comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patiant᷑. Aues autẽ ñ diuisit. Sp̃ales ñ
hñit diuisionẽ. Noncogitant scismata
pax. ẽ. in eis. Custodiunt eam in cęteris
quantũ possunt. Ubi in aliis deficunt. in
se tenent. Si erit ib inquit filius pacis
requiescae suꝑ eum pax ur̃a. Si quominus.
ad uos reuertetur. Non ẽ. filius pacis. di¬
uidi uoluit: reuertet᷑ ad te pax tua: qr
aues ñ diuisit. Uenit ⁊ caminus. Nam
consedit ib abraham usq ad uesꝑam:. Q
uenit magnus terror diei uidicii. Uesꝑa
em̃ illa. finis scħ. Et caminus ille. ueni¬
ens dies uidicii. Duusit int̾ media illa
quȩ diuisa erant. etiam caminus. Si int̃
mediũ transiĩt caminus: alia indexterã:
alia in sinistrã separauit. Sunt gͦ quidã
carnales ⁊ tam̃ ȩccłẽ gremio continentur.
uiuentes scđm quendã modũ suũ. Quos

Expanded text:
icem. «Aves autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam m
Abbreviated transcription (Latin):
Sic nec ds̃ suam. hoc.ẽ. te ipsũ. Si tibi ñ
partis ꝓpt̾ te ipsũ. parc e tib ꝓpt̃ dm̃ qui
⁊e fecit templũ suũ. Templũ eiũ dĩ scm̃. ẽ.
inquit quod estis uos. Et qui templũ des
ceruꝑit. corrũp& illũ ds. Quȩ pecca¬
ta homines quando faciunt. putant se ñ
pecare. quia nulli homini nocent. Sȩd¬
qnomꝰ. ẽ. innocens qui ñ parcit sib: Illȩ
c̃ innocens. ẽ. qui nulli nocet. Quia di¬
letionis ꝑarimi regła ab ip̃so. ẽ. Hoc eñĩ
dixit d̾s. Diliges ꝓorimũ tuũ tanquã te
ipsũ. Qͣmͣ gͦ inte salua. ẽ. dilectio ꝓcrimi

Expanded text:
Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. Si tibi non parcis propter te ipsum, parce tibi propter Deum, qui te fecit templum suum. Templum enim Dei sanctum est, inquit, quod estis vos; et, Qui templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Quae peccata homines quando faciunt, putant se non peccare, quia nulli homini nocent. quomodo est innocens, qui non parcit sibi? Ille enim innocens est, qui nulli nocet: quia dilectionis proximi regula ab ipso est. Hoc enim dixit Deus, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ignis ille quã quicquio pot̾ hõ pat in
hac uita. Et nostis quanta hic passi sunt
Quit emĩ quisq maleficus latro adulter.
sceleratus. sacrilegus ꝑtulit legib. quod ñ
ꝑtulit martẏr in confessione xp̃iꝰ Ista gͦ quȩ
hic sunt multo faciliora sunt: E tam̃ ui¬
dete quẽadmodũ ea homines ñ patiantur.
quicquid uisserit faciunt. Quanto meltꝰ¬

Expanded text:
ille ignis, quam quidquid potest homo pati in ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto mel
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis. I te in ignẽ ęternũ qui paratꝰ
.ẽ. diabolo & angłis euis. Hȩc iste gra¬
iuora formidans. exceptaruta ista incuiꝰ
malis plangit & gemit. rogat ⁊ dicit.
Dñe ne in indignatione tua arguas
me. Nonsimint̃ illos quib dicturus es.
ite inignẽ ęternum qui paratus. ẽ. dia¬
bolo & atigłis eius. Neq in ira tua em̃¬
des me. At in hac uita purges me: Et
talem me reddas. cuiiam em̃datonus ig¬
nis ñ opus sit. ꝓ pt̃ illos qui salui cras
sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quare. Nisi quia
hic ȩdificant suꝑ fundam̃tũ ligna.fęnũ.
stipulã: A dificarent autẽ aurũ. argen¬
tũ lapides p̃ciosos: & de utroq igne
securi. ẽẽnt. Non solum de illo ȩterno.
qui in eternũ cruciaturus.ẽ. impios:
s eciam de illo qui em̃dabit eos qui ꝑ
ignẽ saluerunt. Dicttur em̃. lpse autẽ
saluus erit. sic tam̃ quasi ꝑignẽ. Et quia
dr̃ saluus erit. contẽpnit᷑ ille ignis. Ita pla¬
ne quauis salui ꝑ ignẽ. Grauior tam̃ erit

Expanded text:
citur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit
Abbreviated transcription (Latin):
m&. Si cuius autẽ opus arserit dãpnum
patietur. Qm̃ quod dilexit. ñ habebit .ly¬
se autẽ salius erit: Quia nulla eum tribu¬
latio ab illius funtam̃ti stabilitate semoũ.
Sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quod eni sine illi.¬
ciente amorre ñ habuit. sine urente dolort
ñ ꝑdet. Ecce quantum mͥ uidetur inuentus
.ẽ. ignis qui nullũ eoꝵ dãpn&. S unĩ
ditet. alium dãpiific&. ambos ꝓb&. Si
autẽ ignẽ illũ loco isto uoluerimus aciꝑe.
de quo dñs dicet sinistris. discedite a me¬
maledict in ignẽ ȩternũ. ut ineis etam
ist. eẽ. credantur. qui ȩdificant super
funtam̃tum. ligna. fęnũ. stipulã. eosq en
ilo igne pꝰ tempus. ꝓ malis mertis inpã¬

Expanded text:
met; — si cuius autem opus arserit, damnum met; — si cuius autem opus arserit, damnum patietur — quoniam quod dilexerat non habebit - ipse e autem saluus erit — quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit — sic tamen quasi per ignem — quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo dmaledicti, in ignem aeternum, ut in eis etiam isti esse credantur qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis imper
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit. erit ȩdificatio ista dãpnosa. qr
batur. S ꝑ hunc ignẽ saluus ertt mento
fund am̃ti. Quia ⁊ si utrũ to hab̃e malet
cxp̃o ñ p̃poneretur. Uide in apł uerb hom¬
nẽ edificantẽ suꝑ fundam̃tum. aurũ. ar¬
gentum. lapides p̃ciosos. Qui sine uxore
.ẽ. inquit. cogitat quȩ sunt dñi quomodi
placeat. dõ. Uide alium ȩdificantẽ. liga
fȩnũ. stipulã. Qui autẽ matrimonio un¬
tus. ẽ. inquit. cogitat quȩ sunt muroi
quomͦ placeat uxori. Unuiscuiusq opus
manifestabitur. dies enĩ dñi manifestabi.
Dies utiq tribulationis. qm̃ inigne inqͥt
reuelabitur. Eandẽ tribulationẽ ignẽ no¬
cat. Sicut alibi legitur.. Uasa figuli ꝓbat
fornax. & homines uistos tẽptatio tribu¬
lationis. Et unuis cuuisq opus quale sit
ꝑmanet quod quisq cogitat. quȩ sunt eñs
quomͦ placeat deo. Quoo suꝑ edificauit
mercedẽ accipi&. Id uitoe cogitauit. hoc su¬

Expanded text:
dificauit, erit aedificatio ista damnosa, quiadificauit, erit aedificatio ista damnosa, quiaabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id haChristo non praeponeretur. uide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo. uide alium aedificantem ligna, faenum, stipulam: qui autem matrimonio iunctus est, inquit, cogitat ea quae suntquomodo placeat uxori . Uniuscujusque opus manifestabitur: dies enim declarabit; dies utique tribulationis: quoniam in igne, inquit, revelabitur . Eamdem tribulationem ignem vocat, sicut alibi legitur, Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Et, Uniuscujusqenim quod quisque cogitat quae sunt dei, quomodo placeat deo — quod superaedificauit, mercedem accipiet — id est unde cogitauit, hoc su
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. ẽ. agricola. Apłs dicit. De agri¬
cultura. dei edificatio estis. In reb huuis
mĩ d uisibilib uitis ñ. ẽ. edificiũ: & edifi¬
cium ñ . ẽ. uinea. Nos autẽ uinea dei
sumus quia colit nos ao fructũ. Et edificiũ
de sumus. quia qui colit nos habitat in nob̃.
Et quid ait toem apłs. Ego plantaui. a¬
pollo rigauit. s dñs dedit increm̃tũ. Ergo
neq qui plantat. ẽ. aliquto neq qui ri

Expanded text:
dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
pois teuere possessionẽ istam. msi dixe¬
ris falsum testinoniũ. Et hoc ñ facere xp̃m
in fundam̃to ponere. ẽ. Ueritas enĩ dixit.
os quod mentitur oceroit animã. Ergo
si possessionẽ titam diligis ñ tam̃ ꝓpter
negas: eo quodt ñ ꝓpt̃ illam facis hȩc . xp̃m
habes infundam̃to. S tam̃ quia diligis illã.
& contristaris si ꝑdis illam. suꝑ fundam̃tũ
posiust. ñ aurum. ñ argentũ. ñ lapides p̃¬
ciosos. si ligna. fenũ. stipulam. Ergo saluus
eris cum ardere ceꝑit quod edificasti. sic tam̃¬
tamquã ꝑ ignem. Neq eñi suꝑ fundam̃tum
hoc ȩdificet adulteria. blasphemia sacrile¬
gia. idolatriam. ꝑiuiria. & put&e se saluũ
futurum ꝑ ignem. quasi ista sint ligna fȩ¬
num. stipula. S qui ędificat amerẽ ter¬
renorũ. suꝑ fundam̃tum regni celorum:
idest suꝑ xp̃m: ardebit amor rerum tẽpo¬
ralium. & ipse saluus erit ꝑ idoneũ fun¬

Expanded text:
potes tenere possessionem istam, nisi dixepotes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium. Et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est: Veritas enim dixit, «Os quod mentitur, occidit animam» . Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter negas; eo quod non propter illam facis haec, Christum habes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula; sed si aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni caelorum, id est super Christum, ardebit amor rerum temporalium et ipse saluus erit per idoneum fun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯteb terrenis: amplius quã decet eum.
in ꝓmissũ. ẽ. regnũ cȩloꝵ. Non totũ cor
itłicuat: s aliquã eius partem trahit in
arrã. Deniq si ueniat tẽptatio di̾cend
e edificant aurũ. argentũ. lapides p̃cio
sis. quid dicunt ex hac opottunitate :
eres currunt ÷ aut nichil aut modice de
terena fragilitate contristantur. Ill
iuntem amantes resꝓprias. domos ꝓprias.
grant̃ conturbant᷑: Fenũ. stipula. & lig¬
nĩ ardae. Habent gͦ ligna. fenũ. stipulã.
suꝑ fundam̃tum. S rerũ concessarũ. ñ
mlicitarũ. Dico eñi fr̃s. ꝑ ossides funda¬
ñtumꝰ here cȩlo: calca terrã. Si talis
sͣñ edificas nisi aurum. argentũ. & lapi¬
des p̃ciosos. Cum autẽ diaceris amo pos¬
slonem istam. tuneo ne ꝑeat: & imini¬
utt dãpnũ. & tu contristaris:. ñ quidem
p̃ponis eam xep̃o. Nam s sic amtas possessi¬
dens cepm̃ quẽ posiust infundam̃to. sal¬
ius eris tanquã ꝑ ignẽ. Aud altud. Nors

Expanded text:
ebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi et aedificant aurum, argentum, lapidessos, quid dicunt ex hac opportunitate? cres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur. Illi autem amantes res proprias, domos proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, et ligna ardent. Habent ergo ligna, fenum, stipulam super fundamentum; sed rerum concessarum, non illicitarum. Dico enim, fratres: possides fundamentum; haere coelo, calca terram. Si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, et lapides pretiosos. Cum autem dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat; et imminet damnum, et tu contristaris: non quidem praeponis eam Christo; nam sic amas possessieris Christum, quem posuisti in fundamento: salvus eris tanquam per ignem. Audi aliud: non
Abbreviated transcription (Latin):
continentes: iusti: fortassis & om̃ia sua
uendentes. & pauꝑib distribuentes: Aut
possidentes. tanquam ñ possidentes. St
utentes hoc mundo o tanquã ñ utentes dis
cetn ali. qui reb infirmitat concessis. in¬
aedt aliquantũ culectione. Hon rapit¬
aillem alierã s sic amat suam. ut si ꝑcudit
emurhetur. Non appetit uxorẽ alienã:
amid ñ teneat p̃scriptum tabulis. liberoꝵ
greindoꝵ causa. Non tollit aliena. s re¬
et sua: & ht̃ uidiciũ cũ fr̾e suo. Talib¬

Expanded text:
continentes, iusti, fortassis et omnia sua uendentes et pauperibus distribuentes aut possidentes tamquam non possidentes et utentes hoc mundo tamquam non utentes. sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectionevillam alienam, sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur; non appetit uxorem alienam, dum non ibi teneat praescriptum tabulis, liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua, et habet judicium cum fratre suo. Talib
Abbreviated transcription (Latin):
gabuntur ante eum om̃s gentes. Quto
de illis facioe:: Separabit eostalios po¬
n& ad dexteram: alios ad sinistram. Hũqͥd
medius locus seruatus. ẽ. Quio dexetis
dicturus. ẽ: Uenite benedict patris me.
ꝑcipite regnũ. Quit sinistris. Ite inig¬
nẽ ȩternum. qui paratus. ẽ. diabolo & an¬
głis eius. Sitimes miti quo: uide cũ quo.

Expanded text:
omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo, vide cum quo.
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam. qui ȩdificant. suꝑ funtam̃tũ. quo¬
modo ñ ꝑeant s salui fiant ÷ sic tam̃ taqĩa¬
ꝑ ignẽ. Obscura quroẽ illa questio. s ut
possum breuit̃ dico. Fr̃s sunt homines tq¬
om̃ino c̃tẽptatores scł huuis. quib ñ .̃.

Expanded text:
stipulam qui aedificant super fundamentum, quomodo non pereant, sed salvi fiant; sic tamen quasi per ignem. Obscura quidem illa quaestio, sed, ut possum, breviter dico. Fratres, sunt homines o
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur ista domus. De illo gͦ sunt gen̾e
rerum. quȩ ponde suo deorsũ feruntur.
Manifestũ gͦ. ẽ. ideo uisũ acciꝑe funda¬
ñtũ. quia pondere suo deorsũ uersus te¬
iuntur. & nis sit quod sustineat totum
cadit. qr totũ adĩrã u̾git᷑ Reb gͦadima tñdñtib: in
moponit᷑ sundamentũ Eccł̃ia uͦ tłĩ in imo
postta: tendit in celum. Fundam̃tũ enim

Expanded text:
ficantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo po
Abbreviated transcription (Latin):
rit in quo tĩnull se ipsos seducunt. I.
transituros arbitrant᷑ eos. qui ᷤ ꝑpt̃ fidẽ
mortuam. ꝑ ignẽ ꝓmittunt salutẽ N
uidelic& ignis ipse ȩternus sit: combu¬
Sic ibiuit illi in combustionẽ ȩternam:
iusti autẽ inuitam ȩternam. Erit gͦ ętra
combustio: sicut ignis. & eos ituros ueittas
apłi sententia. alius requirenous. ẽ. uite¬
lectus: Atq in his depitanda. ẽ. quȩ petrꝰ
dixit. eẽ. inscriptis eius quȩdam difficila
intellectu. Quam ñ debent homines ꝑues¬
tere ad ꝓpriũ suum intertaĩ. Ut contia
eutoentissima testimoma scripturaru. secu¬
ros faciant de ꝑcipienta salicte nequss¬
nos. nequiciȩ suȩ ꝑtinacissime coheren¬
ces: nec em̃tanto aut penitendo muta¬
tos. Hic a me fortasse quęratur. de ip¬
si paul apħ sententia. quid ego sentiã.
& quo nam mͦ intelligendam putẽ. Fate¬

Expanded text:
rit, in quo nonnulli se ipsos seducunt dicerit, in quo nonnulli se ipsos seducunt dicetransituros arbitrantur eos quibus propter fidem mortuam per ignem promittunt salutem; ut videlicet ipse ignis aeternus sit, combuSic ibunt illi in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Erit ergo aeterna combustio, sicut ignis; et eos in illam ituros apostoli sententia alius requirendus est intellectus atque in his deputanda est, quae Petrus dicit esse in scriptis eius quaedam difficilia intellectu: quam non debent homines peruertere ad proprium suum interitum, ut contra euidentissima testimonia scripturarum securos faciant de percipienda salute nequissimos, nequitiae suae pertinacissime cohaerentes nec emendando aut paenitendo mutatos. Hic a me fortasse quaeratur, de ipsa Pauli apostoli sententia quid ego sentiam et quonam modo intellegendam putem. fate
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternũ qui paratus . ẽ. diabolo & an¬
głis eius: Quib ñ increpat quia in
eum ñ crediderunt. s quia bona oꝑa
ñ fecerunt ⁊ Nam ꝓfecto ne sib quis¬
quã de stoe que sine oꝑib mortua. ẽ.
uitam ꝓmittat ȩcernam. ꝓptẽa om̃s
gentes segregaturũ se dioxit. ut pareat
que ꝑiiate eisdẽ pascuis utebantur
pareat eos illi dicturos. dñe quando te
uidimus illa & illa patientẽ. & ñ mini¬
straiumus tibi. qui in eũ credidant. s ben
oꝑari ñ curauerant. tanquã de ipsa fide
mortua ad uitam ꝑueniret᷑ eternã. An
forte ibunt in ignẽ ȩternũ qui oꝑam
rapuerunt. uł corrũpendo in se tẽplũ
dĩ. inse ipsos in misericordes fuerunt:
dilectione dicente apło. Si distribuã
om̃ia mea pauꝑib c aritatẽ autẽ ñ ha¬
beam nichil mͥ ꝓdest. Aut diligat quis¬
q ꝓocimũ sicut se ipsũ. qui ñ diligit
se ipsũ: Qui er̃ diligit iniquitatem

Expanded text:
aeternum, qui paratus est diabolo et anaeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius? quibus non increpitat, quia in eum non crediderunt, sed quia bona opera non fecerunt. nam profecto ne sibi quisquam de fide, quae sine operibus mortua est, uitam promittat aeternam, propterea omnes gentes segregaturum se dixit, quae permixtae eisdem pastoribus utebantur, ut adpareat eos illi dicturos: domine, quando te uidimus illa et illa patientem, et non ministrauimus tibi? qui in eum crediderant, sed bona operari non curauerant, tamquam de ipsa fide mortua ad uitam perueniretur aeternam. an forte ibunt in ignem aeternum, qui operrapuerunt uel corrumpendo in se templum dei in se ipsos inmisericordes fuerunt? dilectione dicente apostolo: si distribuam omnia mea pauperibus, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, aut diligat quisquam proximum sicut se ipsum, qui non diligit se ipsum. qui enim diligit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diri. qm̃ qui talia agunt regnũ des
ñ possidebunt. Falsa erunt hec. Si enĩ
tantũm credant & baptizentur. quauis
inmalis talib ꝑseuerent. salui erunt ꝑ
ignẽ. Atq ideo in xp̃o baptizati. etiam
qui talia agunt regnũ dei possidebunt:
Frustra autẽ dr̃. hȩc qutoẽ fuistis s ablu¬
t estis. Quando & abluti hec sunt.
Inanit̃ etiam illud de petro dictũ uide¬
bitur. Sic & uos similis forma baptisma
saluos facit. Mon carnis
depositio sordium. s con¬
scientiȩ bonȩ introgatio:
Siqutoẽ & habentes pessimas consci¬
entias. om̃iũ flagitiorũ. & scelerũ plenas.
nec eorum maloꝵ pęnitentia iutatos.
quoq ñ uideo cur dñs dixerit si uis
uenire ad uitam serua mandata. Et
commemorauit ea que ad mores bo¬
nos ꝑtinent. s eciam his ñ seruatis
ao uitam ueniri potest. ꝑ solam fidem
quȩ sine oꝑib mortua. ẽ. Illud deinde
quomoto uerũ erit quod eis quoᷤ ad
sinistrã positurus . E. dicet. ite inignẽ

Expanded text:
iam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. falsa erunt haec. si enim tantummodo credant et baptizentur, quamuis in malis talibus perseuerent, salui erunt per ignem, atque ideo in Christo baptizati etiam qui talia agunt, regnum dei possidebunt. frustra autem dicitur: haec quidam fuistis, sed abluti estis, quando et abluti haec sunt. inaniter etiam illud a Petro dictum uidebitur: sic et uos simili forma baptisma saluos facit, non cardepositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio ; siquidem et habentes pessimas conscientias omnium flagitiorum et scelerum plenas, nec eorum malorum poenitentia mutatas, quoque non uideo, cur dominus dixerit: si uis uenire ad uitam, serua mandata, et commemorauit ea, quae ad bonos mores pertinent, si etiam his non seruatis ad uitam ueniri potest per solam fidem, quae sine operibus mortua est. illud deinde quomodo uerum erit, quod eis, quos ad sinistram positurus est, dicet: ite in ignem
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ. ẽ. xp̃c quomͦ dixi: dedicatũ
.ẽ. caput nr̃m. Ipsũ caput.ẽ. funtam̃ti.
S fundam̃tũ deorsũ solae. ẽẽ. caput aũ
sursum. Intelligat scĩtas ur̃a qͥd dicam:
fortassis explicabo in nomine iħu xp̃i.
Pondera gemina sunt. ꝑondus eñi. ẽ ĩpt
quidãdicã cuiusq rei: uelut conantis ad
locũ suum: hoc. ẽ. pondus : fers lapidem
manu: Pateris pondus : p̃mit manũtuã.
qr locũ suũ querit. Quis uidere quid
quid quęrat. Subtrahe manũ: uent
ad terram: quiescit interra. ꝑ uenit qu
tendebat: inuenit locũ suum. Pondusg̃
illud motus erat quas spontaneus sine
anua sine sensu. Sunt alia quȩ sursis
petunt locũ. Nanq si aquã mittas suꝑ
oleũ: pondere suo inima tendit: locũ sui
querit: Ordinari querit: Quia p̃ter a¬
dinẽ. ẽ. aqua suꝑ oleum. Donec g̃ uał
eneit locũ suum. Econtra. oleum funde
sib aqua: uerb grã. quẽ aomodũ s uasẽ
obocadat in aquã. in abyssỹ. in mars.

Expanded text:
dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veteneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut ostencłet iã regeneratos tanqͣm
accidit ad ueterẽ uitã. cũ e& ꝓbratione
audit quod homo sit. N onne homi¬
nes estis inquit. & scdm hominẽ ambu¬
latis. Ipsis libent̃ audientib. discere ex tractatup̃s
ait. Adhuc multa habeo uobis dicere
s ñ potestis poitare mͦ. Et apłs. Non¬

Expanded text:
et ut ostenderet jam regeneratos, Tanquaaccidit, ad veterem vitam, cum exprobratione audit quod homo sit: Nonne homines estis, inquit, et secundum hominem ambulatis ntibus, et Dominus ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
de lignis ⁊ lapidib salomon ȩdificauit
tẽplũ. ds. ẽ : & cui tẽplũ edificatur de m̃¬
loquens de dõbeatissimꝰ martir stepħs dixerit.
Salomon edificauit e domũ. S sũmus ñ
in manu faccis tẽplis in habitat. &̾ tamen
xxp̃i menbra quorũ caput. ẽ. suꝑ om̃s cȩlos.
tẽplũ sunt sp̃s scĩ. quẽ constat uenisse de

Expanded text:
de lignis et lapidibus Salomon aedificavit templum. Deus est, et cui templum aedificatur de meloquens de Deo beatissimus martyr Stephanus dixerit: Salomon aedificavit ei domum; sed Summus non in manufactis templis inhabitat . Et tamen Christi membra, quorum caput est super omnes coelos, templum sunt Spiritus sancti, quem constat
Abbreviated transcription (Latin):
Antequã ueniat dies dedicationis domꝰ.
uideamus qr iam dedicatũ. ẽ. caput nr̃m:
Iam facta . ẽ. dedicatio domus in capite.
tanquã dedicatio fundam̃ti. Caput sur¬
sum. ẽ: fundam̃tũ inferius. ẽ. Ne forte
Culm̃. ẽ. potus: Ascendit in cęlũ. sedo
ad dexteram patris. S puto nos ñ erras

Expanded text:
antequam veniat dies dedicationis domus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non er
Abbreviated transcription (Latin):
sos dono dei habere. quot ea facultate
exhortantur. ut ad capessendam uitam
bonam hominũ uoluntates pigras exci¬
tent: accendant frigidas : corrigant
prauas: auersas conuertant: repugnantes
pacificenr. Sic eñi possunt ꝑsuadere. qd̃
eas potius arbitrio suo. Si autẽ in eis
hec agunt: itane tetoẽ homo in homi¬
nis uoluntate tanta agit loquendo. &
quanta liboe homo sermonis facultate p̃¬
polleat. ut sollertia disputand. & sua¬
uitate dicendi. in hominis uoluntate in¬
serat ueritatẽ. nutriat karitatẽ. Do¬
cendo tollat errorẽ. exhortando torpo¬
re᷑. N eq qui plantat. ẽ. aliquio neq
qui rigat: s qui increm̃tũ dat ds. Fru¬
stra quippe oꝑarius om̃ia moliretur e&¬
tinsecus. nisi creator intrinsecus laten

Expanded text:
sos dono dei habere, quod ea facultate sos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quo loquuntur? dimittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi creator intrinsecus laten
Abbreviated transcription (Latin):
neq qui rigat. Q uomodo tunuit. No
se dicit aliquto ad salitrẽ eoꝵ. quos in
qu increm̃tũ dat d̃s. Om̃s regni illiꝰ
homines docibiles des erant. ñ ab ho¬
minib audierit. Ꝙ̾ s ab hominibus
audiunt. tam̃ quod intelligunt uitus
dr̃. intus corus cat intus reuelatur.
Quid faciunt homines forusecus asi¬
nuntiantes. Nuid facio ego mͦ cũ loqusꝰ
Strepitũ uerbarũ ingero aurib uñs.
Hisi gͥ reuelae ille qui intus. ẽ. quid
dico aut quid loquorꝰ. Exct̃ĩor cultor
arboris: interior. ẽ. creator. Qui plis¬
tat & rigat. extrinsecus oꝑatur. Hoc
facunus nos.S neq qui plantat ̃
iliquid neq qui rigat. si qui increm̃tum¬
Quidam putant cum aliquos ad iusti
biuram exhortationẽ firam. nisi totũ
illio quod ut agat homo agunt cum
homine in hominis constituant potestate.
¶uasi possit. eẽ. ad ꝑficiendũ opus bonũ
uoluntatis libera. nisi dei inunere liba¬
ta. Nec at tendunt id ipsum etiam se ip¬

Expanded text:
neque qui rigat. Quomodo timuit? Non neque qui rigat. Quomodo timuit? Non se dicit aliquid ad salutem eorum quos in  incrementum dat Deus. Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, etc., minibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementumqui putant, cum aliquos ad iustitbituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant potestate nquasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ip
Abbreviated transcription (Latin):
nisterꝰ cũ diabolo computatur. s nͥ con¬
dumuenit ad fertilẽ terrã: puto quia¬
ferre ñ potest. S & ꝑ lapioẽ carnalem ũ¬
transit aqua ad areolas. In canal lapido
nichil generat. s ortus plurimũ fractũ
affert. Sp̃alis eñi uirtus sacram̃ti. ita
.ẽ. ut lux. & ab in luminanois pura
excipitur. & si ꝑ unmundos transeat. ñ
laudari in miraculis. ecetolli suꝑbia: Ip¬
sa eñi eum compulit. ut pecunia em̃oũ
putaroe donũ sp̃s scĩ. Cui suꝑbiȩ contra¬
rius apls in humilitate manentdo. in
meridie feruens spũ. fulgens prudentia.
dicit. Neq qu plantat. ẽ. aliquid neq
qui in rigat. s qui increm̃tũ dat d̾s.
Quia dixerat ego plantaui. apollo ri¬
tauit. s ds increm̃tũ dedit. Q iterũ
Nũquid paulus ꝓ uob̃ crucifiarus. ẽ. aut
innomine pauli baptizati estis. ⁊ Quo¬
fornicanti anime. ostentare ꝓsponsos
Nonne magnũ uidetur plartare. & ri¬
gare ⁊S neq qui plantat. ẽ. aliquid.

Expanded text:
nister, cum Zabulo computatur, sed non connsit, venit ad fertilem terram. Scio quiaferre non potest, et per lapideum canalem transit aqua ad areolas. In canali lapideo nihil generat, sed hortus plurimum fructum affert. Spiritualis enim virtus sacramenti ita est ut lux, et ab illuminandis pura excipitur, ut sic per immundos transiens non laudari in miraculis, extolli superbia? Ipsa enim eum compulit, ut pecunia emendum putaret donum Spiritus sancti . Cui superbiae contrarius Apostolus, in humilitate manendo, in meridie fervens spiritu, fulgens prudentia, dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus. Quia dixerat: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit . Et iterum: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide quofornicanti animae ostentare pro sponso. Nonne magnum videtur plantare et rigare? Sed neque qui plantat est aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt qui salui ñ erunt. & ideo audient
discedite a me maledicti in ignẽ ȩternum.
heno quippe ab illo igne saluabit᷑. Quia
in suppliciũ ȩternũ ibunt illi om̃s. ub tier¬
mis eorũ ñ morietur. & ignis ñ extinguitur.
Iuo criciabunt᷑ die &e nocte in scła scłorũ.
Post istius sane corporis mortẽ. donec ad
llim ueniatur qui post resurrectionẽ cor¬
porũ futurus. ẽ. dãpnationis & remunera¬
aonis ultumus dies. si hoc tẽporis inter.¬
ualio. sp̃i defunctorũ eusmodi ignẽ dicunt᷑
ꝑpeti.quẽ ñ sentiant illi qui ñ habuerunt
tales mores. & amores in huus corporis uita.
cẽ eoꝵ ligna: ⁊ fęnũ. & stipula consumatur.
Alii uͦ sentiant. quȩ eiusmot secum ȩdificia
portauerunt. siue ib tantũ. siue & ibi &
hic. siue ideo hic & ñ ibi. & scłaria quauis
a dãpnatione uenialia concremantẽ ignẽ
transitoriȩ tribulationis inueniant. ñ re-¬
darguo. quia forsitan uerũ. ẽ. Dñe ne¬

Expanded text:
erunt qui salui non erunt et ideo audient: erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non exstinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Post istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur, qui post resurrectionem corporum futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi, qui non habuerunt tales mores et amores v in huius corporis uita, ut eorum ligna, fenum, stipula consumatur; alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt, siue ibi tantum, siue et hic et ibi, siue ideo hic ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia. concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est. Pote
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ. aurũ. argentũ. lapides p̃ciososS
millũ ignẽ de quo dictũ. ẽ. sic tam̃ quasi ꝑ
uiq ꝓbants deqͦdictũ : de̾  declarabit qr
iigne reuelabitur: Et uniuscuuisq opus
quale sit ignis ꝓbabit. Si gͦ utrũq ꝓbab̾
ignis. ut si cuuis opus ꝑmanserit. to÷ ñ fue¬
stt igne consup̃tũ. quod suꝑ ȩdificauit.
mercedẽ accipiat: si cuius autẽ opus arse.¬
nt dãpnũ patiat᷑: ꝓfecto ñ. ẽ. ipse ȩternus
ille ignis. In illum enĩ soli sinistri: noiussi¬
ma ⁊ ꝑpetua dap̃natione mittentur. Iste
autẽ dextros ꝓbat. S alios eorũ sic ꝓdat.
ut ȩdificiũ quod suꝑ xp̃m funclam̃tũ ab eis
inuenerit. ẽẽ. constructũ:. ñ exurat atq
consumat. Alios autẽ alit̃. Id÷. ut quod
siꝑ ȩdificauerunt ardeat. dãpnũq inde
patiantur. Salui fiant autẽ qm̃ xp̃m in
ad dexteram stabunt. Et cũ cȩteris audi¬
ent. uenite benedict patris mei. possidete
paratũ uob̾ regnrũ. Non ao sirastrã ubi ill

Expanded text:
rgentum, lapides pretiosos? Sed in illum ignem, de quo dictum est, sic tamen quasi per declarabit, quoniam in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit. Si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod superaedificauit mercedem accipiat; si cuius autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. In illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. Sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christum fundamentum ab eis inueneconsumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem, quoniam Chrad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quasi ꝑ ignẽ. Quod ita intelligens¬
elemosim antur edificare suꝑ hoc
fintoam̃tũ. aurũ. argentũ.
stipulam. qui cũ eandẽ fidẽ habeant
mala oꝑanitur. Uitoe arbitrantur ꝑq̃sdã
pęnas ignis eos posse purgari. ad salutem

Expanded text:
tum erit. Quod ita intelligeneantur superaedificare super hoc fundamentum, aurum argentum, a, fenum, stipulam, qui cum eamdem fidem habeant, male operantur. Unde arbitrantur per quasdam poenas ignis posse purgari ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ quando ponitur in terra. desuꝑ
ȩdificantur parietes. Ꝙ̾ portoꝰ parietũ
ato ima tendit. quia in imo positũ. ẽ. fi¬
dam̃tũ. S autem fundam̃tũ nr̃m in celo
in summo positũ. ẽ. Illuc gͦ curramꝰ. ib

Expanded text:
damentum quando ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum est fundamentum. Si autem fundamentum nostrum in coelo i
Abbreviated transcription (Latin):
sides que ꝑ dilectionẽ oꝑatur. posita in
funoam̃to. neminẽ ꝑire ꝑmittit. Sed
quid sit ȩdificare suꝑ hoc fundam̃tum.
uirũ. argentũ. laptoes p̃ciosos. & lignͣ.
fnũ. stipulam. si subtilius disserere coner:
uerter ne ad intelligendũ difficilior sit
psa expositio. Enitar tam̃ quantũ dñs
touuat ⁊ breuit̃ & quantũ potero. dilu¬
ade expedire quod sentio. Ecce ille
qui quesiuit a magistro bono. qͥd boni
ficene ut hab&r uitam ȩternã. &e audiũ.
sad uitã uentre uellet seruanda sib. eẽ.
mantata: & cũ querer&e quȩ mantata.
dctũ . ẽ. es. ñ occides. ñ mechab̾is. non

Expanded text:
fides, quae per dilectionem operatur, posita in fundamento neminem perire permittit. sed quid sit aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos et ligna, fenum, stipulam, si subtilius disserere coner, uereor, ne ad intellegendum difficilior sit ipsa expositio; enitar tamen, quantum dominus adiuuat, et breuiter et, quantum potero, dilucide expedire quod sentio. ecce ille, qui quaesiuit a magistro bono, quid faceret, ut haberet uitam aeternam, et audiuit, si ad uitam uenire uellet, seruanda sibi esse mandata, et cum quaereret, quae mandata, dictum est ei: non occides, non moechaberis, non
Abbreviated transcription (Latin):
dño unũ.ẽ. aut unũ sunt: s addidit unꝰ
spĩ.ẽ. Diuersum enĩ natura. sp̃s hominis
& sp̃s der. S inherento fit unus sp̃s ex
diuersis duob: Itaut sine humano spũ.
beatus sit dei sp̃s atq ꝑfectus: Bectus aũ
hominis sp̃s. ñ nisi cum deo. Nec frustra
ecistimo. cum tanta in ęuanglio scdm
ioħm. & totiens dicera dñs de ipsa uni¬
tate. uł sua cũ patre. uł nr̃a iinuicẽ¬

Expanded text:
 aut, unum sunt; sed addidit, spiritus. Diversi sunt enim natura, spiritus hominis et spiritus Dei; sed inhaerendo fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem hominis spiritus non nisi cum Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et toties diceret Dominus de ipsa unitate, vel sua cum Patre, vel nostra i
Abbreviated transcription (Latin):
quto es: dep̃ianus inquit. Interim transi. Qd
talib cõmissis penitentiam ñ agens. regnũ
celoꝵ iperas: Non opinor: quia qui tlli ig
regnũ cdĩ ñ possidebunt. E ignoras quap
tientia des ad penitentiã te adducit: T̃n

Expanded text:
Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adduc
Abbreviated transcription (Latin):
aluto nemo potest ponere p̃ter io quod posi
sequitur᷑ unusquisq autẽ suꝑ fundam̃tũ. uide¬
at quod suꝑ edificat. Alius enĩ suꝑ edificat.
aurũ: argentũ: lapides p̃ciosos. Alius ligna.
fenum. stipulam. u̾niuscuiusq opus quale sit
ignis ꝓbabit. Dies enĩ dñi declarabit. quia
in igne reuelabttur. Si cuius opꝰ manserit
quod suꝑ ȩdificauit mercedẽ accipi&: hoc. ẽ.
argentũ. lapides p̃ciosos. Si autẽ peccata
lignafenũ stipulam: tam̃ ꝓpt̾ fundam̃tum
ricatẽ malã. Non dabo quotꝰ accipio. Tunens
terreo. Securos uos facerẽ. s securus fierem.
Ego ignẽ ȩternũ taeo. Scriptura dicit.
Ignis eoꝵ ñ extinguetur & uermis eoꝵ non
morietur. S de impiis dixit. ait aliquisñ
de me: Qui quauis peccator sim. quãuis ad¬
ult̃. qũauis fraudator. qũauis raptor. qũ auis
nus sum. baptizatus sum. Ego ꝑ ignẽ pur-¬
gor÷ & ꝓpt̃ fundam̃tũ ñ ꝑeo. Dic mͥ iterũ

Expanded text:
aliud nemo potest ponere, praeter id qualiud nemo potest ponere, praeter id qusequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:» tamen propter fundamentum ritatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem aeternum timeo. «Et«Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis nus sum, baptizatus sum: ego per ignem purgor, et propter fundamentum non pereo. Dic mihi iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
potest: & aut inueniri. aut latere. Non¬
millos fideles ꝑ ignẽ quentã purgatortũ.
quantomagis minusue bona ꝑeuntia dile¬
xerunt. tanto tarduis cituusue saluar ÷
Nam̃ tales de quib dictũ.ẽ. quod regnũ
dĩ ñ possidebunt. Nis conuenient̃ pęnitenti¬
b eadẽ crimina remittantur: conuenient̃
autẽ dioq: ut steriles in elemosinis ñ siit.
Quib tantũ tribuit scriptura diuina: ut
earũ tantũm fructũ se imputaturũ p̃nun¬
tiet dñs dextris÷ & earum tantũmnodo sterili¬
tatem sinstris: Quando his dicturus. ẽ. ueni¬
te benedicti patris mei ꝑcipite regnũ. Illis aũ
ite inignẽ ȩternũ. Nonsib polliceatur unus¬
quisq hñs facta nefaria. quȩ regnũ des ñ possi¬
debunt: Et dicat sibi. Qm̃ habeo signũ xep̃i.
& sacram̃ta xp̃i. ñ delebor in ęternum. Q si
purgor ꝑ ignẽ saluus ero. Nam quit÷ quod
ait apłs de his qui lnĩt fuitt am̃ttũ: Fundam̃tũ

Expanded text:
potest: et aut inveniri, aut latere, nonpotest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando his dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, ertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria, quae regnum Dei non possidebunt, et dicat sibi: Quoniam habeo signum Christi et Sacramenta Christi, non delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
fornax. & homines iustos temptatio tri¬
bulationis. Iste ignis in hac interum uita
facit quod ait apłs. s accidat duobus fi¬
delib. Uni scilic& cogitanti quȩ sunt¬
des. quom placeat dõ. Hoc. ẽ. edificanti
des p̃ciosof. Alteri autẽ cogitant: quȩ sunt
mund. quomodo placeat uxori. Io ÷ ȩdifi¬
canti suꝑ funtam̃tum toem. lignafenũ. sti¬
pulam. Illius enĩ opus ñ exuritur: quia ñ
ea dilexit. quorũ amissione crutietur. Ex¬
uritur autẽ huus : qm̃ sine dolore ñ pere¬
unt. quȩ cum amore possessa sunt. S qm̃
mallet carere quã xp̃o. nec timore amit¬
terror talia. deserit xp̃m. quauus doleat
cũ amitut : saluus. ẽ quidẽ. sic tam̃ quasi ꝑ
ignẽ. Quia urit eũ dolor rerum quas dile¬
xerat amissarũ: S ñ subuertit. neq consu¬
mit: fundam̃t stabilitate atq in corruptiõe
munitum. Tale aliguto etiam pꝰ hanc uitã
fieri incredibile ñ. ẽ. & utrũ ita sit queri

Expanded text:
fornax, et homines justos tentatio trifornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, hoc est, aedificanti ogitanti quae sunt mundi, quomodo placeat uxori , id est aedificanti super fundamentum ligna, fenum, stipulam. Illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit, quorum amissione crucietur. Exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore posmallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
senum & stipula ñ absurde accip possunt.
crrũ scłariũ quãtus licite concessarũ ta¬
les cupiditates. ut amitti sine animi do¬
lore ñ possint. Cum autẽ iste dolor urte.
siap̃c incorde fundam̃ti ht̃ locũ. id est
it nichil ei ante ponatur. & malit hõ
qui tali dolore uritur. qͣuasto diligit
mgis carere quã xp̃o. ꝑ ignem fit sal¬
iuis. Si autẽ res eiusmodi temporales.
it sołares tẽpore tẽptationis maluerit
tnere quã xp̃m. eũ infuintam̃to ñ ha¬
buit. qui hȩc priore loco habtrit. cũ
mȩdificio eius ñ sit aliquid fundam̃to.
gnis eñide quo eo loco. ẽ. locutus apłs
alis deb&e intelligi. ut ambo ꝑ eũ tran¬
ñtũ. aurũ. argentũ. lapides p̃ciosos. de
qul eaficat ligͥna. fenũ. stipulã. Cũ etũ
hoc dixisset adiunxit. Unius cuuisq opꝰ
eoꝵ si utriusq opus ignis ꝓbabit. Est qui¬
dam ignis tẽptatio tribulationis. de quo
aꝑte alio loco scriptũ. ẽ. Uasa figul ꝓbat

Expanded text:
stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; per ignem fit salvus. Si autem res hujusmodi temporales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum tranntum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus eorum, sed utriusque opus ignis probabit. Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat
Abbreviated transcription (Latin):
ro affectu inferiores aduiuerit. Aetas
corporis ñ. ẽ. inuoluntate. Ita nullus
scdm̃ carnẽ crescit quando uult. sic̃
nullus quando uult nascitur. Ubi
autẽ natiuitas inuoluntate. ẽ. & cre¬
m̃tũ inuoluntate. ẽ. Nemo e& aqua
& spu nascitur niss uolens. Ergo si
uult crescit. si ñ uult decrescit. Qͥd
.ẽ. crescere. ꝓficere. utt÷ decresce¬
re: Deficere. Quisquis nouit natũ
.ẽẽ. se. ut audiat quia puer .ẽ. & in¬
fans. auide in hi&e ub̃ib matris & ci¬
to crescit. Est autẽ mat̾ eccłia. & ub̃a
eius duo testam̃ta diuinarũ scriptu¬
rarũ. Hinc sugatur lac om̃iũ sacram̃toꝵ
Ut mitritus atq roboratus ꝑrieniat
ad manducandũ cibũ. quod. ẽ. in

Expanded text:
ro affectu inferiores adjuveriro affectu inferiores adjuvericorporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacramentorum ut nutritus atque roboratus pervoniat ad manducandum cibum aetern
Abbreviated transcription (Latin):
obstinatione & ꝑuersitateꝰ remaneres.
certe quidẽ nati erant. nec tam̃ ad
ipsam ȩcclãm de qua nati erant. ꝑ pa¬
cis atq unitatis uncłm ꝑtinerent. Hoc e
amagnis atq sp̃alib uiris. eccłiȩ ca¬
tholicȩ alũpnis. uideo cautissime pro¬
uideri ne quid ppłarit agant quod ñ¬
dũ. eẽ. tẽporis. ut cũ ppło agatur in¬
telligunt. Alim̃ta lactea. large aui
dis plurib. atq instant̃ infundunt.
Ualidiorib autẽ cibis. cũ sapientibus¬
& paucis uescunt᷑. Sapientiã etũ lo¬
quint᷑ int̾ ꝑfectos. Carnalib uͦ & ati¬
malib & qũauis nouis hominib. Adhuc
tam̃ pariuilis. ñnulla obtegunt. seo
nulla mentunt᷑. Non eñi uanis hono¬
iib suis consulunt. & inanib laudib.
s utilitat eoꝵ. cũ quib societatẽ uitȩ
hiuus inire meruerunt. Hȩc enĩ lex
c̃. duine ꝓpuidentiȩ ut nemo a suꝑi¬
orib adiuuetur ad cognoscendã & ꝑci¬
piendã gr̃am dĩ. qui ñ adeandẽ pu¬

Expanded text:
obstinatione et perversitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam Ecclesiam de qua nati erant, per pacis atque unitatis vinculum pertinerent. Emagnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large aviundunt, validioribus autem cibis cum sapientibus paucis vescuntur. Sapientiam enim loquuntur inter perfectos, carnalibus vero et animalibus, quamvis novis hominibus, adhuc tamen parvulis, nonnulla obtegunt, sed nulla mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum cum quibus societatem vitae hujus inire meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem pu