comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li. qͦm uel scõs angłos. uel sũmos ȩccłȩ
p̃dicatores appellat: Suꝑ qͦs in cęle¬
stib crescens uniuersa spiritalis fa¬
bricȩ structura surrexit: sicut alia
scriptura testat᷑ dicens. Qui uicerit:
faciã illũ columpnã in templo dei
mei. Nam quisqͥs in dĩ oꝑe recta in¬
tentione firmat᷑: colupna instruct᷑a
fabricȩ spiritalis erigit᷑: ut in hoc tẽ¬
plo qͦd ẽ. eccła positꝰ. & utilitati sit &¬
decori. Eos uͦ iob colũpnas cęli: quo ᷤᷤ
apłs colũpnas uocat ȩccłȩ. dicens.
Petrus & iacobus & ioħes qͥ uidebant᷑
mus etiam colũpnas cęli & ipsas ȩc¬
cłas ñ inconuenient̃ acciꝑe: quȩ mul¬
tȩ unã catholicã faciunt toto tr̃a¬
rũ orbe diffusam. Unde & septẽ ȩccle-¬
sus scribit ioħes apłs: ut unã catho¬
licã septiformis gr̃ȩ plenã sp̃u desig¬
nar&. Et de dño nouimꝰ dixisse salo¬
monẽ. Sapientia ȩdificauit sibi do¬
mũ: excidit colũpnas septẽ. Qui ut¬

Expanded text:
li quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori. Eos vero Job columnas coeli quos Apostolus columnas vocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et mus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq in sacro eloquio ut supra di¬
ximꝰ aquarũ nomine popłi designan¬
tur. aquas dñs t̾mino circũdat: quia
humani generis scientiã moderatur:
ut qͦusq uicissitudines alt̾nantium
tẽpoꝵ transeant. ꝑfecte ad cognitionẽ
claritatis intimȩ ñ ꝑtingat. Sin uͦ¬
lucis nomine iustos accipimꝰ. tenebra¬
rũ uͦ appellatione peccatores: unde
& paulus dicit. eratis aliqͣndo tene
ȩt̾nitatis scientia nulli tribuit᷑. qͦusq
cursus iustoꝵ iniustoꝵq finiat᷑. Sed
quia mirũ ñ .ẽ. carnales popłos suꝑna

Expanded text:
plerumque in sacro eloquio, ut supra diplerumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani gut quousque vicissitudines alternantium temporum transeunt, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingant. lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde et Paulus dicit: Eratis aliquando teneaeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes accipimꝰ: ipsis qͥppe uelut se¬
di regiȩ p̾sids: sui nobis solii uultũ
ten&: qͥa qͣndiu in hac mortali carne
subsistimꝰ. quȩ qͣnta quȩ ue sint illa an¬
głoꝵ misteria ñ uidemꝰ. Et expandic
suꝑ illud nebulã suã quia ꝓculdubio
& cor nr̃m ad quęxendũ subleuat: &
tam̃ occulta moderatione agit᷑ ut ip¬
sa requisitionis suȩ immsitate repri¬
mat᷑. Unde scriptũ. ẽ Dedit abyssus
uocem suã: ab altitudine fantasiae
suȩ. Exclamare enĩ mens humana
in ammiratione cõpellit᷑: dũ altitu¬
dine considerationis in requisitionib
suis eo ipso quo latiꝰ extendit᷑ angustat᷑
Uel certe quia soliũ dĩ ipsi nos sumus
uultũ solii sui ñ ĩmerito tenere dr̃.
dũ nr̃a scientia ꝓgredi ad altiora ꝓ
occulta suꝑ nos iudicia exerit: ut &
fiat in ꝓmptis qͦd uidere possimꝰ. &
tam̃ origo facti lateat in abditis ut
cur fiat nescire debeamꝰ Unde & ap¬

Expanded text:
virtutes accipimus, ipsis quippe velut sevirtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora procculta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeamus. Unde et ap
Abbreviated transcription (Latin):
scientiȩ ascendisse ꝑhibet᷑ & uolasse. qͥa
maiestatis eiꝰ celsitudinẽ scientia nul¬
la cõp̃bendit. Uolauit gͦ: qͥa longe in
altũ ab intellectu nr̃o se rapuit. Uo¬
lauit suꝑ pennas uentoꝵ: qͥa scientiã
transcendit animarũ. Qui posuit
tenebras latibulũ suũ: quiã dũ cali¬
gine nr̃ȩ infirmitatis obscuram᷑. ꝑ ig¬
norantiã nr̃am nobis abscondit᷑. ne a
nobis mͦ in ȩt̃na & intima claritate
uideat᷑. Unde ei & in canticis canticoꝵ
Fugit nos dicimꝰ. qͥndo id qͦd uolumꝰ
memoria ñ tenemꝰ. Sc̃a gͦ ȩccła postꝗͣ
mortẽ ac resurrectionẽ dñi ascensio¬
nẽq describit: clamat ei ꝓpħico plena
sp̃u. fuge dilecte mi fuge: acsi dicer&.
Tu qui ex carne cõp̃hensibilis factus es.
ex diumnitate tua intelligentiã nr̃i
sensus excede: & in te ipso nobis incõ¬
p̃hensibilis ꝑmane. Ten& gͦ uultũ solii
sui: qui maiestatis suȩ potentiã morta¬
lib abscondit. S si eius soliũ angłicas

Expanded text:
disse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit igitur, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna et intima claritate videatur. Unde ei et in Canticis canticorum Fugit nos, dicimus, quando id quod volumus memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque describit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae potentiam mortalibus a
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ ium̃toꝵ. Quid .ẽ. enĩ aꝑire cis¬
ternã: nisi intellectu ualido script᷑ȩ
sacrę archana penetrare: Quid aut̃
nisi fidelis quisq uel infidelis acci¬
pitur. Qui gͦ cysternã fodit & coo¬
periat: ne illuc bos uel asinus ruat:
id ẽ. qui in sacro eloquio iã alta intel¬
ligit. sublimes sensus corã ñcapien¬
tib ꝑ silentiũ tegat: ne ꝑ scandalũ
m̃tis. aut fidelẽ paruulũ. aut infide¬
lem. qui credere potuiss& intĩmat.
Ex morte enĩ ium̃toꝵ deb& p̃ciũ: qͥa
illud scilic& amisisse conuincit᷑ unde
ad agendã pęnitentiã rcus tenet᷑.
O ꝑienda. ẽ. itaq cisterna: qͥa corã par¬
uulis m̃tib tegenda.ẽ alta scientia:
ne unde cor docentiũ ad sũma atcol¬
litur. inde infirmitas auditoꝵ ad
ima delabat᷑. Dicat᷑ gͥ recte. Qui li¬
gat aqͥs in nubib: ut ñ erũpant
parit̃ deorsũ. Parit̃ nãq aquȩ erũ¬

Expanded text:
pretium jumentorum . Quid est enim aperire cispretium jumentorum . Quid est enim aperire cisternam, nisi intellectu valido Scripturae sacrae arcana penetrare? Quid autemnisi fidelis quisque et infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit, cooperiat, ne illud bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non capientibus per silentium tegat, ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum, aut infidelem, qui credere potuisset, interimat. Ex morte enim jumentorum debet pretium, quia illud scilicet admisisse convincitur, unde ad agendam poenitentiam reus tenetur. Operienda est itaque cisterna, quia coram parvulis 549 mentibus legenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad summa attollitur, inde infirmitas auditorum ad ima dilabatur. Dicatur igitur recte: Qui ligat aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque aquae erum
Abbreviated transcription (Latin):
ualescat. Quod bene in ȩuuangelio
mystica descriptione narrat᷑ dũ dr̃.
Ascendit iħc in nauiculã petri: & ro¬
gauit ut a t̃ra reduceret pusillum:
& ita sedens p̃dicabat turbis. ꝑnauẽ
petri. qͥd aliud qͣm cõmissa petro ȩe¬
cła designat᷑: De qua ut dñs turbis
confluentib p̃dic&: eã a t̾ra paulu¬
lum reduci uib&. Qui nec in altũ
duci. & tam̃ a t̾ra p̃cepit remoueri:
ꝓfecto significans p̃dicatores suos ru¬
dib debere popłis nec alta nimis de
celestib. nec tam̃ terrena p̃dicare.
Aqua itaq ligat᷑ in nubib: qͥa p̃dica¬
toꝵ scientia infirmoꝵ m̃tib loquens.
qͣntũ sentire ual& docere ꝓhibetur.¬
N am plerũq si auditoꝵ cor uerbi imm̃¬
sitate corrũpit᷑ lingua docentiũ in¬
discretionis pęna multat᷑. Vnde scri¬
ptũ. ẽ. Si quis aꝑuerit cisternã & fo¬
derit. & ñ oꝑuerit eã. cecideritq bos
uel asinus in ea: dñs cisternȩ redds

Expanded text:
alescat. Quod bene in Evangelio alescat. Quod bene in Evangelio mystica descriptione narratur, dum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens praedicabat turbis . Per navem Petri quid aliud quam commissa Petro Ecclesia designatur? De qua ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eam a terra paululum reduci jubet. Quam nec in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto significans praedicatores suos rudibus debere populis, nec alta nimis de coelestibus, nec tamen terrena praedicare. Aqua itaque ligatur in nubibus, quia praedicatorum scientia infirmorum mentibus loquens quantum sentire valet docere Nam plerumque si auditorum cor, verbi immensitate corrumpitur, lingua docentium indiscretionis poena multatur. Unde scriptum est: Si quis aperuerit cisternam et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos vel asinus in eam, dominus cisternae reddet
Abbreviated transcription (Latin):
imm̃sitate eiꝰ auditores suos oppri¬
merent potius qͣm rigarent. Unde
religata intrinsecus scientia. ut ñ
parit̃ deorsũ erũꝑs. auditores suos
distillatione uerboꝵ nutriens nu¬
bes illa loquebat᷑ dicens. Non potui
lib: tãqͣm paruulis in xp̃o loc uobis
potũ dedi ñ escam. Quis enĩ ferre
potuiss&. si raptꝰ usq ad t̾ciũ celum.
raptũ in paradysũ. etiã archana uer¬
ba audiens quȩ dici homini ñ licer&.
tã imm̃sos suꝑnȩ scientiȩ sinus aꝑi¬
ret: Aut cuiꝰ ñ uirtutẽ auditoris
opprimer&. si ea quȩ intrinsecꝰ hau¬
rire pot̾at. in qͣntũ carnis lingua suf¬
ficer& extrinsecus inundans aquae
auditores rudes ñ inundatione sci¬
entiȩ. s moderata p̃dicationis distil¬
latione foueant᷑. ligat ds̃ aqͣs in nu¬
bib ut ñ erũpant parit̃ deorsũ: qͥa
doctoꝵ p̃dicationẽ tẽꝑat. ut auditoꝵ¬
infirmitas dictoꝵ rore nutrita con-¬

Expanded text:
immensitate ejus auditores suos oppriimmensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde religata intrinsecus scientia, ut non pariter deorsum erumperet, auditores suos distillatione verborum nutriens, nubes illa loquebatur, dicens: Non potui libus, tanquam parvulis in Christopotum dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus ad tertium coelum, raptus in paradisum, etiam arcana verba audiens, quae dici homini non liceret, tam immensos supernae scientiae sinus aperiret ? Aut cujus non virtutem auditoris opprimeret, si ea quae intrinsecus haurire poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae auditores rudes non inundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione foveantur, ligat Deus aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum, quia doctorum praedicationeinfirmitas doctorum rore nutrita conv
Abbreviated transcription (Latin):
mus qͥ ait. aqua ꝓfun da uerba ex
ore uiri: & torrens redundans fons
sapientiȩ. Aqua signari scientiã. da¬
uid ꝓpħa testatur dicens. Tenebrosa
aqua in nubib aeris: id ẽ occulta sci¬
entia in ꝓpħis. Qui ante aduentum
dñi dũ occultis sacram̃tis grauidi.
misteria ĩmensa gestarent: intuenti¬
ũ ocłis eoꝵ intelligentia caligabat.
ud qͣm p̃dicatores scĩ. id ẽ apłi desig¬
nant᷑: Qui ꝑ mundi partes circũqͦq
transmissi. & uerbis nouerant pluere:
& miracłis coruscare. Quos ysaias ꝓ¬
ph̃a longe ante intuens dirit. Qui st̃
isti qui ut nubes uolant: Quia igit᷑
uir iste ꝓpħico plenus sp̃u in hac lo¬
cutione sua ad laudẽ dĩ inicia nas¬
centis ecclȩ desiderat exordiri: stud&
eius ordinẽ ab apłoꝵ p̃dicatione na¬
rare: qui curauert̃ sũmoꝑe rudib
popłis plana & capabilia. ñ sũma atq
ardua p̃dicare. Nam si scientiã scãm
quȩ hic aquȩ nomine designant᷑. ut
hauriebant corde. ita ore funderent.

Expanded text:
rba ex ore viri; et torrens redundans, fons sapientiae . Aquam significare scientiam, Dapropheta testatur dicens: Tenebrosa aqua in nubibus aeris , id est occulta scientia in prophetis; quia ante adventum. Domini dum occultis sacramentis gravidi immensa mysteria gestarent, intuentium oculis eorum intelligentia caligabat. ud quam praedicatores sancti, id est apostoli, designantur, qui per mundi partes circumquaque transmissi, et verbis noverant pluere, et miraculis coruscare? Quos Isaias propheta longe ante intuens, dixit: Qui sunt 548 isti qui ut nubes volant? Quia igitur vir iste, prophetico plenus spiritu, in hac locutione sua ad laudem Dei initia nascentis Ecclesiae desiderat exordiri, studet ejus ordinem ab apostolorum praedicatione narrare, qui curaverunt summopere rudibus populis plana et capabilia, non summa atque ardua praedicare. Nam si scientiam sanctam, quae hic aquae nomine designatur, ut hauriebant corde, ita ore funderent,
Abbreviated transcription (Latin):
r&: si simul se omis plenitudo p̃di¬
cationis effunder&. & nil sibi cũ ꝓfi¬
cientib reseruar&. Dignũ qppe. ẽ ut
qui p̃dicat audientis modũ conside-¬
r&: quatinꝰ ipsa p̃dicatio cũ audito¬
ris sui increm̃tis crescat. Sic quippe
agere unus quisq p̃dicator debet.
sicut cũ illo diuinitꝰ agit᷑: ut neqͣqͣm
cuncta quȩ sentit infirmis insinu&.
quia & quousq ipse carne mortalita.¬
tis infirmus. ẽ. ea quȩ suꝑna st̃ cun¬
cta ñ sentit. Predicare gͦ rudib ñ
deb& qͣntũ cognoscit: quia & ipse de¬

Expanded text:
udo praedicationis effunderet, et nil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incremen tis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantu
Abbreviated transcription (Latin):
ea uasa auri. Excelsa & eminentia
ñ memorabunt᷑ cõparatione eiꝰ. Trahi¬
tur aut̃ sapientia de occultis. Non
adȩquabitur ei topatiũ de ȩthiopia:
nec tincturȩ mundissimȩ cõponet᷑.

Expanded text:
ea vasa auri. Excelsa et eminentia non memorabuntur comparatione ejus, trahitur autem sapientia de occultis. Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia, nec tincturae mundissimae h.
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ agentes adiuuamꝰ. Vnde
& ꝑ paulũ dr̃. Adiutores enĩ dĩ sumꝰ.
N am cũ ei quẽ ipse ꝑ int̾nã gr̃am in¬
fundit nos exhortationis uoce concur¬
rimꝰ: hoc qͦd ille ꝑ sp̃m agit intrin¬
secus. nos exteriꝰ ministerio uocis
adiuuamꝰ: & tẽ solũ nr̃a exhortatio
ad ꝑfectionẽ ducit᷑. cũ in corde ds̃
fuerit qui adiuuet᷑. Vnde & alias

Expanded text:
ntes adjuvamus. Unde et per Paulum dicitur: Adjutores enim Dei sumus . Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrimus, hoc quod ille per spiritum agit intrinsecus nos exterius ministerio vobis adjuvamus, et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, cum in corde Deus f
Abbreviated transcription (Latin):
iutoriũ mͥ: & paulo post. nc̃ reuercar
ut p̃lier aduersus principẽ ꝑsarũ: cũ
enĩ egrederer. apparuit princeps gre¬
coꝵ adueniens. Quos itaq alios prin¬
cipes gentiũ. nisi angłos uocat: qͥ sibi
resistere exeunti potuissent: Quȩ gͦ
ee pax in sublimib potest: si int̃ ipsoᷤᷤ
quoq angłicos sp̃c p̃liandi certamen
agit᷑. qui semꝑ conspectui ueritatis
adsistunt: S quia certa angłoꝵ mi¬
nisteria dispensandis singłis quibq
gentib sunt p̃lata: cũ subiectoꝵ mo¬
res aduersũ se uicissim p̃positoꝵ sp̃ũ¬
um opẽ merent᷑. ipsi qui p̃sunt spc̃ con¬
tra se uenire referunt᷑. Is nãq angłs
qui daniheli loquebat᷑ captiuis isra¬
helitici popłi in ꝑside constitutis p̃la¬
tus agnoscit᷑: michahel aut̃ eoꝵ qͥ ex
eadem plebe in uidex̧ tr̃a remanse.¬
rant. p̃positꝰ inuenit᷑. Unde ab hoc eo¬
dem angło paulopost daniheli dicit᷑.
nemo. ẽ. adiutor ms̃ in om̃ib his. nisi

Expanded text:
nc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens . Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant, praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cifixistis. quẽ ds̃ suscitauit a mortuis.
in hoc iste astat corã uobis sanꝰ. Cũq
erga hȩc ꝑsequentiũ furor excrescer&.
eosq sacerdotes ac principes iħm p̃di¬
care ꝓhiberent contra irã principũ
qua auctoritate petrus excreuerit.
indicat᷑: cũ illic ꝓtinꝰ subdit᷑. Petrꝰ uͦ¬

Expanded text:
tis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur, cum illic protinus 554 subditur: Petru
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suȩ eũ etiã ꝑdidit. quẽ iniquȩ
ꝑsuasionis lege possedit. Et dũ au¬
dacter eũ in quo nichil sibi cõpete¬
bat appetiit: iure illũ quẽ qͣsi iuste
tenebat amisit. Prudentia itaq ñ
uirtute ꝑcussus. ẽ: qui dũ ad temp¬
tandũ dm̃ soluit᷑. ab homine possi¬
dendo religat᷑: ut inde eũ qui sub
ipso erat ꝑder&. unde cũ illo qͥ suꝑ
ipsum . ẽ. congredi p̃sumpsiss&. Occiso
aut̃ carne dño: quȩ p̃dicatores eius¬

Expanded text:
tionis suae eum etiam perdidit quem iniquae tionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
sine peccato: quȩ & humanitate mori.
& iusticia mundare potuiss&. Hẽ gͦ
cũ post baptisma uidit antiquus
hostis. mox tẽptationib impetiit.
& ꝑ diuersos aditus ad interiora
expugnabilis m̃tis eius integritate
ꝓstratꝰ. S quia ad interiora ñ ualuit.
ad eius se exteriora conuertit: ut qͥa
m̃tis uirtute uittꝰ. ẽ. eũ quẽ deciꝑe
tẽptatione ñ ualuit. carnis saltẽ ui¬
deret᷑ morte suꝑare: atq ut ante nos
dictũ. ẽ ꝑmissus. ẽ. in illud qͦd ex nob̃
mortalib mediator acceꝑat. S ubi
potuit aliquid facere. ibi ex om̃i par
potestatẽ dnicȩ carnis occidendȩ in¬
de ext̃ius potestas eiꝰ qua nos tenebat
occisa. ẽ. Ipse nãq interiꝰ uictꝰ. ẽ: dũ
quasi uicit exteriꝰ. Et qui nos iure
debitores mortis tenuit. iure in nob̃
ius mortis amisit: qͥa ꝑ satellites suoᷤ
ctũ. ẽ. prudentia eiꝰ ꝑcussit suꝑbũ.
qͥa antiquus hostis ꝑ excessũ p̃sũp¬

Expanded text:
sine peccato, quae ex humanitate mori, et sine peccato, quae ex humanitate mori, et ex sua justitia mundare potuisset. Hunc ergo cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora expugnabili mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut, quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atque, ut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliqupotestatem Dominicae carnis occidendae, inde interius potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque victus interius dum quasi vicit exterius. Et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit, quia per satellites suos cussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesump
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Necesse. ẽ gͦ exemplaria cęlestiũ
his mundari: ipsa aut̃ cȩlestia meli¬
orib hostiis qͣm istis. Ergo si bruta
animalia ꝓpt̃ rationale animal. id .ẽ.
ꝓ homine dignȩ uictimȩ ñ fuert̃. re-¬
quirendus erat homo. qui ꝓ hominib
offerri debuiss&: ut ꝓrationali pec¬
cante. rationalis hostia mactaret᷑. S
quid qͦd homo sine peccato inueni¬
ri ñ pot̾at. & oblata ꝓ nobis hostia
qͣndo nos a peccato mundare potuis-¬
s&: si ipsa hostia peccati contagio ñ ca¬
rer&: Inquinata qͥppe: inqͥnatos mũ¬
dare ñ poss&. Ergo ut rationalis
eẽt hostia. homo fuerat offerendus:
ut uͦ a peccatis mundar& hominẽ.
homo. & sine peccato. S qͥs eẽt homo
sine peccato: si ex peccati cõmixtione
descender&: Proinde uenit ꝓpt̃ nos
in ut̃o uirginis filius dĩ: ibi ꝓ nobis
factꝰ. ẽ homo. Sũpta. ẽ. ab illo natura
ñ culpa. Fecit ꝓ nobis sacrificiũ corpꝰ
suũ: exibuit ꝓ peccatorib uictimam.

Expanded text:
olus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia hostiis quam istis . Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non potuisset. Ergo ut rationalis eut a peccato mundaret hominem qui esset sine peccato; sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commistione descenderet? Unde venit propter nos in uterum Virginis Filius Dei. Ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura, non culpa. Fecit pro nobis sacrificium corpus suum. Exhibuit pro peccatoribus victimam
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ pleniꝰ consequunt᷑: recte
nẽ ꝑ scĩ uiri uocẽ adolescentiȩ pecca¬
ta formidant᷑. Quod si ad ipsã lite¬
ram. ẽ. tenendum: hinc considerandũ
ẽ. qͣntũ sint grauia peccata iuuenũ
& senũ. si & illud sic iusti metuunt.
qͦd in infirma ȩtate deliquer̃. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
postmodum plenius consequuntur, recte postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. & usq ad ultimũ mutari nul¬
lo mͦ ualebit. Dicat gͦ. Scribis enĩ¬
contra me amaritudines. Ubi ad¬
iustus qͥa in iuuentute sua se pec¬
casse ñ inuenit: adolescentiȩ facta
ꝑtimescit. S sciendũ . ẽ: quia sicut
in corpore. ita sunt etiã incrementa¬
ȩtatis in m̃te. Prima quippe homi¬
nib ȩtas infantia. ẽ: cũ & si innocent̃
uiuit. nescit. tam̃ fateri innocentiã
qͣm hab&. Ac deinde puericia seqͥt᷑.
in qua ualet dicere qͦd uult. Cui
succedit adolescentia: quȩ uidelic&
prima. ẽ. etas in oꝑatione. Quam
iuuentꝰ sequit᷑. scilic& apta fortitu¬
dini: ac postmodũ senectꝰ. etiam ꝑ
tempꝰ iã congrua maturitati. Na gͥ
primã ętatẽ aptã bonis actib ado¬
lescentiam diximꝰ & iusti uiri cũ in
mentis maturitate ꝓficiunt: ñ ñ qͣm
ad memoriã actionũ suarũ iniciũ
reducunt. seq tanto de suis primor
fuisse inueniunt. qͦ discretionis arcẽ

Expanded text:
nunc et usque ad ultimum mutari nulnunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adjustus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordfuisse inveniunt, quo discretionis arcem
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte deplor& dicens. Cur tanta
rectitudine impetis eũ: quẽ sic infir¬
nũ eẽ in temptatione cognoscis:
transit. quod uͦ scribimnꝰ man&: ds̃
ñ loqui s scribere amaritudinẽ dr̃:
cum diu suꝑ nos eiꝰ flagella ꝑdurans.
Semel quippe peccanti homini dictũ
est: terra es. & in t̾ram ibis. Et sepe
apparentes angli: hominib p̃cepta
dedert̃. Moyses legis lator ꝑ distri¬
ctionẽ peccata coercuit. Ipse unige¬
nitus summi patris ad nos redimen¬
dos uenit: moriendo mortẽ absor¬
buit. uitã ꝑpetuã deñtiauit nobis.
qͣm ostendit in se: s tam̃ illa quȩ in
paradyso data. ẽ. de morte carnis nr̃e
sententia. ab ipso inicio generis hu¬
mani. usq ad finẽ scłi ñ mutatur.
Quis. ẽ enĩ homo qui uiuit. & ñ uide¬
bit mortem: Quod benc rursum
psalmysta intuens ait. Tu t̾ribilis
es. & quis resist& tͥ. ex tẽ ira tua: qͥa
uidelic& peccanti in paradyso ho¬
mini iratus. semel de mortalitate
carnis nr̃ȩ sententiã fixit: que &

Expanded text:
Ac si aperte deploret dicens: Cur tanta rectitudine impetis eum, quem sic infirmum esse in tentatione cognoscis? transit, quod vero scribimus manet, Deus non loqui, sed scribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
negat. quoꝵ longe uitã sancte ui¬
uendo transcenderat. Nã & scd̃m
eoꝵ scientiã se nosse confirmat: qui
sciendo cęlestia eoꝵ t̃renas cogitatio¬
nes ꝑ ꝓphetiȩ qͦq sp̃m transibat.
dep̃camur. Cum eo uͦ disputamus:
facta nr̃a subtili indagatione discu¬
timus. Uel certe cũ dõ disputare. ẽ.
eum qui hic eius p̃ceptis paruit. cũ
illo postmodũ ad iudicandos popłos
iudicem uenire: sicut cuncta relin¬
quentib p̃dicatorib dr̃. Uos qui
secuti estis me. in regeneratione cũ
sederit filius hominis in sede maie

Expanded text:
negat, quorum vitam sancte vinegat, quorum vitam sancte vivendo longe transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui sciendo coelestia eorum terrenas cogitationes per prophetiae spiritum transibat. deprecamur. Cum eo vero disputamus,  facta nostra subtili indagatione discutimus. Vel certe 379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cutura erant uidebat assistentia: cui
nec futura ueniunt. nec p̃terita dis¬
cedunt: s cuncta simul ante eiꝰ ocłos
assistunt. Et quia ea ipsa quȩ uent᷑a
erant alia ẽẽ uidit in oꝑib. alia in
dictis: recte subiungit᷑. Et uidit
utilitatem dicta ñ habent. si intelle¬
tellexi singula. Cum enĩ aliqͥd osten¬
ditur. uel audit᷑: si intellectꝰ ñ tribu¬
itur. ꝓphetia. ẽ minime. Uidit nãq
pharao ꝑ somniũ quȩ erant egypto
uentura: s quia nequiuit intelligere
pexit baltassar rex articulũ manus
scribentis in pariete: s ꝓpħa ñ fuit:
quia intellectũ rei qͣm uiderat ñ ac¬
cepit. Ut igit᷑ beatꝰ iob ꝓphetiȩ sp̃m
se habere testetur: ñ solũ uidisse se
& audisse. s etiã intellexisse se om̃ia
asserit. De quo intellectu qͥa ñ extol¬
litur. subiuncta eius uerba testant᷑.
noui: nec inferior ur̃i sũ. Quib ui¬
delic& dictis. innotuit qͣntȩ humi¬
litatis fuerit: qui se eis inferiorem

Expanded text:
cutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitur,--IBID.:-utilitatem dicta non habent, si intelle:-- Et intellexi singula. Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit intelligere pexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuncta ejus verba testantur novi, nec inferior vestri sum. - Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem
Abbreviated transcription (Latin):
tio iam postponi debeat. qͣm prius
cogitationis infimȩ cinis p̃mebat. &
munda facies ad suꝑiora ueniat. ut
recta nr̃a utentio mole iam t̃reni
damur: quia uidelic& omp̃s ds̃ si aqͣs
emiserit. subuertent trã. Sequit᷑¬

Expanded text:
tio jam postponi debeat, quam prius tio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni damur, quia videlicet omnipotens Deus si aquas emiserit, subvertent terram. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ conabat᷑ scõs dñi tradere.
suȩ carnis immolare. Illȩ crudeli-
tatis eius frigidȩ cogitationes uer¬
sȩ sunt in ardorẽ pietatis: & qui
prius fuit blasphemus & ꝑsecutor.
humilis post factus. ẽ. piusq p̃dicator.
Qui lucrũ maximũ putauit. se in di¬
scipulis xp̃m occidere: iam uitã suã
xp̃m estimat. & mori lucrũ. Emis¬
sa gͦ aqua terra subuersa. ẽ: quia
ricius panis: qui ñ reuersat᷑. Panis
nãq subcinericius suꝑ se cinerem
portat: partem mundiorẽ deorsum
p̃mit: partẽq suꝑiorẽ tanto sordidi-¬
orem hab&. qͦnto in ea cinerẽ tolerat¬
Mens itaq quȩ t̾rena cogitat. qͥd suꝑ
se aliud quã cineris molem portat:
S si reuersari uoluerit. mundã faciẽ
quam deorsum p̃sserat suꝑiꝰ reducit:
cũ cinerẽ quẽ portabat excusserit.
Si igit᷑ t̾renarũ cogitationũ cinerem
a m̃te excutimꝰ. quasi panẽ subcine¬
riciũ reuersamꝰ: ut illa nr̃a inten¬

Expanded text:
in mortem conabatur sanctos Domini tradere, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, suae carnis tatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia ricius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem toleratMens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra inten
Abbreviated transcription (Latin):
s flendo subiciat qͦntũ suꝑbiendo
prius contra dñm ceruicẽ cordis eri¬
gebat. Uideas nanq qͦd aqua terra
cordis huniani. diuini muneris infu¬
sa post libent̃ iniurias tolerat: quas
prius dem̃ter irrogabat: post etiã
sua tribuat. quȩ prius aliena rapie¬
bat: post carnẽ abstinendo cruciet.
quȩ priꝰ sacietate carnis ꝑ mortifera
turpitudinũ oblectam̃ta defluebat.
post etiã ꝑsecutores diligat. quȩ priꝰ
diligere etiam se amantes nolebat.
nere infusa contra hoc qͦd consueue¬
rat agere ceꝑit. terra subuersa est:
quia & deorsũ missa .ẽ. quȩ priꝰ emi¬
nebat: & sursũ leuata . ẽ. facies. quȩ
prius in ꝓfunda deprimebat᷑. Lib&
in huius rei exemplo unũ e multis
ad mediũ paulũ uocare. Qui cũ
acceptis contra xp̃m epystolis dama
fusus. ab illa sua ꝓtinus crudelitate
mutatus. ẽ: & postmodũ plagas ꝓxpo
accepit. quas ueniebat inferre xp̃ia¬
nis: & qui prius carnalit̾ uiuens.

Expanded text:
s flendo subjiciat, quantum superbiendo s flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat. nere infusa, contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est facies, quae prius in profunda premebain hujus rei exemplo unum e multis ad medium Paulum vocare; qui cum, acceptis contra Christum epistolis, Damafusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens,
Abbreviated transcription (Latin):
ent aquȩ uiuȩ. ubi statĩ ęuuangłista
subiunxit. hoc autẽ dixit de sp̃ũ qͦm
accepturi erant credentes in eũ. con¬
gruus in his sermonib intellectꝰ pa¬
t&. quib ait. si continuerit aquas.
audientis m̃te subtrahit᷑. arescit ꝓtinꝰ
intellectꝰ qui iã ꝑ spem uiridescere
in audiente uidebat᷑. Quod autẽ ñ
aquã. s aquas memorat. pluralitatis
quasi tot aquis unꝰ quisq infunditur.
quot donis replet᷑. De quib apte sub¬
iungit᷑. Si emiserit eas: subuertent
cipit᷑: Cui ꝑ sententiã dñi dictũ. ẽ.
Terra es: & in terram ibis. Mans itaq
terra inmobilis. cũ p̃ceptis dñicis pec¬
cator obȩdire contẽpnit: cũ ceruicem
suꝑbiȩ erigit: atq a ueritatis lumi¬
ne ocłos m̃tis claudit. S qͥa scriptũ
ẽ. pedes eius stetert̃ & mota. ẽ. terra:
quia cũ ueritas in corde figit᷑. m̃tis
peccatricis m̃tis duricia. ab ĩmobili¬
tatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑: ut
tantum se postmodũ p̃ceptis dñicis¬

Expanded text:
 ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent cipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominici
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ stantẽ deseruit: statũ quem
habere potuit. amisit. Unde nc̃ cũ
ad meliora nitit᷑: quasi contra ictũ
fluminis conat᷑ Cũ uͦ ab intentio¬
su labor. ẽ. in descensu ociũ: intra¬
turos ꝑ angustam portã dñs am-¬
monet dicens. Contendite intrare
ꝑ angustam portã. Dicturus qͥppe
angustȩ porte introitũ. p̃misit con-¬
tendite: qui . nisi m̃tis contentio fer¬
ueat. unda mundi ñ uincit᷑ ꝑ quã
anima semꝑ ad una reuocat᷑ Quia
igitur homo uelut flos nascit᷑ & con¬
teritur. sicut umbra fugit. atq in
statu suo ñqͣm ꝑman&: quid in hac
consideratione subiungat. audiamꝰ.

Expanded text:
semper stantem deseruit, statum quem semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentiosu labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mans: qͥa dũ infantia ad puericiã.
pueritia ad adolescentiã. adolescen¬
tia ad iuuentutẽ. iuuentꝰ ad senec-¬
tutẽ. senectꝰ transit ad mortẽ: in cur¬
su uitȩ p̃sentis. ipsis suis ͣ m̃tis ad
detrim̃ta impellit᷑: & inde sẽꝑ defic̃.
unde se ꝓficere in spaciũ uitȩ cre-¬
dit. Fixũ & enim statũ hic habere ñ
possumꝰ. ubi transitorie uenimꝰ atq
hoc ipsũ nr̃m uiuere. cotidie a uita
transire. ẽ. Quẽ uidelic& lapsũ primꝰ
homo ante culpã habere ñ potuit:
quia tempora eo stante transibant.
Sed postqͣm deliqͥt: in qͦdã se qͣsi lubri¬
co temporalitatis posuit. Et quia
cibũ comedit uetitũ: status sui ꝓti¬
nus inuenit defectũ. Qm tam̃ mu
tabilitatẽ. ñ solũ exteriꝰ. s int̾rꝰ qͦq
homo patit᷑ dũ ad meliora exsurge¬
re oꝑa conat᷑. Mens & enĩ. mutabili¬
tatis suȩ pondere. ad aliud semꝑ
impellit᷑ quã. ẽ: & nisi in statu suo
semꝑ in detĩora dilabit᷑. Que enĩ

Expanded text:
at. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atque hoc ipsum nostrum vivere, quotiditransire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora eo stante transibant, sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico mutabilitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. HIERONYMUtabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo semper in deteriora dilabitur. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
quippe superiꝰ & om̃ipotentis dĩ po-¬
tentiã. & infirmitatẽ suã: duxit an¬
te ocłos se & dm̃: pensauit. qͥs. cũ quo.
ad iudiciũ ueniat. Uidit hinc ho-¬
minẽ. inde conditorẽ. id. ẽ. puluerẽ
& dm̃: & recte ait. Et dignũ ducis
suꝑ huiuscemodi aꝑire ocłos tuos:
Omĩpotenti dõ ocłos aꝑire. ẽ iudicia
exserere: quȩ feriat uidere. Nã qͦsi
clausis ocłis ñ uult aspicere: qͥ non
uult ferire. Unde mox qͦq de ipso
iudicio adiungit᷑ & adducere eum
tecũ in iudiciũ: S qͥa contẽplatꝰ. ẽ
ad iudiciũ uenientẽ dm̃: rursũ con

Expanded text:
quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id est pulverem, et Deum; et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judic
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum qͦd auctorẽ suũ ñ uids. gra¬
uit̃ ꝑhorrescat. Quo uidelic& desi¬
derio cõpunctꝰ sc̃s̃ uir. clamat. Cur
faciem tuã abscondis: & arbitraris
me inuicũ tuũ: Quia si sicut a¬
micũ respiceres: tuȩ me uisionis lu¬
mine ñ priuares. Qui mobilitatẽ
quoq cordis humani. subsequens ad¬

Expanded text:
ipsum, quod auctorem suum non videt graipsum, quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens ad
Abbreviated transcription (Latin):
ignoremꝰ. Perpetramꝰ mala: nec tanĩ
hȩc dep̃hendimꝰ uel ꝑpetrata. Exelu-¬
sa quippe anima a luce ueritatis. nil
in se nisi tenebras inuenit: & plerũq
in peccati foueã pedẽ porrigit. & ne-¬
scit. Quod nimirũ de sola exilii sui
cecitate patit᷑: qͥa ab illuminatione
dñi repulsa. & sem& ipsam uidere ꝑ¬
didit: quȩ auctoris sui faciẽ ñ ama¬
uit. Unde & subdit᷑. Cur faciẽ tuã
abscondis: & arbitraris me inunicũ
tuũ: Humanũ genꝰ contẽplationem
lucis intimȩ habuit in paradyso: s
sibims. ipsi placens qͦ a se recessit. lu¬
m̃ conditoris ꝑdidit. eiusq faciẽ ad
ligna paradysi fugiit: qͥa post cul¬
pam uidere metuebat. quẽ amare
consueuerat: s ecce post culpã uenit
in pęnã. Expena autẽ ad amorem
redit: quia qͥs fuerit culpȩ fructus
inuenit: atq illã faciẽ qͣm timuit in
culpa. excitatꝰ reqͥrit ex pęna: ut iam
caliginẽ cecitatis suȩ fugiat. atq hoc

Expanded text:
igig deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem non amavit. « Sequitur: Cur faciem tuam abst. Humanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quod ad se recessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorẽ fatet᷑: iniquũ uͦ dicere ñ¬
ñqͣm erubescit. Int̾ scelera uͦ & de¬
licta hoc distat: qͦd scelus etiã pon¬
dus peccati transit. delictũ uͦ¬
pondus peccati ñ transit: qͥa & cum
licto. Et ññqͦm scelus in oꝑe. ẽ: de¬
lictũ uͦ plerũq in sola cogitatione.
Unde & ꝑ psalmystã dr̃. Delicta quis
intelligit: Quia uidelic& peccata
oꝑis. tanto citius cognoscunt᷑: quanto
exteriꝰ uident᷑. Peccata uͦ cogitationis
eo ad intelligendũ difficilia st̃: quo
inuisibilit̃ ꝑpetrant᷑. Quisqͥs gͥ ȩt̃ni¬
tatis desiderio anxius. apparere
uenturo uidici desiderat mundus:
tanto se subtilius nẽ examinat. qͣnto
nimirũ cogitat. ut tẽ terrori illiꝰ liber
assistat: & ostendi sibi exorat ubi dis¬
plic&. ut hoc in se ꝑ pęnitentiã puni-¬
at: seq hic diuidicans. iniudicabilis fi
ꝑegrinationis nr̃ȩ pena nos ꝑculit: qͥ
in eam cecitatẽ uenimꝰ. ut nosms. ipsoᷤᷤ

Expanded text:
peccatorem fatetur; iniquum vero dicere nopeccatorem fatetur; iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccati pondus non transit; quia et cum licto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: « Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur; peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis igitur aeternitatis desiderio anxius apparere venturo judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat, ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiaperegrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
uocare & respondere intelligi & alit̃
potest. Uocare enĩ dĩ. ẽ: nos amando
& eligendo respicere. Respondere au¬
tem nr̃m. ẽ: amore illiꝰ bonis oꝑib
parere. Ubi apte addit᷑ aut certe
loqͣr & tu responde mͥ. Loquimur
nãq: cũ eius faciẽ ꝑ desideriũ postu¬
lamus. Respondit gͦ ds̃ loquentib.
cũ nobis se amantib appar&. S qͥa
quisquis ȩt̃nitatis desiderio anhelat.
sem& ipsũ subtilit̃ rep̃hendens. facta
sua discutit. & ne qͥd in illo sit. in qͦ
auctoris sui faciem offendat. quęrit:
recte subiungit. Quantas habeo in¬
iquitates & peccata: scelera mea et
delicta ostende mͥ. Iste in hac uita
iustoꝵ labor. ẽ ut sem&. ipsos inueni¬
ant: & inuenientes. flendo atq cor¬
rigendo ad meliora ꝑducant. Et ꝗͣ¬
uis int̾ iniquitatẽ atq peccatũ. ni¬
chil distare ꝑhibeat ioħes apl̃s qui¬
ait. iniquitas peccatũ. ẽ: ipso tam̃¬
usu locutionis. plus iniqͥtas qͣm pec¬
catũ sonat. Et om̃is se homo libere

Expanded text:
vocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scedelicta ostende mihi. - Iste in hac vita justorum labor est, ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo et corrigendo, ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquitatem atque peccatum nihil distare perhibeat Joannes apait: « Iniquitas peccatum est ; ipso tamen loquendi usu plus iniquitas, quam peccatum sonat. Et omnis se homo libere
Abbreviated transcription (Latin):
cui de immundicia. ẽ. factũ iniciũ
subsistendi. Potest uͦ hoc in loco intel¬
ligi. quia beatꝰ iob incarnationẽ re-¬
demptoris intuit᷑. solũ uidit in mun¬
do hominẽ de immundo semine ñ
ẽẽ conceptũ: qui sic in mundũ uenit
ex uirgine. ut nil haber& de ĩmun
mundus extitit. qui delectatione
carnis tangi ñ potuit: qͥa nec ꝑ car¬
nalem huc delectationem uenit.

Expanded text:
cui de immunditia factum est initium cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immundmundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem venit.