comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ramoth galaad: et iosaphat erat ms
ia regaui. Cui achab defens enat snhe¬
bitu militari. uel ne cognosc̾etur as¬
ris. Rex enĩ syrie p̃ceperat pncipis
belli. ut reliquos non curantes. solus
achab sanguinẽ qͣrerent. Et ꝓpt̾ea
impetu facto. pugnabant contͣ iosa¬
ꝑhat. Qui cũ exclamasset conuocans
suos: intellexerunt syri ñ ee̾ achab.
et cessauerunt ab eo. Unus autẽ aͥi¬
gens sagictam in incertũ: ꝑcussita¬
chab int̃ pulmonẽ ⁊ stomachũ. et
tus a bello. Mortuus ẽ. achab: et dͥe¬
latus in samariam. et sepultus ibi
iuxta domũ eburneam quã edifica¬
uerat. Et dũ lauarent muliercule.
currũ et habenas in piscina samari:
linxer̃ canes sanguinẽ eius iuixtaũ¬
bum helye. Et regnauit ochoriasfi¬
lius eiꝰ ꝓ eo. Porro iosaphath redeun¬
ti occurrit hẏeu filius anam argu
ens. quod imꝑio p̃buisset auxiliũ.
Iosaphat uͦ regnauit
erat cũ regnare cepisset: et uiginti¬
qͥnq annis regnauit. Cepit aiteni

Expanded text:
Ramoth Galaad, et Josaphat erat in stola regali . Cui Achab differens erat in habitu militari, vel ne cognosceretur a Syris: rex autem Syriae praeceperat principibus belli, ut reliquos non curantes, solius Achab sanguinem quaererent. « Et propterea impetu facto pugnabant contra Josaphat. Qui cum exclamasset convocans servos, intellexerunt Syri non esse Achab, et cessaverunt ab eo. Unus autem dirigens sagittam in incertum percussit Achab inter pulmonem et stomachum, et tus a bello. Mortuus est autem Achab, et delatus est in Samariam, et sepultus ibi juxta domum eburneam, quam aedificaverat. » Et dum lavarent mulierculae currum et habenas in piscina Samariae, linxerunt canes sanguinem ejus, juxta verbum Eliae: « Et regnavit Ochozias filius ejus pro eo. » Porro Josaphat redeunti occurrit Jehu, filius Anani arguens eum, quod impio praebuisset auxilium. Josaphat vero regnavit erat cum regnare coepisset, et viginti annis regnavit. Coepit autem
Abbreviated transcription (Latin):
Quis erit dux eoꝵ:Qͥ respondit. Tu.
Et inuenit achab filios principũ. du¬
centos triginta duos. et egressus cum
eis. Cumq nunciatũ eet benadas qͥ
egressi e̾e̾nt de samaria: misit in ꝯ¬
etrsum eoꝵ uiros dicens. siue aoda¬
cem. siue ad p̃lium uen̾int. app̃hei¬
dite eos uiuos. filii uͦ pͥncipum. pa¬
et sẏriam magna plaga. Tunc aees¬
sit ꝓpħa ad achab dicens. Confortaũ
te dñs. ide qͥd facias ei. Seqͣnti an¬
si dic̾ẽt. Neccesse. ẽ. tͥ ut habeas dm̃
ꝓpicium. Tunc dixer̃ serui benadab
ad eũ. Dii montium sunt dii eorũ. Et
pugnauimꝰ cũ eis in montib. et ideo
uicert̃ nos. Pugnemꝰ gͦ in campests
uͥ dii eorũ nichũ possunt: et obtine¬
bimꝰ eos. Tu autẽ fac ũbum hoc. l¬
moue ab exercitu reges qͥa mhertes
sunt. et pone pͥncipes ꝓ eis: et instau¬
ra numerũ pugnatoꝵ: qͦs ante ha¬
biusti.

Expanded text:
Quis erit dux eorum? Qui respondit: Tu. » Quis erit dux eorum? Qui respondit: Tu. » Et invenit Achab filios principum ducentos triginta duos et egressus est cum eis. Cumque nuntiatum esset Benadab, quod egressi essent de Samaria, misit in occursum eorum viros, dicens: Sive ad pacem, sive ad praelium venerint, apprehendite eos vivos. Filii vero principum peet Syriam plaga magna. Tunc accessit propheta ad Achab, dicens: Confortavit te Dominus; vide quid facies ei. Sequenti ansi dicat: Necesse est tibi ut habeas Dominum propitium. Tunc dixerunt servi Benadab ad eum: Dii montium sunt dii eorum, et pugnavimus cum eis in montibus, et ideo vicerunt nos. Pugnemus ergo in campestribus, ubi dii eorum nihil possunt, et obtinebimus eos. Tu autem fac verbum hoc: Amove ab exercitu reges, quia inertes sunt, et pone principes pro eis, et instaura numerum pugnatorum, quos ante habuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. uł stipitẽ. uł cẽspidem cõpor¬
taũ̾int: tantũ extruent agg̃em: qͥ
equabit᷑ muris samarie. et t̾re int̾
posite. et ita ex ęquo pugnabunt uo¬
b̾cum. & resꝑondit rex isrł. Dicite
ei. Non głetur accinctꝰ. eque ut dis¬
cinctus. &.ẽ. sensus. Ad huc. esaceine¬
tus armis. et res est in pendulo. Ho
.i. depositis. Quasi dicẽt. Non potest
gloriari sic p̾liator: sicut ⁊ uictor.
cinctus. atq discinctꝰ. Quasi dic̃et.
añ uictoriam ñ potest głiari accinetꝰ
muititudine: nec discinctꝰ .i. carens
multitudine. qͥa sepe pauei uinet
multos. Porro benadab cũ regib
narent eam: timuit achab nmis.
Et ecce unus ꝓpħa confortauit eũ.
micheas ut quidã tradunt : et aie.
ħ dicit oñs. Ego tradã hanc muiti¬
tudinem in manu tua hodie. ut
scias qͥa ego sum dñs. Et ait achab.
ꝑ quẽ : Qui respondit. ꝑ pedissecos i fi¬
los principũ ꝓuinciarũ. Et ait achab.

Expanded text:
unum, vel stipitem, vel cespitem comporunum, vel stipitem, vel cespitem comportaverint tantum, exstruent aggerem, qui aequabitur muris Samariae, et terrae intus positae, et ita ex quo pugnabunt vobiscum. Et respondit rex Israel: Dicite ei: « Non glorietur accinctus aeque, ut discinctus. » Et est sensus: Adhuc es accinctus armis, et res est in pendulo. Nol depositis. Quasi dicat: non potest gloriari sic praeliator, sicut victor; vecinctus, atque discinctus. » Quasi dicat: Ante victoriam non potest gloriari accinctus multitudine, nec discinctus, id est carens multitudine, quia saepe pauci vincunt multos. Porro Benadab cum regibus » Cumque expugnarent eam timuit Achab nimis. Et ecce unus propheta confortavit eum, Michaeas, ut quidam tradunt, et ait: « Haec dicit Dominus: Ego tradam omnem hanc multitudinem in manu tua hodie, ut scias quia ego sum Dominus. Et ait Achab: Per quem? Qui respondit: Per pedissequos principum provinciarum. Et ait Achab:
Abbreviated transcription (Latin):
hełysens. ut ait iosephꝰ. et curren
post helyam: ait. Osculer oro te pa¬
trem meũ. et matrẽ meam. et se¬
quar te. ꝙ reũsus mactauit par
boũ. et coxte illud ĩ lignis aratri.
et dedit escas contͥbulib. et surgen
secutꝰ ẽ hesyam. et ministrabat ei.
os. & omne qͦd placuerit eis. tollet et eoꝵ¬
de domo tua. ⁊ domib seruorũ tuo¬
rum. etiã uxores et lib̃os. Et mniit
achab consiliũ eũ semorib. Quidi¬
xerunt. Non acquiescas illi. Et res¬
pondit achab nuinciis benadab. Dici¬
de dño meo: Omuia que iussisti in
autẽ rem fac̃e non possũ. scilicet de
uxorib or liberis. Et indignatus be¬
nadab: remisit ad eũ dicens. ħ faci¬
ant mͥ dii. et hec addant. si suffece¬
rit puluis samarie pugilł omnis po¬
puli mei : qui sequitur me. Sama¬
ria habebat interiꝰ t̾ram pene mu¬
ris equalẽ. & ẽ. sensus. Tanta ẽ. iui
ticudo mecũ. ut si singul lapidem

Expanded text:
Eliseus, ut ait Josephus. Et currens Eliseus, ut ait Josephus. Et currens post Eliam ait: « Osculer, oro te, patrem meum, et matrem meam, et sequar te. Et reversus mactavit par boum, et coxit illud in lignis aratri, et dedit escas contribulibus, et surgens secutus est Eliam, et ministrabat ei.os, et omne quod placuerit eis tollent de domo tua; et de domibus servorum tuorum, etiam uxores et liberos . » Et iniit Achab consilium cum senioribus. Qui dixerunt: Non acquiescas illi: Et respondit Achab nuntiis Benadad: « Dicite domino meo: Omnia quae jussisti in autem rem facere, non possum, » scilicet de uxoribus, et liberis. Et indignatus Benadab remisit ad eum, dicens: « Haec faciant mihi dii, et haec addant, si suffecerit pulvis Samariae pugillis omnis populi mei, qui sequitur me. » Samaria habebat interius terram pene muris aequalem, et est sensus. Tanta mecum est multitudo, ut, si singuli lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. s ñ in igne dñs. Quarco tͥnsi¬
u̾it sibilus aure tenuis. et cũ eo dñs.
ꝙ oꝑuit hełyas uultũ suũ pallio.
& stecit in ostio spelunce. ⁊ dñs tran¬
siens dixit ad eũ. Quid hic agis he¬
mei. unges arahel regẽ suꝑ sẏriã.
et hyeũ filium nãr regẽ suꝑ isrł.
hely seũ autẽ filiũ saphat de abeida
un gues ꝓpħam prode. Et isti tres
interficient ydolatras de isrł. auoᷤ
arahel. alios hẏeu. alios hesyseus.
et relinqͣm m̃ in isrł septẽ milia ui¬
roꝵ. quoꝵ genua ñ sunt curuata¬
ante baai. nec osculati st̃ manũ eiꝰ.
&r nota qa hel̾as non alit̾ unxit ara¬
hel .nͥ quod predixit ꝑ helyseum eũ
regem futum. hyeu uͦ nec ipse nec
missus ad helyseo. helyseũ uͦ non un¬
xit. nͥ quia palliũ sutĩ posuit suꝑ
eum. Non enĩ in lege ungebantur
nͥrex ⁊ sacerdos. Ptofectus gͦ helẏa ᷤᷤ
iuenit duodecĩ inros arantes. in
duodecĩ nigis boũ. quoꝵ unꝰ erat
hełyseus: et posuit helyas pallium

Expanded text:
ignis, sed non in igne Dominus. Quarto transiit sibilus aurae tenuis; et cum eo Dominus. Et operuit Elias vultum suum pallio, et stetit in ostio speluncae. Et Dominus transiens dixit ad eum: « Quid hic agis, Emei « inunges Hazael regem super Syriam, et Jehu filium Nansi regem super Israel, Elisaeum autem filium Saphat de Abela inunges prophetam pro te. Et isti tres interficient idololatras de Israel, alios Hazael, alios Jehu, alios Eliseus, et relinquam mihi in Israel septem millia virorum, quorum genua non sunt curvata Baal, nec osculati sunt manus ejus. » Et nota quod Elias non aliter unxit Hazael, nisi quod praedixit per Eliseum eum regem futmissus ab Eliseo. Eliseum vero non unxit, nisi quod pallium suum posuit super eum. Non enim in lege ungebantur, nisi rex et sacerdos. Profectus ergo Elias invenit duodecim viros arantes, in duodecim jugis boum, quorum unus erat Eliseus, « et posuit Elias pallium
Abbreviated transcription (Latin):
dñm sedentẽ et angelos assistentes
ei. bonos adextris. malos a sinistris.⁊
ait. Quis decipiet achab. ut ascendat
et cadat in ramoth galaad: Hoc enim
exigebant merita eiꝰ. Et dixit unus
a sinistris. Ego ero spũs m̃dax in ore
ꝓpħarum eiꝰ. Cui dñs. Decipies ⁊ p̃¬
ualebis. Tunc sedechias ꝑcussit mi¬
cheam in maxuiam et ait. Me ned¬
misit sp̃s dñi. et locutꝰ est tͥ Cu
cheas. uisiurꝰ es qñ absconderis incur¬
culo tamꝙͣ de prehensus. in menoai

Expanded text:
Dominum sedentem, et angelos assistentes Dominum sedentem, et angelos assistentes ei, bonos a dextris, malos a sinistris, et ait: Quis decipiet Achab, ut ascendat, et cadat in Ramoth Galaad. » Hoc enim exigebant merita ejus. Et dixit unus a sinistris: « Ego ero spiritus mendax in ore prophetarum ejus. Cui Dominus: Decipies, et praevalebis. Tunc Sedecias percussit Michaeam in maxillam et ait: Mene dimisit spiritus Domini, et locutus est tibi? Cui Michaeas: Visurus es quando absconderis in cubiculo, tanquam depreh
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Ascende. et dñs dabit eã in
manu regis. Et ait iosaphat. Num
est hic propħa dñi. Cui achab. Re¬
mansit unus micheas filiꝰ hyemla.
s odi eũ : quia ñ prophetat mͥboñ.
et hortabatur eũ nuncius : ut bo¬
na regi dic̃et: sicut et alii. Qui res¬
pondit. Hiuit dñs. quia quod eĩq
dixerit mͥ dñs: hoc loquar. Porro
in pseudo ꝓpħis erat sedechias ferẽs
cornua ferrea. dicens ad achab.
hec dicit dñs. his uentilab̾ syriam.
donee deleas eam. id÷ hoc signũ
do tͥ. quia uentilab̾ syriam. Tũc
quesiuit achab a michea. id ipsũ
quod quesierat ab aliis. Qui respõ
ut ñ loquaris mͥ.nͥ quod uerũ. ẽ.
innomine dñi. Tunc micheas.ui
di isrł disꝑsum quasi oues sine pas¬
tore.  ait mͥ dñs. Non habent isti
dñm. reuertantur. Q intelligens a¬
chab quod p̃dicet ei se moriturũ: di¬
xit ad iosaphat. Uides quia ñ ꝓpħat
mͥ bonũ. Tunc addidit micheas. Uidi

Expanded text:
runt: Ascende, et Dominus dabit eam in runt: Ascende, et Dominus dabit eam in manu regis. Et ait Josaphat: Num est hic propheta Domini? Cui Achab: Remansit unus Michaeas filius Jemla, » sed odi eum, quia non prophetat mihi bonum; aeas, et hortabatur eum nuntius, ut bona regi diceret, sicut et alii. Qui respondit: « Vivit Dominus, quia quodcunque dixerit mihi Dominus hoc loquar. Porro in pseudoprophetis erat Sedecias ferens cornua ferrea, et dicens ad Achab: « Haec dicit Dominus: His ventilabis Syriam, donec deleas eam, » id est hoc signum do tibi, quia ventilabis Syriam. Tunc quaesivit Achab a Michaea idipsum quod quaesierat ab aliis. Qui respondut non loquaris nisi quod verum est in nomine Domini. Tunc ait Michaeas: « Vidi Israel dispersum, quasi oves sine pastore. Et ait mihi Dominus: Non habent isti dominum, revertantur. » Et intelligens Achab, quod praediceret ei se moriturum, dixit ad Josaphat: « Vides quia non prophetat mihi bonum. Tunc addidit Michaeas: Vidi
Abbreviated transcription (Latin):
dabit domũ tuã sicut domũ ieroboã.
⁊baasa. s ⁊de ierabel dicit dñs. ca¬
nes comedent iazabeb in agͦ ierra¬
hel. Achab gͦ timens ualde scidit
uestem suã. et operuit se cilicio.⁊
dormiuit in sacco. et ambulauit
demisso capite Et ait dñs ad helyã.
Quia humiliatꝰ. ẽ. achab corã me. ñ
inducam malũ hoc indieb eiꝰ.s in
dieb filii sui. Forte dimissum ẽ. ei poca¬
tũ ꝓpt̾ p̃sentẽ iusticiã. Transier̃ gͥ tres
fedus quod inierant.
titerĩ autẽ iosaphat rex iuda acce¬
pit uxorẽ filio suo iorã. athaliã filiã
achab ⁊ iezabel. et ꝑ affinitatẽ con¬
federati sunt. rex iuda ⁊ rex isrł.
Tunc descendit iosaphat ad regẽ
isrł uidendũ. et eo p̃sente dixit a¬
chab seruis suis. Hrã est ramoth
quȩ.ẽ. in galaad. Cur negligimꝰ
eam tollere de manu regis syrie:
Et ait ad iosaphat. Uenies ne mecũ
ad p̃liandum in ramoth galaad :
Qui respondit. Sicut egoᷤ ita et tu.
ad pugnandũ an quiescam᷑. qͥ dixe¬

Expanded text:
mum tuam, sicut domum Jeroboam et Baasa. Sed et de Jezabel dicit Dominus: Canes comedent Jezabel in agro Jezrahel. » Achab ergo timens valde, scidit vestem suam, et operuit se cilicio, et dormivit in sacco, et ambulavit demisso capite. Et ait Dominus ad Eliam: « Quia humiliatus est Achab coram me, non inducam malum hoc in diebus ejus, sed in diebus filii sui. » Forte dimissum est ei peccatum propter praesentem justitiam. « Transierunt igitur tres  propter foedus quod inierant. Interim autem Josaphat rex Juda accepit uxorem filio suo Joram Athaliam filiam Achab, et Jezabel, et per affinitatem confoederati sunt rex Juda et rex Israel. Tunc descendit Josaphat ad regem Israel videndum, et eo praesente dixit Achab servis suis: « Nostra est Ramoth quae est in Galaad, cur negligimus eam tollere de manu regis Syriae. Et ait ad Josaphat: Venies ne mecum ad praeliandum in Ramoth Galaad? Qui respondit: Sicut ego, ita et tu, ad pugnandum, an quiescam? Qui dixe
Abbreviated transcription (Latin):
Et comeait hehyas. et ambinauit in
fortitudine eybi illius. qdraginta die¬
b ⁊ qͣdraginta noctib usq ad mon¬
dem dei oreb. in quo apparuit dñs mo¬
ysi. in rubo. et mansit ibi hełyas in
spelunca. et ait dñs ad eum. Quid hic
agis helya: Qui respondit. Telatus
sum adu̾sus isrł ꝑ te. Nlam altaria
tua destruxerunt. ꝓpħas tuos occi¬
der̃. et relictus sũ ego solus. et quert̃
animã meã. et aufugi. Et ait dñs
ad eũ. Egred̾e: et transibit dñs corã
te. Tria tam̃ uisibilit̃ transier̃. inqͥb¬

Expanded text:
et ambulavit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb, » in quo apparuit Dominus Moysi in rubo. Et mansit ibi Elias in spelunca. Et ait Dominus ad eum: « Quid hic agis, Elia? Qui respondit: Zelatus sum adversus Israel pro te. Nam altaria tua destruxerunt, prophetas tuos occiderunt, et relictus sum ego solus, et quaerunt animam meam, et aufugi. Et ait Dominus ad eum: Egredere, et transibit Dominus coram te. » Tria tamen prius visibiliter transierun
Abbreviated transcription (Latin):
dat nubes. Erat enim aer serenist¬
mus. & are puer. Non est qͥcꝙͣ. Et
misit eũ septies. Septima autem
uice ascendebat nubecula de mari
orefescens usq ad hominis qͥntitatẽ.
erait hesyas ad achab. Descende
qto in ierrahel: ne ce occuꝑet plu¬
na. St ecce contenebrati stͥ cȩli.
m. quibes et uentꝰ: et pluuia facta
es granois. Festinauit autẽ achab.
en ierrahei. & facta ẽ. manus dñi.
fu helyam. et currebat ante achab
souer intraret urbẽ. Cũq accepisse
ierabel que fecerat helyas ꝓphecis
ens indignata misit nuncios ad he¬
yam dicens. Hȩc faciant mͥ dii et hec
pdoant nͥ cras hora hac posuero ani¬
mã tuã. sicut tu posiusti animam
bersabee. et dimisit ibi puerũ
sium ionã. ut tradunt. et solus int¬
utm desertum uiã unius dici. Et se¬
dens subt̾ unam iuniꝑum. orauit
ut moreret᷑ dicens se ñ e̾e̾ meliorem
i. digniorẽ uita. patrib. ut ilł per¬

Expanded text:
dat nubes. » Erat enim aer serenissdat nubes. » Erat enim aer serenissimus. Et ait puer: « Non est quidquam. » Et misit eum septies. Septima autem vice ascendebat nubecula de mari, excrescens, usque ad hominis quantitatem. Et ait Elias ad Achab: « Descende cito in Jezrahel, ne te occupet pluvia. » Et ecce contenebrati sunt coeli, et nubes, et ventus, et pluvia facta est grandis. Festinavit autem Achab in Jezrahel, et facta est manus Domini super Eliam, et currebat ante Achab, donec intraret urbem. Cumque accepisset Jezabel, quae fecerat Elias prophetis suis, indignata misit nuntios ad Eliam dicens: « Haec faciant mihi dii, et haec addant, nisi cras hac hora posuero animam tuam, sicut tu posuisti animam Bersabee, et dimisit ibi puerum suum, » Jonam, ut tradunt, « et solus intravit in desertum viam unius diei. Et sedens subter unam juniperum, oravit ut moreretur ibi, » dicens, se non esse meliorem, id est digniorem vita, patribus, ut, illis per
Abbreviated transcription (Latin):
aut in diũsorio.ẽ. E dix̃ helyas adpo¬
pulũ. Accedite. & p̃sente ppło cupi¬
uit altare dñi. quod destrutũ fue.¬
rat .i. destruxit altare illoꝵ. et mn¬
dauit locũ. ut ibi fac̃et altare nouũ
dño. Et tulit duodecĩ lapides iura
nume Trũ tribuũ isrł. et edificautt
ex eis astare in nomine dñi isrł. Et fe¬
cit aqͦ ductũ in circuitu altaris. ꝑdi
loca. et ligna suꝑposuit. Et m̃brabi¬
uis. Precepitq afferi aqͣm. forte e
mari uicino: et effudit suꝑ holoca¬
tum & ligna. Et facta ẽ. trina effu¬
sio aque.usq ad impletionẽ aqͥ due¬
tus: ne forte putaret᷑ arte magica
de uiscerib derre suscitasse ignem
quia dues dñs ds̃ͤ descendens ignis
tem cyson. et interfecit eos ibi hely¬
as & ait ad achab. Ascende et come¬
de ante descensum pluuie. Lome¬
dente achab. helẏas ascendit mĩticẽ
carmeli. et pronus in t̾ram capite in¬
clinato int̃ genua orabat. R at ad¬
ĩuide puerũ suũ. Uade contͣ mare. si als¬

Expanded text:
aut in diversorio est. Et dixit Elias ad populum: Accedite. Et praesente populo curavit altare Domini, quod destructum fuerat, » id est destruxit altare eorum, et mundavit locum, ut ibi faceret altare novum coram Domino. « Et tulit duodecim lapides juxta numerum tribuum Israel, et aedificavit ex eis altare in nomine Domini Israel. Et fecit aquaeductum in circuitu altaris per duo loca. Et ligna superposuit, et membra bovis, praecepitque afferri aquam, » forte de mari vicino, « et effudit super holocaustum et ligna. Et facta est terna effusio aquae, usque ad implectionem aquaeductus, ne forte putaretur arte magica de visceribus terrae suscitasse ignem.quia tu es Dominus Deus. Et descendens ignis tem Cison, « et interfecit eos ibi Elias. Et ait ad Achab: Ascende et comede ante descensum pluviae. Et comedente Achab, Elias ascendit verticem Carmeli, et pronus in terram capite inclinato inter genua orabat, et ait ad puerum suum: Vide contra mare, si ascen
Abbreviated transcription (Latin):
t negnauit achab suꝑ isrł.
uiginti duob annis. Eam̃ iose¬
phus ait unginti annis. et duob nĩsi¬
b. Nec suffecit achab ut ambulare
iuiis ieroboã: s intͦduxit ydola gen¬
tiũ inisrł. et dux̃ uxorẽ iez abel. filiã
metabal regis sẏdonioꝵ. Et ȩdificaũ
in samaria phanũ. et altare baal. ⁊
adorauit eũ. In dieb eiꝰ reedificauit
ahyel de bethes hiericho. Cumq po¬
muniret: mortuus est segub. nouis¬
simus fulnus eiꝰ iuxta nt̃pre cationẽ
iosue. & misit dñs helyam thesbitẽ
de habitatorib galaad ad achab. qͥ
ait ad regẽ. Uiuit dñs ds̃ ifrł. in cuiꝰ
ꝯspectu sto: si erit annis his. ros et
pluuia nͥ uixta oris mei ũba. a poyo¬
pesis ẽ. Ux ponitur.si.p. non. Et que¬
rebat achab animã helẏe. Qui fugit
ex pcepto dñi. et latuit in torrente
chariht. qͥ ẽ. ꝯtͣ iordanẽ. Corui autẽ
deferebant ei panẽ. et carnes mane
sex. Et ait dñs ad helyam. Uade in
sarepta sydonioꝵ. p̃cepi enĩ ibi mu¬

Expanded text:
egnavit Achab super Israel viginti et duobus annis . » Tamen Josephus dicit viginti annis duobus mensibus. « Nec suffecit Achab, ut ambularet in viis Jeroboam, sed introduxit idola gentium in Israel, et duxit uxorem Jezabel filiam Ethbaal regis Sidoniorum, et aedificavit in Samaria fanum, et altare Baal et adoravit eum. In diebus ejus reaedificavit Hiel de Bethel Jericho. » Cumque pomuniret, mortuus est Segub novissimus filius ejus, juxta imprecationem Josue. « Et misit Dominus Eliam Thesbitem de habitatoribus Gait ad regem: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto, si erit annis his ros et pluvia, nisi juxta oris mei verba; aposiopesis est, vel ponitur si, pro non, et quaerebat Achab animam Eliae. Qui fugit ex praecepto Domini, et latuit in torrente Carith, qui est contra Jordanem. « Corvi autem deferebant ei panem, et carnes, maneEt ait Dominus ad Eliam. Vade in Sarephta Sidonio
Abbreviated transcription (Latin):
ost t̾eiũ annũ ariditatis &e fa
suꝑ terram. Erat autẽ fames uehe¬
mens in samaria. cuiꝰ etiã meminit
menander. in gestis sydonioꝵ. Et ha¬
eos pane et aqua. Propt̃ qd̾ post ea sp̃o
ꝓphecie donatꝰ ẽ. Ad quem dix̃ achab.
Descendamꝰ ad conualles ⁊ qͤramus
pascua eqͥs et mulis. Et dnuserunt
sibi regiones. Occurrit autẽ helyas
abdie in uia dicens. Uade et dic dño
tuo. Adest helyas. & ue. Quid pecca¬
ui:Quando ninciabo achab ad est he¬
lyas: spẽ dñ adsportabit te in locum

Expanded text:
ost tertium annum ariditatis et famiam super terram . » Erat autem fames vehemens in Samaria, cujus etiam meminit Menander in Gestis Sidoniorum. « Et haeos pane et aqua: » Propter quod postea spiritu prophetiae donatus est. Ad quem dixit Achab: « Descendamus ad convalles, et quaeramus pabula equis et mulis. » Et diviserunt sibi regiones. Occurrit autem Elias Abdiae in via, dicens: « Vade, dic domino tuo: Adest Elias. At ille: Quid peccavi? Quando nuntiabo Achab, adest Elias, spiritus Domini asportabit te in l
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħe baal multi st̃. Bentur nob̾
duo boues. illi eligant bouẽ unum
cuiꝰ frusta ponant suꝑ ligna igne
ñ subposito. et ego faciã similiter de
alt̾o boue. Ipsi inuocabunt deos suos.
et ego dm̃ meũ. & qͥ exaudierit dan¬
do ignẽ de sublimi: ipse fic ds̃. Et
baal fecissent qͦd dixerat. inuocabar
baal a mane tisq ad meridiem ea
transiliebant altare quod fecerant
x incidebant se scđm ritũ suũ. lisi¬
olis. ut sanguine ꝑfundentur. Den¬
nes enĩ pluruiũ delectantur obatio¬

Expanded text:
etae Baal multi. Dentur nobis duo boves, illi eligant bovem unum, cujus frusta ponent super ligna igne non supposito, et ego faciam similiter de altero bove. Ipsi invocabunt deos suos, et ego Deum meum, et qui exaudierit, dando ignem de sublimi, ipse sit Deus. » acerdotes Baal fecissent quod dixerat, « invocabant Baal a mane usque ad meridiem, et transiliebant altare, quod fecerant, et incidebant se, juxta ritum suum lanceolis, ita ut sanguine perfunderentur. » Daemones enim plur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ficiet me. Seruus autẽ tuus timae
dñin ab infantia sua. Et respondit
hełyas. Uiuit dñs qͥa hodie apparebo
achab. & uocatus achab ꝑ abdiam.
occurrit heliȩ. & ait. Tune es ille qͥ
ꝯturbas isrł : Qui respondit. Non ego
turbaui. s tu ⁊ domꝰ patͥs tui: qui
relinquentes dñm. sequuti estis ba¬
al.ueruntam̃ ꝯgrega ad me omnẽ
isrł in monte carmeli. et ꝓpħas baal
quadringentos qnqͣginta. et ꝓpħas
lucorũ quadringentos. qͥ comedunt
de m̃sa ierabel. Et congregati st̃. po

Expanded text:
ficiet me. Servus autem tuus timet Dominum ab infantia sua. Et ait Elias: Vivit Dominus, quia hodie apparebo Achab. » Et vocatus Achab per Abdiam, occurrit Eliae, et ait: « Tune es ille? qui conturbas Israel. Qui respondit: Non ego turbavi, sed et tu, et domus patris tui, qui relinquentes Dominum secuti estis Baal. Verumtamen congrega ad me omnem Israel in monte Carmeli, et prophetas Baal quadringentos quinquaginta, et prophetas lucorum quadringentos qui comedunt de mensa Jezabel. » Et congregati sunt po
Abbreviated transcription (Latin):
rium ꝑanẽ.: tͥ ⁊ filio tuo facies pꝰea.
hec enĩ dicit dñs. ydria farine ñ de¬
ficiet. nec lechitꝰ olei minuet᷑ donec
pluat suꝑ t̾ram. Fuitq helyas apud
uiduam tempore aliqͦ. Post ħ mor¬
tuus ẽ. filiꝰ mulieris. Quȩ dixit ad
helyam. Cur ing̾ssus es ad me uir
dei: ut rememorarent᷑ iniqͥtates
mee.i. magis apparerent ex contra¬
rio eqͥtatis tuę : et ideo int̾ficerecur
fuiꝰ ms̃. Et posuit hełyas puerũ su¬
per lectũ suum. in cenacuio suꝑior.
& expandit se suꝑ puerũ tͥb uicib
et clamauit ad dnm: et reuixit pu¬
er. Qm recipiens mulier ait. Nunc
cognoui: qm̃ uir dei es tu. Hunc
puerũ tradunt hebres fuisse ionã

Expanded text:
 filio tuo facies postea. Haec enim dicit Dominus: Hydria farinae non deficiet, nec lecythus olei minuetur, donec pluat super terram. Fuitque Elias apud viduam tempore aliquo. Post haec mortuus est filius mulieris. Quae dixit ad Eliam Cur ingressus es ad me, vir Dei, ut rememorarentur iniquitates meae, » id est magis apparerent ex contrario aequitatis tuae, « et ideo interficeretur filius meus. » Et posuit Elias puerum super lectum suum in coenaculo superiori, et expandit se super eum tribus vicibus, et clamavit ad Dominum, et revixit puer. Quem recipiens mulier ait: « Nunc cognovi, quoniam vir Dei es tu. » Hunc puerum tradunt Hebraei fuisse Jonam
Abbreviated transcription (Latin):
phemũ dignum morte: erit anima
tua ꝓ anima eiꝰ .i. ipse de int̃ficiet.
Riratꝰ rex ꝓpħe: iussit eum clausũ
iuxta palacium regis. ⁊ dixit ad eũ
rex. Da michi uineam tuã.ut faciã
in ea ortum olerum. daboq tͥ pro ea
uneã meliorem. uł p̃cium. Qͥ respõ¬
dit. ꝓ pituis sit mͥ dñs. nedẽ hedita¬
tem patrũ meoꝵ tͥ. Quasi dic̃et: non
possum. ħeditas relicta. ẽ. mͥ a patͥb
ut relinquã eã post̾is. Et contristatꝰ
rex: ꝓiecit se in lectum. et nolebat
comedẽ. Et ꝯfortauit eũ ierabel dicen ᷤ.
equo animo esto. Ego dabo tͥ uincã
naboch. Et scriꝑpsit secreto litteras ex
nomine achab. et anulo eiꝰ signatas.
ad iudices ierrahel. ut conuentum
facerent. et ieiunarent tamꝙͣ dei
iudiciũ facturi. et sũmitt̾ent ceste
adũsum naboth qͥ dic̃ent. Benedixit
ita. & iapidatꝰ. ẽ. naboth extra euuta¬
tem ierrahel. Cũ gͦ accepisset achab¬
descenãebat in umeã ut possidet eã.

Expanded text:
phemum dignum morte, erit anima phemum dignum morte, erit anima tua pro anima ejus, » id est ipse te interficiet. Et iratus rex prophetae jussit eum clausum juxta palatium regis . Et dixit ad eum rex: « Da mihi vineam tuam, ut faciam in ea hortum olerum, daboque tibi pro ea vineam meliorem, vel pretium. Qui respondit: Propitius sit mihi Dominus, ne dem haereditatem patrupossum; haereditas relicta est mihi a patribus, ut relinquam eam posteris. Et contristatus rex projecit se in lectum, et nolebat comedere, et confortavit eum Jezabel dicens: « Aequo animo esto, ego dabo tibi vineam Naboth. » Et scripsit secreto litteras ex nomine Achab, et annulo ejus signatas, et ad judices Jezrael misit, ut conventum facerent, et jejunarent, tanquam Dei judicium facturi, et submitterent testes adversum Naboth, qui dicerent. « Benedixiita, et lapidatus est Naboth extra civitatem Jezrahel. Cum ergo accepisset Achabdescendebat in vineam, ut possideret eam.
Abbreviated transcription (Latin):
o homine festinant adduxeruant de¬
parabad eum. Et leuauuit eũ achab
recum in curru suo. et dixit aden
benanib. Cintates qͦs tulit pat nĩs
upat tuo: reddam ÷. fact̾ plache¬
a indamasco .i. forum rerum uena¬
nini. sicut fecit ꝑat̾ m̃s in samaria.
cumq sed̾ati e̾ent rediert̃ ad au̾a.
cinc micheas dixit ad socium suui.
e. Inueniensq uirũ alt̾um: dixit ad
eum. ꝑeute me in capite. Qui uul¬
nerauit eũ. Tunc ꝓpħa niutato uul¬
ei asꝑsione puli̾us ⁊ sanguinis: ela¬
mauit ad regem in uia. Eum ee̾mus
iplio: addux̃ uir unus captiuũ su¬
um ad me dicens. Custodi istũ. Qui
si lapsus fuerit: erit anima tua ꝓ
talentum argenti appendes. Cũ au¬
tẽ u̾terem me huc atq illuc: subito
non comparuit. & ait rex. Iudiciũ
tuum ẽ. quod ipse decreuisti. Aiteru¬
trum neccesse. ẽ. facias ei. Tunc lota
facie agnitus. ẽ. ꝓpħa a rege: & ait.
ħ dicit dñs. Quia dimisisti uirũ bias¬

Expanded text:
pro omine festinantes adduxerunt Bepro omine festinantes adduxerunt Benabad ad eum. Et levavit eum Achab secum in curru suo, et dixit ad eum Benabab: Civitates quas tulit pater meus a patre tuo, reddam tibi. Fac tibi plateas in Damasco, » id est forum rerum venalium; « sicut fecit pater meus in Samaria. » Cumqe foederati essent redierunt ad propria Tunc Michaeas dixit ad socium suum iest. Inveniensque alterum virum, dixit ad eum: « Percute me » in capite. Qui vulneravit eum. Tunc propheta mutato vultu, aspersione pulveris et sanguinis, clamavit ad regem in via: Cum essemus in praelio, adduxit vir unus captivum suum ad me dicens: « Custodi istum; qui si lapsus fuerit, erit anima tua prtalentum argenti mihi appendes. » Cum autem verterem me huc atque illuc, subito non comparuit. Et ait rex: « Judicium tuum est, » quod ipse decrevisti, alterutrum necesse est facias ei. Tunc lota facie agnitus est propheta a rege, et ait: « Haec dicit Dominus; quia dimisisti virum blas
Abbreviated transcription (Latin):
p orro filii isrł. castra metati st̃ contͣ
eos. qͣs duo parui greges caprarũ.
Sẏri autẽ repleuert terrã. Et dyi
unus uir dei ad achab. Quia dixert̃
syri d̾s montiũ ẽ. dñs. et ñ uallium
tradam eos in manu tua. Et dixexer
acies ex diũso: septẽ dieb. septima
autẽ die: ꝑcussi st̃ de syris centũ mi¬
sia peditũ. et reliqͥ fugert̃ in affech.
et cecidit murꝰ suꝑ eos qui remanse¬
rant. Benadab autẽ fugiens in enuta¬
tem. latuit in cubietilo quod erat in¬
tra cubiculũ. Serui autẽ eiꝰ tuites
ne suꝑueniret achab. et nemim par¬
ceret. atq scientes reges isrł demei¬
tes: accinxer̃ lumbos suos sacciset po¬
nentes funcusos in capitib uenct᷑
in occursũ achab. dicentes. Seruis
tuus benadab dicit. Uiuat oro dal
ma mea. Quasi dic̃et. Quãcũq mi¬
ctam imposueris: suscipiã eã ꝓala
mea. a ui responait. Si uiuit ad huc
me᷑ ms. ẽ: id: faciam eũ eo fedus.
aui rapientes ubum ex ore etus. qͥsi

Expanded text:
rametati sunt contra eos, quasi duo parvi greges caprarum. Syri autem repleverant terram, et dixit unus vir Dei ad Achab. » Quia dixerunt Syri: Deus montium Dominus est, et non vallium, tradam eos in manu tua. Et direxerunt acies ex adverso septem diebus. Septima autem die percussi sunt de Syris centum millia peditum, et reliqui fugerunt in Aphec, et cecidit murus super eos, qui remanserant. Benadab autem fugiens in civitatem latuit in cubiculo, quod erat intra cubiculum. Servi autem ejus timentes, ne superveniret Achab, et nemini parceret, et scientes reges Israel clementes, accinxerunt lumbos suos saccis, et ponentes funiculos in capitibus venerunt in occursum Achab dicentes: « Servus tuus Benadab dicit: Vivat, oro te, anima mea. » Quasi diceret: Quamcunque multam imposueris, suscipiam eam pro anima mea. Qui respondit: « Si adhuc id est faciam cum eo foedus. « Qui rapientes verbum ex ore ejus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
propter ioseph. Qui tamen aliud de oibꝰ
non nouerat: nisi panem quo uescebat᷑.
Factum est autem qd ãña sua iecit ocu
los in ioseph. et ait. Dormi mecũ. Qui
respondit. Omnia sua tradidit michi
dñs m̃s preter te. Quomͦ gͦ possum ħ̾¬
facere. Imino et peccare in dm̃ meũ:
Accidit autem ut ait iosephus. ut pu¬
blica festiuritas instaret. Cui etiã mukie¬
res int̾et᷑ debebant: Tunc illa egritu¬
dinem simulauit uiro. cͥapiens ob hoc
solitudinẽ et silentiũ ut ex oraret iosep.
& apprehensa lacinia pallii ioseph. ait
illi. Dormi mecum. Qͥ iratus relicto pal¬
lio inmanu eius: egressus est foras.
Ila contemptam se dolens in argum̃¬
tum fidei. redentum pallium osten¬
dit uiro reuertenti dicens. Ingressus
est ad me seruus hebreus. ut illudẽt
michi. Ille nimis credulus uxori: uinc¬
tum ioseph. tradidit in carcerẽ regis.
fuit autẽ dñs cumillo. et dedit eiga¬
tiam in conspectu dñi carceris. qui car¬

Expanded text:
propter Joseph; qui tamen aliud de omnibus propter Joseph; qui tamen aliud de omnibus non noverat nisi panem quo vescebatur . Factum est autem quod domina sua oculos jecit in Joseph, et ait: Dormi mecum. Qui respondit: Omnia sua tradidit mihi dominus meus praeter te. Quomodo ergo hoc possum facere, imo et peccare in Deum meum. Accidit autem, ut ait Josephus, ut publica festivitas instaret, cui etiam mulieres interesse debebant. Tunc illa aegritudinem simulavit viro, captans ob hoc solitudinem et silentium, ut exoraret Joseph. Et apprehenso lacinio pallii Joseph, ait illi: Dormi mecum. Qui iratus relicto pallio in manu ejus egressus est foras. Illa contemptam se dolens, in argumentum fidei retentum pallium ostendit marito revertenti, dicens: Ingressus est ad me servus Hebraeus ut illuderet mihi. Ille nimis credulus conjugi, vinctum Joseph tradidit in carcerem regis. Fuit autem Dominus cum illo, et dedit illi gratiam in conspectu domini carceris; qui car
Abbreviated transcription (Latin):
cu. apparuerunt duo in ut̃o. Et in tp̃a
effusione: unus protulit manũ. Inqͥ
ligauit obstetrix coccinũ. et ait. hic¬
puer egrediecur prior. Illo quoq retra¬
hente manum: egressus est alter. Dix̃q
mater. Quare ꝓpter te diuisa est ãfr̃e
maceria. & obhoc uocauit eũ phares.
Maceriã autẽ dixit. menbranã sec̃da¬
rum. uel scđinarum qua inuoluitur
puer in utero. que diuiditur in partu.
et sequitur ꝑuerum. Post ea egressus
est alter. cũ coccino. & dictus .ẽ. zaram.
.i. oriens. quia primus apparuit. uel qͥa
plurimi iusti ex eonati sunt: ut legit᷑
principio t̾cii libri legitur. qͣm obstetͥe
in genesi coccinum ligauit in manupha¬
res. qui ab eo quod parietem diuiserat.
nomen phares sortitus est. Forte post coc¬
cinum tulit de taran. et alligauit pha¬
res. ut de similib gemellis primogeni¬
mumq dñi sui sibi creditam guberna¬
bat. benedixitq dñs domui egyptii:

Expanded text:
tu apparuerunt duo in utero, et in ipsa tu apparuerunt duo in utero, et in ipsa effusione unus protulit manum, in qua ligavit obstetrix coccinum, et ait: Hic egredietur prior. Illo quoque retrahente manum, egressus est alter. Dixit quoque mater: Quare propter te divisa est a fratre tuo maceria? et ob hoc vocavit eum Phares. Maceriam dixit membranam secundarum, vel secundinarum, qua involvitur puer in utero, quae dividitur in partu, et sequitur puerum. Postea egressus est alter cum coccino, et dictus est Zaram, id est oriens, quia primus apparuit, vel quia plurimi justi ex eo nati sunt, ut legiturprincipio tertii libri legitur: Obstetrix in Genesi coccinum ligavit in manu Phares; et ab eo quod parietem diviserat, nomen Phares forte sortitus est. Forte post, coccinum tulit de manu Zaram, et alligavit Phares, ut a similibus gemellis primogenimumque domini sui creditam sibi gubernabat. Benedixitque Dominus domui Aegyptii
Abbreviated transcription (Latin):
neris: quod ducit thannã. hebreũ so¬
nat. sedit in oculos. Sic enĩ uocant bi¬
uium: ubi diligentius debet asꝑicere.
uiator quo gradiattr. Quã cũ uidis¬
set iudas. suspicatus ẽ. cadesam .i. scor¬
tũ. Cui dixit. Sine me ut coeã tecum.
Que ait. Quid dabis michi : et ille. Mit¬
tam tibi hedum de grege. & uia. Patiar
quod uis : si ded̾is michi arrabonem.
& dedit eiiuidas anulum et armillam
et baculum quẽ gerebat pro arra. Ad
unum gͦ concubitum concepit mulier
geminos. et aluit receptis interim ues¬
diit ad iudam sine pignorib. ẜost tres
autem menses: dictum ẽ iude. Form¬
cata ẽ. thamar. Uterus eius intumuit.
Qͥ ait. Producite eam. ut comburetur.
Qͤ cum duceretur ad penã.: misit socero
suo pignora dicens. De uiro cuiꝰ sunt
hec: concepi. Qͥ ait. Iustior est me. Qͥ a
non tradidi eam sela filio meo hex fecit:
ne periret semen filii mei. At tamen uitͣ¬
ñ cognouit eam uidas. Instante uͦ par¬

Expanded text:
ineris, quod ducit Thamnam; Hebraeum soineris, quod ducit Thamnam; Hebraeum sonat in oculos sedit. Sic enim vocat bivium, ubi diligentius debet aspicere viator, quo gradiatur. Quam cum vidisset Judas, suspicatus est cadesam, id est scortum. Cui et dixit: Sine me, ut coeam tecum. Quae ait: Quid dabis mihi? Et ille: Mittam tibi hoedum de grege. Et illa: Patiar quod vis, si dederis mihi arrhabonem: et dedit illi annulum, et armillam, et baculum, quem gerebat, pro arrha. Ad unum ergo concubitum concepit mulier geminos. Et abiit receptis iterum diit ad Judam sine pignoribus. Post tres autem menses dictum est Judae: Fornicata est Thamar, et uterus ejus intumuit. Qui ait: Producite eam, ut comburatur. Quae cum duceretur ad poenam misit socero suo pignora dicens: De viro cujus haec sunt concepi. Qui ait: Justior me est, quia non tradidi eam Sela filio meo, haec fecit, ne periret semen filii mei, ultra non cognovit eam Judas. Instante vero par
Abbreviated transcription (Latin):
accepit ibi uxorem noĩe sue. filiam cha¬
nanei. que peperit ei primogenitũ her:
demde oua. post sela. Dedit autẽ iudas
her primogenito uxorem: nomine tha¬
mar. fuit autẽ her neꝙͣ .i. abutens uas¬
culo uxoris. ⁊ occisus est a dño .i. inuen¬
tus. ẽ. mortuus in choro uixta uxorem.
Et ihixit uidas ad onam. ut ingrederec
ad eam. ut suscitaret semen fratri. In
quo patet quedam in lege postea scͥpta:
que ante eam fuerant obseruata. Qui
indignans sibi ñ nasci filios: fundebat
semen in terra .i. inutilit̾ satagebat
cognoscere uxorem Et ꝑcussit eũ dñs.
Remisitq iudas thamar. ut esset uidua
in domo patris sui: donec crescerec sela.
Quo adulto: timuit eũ dare thamar.
et dissimulabat. Mortua ẽ autẽ sue
uxor iude. Qui consolatione accepta
post luctum: ibat ad tondendas oues
cum hyra opilione suo. Quod audiens
thamar. depositis uestib uiduitatis:
affumpsit teristrum. seditq in biuio it¬

Expanded text:
accepit ibi uxorem, nomine Sue, filiam Chaaccepit ibi uxorem, nomine Sue, filiam Chananaei, quae peperit ei filium primogenitum Her, deinde Onam, post Sela. Dedit autem Judas Her primogenito, uxorem, nomine Thamar. Fuit autem Her nequam, id est abutens vasculo uxoris, et occisus est a Domino, id est inventus est mortuus in thoro juxta uxorem. Et dixit Judas ad Onam, ut ingrederetur ad eam, ut suscitaret semen fratri. In quo patent quaedam in lege post scripta, quae ante eam sunt observata. Qui indignans sibi non nasci filios fundebat semen in terram, id est inutiliter uxorem cognoscere satagebat. Et percussit eum Dominus. Remisitque Judas Thamar, ut esset vidua in domo patris sui, donec cresceret Sela; quo adulto timuit eum dare Thamar, et dissimulabat. Mortua est autem Sue uxor Judae. Qui consolatione accepta post luctum, ibat ad tondendas oves cum Hira opilione suo. Quod audiens Thamar, depositis vestibus viduitatis, assumpsit theristrum, seditque in bivio it
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erat. in sustentationẽ usq ad mortẽ
in egypto phutiphari eunucho. magistͦ
milicie pharaonis. Alii dicunt archima¬
chero .i. principi cocoꝵ. Machera enĩ coqͥ¬
na dicitur. uł securis coquorũ. a mach̾e
quod est occidere. Nec abhorret. a uero.
quia apud plures nationes. dapifer pͥn¬
cipis. honorabilior est. et princeps militũ.
nimus non bene trans latum asserit tiom¬
esse hic habuit uxorem et liberos. quia &
iosephfiliam ens dux̃ uxorem. Nec de eu¬
nuchis regis fuit. qui paruuli castraban¬
tur. S tradunt hebrei. quod uidensio¬
seph elegantem. entut eum ut ei cõmisce¬
retur. Dñs autem custodiens ioseph ad eo
infrigidauit eum. ut deinceps impotens
fuerit coire. tanquam eunuchꝰ esset: .¬
ita quod uidentes eũ ierophanti arefac ł icrophã¬
intersertum. ẽ. etiã. ꝑ recapitulationẽ.
discedens uidas a fratrib suis. iuit adͥ
iurum odolamitẽ nomine hyram. et

Expanded text:
ibi erat in sui tentatione, usque ad mortem ibi erat in sui tentatione, usque ad mortem in Aegyptum Putiphari eunucho, magistro militiae Pharaonis . Alii dicunt archimachero, id est principi cocorum. Machera enim coquina dicitur, vel securis cocorum a machere, quod est occidere. Nec abhorret a vero, quia apud plures nationes dapifer principis honorabilior est, et princeps militum. eronymus non bene translatum nomen asserit. Hic habuit uxorem, et liberos, quia et Joseph filiam ipsius duxit uxorem, nec de eunuchis regis fuit, qui parvuli castrabantur. Sed tradunt Hebraei, quod videns Joseph elegantem, emit eum ut misceretur ei. Dominus autem custodiens Joseph, illum adeo infrigidavit, ut deinceps impotens fuerit coire, et tanquam eunuchus esset, ita quod videntes eum hierophanti arefacetiam intersertum est per recapitulationem , descendens Judas a fratribus suis, ivit ad virum Odollamitem, nomine Hiram , et
Abbreviated transcription (Latin):
inunum. Et facti sunt unus populus
uera est hebreorum opimo: qui dic̃t
agar et cethuram unã fuisse. et ita for¬
te numꝙͣ separati fuerunt. Reuersus
autẽ ruben adcisternam : noninueñ
puerum. et credens int̾emptum. scis¬
sis uestib erulabat Ied accepto quod ui¬
ueret: quieuit. Tulerunt autẽ tunicã
mittentes qui ferrent ad patrem et di¬
cerent. Hanc inuenimus. uide situni¬
ca filii tui sit annon. Quam cũ agnouis¬
set pater ait. Fera pessima deuorauit
filium meũ. scissisq uestib. et indutus
cilicio luxit filium multo tempore. Con¬
gregatis autẽ filiis. ut lenirent dolorẽ
patris. noluit eos audire. s dicebat. Des¬
cendam ad filrum meum lugens in infer¬
num. Erat enĩ tunc in inferno quidã locꝰ.
beatoꝵ. longe semotus a locis penalib. qͥ
ob quiedem. et seꝑationẽ ab aliis: dicebat᷑¬
sinus. sicut sinum maris dicimus. et dictꝰ
est sinus ababrahe: quia etiã abraham

Expanded text:
in unum, et facti sunt unus populus,in unum, et facti sunt unus populus,el vera est Hebraeorum opinio, qui dicunt Agar, et Cethuram unam fuisse, et ita forte nunquam separati fuerunt. Reversus autem Ruben ad cisternam, non invenit puerum, et credens eum interemptum, scissis vestibus ejulabat. Sed accepto quod viveret, quievit. Tulerunt autem vestes mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum cognovissefilium meum Joseph. Scissisque vestibus, et indutus cilicio luxit filium multo tempore. Congregatisque filiis, ut lenirent dolorem patris, noluit eos audire, sed dicebat: Descendam lugens ad filium meum in infernum. Erat enim tunc in inferno, quidam locus beatorum, longe semotus a locis poenalibus, qui ob quietem et separationem, ab aliis sinus dicebatur, sicut sinum maris dicimus. Et dictus est etiam sinus Abrahae, quia etiam Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
te occidamus eũ. et mictamꝰ cadauer
in cẏsternam uet̾em. dicemusq. Fera
pessima deuorauit eũ. Ruben autẽ
uolens liberare eum : aiebat. Non effũ¬
damus sanguinẽ. s uiuũ proiciamus
in cysternam. ne pat᷑ una ꝑmiatur.
et mater in luctu. hic uult iosephus ma¬
trem adhuc uixisse. Exuentes gͦ tuni¬
cam ꝑ olimitam: miserunt in cyfternã.
in qua ñ erat aqua et recessit ruben.
meliora querens pascua. Dũ autẽ sede¬
rent comedentes panem: uiderunt
ẏsm ahelitas ueniendes de galaad. por¬
tantes in camelis aromata. et resinam.
& stactem .i. myiram. in egyptũ. Dixit¬
q udas fr̃ib suis. Melius est ut uenũ¬
detur ysmahelitis. et manus nr̃e ñ
polluantur. celando sanguinẽ erus.
Caro enĩ et sanguis noster est. Et uen¬
diderunt eum madianitis. trigrnta
argenteis. Eodem uocat madianitas:
quos et hẏsmaelitas. Madian tamen
de cethura filius abrahe. et hẏsmael
de agar. et filios de diuersis uxoribus.
Forte separati prius: post ea redierunt

Expanded text:
s eum, et mittamus cadaver in cisternam veterem, dicemusque: Fera pessima devoravit eum. Ruben autem volens liberare eum aiebat: Non effundamus sanguinem ejus, sed vivum projiciamus eum, in cisternam, ne pater una perimatur, et mater in luctu. Hic vult Josephus matrem adhuc vixisse. Nudantes ergo eum tunica polymita, miserunt in cisternam, in qua non erat aqua; et recessit Ruben, meliora quaerens pascua; dum autem sederent comedentes panem, viderunt Ismaelitas venientes de Galaad, portantes in camelis aromata, et resinam, et stacten, id est myrrham, in Aegyptum. Dixitque Judas fratribus suis: Melius est, ut venumdetur Ismaelitis puer, et manus nostrae non polluantur celando sanguinem ejus. Caro enim, et sanguis noster est. Et vendiderunt eum Madianitis viginti argenteis. Eosdem vocat Madianitas, quos et Ismaelitas. Madiam tamen de Cethura filius Abrahae, et Ismael de Agar, et filios, de diversis uxoribus, Forte separati prius, postea redierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quamdiu scilicet patres iuuere solent
et si corripietur pat̾ uł filii. ipsum¶Io
non unitabuntur parcet. Auoquin
quasi post longam expectationẽ iustius
punit. et de temporali pena tantum
intelligendum ẽ. sicut de achab. et
iheu. in posteris uindictam sumptã
legimus. uel potest exprumi seueritas
iuste iudicantis Grauius enĩ puniun¬
tur peccantes si filios pro se uideant
etiam puniri. et iustiꝰ pro expectati¬
one.Origenes tamen hic intelligit
ꝑ patres demones. per posteros co¬
adiutores. quos quandoꝰ in peccan¬
do nob̾ adiungimus. ut pote primo
intrauit diabolus in cor iude. ecce
pater. post accessit ad principes. ut¬
& ipsi in hoc peccarent. Ecce filii.
Post accepit ab ilł cohordem. et mi¬
nistros. Ecce t̾cia. ⁊ quarta gen̾atio.
Dñs autem non uisitat hic peccata
pacrum. qui reseruantur igni ecer

Expanded text:
quandiu scilicet patres vivere solent, quandiu scilicet patres vivere solent, et si corripietur pater, vel filii non imitabuntur ipsum, parcit; alioqui quasi post longam exspectationem justius punit. Et de temporali poena tantum intelligendum est. Sicut de Achab, et Jehu, in posteris vindictam sumptam legimus . Vel potest exprimi severitas juste judicantis. Gravius enim puniuntur peccantes, si filios pro se etiam videant puniri, et justius pro exspectatione. Origenes tamen hic intelligit per patres, daemones; per posteros, coadjutores, quos quandoque in peccando nobis adjungimus, utpote: Primo intravit diabolus in cor Judae . Ecce pater: Post « accessit ad principes , » ut et ipsi in hoc peccarent; ecce filii: post « accepit ab illis cohortem, et ministros : » ecce tertia et quarta generatio. Dominus autem non visitat hic peccata patrum, qui reservantur igni aeter
Abbreviated transcription (Latin):
re. Postea ad inculcandam custodiã
dicti. et dicendoꝵ. addidit incident᷑.
Ego sum dñs d̾s tuus fortis ⁊elotes
uisitans iniquitates patrum in filioᷤᷤ
in derciam et quartam progeniem:
his qui oderunt me. Et faciam mise¬
ricordiam in milia his qui diligunt
me. et custodiunt precepta mea.
Telus dicitur inuidia. dicitur etiã
amor. s proprie amor uiri aduxo¬
rem. pro quo sustinere nequit alderiꝰ
accessum. ad eam. In hunc modũ
dicit dñs. Ego sum ⁊elotes .i. non pa¬
tior de fornicari post deos alienos. qd̾
addidit se uisitare peccata patrũm
filios: aiunt heretici. Non ẽ. bonus
hic sermo. ut pro peccato alterius. qͥs
puniatur. et dict̃ uetꝰ testam̃tum
non esse datum a do. Non enĩ siccru¬
delis est õs. S econtra in his mit̾is
apparet. quod etiam hoc noĩe uisitãs
innuitur. ex ꝑietate enĩ uisitamus
infirmos. et ipse ex mansuetudine
tat etiam usq in quartã gen̾ationẽ.

Expanded text:
re. Postea ad inculcandam custodiam re. Postea ad inculcandam custodiam dicti et dicendorum, addidit incidenter: « Ego sum Dominus Deus tuus fortis, et zelotes, visitans peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem eorum qui oderunt me, et faciens misericordiam in millia his qui diligunt me, et custodiunt praecepta mea. » Zelus dicitur invidia, dicitur etiam amor, sed proprie amor viri in uxorem, pro quo sustinere nequit alterius accessum ad eam. In modum hunc dicit Dominus: « Ego sum zelotes, » id est non patiar te fornicari post deos alienos. Quod addidit se visitare peccata patrum in filios, aiunt haeretici: Non est bonus hic sermo, ut pro peccato alterius quis puniatur. Et dicunt Vetus Testamentum non esse datum a Deo. Non enim sic crudelis est Deus, sed econtra in his mitis apparet, quod etiam hoc nomine visitans innuitur. Ex pietate enim visitamus infirmos, et ipse ex mansuetudine tat etiam, usque ad quartam generationem,