comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ exaudiuit dñs preces urãs: si manentes ꝑ¬
manseritis in iciunus & orationib in conspectu
dñi. Memores estote moysi serui dm̃. qui ama¬
lech confidentẽ in uirtute sua. & in potentia sua.
& in exercitu suo & in clypeis suis. & incurribus
siuis. & inequitib suis. ñ in ferro pugnando. sed
precib scĩs orando dciecit. Sic erunt unucrsi
hostes isrł. si ꝑseueraueritis in hoc oꝑe qͦd cepistis.
Ad hanc gͥ exhortationemeiꝰ deprecantes dñm ꝑ¬
manebant in conspectu dñi. ita ut etiã hii qui
rent sacrificia dño. & erat cinis suꝑ capita corũ.
& ex toto corde suo om̃s orabant dm̃ ut uisita
principi militiȩ assyrioꝵ. qđ filii isrł preparas¬
sent se ad resistendum: ac montiũ itinera con¬
clusissent. Et furore nimio exarsit iracundia
magna. uocauitq om̃s principes moab & duces
ammon & dixit eis. Dicite mͥ quis sit populus
iste qui montana obsidet. aut quȩ & quales
& quantȩ sint ciuitates eoꝵ quȩ etiã sit uirtꝰ

Expanded text:
i manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Drent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant Deum, ut visitarprincipi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus
Abbreviated transcription (Latin):
uorq om̃s tacuissent: dixit iudith. Laudate
dñm dm̃ nr̃m. qui ñ deseruit sꝑantes in se: & in
me ancillã suã adimpleuit miscdiã suã ꝙͣ ꝓmisit
domui isrł. & int̾fecit in manu mea hostẽ popłi su
in hac nocte. Et ꝓferens de pera caput holoferniᷤᷤ.
ostendit illis dicens. E cce caput holofernis prin¬
cipis militic assyrioꝵ. & cccc conopeum illius in
quo recumbebat in ebrictate sua. ubi & ꝑ manũ
femince ꝑcussit illum dñs ds noster. Uiuit aut̃
ipse dñs: qm̃ custodiuit me angłs cius. ahinc
cuntem & ibi cõmorantem. & inde huc reuerten¬
tem: & ñ ꝑmisit me ancillam suã dñs comqui¬
nari: sed sine pollutione peccati reuocauit me
uobis gaudentem in uictoria sua. in euasione
tem adorantes dñm: dixerunt ad eam. Benedi¬
xit te dñs in uirtute sua: quia ꝑte ad nichilũ
redegit inunicos nr̃os. Porro otias princeps popłi¬

Expanded text:
Cumque omnes tacuissent dixit Iudith: “Laudate Cumque omnes tacuissent dixit Iudith: “Laudate Dominum nostrum, qui non deseruit sperantes in se, et in me ancilla sua adimplevit misericordiam suam quam promisit domui Israhel, et interfecit in manu mea hostem populi sui in hacostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster. Vivit autem ipse Dominus, quoniam custodivit me angelus ejus, et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione tem adorantes Dominum dixerunt ad eam benedixit te Dominus in virtute sua quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros porro Ozias princeps pop
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erat ad caput lectuli eiꝰ: & pugionẽ eiꝰ qui
in ea ligatus pendebat. exsoluit. Cumq euagi¬
nasset illum: apprehendit comã capitis eiꝰ & ait.
lit conopeum eius a columpnis: & euoluit corpꝰ
eius truncum. Et post pusillum exiuit & tradi¬
dit caput holofernis ancille suȩ. & iussit ut mit.¬
teret illud inperam suã. Et exierunt duȩ scd̾m
consuetudinem suã quasi ad orationẽ & transie¬
runt castra. & girantes uallem: uenert̃ ad portã
ciuitatis. Et dixit iudith alonge custodibus
muroꝵ. Aꝑite portas qm̃ nobiscum ẽ ds̃. qui
fecit uirtutem in isrł. Et factum ẽ cũ audis¬
sent uiri uocem eiꝰ: uocauert̃ presbiteros crui¬
tatis. Et concurrerunt ad eam om̃s a minimo
usq ad maximũ: qm̃ sꝑauerunt eã iam ñ esse
uenturã. Et accendentes luminaria: congira¬
uerunt cirta eam uniuersi. Illa autẽ ascendenᷤᷤ
in eminentiori loco: iussit fieri silentiũ.

Expanded text:
quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et aitlit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminent
Abbreviated transcription (Latin):
bam dñe: qm̃ magnificata ẽ anima mea ho¬
die. pre omnib dicb meis. Et accepit & man¬
ducauit & bibit coram ipso ea quȩ parauerat
illi ancilla eius. Et iocundus factus ẽ holofer¬
nis ad illam: bibitq uinũ multũ nimis. qͣntũ
numquã biberat in uita sua. Ut autẽ sero fac¬
tum ẽ. festinauerunt serui illius adhospicia sua.
& conclusit uagao ostia cubiculi & abut. Frant
autẽ om̃s fatigati a uino: eratq iudith sola in
cubiculo. Porro holofernis iacebat in lecto: numa
ebrietate sopitus. Dixitq iudith puelle suȩ. ut
staret foris ante cubiculum & obseruaret. Stetit¬
q iudith ante lectum orans cũ lacrimis: & labi¬
oꝵ motu in silentio dicens. Confirma me dñe dͥs
isrł. & respice in hac ora ad oꝑa manuũ mearũ.
ut sicut ꝑmisisti. hierłm ciuitatẽ tuã erigas.
& hoc quod credens ꝑ te posse fieri cogitaui. ꝑfi¬
ciam. Et hȩc cum dixisset: accessit ad columnã

Expanded text:
bam domine quoniam magnificata est anima mea hobam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam bibitque vinum nimis multum quantum numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ quarto die holofernis fecit cenã seruis
suis: & dixit aduagao eumichũ. Uade & sua¬
de hebream illã. ut sponte consentiat habitare
mecũ. fedum ẽ enĩ apuã assyrios si femina ir¬
rideat uirum: agendo ut immunis transeat
ab eo. Tunc intronut uagao ad iudith: & dyẽ.
Non uereatur bona puella introire ad dñm
meum. ut honorificetur ante faciem eiꝰ: & man¬
ducet cum co & bibat uinum in iocunditate.
Cui iudit respondit. Quȩ ego sum ut contra¬
dicam dño meo: Omne qđ erit ante ocłos eius
bonum & optimũ faciam: quicqͥd autẽ illipla¬
cuerit. hoc michi erit optimum omnib dieb
uite mee. Et surrexit & ornauit se uestimento
suo: & ingressa stetit ante faciem eiꝰ. Cor autẽ
holofernis concussum ẽ: erat enim ardens in
concupiscentia eius. Et dixit ad eã holofernis.
Bibe nunc & accumbe in iocunditate: quonia
grãm inuenisti coram me. Et dixit iudith. Bi¬

Expanded text:
tum est quarto die Holofernis fecit cenam servis tum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bi
Abbreviated transcription (Latin):
manducare ex his quȩ mͥ precipis tribui: ne ue¬
nat suꝑ me offensio. Ex his autẽ que mͥ detuli
manducabo. Cui holofernis ait. Si defecerint
tͥ ista quȩ tecũ detulisti: qͥd faciemus tͥ: Et dix̃
iudith. Uiuit anima tua dñe meus. qm̃ ñ ex¬
pendet omnia hec ancilla tua: donec faciat ds
inmanu mea hȩc quȩ cogitaui. Et induxert̃
illam serui eiꝰ in tabernaculum. quo preceꝑat.
Et petut dum introiret ut daretur ei copia. no¬
cte & ante lucem egrediendi foras ad orationẽ.
& deprecandi dñm. Et precepit cubiculariis suiᷤ
ut sicut placeret illi exiret & introiret. ad ado¬
randum dm̃ suum ꝑ triduũ. Et exiebat nocti¬
b in uallem bethuliȩ: & baptizabat se in fontẽ
aque. Et ut ascendebat: orabat dñm dm̃ isrł ut
darigeret uiam eiꝰ ad liberationẽ populi sui. Et
introiens. munda manebat in tabernaculo:
usq dum acciꝑet escam suã in uesꝑum. Et fac¬

Expanded text:
manducare ex his quae mihi praecipis tribui ne vemanducare ex his quae mihi praecipis tribui ne veniat super me offensio ex his autem quae mihi detuli manducabo cui Holofernis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus qpendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabat se in fontem aquae et ut ascendebat orabat Dominum Deum Israhel ut dirigeret viam eius ad liberationem populi sui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et fac
Abbreviated transcription (Latin):
dricam te ꝑmediam hicrłm. & habebis omnẽ
popłm isrł. sicut oues quib ñ est pastor. & ñ
latrabit uel unus contra te. qm̃ hec mͥ dicta
sunt ꝑ prouidentiã di. Et qm̃ iratus est illis
ds̃: hoc ipsum missasum nuntiare tͥ. Placu¬
erunt autem omnia uerbahec coram holoferne.
& coram pueris eius: & mirabantur ad sapien¬
tiam eius. & dicebat alter ad alterum. Non ẽ
talis mulier suꝑ terram: in aspectu. in pulchri¬
tudine. in sensu uerboꝵ. Et dixit ad illã holo¬
fernis. Bene fecit ds̃ qui misit te ante popłm.
ut des illum tu in manib nr̃is. Et qm bona ẽ
ꝓmissio tua: si fecerit mͥ hoc ds̃ tuus. erit et
mers ds̃. Et tu in domo nabuchodonosor mag¬
na eris: & nomen tuum nominabitur in uni¬
uersa terra. Tunc iussit eam introire ubi repo¬
siti erant thesauri eius. & iussit illic manere eã:
& constitiit quid daretur illi de conuinio suo.
Cui respondit iudith & dixit. Nunc ñ potero

Expanded text:
ducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem ducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero
Abbreviated transcription (Latin):
ratur qđ ei iusseris euenire. Constat enĩ diãm
nr̃m sic peccatis offensum ut mandauerit ꝑ
ꝓpħas suos add popłm. qđ tradat cũ ꝓ peccatis
suns. Et qm̃ sciunt se offendisse dñm suũ filii
ifcł. tremor tuus suꝑ ipsos est. Insuꝑ etiã fames
inuasit eos. & ab ariditate aquȩ iã inter mortu¬
os computantur. Dcmq hoc ordinant. ut interfi¬
ciant pecora sua & sanguinẽ coꝵ bibant. & scã
dm̃ sui quȩ precepit a̾s non contingi in frum̃to
umno & oleo hec cogitauerunt impendere. et
uolunt consumere quȩ nec manib deberent
contingere. Erggo qm̃ hec faciunt: certũ est
qđ in ꝑditionẽ dabuntur. Qd ego ancilla tua
cognoscens. fugi ab illis: & misit me dñs hec
ipia nuntiare tibi. Ego enĩ ancilla tua dm̃ colo.
etiã nunc apud te. & exiet ancilla tua & ora¬
bo dm̃. & dicet mͥ quando eis reddat peccatũ
suum. & ueniens nuntiabo tibi. ita ut ego ad¬

Expanded text:
ratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum ratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego ad
Abbreviated transcription (Latin):
pura & auro & smaragdo & lapidib preciosis
intextũ: Et cum in faciem eiꝰ intendisset: ad ora¬
uit eum ꝓsternens se suꝑ terrã. Et leuauerunt
illam seru holofernis: iubente dñosuo. Tunc
holofernis dixit ei. E quo animo esto. & noli pa¬
uere in corde tuo: qm̃ ego numquã nocui uirũ
qui uoluit seruire nabuchodonosor regi. Popłs
autẽ tuus si ñ contempsisset me: ñ alleuassem
lanceam meã suꝑ illum. Nlunc autẽ dic mͥ. qua
ex causa recessisti ab illis.: & placuit tͥ ut uenisseᷤ
ad nos. Et dixit indith. Sume uerba ancillȩ tuȩ.
rem faciet dñs tecum. Uiuit enĩ nabuchodonosor
rex terre. & uiuit uirtus euis quȩ ẽ in te ad cor¬
rectionem omniũ animarũ errantiũ: qm̃ ñ
solum homines seruient illi ꝑ te. sed & bestiȩ a¬
gri obtemꝑant illi. Nuntiatur enĩ industria
cius. & disciplina tua omnib ꝓuinciis predicat᷑.
Nec hoc latet qđ locutus c̃ achior: nec illud igno¬

Expanded text:
pura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis pura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae rem faciet Deus tecum. Vivit enim Nabuchodonosor rex terrae, et vivit virtus tua, quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud igno
Abbreviated transcription (Latin):
uadam ad faciem principis holofernis. ut in¬
dicem illi secreta illoꝵ. & ostendam illi quo adi¬
tu possit obtinere eos. ita ut non cadat unꝰ uir
de exercitu eiꝰ. Et cum audissent uiri illi uer¬
ba euis. considerabant faciem eiꝰ. & erat in ocłis
eoꝵ stupor. qm̃ mirabantur pulchritudinem
eius nimis. Et dixerunt ad eam. Conseruasti
animã tuã. eoqđ tale repꝑisti consiliũ. ut des¬
cenderes ad dñm nr̃m. Hoc autẽ scias qm̃ cũ
steteris in conspectu eiꝰ bene tibi faciet. & eris
gratissima in corde eius. Duxeruntq illã ad
tabernaculũ holofernis: nuntiantes eã. Cũq
intrasset ante faciem eiꝰ. statim captus ẽ in suis
oculis holofernis. Dixeruntq ad eum satellites
eius. Quis contempnit popłm hebreoꝵ qui tã
decoras mulieres habet. ut ñ ꝓ his merito pug¬
nare contra eos debeamus : Uidens itaq holofer¬
nem iudith. sedentẽ in conopeo qd erat expur¬

Expanded text:
vadam ad faciem principis Holofernis ut invadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex pur
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset ad portas ciuitatis: inuenerunt expec¬
tantẽ oriã & presbiteros ciuitatis. Qui cũ uidiᷤ¬
sent eam stupentes miratisunt nimis pulchri¬
tudinẽ eius. Nichil tamen interrogantes cã:
dimiserunt transire dicentes. Ds̃ patrũ nr̃oꝵ
det tibi grãm. & omne consilium tui cordis
sua uirtute corroboret. & glorietur suꝑ te hie¬
rłm. & sit nomen tuũ in numero scõꝵ & iustoꝵ.
Et dixerunt hii qui illic erant om̃s una uoce.
fiat fiat. Iudithuero orans dñm transiuit por¬
tas. ipsa & abra enis. Factum ẽ autẽ cũ descende¬
rent montẽ circa ortum diei: &currerunt ei
exploratores assyrioꝵ & tenuert̃ eam dicentes.
Unde uenis aut quo uadis: Quȩ respondit.
filia sum hebreoꝵ. ideo fugi a facie eoꝵ: qm̃
futurũ agnoui qđ dentur uobis in dep̃datio¬
nem. ꝓ coqđ contempnentes uos noluert̃ ultro
tradere se ipsos ut inuenirent miscđiam in con¬
spectu ur̃o. Hac decausa cogitaui mecũ dicens.

Expanded text:
venisset ad portas civitatis invenerunt expecvenisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens
Abbreviated transcription (Latin):
at. & om̃s gentes agnoscant qm̃ tu es ds. & ñ
est alius preter te.
actum ẽ autẽ cum cefsasset clamare ad dñm.
surrexit de loco quo iacuerat ꝓstrata dño. uo¬
cauitꝙ abram suã. & descendens indomũ suã
abstulit a se cilicium. et exuit se uestim̃to uidu¬
itatis suȩ. & lauit corpussuũ. & unxit se
myrrooptimo. & discriminauit crinem captti
sui. & imposuit mitrã suꝑ caput suum. & in¬
duit se uestimentis iocunditatis suȩ. Induitq
sandalia pedib sius. assumpsitq dextrariola
& lilia. & maures. & anulos. & omnib ornam̃tiᷤᷤ
suis ornauit se. Cui etiã dñs contulit splendorẽ
qm̃ omiis ista compositio ñ ex libidine sed ex
uirtute pendebat. & ideo dñs hanc in illã pul¬
chritudinem ampliauit. ut incomparabili de¬
core omnium ocłis appareret. Imposuit itaq
abrȩ suȩ ascopam uini. & uas olei. & polenta.
& lapates. & panes. & caseum: & ꝓfecta est. Cũq

Expanded text:
at et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non at et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae induitque saet lilia, et inaures, et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominus contulit splendorem, quoniam omnis ista compositio, non ex libidine, sed ex virtute pendebat: et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit, ut incomparabili decore omnium oculis appareret. Imposuit itaque abrae suae ascoperam vini, et vas olei, et polentam, et palatas et panes et caseum et profecta est cumque
Abbreviated transcription (Latin):
conteris bella ab iritio. & dñs nomen ẽ tͥ. Eri¬
ge brachiũ tuũ sicut abinicio. & allide uirtu¬
tem eoꝵ in uirtute tua. Cadat uirtus eoꝵ in
rracundiã tuã: qui ꝓmittunt se uiolare sc̃a
tua. & polluere tabernacłm nõis tui. & deic̾e gla¬
dio suo cornu altaris tui. fac dñe ut gladio ꝓpͥo
enuis suꝑbia ampitetur. Capiatur laqueo ocłoꝵ
suoꝵ in me: & ꝑcuties eũ ex labus caritatis meȩ.
Da mͥ in animo constantiã ut contempnã illũ
& uirtutẽ eius: ut euertã illũ. Erit enĩ memo¬
riale nominis tui: cũ manus femine deiecerit
cum. Non em̃ in multitudine ẽ uirtus tua do¬
mine. neq in equoꝵ uirib uoluntas tua. nec
suꝑbi ab inicio placuerunt tͥ. sed humiliũ &
mansuctoꝵ tͥ scmꝑ placuit deprecatio. Ds̃ celoꝵ¬
me miserã deprecantẽ & de tua miscđia presu¬
mentẽ. Memento dne testamenti tui & da uer¬
bum in ore meo. & in corde meo confiliũ corro¬
bora. ut domus tua in tua scĩficatione ꝑmane¬

Expanded text:
Erige brachium tuum sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam ut contemnam illum, et virtutem ut evertam illum. Erit enim memoriale nominis tui, cum manus feminae deiecerit eum. Non enim in multitudine est virtus tua, Domine, neque in equorum viribus voluntas tua, nec superbi ab initio placuerunt tibi; sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio». 8 Videtme miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permane
Abbreviated transcription (Latin):
omnib dieb uitȩ sue: ex quo defunctus ẽ ma¬
nasses uir eius. Erat autẽ dieb festis ꝓcedens cũ
gła magna. Mansit autẽ in domo uiri sui an
nos centum quinq & dimisit abram suã liberã.
& defuncta ẽ & sepulta cũ uiro suom bethulia.
luxitq illam omnis popłs dieb septẽ. In omni
autẽ spacio uite eiꝰ non fuit qui ꝑturbaret isrł:
& post mortẽ eius multis annis. Dies autẽ uic¬

Expanded text:
omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Maomnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri nos centum quinque, et dimisit Abram suam liberam, et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethulia. Luxitque illam omnis populus diebus septem. In omni autem spatio vitae ejus non fuit, qui perturbaret Israel, et post mortem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
e.Montes a fundamentis mouebunt᷑ cũ aquis:
petre sicut cera liquescent ante faciem tuã. qui
autẽ timent te magni erunt apud te ꝑ omnia.
Ue genti insurgenti suꝑ genus meũ: dñs enim
om̃ps uindicabit meis. In die iudicii uisitabit
illos. Dabit enim ignem & uermes in carnes eo¬
rum: ut urantur & sentiant usq in sempit̾nũ.
ł factum ẽ post hec. omnis popłs
post uictoriam uenit ad hierłm. adorare dñm.
Et mox ut purificatisunt obtulerunt omnes
holocausta & uota & repmissiones suas. Porro
iudith uniuersa uasa bellica holofernis. quȩ
dedit illi popłs.: & conopeum qđ ipsa sustulerat
in anathema obluuonis. Erat autem populus
iocundus scđm faciem scõꝵ: & ꝑtres menses gau¬
dium huiꝰ uictoriȩ celebratũ est cũ iudith. post
dies autem illos unusquisq rediit in sua: et
iudith magnificata ẽ in bethulia. & preclarior
erat in unuiersa terra isrł. Erat etiam uirtute
castitatis achuncta: ita ut ñ cognosceret uirũ

Expanded text:
er te a fundamentis movebuntur, cum aquis, et petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam. Qui enim timent te, magni erunt apud te per omnia.vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum
Abbreviated transcription (Latin):
suam & impꝑiũ murmurationis suȩ contra
dñm ꝓtulerunt. exterminati sunt ab exter¬
minatore. & ab serpentib ꝑierunt. Et nos gͦ
ñ ulciscamur nos ꝓ his quȩ patimur. sed repu
mendationẽ non ad ꝑditionem nr̃am euenisse
credamus. Et dixerunt illi orias & presbiteri.
Omnia quȩ locuta es uera sunt. & ñ est in sermo¬
nib tuis ulla reprehensio. Nunc gͦ ora ꝓ nobis
qm̃ mulier scã es. & timens dñm. Et dixit illiͤ
iudith. Sicut qđ loqui potui dei eẽ cognosciti.
ita qđ facere disposui. ꝓbate ex deo ẽ. & orate
ut firmũ faciat consilium meũ ds. Stabitis
uos ad portam nocte ista. & ego exeam cũ abra
mea. & orate ut sicut dixistis in dieb quinq
respiciat dñs popłm suũ isrł. Uos autẽ nolo
scrutemini actum meũ: & usq dũ renunci¬
em uobis. nichil aliud fiat nisi oratio ꝓ me ad
dñm dm̃ nr̃m. Et dixit ad eam orias pͥnceps
sudee. Hade in pace. & dñs sit tecum. in ulti¬

Expanded text:
suam et improperium murmurationis suae contra suam et improperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt, exterminati sunt ab exterminatore, et a serpentibus perierunt. Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputmendationem, et non ad perditionem nostram evenisse credamus. Et dixerunt illi Ozias, et presbyteri: Omnia quae locuta es, vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio. Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum. Et dixit illis Judith. Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis: ita quod facere disposui, probate si ex Deo est et orate, ut firmum facim cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo scrutemini actum meum et usque dum renuntiem vobis nihil aliud fiat nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum et dixit ad eam Ozias princeps Iudaeae vade in pace et Dominus sit tecum in ulti
Abbreviated transcription (Latin):
te głemur. Qm̃ ñ secuti sumꝰ peccata patrũ nr̃oꝵ
qui dereliquert̃ dñm dm̃ suum. & adoraueriuus
deos alitnos. ꝓ scelere quo datisunt ingladiũ &
in rapinã. & in confusionẽ inimicis suis. Nos aut̃
alterum dm̃ nescimus preter ipsum. Exspecte¬
miis humiles consolationẽ eius: & exquiret san.¬
humiliabit om̃s gentes quȩcũq insurgunt
contra nos. & faciet illas sine honore dñs deus
noster. Et nunc fr̃s qm̃ uos qui estis presbiteri
in populo dei. ex uobis pendet anma illoꝵ. ad
eloquium ur̃m corda eoꝵ erigite. ut memores
sirit. quia temptati sunt patres nr̃i. ut ꝓbaren
tur si uere colerent dm̃ suum. Memores eẽ de¬
bent quomͦ pater noster abrabam temptatꝰ est.
& ꝑ multas tribulationes ꝓbatus dei amicus ef¬
fectus est. Sic ysaac. sic iacob. sic morses & om̃s
qui placuerunt deo ꝑ multas tribulationes
transiert̃ fideles. Illi autẽ qui temptationes
ñ suscepert̃ cum timore dñi. & impatientiam

Expanded text:
 secuti peccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanhumiliabit omnes gentes, quaecumque insurgunt contra nos, et faciet illas sine honore Dominus Deus noster. Et nunc, fratres, quoniam vos estis presbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum, ad eloquium vestrum corda eorum erigite, ut memores sint, quia tentati sunt patres nostri, uttur si vere colerent Deum suum. Memores esse debent quomodo pater noster Abraham tentatus est, et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est. Sic Isaac, sic Jacob, sic Moyses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes trannon susceperunt cum timore Domini, et impatientiam
Abbreviated transcription (Latin):
bellatores suos. & habuit cum eis mysteriũ con¬
silii sui: dixitq cogitationẽ suam meo ẽẽ. ut
omnẽ terram suo subuigaret imꝑio. Qđ dic¬
tum cum placuisset omnib: uocauit nabucho¬
donosor rex holoferiem principẽ militiȩ sue &
dixit ei. E gredere ad omne regnũ occidentis:¬

Expanded text:
bellatores suos, et habuit cum eis mysterium consilii sui. Dixitque cogitationem suam in eo esse, ut omnem terram suo subjugaret imperio. Quod dictum cum placuisset omnibus, vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae, et dixit ei: Egredere adver
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ obedientiam: & consummatus factus ẽ omnib
obtemꝑantib sibi causa salutis et̾ne: appellatus
a do pontifex iuxta ordinẽ melchi sedech. De quo
nobis grandis sermo & interpretabilis ad dicendũ
qm imbecilles facti estis ad audiendũ. Et enĩ cum
deberetis magistri cẽ ꝓpter tempus: rursum in¬
digetis ut uos doccamini que sint elementa exor¬
an sermonũ dĩ: & facti estis quib lacte opis sit.

Expanded text:
 omnibus obtemperantibus sibi, causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex juxta ordinem Melchisedech. De quo nobis grandis sermo, et ininterpretabilis ad dicendum: quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus, rursum indigetis ut vos doceamini, quae sint elementa exordii sermonum Dei: et facti estis quibus lacte opus s
Abbreviated transcription (Latin):
terram fundasti: & oꝑa manuum tuarum
sunt celi. Ipsi ꝑibunt tu autẽ ꝑmanebis: &¬
& om̃s ut uestimentũ ueterescent. Et uelut
amictum mutabis eos: & mutabuntur. Tu
autẽ idem ipse es: & anni tui ñ deficient:
Ad quem autem angłoꝵ dixit
aliquando sede a dextris meis: quo adusq po¬
nam inimicos tuos scabellum pedum tuorũ:
Nonne om̃s sunt administratorii sp̃c: in mini

Expanded text:
fundasti et opera manuum tuarum sunt caeli ipsi peribunt tu autem permanebis et omnes ut vestimentum veterescent et velut amictum involves eos et mutabuntur tu autem idem es et anni tui non deficient ad quem autem angelorum dixit aliquando sede a dextris meis quoadusque ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum n
Abbreviated transcription (Latin):
sit hic : cui & decimas dedit de precipius abralã
patriarcha. Et quide de filiis leui saceraotiũ ag¬
pientes. mandatũ habent decimas sumere apo¬
pulo scd̾m legem idest a frĩb suis: quamqͣm ꝙ
ipsi exierint delumbis abrahe. Cuiꝰ autẽ genera¬
tio ñ annumeratur meis. decimas sumpsit ab a¬
braham: & hunc qui habebat repmissiones bene¬
dixit. Sinc ulla autẽ contradictione. qd minus
ẽ ameliore benedicitur. Et hic quidẽ decimas mo

Expanded text:
praecipuis Abraham patriarcha. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est a fratribus suis, quanquam et ipsi exierint de lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham: Et hunc qui habebat repromissiones, benedixit. Sine ulla autem contradictione, quod minus est a meliore benedicitur. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
aum pontifex ad offerenda inunera & hostias
enstituitur. Unde necesse ẽ & hunc habere aliqͥd
qłl offerat. Si gͥ eẽt suꝑ terrã nec cẽt sacerdos cũ
ant qui offerrent scd̾m legẽ munera: qui exem¬
pari & umbre deseruiunt celestiũ. Sicut respon¬
sum ẽ moysi cũ consummaret tabernaculum.
uide inquit: omnia facito scđm exemplar qđ
tͥ ostensum c̃ in monte. Nunc autt̃ melius sortitꝰ
c̃ mirusteriũ. quanto & melioris testamenti me¬
d̾ator ẽ: q in rcliorib reꝑinissionib scm̃ est.¬

Expanded text:
enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur: unde necesse est et hunc habere aliquid, quod offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: Vide inquit omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus re
Abbreviated transcription (Latin):
quia uiuit. Et ut ita dictum sit: ꝑ abrabam. &
leui qui decimas accepit decimatus ẽ. Ahuc enĩ
in lumbis patris erat: quando obuiauit ei melchi
quid adhuc necessarnĩ fuit. scđ̾m ordinẽ oxlchise¬
dici: Translato enim sacerdotio: necesse ẽ ut & le¬
gis translatio fiat. In quo emĩ hec dicuntur de alia
tribu est: de qua nullus altario prestofuit. Ma¬
nifestum ẽ enim. qđ ex iuda ortus sit dñs nosttr.
inqua tribu nichil de sacerdotib moyses locut᷑

Expanded text:
ut ita dictum sit per Abraham et Levi, qui decimas accepit, decimatus est; adhuc enim in lumbis patris erat, quando obviavit ei Melchisquid adhuc necessarium fuit secundum ordinem Melchisedici? Translato enim sacerdotio, necesse est, ut et legis translatio fiat. In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus altari praesto fuit. Manifestum est enim quod ex Juda ortus sit Dominus noster: in qua tribu nihil de sacerdotibus Moyses locu
Abbreviated transcription (Latin):
tum adduxit lex. Introductio uero melioris sp̃ri
ꝑ quã primamus ad dm̃. & quantũ ẽ non sine
nirenirando: alii quidẽ sine iureiurando sacer¬
dotes factisunt: hic aut̃ cũ iureiurando ꝑcũ qͥ
dixit ad illum. Iurauit dñs & ñ penitebit eũ: tu
essacerdos meternũ. In tantũ melioris testam̃ti
sponsor factus est iħx

Expanded text:
ero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit tu es sacerdos in aeternum in tantum melioris testamenti sponsor factus
Abbreviated transcription (Latin):
sor ꝓ nobis introuit iħc. scđm ordinẽ melchisedech
pontifex factus met̾num.
Hic enim melchisedech rex salem sacerdos dĩ sum¬
mi qui oburauit abrahe regresso acede regũ et
benedixit ei: cui decimas omniũ diuisit abralũ

Expanded text:
sor pro nobis introivit Jesus secundum ordinem Melchisedech sor pro nobis introivit Jesus secundum ordinem Melchisedech Pontifex factus in eternum. Hic enim Melchisedech Rex Salem Sacerdos Dei summi: qui obviavit Abrahe regresso a cede Regum. Et benedixit ei. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ministrastis scĩs & ministratis. Cupimꝰ autem
unũquẽq ur̃m eandem ostentare sollicitudinẽ
ad expletionem spei usq in finẽ: ut ñ segnes effici¬
amini. uerũ imitatores coꝵ qui fide & patientia
hereditabunt ꝓmissiones. Abrabe namq ꝑmit¬
tens ds̃ qm̃ neminem habuit ꝑ quem iuraret
maiorem: iurauit ꝑsemet ipsum dicens. nisi be¬
nedicens benedicam te. & multiplicans multi¬
plicabote: & sic longanimiter ferens. adeptus c̃
repmissionẽ. Homines enim ꝑ maiorem sui iu¬
rant: & omnis controuersie eoꝵ finis. ad confir¬
mationẽ ẽ iuramentũ. In quo abundantiꝰ uo¬
lens ds̃ ostendere pollicitationis heredib imino¬
bilitatem consilii sui. interpofuit iusurandũ:
ut ꝑduas res immobiles quib impossibile ẽ men¬
tiri dm̃. fortissimum solatium habcamꝰ. qui con¬
fugnus ad tenendam ppositã spem. quã sicut
anchoram habemus anime tutã ac firmã. & in¬
cedentẽ usq in interiora uelaminis. ubi precur¬

Expanded text:
inistrastis sanctis et ministratis cupimus autem unumquemque vestrum eandem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem ut non segnes efficiamini verum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt promissiones Abrahae namque promittens Deus quoniam neminem habuit per quem iuraret maiorem iuravit per semet ipsum dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem homines enim per maiorem sui iurant et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem est iuramentum in quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus inmobilitatem consilii sui interposuit iusiuraUt per duas res immobiles quibus impossibile est mentiri Deum: fortissimum solatium habeamus: qui confugimus ad tenendam propositam spem: quam sicut ancoram habemus anime tutam ac firmam: et incedentem usque in interiora velaminis. Ubi precur
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dõiiuenti: Et ideo noui testamenti media¬
tor ẽ: ut morte intercedente in redemptionẽ ea¬
rum preuaricationũ quȩ erant sub priore testa¬
mento. reꝓmissionem accipiant qui uocati st̃¬
ne hereditatis. xx.¬
bi enim testamentũ mors necesse ẽ intercedat
testatoris. Testamentũ enĩ in mortuis confirma¬
tumẽ. Alioquin ñdum ualet dum uiuit qui
testatuis est. Unde. nec primũ sine sanguine de¬
dieatũ ẽ. Lecto enĩ om̃i mandato legis a mor se¬
uniuerso populo. accipiens sanguinẽ uituloꝵ
& hẏrcoꝵ cum aqua & lana coccinea & ysopo:
ipsum quoq librum & omnẽ popłm asꝑsit di¬
cens. Hic sanguis testamenti qđ mandauit ad
uos ds̃. Etiam tabernaculũ & omnia uasa mi¬
nisterii sangune similiter asꝑsit. & omnia pe¬

Expanded text:
 habent. » Et ideo Novi Testamenti mediator est, ut morte intercedente, in redemptione earum praevaricationum, quae erant sub priore testamento repromissiones accipiant, qui vocati sue haereditatis. Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est: alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyseuniverso populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum, cum aqua, et lana coccinea, et hyssopo, ipsum quoque librum, et omnem populum aspersit, dicens: Hic sanguis testamenti, quod mandavit ad vos Deus. Etiam tabernaculum et omnia vasa ministerii sanguine similiter aspersit. Et omnia pe
Abbreviated transcription (Latin):
uement dicit añs. & consummabo suꝑ domũ isrł¬
& suꝑ domũ iuda testamentũ nouum. Non se¬
cundum testamentũ qd feci patrib eoꝵ: indie qͣ
apprehendimanũ illoꝵ. ut educerem illos de t̾ra
egypti. Qm̃ ipsi ñ ꝑmanserunt in testam̃to mco:
a ego neglexi cos dicit adñs. Iuia hocͤ testamentũ¬
qđ disponã domu isrł post dies illos dicit dñs:
dando leges meas. in mentes eoꝵ & in corda eoꝵ
suꝑscribam cas. Et ero eis in dm̃: & ipsi erunt mͥ
in popłm. Et ñ docebit untsquisq ꝑximũ suum
& unuisquisq frẽm suũ ddicens. cognosce dñm. qm̃

Expanded text:
ueniunt, dicit dominus, et consummabo domui Israhel et domui Iuda testamentum nouum, non secundum testamentum quod disposui patribus eorum in die, qua adprehendi manum eorum, ut educerem illos de terra Aegypti, quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo, et ego neclexi eos, dicit dominus. idem alio quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus: Dando leges meas in mentes eorum et in cordibus eorum superscribam eas. Et ero eis in Deum, et ipsi erunt mihi in populum. Et non docebit unusquisque proximum suum, et unusquisque fratrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
salutis: Apterea abundantius oportit obserua¬
re nos ea que audiuimꝰ: ne forte effluamus. Si
enim qui ꝑ angłos dictus ẽ sermo factus ẽ firmꝰ:
& omnis preuaricatio & inobedientia. accepit
iustam retributionis mercedem: quomͦ nos ef

Expanded text:
pterea abundantius oportet observare nos ea quae audivimus ne forte effluamus. Si enim qui per angelos dictus est, sermo factus est firmus et omnis praevaricatio et inobedientia accepit iustam
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc dixi. Ecce uenio. In capite libri scriptum ẽ
de me: ut faciam ds̃ uoluntatẽ tuã. Suꝑuis
dicens quia hostias & oblationes & holocaustoma¬
ta & ꝓ peccato noliusti: nec placita sunt tͥ quȩ se¬
cundum legẽ offeruntur. Tunc dixi. Ecce ue
nio: ut faciam ds̃ uoluntatẽ tuã. Aufert pri¬
mum. ut sequens statuat. In qua uoluntate scĩ.¬
ficati sumꝰ ꝑoblationẽ corporis iħu xp̃i semel. Et
om̃is quidem sacerdos presto ẽ cotidie ministrais
& easdem sepe offerens hostias quȩ numquam
possunt auferre peccata.

Expanded text:
tunc dixi ecce venio in capitulo libri scriptum est tunc dixi ecce venio in capitulo libri scriptum est de me ut faciam Deus voluntatem tuam superius dicens quia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti nec placita sunt tibi quae secundum legem nio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam; aufert primum, ut sequens statuat. In qua voluntate sanctificati sumus, per oblationem corporis Jesu Christi semel. Et omnis quidem sacerdos praesto est quotidie ministrans, et easdem saepe offerens hostias, quae nunquam pos
Abbreviated transcription (Latin):
gulos annos insangiune alieno. Alioquin opor¬
tebat eum frequenter pati ab origine mundi.
Nunc aut̃ semel in consummatione scłoꝵ. ad
destitutionẽ peccati ꝑ hostiã suã apparuit. Et
quemadmodũ statitũ est hominib semel mori.
post hoc autẽ iudiciũ: sic & xp̃c semel oblatus ẽ
ad multoꝵ ex haurienda peccata. Scdo sine pecca
to apparebit expectantib se in salutem. xxiii.¬
Umbram enĩ habens lex bonoꝵ futuroꝵ ñ ipsam
imaginẽ rerũ. ꝑ singłos annos eisdem ipsis hosti¬
is quas offerunt indesmenter numquã potest
accedentes ꝑfectos facere. Alioquin cessassent of¬
ferri. ideo qđ nullã haberent ultra conscientiã
peccati cultores semel mundati. Sed in ipsis com¬
memoratio peccatoꝵ ꝑ singulos annos fit. Impos¬
sibile enim ẽ sanguine tauroꝵ & hẏrcoꝵ aufer¬
ri peccata. Ideo ingrediens mundum dicit. Ho¬
stiam & oblationem nolusti: corpus autẽ apta¬
sti mͥ. holocaustomata & ꝓpeccato ñ tibi placuit.

Expanded text:
os annos in sanguine alieno: alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: nunc autem semel in consummatione saeculorum, ad destitutionem peccati, per hostiam suam apparuit. Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium: sic et Christus semel oblatus est adto apparebit expectantibus se in salutem umbram enim habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum per singulos annos hisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter numquam potest accedentes perfectos facere alioquin non cessassent offerri ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati cultores semel mundati sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit inpossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata ideo ingrediens mundum dicit hostiam et oblationem noluisti corpus autem aptasti mihi holocaustomata et pro peccato non tibi placuit
Abbreviated transcription (Latin):
ai m requiem eiꝰ: existimetur aliqͥs ex uobis decẽ.
Etem̃ & nobis nuntiatũ est quẽ admo¬
dum & illis: sed ñ ꝓfuit illis sermo auditus. ñ
admixtis fidei ex his quȩ audierunt. Ingredie¬
mur enim in requiem qui credidimꝰ: quẽ admo¬
dũ dixit. Sicut iuraui in ira mea: si introibt̃
in requiem meã. Et quide oꝑib ab institutione
mundi ꝑfectis: dix̃ enĩ qͦdam loco de die septi¬
masie. Et requicuit as̃ dic septima ab om̃ib oꝑib
& hii quibi priorib anniuitiatũ ẽ ñ introierẽ
apter ineredulitatẽ: iterũ terminat diẽ qͣnda
hodiem daina dicendo post tantũ temporis sicut
supra dictum ẽ: hodie si uocem cius audieritis
nolite obaurare corda ur̃a. Nam ficis iħe requiẽ
prestitisset: numquã de alia loqueretur post.¬
hac die. Itaq relinquitur sabbatisimus popło dĩ.
Qui enim ingressus ẽ in requiem eiꝰ: etiam ipse
requierit ab oꝑib suis. sicut a suis ds̃. uiii.
estinemꝰ gͥ ingredi in illam requiẽ: ut ne in

Expanded text:
x vobis deesse etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis sed non profuit illis sermo auditus non admixtis fidei ex his quae audierunt ingrediemur enim in requiem qui credidimus quemadmodum dixit sicut iuravi in ira mea si introibunt in requiem meam et quundi factis dixit enim quodam loco de die septima sic et requievit Deus die septima ab omnibus operibus et hii quibus prioribus adnuntiatum est non introierunt propter incredulitatem iterum terminat diem quendam hodie in David dicendo post tantum temporis sicut supra dictum est hodie si vocem eius audiernolite obdurare corda vestra. Nam si eis Jesus requiem praestitisset, numquam de alia loqueretur, posthac, die. Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut a suis Deus. Festinemus ergo ingredi in illam requiem: ut ne in
Abbreviated transcription (Latin):
in dño. Hoc enĩ iustũ ẽ. Honora patrẽ tuum &
matrẽ tuã qđ est mandatũ primũ. in repmis¬
sione: ut bene sit tͥ & sis longeuus suꝑ terram.
Et patres nolite adiracundiã ꝓuocare filios. xxuii.¬
ur̃os: sed educate illos in disciplina & correptione
Serui obedite dñis carnalib cũ xxuiii. dm̃
timore & tremore in simplicitate cordis ur̃i sicut
xp̃o. Non ad oculũ seruientes quasi hõib placa¬
tes. sed ut serui xp̃i. facientes uoluntatẽ di ex
animocũ bona uoluntate.: seruientes sicutt dña
& ñ hominib: scientes qm̃ imusquisq qđcũq

Expanded text:
trem tuum et matrem quod est mandatum primum in promissione ut bene sit tibi et sis longevus super terram et patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros sed educate illos in disciplina et correptione Domini servi oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore in christo: non ad oculum seruientes, non ut hominibus placentes, sed ut serui christi facientes uoluntatem dei, ex toto animo cum beniuolentia seruientes sicut domino et non hominib
Abbreviated transcription (Latin):
mundans lauachro aquȩ in uerbo uite. ut exhi¬
beret ipse sibi głosam eccłam ñ habentẽ macu¬
lam aut rugam aut aliquid eiusmodi: sed ut lt
scã & inmaculata. Ita & tiri debent diligere
uxores suas. ut corpora sua. Qui suã uxorem dili¬
git: se ipsum diligit. Nemo enĩ umquã carnc̃
suã odio habuit: sed nutrit & fouet eã sicut &¬

Expanded text:
in verbo vitae, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi, sed ut sit sancta et immaculata. Ita et viri debent diligere uxores suas, ut corpora sua. Qui suam uxorem diligit, seipsum diligit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fo
Abbreviated transcription (Latin):
citũ dõ. Et nolite cõmunicare oꝑib infructuosiᷤ
tenebrarũ: magis autẽ redarguite. Que enĩ
in occulto fiunt ab ipsis: turpe ẽ etiã dicere.
Omnia autẽ quȩ arguuntur: alumine ma¬
nifestantur. Omne enĩ qđ manifestat᷑: lumen
ẽ. Propter qđ dicit. Surge qui dormis. & exurge
a mortuis: & illuminabit tͥ xp̃c.

Expanded text:
fructuosis tenebrarum, magis autem redarguite. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur. Omne enim quod manifestatur, lumen est. Propter quod dicit: Surge qui dormis, et exurge a mortuis, et illuminab