus ignis consumens est, et post eum urens flamma ; ut nihil absque suppliciis derelinquat. Quemcumque hic populus non attigerit, nec in venerit in eo combustionis materiam, horto Dei et paradiso assimilabitur voluptatis, qui 189 Hebraice dicitur EDEN  . Si quem autem exusserit, quasi solitudinem in cinerem rediget ac favillas, nec est qui furorem ejus possit evadere, cujus crudelis aspectus frementium equorum habebit similitudinem, et sic discurrent ad cruciandos quos in potestatem acceperint, quasi equites huc illucque volitantes: terribilis erit sonitus eorum, quasi quadrigarum per prona currentium; et super capita montium exsilient, excelsos quosque et in Ecclesiae culmine constitutos cruciare cupientes. Et quia ante faciem eorum ignis est vorax, atque consumens, sic cuncta vastabunt, quomodo stipulam flamma con
Abbreviated transcription (Latin):
pore. Quid enĩ in die uidici futurũ ẽ.
om̃ib: hoc in singulis die mortis tm¬
pletur. Dies tenebrarũ est & angustię:
dies nubis & turbinis: quia cuncta
pęnarũ plena sunt. atq cruciatuum:
Ueniet angłoꝵ popłs multus & fortis:
ut reddat unicuiq scd̃m oꝑa sua Et si¬
cut mane & aurora consurgens. pͥmum
occupat montes: sic uidicũ̃ ab excelsis.
& potentib incipiet: ut potentes poten¬
ter corm̃ta patiant᷑. Similis ei ñ fuit a
pͥncipio: & post eũ non crit: usq ad anno̾
generationis & generationis. Om̃ia enĩ
mala quȩ ueterib hystoriis continent᷑.¬
& aut inundatione maris. aut alliuuo¬
ne fluminũ. aut pestilentia. morbis.
fame : bestiis: hostiũ uastitate : hominib
acciderunt: his suppliciis. quȩ in die st̃
reodenda iudicii : ñ poterunt cõparari.
ante faciem huiꝰ popłi. qui fortis & mul¬
tus ẽ. erit ignis uorax: suie consumens :

Expanded text:
pore. Quod enim in die judicii futurum est pore. Quod enim in die judicii futurum est omnibus, hoc in singulis die mortis impletur. Dies tenebrarum est et angustiae, dies nubis et turbinis; quia cuncta poenarum plena sunt atque cruciatuum. Veniet angelorum populus multus et fortis, ut reddat unicuique secundum opera sua; et sicut mane et aurora consurgens primum occupat montes, sic judicium ab excelsis et potentibus incipiet, ut potentes potenter tormenta patiantur. Similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis et generationis . Omnia enim mala, quae veteribus historiis continentur, et aut inundatione maris, aut illuvione fluminum, aut pestilentia, morbis, fame, bestiis, hostium vastitate, hominibus acciderunt, his suppliciis, quae in die sunt reddenda judicii, non poterunt comparari. Ante faciem hujus populi qui fortis et multus est, erit ignis vorans, sive consumens,
Abbreviated transcription (Latin):
nant. hi qͥ huic officio mancipati sunt :
s &ẽ muros hierico. ad tubarũ clangorẽ
scriptũ est corruisse : & dñs angłm mis¬
surum ẽẽ se dicit in clangore tubȩ: et
apłs resurrectionẽ mortuoꝵ ad tubę
sonitũ ficri p̃dicat. In apocalypsi quoq
ioħis legimus. septẽ angłos accepisse tu¬
bas singulas: qͥb ꝑ ordinẽ canentibus
facta funt quę scriptura describit. Pre¬
cipitur gͦ nunc sacerdotib & magistris.
ut exaltent quasi tuba uocẽ suã & im¬
pleant illud qͦd scriptũ ẽ. In montẽ ex¬
celsum ascende : qui eugłitas syon: ex¬
tias hicrłm: ut canant tuba in syon. id
est in ȩccłia: quȩ int̃p̃tatur specula. at¬
q sublimitas: & in scõ dĩ monte qui
xp̃s c̃: ut conturbentur. siue confun¬
dantur om̃s habitatores t̾rę: & confu¬
sio pęnitentię eos ꝑtrahat ad salutem.
Diem aut̃ dñi diem intellege iudicii:
siue diem exitus unius cuiusq de cor¬

Expanded text:
nant hi qui huic officio mancipati sunt; nant hi qui huic officio mancipati sunt; sed etiam muros Jericho ad tubarum clangorem scriptum est corruisse . Et Dominus angelum missurum se dicit esse cum clangore tubae , et Apostolus resurrectionem mortuorum, ad tubae sonitum fieri praedicat . Et in Apocalypsi quoque Joannis legimus, septem angelos accepisse tubas singulas, quibus per ordinem canentibus, facta sunt quae Scriptura describit . Praecipitur ergo nunc sacerdotibus et magistris, ut exaltent quasi tuba vocem suam, et impleant illud quod scriptum est: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion: extias Jerusalem , ut canat tuba in Sion, id est, in Ecclesia, quae interpretatur specula atque sublimitas. Et in sancto Dei monte qui Christus est, ut conturbentur, sive confundantur omnes habitatores terrae, et confusio eos pertrahat ad salutem. Diem autem Domini, diem intellige judicii, sive diem exitus uniuscujusque de cor
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo uirtutis illius : in paruis quoq
animantib demonstrat᷑. hęc aut̃ multa
castra & innumerabilia fortia sunt ni¬
mis: & facientia uerbũ illius. Quo dic¬
to: ostendit᷑ babylonios dĩ uoluntate
uenturos: & illius imꝑio perituros
Mlagnus est inqͥt dies dñi quo capiendl
ẽ hierłm: & ualde terribilis: & nullus e¬
um poterit sustinere: & de necessitatẽ
captiuitatis aut mortis euadere. Iunc¬
tam & coherentẽ sibi T̃FRICOEEÑ. diui¬
dere nolui : ne qͦd sensu unũ erat: diuer¬
sis capitulis carperetur. Transeamꝰ ad in¬
tellegentiam spiritalẽ : singula quęq re¬
petentes. Cꝯ urbarũ bucinarũq clango¬
rẽ. non solũ in leuitico. & innumerorũ
libro legimꝰ : in quib iubetur. ut duas tu¬
bas argenteas faciat moyses: quib et
in kalendis. & in septimo m̃se. pͥma die
mensis: & in uibeleo. & in cęteris festi¬
uitatib: & quando adbella ꝓcedunt ca¬

Expanded text:
nitudo virtutis illius in parvis quoque nitudo virtutis illius in parvis quoque animantibus demonstratur. Haec autem multa castra, et innumerabilia fortia sunt nimis, et facientia verbum illius. Quo dicto ostenditur Babylonios Dei voluntate venturos, et illius imperio parituros. Magnus est, inquit, dies Domini, quo capienda est Jerusalem, et valde terribilis, et nullus eum poterit sustinere, et de necessitate captivitatis aut mortis evadere. Junctam et cohaerentem sibi pericopen dividere nolui, ne quod sensu unum erat, diversis capitulis carperetur. Transeamus ad intelligentiam spiritualem, singula quaeque repetentes. Tubarum buccinarumque clangorem non solum in Levitico et Numerorum libro legimus , in quibus jubetur, ut duas argenteas tubas faciat Moyses, quibus et in kalendis, et in septimo mense, prima die mensis, et in jubilaeo, et in 188 caeteris festivitatibus, et quando ad bella procedunt, ca
Abbreviated transcription (Latin):
uat q cȩpta narrationẽ: ut eos dicat urbẽ
ingredi : in muris discurrere: domosq on
ñ quo furũ timorẽ habeant qui uictores
sunt: s ut fures solent ing̾di ꝑ fenestris:
& occulte raꝑe: sic illi clausis lanus. ne
ulla sit mora. tota ꝑ fenestras in rũpent
audacia a facie isttꝰmodi locustarũ terra
contremuit: & cęli moti sunt: quȩ dicta
hẏ ꝑbolice sentiamus: non qͦ locustarum
aut hostiũ tanta uis sit: ut possit moue¬
re cęlos : terrã concutere: s quo aduersa
patientib p̃ terroris magnitudine: & qe¬
lum ruere: & terra. fluctuare iudeatur
Deniq p̃ multitudine locustarũ obtęxen¬
tium cęlũ : sol & luna conuertent᷑ in te¬
nebras : & stellȩ retrahent splendorem
suũ : dũ lum̃ in medio. nubes posita lo¬
custarũ: ad terrã ñ sinit ꝑuenire. Dñs
quoq dabit uocẽ ante faciem tã potentis
exercitus: quia multa castra eiꝰ. Et mag¬

Expanded text:
rvatque coeptam narrationem, ut eos dicat urbem rvatque coeptam narrationem, ut eos dicat urbem ingredi, in muris discurrere, domosque con quod furum timorem habeant qui victores sunt; sed ut fures solent ingredi per fenestras, et occulte rapere, sic illi, clausis januis, ne ulla sit mora, per fenestras tota irrumpent audacia. A facie istiusmodi locustarum terra contremuit, et coeli moti sunt, quae dicta hyperbolice sentiamus, non quod locustarum aut hostium tanta vis sit, ut possit movere coelos, et terram concutere; sed quod adversa patientibus prae terroris magnitudine, et coelum ruere et terra fluctuare videatur. Denique prae multitudine locustarum obtexentium coelum, sol et luna convertentur in tenebras, et stellae retrahent splendorem suum: dum lumen in medio nubes posita locustarum, ad terram non sinit pervenire. Dominus quoque dabit vocem suam ante faciem tam potentis exercitus, quia multa sunt castra ejus, et mag
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nuꝑ in hac ꝓuintia uidimꝰ Cũ enum
locustarũ agmina uenerint: & aerẽ qui
int̃ celũ & terrã est occuparint: tanto
ordine & dispositione dĩ iubentis uoli¬
tant: ut instar thesserularum quȩ in
paium̃tis artificis finguntur manu:
suũ locũ teneant: & ne puncto quidẽ.
& ut ita dicã ungue transuerso decli¬
nent ad alterã Et ut aꝑtã faceret metha¬
phorã: & ꝑ fenestras ait cadent: & non
demolientur. Nichil enĩ locustis inuiũ
est: cũ & agros: & sata: & arbores: & ur¬
bes: & domus. & cubiculoꝵ secreta pęne¬
trent. Hoc aut̃ de locustis dicit᷑: ut de
hostib intellegatur. Eͦdq nos int̃p̃tatisi¬
mus ꝑ fenestras cadent: & ñ demolient᷑.¬
septuas᷑ transtulert̃. ad grauati in armis
suis ibunt: & in iaculis suis cadent. & no
consument᷑. Ed nequaꝗͣ michi uidetur ꝙ¬
positionis ordini conuenire: s in eo erro
illi iacula: nos fenestras intelleximus. sꝙ¬

Expanded text:
Hoc nuper in hac provincia vidimus. Cum enim Hoc nuper in hac provincia vidimus. Cum enim locustarum agmina venirent, et aerem qui inter coelum et terram est occuparent, tanto ordine ex dispositione jubentis Dei volitant, ut instar tesserularum quae in pavimentis artificis figuntur manu, suum locum teneant, et ne puncto quidem, et, ut ita dicam, ungue transverso declinent ad alteram. Et ut apertam faceret metaphoram, et per fenestras, ait, cadent, et non demolientur. Nihil enim locustis invium est, cum et agros, et sata, et arbores, et urbes, et domos, et 187 cubiculorum secreta penetrent. Hoc autem de locustis dicitur, ut de hostibus intelligatur. Quodque nos interpretati sumus per fenestras cadent, et non demolientur, LXX transtulerunt, aggravati in armis suis ibunt, et in jaculis suis cadent et non consumentur: quod nequaquam mihi videtur expositionis ordini convenire, sed in eo errorilli jacula, nos fenestras intelleximus. Se
Abbreviated transcription (Latin):
lient: ut om̃ia excelsa conscendant. Et si¬
cut stipulã cito flamina consumto: ita
sonitus & terror uocis eoꝵ cuncta po¬
pulabitur. Eͦdq infert: uelut populus
fortis p̃paratꝰ ad p̃liũ. rursum ad locus¬
tas refert: ut ñ quasi de hostib s quasi
de locustis referre uideatur: & tam̃ dũ
locustas legimꝰ babylonios cogitemus.
Tantus t̾ror erit: ut om̃s ꝑ circuitũ nati¬
ones. & animo & corpore ꝑhorrescant :
immo crucient᷑: & pauoris magnitudi¬
ne : uultus om̃ium in ollȩ similitudinem
conutant᷑ : quȩ igne cõbusta nigredinem
& fuliginẽ fedi monstrat aspectus. Dis¬
current inquit quasi uiri fortes: haud
dubiũ quin locustę. & quasi uiri bella¬
tores ascendent murũ: ut muroꝵ subli¬
mitas impetũ fortiũ ꝓhibere non uale¬
at: & nequaquã ꝑ portas : s ꝑ muros in¬
grediantur. Singuli in uiis suis gradi¬
entur : & ñ declinabunt a semitis suis.

Expanded text:
lient, ut omnia excelsa conscendant; et silient, ut omnia excelsa conscendant; et sicut stipulam cito flamma consumit, ita sonitus et terror vocis eorum cuncta populabitur. Quodque infert: Velut populus fortis praeparatus ad praelium, rursum ad locustas refert, ut non quasi de hostibus, sed quasi de locustis referre videatur; et tamen dum locustas legimus, Babylonios cogitemus. Tantus terror erit, ut omnes per circuitum nationes, et animo et corpore perhorrescant, immo crucientur: et pavoris magnitudine, vultus omnium in ollae similitudinem convertantur, quae igne combusta, nigredinem et fuliginem foedi monstret aspectus. Discurrent, inquit, quasi viri fortes, haud dubium quin locustae: et quasi viri bellatores ascendent murum, ut murorum sublimitas impetum fortium prohibere non valeat, et nequaquam per portas, sed per muros ingrediantur: Singulis in viis suis gradientur, et non declinabunt a semitis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
gressus exercitus. cꝓpe dies tenebrarũ &
angustiȩ̨ : dies caliginis & turbinis: in
ta tenebris oppͥmantur. Sicut inquit
mane & diluculũ subito tenebras fugat.¬
& cunctos montes aurora conlustrat:
ita babylonioꝵ suꝑ omem terrã ur̃am.
fundetur exercitus. Nec putetis curbã
eẽ inualidam: popłs multus & fortis ẽ:
cuius similis: nec in p̃teritũ nec in futu¬
rum: ulla gens alia poterit inueniri
Quicquid attigerit: quasi uorax flam¬
ma consumet: nichilq posse integrum
derelinquet. Quasi ortus. & paradysus
uoluptatis. omĩs t̾ra ẽ quã non cetige¬
rit: quasi solitudo & desertũ quicquid
fuerit dep̃datus : neq ullus poterit in¬
ueniri : qui illius effugiat manus. As¬
si equites huc illucq discurrent: non
quo babylonii equitib cõparentur: s
quo locustȩ ꝑ translationẽ hostiũ quafi
equites dicantur: huc illuc q discurrere
nitus locustarũ. Suꝑ capita montiũ exi¬

Expanded text:
gressus exercitus, prope est dies tenebrarum, et gressus exercitus, prope est dies tenebrarum, et angustiae, dies caliginis et nubis et turbinis, in ta tenebris opprimentur. Sicut, inquit, mane et diluculum subito tenebras fugat, et cunctos montes aurora collustrat: ita Babyloniorum super omnem terram vestram fundetur exercitus. Nec putetis turbam esse invalidam, populus 186 multus et fortis est, cujus similis nec in praeterito, nec in futuro, ulla gens alia poterit inveniri: quidquid attigerit, quasi vorax flamma consumet, nihilque post se integrum derelinquet; quasi hortus et paradisus voluptatis omnis terra est, quam non tetigerit: quasi solitudo et desertum, quidquid fuerit depraedatus, neque ullus poterit inveniri qui illius effugiat manus. Assi equites huc illucque discurrent. Non quo Babylonii equitibus comparentur; sed quo locustae per translationem hostium quasi equites dicantur huc illucque discurrere: nitus locustarum. Super capita montium exsi
Abbreviated transcription (Latin):
ximo suo ñ recedent. Ad grauati armis
siuis ibunt: & in iaculis suis cadent:
& non consumentur. Urbem ad prehen¬
dent: & suꝑ muros discurrent. In domi¬
bus ascendent: & suꝑ fenestras intrabt
sicut fures. A facie eus confundentur
suam ante faciem fortitudinis suȩ. Qm̃
multa sunt nimis castra eius : qmͣ fortia
oꝑa sermonũ illius. Quia magna dies
dñi : magna & illustris nimis. & quis e¬
rit sufficiens ad eam : Rursum ꝑ me¬
thaphoram locustarũ describitur impetꝰ
chaldeoꝵ: & iubetur ꝓpħȩ. immo ꝑ pro¬
pħam om̃ib qͥ possunt dĩ audire sermonẽ
ut quasi tuba exaltent uocẽ suam: & in
syon p̃dicent: & clangant in monte scõ
eius: ut ad strepitũ clamoris & bucinȩ.
om̃is hierłm popłs contremescat. Cũq
ait cecineritis: hoc dicite. Nequaquam
dies dñi ultra differtur: id est dies ulti¬
onis atq uindictę. Ad est uicina captiui¬
tas. Iam de suo loco babylonioꝵ est e¬

Expanded text:
roximo suo non recedent, aggravati armis roximo suo non recedent, aggravati armis suis ibunt, et in jaculis suis cadent, et non consumentur, urbem apprehendent, et super muros discurrent: super domos ascendent, et per fenestras intrabunt sicut fures, a facie ejus confundetur suam ante faciem exercitus sui quia multa sunt nimis castra eius quia fortiaopera sermonum illius, quia magna dies Domini, magna et illustris nimis, et quis erit sufficiens ad eam? Rursum per metaphoram locustarum, describitur impetus Chaldaeorum, et jubetur propheta, immo per prophetam omnibus qui possunt Dei audire sermonem, ut quasi tuba exaltent vocem suam, et in Sion praedicent, et clangant in monte sancto ejus, ut ad strepitum clamoris et buccinae omnis Jerusalem populus contremiscat. Cumque, ait, cecineritis, hoc dicite: Nequaquam dies Domini ultra differetur, id est, dies ultionis atque vindictae; adest vicina captivitas, jam de suo loco Babyloniorum est e
Abbreviated transcription (Latin):
te in syon: p̃dicate in monte sc̃o meo
Conturbentur om̃s habitatores terre:
tenebrarũ & caliginis : dies nubis et
prunȩ : sicut mane fundet᷑ suꝑ montes
popłs multus & fortis. Similis ei ñ fu¬
it a pͥncipio : & post eũ non erit: usq
ad annos generationis generationum
Ante eũ consumens ignis: & pꝰ eũ flam¬
ma succensa. Sicut paradysus uolupta¬
tis : terra ante faciem eiꝰ & posteriora eiꝰ
sicut cãpus solitudims: & qui saluetur
non erit ei. Sicut aspectus equorum
aspectus eoꝵ: & sicut equites sic perse¬
quentur. Sicut uox quadrigarũ suꝑ
uertices montiũ exilient: & sicut uox
flamimnȩ ignis deuorantis stipulã: et
sicut populꝰ multus & fortis: paratus
ad p̃lium a facie eius: conterent᷑ po¬
puli. Om̃is uultus. sicut adustio olle
sicut pugnatores current: & sicut ui¬
ri bellatores ascendent suꝑ muros. et
unus quisq in uia sua ambulabit: & ñ
declinabit de semitis suis. Singuli a ꝓ¬

Expanded text:
tuba in Sion, praedicate in monte sancto meo: tuba in Sion, praedicate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores terrae: tenebrarum et caliginis, dies nubis et pruinae; sicut mane fundetur super montes populus multus 185 et fortis, similis ei non fuit a principio, et post eum non erit usque ad annos generationis generationum. Ante eum consumens ignis, et post eum flamma succensa. Sicut paradisus voluptatis terra ante faciem ejus; et posteriora illius, sicut campus solitudinis, et qui salvetur non erit ei; sicut aspectus equorum, aspectus eorum, et sicut equites sic persequentur. Sicut vox quadrigarum super vertices montium exsilient, et sicut vox flammae ignis devorantis stipulam, et sicut populus multus et fortis praeparatus ad praelium, a facie ejus conterentur populi, omnis vultus sicut adustio ollae, sicut pugnatores current, et sicut viri bellatores ascendent super muros, et unusquisque in via sua ambulabit, et non declinabunt a semitis suis, singuli a p
Abbreviated transcription (Latin):
Saspectus equoꝵ. aspectus eoꝵ & quasi
Sequites sic current: sicut sonitus qua¬
drigarũ. suꝑ capita montiũ exilient.
Ssicut sonitus flammę. ignis deuoran¬
tis stipulam: uelut populus fortis. p̃¬
paratus ad p̃lium. A facie eius crucia¬
Sbuntur populi: omĩs uultus redigetus
in ollam. Sicut fortes current: quasi
Suiri bellatores ascendent murum ui¬
Sri in uiis suis gradientur: & non decli¬
Snabunt a semitis suis. Unus quisq
frẽm suũ non coartabit: singuli in callẽ
suo ambulabunt. Sed et ꝑ fenestras ca¬
Sdent: & non demolientur urbem in¬
S gredientur: in muro current: domos
conscendent. Per fenestras intrabunt
quasi fur: a facie eius contremuit terra
Moti sunt cęliꝰ sol et luna obtenebrati st̃.
& stellȩ retraxerunt splendorẽ suũ. et
dñs dedit uocẽ suam ante faciem exerci
tus sui: qͥa multa sunt nimis castra eiꝰ
quia fortia: & facientia uerbum eius.
Magnus enĩ dñi dies: & terribilis ualde
Et quis sustinebit eũX Ciani

Expanded text:
et quasi equites sic current sicut sonitus quadrigarum super capita montium exilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambulabunt sed et per fenestras cadent et non demolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem stus sui, quia multa sunt nimis castra eius, quia fortia et facientia uerbum eius. Magnus enim dies Domini et terribilis ualde, et quis sustinebit eum? Vox i
Abbreviated transcription (Latin):
sceptrũ tuũ his qui non sunt: ds̃ et sc̃
cuis esse memorantu& hȩc de nomine
iohel. & patris eius stricta sint breuit᷑:
ut recte uerbum dĩ qͦd erat in pͥncipio
ap̃d dm̃ factũ ẽẽ narretur : baptista io¬
hanne referente. Qui post me uentu¬
rus est. ante me factus ẽ: quia prios
me erat. Porro factũ ẽẽ sermonẽ ad me¬
ꝓpħarũ ante hc̃ librũ explanauimꝰ sub
nomine ephraun ad decẽ trib confer¬
cur uaticinuĩ: quȩ uł samaria. uł
isrł sepe me morant᷑ : sic in iohel
qui uixta hebreos scd̃s ẽ. om̃e q̃d dicit᷑
ad tͥbũ uida. & ad hierłm ꝑtinere creden¬
dum ẽ: & nullã om̃ino istahelis. id est
decẽ tͥbuũ : hoc fieri m̃tionẽ. Tempora
orię. ioathan & achaz. & ezechię re¬
gum uida & in dieb hieroboam filii
ioas regis isrł: Mudite hoc senes: &

Expanded text:
sceptrum tuum his, qui non sunt , Deus et sancti sceptrum tuum his, qui non sunt , Deus et sancti ejus esse monstrantur. Haec de nomine Joel et patris ejus perstricta sint breviter, ut recte verbum Dei, quod erat in principio apud Deum, factum esse narretur, Baptista Joanne referente: Qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat . Porro factum esse sermonem ad meprophetarum ante hunc librum explanavimus, sub nomine Ephraim ad decem tribus confertur vaticinium, quae vel Samaria, vel Israel saepe memorantur: 169 sic in Joel, qad tribum Juda, et ad Jerusalem pertinere credendum est, et nullam omnino Israelis, id est, decem tribuum in hoc fieri mentionem. Tempora Oziae, Joathan et Achaz et Ezechiae, regum Juda, et in diebus Jeroboam, filii Joas, regis I
Abbreviated transcription (Latin):
uerterunt batuhel qͦd ap̃d hebreos om̃i¬
no nichil resonat. Phatubel aut̃ in nr̃a
lingua uertit᷑ latitudo dĩ uel aꝑiens d̃s.
ut in marco legimꝰ. saluatorẽ adsurdum
Quia enĩ cũ apło dicere poterat: os nr̃m
patet ad uos. o chorinthii cor nostrum
dilatatũ ẽ: & audiebat a dño. dilata
os tuũ & implebo illud: ipsa quoq oris
adaꝑtio : ñ in hominis. s in dĩ potestate
ẽ : paulo dicente. ostiũ mͥ aꝑtũ ẽ mag¬
num & euidens: s adu̾sarii multi: id
at. ex parte cognoscens. & ex parte pro¬
phetans : donec ueniat qͦd ꝑfectũ est
de latitudine & aꝑtione generatus.
appellatur iohel: quod apud nos sonat
incipiens. uel est d̃s: dicente eodem¬
apło. fratres ego me ñ arbitror cõpre¬
hendisse : qua humilitate suc crescens
cũ moyse meretur audire. qui ẽ misto
me. Ad distinctionẽ enĩ eoꝵ qui ñ ft̃
de quib & in hester legunꝰ ne tradas

Expanded text:
 verterunt Bathuel; quod apud Hebraeos omni verterunt Bathuel; quod apud Hebraeos omnino nil resonat. Phatuel autem in linguam nostram vertitur latitudo Dei, vel aperiens Deus, ut in Marco legimus Salvatorem ad surdum. Quia enim cum Apostolo dicere poterat: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est : et audiebat a Domino: Dilata os tuum, et implebo illud : ipsa quoque oris adapertio, non in hominis, sed in Dei potestate est, Paulo dicente: Ostium mihi apertum est magnum et evidens; sed adversarii multi ; idat, ex parte cognoscens et ex parte prophetans, donec veniat quod perfectum est, de latitudine et adapertione generatus, appellatur Joel  , quod apud nos sonat incipiens, vel est Deus, 168 dicente Apostolo: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse ; qua humilitate succrescens cum Moyse meretur audire: Qui est, misit me . Ad distinctionem enim eorum qui non sunt, de quibus et in Esther legimus: Ne tradas
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ uidicauit me dñs. Quȩ cum ita
se habeant: obsecro mi pammachi: qͥ
om̃i arte pugnandi aduersũ diabolũ
dimicas: ut nob ẽtra amalech pugnan¬
mati tib leues cũ moyse ad dñm ma¬
nus : & adu̾sarios isrł orationib supe¬
res. Nuꝑ de ȩgypto egressi sumꝰ: & in
osee pharaone submerso: rubrũ tran¬
siuimꝰ mare: nunc post latã heremi
uastitatẽ: multo nob̾ labore sudan¬
dum ẽ: ut ad septuaguita palmas: et
fontes apłicos : ꝑuenire ualeamus:
Insurgat licet scorpius: & arcuato uul¬
nereᷤ ferire conetur: tu comes ttine¬
ris & excantator uenenatoꝵ morsiũ.
spiritalẽ nobis Ỹ YGAASã exhibe: qͦdq
sc̃ȩ ac uenerabili paulȩ parenti tuę polli¬
citi sumꝰ pius heres suscipe: & quicquid
uł ingenio. uł doctrina minus tua ex¬
pectatione possumꝰ amici fauore sustenta
nec in nob uires consideres. s uoluntatẽ:¬
Uersỹ dñi qͦd factũ est ad iohel: filũ
phatuhel. Septuas̾ int̃p̃tes ꝓ phatuhel

Expanded text:
id est, judicavit me Dominus. Quae cum ita se habeant, obsecro, mi Pammachi, qui omni arte pugnandi adversum diabolum dimicas, ut nobis contra Amalec pugnantibus leves cum Moyse ad Dominum manus, et adversarios Israel orationibus superes. Nuper de Aegypto egressi sumus, et in Osee Pharaone submerso, Rubrum transivimus mare : nunc post latam eremi vastitatem, multo nobis labore sudandum est, ut ad Septuaginta palmas et fontes apostolicos pervenire valeamus. Insurgat licet scorpio, et arcuato vulnere ferire conetur: tu comes itineris, et excantator venenatorum morsuum, spiritualem nobis ψυλλέα exhibe quodque sanctae ac venerabili Paulae parenti tuae polliciti sumus, pius haeres suscipe, et quidquid vel ingenio vel doctrina minus tua exspectatione possumus, amici favore sustenta, nec in nobis vires consideres, sed voluntateum Domini quod factum est ad Joel filium Phatuel. Septuaginta interpretes pro PHATUEL
Abbreviated transcription (Latin):
n oetaz oñ: quẽ nos festum siue sollẽpnẽ
possumꝰ dicere: Eacharias. MNNA IRXI¬
om̃ia quo sensu accipienda sint: in suis
uoluminib disscretur. Quatuor autẽ
reliqui ꝓpħȩ: ut sedecim cõpleamus:
ysaias: hiezechiel: hicremias Danihelꝰ
hanc habent intellegentiam. Isaias.¬

Expanded text:
 quem nos festivum, sive solemnem possumus dicere. Zacharias, μνήμη Κυρuae omnia quo sensu accipienda sint, in suis voluminibus disseretur. Quatuor autem reliqui prophetae, ut sedecim compleamus, Isaias, Ezechiel, Jeremias, Daniel, hanc habent intelligentiam: Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
te iugulatus ẽ: de quo & in ysaia loq̃r.
Deuorauit mors inualescens: & postca
sequitur. Abstulit dñs omem lacrima:
ab om̃i fatie. Quos autẽ fr̃s inter se
morte diuisos. iuxta hystoriam. ullud
tẽporis quidã & isrł & uidã intellegunł:
ut qͦd cunc figurabatur in parte: nunc
sentiatur in toto: & cũ om̃i humano ge¬
nere isrł. & uidas liberandus sit: & redi¬
mendus. In eo loco in qͦ septuag̾ trans¬
tulerunt. ubi est mors causa tua & nos
diximꝰ : ero mors tua : symmachus int̾¬
pretatus ẽ. ero plaga tua: quinta edi¬
tio & aquila ubi sunt sermones cui:
qͦd hebraice scribit᷑ de barach̃. legentes
dabar hoc ẽ uerbũ. ꝓ dẽber: quod in¬
terp̃tat᷑ mors: uixta illud qđ in isaia
legimus. Mortẽ misit dñs in iacob. et
uenit in isrł. id est debea ꝓ quo nos¬

Expanded text:
te jugulatus est, de quo et Isaias loquitur: te jugulatus est, de quo et Isaias loquitur: Devoravit mors invalescens . Et postea sequitur: Abstulit Dominus omnem lacrymam ab omni facie. Duos autem fratres inter se morte divisos, juxta historiam illius temporis, quidam Israel et Judam intelligunt: ut quod tunc figurabatur in parte, nunc sentiatur in toto, et cum omni humano genere Israel et Judas liberandus sit et redimendus. In eo loco, in quo LXX transtulerunt, ubi est causa tua? et nos diximus, ero mors tua: Symmachus interpretatus est, ero plaga tua: Quinta editio et Aquila: ubi sunt sermones tui? quod Hebraice scribitur DABARACH  : legentes DABAR, hoc est, verbum, pro DEBER, quod interpretatur mors: juxta illud quod in Isaia legimus: Mortem misit Dominus in Jacob, et venit in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
h oc diximꝰ : ut ostenderemus. id mortẽ
eñĩ diuidit fr̃s: hoc & mulier facit.
In fr̃ibus om̃em intellege caritatẽ: qͦd
& mat̾ diuidatur a filia: & pat̾ a filio.
& frater a fr̃e. Qͦd aut̃ qlud sit mors.
& aliud infernus: & psalmista demon¬
strat dicens. Non ẽ in morte qui me¬
mor sit tui: in inferno aut̃ qͥs confite¬
mors tua o mors. ero morsus tuus in¬
ferne: septuaginta transtulerunt. ubi
est causa tua o mors. ubi ẽ stimulus
tuus inferne: ꝓ quo apłs posuit: ab¬
sorta ẽ mors in contentionẽ. ubi est
mors contentio tua: ubi ẽ mors acule¬
us tuus: Et exponens uirtutem tes¬
timonii: intulit. aculeus autem mor¬
tis peccatũ est : uirtus uero peccati:
lex. Dõ autẽ gr̃as qui dedit nobis uic¬
qͦd ille. in resurrectionẽ int̃pretatus
est dñi : nos aliter int̃pretare nec pos¬
sumus. nec audemus. Potest mors. &¬
infernus. & diabolus accipi: qui xp̃i mor¬

Expanded text:
Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem enim dividit fratres, hoc et mulier facit. In fratribus, omnem intellige charitatem, quod et mater dividatur a filia, et pater a filio, et frater a fratre. Quod autem aliud sit mors, et aliud infernus, et psalmista 153 demonstrat, dicens: Non est in morte qui memor sit tui: in inferno autem quis confitemors tua, o mors: ero morsus tuus, inferne, LXX, transtulerunt: Ubi est causa tua, o mors? ubi est stimulus tuus, inferne? Pro quo Apostolus posuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Et exponens virtutem testimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex; Deo autem gratias, qui dedit nobis vicquod ille in resurrectionem interpretatus est Domini, nos aliter interpretari nec possumus, nec audemus. Potest mors, infernus et diabolus accipi, qui Christi mor
Abbreviated transcription (Latin):
infernus fr̃s diuidit. Quicquid igitus
separat fr̃s: infernus appellandꝰ: & ma¬
xime mulier meretrix: quę uocans in¬
sipientẽ ad se dicit : in oꝑib prudentię
panes occultos libenter adiungite
& aquȩ furtiue dulecdinem bibite: co
nescit insipiens. qm̃ terrigenȩ apud eao
pereunt: & in ꝓfundũ inferni incurrant
Quicqͥd enĩ non licet. magis desidera
maritudinẽ uertitur. Et mel distillas
de labiis mulieris meretricis: quȩ ad
tẽpus impinguat fauces insipientis:
nouissime aut̃ amarius felle inuenit᷑.¬
& acutius magis quã gladius utrimq
acutus. Quicũq terrigena ẽ :de cęlo
ñ nascitur. int̃ficit᷑ eiꝰ amplexib & liga¬
tur institis letuloꝵ: & insipientię pedes
deducunt eos qui utunt᷑ ea cũ morte
ad inferos. Int̃ mortẽ aut̃ & inferos:
hoc int̾ est. Mors ẽ. qua anima separat᷑
a corpore : infernus locus ẽ. in quo a¬
nimȩ recluduntur. siue in refrigerio.
siue in pęnas: ꝓ qualitate mericorum

Expanded text:
inter fratres dividit. Quidquid igitur separat fratres, infernus est appellandus: et maxime mulier meretrix, quae vocans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem bibite: et nescit insipiens, quoniam terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrunt. Quidquid enim non licet, magis desideratmaritudinem vertitur. Et mel distillat de labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces insipientis, novissime autem amarius felle invenitur, et acutius magis quam gladius utrimque acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficitur ejus amplexibus, et ligatur institis lectulorum, et insipientiae pedes deducunt eos, qui utuntur ea, cum morte ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: Mors est, qua anima separatur a corpore: infernus, locus in quo animae recluduntor, sive in refrigerio, sive in poenis, pro qualitate meritorum.
Abbreviated transcription (Latin):
inscrutabilia sunt uidicia eiꝰ. & inuesti¬
gabiles uiȩ eius: Qͥs enĩ possit absq
xp̃o docente cognoscere: quid signifi¬
Quȩ sit adultera quȩ sine lege dĩ multo
sessura tẽpore sit. eo qͦd sit pactũ cum
bestiis t̾rȩ. & cũ uolatilib cęli Quid
sit dauid. ad quẽ popłs reuersus sit. cu¬

Expanded text:
 investigabiles viae ejus ! Quis enim potest absque Christo docente cognoscere quid signifiquae sit adultera, quae sine lege Dei multo sessura sit tempore: quod sit pactum cum bestiis terrae, et cum volatilibus coeli: qui sit David ad que
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ego ephraumn tanta p̾stiter̃i: ut nu¬
dum. & exulẽ. ad solũ diuitẽ. dñmq
reducerẽ: & multoꝵ filioꝵ parentẽ: de¬
seruit me ephraim. immo ad iracundĩa
ꝓuocauit: & amaritudine sua amarũ
suȩ: scdm̃ illud qͦd dauid loquit᷑ ad cũ
qͥ saulis nuntiabat interitũ & a se re¬
gem isrł cęsũ ẽc̃ memorabat. sanguis
illi sensui congruit: quo nathan loq̃r
ad dauid. Qͥa blasphemare fecisti ini¬
tũ. quo int̾fecisti uriam: ipsa blasphe¬
ꝓhematus ẽ: uertłtur in caput cuũ
Semꝑ herctici ad iracundiã ꝓuocant

Expanded text:
nta praestiterim, ut nudum et exsulem et solum, divitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, deseruit me Ephraim, immo ad iracundiam provocavit: et amaritudine sua amarum suae, secundum id quod David loquitur ad eum, qui Saulis nuntiavit interitum, et a se regem Israel caesus esse memorabat: Sanguis illi sensui congruit quem Nathan loquitur ad David: Quia blasphemare fecisti initum quo interfecisti Uriam, ipsa blasphephematus est, vertetur in caput tuum. Semper haeretici ad iracundiam provocant