comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
listarum scriptis. mathei. udeli¬
cet marci. ⁊ luce. de huinauitate
eius ac de his que ꝑ hominẽ gessit.
sufficiens sͥ uidentur habere te¬
stimonium. Qd ille se ñ aliter
facturum respondit: nͥ indicto
ieuinio om̃s in cõmune deũ p̃ca¬
posset. Et hoc ita patrato instruc
briatus. om̃s hereticoꝵ tenebras
patefacte subito u̾itatis luce dis¬
pulit: in pͥncipio inquiens erat
u̾bum. ⁊ u̾bum erat apudd̃m.
⁊ deus erat u̾bum. Sinulemq
initus totum sui sermoniscur
ita etiam uerum deum. uere
ex deo patre et̃ualit natũ. uere
eum patre ⁊ sp̃r scõ semꝑexistentẽ
clarissima assertione ꝑdocuit: ui¬
mo omuia diuine uitanis ⁊ uere
diuiuitatis. quantum alteri mor¬
talium nullilicurt archana rese¬
rauit. Et hoc uͥgun pͥuilegium
recte seruabatur: ut adscrutauda
u̾bi incorruptibilis sacramenta
icorrupto ip̃e ñ solum corde. s
ꝯcorpore ꝓdet. De cuius dictorũ
u̾itate quam sit nemini ambi¬

Expanded text:
listarum scriptis, Matthaei, videlilistarum scriptis, Matthaei, videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus, ac de his quae per hominem gessit sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precaposset. Et hoc ita patrato, instrucbriatus, omnes haereticorum tenebras patefecit, et subita veritatis luce dispulit: In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Similemque initiis totum sui sermonis curita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre, et aeternaliter natum, vere cum Patre et Spiritu sancto semper existentem clarissima assertione perdocuit. Imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte servabatur, ut ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non solum corde, sed et corpore procederet. De cujus dictorum veritate, quod sit nemini ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Phibuit quippe testimonium u̾bo
dei p̃dicando: ꝑhibuit scribendo:
ꝑhibuit denuo eadeni que scripse¬
rat docendo: ꝑhibet etiani nunc
euangłiuni quod descripsit. eccl̃iis
pandendum legendo. Siquidem
a tempore dñice passionis. resur¬
rectionis ꝯ ascensionis incelum.
usq ad ultinia domitiani pͥnci¬
pis tempora: ꝑ annos circit sera¬
guita ⁊ quĩq absq ullo scriben¬
di adminiculo. u̾bum p̃dicabat
At ubi a donittiano. qui scłs pꝰ
neronem xp̃ianoꝵ ꝑsecutor ex¬
titit. erilio missus est: irrumpen¬
tes mneccłam heretici quasi usde¬
stituta pastore ouilia lupi: mar
masiam negabant: simplicitatẽ
fidei euangłice. ꝑu̾sa macula¬
uere doctrina. S dum ip̃e
post occisionei domieian ꝑmit¬
teute pio pͥncipe nerua rediret
ephesum: compulsus ẽ ab om̃ib
pene tune asie ep̃is ⁊ multarum
ecclarum legationib. de coẽtua pa¬
tri diuinitate xp̃i. altius facere
sermonem: eo qͦd in tͥum euange¬

Expanded text:
Perhibuit quippe testimonium verbo Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes in Ecclesiam haeretici, quasi in destituta pastore ovilia lupi, MarcMariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed dum ipse post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva rediret Ephesum, compulsus ab omnibus pene tum Asiae episcopis et multarum Ecclesiarum legationibus, de coaeterna Patri divinitate Christi, altius facere sermonem, eo quod in trium Evange
Abbreviated transcription (Latin):
lus miser inuenitur: Actionis
gͦ ibi labor nullus: ẜ solus p̃te¬
rite actionis ꝑpetuus remaner
fructus. Speculatiua autem
felicitas que hic corporalit incho¬
atur. illic sine fiue ꝑficitur:
typo discipłi quem diligebat. quẽ¬
q supra pectus suum fecit discũ¬
bere: dicit ihe. Sic eum uolo ma¬
nere donec ueniam. Ac si aꝑte di¬
cat. Nolo gustum speculatiue
suauitatis. quam marime in
scĩs meis diligo. sꝑantib in ꝓtec¬
tione alarum mearũ. inebriatis
ab ubertate domus mee. ⁊torren¬
conditione firi: s post mortem
sublunius ore apparente. atq in
mee conspectum maiestatis illos
ꝑducente ꝑfici. Sequitur. Hic ẽ
discipulus ille qui testimonium
ꝑhibet de his: ⁊ scripsit hec. Et sci¬
nus quia uerum ẽ testimonium
eius. Iam manifeste beatus iohes
suam ꝑsonam designat ex of ai¬
ficio: quani designare uitat ex uo¬
cabulo. Non autem p̾tereunit in¬
tuendum quod dicitur: qui testimo¬
nium ꝑhibet de his. ⁊ seripsit hee.

Expanded text:
lus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculativa autem felicitas, quae hic inchoatur, illic sine fine perficiturtypo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicuconditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Et scimus quia verum est testimonium ejus. Jam manifeste beatus Joannes suam per sonam designat ex officio, quam designare vitat ex vocabulo. Non autem praetereunter intuendum quod dicitur, Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec.
Abbreviated transcription (Latin):
sticiani. Cui recte subiungit dicens.
sequere me: quia ninurum uirta
eiusdem petri uocem. xp̃c passus ẽ¬
ꝓ nob̾: uobis relinquens exemplũ.
ut sequamur uestigia eius. Quõd¬
autem dicit de iobe. sic eum uolo
manere donec ueniam: starũ con¬
templatiue uͥtutis insinuat: que
ñ ꝑmortem funeuda ut actiua: si
post mortem ẽ ꝑfectius dño ueni¬
ente complenda. Actuius namq
labor est cũ morte deficit: merce¬
dem post mortem accepturus eter¬
nam. Quis enun in illa iuita
panem esurienti dat: uͥ nemo
esurit: quis aquam sitienti. ubi
nenio sitit: Quis mortuũ sepe

Expanded text:
stitiam. Cui recte subjungit, dicens: stitiam. Cui recte subjungit, dicens: Sequere me, quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere, donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut activa; sed post mortem est perfectius Domino veniente complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi neesurit? quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepe
Abbreviated transcription (Latin):
ne adsuefactus. acunctis mun¬
di negocuis uacare. ⁊ insola dilec¬
tione ocłm mentis intendere di¬
dicerit: gaudiuinq ꝑpenie be¬
atrtũdinis q̃d infutura ꝑceptu¬
rus est uita. etiam inp̃senti ce¬
pit ardent̃ desiderando p̃gusta¬
re: ⁊ aliquando etiam quantum
mortalib fas est. inexcessu mentis
monastice rudimenta uͥtutis. secre¬
ti ab hominib degere noiunt: eo
liberiorem ad celestia mẽditanda am¬
mum habentes. quo cor a t̾̃renis¬
habent separatum tumultibus.
Namq actiua. ñ solis in cenobio
monachis: s ꝯcuncto ut diximꝰ
popło dei gen̾alit ingredienda ꝓpo¬
nitur. Et quidem utrũq apłm
cellentis culmine sc̃itatis. constit
mittraq uita fuisse ꝑfectũ: at¬
tamen una uita ꝑpetrum: alia¬
cet quo ñ us: ꝑfectionem expri¬
iuit actiue conu̾sationis ÷ que tẽp¬
tationum solet igne ꝓbari. Lñ¬
⁊ alibi de ea dicit aꝑtius. Beati qͥ
ꝑ secutionem paciuntur ꝓp̃t iu¬

Expanded text:
ne assuefactus, a cunctis munne assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque apositum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, aliacet quo non vis, perfectionem exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem patiuntur propter ju
Abbreviated transcription (Latin):
pie actionis ascendiuit. Actiua
quippe uita ẽ. stũdiosum rp̃i fa¬
mulum iustis insistere laborib:
⁊ pͥus quidem seĩpm ab hoc scło
iminaculatum custõdire: men¬
tem. manum. linguam. ac mẽ¬
bra corporis cet̾a. ab om̃i inqui¬
namento culpe temptantis
continere: ac diuinis ꝑpetuo subui¬
gare seruituis: deinde eriam ꝑrimi
necessitatib iurta uires sucrurrẽ:
esurienti cibum. potum sicienti.
algenti uestimentum ministran¬
do: egeuos uagosq in domũ recipi¬
eudo: infirmum usitando: mortu¬
um sepeliendo: eripiendo inopẽ
de manu fortioris eius. egenum
ꝯ pauꝑemi a diripientib eum :¬
s ꝯerrantib uiam ueritatis os¬
stendendo: ac cet̾is sese mancipan¬
do. frat̃ne dilectionis obsequiis:
insuꝑ ꝯusq ad mortẽ ꝓ iusticia
certaudo. Contemplatiua autẽ
uita ẽ: cum lougo quis bone ac¬
tionis erercitio ẽdoctus. diuine
orationis dulcedine instructus.
crebra lacͥmarum compunctio¬

Expanded text:
piae actionis ascendunt. Activa piae actionis ascendunt. Activa quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibuesurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum. Ministrando egenis, vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus. Egenum et pauperem a rapientibus eum eruendo, erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justitia certando. Contemplativa autem vita est, cum longo quis bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
quani ei dñs de statu eccłe p̃senti
uł futuro releuauit: manu sua¬
sua conscripsit. Nñ constat ꝓ¬
missionem sic manendi. donec
ueniret dñs ñ eo ꝑtinere q̃d sine
labore certaminis iucturus in
mundo: s illo potius q̃d sinẽ do¬
lore passionis. transiturus eẽt
emundo. Sicut enim in patrũ
literis inuenimus. cũ longo con¬
fectus senio sciret. umminerẽ di
lationum ac missarum celebra¬
tionem ultimum eis ualefecit.
Deiuide descendens in defossum sepul¬
ture sue locum. facta oratione ap¬
positus est. ad patres suos: tani
liber a dolore mortis: quam a cor¬
ruptione carns inuenitur alie¬
nus. Atq ita completa ẽ ueridica
illa saluatoris sententia: quia sic
eum uoluit man̾e donec ip̃e ue¬
uiret. Possumus autẽ misticẽ dif¬
in his que petro ⁊ iołn a dno p̃die¬
ta atꝙ in eis sunt gesta: duas ec¬
clesie uitas. quib in p̃senti exer¬
cetur. actiuani scilicet ⁊ contem¬
platiuam designatas accipere.
miores quiq post ꝑfectionem

Expanded text:
uam ei Dominus de statu Ecclesiae praesenti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius, quod sine dolore passionis transiturus esset de mundo. Sicut enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diemtationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit: deinde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, appositus est ad patres suos tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Atque ita completa est veridica illa Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere, donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas, quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, miores quique post perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
nem istum uit̃ fr̃s. quia dis¬
cipulus ille ñ moritur: soller¬
teiꝰ adiecit. atq ait. Et ñ dixte
lo uiauere donec ueniam: quid ad
te. Non gͦ pittandũ quia discipulus
ille ñ sit mortuus in carue: quia ñ
dũs hoc de illo futͣm p̃dixit. Et psal¬
iuista ait. Quis ẽ homo qui uiuit
⁊ii uidebit mortẽ: S ita potius
intelligendum. qd̾ cet̾is xp̃s disci¬
pulis ꝑ passionem consuminatis

Expanded text:
nem istum inter fratres, quia disnem istum inter fratres, quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit lo manere donec veniam; quid ad te? Non ergo putandum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius intelligendum quod, caeteris Christi discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
huinauus scribens actib. porius
se expouendis diuine nature in¬
didit archauis: patent̃ insinu¬
ans quanta de pectore iħu fluen¬
ta doctrine celestis. que nob rue¬
taret hauserit. Sequit᷑. Hune
gͥ cum uidisset petrus: dicit ihu.
Dñe. hic autẽ quid: Quia se be¬
anis petrus audierat ꝑ pasionẽ¬
crucis clarificaturui ẽẽ deum : uo¬
luit etiam de fr̃e ⁊ condiscipło cog¬
noscere. qua ẽc̃t ip̃e morte ꝑpetu
quere. Non inquit eum ꝑ passi¬
onem martirii uolo consumma¬
ri: s absq iuolentia ꝑsecutoris
diem expectare nouissimum :
quando ip̃e ueniens. eum in
eĩne beatitudinis mansione re¬
cipiam. Et quid hoc adte: Tu
tantum erucis patibulum sub¬
eundo: mea te uestigia sequi
debere meiento. Et quidem
hauc dñi responsionem fratres
tunc temporis ita tractabant:
quasi iohes nunquã ẽẽt mori¬
turus. Quõd ũ ita ẽe intelligen¬
dum: ip̃e iohes amon̾e eurauit.
Qui cũ p̃misisset. exisse sermo¬

Expanded text:
humanis scribens actibus, potius humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionecrucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuaquere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeterna beatitudinis mansione recipiam: et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc tequasi Joannes nunquam esset moriturus. Quod non ita esse intelligendum ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exisse sermo
Abbreviated transcription (Latin):
plenuis osteuduit: quia uidelicet
iuceua quam ultimam aute pas¬
sionem cum discipłis saluator ha¬
corporis ⁊ sanguinis sui tradidit
mist̾ia celebranda: discipłs ille
quem diligebat supra pectus eiꝰ
recubuerit: ꝯ cum dixisset eis
amen amen dico uobis. quia unꝰ
ex nobis tradet me. responderit
ille discipłs. inuuente petro ut
tuctiun pauem porrerero. Qd
autem discipłs ille suꝑ pectus dm̃re
cubuit: ũ p̃sentis solũmodo dilectiõis
si ⁊ futi erat signum mnisterii. figura¬
batur ⁊ enim iam tunc euangłium.
quod idem discipłs erat scripturus:
uberius atꝙ altius cet̾is sacre serip¬
tuire pagius. archana diuiue ma¬
iestatis ẽẽ comp̃hensurum. Quia
enim in pectore ibri sunt om̃s tbes¬
auri sapientie ⁊ scientie abscondi¬
ti ÷ merito supra pectus eius recu¬
bat: quem maiore cet̾is sapientie
ꝯscientie singularis miun̾e donat.
Ceteros quippe euangłistas. no¬
locutos: ioħies autẽ ꝑ pauca de

Expanded text:
plenius ostendunt: quia videlicet plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator hacorporis et sanguinis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut intinctum panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas nolocutos: Joannes autem perpauca de
Abbreviated transcription (Latin):
accidentium. quani ꝓpͥo designare
uocabulo. Diligebat auĩt eium iħc
ñ exceptis eet̾is singularĩt solum:
s p̃cet̾is quos diligebat familiariꝰ
uium: queni specialis p̃roganua
castitatis. ampliori dilectione fe¬
cerat dignum. Om̃s quippe se
diligere ꝓbat : quib aute passio¬
nem loquitur. Sicut dilexit me
pat̃: ⁊ego dilexiuos. Manete in
dilectione mea. Si hunc p̃om̃ib
diligit: qui uͥgo electus ab ip̃o.
uͥgo ineuum ꝑmansit. Tradunt
namq hystorie: q̃deum de nup¬
tiis. uolentem nubere uocau̾it.
Et ꝓpr̃ea quem a carnali uolup¬
tate retraxerat: pociore sui amoris
dul cedine donauit. Demiq biue
moriturus in cruce. matrẽ cõmeu¬
ret ͥn ip̃o post mortem ac resurree¬
tionem celos ascendente. ñ deeet
eius genitrici filius: cuius casta eiꝰ¬
uita castis eiꝰ tueretur obsequuis.
pectus eius: ⁊ dixit. dñe quis est
qui tradet te. Hoc quomͦ gestum
sit. suꝑiora huius euangłis loca

Expanded text:
accidentium, quam proprio designare accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerat, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commenret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca
Abbreviated transcription (Latin):
queris: Iam uͦ ab euangłista non
subditur. quĩ post hec dicta dñs
discipłi fecerunt: sex eo tamen
innuitur. qd subiungit. Conu̾¬
sus petrus: uidit illum discipłm
quem diligebat iħe sequentem.
Patet namq quia cum dixisset
petro sequere me: id ẽ crucem pa¬
ciendo me imitare: surrexit de
loco conuiun: ⁊abire iam cepit.
Secutus ẽ autẽ eum petrus: etiã
incessu pẽdum. cupiens imple¬
re qͣd audiuit. sequere me. Se¬
citus ẽ ⁊ ille discipłs quem dili¬
gebat iħc. Neq enim arcendum
se a consectatu xp̃i putabat: qui
ñ minori se gr̃a dilectionis a xp̃o
complexum nouerat. Neq enĩ¬
racredibile ẽ. ideo utrumq dis¬
cipulum corporali gressu uesti¬
gra dĩ secutum: quia necdum
urtellexerant quid significau̾it. in eo
ille discipłs queni diligebat ihe: io
hannes uidelicet ip̃e cuius hodie
uatalicia festa celebramus. qui hoc
scripsit eugłium : atq ideo suam
ꝑsonam maluit indicus rerum

Expanded text:
queris? Jam vero ab evangelista non queris? Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint; sed ex eo tamen innuitur, quod subjungit: Conversus Petrus, vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro: Sequere me, id est, 646 crucem patiendo me imitare, surreloco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid significaverit in eo ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse, cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum
Abbreviated transcription (Latin):
timauit dicens. Amen anien dico
tibi: cum eẽs unior cingebas te
⁊ ambulabas uͥ uolebas. Cũ autẽ
senueris extendes manus tuas:
⁊ alus te cinget ꝯducet quo tu ũ
uis. In manuum namq extensi¬
one. designauit q̃d ꝑ mortẽ crucis
martirio coronandus ẽet: in cinc¬
endus a ꝑsecutore: in ductu quo
ñ uellet. qͦd tormenta passionis
contra uoluntatẽ ẽẽt passurus
passio crucis: hanc suo confestĩ
linire curauit eremplo: ut cru¬
ciatum martirii eo leuius ferret.
quo se meminisset. similem suo
redemptori mortis accipe senten
cauit ei qua morte clarificatu¬
rus ẽet deum: ꝓtinus adiung̾
q̃d in huius capite lectionis au¬
duuimus. Et dicit ei. Sequere
ine. Ac si aꝑte dicat. Quia ip̃e
pͥus ꝓtua redemptione. erucis¬
supplicium subire ñ timui. eur tu
ꝓ mei confessione nominis crucẽ
pati formides: qui eo gloriosiore
martirii palma glorificaberis. qͦ
in hac ꝓmerenda magistri iter se¬

Expanded text:
timavit dicens: Amen amen dico timavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cincendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, ut cruciatum martyrii eo lenius  Al., levius ferret, quo se meminisset similem suo Redemptori mortis excipere  Al.cavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sme. Ac si aperte dicat: Quia ipse prius pro tua redemptione crucissupplicium subire non timui, quid tu pro mei confessione nominis crucem pati formides, qui eo gloriosiore martyrii palma glorificaberis, quo in hac promerenda magistri iter se
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃ĩ engłii que nobis¬
mͦ lecta ẽ fr̃s kmm̃i. tanto mna¬
iori a nobis uitentione debet ꝑ fin¬
gła u̾ba pensari: quanto magnͣ
suꝑne gr̃e duloedine tota redun¬
dat. Cõmendat enim nobis bea
nuio. Cõmendat testimonium euan¬
gelice descriptionis: quod u̾itate di¬
uina subuixum. nullus fidelium
dubitare ꝑmutitur. Cõmendat
placidam sue carnis absolutionẽ:
quam dño specialit se uisitante ꝑ¬
cepit. S ut ꝑfecte lectionis huius
pͥncipia considerare ualeamus: li¬
bet suꝑiora parumꝑ attendere.
tota nocte laborantib: ꝯ stans in
lutore. copiosa rece eoꝵ piscium
multitudine repleuit : moxq
egressus ãd t̾ram muitauit ad pͦu¬
dium :⁊ int̾ prandendum t̃cio
petrum an se amaret int̾roga¬
uit: ac t̃eio auiorem confitenti
quia ter eum negauerat. eque¬
ei t̃cio pascendas suas oues com¬
misit: ac deinde quia ꝓearundẽ
ouium. idẽ animarum fideliũ.
cura pastorali. usq ad inartiri¬
um erucis ẽet ꝑuenturus. in¬

Expanded text:
i Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatmino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. tota nocte laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram invitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, in
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Nonest inquit ꝑsouaruin
accepror deus: s moun gente qui
tumet deum. ⁊oꝑatur iusticiam.
acceptus est illi. Quo autẽ ordine
credentes filii dei possuit fieri: et
quantum hec geueratio a carnali
distet: subsecitus euangłista de¬
signat. Qui nex sanguinib inqͥt.
neq exuoluntate carnis. neq ex
uolutate uiri: s ex deo natisunt.
Carualis quippe nr̃a singłoꝵ. geu̾a¬
maris ⁊ femine. acompleru con¬
uigii duxit originem: at uͦ sp̃alis¬

Expanded text:
eum. Non est enim personarum eum. Non est enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes, filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus inquit neque ex voluntate carnis, nequevoluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generamaris et feminae, a complexu conjugii duxit originem: at vero spi
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i quanta gr̃a redemptoris nr̃i:
quam magna sit multitudõ dul¬
cẽdiuis eius. Uuicus ex patre natusẽ:
⁊ noluit remanere unus. Descendit
sui daret posset adquireret. Deus
ex deo uatusẽ: ꝯ noluit dei tantum
filius manere. homo quoq fieri dig¬
ui dei filios transferret : głeq sue
faceret coheredes. Qui q̃d ip̃e semꝑ
habebat ꝑ naturam: inciꝑent
habere ꝑ grãm. Consideremus qͣn¬
ta iͥitus ẽ fidei: cuius merito potes¬
tas datur hominib filios dei fieri.
ln bene scͥptum ẽ: quia iustus
ex fide uiuit. Nuut enĩ ustus
ex fide : ñ illam tantum que la¬
bioꝵ. confessione ꝓfertur: s ea
que ꝑ dilectionem oꝑatur. Alio¬
quin fides siñ habeat oꝑa: mor¬
tua ẽ in senienp̃a. Nullus seip̃m
despiciat : nullus de sua salute
mus singli: ut qui eraius sin¬
głi longe. mercamur fieri ꝓpe.
in sanguine xp̃i. Hideamus
quod dicitur: quia quotqͣr recepert̃
eum. dedit eis potestatem filios dei
fieri. Quotquot inquit receꝑunt

Expanded text:
mi, quanta gratia Redemptoris nostri, quam magna sit multitudo dulcedinis ejus. Unicus ex Patre natus est, et noluit remanere unus. Descendit sui dare posset, acquireret, Deus ex Deo natus est, et noluit Dei tantum Filius manere, hominis quoque fiin Dei filios transferret, gloriaeque suae faceret cohaeredes: ut quod ipse semper habebat per naturam, inciperent habere per gratiam. Consideremus quanta virtus est fidei, cujus merito potestas datur hominibus filios Dei fieri. Unde bene scriptum est, Quia justus ex fide vivit . Vivit enim justus ex fide, nntum confessione profertur, sed ea quae per dilectionem operatur. Alioquin fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Nullus seipsum despiciat, nullus de sua salute mus singuli, ut qui eramus longe, mereamur fieri prope in sanguine Christi. Videamus quod dicitur: Quia quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri; Quotquot, inquit, receperunt
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ eiꝰ oleoleticie
nos
ꝯsortes eiꝰcdẽ
sue
unctionis
idest
dignet᷑ facẽ participes. Qd ñ tñ
alit. ꝙͣ diligñdo iusticiã. ⁊ odiendo
iniqͥtatẽ. ad ipisci mẽbim᷑. Nã ⁊ de

Expanded text:
s, oleo laetitiae nos consortes ejusdem suae unctionis, id est dignetur facere participes. Quod non tamen aliter quam diligendo justitiam et odiendo iniquitatem adipisci merebimur. Nam et de
Abbreviated transcription (Latin):
qr sententias de scõꝵ libris excer¬
pit. ꝑ quas simplicium corda xp̃i
anoꝵ. ne in uia u̾itatis errent edi¬
ficet. Turbe aũt q̃ precedebant et
que sequebant᷑: clamabant dicen¬
tes. Osanna filio dauid. Una eadq
confessionis ⁊ laudationis uoce. do
minum. qͥ precedunt ⁊ qui secunt᷑
exaltant: qr nimirum una ẽ fides
eorũ qui ante incarnationẽ dñcã.
disparia: petͦ artestante qui ait.
ri: quemad modũ ⁊ illi. Qd aũt
aunt osana ao est salus filios

Expanded text:
quia sententias de sanctorum libris excerquia sententias de sanctorum libris excerpit, per quas simplicium Christi corda ne in via veritatis errent, aedificet. Turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: Hosanna filio David! Una eademque confet qui sequuntur exaltant: quia una nimirum fides est eorum qui ante incarnationem Dominicam, disparia, Petro attestante, qui ait: ri quemadmodum et illi . Quod autem aiunt, Hosa
Abbreviated transcription (Latin):
tis habitu uacllos inueniũt.
hosq uͥtutum suarũ erempliᷤ
ad suscipiendã fidem ⁊ flilecti¬
onem᷑ suł Qpͥitoris imbuuiq̃.
Non enĩ nuda asinã dñs. ñ nudũ
uoluit ascende pullum: quia
rectorem: s regnat potiꝰ pcc̃m
in mortali eiꝰ corpore. ad obedi¬
enclum concupiscenciis eiꝰ. Pki¬
rima aũt turba: strauerurt
uestuñta sua in uia. Plurima
hec turba. innumerabilẽ mr̃m
designat exercitum: qui corꝑa
sua. aĩarum uidelicet tegum̃
t ꝓ dño dabant: quo sequenti¬
b electis planiorẽ recte uiuendi
callem facent: ne qui uidelicet
dubitarent ibi pedem bone acti¬
onisponẽ in pace: ubi ñ paucoᷤͤ
uid̾e̾nt in bello p̃cessisse martirii.
Alii cedebant ramos de arboribus:
⁊ sternebant inuia. R ami arborũ.
dicta sunt patrũ p̃cedentiũ exẽpla.
Et qͥsquis in excmplũ recte credendi
cet̾i scĩ direrunt seu fec̾uit pandit:
ramos ꝓfecto de arborib cedit. qͥb
iter asiui dnm portantis cõplaner:

Expanded text:
bitu vacuos inveniunt, hosque virtutum suarum exemplis ad suscipiendam fidem et dilectionem sui conditoris imbuunt. Non enim nudam Dominus asinam, non nudum voluit ascendere pullum, quia rectorem, sed regnat potius peccatum in mortali ejus corpore ad obediendum concupiscentiis ejus Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via. Plurima haec turba innumerabilem martyrum designat exercitum, qui corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dabant, quo sequentibus electis planiorem recte vivendi callem facerent: ne qui videlicet dubitarent ibi pedem bonae actionis ponere in pace, ubi non paucos viderent in bello praecessisse martyrii. Alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via. Rami arborum dicta sunt Patrum praecedentium exempla. Et quisquis in exemplum recte credendi cti dixerunt seu fecerunt, pandit: ramos profecto de arboribus caedit, quibus iter asini Dominum portantis complanet,
Abbreviated transcription (Latin):
urrunt uxlci. eclificantes suarum
redrereta trałitioniñ: factus ẽ in
muncm̃t. n utriꝰq ppłi credentis:
ildei scilicet ⁊ gratilis. Quodenĩ
in pfalmo lapie angłaris xp̃e uo
tium sequentiũq collaudat᷑ noceꝰ

Expanded text:
verunt Judaei aedificantes suarum decreta traditionum, factus est in munimentum utriusque populi credentis, Judaei scilicet et gentilis. Quod enim in psalmo lapis angularis vocatur tium sequentiumque colla
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pͥncipes sat̾dotes sac̾dotũ ut et
lazarũ uit̃fice̾nt: q multi propt̃
illũ abibant exuideis ⁊ credebant
in ihm̃. O ceca cecoꝵ u̾sutia. occidere
uelle suscitatũ: quasi ñ posset sus¬
citare occisum: qͥ potãt defunctũ.
t̃ quidẽ se utrũq posse docuit:
qui ⁊ lazarũ defunctũ. ⁊ scipm̃ su¬
scitauit occisũ. S nos fr̃s mei reli

Expanded text:
et Lazarum interficerent; quia multi propter illum abibant ex Judaeis, et credebant in Jesum. O caeca caecorum versutia, occidere velle suscitatum, quasi non possit suscitare occisum, qui poterat defunctum! Et quidem se utrumque posse docuit, qui et Lazarum defunctum, et seipsum suscita
Abbreviated transcription (Latin):
tas in latẽ montis oliueti. et int̾¬
p̃tatur domꝰ obedientie. Domus
nãq obedientie eccłia est: q̃ fide¬
lit̃ dñi ussis obtẽꝑat: ⁊ ipsa est
ciuitas que suꝑ montẽ miscdie
constituta. ñ quã pot̃ abscondi:
ris. id: aqͣ ablutioĩs. ⁊ sangune
rientis ꝓse. exiere imbuta ẽ. Lbi cẽ
altã soror lazarimaria. in magne
indiciũ dilectioĩs. sic̃ seqñtia mon¬
strant eugłice lectioĩs. accepit li¬
brani unguenti nardi pistici pre
ciosi. et unxit pedes ihu: et erter¬
sit capillis suis pedes eiꝰ. Quo facto.
non solum se dat indiciũ deuotioĩs.
s et aliarũ fideliũ dõ aĩarum sig¬
nat pietatis obseqͥum. S pͥus no¬
tandum. quod sic̃ narrantib matb̃o
et marco didicimꝰ: ñ solism pedes
dĩ maria. s et caput nardo ꝑfu.¬
catrix ad dũm cũ alabastro uenit
unguenti: ⁊ stans retro secus pedes
eiꝰ. lacͥmis cep̃ rigare pedes eiꝰ :⁊ ca¬
pillis capillis capitis sui t̃gebat:

Expanded text:
et interpretatur domus obedientiae. Domus namque obedientiae Ecclesia est, quae fideliter Domini jussis obtemperat: et ipsa est civitas quae super montem misericordiae constituta nunquam potest abscondi, ris, id est 580 aqua ablutionis, et sanguine rientis exiere, imbuta est. Ubi etiam altera soror Lazari Maria, in magnae indicium dilectionis, sicut sequentia monstrant Evangelii, accepit libram unguenti nartiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes ejus. Quo facto non solum suae dat indicium devotionis, sed et aliarum fidelium Deo animarum signat pietatis obsequium. Sed prius notandum quod, sicut narrantibus Matthaeo et Marco didicimus, non solum pedes Domini Maria, sed et caput nardo perfucatrix ad Dominum cum alabastro venit unguenti, et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capiti sui
Abbreviated transcription (Latin):
rio portare. s furto exportare so¬
lebat. uidens enĩ dñs cor uide cu¬
piditatis sorde pollutũ: p̃uidenᷤ
peiori ꝓditioĩs sorde polluendũ:
cõmisit eiꝰ fidei qͥcqͥd habebant in
sacculis. cũq de his q̃ uellet facere
ꝑmisit: ut uel collati honoris. uel
habite memoria pecunie mentẽ ab
ipsiꝰ uenditione reuocaret. Uerũ q
semꝑ auarꝰ eget. neq unꝗͣ bñficiorũ
ꝑfidus memimit: impiꝰ a furto pecu
Sine illã ut indiẽ sepulture met
seruet illud. Quasi innocent᷑ urẽ¬
rogarti uide. diis simplicit̃ ⁊ mansu¬
ete qͦ ministium marie ꝑtineret expo¬
suit: q ip̃e indelicet moriturꝰ ⁊ ad
sepeliendũ eẽt aromatib ungendus:
ideoq marie. cui ad inictionẽ mortui
corporis eiꝰ. quanius multũ desid̾anti
ꝑuenire ñ liceret. donatũ sit. iuuenti

Expanded text:
rio portare, sed etiam furto exportare solebat. Videns enim Dominus cor Judae cupiditatis jam sorde pollutum, praevidens pejoris proditionis sorde polluendum, commisit ejus fidei quidquid habebat in sacculis, eumque de his quae vellet facere, permisit, ut vel collati honoris, vel habitae memoria pecuniae mentem ab ipsius venditione revocaret. Verum quia semper avarus eget, neque unquam beneficiorum perfidus meminit impius a furto pecunSine illam, ut in aiem sepulturae meae servet illud. Quasi innocenter interroganti Judae Dominus simpliciter et mansuete, quo ministerium Mariae pertineret exposuit, quia ipse videlicet moriturus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus; ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus, quamvis multum desideranti, pervenire non liceret, dona
Abbreviated transcription (Latin):
insepulturã. Qd̾ ẽ aꝑte dicẽ. Qͥacorpꝰ
nieũ iã defunctũ tangẽ ñ potit: so¬
lũ qͦd potuit fec̃. Preuenit uiuum
adhur. funandi officio donare. Pauꝑes enĩ
sẽꝑ habetis uobisẽ : me aũ ñ semper
habebitis. Et hͥ magne modãmine
s ex ratione demonstrat. ñ eẽ culpã¬
dos eos. qͥei int̃ hoiẽs conu̾santi. de
facultatib suis nunistrarent: eũ
tã paruo tp̃r ip̃e apudeccłiã corpo¬
ralit̃ mansurꝰ. pauꝑes aũt quibus¬

Expanded text:
corpus meum . Jam defuncti tangere non potuit, solum quod potuit fecit. Praevenit vivum adhuc funerandi officio donare. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper habetis. Et hic magnae moderamine psed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter esset mansurus, pauperes aut
Abbreviated transcription (Latin):
est.Sedent a dextris eius nunc¬
in illa que mortem nescit ui¬
ta. iudices mundi cum illo:
utramq hanc sedem illis ipso
filio una cum patre parante
Neq enim largitio donorum
in eis seꝑari potest. in quib u¬
nitas naturae semꝑ inseꝑalis ma¬
net: eodem filio testante qͥait.
Ego & pater unum sumus.
Neq hoc sine considatione tran¬
seundum. quomodo dixerit dñs
in differenter filios ⁊ ebedei ca¬
licem suum bibituros:
cũ nouerimus unum ex eis.
lacobum scili cet ꝑ effusi onem
sanguinis uitam finisse: aliũ
uero. idẽ. iohannem in pace
eccłie qui euisse. Nam de iaco¬
bi martirio lucas aꝑte testat᷑:
quia misit herodes rex manus.
ut affugeret. quosdam de eccła¬

Expanded text:
est . Sedent a dextris  est . Sedent a dextris  in illa, quae mortem nescit, vita, judices mundi cum illo, utramque hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Passionem quidem quam scdm
carnem subeo. uos pacient᷑er
estis secuturi. s non est meum
scd̃m ipsam in qua patior hu¬
mane fragilitatis substantiã
donorum celestium uobis mu¬
nera dare: que dignis. quib q
ad ꝑcipiendum sunt. a patre para¬
ta: me pariter in diuinitate.eadẽ
cum illo ꝑante ac dante. quia
omnia quecũq ille fecit. hec :
ipse ꝑ diuine unitatem poten¬
tie similit̃ facio. Quia uͦ idem
filii zebedei ꝓmptum gerebant
animum ad bibendum dñi ca
licem: constat eos cum cet̾is
apostolis dignitatem sedium.
quam querebant accepisse. non
tebant. ut unus a dextris ulliꝰ¬
in regno eius. alter sederet a
sinistris. s uixta quod supra
exposuimus. ambo prius ad si¬
nistram eiꝰ ad tempus. ambo
nunc ad dextam eius sedere ꝑ¬
petuo meruerunt. A sinistra
quippe xp̃i sedebant. cum regen¬
dis in hac uita fidelium popłis
apostolico uire presiderent: illo
nimirum in regno de quo ip¬
se ait. Regnum dei intra uos

Expanded text:
Passionem quidem quam secundum Passionem quidem quam secundum carnem subeo, vos patiendo estis secuturi: sed non est meum secundum ipsam in qua patior humanae fragilitatis substantiam, donorum coelestium vobis munera dare, quae dignis quibusque ad percipiendum sunt a Patre parata, me pariter cum illo in divinitate cum illo parante ac dante, quia omnia quaecunque ille fecerit, haec et ipse per divinitatem tiae similiter facio. Quia vero iidem filii Zebedaei promptum gerebant animum ad bibendum calicem Domini, constat eos cum caeteris apostolis dignitatem sedium, quam quaerebant, accepisse: non tebant, ut unus a dextris in regno ejus, alter sederet a sinistris, sed juxta quod supra exposuimus, ambo prius ad sinistram ejus ad tempus, ambo nunc ad dextram ejus sedere perpetuo meruerunt. A sinistris quippe Christi sedebant, cum regendis in hac vita fidelium populis apostolico jure praesiderent, illo nimirum in regno, de quo ipse ait: Regnum Dei intra vos
Abbreviated transcription (Latin):
biturus hominib: cunta ma¬
tura loquitur. Nam & in prin¬
cipus ut mater ad eum cum
filus petitura aduenit: quesiuit
ab ea quid uellet interrogans¬
quomodo quasi homo. quasi nes¬
cius occultorum. quasi ignarus
futurorum. qui in eternitate di¬
uine potentie. omnia. nouit an¬
tequam fiant: & quia illa in
precib humilitatis eius potiꝰ
quam duunitatis memoriam
pretulit: postulans sedem filus
a dextris euis & sinistris. qui
in habitu quidem corꝑeo dexte¬
ram habuit & sinistram. sed in
duuna maiestate. nulla men¬
brorũ est compositione formatꝰ:
consequenter & ipse tacita i¬
passibilis deitatis gła. memoriã
passionis quam humanitus e¬
rat suscepturꝰ in medium ꝓtu¬
lit: atq hanc discipulis imitan¬
dam ꝓposuit. cum deu otam eoꝵ
sponsionem sua etiam attestatio¬
ne confirmasset. dicens. Cali¬
cem quidem meum bibetis:
& senistram. non est meum
dare uobis. s quib ꝑatum est
a patre meo. Ac si aꝑte dic̾et.

Expanded text:
biturus hominibus, cuncta mabiturus hominibus, cuncta matura loquitur. Nam et in principiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam proposuit, cum devotam eorum sponsionem sua etiam attestatione confirmasset, dicens: Calicem quidem meum bibetis, et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Ac si aperte diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
natione sc̃e eius eccłie sacerdota¬
li regimine presidet. Sed intu¬
endum sollertius quomodo se pe¬
tentib dicat discipulis uerax
magister. Non est meum dare
uobis: s quib ꝑatum est a pa¬
tre meo. cum alibi dixerit ip̃¬
se. omni a michi tradita sunt
a patre meo. Id̃oq constat qͤ
cũq pater dederit uel paraue¬
rit dona fidelib hec eadem
una cum eo filium parare. si¬
ue dare. Nam̃ rursum di cit
de patre dñs. Quecũq enim il¬
le fecerit. hec & filius similiter
facit. Si ergo omnia quec̃q
fecerit pater. hec & filius sumi¬
liter facit: quomodo dicit fi¬
lius non est meum. dare uob̃
sed quib ꝑatum est a patre me¬
onisi quia idem fuius & đs
& homo est: idoq ꝑ euange¬
lium suum aliquando ex uo¬
ce diuine maiestatis quia e¬
qualis est patri. aliquando ex
uoce loquitur humane assũp¬
tionis. qua equalis factus est
nobis. In hac autem lectione qͣ
humilitatis formam erat pre¬

Expanded text:
rinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotarinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet. Sed intuendum solertius quomodo se petentibus discipulis dicat verax magister, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, cum alibi dixerit ipse: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , ideoque constet quia quaecunque Pater dederit, vel paraverit dona fidelibus, haec eadem una cum eo Filium parare sive dare. Nam et rursum dicit de Patre Dominus: Quaecunque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Si ergo omnia quaecunque Pater fecerit, haec et Filius similiter facit, quomodo dicit Filius, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, nisi quia idem Filius et Deus et homo est? Ideoque per Evangelium suum aliquando ex voce divinae majestatis, quae aequalis est Patri, aliquando ex voce loquitur humanae assumptionis, qua aequalis factus est nobis. In hac autem lectione quia humilitatis formam erat prae
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionemq suam qualis in
pͥsenti erat simpliciter dño pan¬
debant. dum se cali cem eius bi¬
bere posse testabantur. qui tͣn
quante infirmitatis adhuc es¬
sent. postmodum. patenter os¬
tendebant: dum adueniente
temꝑe quo ipse dñs eundem
calicem biberet. etiam illi cũ
idem bibendi calieis eorum. cor¬
da Non premebat: quin potius
qui passuro dño fugerunt. eo
resurgente ocius redierunt.
Et qd passionis turbine terren
surrectionis eius triumpho.
ad bibendum dñi calicem. tene¬
bant: quia ad paciendum mo¬
riendumq ꝓ illo iam inuinci¬
biles esse ceꝑunt: impleta eius
ꝓmissione qua dixit ad eos
calicem ẽẽ suum bibituros. Nam
sequitur. Ait illis. Calicem qͥ¬
tur. se dere aũt ad dext̾am meã
& sinistram. non est meum dare
uobis. s quib ꝑatum est a pa¬
tre meo. Sedet ad dext̾am salua¬
toris. qui insuꝑna beatitu dine
de p̾senti eius uisione letatur:
ẜ & ad sinistram. qui in hac ꝑeg¬

Expanded text:
devotionemque suam, qualis in devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse testabantur: qui tamen quantae infirmitatis adhuc essent, postmodum patenter ostendebant, dum adveniente tempore quo ipse Dominus eumdem calicem biberet, etiam illi cum idem bibendi calicis eorum corda premebat, quin potius qui passuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redierunt: et quia passionis turbine terrentsurrectionis ejus triumpho cad bibendum Domini calicem tenebant, quia ad patiendum moriendumque pro illo jam invincibiles esse coeperunt, impleta ejus promissione qua dixit eos calicem suum esse bibituros. Nam sequitur. Ait illis: Calicem quedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Sedet ad dextram Salvatoris, qui in superna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac pereg
Abbreviated transcription (Latin):
neraret. Et quidem laude dig¬
na est pia simplicitas eoꝵ. qͥ
fidutia deuote. mentis sede¬
re in regno circa dnm̃ posce¬
bant: sea multo dignius lau¬
dabitur prudens humilitas
eius: qui conscientia ꝓprie
ctus esse in domo d̃i mei: ma¬
gis quam habitare intab̃na¬
culis peccatoꝵ. Nesciebant
quid peterent: qui sublimita
Sed celestis eos magister quid
primo querendum esse insimi¬
ans. reuocat ad uiam. laboris:
qua ad brauium ꝑtingere pos¬
sint retributionis. Potestis in¬
quit bibere calicem quem ego
bibiturus sum : Calicem qͥp¬
pe suum dicit amarituoinem
passionis: que infidelium a¬
cerbitate crebro iuistis offertꝰ
Nam hanc quisq humi liter
pacienter. gaudenter. ꝓ xp̃o
illo regnabit. Quia ergo filii
zebedei cum illo sedere desida¬
bant: ammonet eos primo pas¬
sionis sue sequi exempla. & ita
men appetere. Quem uiuendi
ordinem cunctis fidelib sequen¬
dũ docet apłs dicens. Si enim
complãtati facti sumus. simili
illi. Possumus. M entẽ qͥdem

Expanded text:
neraret. Et quidem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens humilitas ejus, qui conscientia  Al.,ctus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui sublimitatSed coelestis eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Calicem suum dicit amaritudinem passionis, quae infidelium acerbitate crebro justis offertur. Nam hanc quisquis humiliter, patienter, gaudenter pro Christo miter regnabit. Quia ergo filii Zebedaei dum illo sedere desiderabant, admonet eos primo passionis suae sequi exempla, et itamen appetere. Quem vivendi ordinem cunctis fidelibus sequendum docet Apostolus, dicens: Si enim complantati facti sumus similituilli: Possumus. Mentem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
facit angłos suos sp̃c: ꝯmini¬
stros suos ignẽ urentẽ. Sed
querit forte aliquis: quis
sit iste herodes. quis ue frater
eius :÷ que etiam herodias. de
quib sermo ẽ. Herodes iste
qui ⁊ iohem decollauit. ⁊ in
passione redemptoris nr̃i pi¬
lato assensum p̃buit: filius
ẽ herodis illius. sub quo dñs
natus ẽ. Qui cũ post natiui¬
tatem dñicam pauco tempo¬
re reguaret. sicut eugłica testa¬
tur historia: archelaus filius
eius successit ei inregnum. Qͤ

Expanded text:
facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; q