comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tunt sp̃m adoptõis accepimꝰ q̃n credidimꝰ ĩ
dunt heretiti adimere patri qd pat̃ est. dñno¬
lunt filio auterre qd̾ filius÷. Adimunt aut̃
cum dicunt. qd̾ non de natũra sit fili. Nonex
se subeatq nature ÷ genu̾it in filio. Idẽ. Dñs
duens claritic̃a filiũ tuũ. non solo nomine

Expanded text:
m adoptionis accepimus, quando credidimus in dunt haeretici adimere Patri quod Pater est, dum volunt Filio auferre quod Filius est. Adimunt autem, cum dicunt, quod non de natura sit Filius. Non ex e atque naturae genuerit in Filio? Dominus dicens: Clarifica Filium tuum , non solo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
illũ hominẽ assumptũ a ũbo. cum ille sit ꝑ
isse anathema sit. Et ita uidet᷑ qd ꝑsona aꝑ¬
predietarũ auccoritatũ uerba sicintelligi sa¬
ne possunt. ut hõ xp̃c siue hõ ille ideo dicatur
asfumptus a u̾bo. qr aĩa euis ⁊ caro inqnibus
subsiftit hõ sũt assumpta aũbo. ut ad ipsiũ
hõĩs xͥ naturã respitias ñ ad ꝑsonã cũ assũpt̃
dicis. Item queri solet utrũ homo ille cepent
ł deifilium semꝑ fuisse net cepisse de hec augꝰ
ita ait. Habuit aliqͣndo dei filius qd ñ dũ ha¬
buit idem ipse hoĩs filiꝰ. ꝙ ñ dum erat hõ. Item
siͭ nos electi qmodo ille clarificatus. qr prius¬
pium qui ⁊ loquor uob̃. Hiisitaq auccoritatibꝰ¬

Expanded text:
illum hominem assumptum a Verbo, cum ille sit peisse, anathema sit. Et ita videtur quod persona aPraedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo ille  Dei Filium semper fuisse nec coepisse. De hoc Augustinus ita ait: Habuit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priuspium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatib
Abbreviated transcription (Latin):
Uo̾ ut au̾bo patri coeterno in unitatem ꝑso¬
neassũptus filiꝰ dei uingenitus ẽẽt. Unde
hoc meruit qd̃ eiꝰ bonũ qualecũq p̾cessit.ỹ
ad hanc meffabilẽ excellentiam ꝑueniͣ
plena ꝯcepit de sp̃u sc̃õ ex uirgine maria deus
unicus natus est. non catins cupidine. s solod̾i
mun ere. lib̾a in illo homine uoluntas erat⁊
a quo in cuncta membra eiꝰ gr̃a diffunditur.
Ita enĩ abmitio fidei sue homo quicũq gr̃a
fit xp̃ianꝰ. sicut gr̃a hõ ille ab initio factus ẽ
xp̃e. de ipso sp̃u. hic renatus est. de sp̃u ille na¬
tus est. Sp̃u fit in nob̾ remissio peccatoꝵ. sp̃u
Qui fecit illũ honimẽ sine ullis eiꝰ precedenti¬
b meritis mnillum qͥd̾ ei dimitc̃etur. ⁊ origĩe
trahere ł uoluntate ꝑpetrare peccatũ. ip̃e nul¬
lis coꝵ p̾cedentib meritif facit credentes in eũ.
quib dumittat omne peccatũ. qui fecit illum

Expanded text:
o, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus Filius Dei unigenitus esset; unde hoc meruit? quod ejus bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? tia concepit. De Spiritu sancto et virgine Maria Dei Filius unicus natus est; non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, a quo in cuncta membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque gratia fit Christianus, sicut gratia homo ille ab initio factus est Christus: de ipso Spiritu hic renatus est, de Spiritu ille natus est: spiritu fit in nobis remissio peccatoru fecit illum hominem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum
Abbreviated transcription (Latin):
strũ. ⁊ ut nec origine traheret nec uoluntate
ꝑpetraret peccatum. ⁊ ut ex iortalinatura
clarificaretur in ĩmortalem. s ⁊̃ ut ẽet filiꝰ dei
in iͥttute .i. in eadem potentia cum patre. Et qd̃
ipse sit filius dei potest uideriexħ qd ꝯeeptus

Expanded text:
strum, et ut nec origine traheret, nec voluntate perpetraret peccatum, et ut e mortali natura clarificaretur in immortalem, sed etiam ut esset Filius Dei in virtute, id est in eadem potentia cum Patre. Et quod ipse sit Filius Dei, potest videri ex hoc quod conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ⁊ utr̃ de ꝑsona
an denatura. ⁊ si de
ꝑͥ ÷ postea attenden¬
ram sit pͥdestinatap̃
destinatio est gr̾e pee
tis quos p̃cunt con

Expanded text:
fuit; et utrum de persona, an de natura: et, si de est, postea attendenram sit praedestinata. Praedestinatio est gratiae tis
Abbreviated transcription (Latin):
existeret gr̃e per q̃m
illi petcata dimissa ĩ.
ut nemo audeat dr̃e¬
uite pͥoris meritis se
uo pr inissũ ctum. cum nec ipsia¬
postoli quicet̾is suꝑemi¬
nent apłatum acciꝑe põ¬
tuissent. nͥ prisꝰ cum ceteris grãm que peceato¬
g in nideis. qr uidei cohabitatione fc̃ in genti
uideoꝵ s ⁊̃ in oĩbrgentib. Ad qͥd: ad obedien¬
dũ fidei .i. ut faciam egocum aliis apłis cos o¬
ledire fidei xͥ. accepimnus apostolat̃ ⁊ hoc ꝓ no
romani facitis. deinde ut familiartꝰ admone

Expanded text:
existeret gratiae, qua illi peccata dimissa sunt, ut nemo audeat dicee prioris meritis se se perductum, cum nec ipsi Apostoli qui caeteris supereminent apostolatum accipere potuissent, nisi prius cum caeteris gratiam, quae peccatoErgo in Judaeis, quia Judaei cohabitatione sunt, in gentid etiam in omnibus gentibus. Ad quid? Ad obediendum fidei, id est ut faciam ego cum apostolis aliis eos obedire fidei Christi, accepimus apostolatum: et hoc protra, sicut vos Romani facitis. Deinde ut familiarius admone
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ docendi officium
solis uiris ꝯueniat¬
⁊ quales ad illud de¬
beant ordinari det̾
potius ⁊ mulier in
gans discat ꝗd ig¬
omni subiectõe .s. ĩi¬
iur̃ in eccła muliẽ¬
ri non permitco. Si
enim loquitur ma¬
lentiO. gis irritat ad lixuriã ⁊ irrita
neq permitto mulieri do¬
lem ⁊ honestum habere mulierem docutt. ue
quiis sub potestate sit uiri ex quo trahit ori¬
ginem. Adam enim. Cur mulier subiecta
&. Non ꝑmitto nu¬
p̃cipio subici. ⁊ hoc
ordo creationis ostẽ¬
ut huis omnib ultra
ꝑsone sue medulum
⁊ mores occasione oo
tes ⁊ indicantos extra

Expanded text:
d docendi officium solis viris conveniat quales ad illud debeant ordinari, detepotius mulier in gans discat omni subjectione, i in Ecclesia, mulierem non permitto. Si enim loquitur magis irritat ad luxuriam, et irritatur. Neque permitto mulieri dolem et honestum habere mulierem docuit, verquiis sub potestate sit viri, ex quo trahit originem. Adam enim. Cur mulier subjecta t: Non permitto mucipio subjici. Et hoc ordo creationis osteNe his omnibus ultra personae suae modum et mores occasioni movtes et indicantes extra
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscamuis. non cognoscimus ut creda¬
mus. Quid est enim fides nisi credere qd̾ ñ
uides: fides gͦ est qd̾ non uides credere. reri
.s. ubicumq sint. nõ¬
mentes ad terrena s
affectum cordis qui
deum amat. ⁊ hoc sñ
sceptatõe .i. hesitatõe¬
ubi est enĩ tempestaᷤ¬

Expanded text:
ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quid est enim fides, nisi credere quod non uides? Fides ergo est quod non uides credere, uericet ubicunque sint, nomentes ad terrena, seaffectum cordis qui Deum amat. Et hoc, sine sceptatione, id est haesitatiUbi est enim tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
nirum p̾uaricari actu.
postolus dicat. in similitudinem pͥuaricationis
ade seductum tũ negat. uñ ⁊ inteirogat᷑ ñ ait.
Mulier seduxit me. Sod dedit mͥ ⁊ comedi. Mu¬
lier uͦ ait. Serpens sedixit me. hanc aut̃ seduc¬
deus liginim illudideo tangere ꝓhibuerit ꝙ.
sciebat eos si tetigisset sicut deos futuroe tau
qͣm eis diuinitatem ĩuideret quieos hoĩes fece¬
rat. s ⁊̃ si uirum p̃p aliqͣm mentis elationẽ
que dcum internoꝵ scrutatorẽ latere ñ pot̾at¬

Expanded text:
virum praevaricari actu. postolus dicat in similitudinem praevaricationis Adae, seductum tamen negat. Unde et interrogatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comedi . Mulier vero ait: serpens seduxit me . Hanc autem seducDeus lignum illud ideo tangere prohibuerit, quod sciebat eos si tetigissent, sicut deos futuros, 213 tanquam eis divinitatem invideret qui eos homines fecerat; sed etiam si virum propter aliquam mentis elationem quae Deum internorum scrutatorem latere n
Abbreviated transcription (Latin):
cet deo. Distingue ira
est ad primum. disce¬
ptatio ad deum. Simi¬
liter ⁊ milieros uolo
ut orent ⁊ manusle¬
one earum ornante
ea mulieres dico ornã¬
desse aliis uirtutib ꝙ̃
uerecundia nultus.
ut ñ sint attrite fron

Expanded text:
cet Deo. Distingue: ira est ad proximum: discptatio ad Deum. Similiter et mulieres, volo ut orent et manus leonem earum ornante. Eas mulieres dico, ornane, aliis virtutibus cum verecundia vultus, on sint attritae fron
Abbreviated transcription (Latin):
cum deo miseri cum hõib. s non sunt ueri
⁊ boni medii. qr ad hoc seinterponit mediu̾
malus angelus ĩmortalis ⁊ miser. ut adbeatã
ẽẽ uoluit ⁊ beatus in cternitate ꝑsistere po¬
tuit. qui non se interposuit ut ad beatã ĩmor¬
talitatẽ non sineret. sed ad hoc se interposuit
mortalis ⁊ beatus. ut mortalitate transacta
ex mortuis ĩmortales ⁊ex miseris beatos fac̾et
tur omnes uelle sal¬
uare. Oedit dico ꝑ oĩ¬
br. nullum excepit

Expanded text:
cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri cum Deo, miseri cum hominibus; sed non veri et boni medii, quia ad hoc se interponit malus angelus medius immortalis et miser, ut ad beatamesse voluit, et beatus in aeternitate persistere potuit, qui non se interposuit ut ad beatam immortalitatem transire non sineret, sed ad hoc se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, ex mortuis immortales, et ex miseris beatos facerettur omnes velle salvare. Dedit, dico, pro omnibus, nullum excepit
Abbreviated transcription (Latin):
tus homo ut sic ẽet mediator. Non enĩ alit̃
qͣm per hominem mediat. Hic est arbit̾ ille
quem iob desiderat dicens. Utinam c̃et nobis
arbiter. mxdiator aut̃ inter deum ⁊ homines
oportebat ut haberet aliquid simile deo ⁊ a
ge cõset ab hõib. atq ita mediatorñeẽt. ue¬
rar itaq mediator xp̃x inter mortales pecca¬
toro ⁊ ĩmortalem iustum apparuit mortaliᷤ
cum hõib. iustus aut̃ cum deo. Ideo ip̃e me¬
diator dei ⁊ ho. dictus est. qr inter deum ĩmor¬
talem ⁊ hominẽ mortalem est deus hõ recõ¬
cilians hominem deo in tm̃ mediatorm qͣn¬
tum homo est. in quantũ aut̃ uerbũ nõ me¬
interuemendo ꝑducat. quẽ neq fieri morta¬
lem oportebat. neq permanere mortalẽ. ocor¬
talis quippe factus ÷ non infirmata u̾bidiui¬
nitate sed carnis suscepta infirmitate. Soni
aut̃ angeli inder miseros mortales ⁊ beatum
tales uel misericum hominib. Mali aũ an¬
geli quodam mͦ medii sunt. qr ĩmortales st̃

Expanded text:
tus homo, ut sic esset mediator. Non enim aliter quam per hominem mediat. Hic est arbiter ille quem Job desiderat dicens, uter esset nobis arbiter. Mediator autem inter Deum et homines oportebat ut haberet aliquid simile Deo, et ge esset ab hominibus, atque ita mediator non esset. Verax itaque mediator Christtum apparuit mortalis cum hominibus, justus cum Deo: et ideo Christus mediator Dei et hominis dictus est, quia inter Deum immortalem et hominem mortalem est Deus homo reconcilians hominem Deo, in tantum mediator in quantum homo est. In quantum autem Verbum non meinterveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatumtales vel miseri cum hominibus. Mali autem angeli quodam modo medii sunt, quia immortales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ram. non tñ cum arbitrorsi iam sp̃uali ñte
p̾ditus erat ullo modo credidisse qd dirbolus:
⁊̃ in eo in quo mulier. ut .s. illd̾ crederet ẽẽ utr̃
critis sicut dii. S putauit utrũq posse fieri u̾
seducta manducauit ei qr dedit ut simul ederẽt
noluit cam ꝯtristare qͣm credebat sine suo solatõ
amicali quadam beniuolentia quaplerũꝙ fit
exitus indicauit. Ergo alio quodam m̃ ⁊̃ ip̃e de¬
ceptus est. Inexꝑtus crum dume ueritatis in
co falli potuit. ut u eniale crederet c̃e cõmissũ.
sed dolo illo serpentino quo mulier seducta ẽ
nullo illum arbitror potuisse seduci. Salua¬

Expanded text:
am: non tamen eum arbitror si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus  in eo in quo mulier, ut scilicet illud crederet esse verum: Eritis sicut dii , sed putavit utrumque posse fieri, ut seducta manducavit, eique dedinoluit eam contristare, quam credebat posse sine suo solatio amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit exitus indicavit: Ergo alio quodammodo etiam ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci. Salva
Abbreviated transcription (Latin):
int̃. te sine fine ĩ hus¬
brabam cert longam¬
nuter ferens .i. inter
expectans tandẽ adep¬
tus est repro .i scpe ꝓ¬

Expanded text:
licabo te, sine fine, in hisbraham certus, longanimiter ferens, id est inter pectans, tandem adeptus est repromis
Abbreviated transcription (Latin):
li pendit. nec usus est
elegit deus que stul
ta sunt mundi .i.
ad ĩsipientiam redi
fortia ut neron em

Expanded text:
li pendit, nec usus est elegit Deus quae stulta sunt mundi, id ad insipientiam redigfortia, ut Neronem.
Abbreviated transcription (Latin):
tium in captiuitate.
eos qui q̃i nicħ futurũ
cem cutquã inde uenientis ex quopositus : ibi a¬
uus meus. ex quop̃r m̃s. et quo attaũ m̃s. nul
credis. Qui noluit mori ⁊ resurgere at om̃s uni
crederemits ne a multis decipcremur. Ciederoe ite᷑¬

Expanded text:
tium in captivitate; eos qui quasi nihil futurum cem cujusque inde venientis ex quo positus est ibi avus credis, qui voluit mori et surgere ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur: credere
Abbreviated transcription (Latin):
igłosam que est non intter mortuos si longe
ex mortuis. qr licet dñis resurgant in die iu¬
dicii. Soli tñ iustigłose ĩmutabuntur ⁊ occur
uͦ manebunt in terra quousq ꝑcipiant terri¬
bilem sententiam udicis.⁊ ne uiocatur suꝑ¬
fluum apłm tot paticum fidem ⁊ alia bonaha
tm̃ laboro. qr ñ dico
acceperim au¬
accepi nicħ est ad ceo

Expanded text:
am, quae est, non inter mortuos, sed longe ex mortuis. Qui autem licet omnes resurgant in die judicii, soli tamen justi gloriose mutabuntur, et occur manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fidem et alia bona habtantum laboro, quia non dico cceperim ala
Abbreviated transcription (Latin):
resim. eł .i. ad nr̃am resurrectionẽ efficiendã
que est uirtus ⁊ effectus resurrectõis xͥ. ⁊ in
hac uita ualet ad societatẽ pas. il .i. ad hoc
ut socii xp̃i simꝰ in patiendo. que societas est
ex caritate. hoc dicit de fide habente tempꝰ ope¬
randi. inueniar m illo ego dico. Configura¬
tus morti etͦ ut .s. pro¬
legeputat se iustifi¬
ex societate passionũ eius. illam g bene nosẽ
qui ꝑcam ad celigaudia ꝑuenire credit. ego
morti xͥ. ego dico ꝯtemptans si qͦm᷑ hoc ideo di¬
cit qr difficile est. occurram dõ retribuens ei
que mͥ retribuit .s. calicẽpassionis. uñ ꝓpħa.

Expanded text:
id est ad veram resurrectionis efficientiam, quae est virtus et effectus resurrectionis Christi. Et in hac vita valet ad societatem passionum ejus, id est ad hoc ut socii simus Christi in patiendo. Quae societas est ex charitate, hoc dicit de fide habente tempus operandi. Inveniar dico in illo, ego dico configuratus morti ejus, ut scililege putat se justifiex societate passionum ejus. Illam ergo bene noscit, qui per eam ad coeli gaudia pervenire credit. Ego ti. Ego, dico, tentans, si quomodo, hoc ideo dicit, quia difficile est, occurram Deo, retribuens ei quod mihi retribuit, scilicet calicem passionis. Unde propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
meam iusticiam q̃¬
ex le. ẽ. illa est iustici¬
a qua quis penas ti¬
met. non amat ius
lex. non amandonis¬
ticiam s timendope¬
nam. fit quidẽ scd̃m¬
iusticiam que ex lege
iustus. de qua iusti

Expanded text:
meam justitiam,ex lege est. Illa est justitia qua quis poenas timet, non amat justlex non amandotitiam, sed timendo poenam, fit quidem secjustitiam quae ex lege est justus. De qua justi
Abbreviated transcription (Latin):
deus solus oꝑatur in nob. Meltꝰ est enĩ iustũ
ẽe qͣm homineiẽẽ. Si g hominẽ te fecit deu̾.
⁊ iustum tefacit qd̾ melꝰ est. ñ tute s sñ te
de fecit. Non enim adhibiusti aliquẽ sensũ
est leges Oĩo tollenda est scd̃m umbramle¬
galium figurarũ. que iufticia ex fide est ex
deo non ex nob̃. ⁊ si fides sit nr̃a ⁊ iusticia hec
.s. est ens infide. Sicut enĩ ex fi de nata est.i¬
mendationem fide ꝑmulta que facit. Facit
enĩ ⁊ in aliauita cognoscere deum ꝑfecte qui
hic fide credit. ⁊ h̃re resurrectionẽ que nr̃a resur¬
rectio est iurtul ⁊ efficacia resurrectionis xp̃i.¬

Expanded text:
Deus solus operatur in nobis. Melius est enim justum esse quam hominem esse. Si ergo hominem te fecit Deus, et justum te facit quod melius est; non tu te, sed sine te fecit te: non enim adhibuisti aliquem sensum est lege? Omnino tollenda est secundum verbum legalium figuratum. Quae justitia ex fide est ex Deo, non est ex nobis. Et si fides nostra sit et justitia, haec scilicet ens in fide. Sicut enim ex fide nata estmendationem fidei per multa quae facit. Facit enim et in alia vita cognoscere Deum perfecte qui hic fide creditur, et habere resurrectionem, quae nostra resurrectio est virtus et efficacia resurrectionis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdestinatos ad dciglo¬
riam. a redemptore
aut̃ nr̃o foras missi.
lebant intrinsctus.
nummeum non est de hoc mundo. Non ait. ñ
est hic sed non est hĩc. qr ꝑegrinatur qui dem
in mundo. sed non est de mundo. Regno enim
suo dicit de mundo ñ estis. sed ego dogi uos de
qndo attollens nos de iiotartari induxit iti ce¬
lum. cum uero filiosuo. lam eium credentes
qui fixa mente deuoti sunt. exeuntes de scło
diligenter qd̾ dicit fi. ꝯ caritatis sue. Si caritas
quapater diligt filium ⁊ patrem diligit filiꝰ
meft. abilit̾ comnuuonẽ demonstrat amborũ
quid ꝯnementius qm ut ille ꝓpͥe dicatur cari¬
tas qui sp̃c est cõmunis ambob: Alioqͥti si in il¬
diceret. s ait filii caritatis sue. filiꝰ gͦ est ⁊̃ sp̃c sc̃i

Expanded text:
destinatos ad Deriam, a Redemptore autem nostro foras missi q solebant intrinsecus, num meum non est de hoc mundo Non ait non est hic, sed non est hinc, quia peregrinatur quidem in mundo; sed est in mundo. Regno enim suo dicit: De mundo non estis , sed ego elegi vos de  scilicet quando attollens nos de imo tartari, induxit in coelum cum vero Filio suo. Jam enim credentes qui fixa mente devoti sunt exeuntes de saeculo, diligenter quod dicit, filii charitatis suae. Si charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? Alioquin si in ildiceret. Sed ait, filii charitatis suae. Filius ergo est etiam Spi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoest. ⁊ nĩchil distat
ab ipso. Non ita homo¬
est ymago dei. Homo
ymago est filuus. aut̃
Sicut alit̾ est ymago
regis in nũmoalit᷑ in filis. nos sumus mimuᷤ¬
qd̾ pater. Nulla ymago dei coli debet nisi illa
que hoc est qd̾ ille. necilla ꝓ illo s cum illo y¬
mago dico inuisibilis .i. mcomprehensibilis.
nec cepit cum creatura ĩmo ipse est pͥmoge

Expanded text:
ipso est, et nihil distat ab ipso. Non ita homest imago Dei. Homo imago est Filius. Alitesicut aliter est imago regis in nummo, aliter in Filio. Nos sumus nud Pater. Nulla imago Dei coli debet, nisi illa quae hoc est quod ille; nec illa pro illo, sed cum illo. Imago Dei, dico, invisibilis, id est incomprehensibilis, nec coepit cum creatura, imo ipse primoge
Abbreviated transcription (Latin):
surgens. Sicut enĩ n at᷑
est ante onima de deo:
ut omina crearet. sic
ut que creauerat rest¬
auraret. ut s̃ emꝑ sit
primis ⁊ pͥnceps. uñ
subdit. ut per hoc ip̃e

Expanded text:
us Sicut enim natus est ante omnia de Deo, ut omnia crearet, sic ut quod creaverat restauraret, ut semper sit primus et princeps. Unde subdit: Ut per hoc sit i
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ cumsit absurdissimũ restat ut ñ solũ
filii cari. sue. nichil aliud inteiligatur ꝙͣ. filii
sui dilecti. qͣm filii sube sue. Kaittas enĩ patris¬
liꝰ caritatis eius nullus est alius qͣm qui de sub¬
est qd̃ cut: in quo filio
nos uidei habemꝰ redẽp.
Alit̾ non iremus in ce¬
lum. Redemptio est de¬
structa potestate dĩabo¬
li facuitas lib̾tatis que¬
sanguine qui nullũ ba¬
buit peccatum. ut qria
dĩnbolus illos m̃ito te¬
nelut. quos pectati reõ
ꝯditione mortis obstrĩ
rit. hosper cum merito
peccati reum ĩ merito
pena mortis affecit lnc

Expanded text:
d si absurdissimum est, restat, ut non solus filii caritatis suae, nihil aliud intellegatur quam filii sui dilecti, quam filii postremo substantiae suae. carilius caritatis eius nullus est alius quam qui de subest quod ait: in quo Filio nos Judaei habemus redemptionem. Aliter non iremus in coelum. Redemptio est,tructa potestate diaboli, facultas libertatis, qusanguine qui nullum habuit peccatum. Ut, quia diabolus illos merito tenebat quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito em nullius peccati reum immerito poena mortis affecit.
Abbreviated transcription (Latin):
uite puritatem crescẽ
tum operum eoꝵ cum
promissa sunt. in om¬
iii.q. Oramus ut ita
ne relabamini uos di

Expanded text:
itae puritatem crescenttum operum eorum cum promissa sunt. In omni, etc. Oramus ut ita ne relabamini. Vos, di
Abbreviated transcription (Latin):
tute diunitatis ⁊ mi¬
sericordie sue dono il¬
iuminauit scdm hu¬
manitatem ⁊̃ pot̾ dici
pͥncipium eccłe. quia
suꝑfidem hum anita¬
tis cuis fundata ẽ ⁊ be¬
ue ipse est cap̃ ⁊ pͥnci¬

Expanded text:
tatis et misericordiae suae dono illuminavit. Secundum humanitatem etiam potest dici principium Ecclesiae, quia super fidem humanitatis ejus fundata est. Et bene. Ipse est caput et princi
Abbreviated transcription (Latin):
in se uerbum dei per qd̾ facta sunt onuina. sud
de nullo eoꝵ rectedici pot̾. perbumcaro factum
sensus personam aĩc que totum corpꝰ inuificat
Sedcum eccła ab abel ceꝑit. qͦmͦ homo xẜ̃e capt¬

Expanded text:
in se Verbum Dei per quod facta sunt omnia; sed in se Verbum Dei per quod facta sunt omnia; sed de nullo eorum recte dici potest, Verbum caro factum sensus, personam animae quae totum corpus vivificat. Sed cum Ecclesia ab Abel coeperit, quomodo homo C
Abbreviated transcription (Latin):
infusus oĩa sustinet ⁊ regit. ⁊ cumtalissit. ip̃e
habet ad eccłam sicut corpus ad cap̃. ꝓuidet e¬
nim eccłe ⁊ regit eam. ⁊ in ipso st̃ omnes sp̃ualẽ¬
Sicut enuim aĩa totum nostrum corpus aĩat
⁊ uiuificat. s in capite oĩb sensib sentit. sõ¬
q capiti cuncta subiecta sunt ad oꝑandum.
illud aut̃ supra locatum est ad ꝯsulend̾. quia
ipsius anme que ꝯsulit corpori quodam modo
ꝑsonam gerit caput. ibi enim omnis sensus ap
q ad ultimum iustum sap̃ia deu lluminat q̃
plenius fuit in xp̃o. Alter enmceteri bõĩes sa¬
pientes st̃. aliter homo xp̃c qui ipsuis sapĩe dei
ꝑ quam fuint sapientes quicumq homines
est ex quo apparet qd̃ sapientia dei .i. uerbũu̾
si assumpsit illum hominẽ ut ceteros s inł¬
to excellentius multo ꝙ sublinis. qͣm ipsũ so¬
ium assumi oportint. in qͥuosapĩa hõib apa¬
reret. sicut eamuisibiliter decebat ostendi. dete¬
teris enĩ saꝑientib recte dicipotest qd̾ habeaut

Expanded text:
infusus omnia sustinet et regit. Et cum talis sit ipse habet ad Ecclesiam, sicut caput ad corpus. Providet enim Ecclesiae, et regit cam, et in ipso sunt omnes spiritualeSicut enim anima totum corpus nostrum animat et vivificat, sed in capite omnibus sensibus sentit, ideoque capiti cuncta subjecta sunt ad operandum; illud autem supra locatum est ad consulendum, quia ipsius animae quae consulit corpori, quodammodo personam gerit caput. Ibi enim omnis sensus appque ad ultimum justum Sapientia Dei illuminat, quae plenius fuit in Christo. Aliter enim caeteri sapientes sunt, aliter homo Christus, qui ipsius Sapientiae per quam fiunt sapientes quicunque homines, est. Ex quo apparet quod Sapientia Dei, id est Verbum non sic assumpsit illum hominem ut caeteros, sed multo excellentius, multoque sublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. De caeteris enim sapientibus recte dici, quod habeant
Abbreviated transcription (Latin):
rum dico qd̾ nos fecit dignos. ⁊ hoc non in lege
s in lumine .a. per cuni qui est lumen de lumi¬
ne tuiꝰ gratia illuminam᷑. qd̾ lex ñ potuit ũꝙͣ¬
prestare. uel dignos uos fecit ponendo uos ĩ ui¬
mine .i. in clara cognitione a qua deuians cad̃
milit̾ ⁊ nos de potes

Expanded text:
rum. Dico quod nos fecit dignos; et hoc non in lege, sed in lumine, id est per eum qui est lumen de lumine, cujus gratia illuminantur quod lex non potuit praestare. Vel, dignos nos fecit, ponendo nos in lumine, in clara cognitione, a qua devians cadit uit nos de potes
Abbreviated transcription (Latin):
qui est cdarttas patris .i. filius. uel scd̾ qd̾ claram
cogintionem uobis dedit. uos dico manentes
m onim patientia ꝯtra adũsababita ⁊ longanim¬
itate diutini laboris a hoc non ex trsticia uł ex
necessitate. sed cum gandio.ras. ⁊c̃. hactenꝰ¬
xit unde gr̃as agit ⁊ quid orat cis. hic iam ĩti¬

Expanded text:
 claram cognitionem dedit. Vos, dico, manentes in omni patientia, contra adversa habita, et in longanimitate diutini laboris. Et hoc non ex tristitia, vel ex necessitate, sed cum gaudio gratias, etc. Hactenxit unde gratias egit, et quid orat eis. Hic jam inci
Abbreviated transcription (Latin):
recte uideor hoc fac̃e.
÷. Ac si dic̾et. Non est¬
ita. irascentis enim
putabant illi głan¬
⁊ in aduersis gaudere. Nota q
ut piꝰpater ⁊̃ suis ingratis filiis bene optat.
nos uobiscum. ut nos sequamur uos si non
uultis sequinos. quos quidem sequi debetis.
qr nos reuera regnamꝰ. s timeo ne sine uob.

Expanded text:
recte videor hoc facere,est, ac si diceret: Non estita. Irascentis enim abant illi glorianet in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
crueifirus ÷. S qr in ta¬
lẽ incrd̾it reatum ut¬
meruerit crucifigi.q
ledictus male dict. õe¬
culpe ⁊ si malediccõe

Expanded text:
crucifixus est, sed quia in talem inciderit reatum umeruerit crucifigi, qledictus maledictioculpae, etsi maledictione
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ p̃phoc factus ÷ ꝓ nob̾ reiũctate maledictũ .i.
mortalis. Mortalitas ã ex pocc̃o ⁊ ideoq ⁊̃ ipsama¬
ledictiodr. ⁊ ex ea aliquid maledictum. Ne aut̃
tuuis ⁊ uere satisq miser. oĩs quipen. ĩ lig. Ad
litterã hoedixit moyles de reis mortis. ut reo mor¬
tis hoc sufficeret si suspenderetur.qr hec pena ce¬
teris abiectior⁊ ignominosior eratuideo in deu¬
tonomio dictũ ⁊ ut qui suspensus fu̾it ĩ uesꝑa
deponatur. ⁊ oftendit quare. Q a maledictus..
pensus moritur reus. ⁊ qd̾ illic ÷ usq ad uespe¬
ram ut tune deponatur ⁊ scpeliatur ne si di

Expanded text:
hoc factus est pro nobis rei veritate maledictum, id est mortalis. Mortalitas autem ex peccato est, ideoque et ipsa maledictio dicitur, et ex ea aliquid maledictum. Ne autemtuus. Et vere satis est miser omnis qui pendet in ligno. Ad litteram hoc dixit Moyses de reis mortis, ut reo mortis hoc sufficeret si suspenderetur, quia haec poena caeteris abjectior et ignobilior erat. Ideo in Deuteronomio dictum est: Ut qui suspensus fuerit, in vespera deponatur, et ostendit quare, quia maledsuspensus moritur reus: et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si ibi
Abbreviated transcription (Latin):
morte puniatur. alit̾ enĩ plect̾etur. Q aut̃ ex fide
iuit cum hinc exierit tunc mag̾ habebit p̃sen¬
tissimũ pͥmiũ. Nongͥ ex fide uiuit qͥsqͥs p̃senti¬
a que uidentur ⁊ cupit ł t̾imet. qr fides dei ad ĩ
dat credendũ s faciend̾. alia non mutantur.

Expanded text:
morte puniatur, aliter enim plecteretur. Qui autem ex fide vivit, cum hinc exierit, tunc magis habebit praesentissimum praemium. Non igitur ex fide vivit quisquis praesentia quae videntur, vel cupit, vel timet, quia fides Dei ad invdat credendum, sed faciendum. Alia non mutantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. preudit enĩ moyses hereticos futuros.
⁊ uera dñi mortẽm negaturos. ⁊ ideo uolente
abhoc maledicto xp̃m seiingere. ut a mortis
⁊̃ ĩiitate seuingͥent. Igitur ꝯtra longe futuroͤ
hereticos delonge clamat in oyses sine causa ter¬
ciã sua. mortuus aut̃ pp̾delicta nr̃a in carne sus¬
cepta ex pena nr̃a. sic ⁊ semꝑꝑbenedictus est ĩ sura
na nr̃a. Cum enĩ exhoĩe ⁊ pro homine mortem
suscepit. ex illo ⁊ pro illo ⁊ maledictũ qd̾ mor¬
tem comitatur. suscipere ñ dedignatus :. ideoq
nere diceretur si a maledicto penitus separaret᷑.
insipiens quid̃ honorificentia ip̃m a maledicto

Expanded text:
tem. Praevidit enim Moyses haereticos futuros, et veram Domini mortem negaturos. Et ideo volentes ab hoc maledicto Christum sejungere, ut a mortis etiam veritate sejungerent. Ergo contra longe futuros haereticos de longe clamat Moyses: Sine causa tertia sua, mortuus autem propter delicta nostra, in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus est in suas Cum enim ex homine et pro homine mortem suscepit, ex illo et pro illo etiam maledictum quod mortem comitatur suscipere non dedignatus est. Ideoque on pertinere diceretur, si a maledicto penitus separaretur. Insipiens quidem honorificentia Christum a maledicto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemo nuraret᷑. Qͣuid aũ pependit in ligno
n cato mortalise ẽuĩ mortalitas es poccatõ ue
teris hoĩs erat. in enis peicati figuri ⁊ moyses ex¬
altauit scipentẽ in beremo sr̃ ligñ. In illa enĩ fi¬
grta mors dñi pendebat in ligno. nec ĩ eo ⁊̃ maio:
undia ẽ qd̾ addid̾ doõ ut diceret. maledictus deo.
ce ut nos quimaledictũ a deo cedinius xp̃m t̃fa¬
maret. S non÷ hoc in ꝯtumeliam dñi. qui i deo

Expanded text:
est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno est, nemo miraretur. Quid autem pependit in ligno nisi caro mortalis, cujus mortalitas ex peccato vetis figura etiam Moyses exaltavit serpentem in eremo super lignum. In illa enim figura mors Domini pendebat in ligno. Nec in eo etiam major invidia est, quod addidit, Deo, ut diceret: Maledictus Deo oesse, ut nos qui maledictum a Deo credimus Christum, infamaret, sed non est hoc in contumeliam Domini, qui ideo
Abbreviated transcription (Latin):
bis maled̾. Sicut ñ timuit de cod̾ dic̃e. ꝓ omĩ¬
b mortuus ÷. Hoc enĩ est maledictus ⁊ ꝙ mor¬
tiuis est. qr mors ipsa ex maledicto ÷. male¬
ductum ÷ omne peccatũ siue ipsũ qd̾ fit ut
sequatur suppliciũ siue ipsum suppliciũ.
qd ⁊ uocatur peccatum. qi ex peccato fit.
Suscepit aũ xp̃c uine reatu suppliciũ nr̃m
ut ĩn solueret reatum nr̃m. ⁊ finiret etiã
supplitiũ nr̃m. uñ alibi apłe ait. coisit deus
tiim sium in similitudinem carnis peccati.
ut depeteato dampnaret peccatũ in carne. Qd̃
enĩ dixerat. simlitudinẽ carnis peccati. hoc ⁊̃ ap
pellat peccatum cumait. yt de peccato. ⁊ c̃. & a
enĩ de peccato mors est. isla aũ caro qĩuis ex uͥ¬
it dic̾e pectatũ: plancħ ꝓpħa ⁊ dicere debuit ⁊ p̃¬
dicare. Nee in hoc qd̾ maledictus appellatus est
qui pendet in ligno ⁊ tuniclia in dcum putanda
÷ ex parte quippe mortali pependit i ligno mor
ceret. tem si diceret Peccatum maledictum

Expanded text:
 sicut non timuit de eodem dicere, pro omnibus mortuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, quia ex peccato fit. Suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium nostrum. Unde alibi Apostolus ait: Misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne . Quod enim dixerat similitudinem carnis peccati, hoc etiam appellat peccatum, ubi ait, ut de peccato, etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex it dicere peccatum? Plane hoc propheta dicere debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est qui pendet in ligno, contumelia in Deo putanda est. Ex parte quippe mortali pependit in ligno. Moceret. Item, si diceret: Peccatum maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ñ sit firmitas. fñ testam̃tũ boĩs .i. ab hoĩe
factum suis h̾edib firmũ ÷ qr nemo sꝑuit ut
dicat ñ ualere. ñ bene factũ ẽẽ. aut sr̃ordinat.
ut alit̾ de reb illis disponat. S est ĩ auccorita¬
te omniũ. Maxime tum sit ꝯfirmatũ testib
⁊ morte testatoris. similit̾. testam̾tũ .i. ꝓmissione

Expanded text:
epe non sit firmitas, tamen testamentum hominis, id est ab homine factum, suis haeredibus firmum est, quia nemo spernit, ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter testamentum, id e
Abbreviated transcription (Latin):
de quib fides est. qd̾ utiq ñ faciebant. s ex ti¬
more pene illa seruabant. unde subdit. S qui fe¬
cerit ca ui. in il. Non ait qui fecerit eam uiuet
in ea. cum p̾misisset. lexã ñ ÷ ex fi. ut intelligaᷤᷤ
legem in hoc loco ꝓipsis oꝑib que nullis obser

Expanded text:
 utique non faciebant, sed ex timore poenae illa servabant. Unde subdit: Sed qui fecerit ea, vivet in illis. Non ait qui fecerit eam, vivet in ea, cum praemisisset, lex non est ex fide, ut intelligas legem in hoc loco pro ipsis operibus quae in illis obser
Abbreviated transcription (Latin):
qua aggrauat aĩam peccati pͥmicã s pena ñ ca¬
ro corruptibilis aĩam peccatricẽ fecit. s peccatrix
aĩa carnem corruptibilem fecit. & gͦ oĩamala aĩe.
ex corpore putant accidisse. incrrore sinit. Aĩten¬
de qd̾ ingemisccre sedixit ⁊ grauari subsarcina cor¬
ruptibilis corporis. ⁊ tñ ait. Nolui. expo. Ecce uox

Expanded text:
ravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corruptibilis carnis, et tamen ait: nolumus exspoliari. Ecce vox
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ꝑ mortem tolli si fieti poss. sed st̃ .i. a deo ues¬
tiri stola ĩmortalitatis. ita ut qd̾ mor.÷ abso:.a .iii.¬
les si fĩ posset ut iam ueniret ip̃a ĩmortalitas ⁊
modo sicut sumus mutaret nos. qr ⁊ si a mał ad
bona tñseamus. tñ ip̃e tnͣsitus amarus ẽ. ⁊ ht̃ fel

Expanded text:
per mortem tolli, si fieri posset. Sed super, id est adeo, vestiri stola immortalitatis, ita ut quod mortale est absorles, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel
Abbreviated transcription (Latin):
nus de se sentiant. ⁊ ħ
tationẽ hurs corporis di¬
ligimus. dẽ quo ñ eẽt¬
curand̾. cumñ sit nisi
tab̾naculũ ad tempi.

Expanded text:
nus de se sentiant. Et htationem hujus corporis diligimus, de quo ncurandum, cum non sit nisi tabernaculum ad tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
nicagemo. ad celestem festino illam uolo acciꝑe
istam noloponere. qͥdapłe dicis fict ĩ uuiꝰ illitã¬
pannos mortalitatis ⁊ corrupidis. ut hoc sit in¬
ferius illud suꝑus: hoc ĩterins. illudexttrius
ñ. sicinqͥt dico. non sic uolo utiq spoliari s suꝑ¬
sit mortalitas. ñ infra. ñ supra. ñ utra. ñ extra.
sumus ⁊ non mirum si de cogemimus. Nam de

Expanded text:
nica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tapannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed susit mortalitas, non infra, non supra, non intra, non extra. sumus: et non mirum si de eo gemimus: nam de
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ⁊ facies sup̃ id qd̃
dico. prouocat eum
sic blandicudo. utr̃
se uidet bene sentiri
melioremse prebeat.

Expanded text:
quod facies supra id quod dico. Provocat eum sic blandiendo, ut amse videt bene sentiri, meliorem se praebeat.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam amputat. ⁊ qr ita est. Ergo .i.adeo
si habes .i. si habere uis me sociũ sus .il. sic̃ me.
Sienimũ suscipis ñ es socius. Si aut̃ aliquid
nocuit tibi aut debet hoc mͥ im. Sunc excusa¬
tionẽ omnem ꝯuellit. cum sibi imputandũ
dicit si uelle sit uł debet aliquid. ⁊ut magis
ut non dicam tͥ qd̃ ñ
q̃. debes. deinde suppo¬
niitutadiuratio er̃
ait. ita o fr̃ ego fruar

Expanded text:
rbiam amputat. Et quia ita est, ergo, id est ideo, si habes, id est si habere vis, me socium suscipe illum sicut me; si enim non suscipis, non es socius. Si autem aliquid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa. Nunc excusationem omnem convellit, cum sibi imputandum esse dicit, si vel laesit, vel debet aliquid. Et ut magisUt non dicam tibi quod, non quam debes. Deinde supponitur adjuratio, cum ait: Ita, o frater, ego fruar
Abbreviated transcription (Latin):
um multitudo ẽ. que ⁊ sterilis erat. nulliꝰ legit¬
timi uerbi ꝑferens gerinen. Sterilis enim crat
in omnib gentib eccła. ante ꝙͣ iste fet᷑ quem
cerninꝰ oriretur. Hoc aut̃ qui dam uidaizantes
ra suꝑtlue dicet ysaias que multd an tempore

Expanded text:
um multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam judaizantesra superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore
Abbreviated transcription (Latin):
eterne. ⁊̃ qr hoc ñ ꝑ gñationẽ s ꝑ regenerationẽ
furtimuĩ erat. ideo tiuic̃ imꝑata est cirtũcisio q̃n¬
de sarra promissus est filius. circumcisio enim
qui post sabb̾itum resurrexit. Parentum mu¬
tañtur nomina.⁊ omnia resonant nouitatẽ.

Expanded text:
onem, sed per generationem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio, quando Sarae promissus est filius. Circumcisio enim  post sabbatum, resurrexit? Parentum mutantur et nomina: omnia resonant nouitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
uidei. Uel serui peicati¬
erant. Q testam̃tũ:¬
agar .i. significaturꝑ
agar.⁊ recte. Agar enĩ
testam̃tum alienat

Expanded text:
i, vel servi peccatierant. Quod TestamAgar, id est significatur per Agar. Et recte: Agar enim testamentum alienat
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias aspiciens tem¬
tium. ante sterilem. tẽ¬
fedosam alloqͥt᷑ dicẽs.
Occcła gentiũ steriliᷤ
que tempore legis nec
⁊̃ non parturis. quia
pe .i. leticiam m̃tis extra ostende. ⁊ clama .i. gau¬
diuntuum aliis p̾dica. qr magis multi .i. płes
tosa qͦndã fuit inliberis. Sterilis enim eccła sñ
ornamentũ tunc maritus priore eingło pit̾s¬

Expanded text:
saias aspiciens temtium ante sterilem fetosam alloquitur, dicens: O Ecclesia gentium sterilis , tempore legis, nonetiam non parturis, quiaest laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id estosa quondam fuit in liberis. Sterilis vero Ecclesia sornamentum, tunc maritus, priore put
Abbreviated transcription (Latin):
regñati non diceret om̃s ⁊ om̃s. Sic̃ aut̃ nullus
est hopreter illam gn̾̃ationẽ. sic nullus is
tus pectet istam. Nemo ciĩ nascitur ñ in cos¬
cupiscentia carnali que tracta est ex pͥmo ho
tos alit̃ ab illo loco . non sicut delictũ. Otre
rat qd̾ adam est forma futuri.forma utiq ĩ
hoe est qd̾ uniis cmendat qd unus peccauit. sed
hos ⁊ mñ similit̾ preuarit̾añtes. Actende ꝙ ag̃
huc de actualipetato ade in quo dicit mortuõ
illosqui accualit̃ peccauerunt ad similitudi¬

Expanded text:
regenerati, non diceret, omnes et omnes; 27 sicut autem nullus est homo praeter illam generationem, sic nullus est justus praeter istam. Nemo enim nascitur nisi in concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo hotos, sed aliter, ab illo loco, sed non sicut delictum, etc., dixerat quod Adam est forma futuri. Forma utique in hoc est quod unus emendat, quod unus peccavit; sed on similiter praevaricantes. Et attende quod agit hic de actuali peccato Adae in quo dicit mortuos illos qui actualiter peccaverunt ad similitudi
Abbreviated transcription (French):
adderentur. mori .i. dis¬
solutio. ũe ⁊ corpons.
passiones inferens ꝑ
sicut ⁊ culpa euis solt᷑¬
fuit q̃ in onis tñsfusa
est. ⁊ si bee est tune ho¬
mines accipientes a

Expanded text:
adderentur, mors, id essolutio animae et corporis, passiones inferens, psicut et culpa ejus solquae in omnes transfusa est, etsi, hoc est tunc homines, acci
Abbreviated transcription (Latin):
festatẽe ꝯfusi fatebunt᷑ Aitende qd̾ ait. doñ poñ
ic̃. Non enĩ ita dictũ est .a. Cumposũit inimiees
sub pedib ñ sit postea regnaturꝰ. s ad tantã eui¬
dentiã regnũ perducet ut nnumicisi audeant ne¬
gare qd̾ regnet. quoamplus nerit manifestĩ ⁊ si
nere. non ẽẽ ꝑseuerantius. Qñ aut̃ manifestiuiᷤ
erit regnũ ip̃i qͣm cũ oĩb claru̾it mũm̃cudicẽ
ninon ampliorem ꝑmanentiam. Ita ⁊̃ dictum
interalia uͦ ꝯstat. qd̾ ⁊ potestatẽ suscitandi habet.
unde subdit. Nouissima aut̃. Iter̃ cõmendatio
resurrõis est ħ.e. nͦ¬

Expanded text:
Attende quod ait donec ponat, etc. Non enim ita dictum est, quasi cum posuerit inimicos sub pedibus, non sit postea regnaturus, sed ad tantam evidentiam regnum perducet, ut inimici non audeant negare quod regnet, quo amplius non erit manifestius, etsi nere, non esse perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum ni, non ampliorem permanentiam. Ita etiam dictInter alia vero constat quod et potestatem suscitandi habet. Unde subdit: Novissima autem. Iterum autem commendatio resurrectionis est hic.
Abbreviated transcription (Latin):
re. oportet regnare dico
onc. uł sub humanitate sua ut ipsamreuerean¬
tur ⁊ honorent. ⁊ ipsum homunẽ deum ⁊ regẽ õĩũ
de suboit᷑.⁊ illi qui adiustoꝵ beatitudinẽ ñ ꝑ¬
tinent. qr impui eumiognare ipsairgnicĩmam

Expanded text:
re. Oportet regnare, dico,one, vel sub humanitate sua, ut ipsam revereantur et honorent, et Christum hominem Deum et regem omnium de subduntur, et illi qui ad justorum beatitudinem non pertinent, quia et ipsi cum regnare ipsa regni
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. q unus deus ⁊ cum patre. tunc iusti fulge¬
bunt sicut sol in regnopa .e. Regnũ fulgebit
in regno cum regno uenerit regnũ. ad̾ nc ora
uit minor patre ꝑducet ad sp̃ẽm in qua equa¬
lis ñ recessit a patre. fideles qͥppe ciꝰ quos redemit¬
sanguine suo dicti ft̃ hit regnũ eiꝰ. tuiꝰ regnũ ⁊̃ ⁊¬

Expanded text:
quia unus Deus est cum Patre. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris ejus . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc onit minor Patre, perducet ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Fideles quippe ejus quos redemsanguine suo dicti sunt hic regnum ejus, cujus regnum
Abbreviated transcription (Latin):
in uirga correccõis. ⁊
⁊ si sit caritas non tñ
ẽe uidetur. an ineari
tione ut bona supple
cipiendum eũ. Absit aut̃ ut pu filii dicerẽt.

Expanded text:
in virga correctionis, ubi etsi sit charitas non tamen esse videtur; an in chartione, ut bona suppleacipiendum eum. Absit ut pii filii dicerent:
Abbreviated transcription (Latin):
permiscrit. unde sub
pa uestra impedierit.
ideo dicit. Si do .ii. ut
deum noluisse c̃auti¬
q ĩdignitatis illorũ
ueniam dico ⁊ cogñ.¬

Expanded text:
permitteret. Unde subdpa vestra impedierit. Ideo dicit, si Dominus volDeum voluisse, causa utique indignationis illorum. Veniam dico, et cogn
Abbreviated transcription (Latin):
Linuisibilem ⁊ in corporeũ
habitare in suba uisibillir iesen tibldr reredi¬
ant gͥ ⁊ ueniant cultores elem̃toꝵ ⁊ credãt
in xp̃m ut fiant maiores eoꝵ quos nunie
colunt. ⁊ deo ait. In illo reple .e. qui creditis
in xp̃m ominem plenitudinem habitare.ꝙ¬

Expanded text:
invisibilem et incorporeum habitare in substantia visibili et invisibili. Audiant ergo et veniant cultores elementorum et credant in Christum ut fiant majores eorum quos nunc colunt. Ideo ait, in illo repleti estis, qui creditis in Christo omnem plenitudinem habitare
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis. itaq õi
gr̃a plenus est. sed nõ
ris autem solus est tactus. itain ip̃o habitat᷑
õis pleuitudo diuunt. itis. qr ille est cap̃mg
sunt om̃s sensus. in sãss quasi solus tactus
est. quib datus est sp̃e ad mensuram.drecea
est aliud q̃ intersit plane inter illus caput᷑ ⁊
cunislibet memibri excellentia. qr singulat.
quadam susceptione hõis factus est homoille
una persona cum uerho. De nullo enĩ sc̃oꝵ de¬

Expanded text:
itatis, ita quod omni gratia plenus est, sed non  caeteris autem solus est tactus. Ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt sensus, in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus Spiritus ad mensuram. Praeterea est aliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ficationum illarũ ipsesit u̾itas. Sic̃ gͦ iꝑ¬
se figute tñslatiue non ꝓprie dicte ft̃ um¬
bre.ita eum ait plenitudinẽ diumitatis ĩ
xp̃o habitare corporalit translado ũbonsus:.
Qui uero dicit carnales obseruantias nenes
corporalit̾ qr in xp̃i corpore qd̾ sumpsit de ut¬
gie tanquã intem¬
plohabitat deus. Qd¬
g uter est inter cap¬
⁊ membra çetera q̃ ⁊¬

Expanded text:
ficationum illarum ipse sit veritas. Sicut ergo ipsae figurae translative non proprie dictae sunt umbrae; ita cum ait plenitudinem divinitatis in Christo habitare corporaliter, translato verbo usus est. Qui ergo dicit carnales observantias necescorporaliter, quia in Christi corpore quod sumpsit de Virgine tanquamhabitat Deus. Qinterest inter capembra caetera,
Abbreviated transcription (Latin):
&. mirũ est. ⁊ est hit
ĩcrepatio cũ yronia.
Irascitur enĩ eis apłs.¬
qr ĩpunitatẽ sibipro¬
mittunt alios indicã¬

Expanded text:
t: Mirum est. Et est crepatio cum ironia. Irascitur enim eis Aposia impunitatem sibi promittunt, alios judica
Abbreviated transcription (Latin):
ubi discernentur arbores fructuose asterilib
tempus uestrum nondum aduenit. s tẽpꝰ
terrena amantium semꝑ est paratum. ⁊ ad¬
paratum. tempꝰ ncum ñ dum aduenit. Her¬
tificate. Post ratione
ditur. ubi monet ne
ad priorẽ ꝯ suetudinẽ¬

Expanded text:
ubi discernantur arbores fructuosae a sterilibutempus vestrum nondum advenit, sed tempus terrena amantium semper est paratum. Et adparatum, tempus meum nondum advenit . Mortificate. Post rationesditur, ubi monet ne ad priorem consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
filio. ⁊ intemplo suo habitat.s. in sc̃is qui
lantes. ⁊ templum dei erunt aliqn. ⁊̃ scd̾m
dei. Sed dicet aliquis antequam faceret de¬
is celum ⁊ terram. antequã faceret scõs ii
habitabat: In se habitat deus. apd̾ te habit̃¬
corpore qd̃ totum nr̃a anima impleuit. Stł¬
tius ⁊ dicitur angustiis alicubumpediri t
sc̃s in quo non est pat̾ aut filius. fatendr̃
ignur est ubiq ẽe deum per diuinitatispre¬
sentiam. sed ñ ubiq ꝑ inhabitationis gra¬
tiam. propt̾ hanc enim habitationem uͥ
gratia dilectionis eius agnoscitur: Nõ di
sit scd qui es in celis. illud qͦ mirabile est qd̾
deus est inhabitator quorũdam non dum
um glorificant. Ad templum aut̃ deiperti¬
nent paruili sc̃ificati sacram̃to xp̃i.⁊ rege¬
nerati sp̃u sc̃o. qui non dumpossunt cognos¬
cere deum. Igitur quem non potuerunt il¬
li nosse net hr̃e isti potert̃ hr̃e ante qͣm nossẽ.

Expanded text:
Filio, et in templo suo habitat, scililantes, et templum Dei erunt aliquando secundum angeli. Sed, dicet aliquis: Antequam faceret Deus coelum et terram, antequam faceret sanctos, ubi habitabat? In se habitat Deus apud te, etcorpore, quod totum nostra anima impleverit; stultius etiam dicitur angustiis alicubi impediri sanctus, in quo non est Pater, aut Filius? Attendendum igitur est ubique esse Deum per divinitatis praesentiam, sed non ubique per inhabitationis gratiam. Propter hanc enim habitationem, ubi gratia dilectionis ejus agnoscitur, non disit, sed qui es in coelis . Illud quoque mirabile est quod Deus est inhabitator quorumdam nondum cum glorificant; et ad templum Dei pertinent parvuli sanctificati sacramento Christi, et regenerati Spiritu sancto, quod nondum possunt cognoscere Deum. Igitur quem potuerunt illi nosse, nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse.