comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ. ⁊ iõ si pr̃ ñ mitłłigit tp̃t sibi. s filius in¬
teiugit pairi ꝓfecto filius patrem sapi
quod ũm est. s a filio pocius pat̾ ht̃ eẽnci¬
am quod falsissimum est. Est eigo pater
deue sapiens. ea que ip̃e est sua sap̃ia ⁊ filiꝰ.
sap̃ia patris est sapiens de sap̾ta que est pr̃
de quo estgenitus filius sic ⁊ pr̃est intłłigẽs

Expanded text:
Et ideo si Pater non intelligit ipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapiequod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam quod falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens, ea quae ipse est sua sapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens
Abbreviated transcription (Latin):
cor ꝑituris reb sedsit
habeant ut amore il¬
lis non hereant. et ut
umũsalit̾ colligam
qui utunt᷑ boc mundo.

Expanded text:
cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut universaliter colligam, qui utuntur hoc mundo,
Abbreviated transcription (Latin):
tas int̾uemendo ꝑctucat quem neq ñ fĩ̾ morta¬
lem oportebat. neq ꝑmasie mortalem. mortalis
quippe fc̃o est: ñ infirmata ũbi diuinitate. s car¬
nis suscepta infumitate. bom aũt angłi int̾ mise¬
ros mortales. Ubeatum immortalem medii eẽ nõ
possunt. qr it st̃ ip̃i beati ⁊ iimortales cum d̾o:
lit non fint mortales. Uł misericuni hominib
mali aũt angłi quodam modo medii sut. qui im¬
mortales sunt cum deo: miseri cum homiuib. s
non sunt ĩ ⁊ boni mectii. qr ad hoc se int̾ponit
mechius immortał uriser: ut ad beatam uorta
in et̾ntate ꝑfiste potuit: qui ñ se int̃posuit. ut
tͣnsacta ex mertius ĩmortales. ⁊et miseris beatoᷤ
faceret. Alius est ergo metluie uralus qui seꝑat
anticos. Alius bonus. qui recẽciliat inimicos .i.xͦ¬

Expanded text:
tas interveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati et immortales cum Deo, ut non sint mortales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri et boni medii, quia ad hoc se interponitmedius immortalis et miser, ut ad beatam immortin aeternitate persistere potuit, qui non se interposuit ut atransacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos faceret. Alius est ergo medius malus qui separat amicos, alius bonus qui reconciliat inimicos, i
Abbreviated transcription (Latin):
non contemp¬
sunt.s mag̾̃
seruiant quia
fideles sunt ⁊
clilecti quibe¬
neficii partici¬
pes sunt hec
doce et exhor¬
autem aliter
docet et nõ ac¬
quiescit. sanis
sermonib do¬
mini nr̃i ihu
xp̃i. et ei que

Expanded text:
non contemsunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhorquis aliter docet et non adquiescit sanis sermonibus domini nostri Iesu Christi et ei qu
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem docendo ter
alios ⁊ ꝑfitiendo oꝑe
ꝙ p̾cticas ore. qui bñ
potes hoc face. tu dico:
hñs fidem rectam. et
bonam. ꝯsc̃iam. ne do¬
cens erubesoat maleui¬
te ꝯscius. etubescibile
flagiciis repeuentes na¬
utragaueriũt. alios
etiam secum ñgentee

Expanded text:
tudinem docendo te et alios, et perficiendo opere quod praedicas ore, qui bene potes hoc facere. Tu dico, habens fidem rectam, et bonam conscientiam, ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile flagitiis, repellentes naufragaverunt, alios, et secum jungentes
Abbreviated transcription (Latin):
aguntur dicit non reguntur ut mragiũ
gre effectum oftendat. plus est enĩ agi qmͣ re¬
gi. agienĩ chm̃s Alit̃m qĩ uix aliquid agentem.
p̃stitisse gr̃a saluatoris intlłigat᷑ tlixit. agunt᷑.
ñ ut nicħ agant. s qr impetu grẽ aguntur.
uex tñ ut agant. nam tantd mag efficitur
tiris filius bonus qñto larguo datur ei apa
si a bono agitur qñ ergo ñ agit. uł ñ oĩo fatien¬
do. uł ñ et caritate fatiendo. oret ut qd̾ ñdũ¬

Expanded text:
aguntur dicit, non reguntur, ut magnum gratiae effectum ostendat. Plus est enim agi quam regi. Agi enim dicimus aliquem quasi vix aliquid agentem; itisse gratia Salvatoris intelligatur, dixit, aguntur, non ut nil agant, sed quia impetu gratiae aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius datur ei a Pasi a bono agitur. Quando ergo non agit, vel non omnino faciendo, vel non ex charitate faciendo, oret ut quod nondu
Abbreviated transcription (Latin):
mini corꝑe:tolate pale¬
am intͥtura. tołate in a¬
a: qd̾ enĩ tołatis in horreo. ñ hẽbitis.
uemiet uentilator qui clundet bonos amał. erit
Nolite cõi. oꝑi: infru .i. malis. ut cum bonis sit pars ma¬
lorum. mag̃ aũt redarguite .i. ñ fitis negligentes ĩ cor¬
tũ leui aĩo ut alibi ait apłs. hoc agite ut foris t̾ribiłi
ꝑsonet increpatio. ⁊ intus leuitatis teneat᷑ dilectio. attẽ¬

Expanded text:
mini corpore, tolerate paleam in tritura, tolerate in area: quod enim toleretis in horreo non habebitis, veniet ventilator qui dividet bonos a malis, erittuosis, id est malis ut cum bonis sit pars malorum. Magis autem redarguite, id est non sitis negligentes in cor ut ait alibi Apostolus, hoc agite ut foris terribiliter personet interpretatio, et intus lenitatis teneatur dilectio. Atten
Abbreviated transcription (Latin):
incorrectionib modum ñ excessit. obse¬
ne p̾sens au¬
deam ꝑeam
confidentiaᷤ
qua existi¬
mor audere
inquosdam
qui arbitͣnt᷑
nos tanqͣm
setũclum car¬
nem ambule¬
mus. In car¬
neenun am¬
bulantes nõ¬
militarnus.

Expanded text:
in correctionibus modum non excessit. Obsene praesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur 188 nos tanquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, nomilitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃e ã. postqm ad¬
monuit bonosele
mosinis in sc̃os fati¬
enctis: agit de incor
mosinas inuito.
Uos a̾ alios quipf
psendo mͥ p̃fertis:
obsecto ego paniꝰ
suꝑbus ip̃e qui ali¬
& ad elemosinae mo¬
neo id̾ nob̃ qui ilł.¬

Expanded text:
em. Postquam admonuit bonos de eleemosynis in sanctos faciendis, agit de incorremosynas invito, vos autem, alios qui pseudo mihi praefertis, obsecro ego Paulussuperbus ipse qui alios ad eleemosynas moneo, idem vobis qui il
Abbreviated transcription (Latin):
cum infirmis id̾ sentire. ⁊ simu¬
latõi eiꝰ cet̾ruidei. qui erant
antiochie consenserunt. tãꝙͣ
clisciient cibos. ita ut ⁊ barna¬
buc qiti mecum erat doctor
gũtium ab eis duc̃et᷑ gentib.¬
tionem iudaice comestionis
qͣmius recte cred̾et de legis utͦ
ppło abolitione eadem tñ intẽ¬
tione qua petrus seagentilibꝰ
subtraberet. ⁊cũ infirmis idẽ
sentire se sumilaret. ħ aũt si¬
mulatio gentibinutslerat.
iõq pe paulus petrum redar¬
guit. Uñ subd. Sed cum¬

Expanded text:
nfirmis idem sentire. Et simulationi ejus caeteri Judaei, qui erant Antiochiae, consenserunt, tanquam discerneret cibos, ita ut et Barnabas, qui mecum erat doctor gentium, ab eis duceretur gentibtionem, Judaicae comestionis, ut quamvis recte crederet de legis in utroque populo abolitione, eadem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se simularet. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ hoc ꝑibat u̾itae ut gẽ¬
tes iudaarent. dixi cephedo
utue crat errorem. qui palain
noceret insec̾to em̃dare. nẽ etiã¬
est. pasce oues meas obuirgationem talem postioris pa¬
storic ꝓ salute gͥgis libentissime sustinebat. ualetutq
loc ad magnum hutilitatis exemplum. ut in eoqui
pͥmue est cdiscant cet̾i mites eẽ et humiles. pẽem̃
petrus qd apaulofiebat utilit̾ lib̾tatecaritans seat ac
benigne pietate humilitatis accepit. atq ita exemplũ¬
difficiltus quo ñ dedignarentur maiores. si cribi foete
recte tramitem reliquissent.etiam aposfiorib corrigi.
laus itaq niste lib̾tatis in paulo. ⁊ sqncte humilitati
inpetro enitint. dixi inqͣm.
Si tu. opetre. cum sic iuideus.
natione et genere gentilum
misit quid gͦ deb̾et facere qui

Expanded text:
quia per hoc peribat veritas, ut gentes judaizarent, dixi Cephae cutile erat errorem qui palam noceret, in secreto emendare. Aest: Pasce oves meas ; objurgationem talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebat, valebatque hoc ad magnum humilitatis exemplum, ut in eo qui primus est, discant caeteri mites esse et humiles. Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exempludifficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi. Laus itaque justae libertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro eminuit. Dixi inquam, si tu, o Petre, cum sis Judaeus, natione et genere, gentilitmisit. Quid ergo debent facere qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝯsenserũt.
ceteri iudei
itaut bar¬
nabas du¬
cererur ab
eis mnillam
simulatio¬
nem. Sed
cum uidissẽ
ꝙ non recte
ambularẽt
ad uitatem
euͣnglu dixi

Expanded text:
eius consenserunt cęteri Iudei, ita ut Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. Sed cum uidissem, quod non recte ambularent ad ueritatem Euangelii, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Ncimiᷤ. qr scebat¬
apłc eos sinistre acciꝑe
suam dm̃dationem
sicut ⁊̃ in p̾ma epła¬
riamguereret. inci¬
illoꝵ ostendere se ñ
suam głam. s d̾i q̃¬

Expanded text:
m. Quia sciebat eos sinistre accipere suam commendationem, sicut et in prima Episriam quaereret; inciionem ostendere se non suam gloriam, sed Dei q
Abbreviated transcription (Latin):
cendo et nescis te in pedes¬
eẽ oblitus dei. Sirge ꝑ
ꝯfessionem. ⁊ exurge ꝑ
satiffactionen amortu
is a futura dampnati¬
one ⁊ illuminabit tͥ

Expanded text:
cendo, et nescis te esse in peccatis oblitus Dei, surge, per confessionem, et exsurge, per satisfactionem a mortuis, id est a futura damnatiet illuminabit te,
Abbreviated transcription (Latin):
si pñia de eus̃ agatur sicut illa mors suffi¬
cit ad om̃ia peccata tollenda. qui uero
post lapsum pect̃i per
bap̃m scd̾o uel tertio
posse renouari. im¬
possibile est enĩ. non
tm̃ clifficile. nequis
in hoc fid̾et impossi¬

Expanded text:
itentia de eis agatur, sicut illa mors sufficit ad omnia peccata tollenda. Qui vero post lapsum peccati per baptismum secundo vel tertio posse renovari. Impossibile est enim: non tantum difficile, ne quis in hoc diffideret, impossi
Abbreviated transcription (Latin):
euacuare. qr suoꝯom̃s iuregno exaltabit
iores. ipotestatẽ.
dicit minores. ⁊ u̾tutem: illos qui miracła
bit omnis creature p̃latio inangłis. ⁊ hõibꝰ.
Cessabit timor regnabit caritas. ũ erit in¬
terp̃sidentes ⁊ subditos ulla dissensio. U¬

Expanded text:
evacuare, quia suos omnes in regno exaltabit,jores; et potestatem, dicit minores; virtutem, illos qui miracula bit omnis creaturae praelatio in angelis et hominibus; cessabit timor, regnabit charitas, non erit inter praesidentes et subditos ulla dissensio.
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem tͥnitas unus est de. beatus ⁊ solꝰ
potens. rexregum ⁊ dñs dominannum
qui solus bt̃ nnnortalitatem. qr solus
pot̾it aliqua muttatione peccare: cuic̃
u̾o creature rationali p̃statur ut pecca¬
re ñ possit ñ est hoc ꝓpeie uature. s d̾i
grẽ. Solus gͦ d̾s ht̃ immortalitatem ⁊
lucem habitat mac .ꝗ̃. ne .ho. id̾. s nͦ

Expanded text:
est. Beatus et solus potens Rex regum et Dominus dominantium qui solus habet immortalitatem, quia solus poterit aliqua mutatione peccare. Cuicunque vero creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc propriae naturae, sed Dei gratiae. Solus ergo Deus habet immortalitatem, et lucem habitat
Abbreviated transcription (Latin):
matusest
⁊̃et mei. ne
tristiciam
suꝑ cristitiã
hrem. festi¬
misi illum
ut uiso eo
it̾m gaude¬
atis. ⁊ ego
batis Nam ⁊ c̃. qͣ¬
cipi redet. quia non
re intirmatus est. ⁊
ita confirmaretur
eogiret ⁊ hoc est qd̾¬

Expanded text:
tus est et mei, ne tristitiam super tristitiam haberem. festimisi illum, ut uiso eo iterum gaudeatis et egobatis. Nam, etc. Qcipi? Respondetur. Quia non re infirmatus est, et ita confirmaretur eos veniret. Et hoc est quo
Abbreviated transcription (Latin):
cum sp̃e ꝯupiscit adu̾sus carnem. caro ã
dc̃a est ꝯcupiscere qr hoc. scd̾m ip̃am agit
anma. sicut auris dicitur auctire:. ⁊oels
uidere. cumpocius anima. ⁊ ꝑ aurem audi
liꝯcupiscentia spu relictatur. carncm igͣ
ꝯcurpiscentem dicit: camalem delectatd̃ẽ.
nalis concupiscentie cã. ñ est in aĩa sola.
uet incarnesola. exutroq enĩ fit. quia sũ
utroq delectatio nulla sentit᷑. Hecem̃. qi¬

Expanded text:
 spiritus adversus carnem. Caro autem dicta est concupiscere, quia secundum ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire, et oculus videre, cum potius anima per aurem audiat, concupiscentia spiritui reluctatur. Carnem igitur concupiscentem dicit carnalem delectationem,nalis concupiscentiae causa non est in anima sola, nec in carne sola. Ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio nulla sentitur. Haec enim. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̾ inqua fide ambu¬
rando et hoc sp̃u .i. ra
aũt. cũ clico non ꝑficietis. s hoegrane est. quia
ero ꝯcupiscit. uł na ꝯtinua. ideo ita agite qr
grauis pugia est. ⁊ hoc est quodait. Caro em̃

Expanded text:
aliter. In qua fide amburando, et hoc spiritu, id est at: Dico non perficietis, sed hoc grave est, quia caro concupiscit. Vel ita continua, ideo ita agite, quia gravis pugna est. Et hoc est quod ait, caro enim
Abbreviated transcription (Latin):
De couectis ꝙ post
alia decollectis faci¬
encdis in sc̃os qͥerant
ierosolimis breuit᷑
illud. Nolite cogi¬
tare de trastino. ñ
est enĩcogitare de
crastino: sictuis hu¬
mano more ista
ista d̾omilitet nt
in oꝑib suis non
regiuma di s istoꝵ
acquisitionem in¬

Expanded text:
De collectis. Post alia, de collectis faciendis in sanctos qui erant in Hierosolymis breviter illud: Nolite cogitare de crastino. Non est enim cogitare de crastino, si quis humano more ista ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem in
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutem qr rece¬
pistis uitatem. Uñ
gr̃as agunus deo
⁊hocest qd̾ait. Nos
deuselegit nos ⁊ uoᷤ
primictas fid̾i. ut

Expanded text:
ad salutem, quia recepistis veritatem. Unde gratias agimus Deo. Et hoc est quod ait: Nos Deus elegit nos et vos primitias fidei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
state.imuinobiles
in fide. et utste¬
tis tenete tra. qͦs
A nob̾ didicistis.
iisq ad intellectũ.
siue ꝑ sermonem.¬

Expanded text:
state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive per sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
que nu aliemire¬
cipit. ¶ Isti enm
corithii simles ft̃¬
U. eue. psendo. similes serpenti .i. Sit
abolo. qui ꝑcos insidiatur. lux fid̾i
simił est paradilo. Quoꝵ ergo fides cor¬
tumpititr aparadiso eicuitur qr p̃po¬
nunt m̃catium u̾itati. Qui ergo m̃dati¬
um edifficant in hominib: ad eie peslũt
ueritatem. ⁊ ĩnuitunt cliabolum ⁊ ita
excluclunt xp̃m. Siquid eni cdix̃is ꝯtra
fidem: intrat pucredo: de ueneno serpen¬
opus erat patientia: sic nob adu̾sus draco¬
nem uigilantia. Tunc enĩ cogẽbat. nc̃
docet. tuncing̾ebat iuolentias. nc̃ insi¬
dias. Uidebatur tunc fremens. nc̃ lubeꝰ¬
⁊oberrans cdifficile uid̾et᷑. Ido timet apłe ne si¬
cur ꝑ serpentem seducta est eua. ita ꝑ ħeticos
corrumpatitr ecẽa uͥginitate fidei ⁊̃mgestat᷑
mcdode. Qũo ergo antima iurguntatentu¬
am serua posteafectidanda i amplexu sponsi
tru. Sepite ergo ut seͥptum est aures ur̃as
spinis. adhuc enĩ musitat serpens. ⁊ ñ tacet.

Expanded text:
quae nil alienum recipit. Isti enim Corinthii similes sunt Evae, pseudo similes serpenti, id est diabolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritati. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, ab eis pellunt veritatem, et etiam immittunt diabolum, et ita excludunt Christum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpenopus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc luboberrans difficile videtur. Ideo timet Apostolus ne, sicut per serpentem seducta est Eva, ita per haereticos corrumpatur Ecclesia a virginitate fidei quam gestat in corde. Modo ergo anima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens et non tacet.
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas dissipatur. tepescit pie¬
tas. districtio soluitur. quasoluta: in¬
firinoꝵ castitas iuolatur. In pace babi
iure ibemͣ. ⁊ t̾buta reddere: sicut filis
isrł sub babilomie regib seriebant. pax

Expanded text:
tranquillitas dissipatur, tepescit pietas, districtio solvitur: qua soluta, infirmorum castitas violatur. In pace Babylvire jubemur et tributa reddere, sicut filii Israel sub Babyloniae regibus serviebant. Pax
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd p̃cedit in missaꝵ¬
adillum locum ribi¬
incipit sac̃dos ꝯsecie
mist̾ia corꝑis ⁊ sangunis domini.¬
pimus qͥs facimus incelebratione sacram̃¬
toꝵ. añcpũ illd qd̾ est indm̃ mensa incipi¬

Expanded text:
d praecedit in missaad illum locum ubincipit sacerdos consecrare mysteria corporis et sanguinis Dominictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud quod est in Domini mensa incipi
Abbreviated transcription (Latin):
hoo: ut agamus iutam quietam a ꝑ¬
secutione ⁊tͣnquillam .i. sñ inquieta¬
tione aliqua. ꝙ ꝓdest teñis in eccłia. a¬
gamus dico in om̃i pietate .i. cultu ⁊
religione duuna. ⁊ castitate .i. inin
tegritate fidei. ad hoc enĩ necẽta ẽ ub

Expanded text:
hoc, ut agamus vitam quietam, a persecutione: et tranquillam, id est sine inquietatione aliqua quod prodest teneris in Ecclesia. Agamus dico, in omni pietate, id est in cultu et religione divina; et castitate, id est in integritate fidei. Ad hoc enim nob
Abbreviated transcription (Latin):
Usi mali suit. u pom̃ib qui ꝯstituti sunt
insublimitate̾. ut ducib ⁊ comitib s
mal sint. qr ex orñigñe hominum colli
genda est eccłia. ⁊̃ de hiis qui fastu ⁊ sr̃¬
bra scłaꝵ a fide ⁊ humilitate iudentur

Expanded text:
si mali sint, et pro omnibus qui constituti sunt in sublimitate, ut ducibus et comitibus, et si mali sint, quia ex omni genere hominum colligenda est Ecclesia, etiam ab his qui fastu et superbia saeculari a fide et humilitate videntur
Abbreviated transcription (Latin):
oue uelum templi scissu est. ut significe¬
tur ꝑ xp̃i passionem reuelari sacram̃ta le¬
gis ⁊ ꝓpħis uelamen enim ⁊ nẽclicit.ad ope¬
rationem ꝓpłie ut ũ intłligeretur.

Expanded text:
one velum templi conscissum est, ut significaretur per Christi passionem revelari sacramenta legis et prophetiae. Velamen enim dicit ad operationem prophetiae, ut non intelligeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. s sp̃ualis. qr mͦ carnalit̃¬
sapitis: cum enim clicit grẽ
sp̃ualis carnalem illos sensũ¬
legenaturali hũanum genus salutare dec̾uit
imꝑciar sp̃ualem gr̃am. ad ꝯfirmandocuos. quia

Expanded text:
lis sed spiritualis, quia modo carnalitsapitis. Cum enim dicit, gratiae spiritualis, carnalem illos sensulegi naturali, humanum genus salvari decrevit. Impertiar spiritualem gratiam, ad confirmandos vos, A
Abbreviated transcription (Latin):
sit captiuitas felix. possunt enĩ homine ᷤᷤ
ad bonum capi. Uñ petro dẽm est ex hoc
iam homines eris capiens. captiuati ergd
clũr. quia capti ⁊ capti. qrua subiugati
sub leue uigum missi lib̃ati a pec̃co. serui
fc̃i iuistitie. ⁊dedit hõib ratõnabilib do¬

Expanded text:
sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bonum capi. Unde Petro dictum est: Ex hoc jam eris homines capiens . Captivati ergo dicuntur quia capti, quia subjugati, sub leve jugum missi, liberati a peccato, servi facti justitiae. Et dedit hominibus rationalibus do
Abbreviated transcription (Latin):
menses obfu̾atis. ut ueomemas. Menses ⁊̃ custo¬
cliunt. quia pͥmum. ⁊ .uii. mensem obseruãt
et cempora. ut tempus egssionis deegypto. tp̃ra
etiam colebant qui ꝑ annos singłos ierosolunã
ueniebant. putantese implere donuni p̃cept̃
cticentis tͥb temporib anni cdiem festum age¬
tio mͥ. ⁊ apparebit mascłinum tuum in ꝯspoc¬
tudeitui. ⁊ Annos. septimos puto equid̾ hoc
de .uiiͦ. remissioms anno clici  de qͥnqͣgesimo
suo ordine seruare nequiuerunt. captuuta¬
te p̃ssi. qua soluta ꝓ eo .uii. annum septi¬
me decodis coluerunt. qui põt intlłigi. uel
sexagesimus. lius annus quo indulta ẽ eis
a cỹto ⁊ dario licentia redeundi de babilo¬
nia. uñ ꝯpletio annis septuaginta: rectie¬

Expanded text:
menses observatis, ut neomenias. Menses etiam custodiunt, quia primum et septimum mensem observant; et tempora, ut tempus egressionis de Aegypto: tempora etiam colebant qui per annos singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere Domini praeceptum, dicentis: Tribus temporibus anni, diem festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de quinquagesimosuo ordine servare nequiverunt captivitate pressi, qua soluta pro eo septimum annum septimae decadis coluerunt, qui potest intelligi vel sexagesimus unus annus quo indulta est eis a Cyro et Dario licentia redeundi de Babylonia, unde completis annis septuaginta redie
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃o. illoꝵ. ñ quid̾
admalum. s admo¬
opus boñ .i. obedire
illis in domino. ⁊
admone neminẽ

Expanded text:
dicto illorum, non quidem ad malum, sed admoopus bonum, id est obedire illis in Domino. Et admone neminem
Abbreviated transcription (Latin):
minice cene adman
ad manducã¬
dricandum corpus
dñi inuicem expectate¬
nant. ut mulcorũ
mi. suos cibos .i. pa
ne t̾reno pascatur.
nec post eucharistiã¬

Expanded text:
minicae coenae, ad manducandum corpus Domini, invicem exspectateniant, ut multorum omi suos cibos, id est erreno pascatur, nec post eucharistia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ p̃cepit tͥ dñs ⁊ reu̾sus es ⁊ comectisti panem
⁊ bibitti aqm. uͥ p̾cepi tͥ ne comed̾es. ⁊ bibes.
nĩ inferetur cadauer tuum insepulchrum:
patrum tuoꝵ. dc̃m etũ fu̾at illi ut insama¬
ria p̾cdicaret. ⁊ ñ ibi comed̾e̾t.⁊ ip̃e tñcome¬
clit ibi. Uñ illud mrinatur ei dñs ꝑ alt̾m ꝓphe
daueri sensum. tñ scd̾m hũanum affectum
quem habebat ad carnem suam potit
inde terreri. uł ꝯtstari niuus de eo qd̾ non
erat sensitrus mortuus ⁊ ꝑ hoc mobectien¬
tia ꝓpħe puniri potuit ne ad supplicium
tarthareum eius aĩa raꝑetur. Unde subd̾.¬

Expanded text:
reversus es, et comedisti panem, et bibisti aquam, ubi praecepit tibi ne comederes, vel biberes, non inferetur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatur ei Dominus pedaveri, tamen secundum humanum affectum quem habebat ad carnem suam, potuit inde terreri vel contristari vivus, de eo quod non erat sensurus mortuus. Et per hoc inobedientia potuit puniri, ne ad supplicium tartareum ejus anima rape
Abbreviated transcription (Latin):
forma dei u̾bum quo
ubi flagellaretiur¬
deus. ad hoc aũt carne intlutus est: ut sñ
flagello ñ eẽt. quigͦ flagellat uncum sine
peccato: relinquet adoptatum qui ẽ c̃ pec̃co
Unicus sñ pecc̃o ñ tñ sñ ftagello epemplum
nob̃ ꝓposuit inpassionib siris. Nonͦs ꝯtͣbari
debemus cum aliquis sc̃s gͣuia ⁊ inctigna ꝑpe
ulłs recipit᷑. ⁊ qr flagellat omẽnfilium: id̾o:
ꝑseu̾ate. usq infinem in disciplina. patient̾
ferendo. ⁊ debetis qr ihoe ꝙ. clisciplinam
dat offert se tamquam filiis .i. patrem se
esse õftendit . ꝙ ꝓbat ꝑsimilitudinem hu

Expanded text:
forma Dei, Verbum quo ubi flagellaretur. Ad hoc autem carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui flagellat unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato? Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo turbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna penullus recipitur. Et quia flagellat omnem filium, ideo perseverate usque in finem in disciplina, patienter ferendo: et debetis, quia in hoc quod disciplinam dat, offert se tanquam filiis, id est patrem se esse ostendit. Quod probat per similitudinem hu
Abbreviated transcription (Latin):
an. sa. ut me coł. temptando ꝑlibidinem. ⁊t
quidamaint. Temptatio aut̃ cui ñ ꝯsũtit᷑
ñ est pecẽm. s mat̾ia excende ⁊ itutis. hoc inctłi¬
ge dictum detemptaidequefit ab hoste. ñ acar¬
ne. ꝙ peccm est ueniale. ⁊siei ñ consentiatim
ropter qd̃¬
graiuter colaphira¬
lur:ego humane

Expanded text:
tando per libidinem, ut quidam aiunt. Tentatio autem cui non consentitur, non est peccatum, sed materia exercendae virtutis. Hoc intellige dictum de tentatione quae fit ab hoste, non a carne: quae peccatum est veniale, si ei non consentiatur. Propter qgraviter colaphizaego humane
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ bonoꝵ oꝑm. bñ xp̃e diligit et
nutͥt eccliam ut carnem suam. qr corpꝰ
fideles. et alu decarne eius sunt .i. ĩfir¬
in qui indigent sustentan fortib: ut
caro sustentat᷑ ossib. ⁊ illii de ossib eius.
.i. ꝑfecti ⁊ fortes. incuius rei figura a¬
dam qui erat forma futuri cum de co¬
sta sua fc̃am nuilierem uidiss. inge¬
uesi dicit. Hoc os: de ossib meis. ⁊ caro de
came mea. sic̃ enĩ eua de Adam fc̃a traxit
ab eo caruem ⁊ ossa itanos a xp̃o inftitu¬
ti. Alii sumus ut ossa .s. robusti. Alii ut
Siufirim suius asimili infirmitatis eiꝰ.
quam habuit in homine Dropt̾ ba
oftendendum .s. ꝗͣ¬

Expanded text:
 diligit et nutrit Ecclesiam ut carnem suam, quia corpus fideles, et alii de carne ejus, id est infirmi qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentatur ossibus, et alii: de ossibus ejus, id est perfecti et fortes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva ab Adam facta traxit ab eo carnem et ossa, ita nos a Christo instituti, alii sumus ut ossa, scilicet robusti, alii ut est infirmi sumus a simili infirmitatis ejus quam habuit in homine. Propter hoc ostendendum,
Abbreviated transcription (Latin):
meone tales uos in¬
ueniam ⁊ cauete.
ꝗ hoc t̾tio apparatu
riemoaduos. Non
ideodicit tertio qd
lam bis uenisset.
s qr bis paratris
fũat. Uemamctico
⁊tuinc in ore duoꝵ
uł tͥum destium stat¬

Expanded text:
meo ne tales vos inveniam, et cavete, d hoc tertio apparatu ad vos. Non ideo dicit tertio, jam bis venisset, sed quia bis paratus rat. Veniam dico, et tunc in ore duorum vel trium testium sta
Abbreviated transcription (Latin):
ini motus post maio¬
ra phibet minora ne
uideantur Hec ñ esse
picłosa addit. inctig¬
nationem. dealio sub

Expanded text:
imi motus. Post majorohibet minora, ne videantur haec non esse culosa; addit, indignationem, de alio sub
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis. hec añ omina seagͥedicit. qr fides
illorum mutis ꝑficit. nam ⁊ ili quicce¬
clicłant roboratisunt. uidentes pͥncipes su¬
os frs sibi fẽ infide. ⁊qui ñ credid̾ant fa¬
cilepotant c̃dere eoꝵ epemplo. ꝓmpte enĩ
facit intĩor: qd̾ ud̾it Ei a poft̾iore. ułitale

Expanded text:
faciatis. Haec ante omnia se agere dicit, quia fides illorum multis proficit. Nam et illi qui crediderant roborati sunt, videntes principes suos fratres sibi factos in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit infer
Abbreviated transcription (Latin):
p̾quib gr̾as ag̾e debeo. Erant enim cliscipli¬
namirabaes. ⁊ bom oꝑis cupicdi. studiosi¬
q magis agñdi bñ: quam łoq̾ndi. in hoc
anuitiatur inumiu̾so iundo. qr roma
caput muncti erat. ⁊ ideo fidei illoꝵ fama
omnem locum pagrabat. Uñ ꝓfiõent młti
⁊ nota qd̾ ñ ait apłclaudat fidem illorum
tainqm ꝑfectam. s facilitatem fidei. quia
in auditu auris crediderunt. nuotũ er

Expanded text:
pro quibus gratias agere debeo erant enim disciplina mirabiles, et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene quam loquendi in hoc annuntiatur in universo mundo, quia Roma caput mundi erat, et ideo fidei illorum fama omnem locum peragrabat, unde proficerent multi. Et nota quod non laudat Apostolus fidem illorum, tanquam perfectam, sed facilitatem fidei, quia in auditu auris crediderunt, et votum er
Abbreviated transcription (Latin):
tis eoꝵ quib alquio dr̃. Si eñ iurare coeg̾is. scias de
naẽitato uenire infirmitatis eoꝵ. quib aliquid ꝑ
suades que infirmitas utiq malumi est. uñ nos coti¬
lie liari depcam̃ cticentes. lib̾a nos a malo. ideoq
ñ ctirit dñs qd̃ amplius est malum est. cu enĩ nõ
facis malum: qui bñ utis uiratione. ut alt̾i sua¬
deao: quod utile est. s amalo est ulius ⁊ notandũ
ciua multum intest qui etgit uirationem. si no
regit iuiare hõĩcida est. Iurauit gͦ sñ pecc̃o apłs

Expanded text:
tis eorum quibus aliquid dicitur. Si enim jurare cogeris, scias de tis eorum quibus aliquid dicitur. Si enim jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eoersuades, quae infirmitas utique malum est unde nos quotidie liberari precamur, dicentes: Libera nos a malo . Ideoque non dixit Dominus quod amplius est, malum est: tu enim non facis malum qui bene uteris juratione, ut alteri suadeas quod utile est, sed a malo est illius. Et notandum quia multum interest, si exigit jurationecogit jurare, homicida est. Jurat ergo sine peccato Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. ditit se ꝓ ulis gr̃as agͥe̾ numc dicit
se ꝑ eusdem drare. in quõ ⁊̃ affectum fu¬
um caca uioo ostenctit. ut suadeat illis
caritatem. ad hoc aũt d̾s d̾m testem dat
cui seruit cdicens. tettis est mͥd̾e. ut me¬
est deus. Riclicłm est putare hoc si dĩ¬
cas ꝑd̾m iuras. si licas. testis est di non
iuras : Quid enĩ est pd̾m nͥ testis est deuo:
testem nec facit apłs. qui hic et alibi se¬
peuirauit: ceͣ dm̃ mandatum. qui uolẽs
iustitiam nr̃am habundate plus qm scti¬
co ñ iurare onmnino. ⁊ item. Sit sermo
ur̃. est est. ion. non. q damplius est: a
tralo est. Ibi enĩ phibuit dñs ꝗ est malũ
suasit bonum qͥ est appetendum. indi il¬
fit qd̾ est neccium. ꝓhibuit enĩ falsum.
uł stac recc̃itate uirare. suasit u̾m loqui
uidulat iram̃tum qd est nec̃cium cũ
ait. quod ampluus est. Iuram̃tum fatien¬
dum est. in nect̃iis .s. cum pigrisunt hoĩeᷤ
cred̾e qd̃ est est utile ñ est iuratio bona.

Expanded text:
ixit se pro illis gratias agere, nunc dicit se pro eisdem orare, in quo etiam affectum suum circa illos ostendit, ut suadeat illis charitatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicens: Testis est enim Deus ut meest Deus: ridiculum est putare hoc; si dicas, per Deum, juras; si dicas, testis est Deus, non juras? Quid enim est per Deum, nisi testis est Deus? testem. Nec facit Apostolus qui hic et alibi saepe juravit, contra Domini mandatum, qui volens justitiam nostram abundare plus quam Scrico, non jurare omnino . Et item: Sit sermo vester, est, est, non, non. Quod amplius est, a malo est . Ibi enim prohibuit Dominus quod est malum, suasit bonum, quod est appetendum, indulsit quod est necessarium; prohibuit enim falsum, vel sine necessitate jurare, suasit verum loqui: indulsit juramentum, quod est necessarium, cum ait, quod amplius est. Juramentum enim faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est utile; non est juratio bona,
Abbreviated transcription (Latin):
habitie in poris ꝯstitutis ad orandum fatio memo.
⁊dest dͥm memorem memor dr̃ d̾s eẽ cum dat obli¬
in orationib ut semuiet millis caritatem .i. ut
eum ament. ⁊ sic desid̾e̾nt audire. Qiuis enĩ non
amet eum quem auctit memorem sui esse: qd
aut ita sit. iuiram̃to affirmat. testis ⁊c̃.ꝗ.d.
⁊o ñ est tutum ĩitiri. cũ tul eum lateãt. cui

Expanded text:
habitis in horis constitutis ad orandum. Facio memoriam, id est Deum memorem. Memor dicitur Deus esse cum dat, obliin orationibus, ut seminet in illis charitatem, id est ut eum ament, et sic desiderent eum audire. Quis enim non amet eum quem audit memorem sui esse! Quod autem ita sit, juramento affirmat, testis, etc. non est tutum mentiri, cum nihil eum lateat. Cui s
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuationib multue labor est qui est ĩame.
irritum cucitur. nec sanctoꝵ quoꝵ fides de¬
applicant. ut reuigio appelletur cumut sacͥle
uentium est. simulata & ibi est resigio. ut ui¬
deantur uͥa que falsa st̃. ⁊ illa traditio uł re¬
ligio est in hũaitate qr m̃tes in t̾ra hũiliat.
ne exigantur ad supna ⁊⁊ est ñ adpar. cor .i.¬
honore aliquo. illiꝯ qi truncati st̃ acapite xp̃o
toti sedantes inundo. explentes sensum carm
sensus est tracdicio humana. que hoc dic̃ suffic̃e

Expanded text:
ationibus multus labor est, qui est inanis. irritum dicitur, nec sanctorum, quorum fides deapplicant, ut religio appelletur, 194 cum sit ventum est. Simulata ergo ibi est religio ut videantur vera quae falsa sunt. Et illa traditio vel religio est in humilitate, quia mentes in terra humiliat, ne erigantur ad superna. Et est non ad parchonore aliquo illis quia truncati sunt a capite Christo, toto se dantes mundo, et explentes sensum carniina enim carnalis sensus est, traditio humana, quae hoc dicit suffice
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ⁊ ꝯplecionem.
que mors erat uecc̃ia
lu tedemptionem. ñ
tiñ utiq fuit peccatũ
nr̃m: ut saluari non
possemus. nͥ uingeni¬
menti ⁊ ꝓmisseherelitatis ⁊ ita testam̃tum
fc̃m est firmum. sicut subseq̃nt̃ ostenctitur.
ł̾ccepatens int̃ testam̃ta diũsitas. Iut̾ test̾m¬
in cuius morte estat ñ t̃rena. s et̃na ꝓmitti. ĩ¬

Expanded text:
tionem et completionem; quae mors erat necessaria. In redemptionem, non mtantum utique fuit peccatum nostrum, ut salvari non possemus ubi Unigeniet promissae haereditatis, et ita testamentum factum firmum sicut subsequenter ostenditur. Ecce patens inter Testamenta diversitas. Inter Vin quibus no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ teniende. dinone¬
faitat uos clico ita sic̃
si timotheum ⁊opus̃
erat nutti. qr quidam
ur̃m sic inftati. sunt
de philosophis quoꝵ

Expanded text:
o tenendae. Commonefaciat dico, ita, sicut si Timotheum, et opus erat mitti. Quia quidam vestrum sic inflati sunt de philosophis, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
an incautate .i. innta
infesta dilectione. ⁊ it bo¬
ut pecẽts parcam erroris
u̾ba infert ut iuftati¬
humiliarentur. ⁊ se p̃¬

Expanded text:
an in charitate, id est ifesta dilectione, ut bout peccatis parcam? Terroris verba infert, ut inflatihumiliarentur, et se pr
Abbreviated transcription (Latin):
fide et bona oꝑatõe.
eoꝵ qui inflati sũt
suꝑbia alta sapiendi¬
et cetͥos iudicandi. Nn
inonem qr regñ dei .i.
causa regnid̃i uid
uentam. s quid horũ¬

Expanded text:
fide et bona operatione, eorum qui inflati sunt superbia alta sapiendieteros judicandi. Non monem, quia regnum Dei, id causa regni. Quid veniam. Sed quid ho
Abbreviated transcription (Latin):
eodem utre semel oblatus ñ põt ampluis moꝵ
s uec indigemus qr illa ima oblatio sufłicit:
Ad exhaurienda pecc̃a. ñ dico ominium smltoꝵ
quia non omnes credunt. sodo aũt aduentu
ueniens adiuclitium apaebit expec. se. ĩsa

Expanded text:
eodem jure semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, veniens ad judicium apparebit exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
est hic celum. Differt eitam magnus cac̃aox
qui assiait uultui dei semꝑ iuens ad intet¬
pellaulum ꝓnob̾. Ibisepo offerebat. hic semel
ibi insanguie alieno: hic in ꝓpͥo. Idem estꝙ
Ꝙuẽfieret semel passuo est inꝯsũmatõe scło¬
ꝙ. apparunit patri ꝑ
bostramsuam si sepe
s semel . oblatam
ad destructionem
mittatur. ut uici¬
um iam si dũetur

Expanded text:
est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est quod ne fieret, semel passus est in consummationem saecquod apparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam ad destitutionem mittatur, ut vitium jam non dominetur
Abbreviated transcription (Latin):
sũ dsiminatione. hec
semel oblata. ad patã
reclucit qi uc̃ apparet
incruce q suffic̃ oĩb
semeloblatus ⁊ ñ ẽ op
ꝑ singłas gũationes

Expanded text:
summatione. Haec semel oblata ad patriam reducit, quasi nunc apparet in cruce, quia sufficit omnibus semel oblatus, et non est opus per singulas generationes
Abbreviated transcription (Latin):
crit et leue. cibis ñ egene ⁊ nota qd̾ aut.
Sirrget corpus sp̃ialei ñ dicit sp̃c. qͣsi
corpus in sp̃m u̾tatur. ut quidam pu¬
tant. Sicut enĩ aĩale corpus ñ est aĩa
s corpus: ita ⁊ spͥuale corpus ñ sp̃m de¬
benus putare s corpus. Undeet dñs ia¬
lem opimonem discipłoꝵ de suo corpore
ad incorruptionem corruptõis facit m̃¬
tionem. ut ostendatur maior dignita
resurrectionis.Si est corpus .q. u̾e¬

Expanded text:
e, cibis non egens. Et nota quod ait: Surget corpus spiritale, non dicit spiritus, quasi corpus in spiritum vertatur, ut quidam putant. Sicut enim animale corpus non est anima, sed corpus, ita spirituale corpus non spiritum debemus putare, sed corpus. Unde et Dominus, talem opinionem discipulorum de suo corpore ad incorruptionem, corruptionis facit mentionem, ut ostendatur major dignitas resurrectionis. Si est corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
scriberet quod eum uctiss ñ recte ambu¬
lantem adu̾itatem eũngłii. eiq uerissime
dr̃et qd̾̃ gentee udanare cogebat. ꝙ paulus
utiq ñ fatiebat. obloc illa uet̾a fatiebat ua¬
citer. ubi opus erat obseruans. ut dampnã¬
dañ eẽ monstraret. p̃clicans tũ instant̾ non
surectõem namq domim iam reuelata fi¬
de amiserant tamqmͣuitam officiisiu
rant quodammodo ad sepulturam nec simł¬
ate s religiose non erant deferenda ꝯtimio
uel inimicorum obiectiottib tamqm carisĩ
eruens nonerit psus deductor uł daiulus corporis. sed

Expanded text:
isset non recte ambulantem ad veritatem Evangelii, eique verissime diceret quod gentes judaizare cogebat, quod Paulus utique non faciebat: ob hoc illa vetera veraciter ubi opus erat observans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter nonsurrectionem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii suirant quodam modo ad sepulturam nec simulate, sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimicorum obtrectationibus tamquam canum eruens non erit pius deductor uel baiulus corporis sed
Abbreviated transcription (Latin):
summnabo testam̃tum nouum suꝑ domii. nl
donnu isrł. ñ dicit ppło gentum. s uideis ut
non inuetustate littere iuuant. s in nouitate
sp̃c. nec sunt ille cerimonie res uctifferentes
uit bonum ⁊ malum. si obseruande sunt salu¬
tem afferunt. si u̾osalutem ñ afferutt: ñ sunt
obseruande. eas obieruare tu dicis bonum. ego
affirno malum. ñ modo qui ex gentili. s ⁊
qui ex uidaico ppło creclid̾nt.os natus

Expanded text:
summabo testamentum novum super domum, vel domui Israel . Non dicit populo gentium sed Judaeis, ut non in vetustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego assero malum, non modo eis qui ex gentili, sed etiam qui ex Judaico populo crediderunt. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
de iudeis benefacere. si sacficant ⁊ dͥcumciclunt
S si post eungłm bñfacit qui iudanat. in sacͥ¬
cepimus. ut in eccłia dei fatiant qd̾ foc̾unt. in
synagogam sachane. ñ illi tp̃iam fient. s noc
iudos fatient. Dicis legis cerimomas ius qͥ
ex uideis sunt non ẽẽ peãiferas. Ego ed  ꝓm̃ĩ¬

Expanded text:
ere, si sacrificant et circumcidunt. Sed si post Evangelium bene facit qui judaizat in sacrles suscipimus ut in Ecclesia Dei faciant quod fecerunt in synagoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego
Abbreviated transcription (Latin):
sinnilatione gentes uidanare cogebat. utrum
i̾rm scͥpserit an non: nescio qua cdispensariua
falsitate m̃titus sit.bsit ut eum m̃dacit̾
fecisse c̃damus omnino enĩ tenendum est in
doctrina religionis nlło modo eẽ m̃tiendum ⁊¬
omiino abesse m̃datium. ne clispensatores xp̃i
sibi putent licẽ ꝓuitatis lispensatione m̃tiri.
idelis g dispensator paulus nob̾ exhibet ꝓculdu¬
bio inscribendo fidem qr uitatis dispensator erat.
ñ fallitatis. ⁊ iõ u̾m scͥpsit. clicens se iuctisse petr̃
ũ recte ambulantem ad untatem eũngłii. eiq¬

Expanded text:
simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum mendaciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum est in doctrina religionis nullo modo esse mentiendumomnino abesse mendacium, ne dispensatores Christi sibi putent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensator erat, non falsitatis: et ideo verum scripsit, dicens se vidisse Petrum non recte ambulantem ad veritatem Evang
Abbreviated transcription (Latin):
bentes suꝑ se. hus assumptis seĩficate cum
hoc ip̃m monuisse ut sctrent faisa eẽ q̃
de ulo audierant. hi cum de uideis credi¬
dissent cumenrulatores erant legis. qui fic eam
uolebant obseruari tamqmͣ siue hiis in eungło
salꝰ credentib esse non possit. isenserant
pauium uehem̃tissimum gr̃e p̃dicatorem
⁊ intentioni eorum maxime adũsumab en¬

Expanded text:
bentes super se: his assumptis, sanctifica te cumbentes super se: his assumptis, sanctifica te cumhoc ideo monuisse, ut scirent falsa esse quae de illo audierant hi, qui cum ex Judaeis credidissent, tamen aemulatores erant legis, qui sic ea volebant observari, tanquam sine his in Evangelio salus credentibus esse non possit. Hi senserant Paulum vehementissimum gratiae praedicatorem, et intentioni eorum maxime adversum.
Abbreviated transcription (Latin):
Siaũt u̾m scͥpsit paulus: ũm ẽ ꝙ petrus
non recte ambulabat ad initatem emñgłii.¬
gentiles coget uidanare. hoc enĩ lego scrip¬
ũitatem. ut putarent qui c̾dẽbant in ip̃m
se sñ illis legalib saluos eẽ ñ posse. hoc enĩ
ꝯtendebant antiochie qui ex cͥcũcisione cre¬
diderant. p̃m u̾opaulum coedo ñ ita egis¬
se qñtymotheum cͥcũ ciclit. uł chence uotum
ꝑsoluit. Uł ierosoluis a iacobo monitus:
ũbͣs fut᷑or deus fĩ uisserat tamqsm ydolat᷑¬
angentium dampnarecaederetur. Hoc ẽ
enĩ quod illi iacob ait. uides inquit frat᷑¬
legis .s. quot nuilia sint in uidea cruic̾dider̃t
in xp̃o. ⁊hii om̃s enuilatores legis sunt.
AUdierunt aũt de te qd̾ discissionem doce¬
as amoyse eoꝵ qui pergentes sunt uid̾oꝵ
dicens ñ deb̾e cͥcũcidere filios suos. neq ẜ
dient et enĩ tesuꝑuemisse. hoc gͦ fac qd̃ tibi
dm̃s. sunt nob̾ quatuor uotum ha¬

Expanded text:
Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangeligentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripvangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, se sine illis legalibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, umbris futurorum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est enim quod Jacobus ait: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea qui crediderunt in Christo, et hi omnes aemulatores legis sunt. Audierunt enim de te quod discissionem 146 doceas a Moyse eorum qui per gentes sunt Judaeorum, dicens non debere circumcidere filios suos, neque ervenisse. Hoc ergo fac quod tibi dicimus. Sunt nobis viri quatuor, votum ha
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ꝓsimili metu. ut iu ccc̃cisione tymothei
⁊ ip̃e qui comaniex uotonuit̾uit. ut narareũ
chencris ex lege caput totoud̾ post multa. ⁊̃ ĩ
ierłm consilio iacobi ⁊ pbrorum purificat᷑
sed̾m legem intemplum intrauit ⁊ hoftram
obtulit. Ecoe quomodo nideis tud̾s fc̃e est
ñ gͥ offitioso mendatio s honestadispensato¬
ne ⁊ petrum agentib seggasse. ⁊ paulumei
ceretur. Aug̾ u̾o licit c̾dentes degentib ho¬
nere legis liberatos eẽ de uideis u̾ocdentes le¬
gi subdudx eẽ nec peccare si circũcidunt n sac¬
ficant clum modo spem salutis ineis ꝯstitu¬
ant. nec peceat petrus si iudartat. s qd̾ cogit
gentes uidiutare suo exemplo. inquo solo
paulus rep̾hñdit eum. ut dotor gentium
ut sit rep̾hñsio u̾a. nec dispensatoria. aAlioqͥr
mentitus est paulus. si enĩ hoc fecir petrue
facit. Uiõ falsum de illo dicit. qui dicit cum
rectum fecisse qd̾ nouit eum fac̃s debuisse.

Expanded text:
Paulus pro simili metu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post multa etiam in Jerusalem consilio Jacobi et presbyterorum purificatus secundum legem in templum intravit, et hostiam obtulit. Ecce quomodo Judaeis Judaeus factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei ceretur. Augustinus vero dicit credentes de gentibus onere legis liberatos esse; de Judaeis vero credentes, legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat Petrus si judaizat, sed quia cogit gentes judaizare suo exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
debent. s pp̃ ꝯmendantlam auctoritatem di¬
uinam. ⁊ sacram̃torum illoꝵ ꝓpħicam sc̃itatẽ
ñ pp̃ ꝯcupiscendam salutem licebat᷑ paulꝰ
gr̃e p̃clicator eg̃gius dampnare legem moy¬
si ut sacrilegam. nec do mandante scͥptam.¬
ere uolens tp̃e uidauanit ostendens ñ eameẽ
saclegam uideis ut est ydolata gentib nec
tũ ẽẽ necẽiam saluti. Porto apłi dec̾uant
ierosolimis. ne quisqułam tuncuid̾os idai
cogͥet᷑. itaq si post hec apłorum decretum pe¬
trus hũit illam in antiochia similationem
qua gentes cog̾et iudanare. non mirum si
pauluo ꝯftringebat eumlibe deb̾easserere ꝙ¬
min̾at si aũt hoc añ illud ierosolimitanũ
ꝯcilium petrus fecit. nec si mirumn est. ꝙ cũ
uolebat paulus ñ trde hoc subteg̾ẽ s fidẽ¬
ter asserere ꝗ eumparit̾ sentire iam nou̾at.
gentib eum duesci tudat. onenm
negamꝰ petrimi in hac sententia finise: iuqua ⁊
paulus fuit. ñ gͥ tunc eum quicdm ea re u̾m

Expanded text:
er commendandam auctoritatem divinam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, dicebatur Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptamvolens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus, nec tamen esse necessariam saluti. Porro apostoli decreverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos judaicogeret . Itaque si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem qua gentes cogeret judaizare, non mirum si Paulus constringebat eum libere debere asserereminerat. Si autem hoc ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum volebat Paulus non timide hoc subtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat,gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua et Paulus fuit. Non igitur tunc eum quid in ea re verum
Abbreviated transcription (Latin):
nec arguere simulationem: cuiꝰ ⁊ ip̃e reus erat. sed
fuit hec rephĩisio ñ ua ⁊ dispensatoria. nec petru
peccauit. nec paulus ꝓoaciterarguit. Petrus aũt
post uisionem lintei ubi erant cliũsi geis amma¬
lia ad cornelium inttauit. ⁊cmi gentib comed̃
qui ⁊̃ q̃stionem de hac re soluit. Umenĩ pau¬
lus ⁊ bamabas iam conu̾sis multis gentib uenissẽt
antiochiam. quidam de uidea descendenges dicebãt

Expanded text:
nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus peccavit, nec Paulus procaciter arguit. Petrus autem qui post visionem lintei, ubi erant diversi generis animalia, ad Cornelium intravit, et cum gentibus comedit: qui etiam quaestionem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus venissent Antiochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: