comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut inquam plurimis sustentet.
in plurimis subleuet. ne dura eis
& ardua eis uideatur repentina con¬
uersio. & ñ tam peccandi amore tracti
residere uideantur merrorib. quã
conũsionis asꝑitate deterriti. S ñ
hec sola parabola moderationẽ nob̾
conuersionis ostendit. Uerum &
illa quȩ de luxuriosi filui reditu
scͥbitur. &ille enim filiꝰ erat. ñ erat
extraneus: germanꝰ erat eiꝰ qͥ ñ quã
a patre discesserat. filius gͦ ẽ: qui
ad ultimos maloꝵ fines dicit᷑ ꝑue¬
nisse. Abierat enĩ in regionẽ longin¬
quam. & longe satis a deo effectus:
qui fuerat diues & nobilis. det̾ior
seruo & mercennario factus est.
S tamen regressus & penitens. in
antiquũ recipitur statum. & in
pͥorem głam reparatur. Qđ̃ si des¬
ꝑasset et erubuisset prohis quȩ
acciderant ei reuerti ad patrem.
s ꝑ mansisset in regione longinqͣ
Uides gͦ qͣnta sit utilitas peniten¬
tiȩ: quanta conuersionis spes.

Expanded text:
ita ut in quamplurimis sustentet, ita ut in quamplurimis sustentet, in plurimis sublevet, ne dura eis et ardua videatur repentina conversio, et non tam peccandi amore retracti residere videantur in erroribus, quam conversionis asperitate deterriti, sed non haec sola pars pari moderatione nobis conversionis modum ostendit, verum et illa, quae de luxuriosi filii reditu scribitur, et ille enim filius erat, non erat extraneus, germanus erat ejus qui nunquam a patre discesserat, filius ergo est, qui ad ultimos malorum fines dicitur pervenisse, abierat enim in regionem longinquam, et longe satis a Deo effectus, qui fuerat dives et nobilis, deterior servo et mercenario factus est, sed tamen regressus et poenitens in antiquum recipitur statum, et in priorem gloriam reparatur; quod si desperasset, et erubuisset pro his, quae acciderant ei, reverti ad patrem, sed mansisset in regione longinqua Vides ergo quanta est utilitas poenitentiae, quanta sit conversionis spes per
Abbreviated transcription (Latin):
ris humeris reportata: Nonne aꝑte &
lapsum & reparationẽ fidelis oftendit:
Ouis enim ẽ & ipsa. sicut & ille non a¬
ginta & nouem: & non alterius s. uniꝰ
eiusdemq gregis. & uniꝰ eiusdemq
pastoris. Eisdem namq pascuis priꝰ
quib & ille ceterȩ eisdem poculis
eisdemq eubilib utebatur. S. erra¬
uit & errore non minimo. ꝑ mon¬
tes enim & colles euagata ẽ: longis
scilicet & difficilib circũacta erro¬
ris anfractib. Nec tamen reliquit
eam pastor bonꝰ consumi in erroribꝰ
suis: Greqͥrit ⁊ reuocat. Reuocat aut̃
non uiolentet ꝑuigens. nec uerberi¬
uectans. Sicut enim optimi qͥq
longe egritudinis afflictos in ñ¬
nullis rigorem temperant me di¬
cine. & delicatius ac teneriꝰ agunt
cum eis: ita ⁊ ds̃ eos quos uidet
uehementius peccatis ẽẽ corrptos.
non districta satis & ardua obser¬
uantiȩ intentione reuocat ad uiã
ueritatis: s sensinr⁊ paulatim:

Expanded text:
ris humeris reportata, nonne aperte et ris humeris reportata, nonne aperte et lapsum et reparationem fidelis ostendit, ovis enim est et ipsa, sicut et illae nonaginta novem, et non alterius, sed unius, ejusdemque gregis, et unius ejusdemque pastoris, ejusdem namque pascuis prius, quibus et illae caeterae, eisdem poculis, eisdemque cubilibus utebatur, sed erravit, et errore non minimo, per montes enim et colles evagata est, longe scilicet et difficilibus circumacta erroris anfractibus, nec tamen reliquit illam pastor bonus consumi in erroribus suis, sed requirit et revocat, revocat autem non violenter perurgens nec verberivectans; sicut enim optimi quiqulongae aegritudinis afflictos in nonnullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius agunt cum eis, ita et Deus eos, quos videt vehementius peccatis esse corruptos, non districta satis et ardua observantiae intentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim,
Abbreviated transcription (Latin):
endum: ut quadam uelut indi¬
gnatione ꝑmoti. irascamͣ adũsũ
deceptricem nr̃am libidinẽ: & af¬
fectũ atq amorẽ nr̃m conuertamꝰ
ad uirtutũ uiam. Hoc ẽenim quod
uult ⁊ poscit a nobis d̃s. Non q̃rit
tempoꝵ longitudinẽ: nec afflictio¬
num cruces. Ad hoc precipue respi¬
cit: si uera sit & sincera conũsio.
Ideo demiq uidimꝰ aliquotiens non¬
nullos cepisse postremos: & fac¬
tos ẽẽ merito pͥores. Nongͦ cecidis¬
se ita malũ ẽ. ut post lapsii iaeere.
& nolle consurgere: & cũ quadã¬
tione peccare desꝑationisq ser¬
monib mali propositi uitiũ te¬
gere. Contra hos enĩ etiam ꝓpħa
csi quadam indignatione ꝓcla-¬
mat dicens. Nũquid qͥ cadit non
resurget. aut qͥ auersus ẽ ñ con¬
cecidit: stetisse eũ antequã ca-¬
deret profitemur. Nemo enim
sententias dicta sunt: si qua
etiam in maioꝵ continentur exẽ
aberrasset. requisita ẽ post modũ ac pasto¬

Expanded text:
endum, ut quadam velut indiendum, ut quadam velut indignatione permoti irascamur adversum deceptatricem nostram libidinem, et affectum atque amorem nostrum convertamus ad virtutem Dei, hoc est enim quod et poscit a nobis Deus, non quaerit temporum longitudinem, nec afflictionem crucis, ad hoc praecipue respicit, si vera sit et sincera conversio, ideo denique vidimus aliquoties nonnullos coepisse postremos et factos esse merito priores, non ergo cecidisse ita malum est, ut post lapsum jacere et nolle consurgere, et cum quadatione peccare, desperationisque sermonibus mali propositi vitium tegere, contra hos enim propheta cum quadam indignatione proclamabat dicens: « Nunquid qui cadit non resurget, aut qui aversus est, non concecidit, » stetisse eum, antequam caderet, profitemur. Nemo enim sententias sunt, si qua etiam in majorum continentur exempovibus aberrasset, requisita postmodum ac pasto
Abbreviated transcription (Latin):
plis sint nob̾ dicta scõꝵ. Audiñc.
quomͦ etiam sermonib ꝑ ꝓpħas
ad conuersionẽ inuitem a dño.
cerbatione. Quod autẽ diẽ hodie.
omne tempꝰ quo uiuimus indicat:
etiã usq ad ultimam si ita res ac¬
cidat. senectutẽ. Non enĩ tempo¬
ris longitudine. s. affectus since¬
ritate penitudo pensatur. Aut
non legimus leuitas peccatũ illd̃
grauissimum in deserto ñ tempo¬
ris longitudine. s uniꝰ diei exi¬
gua hora diluisse: S ce latro ille
qui pendebat incruce. non eguit
prolixitate temporis. ut ingssũ
paradisi mereret᷑. s tantũ ei spa-¬
tii suffȩcit. quantũ expendi po¬
tuit. donec unũ posset ꝓferre
sermonẽ: ita ut intͣ momentũ
temporis totius uitȩ sceleribus
absolutus. precedere ad paradi¬
sum etiam apłos mereret᷑. Quid
autẽ ⁊ martyres: Non ne frequen¬
& subumsꝰ hore spatio coronas
sumere ingentiũ premioꝵ: E idõ
audendum ẽ tantũmͦ. & promp¬
tis atq incitatis animis aggredi¬

Expanded text:
plis sunt nobis dicta sanctorum, audi nunc quomodo etiam sermonibus per prophetas ad conversionem invitamur a Domino: stra , quod autem dicit hodie, omne tempus, quo vivimus indicat, etiam usque ad ultimam, si res ita accidit, senectutem. Non enim temporis longitudine, sed affectus sinceritate poenitudo pensatur. Aut non legimus levitas peccatum illud gravissimum in deserto non temporis longitudine, sed unius diei hora exigua diluisse? sed et latro ille qui pendebat in cruce, non eguit prolixitate temporis ut ingressum paradisi mereretur, sed tantum ei spatii sufficit quantum expendi potuit, donec unum possit proferre sermonem, ita ut intra momentum temporis totius vitae sceleribus absolutus, praecedere ad paradisum etiam Apostolos mereretur. Quid autem et martyres? nonne frequenet sub unius horae spatio coronas sumpsere ingentium praemiorum? Et ideo audendum est tantummodo, et promptis atque incitatis animis aggredi
Abbreviated transcription (Latin):
reppellit: qui uͦ semetipsũ prodit
ac ledit. etiã simille extrinsecus
diuinis beneficus fulciat᷑. ñ ei suf¬
ficiet ad salutẽ. quia neq iudeis
tanta mirabilia quȩ in eos collata
sunt ꝓfuerunt: neq alienigenis
quod nichil hoꝵ adepti fuerant
to semetipsos dederunt deo parua
occasione sumpta plurimũ profece¬

Expanded text:
qui vero semetipsum prodit et laedit, etiamsi mille intrinsecus divinis beneficiis fulciatur, non ei sufficiet ad salutem: quia neque Judaeis tanta mirabilia, quae in eos collata sunt profuerunt, neque alienigenis quod nihil horum adepti fuerant to, cum et seipsos dederunt Deo, parva occasione sumpta plurimum profece
Abbreviated transcription (Latin):
ignis: propter homines regnum
ccloꝵ. a constitutione seculi p̃¬
paratum ẽ. Cantũ ẽ. ne nos met¬
ipsos ab ingressu bonoꝵ ꝑsisten¬
do mmalis ꝑtinaciter excluda¬
mus. Donec enĩ sumꝰ in bac inita
quanta cunq nob̾ acciderint
peccata: possibile ẽ omia
ablui ꝑpęnitentiã. Cũ autẽ ab¬
ducti fuerimꝰ de hoc scło. ibi iã
etiam si penitebit nos. ualde
enim penitebit. s nulla erit ut¬
litas penitentięꝰ & licet sit stridor
dentium. licet ululatus ⁊ fletus:
licet fundamus preces. & innu¬
meris obsecrationib proclamemꝰ:
nemo audiet nemo subueniet:¬
s ne extremo quidẽ digito aqͣ
quis infundet lingue nr̃z positȩ
inflaminis: s audiemꝰ illud qd̾
diues ille ab abraham. quia cha¬
os magnum confirmatũ ẽ inter
nos & uos: & neq hine illue tran¬
siri pot est. neq: inde hue. Resipis¬

Expanded text:
ignis, propter hominem regnum coelorum a constitutione mundi praeparatum est, tantum ne nosmetipsos ab ingressu bonorum persistendo in malis pertinaciter excludamus, donec enim sumus in hac vita, quantacunque nobis apeccata, possibile est omnia ablui per poenitentiam. Cum autem abducti fuerimus ab hoc saeculo, ibi jam etiamsi poenitebit nos valde enim nos poenitebit, sed nulla erit utilitas poenitentiae, et licet sit stridor dentium, licet ululatus et fletus, licet fundamus preces, et innumeris obsecrationibus proclamemus; nemo audiet, nemo subvenietsed ne extremo quidem digito aquam quis infundet linguae nostrae positae in flammis, sed audiemus illud quod dives ille audivit ab Abraham: Quia chaos magnum confirmatum est inter nos et vos, et neque hinc illuc transiri potest, neque inde huc
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes hominũ denudet.
atq in medio eollocet. & cuncta
uelut intabulis quib dã de¬
picta oculis eoꝵ qui comisert̃
ea. atq om̃iũ qui assistere ui¬
dent᷑ ostendat: quomͦ ñ cõmo¬
uebitur & in metu erit uniũsa

Expanded text:
gitationes denudet, gitationes denudet, atque in medium collocet, et cuncta velut in talibus quibusdam depicta oculis eorum quae commiserunt, ea atque omnium qui assistere videntur ostendat. Quomodo tunc commovebitur, et in metu
Abbreviated transcription (Latin):
capitis mei ꝯturbabant me. Cũ
hec gͦ agi cepint: pandent᷑ sine¬
dubio celi portȩ. Immo potius ipsũ
celũ auferetur emedio. tanquã si
tabernaculi alicuiꝰ uelamina col¬
ligantur. scilicet ut reparetur &
transformetur in melius. Tẽ gͦ
oĩa metus habebit: timorq ac
tremor implebit uniuersa. Cunc
etiam ipsos angłos formido qͣssa¬
bit. & non solũ angłos: s fortassis
⁊ archangłos. & thronos. & domi¬
nationes. & pͥncipatꝰ. & potestates.
Hoc enimindicat in eo quod diẽ
& uirtutes celoꝵ mouebuntur.
Conserui em̃ sunt eoꝵ qui uidi¬
candi sunt: & uite huiꝰ posituri
rationẽ. Si enĩ apud uidices scli
cũ ciuitas una iudicanda ẽ. pauent
cetere ⁊ contremiscunt etiã sin¬
chil periculi metuant: quãtoma¬
gis cũ orb̾ terre uniu̾sus adiudi¬
ciũ ueniet. iudicandꝰ ab eo uidice
qui teste ñ egeat. qui argumenta
ñ querat. qui oratorẽ cause non
postulet. s his om̃ib procul a¬
motis. ipselgesta ⁊ uerba. & co¬

Expanded text:
capitis mei conturbaverunt me . Cum ergo haec agi coeperint, pandentur sinedubio coeli portae, imo potius ipsum coelum auferetur e medio tanquam si tabernacula alicujus velamina colligantur, scilicet ut reparetur et transformetur in melius. Tunc ergo omnia metus habebit, timorque ac tremor implebit universa. Tunc etiam ipsos angelos formido quassabit, et non solum angelos sed fortassis et archangelos, et thronos et dominationes et principatus et potestates. Hoc enim indicatur in eo quod dicit, et virtutes coelorum movebuntur. Conservi enim sunt eorum qui judicandi sunt, et vitae hujus posituri rationem. Si enim apud judices saeculi cum civitas una judicanda est, pavent caeterae et contremiscunt, etiam si nihil periculi metuant, quanto magis cum orbis terrae universus ad judicium veniet, et judicandus a judice, qui teste non egeat, qui argumenta non quaerat, qui oratorem causae non postulat. Sed his omnibus procul amotis, ipse et gesta et verba et co
Abbreviated transcription (Latin):
dũ in hac luce uiuimꝰ. ueniam
nos posse ꝑ penitentiam ꝓmere¬
itentie medicamenta non pro¬
derunt. In hac uͦ luce positis. etiã¬
si in extrema etate adhibeas. etiã¬
curaberis. Ideo deniq diabolus
om̃ia mouet. ⁊ agit: ut animũ
nobis desꝑationis indicat. Scit
enĩ quia si uel paruo temporeqͥs
penitudinẽ gerat: quãuis sit
breuis. ñ erit tam̃ ei infructuo¬
sa conuersio. S siẽ is qui calicẽ
aque frigide porrererit. nequaqͣ.
fructũ mercedis amittetꝰ ita &
is qui ꝓmale gestis preteritis pę¬
intudinẽ gerit. licet minꝰ digna
uideatur ad peccatoꝵ pondꝰ peni¬
tentia: tam̃ quantusẽq ille nutꝰ
penitendi fuĩt ł conu̾sionis mo¬
mentumꝰ exꝑs ñ erit remunera¬
tionis bonoꝵ. Nichil enĩ mͥ cre¬
de bom oꝑis quãuis sit exiguũ:
despicietur apud iustũ uidicẽ dm̃.¬

Expanded text:
ivimus, veniam nos non posse per poenitentiam promerenitentiae medicamenta non proderunt, in hac vero luce positi etiamsi in extrema aetate adhibeas pocuraberis. Ideo diabolus omnia movet et agit, ut animum nobis desperationis inducat. Scit enim vel si in parvo tempore quis poenitudinem gerat, quamvis sit brevis non erit tamen infructuosa conversio. Sed, sicut is qui calicem aquae frigidae porrexerit, nequaquam fructum mercedis amittit, ita et is qui pro male gestis praeteritis poenitudinem egerit, licet minus digna videatur ad peccatorum pondus poenitentia, tamen quantuluscunque ille nutus poenitendi fuerit vel conversionis momentum, expers non erit remunerationis bonorum. Nihil enim boni operis, quamvis sit exiguum, despicietur apud justum judicem D
Abbreviated transcription (Latin):
inimicus hinc rapuit: ne forte qͥa
sciebat qũ eẽt reditus ad salutẽ.
lapsũ suũ ꝑpenitentiã reforma¬
ret. Ego enim etiã si mirũ uidet᷑
eẽ quod dico: ne illud quidem uide
peccatũ duerim. uires excedere po¬

Expanded text:
inimicus hinc rapuit, ne forte, quia sciebat quod esset reditus ad salutem, lapsum suum poenitentia reformaret. Ego enim, etiamsi mirum videtur esse quod dico, ne illud quidem Judae peccatum dixerim vires excedere po
Abbreviated transcription (Latin):
& uiuat. Conu̾̃taisi gͦ o amicis¬
nos ad uoluntatem dei implen¬
dam. Propterea enĩ creauit nos
ds̃. & ẽẽ fecit qui ñ eram᷑ ut et̃¬
na innos conferat bona: & p̃s¬
tet regna celoꝵ. Hon eni nos ad
hoc fecit: ut gehenne nos tͣdat
igniq ꝑpetuo. Regnũ celoꝵ ꝓpt̃
nos: gehenna ꝓpt̃ diabolũ fac¬
ta ẽ. & hoc ita ẽẽ ex euangeliis
doccam. Ipse & enim dñs dicit
his qui adextris sunt. Uenite be¬
ne dicti patris mei. ꝑcipite regnũ

Expanded text:
it. Convertamur ergo, o amiciss ad voluntatem Dei implendam, propterea enim creavit nos Deus et esse fecit, qui non eramus, ut aeterna nobis conferat bona, et praestet regna coelorum, non nos ad hoc fecit, ut gehennae nos tradat, ignique perpetuo, regnum coelorum propter nos, gehenna propter diabolum facta est, et hoc ita esse ex Evangeliis doceamus, ipse enim Dominus dicit his qui a dextris ejus sunt: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Uis dabit capiti meo aquã.
& oculis meis fontẽ la e̾¬
marũ: O portuntꝰ multo nunc
integra lamentanda mͥ sit: aĩa
tamen flenda ẽ multis gentib
nobilior. multisq urbib pre¬
eiosior. Nam si unus qͥ fecit uo¬
luntatem dei melior ẽ quã multitu¬
do iniquor: melior gͦ & tu eras qͦndã
quam multitudines iudeoꝵ. Propt̃
quod nemo miretur. si forte prolixi¬
orib ego nunc utar lamentatio¬
nib: & amariores profundam fletꝰ
quam tunc propħa profudit. Non
enim urbis ut dixi capte excidia
defleo. nec uilis uulgi captiuitatẽ
lam̃tor: s insignis anime lapsũ.
& templi in quo xp̃c habitabat excidi¬

Expanded text:
uis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum , opportunius multo nunc integra lamentanda sit, anima tamen flenda est, multis gentibus nobilior multisque urbibus pretiosior. Nam si unus, qui fecerit voluntatem Dei melior est quam multitudo iniquorum , melior ergo et tu eras quondam quam multitudines Judaeorum. Propter quod nemo miretur, si forte prolixioribus ego nunc utar lamentationibus, et amariores profundam fletus, quam tunc propheta profudit. Non enim urbis ut dixi captae excidia defleo, nec vilis vulgi captivitatem lamentor, sed insignis animae lapsum, et templi in quo Christus habitabat, excidi
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec om̃ia etiã supplicioꝵ dolo¬
res: & ñ solã confusionẽ. neq soliꝰ
dedecoris notam. s & illã pone
ante oculos uiam: qua tͣhunt᷑
homines ad ignẽ. & qua tra¬
huntur ad penas. Cogita seuos
illos ⁊ horrendos penarii mini¬
res ad supplitia: & hoc eo tẽpore.
quo alii qui bene egerunt a ela¬
rissimis angłis ce placi dissi¬
mis. supportati ante regis ȩterni
soliũ sublime. coronis głe &e imor¬
talib premus munerantur. & hȩc
quidem propͥa ert̃ diei illiꝰ & iudi¬
priorẽ generositatẽ regressa cũ
um: Explicari non potest illius
leticie magnitudo. Non enĩ solũ
prohis exultat quib ꝑfruitur
in p̾senti: s multomagis gaudet

Expanded text:
ad haec omnia etiam suppliciorum dolores et non solum confusionem, neque solius dedecoris notam, sed et illam pone ante oculos viam, qua trahuntur homines ad ignem, et qua trahuntur ad poenas; cogita saevos illos et horrendos poenarum miniant ad supplicium, et hoc eo tempore quo alii qui bene egerunt a clarissimis angelis et placidissimis supportati ante regis aeterni solium sublime coronis gloriae et immortalibus praemiis munerantur, et haec quidem propria erunt diei illius et judipropriam generositatem regressa cum um? Explicari non potest illius laetitiae magnitudo, non enim solum pro his exsultat quibus perfruitur in praesenti, sed multo magis pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sietiam corporei decoris po
trio. sollicitudo nob immineret
suꝑflua: atq in his que nicħ pro¬
dessent omnȩ uitȩ nr̃e tempꝰ occu¬
paremꝰ. ex quo eultus animȩ neces¬
sario negligeretur. Quippe qͥ etlã
ñe. uͥ nulla nob̃ potestas ẽ con¬
ferendi aliquid corporis decori:
hoc tam̃ agimꝰ ⁊ hoc studemus
ut speciem corporis om̃imodis ex co¬
lamus: dui coloꝵ fucis uel cõposiuõe
criniũ. uel oculoꝵ rotatu. uel uari¬
etate uestiũ. diuersisq alus & ex qͥsi¬

Expanded text:
Nam etsi etiam corporei decoris pottrio, sollicitudo nobis immineret superflua, atque in his quae nihil prodessent omne vitae nostrae tempus occuparemus. Ex quo cultus animae necessario negligeretur. Quippe qui etiam nunc, ubi nulla nobis potestas est conferendi aliquid corporis decori, hoc tamen agimus, et hoc studemus, ut speciem corporis omnimodis excolamus, dum colorum fucis, vel compositione crinium, vel oculorum rotatu, vel varietate vestium, diversisque al
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝑ hoc uitio: s & latentib medica¬
mentis eurare uoluit. ipsi cõmittens
dispensationẽ pecunie. ut habens
inmanib quod desiderabat. ꝑmei¬
osa passio expleta cupiditate cessa¬
ret: nec decideret in illã mortis fo¬
ueam: s: minorib malis maiora re¬
pͥmeret. Sic in omnib qui semet ip¬
sum non leserit: ab alio non potest le

Expanded text:
eum pro hoc vitio, sed et 160 latentibus medicaeum pro hoc vitio, sed et 160 latentibus medicamentis curare voluit, ipsi committens dispensationem pecuniae, ut habens in manibus quod desiderabat, perniciosa passio, expleta cupiditate, cessaret, ne decideret in illam mortis foveam, sed minoribus malis majora reprimeret. Sic in omnibus qui semetipsum non laes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit semꝑ idem paulus. & ide
uocatus apłs: E contra autẽ uidas
unus fuit & ipse de duodecim. &
quodunꝰ exduodecim fuit. Neq qd̾
uocatus apłs dictus ẽ prodesse ei
quicquam potuit. non habentiam¬
mum uirtutib deditũ. S paul
cursum. qui ducit ad celum. Ille uͦ
cũ & prior uocatus eẽt in apłatũ.
ce simili eum eȩteris gr̃a donatus
cçlestem q edoctus ẽẽt philosophi¬
sacramenti particeps extitisset. ha¬
buissetq etiam donum sp̃e sc̃i. ita
ut mortuos suscitaret. leprosos
curaret. ac demones effugaret. cũq
de contemptu rerũ scłariũ freq̃nt
fuiffet edoctus. adherens laterib
xp̃i. atq indigentiũ sͥ eẽt cõmissa
dispensatio. quo scł auaritiȩ ꝑ hec
latens in eo uitium sanaretur
erat enim fur: tamen nee sic quidẽ
ꝓficere in melius potuit cũ erga
eũ tot tantisq prouisionib dñs
uteretur. Sciebat enim xp̃c qđ aua¬
rus eẽt iudas: & pro amore pecume
periturus. & non solum non arguit

Expanded text:
it, semper idem Paulus, et idem vocatus apostolus? Econtra autem, Judas unus fuit et ipse de duodecim, et quod unus ex duodecim fuit, neque quod vocatus apostolus dictus est, prodesse ei quidquam potuit non habenti animum virtutibus deditum. Sed Paulus cursum qui ducit ad coelum; ille vero, cum et prior vocatus esset in apostolatum, et simili cum caeteris gratia donatus, coelestemque edoctus esset philosophisacramenti particeps exstitisset, habuisset etiam donum Spiritus sancti, ita ut mortuos suscitaret, et leprosos curaret, ac daemonia effugaret, cumque de contemptu rerum saecularium fuisset edoctus, adhaerens lateribus Christi, atque indigentium sibi esset commissa dispensatio, quo scilicet avaritiae per hoc latens in eo vitium sanaretur, erat enim fur: tamen nec sic quidem proficere in melius potuit, cum erga eum tot tantisque provisionibus uteretur. Sciebat enim Christus quod avarus esset Judas, et pro amore pecuniae periturus; et non solum non arguit
Abbreviated transcription (Latin):
eius ẽ. propter importuntatẽ
tum opus habet. Intellige gͦ
karissime. qr ꝓpterea diabolꝰ
desꝑationẽ subicit impetran¬
di. ut spem nob̾ dĩ bonitatis
abscidat: que ẽ salutis nr̃e
anchora. uite nr̃e fundamen¬
tum. dux itineris quo itur ad
& quȩ de terris animas uelut
quib dam cathenis cęlitus de¬
pendentib innexas euchit ad
eos qͦ qui sibi uehementiꝰ in he¬
rent. celsioresq eos uite huiꝰ
ac terrenoꝵ maloꝵ turbinibus
reddit. Siquis gͦ interhȩe posit̾
resoluatur animis & salutaris
spei anchoram dimittat e mani¬
bus: decidat neceẽ ẽ in abyssũ.
atq in profundum maloꝵ ne¬
cetur. Quod cum senserit inimi¬
cus. &uiderit nos peccatoꝵ nr̃oꝵ
multitudinẽ ꝑhorrentes. &in¬
crepationib etiam ipsiꝰ consci¬
entiȩ deterrerr: accedit &ipse.
& cogitationes nobis subicit
desꝑandi. plumbo om̃i & om̃i
arena grauiores. Quas si recepe¬
rimus. necẽe ẽ nos statim pon¬

Expanded text:
tiam, tamen propter importunitatem tiam, tamen propter importunitatem tum opus habet. » Intellige ergo, charissime, quia propterea diabolus desperationem subjicit impetrandi, ut spem nobis Dei bonitatis abscindat, quae est salutis nostrae anchora, et vitae nostrae fundamentum, dux itineris, quo itur ad et quae de terris animas velut quibusdam catenis coelitus dependentibus innexas sibi evehit ad eos qui sibi vehementius inhaerent, celsioresque eos vitae hujus ac terrenorum malorum turbinibus reddet; si quis ergo inter haec positus resolvatur animus, et salutaris spei anchoram dimittat e manibus, decidat necesse est in abyssum, atque in profundum malorum enecetur, quod cum senserit inimicus, et viderit nos peccatorum nostrorum multitudinem perhorrescentes, increpationibus etiam ipsius conscientiae deterreri, accedit et ipse, et cogitationes nobis subjicit desperandi plumbo omni et omni arena graviores, quas si receperimus, necesse est nos statim pon
Abbreviated transcription (Latin):
re nob̾ dñe miserere nobis: quia
multũ repleti sumus despectio e.
Preclara uere inhis uerbis & cȩles¬
tis philosophię doctrina ẽ. Reple¬
ti inquit sumus despectione.
Hoc ẽ quod docere nos uoluit:
qr & si pro peccatoꝵ nr̃oꝵ multi¬
titudine repleti sumus despec¬
tione atq obprobriis ad oꝑti su¬
mus. oculi tam̃ nr̃i ad dominũ
dm̃ nr̃m sint. donec misereat᷑ nob.
nec pͥus ab obsecratione
cessemus. quã impetͣre
Hoc enĩ indiciũ uere ẽ constanti
animȩ & ꝑtinacis. ut nequaꝗͣ.
lassescat. aꝑseuerantia de pos¬
cendi. desꝑatione impetrandi.
s. ꝑseueret ac ꝑsistat inobserra¬
tionib. donec misereatur. & ne
forte arbitreris te offensam ma¬
gis contrahere apud dm̃. si cũ
non merearis audiri amportu¬
nius ꝑsistas in precib: recorda¬
re ęugłii parabolam: & ibi inue¬
nies quod ꝑseuerantes & impor¬
tunos precatores dñs ñ sibi
ostendit ingratos. Ait enĩ. Qa
& siñ dabit ei propt̾ quod amicꝰ¬

Expanded text:
re nobis, Domine, miserere nobis, quia multum repleti sumus despectione . » Praeclara vero in his verbis et coelestis philosophiae doctrina est: « Repleti, inquit, sumus despectione, » hoc est quod docere nos voluit, quia etsi pro peccatorum nostrorum multitudine repleti sumus despectione atque opprobriis operti sumus, oculi nostri tamen ad Dominum Deum nostrum donec misereatur nobis, nec prius ab obsecratione cessemus, quam impetrareHoc enim vere est constantis animae et pertinacis, ut nequaquam repellatur a perseverantia deposcendi desperatione impetrandi, sed perseveret ac persistat in precibus donec ei misereatur Deus, et ne forte arbitreris te offensam magis contrahere apud Dominum, si cum non merearis audiri importunius persistas in precibus, recordare Evangelii parabolam, et ibi invenies quod perseverantes et importunos precatores Dominus non sibi ostendit ingratos, ait enim: « Et si non dabit propter amici
Abbreviated transcription (Latin):
quanta passus ẽ: quȩ etiã enu¬
merare difficile ẽ. Carceres um¬
cula. uerbea. flagella. supplicia.
aiudeis lapidatur. uirgis cedit.
precipitatur. latrones ieurrit:
ab inimicis. a fr̃ĩb insidias ꝑfert.
Intus tumores. foris pugnas pa¬
titur: famem. nuditatẽ. caliimas.
in sidias. tribulationes. bestias
tolerat. Q quid opus ẽ multa
dicere: Cotidie moritur: & tam̃
dicit. Baudeo autem in passiõib.
meis. & iterũ. Pon solũ autẽ.
s & głamͣ intribulationib. Si
gͦ hic tanta patiens gaudebat
& głabatur: quȩ erit uenia. que
excusatio his qͥ ꝓ parius iniuri¬
tribulationib q̃ utiq longe
illis inferiores sunt blasphe¬

Expanded text:
 passus est, quae etiam enumerari difficile est: carceres, vincula, verbera, flagella, supplicia. A Judaeis lapidatur, virgis caeditur, praecipitatur, latrones incurrit, ab inimicis fratribus insidias perfert; intus timor est, foris pugna. Patitur famem, nuditatem, calumnias, insidias, tribulationes. Bestias tolerat, et quid opus est multa dicere? quotidie moritur, et tamen dicit: Gaudeo autem in passionibus meis . Et iterum: Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus . Si ergo tanta patiens gaudebat et gloriabatur, quae erit venia, quae excusatio his qui pro parvis injuritribulationibus, quae utique illis inferiores sunt, imp
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inprofundum maloꝵ uenerint.¬
non peccatoꝵ Impietas enĩ ñ sunt
eos ad din respicere: & illue redire
unde dilapsi sunt. Ista gͦ cogitatio
que spem conũsionis abscidit ab
impietate descemdit: &e sic̃ lapis
grauissimus ceruicib animȩ in¬
sum non sinit oculos alleuare.
S uirilis animi ẽ & preclare m̃tis
deicere a ceruicib animȩ sue pon¬
dus inimicum. immo depͥmentẽ
se abicere diabolum. & imꝑare
aĩe suȩ. ut canens uerba ꝓpħica.
dicat ad dm̃. Sicut oculi seruoꝵ
inmanib dominoꝵ suoꝵ. & sieut
oculi ancillȩ in manib domine
suȩ: ita oculi nr̃i ad dominũ dm̃

Expanded text:
cum in profundum malorum venerintcum in profundum malorum venerint peccatorum. Impietas enim non sinit eos ad Dominum respicere, et illuc redire unde delapsi sunt. Ista ergo cogitatio, quae spem conversionis abscidit, ab impietate descendit, et sicut lapis gravissimus cervicibus animae insuum non sinit oculos allevare; sed virilis animi est et praeclarae mentis dejicere a cervicibus animae suae pondus inimicissimum, imo deprimentem se abjicere diabolum, et imperare animae suae, ut canens verba prophetica dicat ad Dominum: « Sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum, sicut oculi ancillae in manibus dominae suae, ita
Abbreviated transcription (Latin):
quod ego irremediabilit̃ plango
quȩ noui. & incessabilit̃ lugeo dũ
recordor: usq quo iterum te repeda¬
re uideam ad prioris głȩ statum.
Quod & si apud homines impossibi¬
le uidetur. apud dm̃ tam̃ omnia
possibilia sunt. Ipse ẽ enim qui al¬
leuat aterra inopem. & de stercore
erigit pauꝑem: ut collocet eũ cũ
sterilem in domo matrem filioꝵ
letantem. Non gͦ dubites. neq
desꝑes mutari te posse immelius.
Sienĩ tantum potuit diabolus
ut a celsis uirtutũ fastigiis in ꝓ¬
fundum te duceret maloꝵ: qͣnto
magis poterit ds̃ ad summum
te bonoꝵ uerticem reuocare. & ñ
solum in id restituere te qd̃ fuisti.
s ae beatiorẽ multo quam priꝰ ui¬
debaris efficere: Tantũ ẽ ne conci¬
das animo: neq spem tibi absci¬
das bonoꝵ. Ne queso ne accidat
tibi quod impiis solet. Non enĩ
peccatoꝵ multitudo in desꝑatio
&propterea salomon ñ dix̃ quia
omnis qui uenerit in profundũ
maloꝵ contemnit: s. impius in¬

Expanded text:
quod ego irremediabiliter plango, quia novi, et incessabiliter lugeo dum recordor. Usquequo iterum te tripudiare videam ad prioris gloriae statum? Quod etsi apud homines impossibile videtur, apud Deum tamen omnia possibilia sunt. Ipse est enim qui allevat de terra inopem, et de stercore erigit pauperem, ut collocet eum cum sterilem facit matrem super filios laetantem. Non ergo dubites, neque desperes mutari te posse in melius. Si enim tantum potuit diabolus, ut a celsis virtutum fastigiis, in profundum te duceret malorum, quanto magis poterit Deus ad bonorum verticem revocare, et non solum in id te restituere quod fuisti, sed beatiorem multo quam prius videbaris, efficere? Tantum est ne concidas animo, neqdas bonorum, ne, quaeso, accidat tibi quod impiis solet. Non enim peccatorum multitudo adducit in Et propterea Salomon non dixit, quia omnis qui venerit in profundum malorum, contemnit; sed, Impius, in
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbo hoc respondere tibi. Est
mꝰ. qui potest liberare nos de ca¬
mino ignis ardentis. & demanib
tius rex liberabit nos. Quod & si
non. notũ tibi sit rex. quia dus
tuis non seruiemꝰ. & imaginẽ au¬
ream quã statiusti non adoramꝰ.

Expanded text:
de hoc uerbo respondere tibi. est mus, potens eripere nos de camino ignis ardentis et de manibus tuis, rex, liberabit nos. et si non, notum sit tibi quoniam diis tuis non seruimus et imaginem auream quam stat
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur. Nam & ipsi diuites etiã
si totum orbem possibile eẽt possi¬
deri a singlis: adhuc tam̃ in desidio
eius arderent. Pauꝑes uͦ dũ cupi¬
unt dinitib exequari: insanabilẽ
rabiem patiuntur. Insaniunt. furi¬
unt: & idem morb diuersos sin¬
gulis generat languores. Intantũ
amor petunie omnẽ animã fatigat:
ut neq amiciciarum. neq propin¬
quitatis. interdum etiam nec con¬
iugis. aut filioꝵ det amori locũ.
quib affectib inter homines nichil

Expanded text:
si. Nam & ipsi diuites, etiam si totum orbem possibile esset possideri a singulis, adhuc tamen in desiderio eius arderent. Pauperes vero dum cupiunt diuitibus exæquari, insanabilem concupiscentiæ rabiem patiuntur, insaniunt, & furiunt, & idem morbus diuersos singulis generat languores. Et intantum amor pecuniæ omnem fatigat animam: vt neque amicitiarum, neque propinquitatis, interdum etiam nec coniugis, aut amori filiorum det locum. Quibus affectibus inter homines nihil
Abbreviated transcription (Latin):
post multam itineris fatigationẽ¬
& laborem sitis. aquis frigidis e saxo
fluentib fruebantur: easq multo¬
cum desiderio hauriebant. hoc ipso¬
liter potandi cupiditas explebat᷑.
aquas illas mel appellauit. Hon¬

Expanded text:
Post multam itineris fatigationem et sitim aquis frigidis ex saxo fluentibus fruebantur, easque magno desiderio auriebant et, iter talis cupiditas explebatur, aquas illas mel appellavere
Abbreviated transcription (Latin):
sius. & tamen post omnia hec tã
euidentia diuine uirtutis insig¬
ila. & post uniu̾sam głam que eis
supra cunctos mortales data est.
infideles extiterunt & ingrati.
Caput namq uituli ad orauert̃.
& dõs quesierunt sibi alios fieri:
cum tantȩ talesq deiuirtutes alie
adhuc in oculis haberentur: aliȩ
uͦ recentẽ & nuꝑ gestam seruarent
in corde memoriã. At uͦ niniuitaꝵ
popls alienigena & barbarus. nul¬
lis pͥus diuinę prouidentiȩ bene¬
ficns assuetus. ñ legib. non mirabi¬
lib non preceptis ullis aut oꝑib:
illuminatus. hominem uidit ha¬
bitu naufragum. uultu ꝑegrinũ.
nec unqͣm prius sibi cognitũ. in¬
pͥmo statim ingressu dicentem. ad¬
huc triduo & mniue subuertet᷑:¬
& existis solis sermonib conuersi
sunt ad timorẽ dei. Abiectisq con¬
tinuo prioris uitę malis. ad uirtutẽ
se & iusticiã ꝑpenitentiam contulert̃:

Expanded text:
it: Et tamen post omnia haec tam evidentia divinae virtutis insignia, et post universam gloriam quae eis supra cunctos mortales data est, infideles exstiterunt et ingrati. Caput namque vituli adoraverunt, et deos quaesierunt sibi alios fieri, cum tantae talesque Dei virtutes aliae adhuc in oculis haberentur, aliae vero recentem et nuper gestam servarent in corde memoriam. At vero Ninivitarum populus, alienigena et barbarus, nullis prius divinae providentiae beneficiis assuetus, non legibus, non mirabilibus, non praeceptis ullis aut operibus illuminatus, hominem vidit habitu naufragum, vultu peregrinum, nec unquam sibi prius cognitum, primo statim ingressu dicentem: Adhuc triduo et Ninive subvertetur. Ex istis solis sermonibus conversi sunt ad timorem Dei, abjectisque continuo prioris vitae malis, ad virtutem se et justitiam per poenitentiam contuler
Abbreviated transcription (Latin):
nubes ascendit ac sy dera. Noui ce¬
ego qͦd ñ tam sententia ista quam
flamina ẽ. que & istum uastat orbẽ
terrarum. & qui restingat quidem
nullus: qui accendant uͦ & magis
magisq inflamment om̃s. fauent
enim huic malo non solũ illi qui ab

Expanded text:
nubes ascendit ac sidera. Quae videlicet non tam sententia jam est, quam flamma, quae totum istum vastat orbem terrarum. Et qui exstinguat quidem nullus est, qui vero accendant et magis magisque inflamment, omnes. Favent autem huic malo non solum illi qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
impius. qui cupiditatis quidẽ
suȩ predam uxoris nequitia q̃si
uitꝰ. s. ꝑturbatus ipsiꝰ sceleris im¬
manitate pęnituit. & cilieio cir¬
cumdatus facinus suũ fleuit:
atq ita erga se dei miscđiam pro¬
uocauit. ut cunctis eũ absolue¬
ret malis. Sic enĩ ait. & dixit
dñs adheliam. Uidisti quomͦ com¬
punctus ẽ ahab a faciemea. & qͥa
fleuit in conspectu meo: non indu¬
cam mala in dicb eius. S & post
hunc iterum manasses qui om̃s
tyrannos immanitate scelerum
suꝑauerat: qui cultũ diuinȩ reli¬
gionis & obseruantiã legis euer¬
terat: qui templũ dĩ ydolis reple¬
uerat. eclesti cultu uacuatum:
hic gͦ impietate scelerũ super¬
grediens omnem memoriam. tam̃
quia penituit int̾ amicos dei pꝰ¬
modum numeratus ẽ. Quod si
uel hic uł illi quos supͣ memo¬
rauimus considerantes immen¬
sitatem scelerũ suoꝵ conu̾sionis
& penitentie reditũ desperassẽt:
ab omnib utiq bonis que eos

Expanded text:
impius, qui cupiditatis quidem impius, qui cupiditatis quidem suae praedam uxoris nequitia quaesivit, sed et perturbatus ipsius sceleris immanitate poenituit, et cilicio circumdatus facinus suum flevit, atque ita erga se Dei misericordiam provocavit, ut cunctis eum absolveret malis, sic enim ait: « Et dixit ad Eliam: Vidisti quomodo compunctus est Achab a facie mea, et quia flevit in conspectu meo, non inducam mala in diebus ejus . » Sed et post hunc iterum Manasses qui omnes tyrannos immanitate scelerum superaverat, qui cultum divinae religionis et observantiam legis everterat, qui templum Dei idolis repleverat coelesti cultu evacuatum, hic ergo impietate scelerum supergrediens omnem malitiam, tamen, quia poenituit, inter amicos Dei postmodum numeratus est. Quod si vel hi vel illi, quos supra memoravimus, considerantes immensitatem scelerum suorum, conversionis et poenitentiae reditum desperassent, ab omnibus utique bonis, quae eos
Abbreviated transcription (Latin):
reptus. & annis paucissimis emen¬
datus. ad pͥorẽ rursus regni reducit᷑
statum: ita ut damni nicħ pat̾et᷑
expena: lucri autẽ plurimũ ex
emendatione conqunreret. Talis
in crede. talis ẽ gͣ homines pietas
dei. Nunquam sꝑnit penitentiã:
si ei sincere & simpliciter offerat᷑.
Etiã si ad summũ quis ꝑueniat
maloꝵ. & inde tam̃ uelit reuerti
aduurtutis uiam. suscipit libent᷑ &
amplectitur. facit omnia. quatinus
cum adpͥorem reuocet statum. Qdq¬
ẽ adhuc prestantius & eminentius.
etiam siñ potuerit quis explere om¬
nem satisfaciendi ordinem:quantu
lamcũq tam̃ & quamlibet breuitẽ¬
pore gestam. ñ respuit penitentiã.
Suscipit etiam ipsam. nec patitur
mercedem. Hoc enim mͥ indicare¬
uidet᷑ ysaias uͥ depopulo uideoꝵ
talia quedam dic̃. Propt̾ peccatũ
modice contristaui eũ. & ꝑcussicũ:
& auerti faciem meam ab eo. &
sum eum. Euidentiꝰ autẽ nob̾
testimonium dabit etiã rex ille

Expanded text:
reptus, annis paucissimis emenreptus, annis paucissimis emendatus ad priorem rursus reducitur statum, ita ut damni nihil pateretur ex poena, lucri autem plurimum ex emendatione conquireret. Talis, mihi crede, et talis est erga homines pietas Dei, nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur; et si ad summum quis perueniat malorum et inde tamen uelit reuerti uirtutis uiam, suscipit, libenter amplectitur, facit omnia quatenus ad priorem reuocet statum. Quodque adhuc est praestantius et eminentius, et si non potuerit quis explere omnem satisfacienlamcunque tamen et quamlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam; suscipit etiam ipsam, nec patitur ere mercedem. Hoc enim mihi indicat Esaias, ubi de populo Judaeorum talia quaedam dicit: « Propter peccatum modicum contristavi eum, et percussi eum, et averti faciem meam ab eo, etsum eum . » Evidentius nobis testimonium dabit etiam rex ille
Abbreviated transcription (Latin):
in se mirabiles pueri rapuere cons¬
pectus. Quis enĩ ñ stuperet ad cor¬
pora iuuenũ pauitasse flaminas.
& ñ solũ uiscera refugisse scoꝵ uerũ
omniũ fragilius. aut sum mam
saltĩ uestim̃ti fimbriã ꝑstrinxisse:
Quis ñ miret᷑ in eis mẽbra montib.
uestimenta metallis. capillos ada¬
mante fortiores: S &e in eo admira¬
tionis cumulus crescit. quod imme¬
dio flammarũ positi. hymnũ deo
canebant: cum utiq notũ sit eos
qui flammis traduntur. aꝑuerint
beati pueri manent apud dm̃ głosi:
& apud homines mirabiles. Rex
uͦ impius nrec mirabilib mouet᷑:
nec usionis & confessionis sue sa¬
cramenta miratur: s ꝑmanet incre¬
dulus. nec tam̃ punitur. Neq enĩ
uincitur in eo patientia dei: s tem¬
pore plurimo sustentatum. uixali¬
quando corripuit: ñ preterita pu¬
niens. s emendationẽ prospitiens
infuturis. Deniq non inꝑpetuũ
damnatur. s paruo tempore cor¬

Expanded text:
in se mirabiles pueri rapuere consin se mirabiles pueri rapuere conspectus: quis enim non ista stuperet ad corpora juvenum pavisse flammas et non solum viscera refugisse sanctorum, omnium fragilius, aut summam saltem vestimenti fimbriam praestrinxisse? quis non miretur in eis membra montibus, vestimenta metallis, capillos adamante fortiores? sed in eo admirationis cumulus crescit, quod in medio flammarum positi, hymnum Deo canebant, cum utique notum sit eos qui flammis traduntur, statim utdem beati pueri manent apud Deum gloriosi et apud homines mirabiles, rex vero impius, nec mirabilibus movetur, nec visionis et confusionis suae sacramenta miratur, sed permanet incredulus, nec tamen punitur, neque enim vincitur in eo patientia Dei, sed tempore plurimo sustentatum, vix aliquando corripuit, non praeterita puniens, sed emendationem prospiciens in futuris, denique non in perpetuum damnatur, sed parvo tempore cor
Abbreviated transcription (Latin):
derat pueros dĩn colentes etiã
ibi eũ ñ terrorib s mitabilib
mitigat. Potuerat enĩ & ignẽ
restinguere: & imbres celitꝰ mun¬
dare. S hoc non facit. ne plus ac¬
cendat insaniam: s ꝑ mittit in¬
tantum exaggerari flãmas. qͣn¬
tũ furentis desiderabat imma
di. & nequis uidens ñ uri pueros
putaret fantasma ẽe & non ẽe flam¬
narum ministros. eos scilicet qͥ cͥca
fornacem stabantꝰ ut ostenderet
quia non solum uere ignis eratqͥ
uidebatur. s erat preceptum dei ig¬
nis uirtute ualidius. Om̃e enĩ qdẽ
necessario famulatur er a quo itt
eet accepit originem. Suscepit gͦ
oblitus. sola meis ea parte qua illu¬
minat oꝑatus ẽ: itaut sc̃m̃ ac fide¬
le depositum non corruptum red¬
deret sed illustratum. ꝓcessert enĩ
defornace ignis tanꝗͣ de aula regali¬
ad mirandi om̃ib. & om̃ib uene¬
te refulgentẽ: s relictus ẽ a cunc¬
tis tanquam siñ ẽẽt: quia om̃iũ

Expanded text:
derat pueros Deum colentes, etiam derat pueros Deum colentes, etiam ibi eum non terroribus, sed mirabilibus mitigat, potuerat enim et ignem restinguere, et imbres coelitus inundare, sed hoc non facit ne plus accendat insaniam, sed permittit intantum exaggerari flammam, quantum furentis desiderabat immandi, et ne quis videns non uri pueros, putaret phantasma esse flamnarum ministros, eos scilicet qui circa fornacem stabant, ut ostenderet quia vere ignis erat, qui videbatur; sed erat praeceptum Domini ignis virtute validius, omne enim quod est, necessario famulatur ei a quo ut esset accepit originem, suscipit ignoblitus, solam ejus partem qua illuminat operatus est, ita ut sanctos ac fideles depositos non corruptos redderet, sed illustratos; processerunt enim de fornace ignis tanquam de aula regali mirandi omnibus et omnibus venete refulgentem, sed relictus est a cunctis tanquam si non esset, quia omnium
Abbreviated transcription (Latin):
multi resipiseunt. Ecce enim ut
sup̃ memoraiumꝰ rex iste babilo¬
nius. om̃s iam sibi aditus salu¬
tis excluserat. ꝑid quod dm̃ exa¬
cerbauit. quise fȩcit & ad fasti¬
gia regni celsa ꝑduxit. qui sibi
celestia etiam mysteria reuela¬
uit: qui futuror qͦ scientiã de¬
dit. & regni totius archana rese¬
rauit: qui magicas. astronomi¬
cas. gazarenas. chaldaicasq p̃sti¬
gias prophe sui diuina interpre¬
tatione confudit. & ineffabile
sacramentum captiui pueri sa¬
pientissima dissertiõe patefecit:
ita ut ñ solum credere summodõ
uideretur. s & in om̃i orbe dm̃
danihelis din uerũ ẽẽ predica¬
ret: & ñ solum hc ipsũ negauit
post hec. s & in tantam rursũ
insaniã deuolutus ẽ. ut seruos
dei qui ñ adorarent imaginẽ suã.
in fornacẽ precipitaret ignis ar¬
dentis: & tam̃ neibi quidem eu¬
re & remedu eiꝰ obliuiscitur diui¬
na miseratio: s: in ipso ut diximꝰ
ignis medio. uͥ flammis tradi¬

Expanded text:
multi resipiscunt. Ecce enim, ut multi resipiscunt. Ecce enim, ut supra memoravimus, rex iste Babylonius omnes jam sibi aditus salutis excluserat, per id quod exacerbavit Deum, qui se fecit, et ad fastigia regni celsa perduxit, qui sibi coelestia etiam mysteria revelavit, qui futurorum quoque scientiam dedit et regni totius arcana reseravit, qui magicas, astronomicas, Gazarenas, Chaldaicasque praestigias prophetae sui divina interpretatione confudit, et ineffabile sacramentum captivi pueri sapientissima discretione patefecit, ita ut non solum credere summo Deo videretur, sed in omni orbe Deum Danielis Deum verum esse praedicaret, et non solum hunc ipsum negavit posthaec, sed et in tantam rursus insaniam devolutus est, ut servos Dei qui non adorarent imaginem suam in fornacem praecipitaret ignis ardentis, et tamen ne ibi quidem curae et remedii ejus obliviscitur divina miseratio, sed in ipso, ut diximus, ignis medio, ubi flammis tradi
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ eius adorare noluert̃.
preferentes uenerationẽ dei. iun¬
ctos in fornaeẽ iecit ignis arden¬
tis: & tam̃hunc tam ĩmanẽ tam
impium. ꝓuocat d̃s̃ ad peniten¬
tiam: & dat ei conutendi materi¬
as. P rimo quidem ex hoc ipso.
quod ei in fornace ignis. trib pu¬
eris sociatꝰ apparuit. Tunc dein
quod uisionẽ uidit illam quã
interpretatus ẽ damiel: que sola
sufficeret etiã lapidea corda mol¬
lire.S postquam ammonitus ẽ¬
reb: accessit etiam sermonum ꝑ
ꝓpħam cohortatio. Aecepit enĩ ce
ꝓphȩ consiliũ dicentis. cł pt̃ea o
rex consiliũ meũ placeat tibi: &
peccata tua elemosinis redime:
& iniquitates tuas miseđiis pau¬
perum. fortassis erit pacientia
delictis tuis. Quid dicis ad hec
uirsapiens & beate: Post tantos
lapsus est adhuc reditus: Est.
mͥ crede ẽ. Quia & post grauissi¬
mam egritudinem. atq abipso
pene mortis confinio redit sa¬
nitas: & post desꝑatam insaniã

Expanded text:
imaginem ejus adorare noluerunt, imaginem ejus adorare noluerunt, praeferentes venerationem Dei, vinctos in fornacem dejecit ignis ardetis: et tamen hunc tam immanem, tam impium provocat Deus ad poenitentiam et dat ei convertendi materias. Primo quidem ex hoc ipso quod ei in fornace ignis tribus pueris sociatus apparuit, tum deinde, quod visionem videt illam quam interpretatus est Daniel; quae vel sola sufficeret etiam lapidea corda mollire, sed postquam rebus admonitus est, accessit etiam sermonum per prophetiam cohortatio, accepit enim et prophetae consilium dicentis: « Propterea, o rex, consilium meum placeat tibi, et peccata tua eleemosynis redime, et iniquitates tuas misericordia pauperum: fortasse erit patientia inde votis tuis . » Quid dicis ad haec, vir sapiens et beate, et post tantos lapsus adhuc redditus est, mihi crede, quia et post gravissimam aegritudinem, atque ab ipso pene mortis confinio redit sanitas et post desperatam insaniem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ medendi ratio deposcit. qͥb
eruciari quidem uideatur ille
qui patit porto autẽ crueiatus
ipse ñ e inuiriarũ uindicta. s. cura
languentis. Deniq siparũ quid
ꝓficere eger ceperit ad salutẽ. sta¬
tim uideas gaudere medicũ. letiꝰ
q & a lacrius exsequi reliquã curã.
nec usquã prorsus iniuriarũ me¬
moriam. sed salutis inomnib ge¬
rere prospectũ. Quantomagis ds̃
quȩ commisimus mouet᷑ in nos.
s. cupiens uiscerib nr̃is inuetera¬
tos uitioꝵ curare languores. pro
ratio ipsapietatis. sufficient̃ osten¬
datꝰ: tamen ne tibi de huiusmodi
sententia dubitatio ulla uideat᷑:
possumꝰ hec etiã exdiuinis scͥp¬
turis quod ita se habeant docere.
dic enĩmͥ quid sceleratius fuit
rege babilonio. qui eũ in multis
exꝑtus eẽt potentiã dei. ita ut
propħam eiꝰ adoraret. & iuberet
ei thus & myrram immolariꝰ rur¬
sus tam̃ ad priorem adũsus dm̃
suꝑbiã deuolutus ẽ. & eos qui

Expanded text:
quae medendi ratio deposcit, quibus quae medendi ratio deposcit, quibus cruciari quidem videatur ille qui patitur. Porro cruciatus ipse non est injuriarum vindicta, sed cura languentis, denique si parvum quid aeger proficere coeperit ad salutem, statim vides gaudere medicum, laetari usque et alacrius exsequi reliquam curam, nec usquam prorsus injuriarum meminit, sed salutis in omnibus gerere prospectum; quanto magis Deuquae commisimus movetur in nos, sed cupiens visceribus nostris inveteratos vitiorum curare languores, pro ratio ipsa pietatis sufficienter ostendat, tamen ne tibi de hujusmodi sententia dubitatio ulla videatur, possumus haec etiam ex divinis Scripturis, quod ita se habeant edocere.Dic enim mihi quid sceleratius fuit rege Babyloniae, qui cum in multos expertus esset potentiam Domini, ita ut prophetam ejus adoraret, et juberet ei thus et myrrham immolari, rursus tamen ad priorem adversus Deum superbiam devolutus est, et eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
dat: intelligere debemus. qr etiã¬
si punit ds̃. etiã si penas infert.
ñHoc eĩira passibili s cum ineffa¬
bili clementia facit. medentis non
ꝑimentis affectu: & ideo ualde liben¬
tie enim medicamentum si preue¬
niens curet animam: ñ facit eã ad
medicamenta iracundiȩ ꝑuenire.
ꝓhis quȩ commisit in dm̃. Non
enim ut diximus propter semetipsũ
uindicat ds̃ inpeccatorem: quasi
ulciscens iniuriam suam. Nichil
enĩ tale recipit in se natura diui¬
na: s. ad utilitatẽ nr̃am facit oĩa.¬
& proutilitate nr̃a &e correptiões
inducit & penas: non ut se uindi¬
cet .s ut nos emendet. Quod si ꝑ¬
sistit quis in duritia. sicut ille qui
ita & qui ꝑ cor impenitens contem¬
nere se putat uirtutem dei: semet¬
ipsum efficit alienũ a salute. Quod
simedicus abhis qui uel frenesim
patiuntur. uel cerebro moti sunt
patitur iniurias. & neq dolet ꝓ
hoc neq irascitur. s facit om̃ia

Expanded text:
dat, intelligere debemus quia etiamdat, intelligere debemus quia etiamsi punit Deus, etiamsi poenas infert, non hoc cum ira passibili, sed cum ineffabili clementia facit medentis non perimentis affectu, et ideo valde libentiae enim medicamentum si praeveniens curet animam, non facit eam ad medicamenta iracundiae pervenire, pro his quae commisit in Deum. Non enim, ut diximus, propter semetipsum vindicat Deus in peccatorem quasi ulciscens injuriam suam, nihil enim tale recipit in se natura divina, sed ad utilitatem nostram, facit omnia pro utilitate nostra, et correptiones inducit et poenas, non ut se vindicet, sed ut nos emendet; quod si persistat quis in duritia, sicut ille qui ita et qui per cor impoenitens contemnere se putat virtutem Dei, semetipsum alienum efficit a salute. Quod si medicus ab his qui vel phrenesim patiuntur, vel cerebro moti sunt, patitur injurias, neque dolet pro hoc, neque irascitur, sed facit omnia