comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca tcctis dedieaent: bcltieus tini cos cingunt Cumecendem castimo¬
nicm uigilantimentis custodico circum spiciunt neconscienticc illius
goribus intrandi spatium tribuit : quin & in praceditis gresibus
incedendiusum reccerdat ł & c̃ cclcantib: secausc efficitur
rumȩ : sic nimirum Sic cartimonic coernis secepe non nullis cas¬
timoniam cordis adimit cumtanto segnius bonis inristere operib:
Curant q̃ ueento minus ꝑspiciunt quicnil caostimoniao custodico
aebsq celiorum ceugmento bonorũ ucoleat q̃ tñ cediunctis bonirac¬
tibi magnam haebenti glomam conquirit: Dniq uirginibus stui¬
tis nilcastitcos profuit caornis q̃uib ueniente sponso lum̃ defut
int̃nace puritectis accinguntur uero filic̃ã rontunicis lin eis
sacerdotes accingantur bodtheis nerpra castitas sit remissco
& neglegens. uentuelationis animum perflcendi cditum
pcondeet necrescente iniquitate refrigescere faciat caritao¬

Expanded text:
castitatis dedicant. Balteis tunicas cingunt, cum eamdem castimocastitatis dedicant. Balteis tunicas cingunt, cum eamdem castimoniam vigilanti mentis custodia circumspiciunt, ne conscientia illius goribus intrandi spatium tribuit; quin et praepeditis gressibus incedendi usum retardat; vel etiam calcantibus se causa efficitur ruinae. Sic nimirum castimonia carnis saepe nonnullis castimoniam cordis adimit, cum tanto segnius bonis insistere operibus curant, quanto minus perspiciunt, quia nil castimoniae custodia absque aliorum augmento bonorum valeat, quae tamen, adjunctis bonis actibus, magnam habenti gloriam conquirit. Denique virginibus stultis nil castitas profuit carnis, quibus veniente sponso lumen defuit internae puritatis. Accingantur ergo filii Aaron tunicis lineis, Sacerdotes accingantur balteis, ne ista castitas sit remissa et negligens; ne vento elationis animum perflandi aditum praebeat, ne crescente iniquitate, refrigescere faciat charita
Abbreviated transcription (Latin):
te tadem haber& ponti sex quem singulceri uirtutum decore semꝑ
oportebet accingi : cepte pontifex uccriante flore colorum fiugen¬
tium accintus incedebat: quicosicut celius quilib& necesse ẽ. in dustrido
continentice preceingatur. Necaro repugnans spiritu internã m̃tis
pacem cdiquaendo conturb&. Itccpontifix acdoctor fidelium edomito
iam omni concupis cibili motuanimi siue corporis ĩpsec uirtutum¬
deb&e gloricom criumderi utiuxta exemplum floris illius quie grer¬
sus .ẽ. dora dice iesse id ẽ dñi scolucctoris sit iustitico cingolum
lumborum ei & fides cintorium renumei: Tunice ccutem linecce
&badhiei atharȩ qucce filis cãron ingloriaom & decorem fieri
prcceceptas quid nobis interni decoris & glorice commendent : fa¬
cillimeex his quoceruperius exposita sunt intellegiucd&, tinicas
nemq habent scocerdotes linecer c̃umtotum corpusuum candori

Expanded text:
te talem haberet pontifex, quem singulari virtutum decore semper te talem haberet pontifex, quem singulari virtutum decore semper oportebat accingi, apte pontifex variante flore colorum fulgentium, accinctus incedebat: quia sicut alius quilibet, necesse est industria continentiae praecingatur, ne caro repugnans spiritui internam mentis pacem aliquando conturbet; ita pontifex ac doctor fidelium, edomito jam omni concupiscibili motu animi sive corporis, ipsa virtutum gloria debet circumdari, ut juxta exemplum floris illius qui egressus est de radice Jesse, id Domini Salvatoris sit justitia, cingulum lumborum ejus, et fides cinctorium renum ejus. Tunicae autem lineae, et baltei ac tiarae, quae, filiis Aaron in gloriam et decorem fieri praecepta sunt, quid nobis interni decoris et gloriae commendent, facillime ex his quae superius exposita sunt, intelligi valet. Tunicas namque habent sacerdotes lineas, cum totum corpus suum candori
Abbreviated transcription (Latin):
& geminas crtifici manu non contextas. sed additcos arbitreris
hecbebatq lactitudinem .iiii. digitorum quocingulo propriae pon¬
tifox ut ebatur & cotenica hncinctina simul & superbumeride
stringebcctur : Nac minsequentib aperte de coniuntione superhu
sibi ut supor bumercle & rationalemutuo necterentur stricta ad
baltheum : & conulis fortis copulaaa quos iungeba uittabracinehi¬
na nolcexo fluerent & a se inuicem mouerentur : Nulliccutem dubiũ¬
quinbadtbeus siue cingolum cui superhumerale ad seringebatur:
tunicam hre cinchincm q̃ & super humercdis temica uocabatur
cingebat ⁊ cunta & enim q̃ huc usq dictas. c̃edpontificis habntum
portinent : Dehino consequenter filiorum eius badtheisimul & c&era
indumenta. exponuntur cumdicit᷑:¬
cas lineccs pcrabis. &b alteos adcras ingloricm & decorem noq:
debaltheis eorum utrum & ipsi opereplumarii c̃nunius coloris

Expanded text:
et gemmas non artificis manu contextas, sed additas arbitreris. et gemmas non artificis manu contextas, sed additas arbitreris. Habebatque latitudinem quatuor digitorum, quo cingulo proprie pontifex utebatur, et eo tunica hyacinthina, simul et superhumerale stringebatur. Nam in sequentisibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverentur sicut quin balteus sive cingulum, cui superhumerale astringebatur, tunicam hyacinthinam, quae et superhumeralis tunica vocabatur, cingebat; cuncta etenim quae hucusque dicta sunt, ad pontificis habitum pertinent. Dehinc consequenter filiorum ejus simul baltei et caetera indumenta exponuntur, cum dicitcas lineas parabis, et balteos ac tiaras in gloriam et decorem. Neque de balteis eorum, utrum et ipso opere plumarii, an unius coloris
Abbreviated transcription (Latin):
futurc .e. figurate denuntiant : & rate sacerdos cumstolis bresinis
coronces percdditas gestat : ut & in continentico pse suc iugiter &&ernco
praemico medit&ur : & in p̃dicatione continentiae uł bonat operationis
mul ecedem gcudic supernae beatitudinis ccudientib promittat :
¶nes iabsq spe r&ributionis pondus in ponat laboris igum xpi succueetq
aram faciendcam precei per&  coddidit Etbalthe opere plumarii:
decuius uidelic& ftatura balthei manifertius in superiorib: scriptũ
ẽ ÷ cingulum uero fecerunt debrsso r&orta bracineto purpurco ac
uermiculo bistinto certeplumaria hoccingulumut hieronimus exio¬
sepho scribit insimilitudinem pellis colubri quam exuit insenectute.
sic in rotundo textum ẽ : ut maorsupiũ & longius putes t̃extum ccutem
s ubtegmine coccipurpurcce ia cinathi & stcomine brssino. obdecorem
& fortitu dinem : cetq ita polrmitao certedistinctum : ut diuers as flores

Expanded text:
futura est, figurate denuntiant. Et recte sacerdos cum stolis byssinis futura est, figurate denuntiant. Et recte sacerdos cum stolis byssinis coronas superadditas gestat, ut et in continentia ipse sua jugiter aeterna praemia meditetur, et in sanctificatione continentiae vel bonae operationis simul eadem gaudia supernae beatitudinis audientibus promittat; ne si absque spe retributionis pondus imponat laboris, jugum Christi suavetiaram faciendam praeciperet, addidit: Et balteum opere plumarii. De cujus videlicet facta baltei manifestius in posterioribus scriptum est. Cingulum vero fecerunt de bysso retorta, hyacintho, purpura, ac vermiculo bis tincto, opere plumario. Hoc cingulum, ut Hieronymus ex Josepho scribit, in similitudinem pellis colubri, quam exuit in senectute, sic in rotundo textum est, ut marsupium longius putes. Textum autem sub tegmine cocci, purpurae, hyacinthi, et stamine byssino, ob decorem et fortitudinem, atque ita polymita arte distinctum, ut diversos flores
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotedis indumenti nontaom̃ legendo sed & uiuendo cognoscere : Verũ
siue brerincce scufuerint ccurecce cora nolece cum const& eas fastas eẽ
cummitris : Dicamus brouiter defiguraqmtrtos cucoro nulis habent
s acer dotes exbrsso quia sicuisum cuditum gustum ol statum & tecctum
suũ in uenustate castimonice custodlint ũtpro eadem custodice secor¬
num uitere quae mrgromi sitds diligentibus accipero sperent s siccm qui
sic continentice ł bonis operibi stud& ut prohis ce&erna precemicor&ri¬
butionis quccerere neglegtat : mitram quidem brs sincm habere uide¬
tur incapit sed coranulas non bab& : qui couidelic& imeginem uirtutis
corcem homimb pfert sed mercedem uirtutis cumd ño non inuenit :
Siue coronulȩ fueriN aureccet cdaritatem perp&ua elucis significant
siue fuerint brerinae ipsam nr̃i corporis inmorta ditatem q̃ pennis

Expanded text:
sacerdotalis indumenti, non tamen legendo, sed et videndo cognoscere. Verum sacerdotalis indumenti, non tamen legendo, sed et videndo cognoscere. Verum sive byssinae seu fuerint aureae coronulae, cum constet eas factas esse cum mitris, dicamus breviter de figura. Mitras cum coronulis habent sacerdotes ex bysso, qui sic visum, auditum, gustum, olfactum, et tactum suum in venustate castimoniae custodiunt, ut pro eadem custodia se coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se, accipere sperent. Nam qui sic continentiae vel bonis operibus studet, ut pro his aeterna praemia retributionis quaerere negligat, mitram quidem byssinam habere videtur in capite, sed coronulas non habet; quia videlicet imaginem virtutis coram hominibus praefert, sed mercedem virtutis cum Domino non invenit. Sive ergo coronulae fuerint aureae, claritatem perpetuae lucis significant; sive fuerint byssinae, ipsam nostri corporis immortalitatem, quae perennis
Abbreviated transcription (Latin):
comos dicunt : & ꝓcculo post descripta eius mirabili ucri& cte subiungit
dicens : bab& acutem florem similem plantagene & ꝑcircuitum totaicoro¬
na hnsflorib ẽ celceta aboccpitio usq adutrumq tempus : infronte uero
Toc quidem non habet sedlã mina ẽ. ccureco queesaris littoris di nomen
bab& scriptum : ha ecquidem derecundo uel amine &coronis pontificum
ccurcis scriptura sca teccere uid&ur. Scoronarumuero breuiter fecit inse¬
quentibus mentionem dicensfecorunt & tunicas opere textilia aron
& fiulis ei &mitras. cum corunulis suis exbrsso: Seddequaematerico fac
tace essent ñ dixit : cũ enĩ dicat & mitrcs cumcoranulis suis exbrirõpo¬
tera t intellegi utr cosq exbrero facctar esse sinonios ephus coronas
ẽẽ ccurecs designar& quirtantȩ ced huc templo & legali obserucentioe
calobrctao cum ee degenere soc cordo talis foc cillime potuit modumomnẽ

Expanded text:
iamon dicunt. Et paulo post descripta ejus mirabili varietate, subintulit iamon dicunt. Et paulo post descripta ejus mirabili varietate, subintulit dicens: Habet autem florem similem plantagini, et per circuitum tota corona his floribus est caelata, ab occipitio usque ad utrumque tempus. In fronte vero hoc quidem non habet: sed lamina est aurea, quae sacris litteris Dei nomen habet inscriptum. Haec quidem de secundo velamine et coronis pontificum aureis, Scriptura sancta tacere videtur. Coronarum vero breviter fecit in sequentibus mentionem dicens: Fecerunt et tunicas opere textili, Aaron et filii ejus, et mitras cum coronulis suis ex bysso. Sed de qua mate dicat, Et mitras cum coronulis suis ex bysso, poterat intelligi utrasque ex bysso factas esse, si non Josephus coronas sse aureas designaret, qui stante adhuc templo, et legali observantia celebrata, cum esset de genere sacerdotali, facillime potuit modum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
erit factco iosephus doc& dicens: super capud gestat pilleum in modum par¬
culi cala macucitãe casidis quod extenditur supra summitatem capitis.
& modici uerticis medi etateꝰ excedit & tale quade utuideatur. ex linitexturco
confectumbabens uit tas quace conuolute sccepius conectuntur. ñe faccile de¬
labatur ⁊ quiui delic& iosephus pillco super additum. ẽe encerrat coliuo
macius uelamen quod cotam capitir superficiem celcr& ceptatum¬
ꝑfete nelaborcente sacerdote circa sa crificico corrucat: quod tecm̃
cuius && coloris non ostendit ÷ & ħ quidẽ deminoribsacerdotib: Dponti fi¬
cuis a thicorco hocimnodo testactur: pilleum autem similiter operatum ba¬
bebit pantifex sicut reliqui sacerdotes : & cdium consutum exbracino
uccricto : circum dectur ccutemei ccurea corona trib: uicib facec¬
supraquam surgit in medio fronte quaos i caliculus quid am cureus¬
similis herbae qua apuo nos achano nuncupatur. quam greci lras chr¬

Expanded text:
erit facta, Josephus docet dicens: Super caput autem gestat pileum in modum parvuli calamaci aut cassidis, quod extenditur supra summitatem capitis, et modice verticis medietatem excedit, et tale est, ut videatur ex lini textura confectum, habens vittas quae convolutae saepius connectuntur, ne facile dilabatur. Qui videlicet Josephus huic pileo super additum esse narrat, aliud majus velamen, quod totam capitis superficiem celaret, apte perfectum, ne laborante sacerdote circa sacrificia corruat. Quod tamen cujus esse coloris, non ostendit. Et haec quidem de minoris sacerdotis; de pontificis vero tiara, hoc modo testatur: Pileum autem similiter operatum habet pontifex, sicut reliqui sacerdotes, et alium consutum ex hyacintho variato. Circumdatur autem ei et aurea corona tribus vicibsupra quam surgit in media fronte, quasi calyculus quidem aureussimilis herbae quae apud nos acharo nuncupatur, quam Graeci hyosc
Abbreviated transcription (Latin):
riatis: Quicscã uniuersc ecclesia exmultis electorum
personis exmultis perorbem ecdesus. exuccriis uirtutũ
floribus aedificatur : cuius omnis perfectio indenario
numero contin&ur: quia quaqua uersum eclericꝑ
mundum in diuersis gentibus & tribubus & populis & lin¬
gis diffusa ẽ tota in solađĩ & proximi dilectione quae
decalago legis ẽ conpraehensa subsistit: Nequecdit̃
quisquam potest ueraciter adecclesicce menbra
ꝑtingere.: nisi integro corde & eum perquem cedifi¬
& electos eius camcredidicerit : Varius autẽ
colorum decor quo ecdem sunt cortinae distincta :
Variarum ẽ gratiauirtutum quibus scã ecdesia
mircbili acprorsus caelesti crte composita in conspec¬
tu sui resplend& auctoris : qua profecto uari&a te
& quasiopere plumario beatus p&rus tabernaculũ
dĩ ccedificare studuit cumait : Vnusquisq sicut acce¬
pit graatiã inalter utrũ illam administrentes sicut

Expanded text:
riegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum riegatis, quia sancta universalis Ecclesia, ex multis electorum personis, ex multis per orbem ecclesiis, ex variis virtutum floribus aedificatur. Cujus omnis perfectio in denario numero continetur, quia quaquaversum Ecclesia per mundum in diversis gentibus et tribubus et populis et linguis diffusa est, tota in sola Dei et proximi dilectione quae decalogo legis est comprehensa subsistit. Neque aliter quisquam potest veraciter ad Ecclesiae membra pertingere, nisi integro corde, et eum per quem aedifiet electos ejus amare didicerit. Varius autem colorum decor, quo eadem sunt cortinae distinctae, variarum est gratia virtutum, quibus sancta Ecclesia mirabili ac prorsus coelesti arte composita, in conspectu sui resplendet auctoris: qua profecto varietate, et quasi opere plumario beatus Petrus tabernaculum Dei aedificare studuit, cum ait: Unusquisque sicut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sed & operimentũ cliudteto depellibus cri&um rubri¬
catis peractum ẽ: & superhocrursum cliudo perimon¬
tum de hracinetinis pellibus : Erat autem uelũ opere
plumano uariatum columnis quattuor cppensum
cdtacre thrmiamatis sitem in medio ipsius scũ cru
cundelebrũ inpcestȩ austradi: mensccuero stabat
insepten trionedis cltare bolo causti foris aente in gres¬
sum scũ crullabrum ceneum interhoc cdtare dtco¬
berna culum : & circa omnia atrium taberna culi
long̃ babens cubitos .C. lacitudinir quinquagintcihis
ergo dilucidadi gratia breuiter preelibatis uide¬
tamus iꝓsec uerba historice quoperhadtius atq ape¬
tius cedsensum cllegorice ꝑuenire queceumus
tibus conitituto legis caerimonias & ritumuiuendi
x curtincs debrssoretorto & hracinetho acpurpurce coc¬
co que brstincto uariatis opere plumario facies: Taber¬
naculum dñi fit excortinis diuersa colorum specice ua¬

Expanded text:
Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arictum rubriSed et operimentum aliud tecto de pellibus arictum rubricatis pictum est, et super hoc rursum aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumarii variatum columnis quatuor appensum, altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte australi. Mensa vero stabat in septentrionali; altare holocausti foris ante ingressum sanctuarii; labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum. Et circa omnia atrium tabernaculi longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquaginta. His ergo dilucidandi gratia breviter praelibatis, videamus ipsa verba historiae, quo per haec altius atque apertius ad senstibus constituto, legis caeremonias et ritum vivendi  cortinas de bysso retorta, et hyacintho ac purpura, coccoque bis tincto, variatas opere plumario facies . Tabernaculum Domini fit ex cortinis diversa colorum specie va
Abbreviated transcription (Latin):
in habitabo cum illis & intereos cmbulabo. & quod iob
cudiuit uocem magnam d&hrono dicentem eccetaber¬
naculum dĩ cumom nibus. & habitauit cum eis. quamsior
di cordis &corporis cultuiitemur: sedut certius
di
despiritadi sensu dissercmus. primo de ipsomatericli¬
*. textu litterȩ paulisper uidecmus Erat tabernaculum
domus dño sacrata habenꝰlongitudinis cubitos triginta.
pari&es custrides septentrionclis & occidentadis d& abulis
sunt conpacti ligneis. abutroq latere deccuritis: porro pro
qui permedics tabulas abangulo usq: adangulum per¬
uenir& idest asummitate ultima huius pari&is usq
cedpari&is alterius summitatem cui cortine tabernae¬
culi & ceccum in cumbere poss& : ubi tentorium ertit
quinq: conlumnis suspensum: tegebatur ccutem domus
& de super &undiq: cortinis mirauari&ate contextis¬
quod proprice tabernaculũ uocabatur : Tegebatur
& hocundiq scgis cilicinis us quece cedterram pertinentib

Expanded text:
inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo . Et quod Joannes inhabitabo in illis, et inter eos ambulabo . Et quod Joannes audivit vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis , quam si di cordis et corporis cultu imitemur. Sed antequam de spirituali sensu disseramus, primo de ipso materiali textu litterae paulisper videamus. Erat tabernaculum domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, res, australis, septentrionalis, et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira variquod proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
acdilata perorbem : &icm degentibus structores eis̃ exorti :̃
tolici deuocatione gentium adpraesulatum ei ꝑuenerint:
uerũ sidilientius singula inspiciamus utriusq domus cedifi¬
catio. totius ecclesice pracesentis statum mysticae describit.
quaceabinitio mundanȩ conditionis usque adultimum
qui infines aeculi nasciturus. est electum semper aedificari
non desinit: & futurae quoque gloriam uitae quanunc
tate depingit sundenos adiquad& cb naculo dño opitulan¬
te dicturi: primo ipsum inuo cantes. humili p̃ce deposcimus
reuelare oculos cordis nr̃i. ut considerare quae amus mirc¬
bilic delege eius & in praetio sorum decore m&cllorũ
acuestim̃torũ intellegamus ornatũ nobis morum. fide
acdeuotione fulgentiũ eẽ comm̃datũ: Neque enimno¬
bis ccliter sermo ille cpostoli potest conuenire quoait
uos enimtestis templũ dĩuiui sicut dicit ds quonicm

Expanded text:
ac dilatata per orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, ac dilatata per orbem, etiam de gentibus structores sunt ejus exorti, tolici de vocatione gentium, ad praesulatum ejus pervenerint. Verum si diligentius singula inspiciamus, utriusque domus aedificatio totius Ecclesiae praesentis statum mystice describit, quae ab initio mundanae conditionis usque ad ultimum qui in fine saeculi nasciturus est electum, semper aedificari non desinit: et futurae quoque gloriam vitae, qua nunc tate depingit. Unde nos aliqua de tabernaculo, Domino opitulante, dicturi, primum Ipsum invocantes, humili etiam prece, deposcimus revelari oculos cordis nostri, ut considerare queamus mirabilia de lege ejus, et in perniciosorum decore metallorum ac vestimentorum intelligamus ornatum nobis morum, fide ac devotione fulgentium, esse commendatum. Neque enim nobis aliter sermo ille apostolicus potest convenire, quo ait: Vos enim estis templum Dei vivi , sicut dicit Deus: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dificium futurae domus dñi quadrantur. qui bincinde
trans lati cbsq ullius labore tarditate suis qui que
ordinibus inserantur. & sibim& clter utrum copula
diuinae simul & propriae dilectionis iungratur sitem
figura utriusq scũ arii potest ita generaliter distingui:
opus tabernaculi tempus sinagogae hoc ẽ antiquae
đi plebis. opus uero templi ecdlesicem id est illam electo¬
rum multitudinem quae post in carnationem domini cõ
ad fidem uenit sigñ : quoniam uidelic& tabernaculũ
morses cum solchebreonum plebe consummauit: tem¬
plum uero sedo mon colleta proselitorum multitudine
perfecit: adiuuante &iamrege trrio cum artificib
suis. quineq natura iudei neq professione fuerunt .:
Constat enim quiapriori dipopulo doctores non nisi
exipscetirũ gente prae fuerunt:a tuero ecclesiae recto¬
res primi quidem fuere dehaebreis: uerũ mox crescente eã

Expanded text:
dificium futurae domus Domini quadrantur, qui hinc inde dificium futurae domus Domini quadrantur, qui hinc inde translati, absque ullius labore tarditatis, suis quique ordinibus inserantur, et sibimet alterutrum copula divinae simul et propriae dilectionis jungantur? Item figura utriusque sanctuarii potest ita generaliter distingui. Opus tabernaculi, tempus synagogae, hoc est antiquae Dei plebis: opus vero templi, Ecclesiam, id est, illam electorum multitudinem, quae post incarnationem dominicam ad vitam venit, significet: quoniam videlicet tabernaculum Moyses cum sola Hebraeorum plebe consummavit: templum vero Salomon collecta proselytorum multitudine perfecit, adjuvante etiam Tyrio rege cum artificibus suis, qui neque natura Judaei, neque professione fuerunt. Constat enim, quia priori Dei populo doctores non nisi ipsa eorum gente praefuerunt; at vero Ecclesiae rectores primi quidem fuere de Hebraeis: verum mox crescente ea
Abbreviated transcription (Latin):
perennis ccedificatur. illic autem inui sione acperceptione
uericepacis consummatur Eindebene in templi construc¬
tione dictum ẽ. quod malleus & securis &omne ferra¬
mentum non sunt cudita in eo cum cedificar&ur . prae¬
paratis extrahierusalem cunctis lapidibus aclignis
atq in positionem ordinis suidecenter aptatis: quae
ibi facillimc atq indubitanter suoquaeq: loco redditi
& caemento necte rentur & clauis: quae uidelic& in pa¬
cesupernae bectitudinis non ẽ tribulationibus nostra
examinanda fides auita probanda: sed quaeiam in p̃¬
sentis cculo castigata caelestib erat sedibus regularit̃
aptata : ibi glutinae & uinculis mutuae carita¬
tis perp& uo dis solui quaeat. in conspectu. est sui condi¬
toris ã cregis adinuicem copulanda : Nam cuminhac
uita multitudinis credentium fitcor & cnima un& &
sunt illis omnia communia. quidnisilapides uiui inae¬

Expanded text:
perennis aedificatur: illic autem in visione ac perceptione perennis aedificatur: illic autem in visione ac perceptione pacis consummatur. Unde bene in templi constructione dictum est, quod malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in eo, cum aedificaretur, praeparatis extra Hierusalem cunctis lapidibus ac lignis, atque in positionem ordinis sui decenter aptata esse: quae ibi facillime atque indubitanter suo quaeque loco reddita, aut cemento necterentur, aut clavis; quia videlicet in pace supernae beatitudinis non est tribulationibus nostra examinanda fides, aut vita probanda, sed quae in praesentibus saeculo castigata, et coelestibus erat sedibus regulariter aptata, ibi glutine et vinculis mutuae charitatis, ne perpetuo dissolvi queat, in conspectu etiam sui conditoris ac regis ad invicem copulanda. Nam cum in hac vita multitudinis credentium fiat cor et anima una, et sint illis omnia communia, quid nisi lapides vivi in ae
Abbreviated transcription (Latin):
PADERNA CULUM QUODFECIT DŨOMOUSES INSOLITUDINT SICT
& templum quod fecit sclomon in hierus alem : statum scõe
uniuers alis ecclesiaedesignat. quae partim iam cum dño
regnat in caelis. partim in praesenti adhucuita deceden¬
tibus acsuccedentibus sibi mẽ brissuis peregrinatura
dñõ: & quidem in utriusq: constructione domus ħ̃ princi¬
palis sol& eẽ distantia figurarum q̃ uod tab naculum¬
praesentis aedificium eclesiae quocoditie in laborib:
exerc&ur : templum futurae requiem design& quae
coditiava animarum hinc perlabores exeuntium recep¬
tione ꝑficitur : qͥ animirũ tabñ morses cũ populo đĩ inuia
adhuc positus quaad terrcm repromissionis pergebat
condidit s̃ clomon autem templũ ipsaiã tra rȩꝓmissio¬
nis & regno in ea positus construxit, Morses intub nacu¬
lũ in solitudine sedo montemplum inhiertisalem quod
interpraetatur uisio pacis quo hic quidem ecderice
in labore & erumna uit celabentis insiti & esurier egni

Expanded text:
abernaculum quod fecit Domino Moyses in solitudine, sicut et templum quod fecit Salomon in Jerusalem, statum sanctae universalis Ecclesiae designat, quae partim jam cum Domino regnat in coelis, partim in praesenti adhuc vita decedentibus ac succedentibus sibi membris suis, peregrinatur a Domino. Et quidem in utriusque constructione domus, haec principalis solet esse distantia figurarum, quod tabpraesentis aedificium Ecclesiae, quo quotidie in laboribus exercetur, templum futurae requiem designat, quae quotidiana animarum hinc post labores exeuntium receptione perficitur; quia nimirum tabernaculum Moyses cum populo Dei in via adhuc positus, qua ad terram repromissionis pergebat, condidit: Salomon autem templum, ipsa terra repromissionis, et regno in ea potitus, construxit. Moyses tabernaculum in solitudine, Salomon templum in Hierusalem, quae interpretatur visio pacis; quoniam hic quidem Ecclesia in labore et aerumna vitae labentis, in siti et esurie regni
Abbreviated transcription (Latin):
fatentur quicinmultis offendimus omnes & sidixeri¬
mus quoniã peccatum non habemus ipsinos seducimus
& ueritas in nobis non ẽ qͥ orũ tm̃corda quantȩ sunt
perfectionis sequentia uerba mrsticae declarant
quib diciturꝰ Congitudo sccgiunius habebit .xxx. cubitos
quo patenta insinuetur uirtus eorum quidecalogum
legis infide scãe trinitatis quaceperdilectionẽ operatur
perficiunt. quacuidelic& perfectione in hacdum taxat
uita nulla poterit eẽ sublimior : Habet &latitudinis
tia : quiccsũ mulli p̃dicatores quiuit amfideliũ suis
exortationib: int̃ cerrionib cotidiana sollicitudine
uigiliis ieiuniis sua nuditate ꝓteguNT. serequidem
humilit̃ ipri contemplata suꝑnaepuritatis excellen¬
tice peccatores ꝓfitentur : quitam̃ quantum cdhu¬
manae modũ ꝑ fectioni s at tin& mundi int̃ homines
acsublimes cparent : A e qua erit mensura sagorũ

Expanded text:
fatentur: Quia in multis offendimus omnes : et Si dixerifatentur: Quia in multis offendimus omnes : et Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimuset veritas in nobis non est . Quorum tamen corda quantae sint perfectionis, sequentia verba mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, o patenter insinuatur virtus eorum qui decalogum legis in fide sanctae Trinitatis quae per dilectionem operatur, perficiunt; qua videlicet perfectione, in hac duntaxat vita, nulla esse poterit sublimior. Habes et latitudinis tia; quia summi illi praedicatores, qui vitam fidelium suis exhortationibus, intercessionibus, quotidiana sollicitunuditate protegunt, sese quidem humiliter ipsi contemplata supernae puritatis excellentia peccatores profitentur. Qui tamen, quantum ad humanae modum perfectionis attinet, mundi inter homines ac sublimes apparent. Aequa erit mensura sagorum
Abbreviated transcription (Latin):
trans gressionem decalogi legis sigñt unde & unde¬
cimo psadmo proph&a defecisses cõs& filios hominum
ue ritates ucnitatib acdolis mutasse quaeritur
numero tacite de signans. quod huius modibomines dupli¬
ces lingucce & cordis neq legidia decalogi custodiunt¬
quoq: habitus pccenitentium .e. prad mistateste quidicit.
egocutemdummibii molesti ersent induebam mecilicio.
hoc ẽ haditum pccenitentice &humilitatis quo furorem
persequentium a leuius sufferrem placidus a &iam
mitigacrem adsumsi. inamsica prae semperccutpili si¬
uepelles caprarum fo& orem peccantiũ & ñaliquotiens
humilitatem paenitentium significarent. nequaquam
ipsũ animal in t̃mundac conputar&ur neq: in lccude
sponse dicer&ur capillitui sicut grex caprarũ : sugte ergo
quaces cõs pracedicares insinuant &cilicmas unt & xi.¬
quicco studiosius fide corda purificant eoplurcinquib
se ipri praebendunt inueniunt: unde &bumiliter

Expanded text:
trangressionem decalogi legis significant. Et in undetrangressionem decalogi legis significant. Et in undecimo psalmo Propheta defecisse sanctos, et filios hominum veritates vanitatibus ac dolis mutasse queritur,numero tacite designans, quod hujusmodi homines duplicis linguae et cordis, neque legalia decalogi praeceptquoque habitus est poenitentium, etiam Psalmista teste qui dicit: Ego autem dum mihi molesti essent, induebam me cilicio , hoc est habitum poenitentiae et humilitatis, quo furorem persequentium aut levius sufferrem placidus, aut etiam mitigarem, assumpsi. Nam si caprae semper aut pili sive pelles caprarum fetorem peccantium, et non aliquoties humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo quae sanctos praedicatores insinuant, et cilicina sunt quo studiosius fide corda purificant, eo plura in quibus seipsos reprehendant, inveniunt. Unde humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
aclubore decis eiꝰdẽ ecclesiae protegitur. atq incessabili
curcminitur neui delic& uita fidesq electorum haer&ica
seductione corrumpi nestlsorum catholicorum improbita¬
te foedari. netemptantiũ uitiorum sorde adtaminari.
netempor clium subridiorum in opia possit adtristitiam
deduci: quiquanto se adtentius aedrurtinendo s siuerepel¬
lendos irruentium temptationum uiolentias accingunt:
taento cmpliorem rubditis dño seruiendilibertatem tri¬
buunt & qua siintur fulgendi copiam cortinis prices¬
tant duminstcor sagorumipri foris tempestates af¬
flictionum tolerant recte cutem ecdem saga & cilici¬
na siue depilis caparum & xi. facta eẽ referuntur :
qui animirumscĩ p̃dicator es quo altiores merito eo
humiliorer eẽ debent animoniuxta illud uiri scpientis
quanto magnus es humiliate in omnibus : undecim
quippe quiadenarium transeut neq cdduo¬
dencrium hoc .ẽ. a postolicum numerum peruemuNt

Expanded text:
ac labore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili ac labore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili cura munitur, ne videlicet vita fidesque electorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum sorde attaminari, ne temporalium subsidiorum inopia possit ad tristitiam deduci. Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium tentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestatis afflictionem tolerant. Recte eadem saga et cilicina sive de pilis caprarum, et undecim facta esse referuntur: quia nimirum sancti praedicatores, quo altiores merito, eo humiliores eQuanto magnus es, humilia te in omnibus . Undecim quippe, qui denarium transeunt, neque ad duodenarium, hoc est apostolicum numerum perveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fict: hic locus insequentibus plenius explicatur
cumdicitur & quinqͣ ginta fudit circulos cureos qui
morderent cortinancrum cnscs. ut fier&unum taber¬
naculum : quinqua gencrius ergonumerus. uercm
tur nechabere terminum. ccurum uero praesui dacritate
c& eris ẽ praetiosius m&allis quid in quinquagintac
circulis ccureis nis iperp&ua dacritas & laraꝑp&uitaes
sum iaequi&is exprimitur : Mordentq cortinarum ansas
circuli utunum & omnibus tabernaulum fiat. cũ suꝑnigloria
regni puris fidedium mentibus sesedignanter in fudit uttacli
glutince saluti ferce inspirationis una exutroq populo immo¬
I exomnib electis xp̃i edesia perficiut᷑ : Facies & saga cilicina¬
xi cdo periendum tectum tabernaculi : hiclocus insequentib:
itacrepperitur : fecit & saga xi depilisca prarum codo perien¬
dum tectum tabernaculi : Saga ergo quibus operitur tac¬
bernaculum reccorersunt ecderiaescãe quorum in dustria

Expanded text:
fiat. Hic locus in sequentibus plenius explicatur, fiat. Hic locus in sequentibus plenius explicatur, cum dicitur: Et quinquaginta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret unum tabernaculum. Quinquagenarius ergo numerus veram tur, nec habere terminum, aurum vero prae sui claritate caeteris est pretiosius metallis. Quid in quinquaginta circulis aureis, nisi perpetua claritas et clara perpetuitas summae quietis exprimitur? Mordentque cortinarum ansas circuli, ut unum ex omnibus tabernaculum fiat, cum superni gloria regni puris fidelium mentibus sese ita infundit, ut tali glutine salutiferae inspirationis, una ex utroque populo, imo ex omnibus electis Chriundecim, ad operiendum tectum tabernaculi. Hic locus in sequentibus ita repetitur: Fecit et saga undecim de pilis caprarum, ad operiendum tectum tabernaculi. Saga ergo quibus operitur tabernaculum, rectores sunt sanctae Ecclesiae, quorum industria
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi xp̃o donante erudiuimus uno omnes in xp̃o uenere mur
affectu : Sic enim oport& nos aduidendã faciẽ nr̃icreatoris
beneuiuendo properare it currentem nobiscum nequaquã
des eramus proximum s eduna cumipsoaente conspectum
diuinaegloriae peruenire stude amus: quia& cortinae¬
s ingulaẽ itaperadminicula tabularum adsuperiora
tendebant itccintus insuperioribus uccricaeo succepicturae
flore refulgebant ut nequaquam ecs quaes ecum parit̃
uel inaltum ferebantur uelinalto positae fulgebant
cortinas deserent quarum instar nos dec& & profici¬
en tes nobiscumindĩ seruitio fideles monitis exemplisq
iuucre : & inquacumq uirtute proficere potuimus. si¬
milit̃ eiusdem uirtutis cons ortes digna uirtutibus
operatione tratare: ansa ergo contraansaem uenit
uicem concordi acparili uir cutum quaditate foederant᷑:
acies
es & quinquaginta circulos ccureos quibus cor¬
tincrum uela iungenda sunt ut unum tabernaculũ

Expanded text:
ipsi Christo donante erudivimus, uno omnes in Christo veneremur ipsi Christo donante erudivimus, uno omnes in Christo veneremur affectu. Sic enim oportet nos ad videndam faciem nostri Creatoris bene vivendo properare, ut currentem nobiscum nequaquam deseramus proximum, sed una cum ipso ante conspectum divinae gloriae pervenire studeamus: quia singulae ita per adminicula tabularum ad superiora tendebant, ita ut intus in superioribus variato suae picturae flore refulgebant, ut nequaquam eas quae secum pariter vel in altum ferebantur, vel in alto positae fulgebant, cortinas desererent. Quarum instar nos docet, et proficientes nobiscum in Dei servitio fideles, monitis exemplisque juvare, et in quacunque virtute proficere potuimus, similiter ejusdem virtutis consortes, digna virtutibus veneratione tractare. Ansa ergo contra ansam venit,vicem concordi ac parili virtutum qualitate foederantur: Facies et quinquaginta circulos aureos, quibus cortinarum vela jungenda sunt, ut unum tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
initianascentir eclenccesuo consecrass ecduentu:
gcudium bectitudinis adquamper eiusdem sps̃ do¬
num ꝑuenitur . incuiur perceptione solaueraciter
requiescit citq gacud& rectae posse figurari: & copte
qui quagences censar habebunt cortinae qͥb inuicẽ
neccerentur : qui cnonnisidonos cĩsp̃s agitur ut in so¬
ci& ate pacis quod ẽ. uinculum perfectionis sibim&
inuicem copulentur electi non clicquam futurce
spes acmemoriae soci&atis acpacis. &icm dis cr&os
in hacuita temporibus si uelocis. xpĩ famulos una facit
pi& ateconcorder: Bene &i cmdicitur quod ansas
cortince in utraq parte haberent utui delic& proxi¬
marribi exutroquelatere cortinas singulae quaceq
cortinȩ quasi extensis hinc & in de brachis amplecte¬
rent: qui cnimirum necerse ẽ. ut omnes
quis ecutis unt obuiis s incere ueritatis pi&atis ulnis cm¬
plectamur. & nos illos quinos erudiebant in xp̃o & quos

Expanded text:
initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. initia nascentis Ecclesiae suo consecrasse adventu. gaudium beatitudinis, ad quam per ejusdem Spiritus donum pervenitur, et in cujus perceptione sola veraciter requiescitur atque gaudetur, recte posse figurari. Et apte quinquagenas ansas habebant cortinae, quibus invicem necterentur; quia non nisi dono sancti Spiritus agitur, ut in societate pacis, quod est vinculum perfectionis, sibimet invicem copulentur electi: non alia quam futura spes ac memoria societatis ac pacis quae discretos in hac vita temporibus sive locis Christi famulos una facit pietate concordes. Bene etiam dicitur, quod ansas cortinae in utraque parte haberent, ut videlicet proximas sibi ex utroque latere cortinas, singulae quaeque cortinae, quasi extensis hinc et inde brachiis, amplecterentur. Quia nimirum necesse est, ut omnes qui secuti sunt, obviis sincerae pietatis ulnis amplectamur; et illos qui nos erudiebant in Christo, et quos
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃micre quirant aena : Vnde & ibi protinus expo¬
nendo subiungitur quascum uideri nt recordentur
omnium mandactorum dñi ñ ecsequantur cogitationes
succs & oculos perres uarias fornicantes: quibus uerbis
s ulis eẽ coniunctas & filii isrł tunc istapraeoculis¬
habentes ad monerent᷑ mandatorum cadestium : & nos
modo istalegenter meminerimus quod in hacuitacdegen¬
tes filii promirsionis a&ernae & temporibus cbinuicem
dirigimur &locir sed incaelis ẽ. patria q̃s uos ciues cequat¬
tuoruentis caeli collectos indiui sibili inperp&uum
soci &ate conium gat : Quinquagenas ansulas cortina
hoc ẽ dimittentem siue in mutatum iussum ee uocari
in quo õnis populii cbuniuerso labore terrae quiescer&.
& omni ũ debita solui deberent : & innouotestam̃to sci¬
mus graticm sp̃s sc̃i diepente costehoc quinqua gerima
dominicaeres urrectionis incport superuenis se. atque

Expanded text:
et praemia requirant aeterna. Unde et ibi protinus expoet praemia requirant aeterna. Unde et ibi protinus exponendo subjungitur. Quas cum viderint, recordentur omnium mandatorum Domini, ne sequantur cogitationes suas et oculos per res varias fornicantes. Quibus verbis sulis esse conjunctas, ut et filii Israel tunc ista prae oculishabentes, admonerentur mandatorum coelestium, et nos modo ista legentes, meminerimus, quod in hac vita degentes filii promissionis aeternae, et temporibus ab invicem dirimimur et locis: sed in coelis est patria, quae suos cives a quatuor ventis coeli collectos indivisibili in perpetuum societate conjungat. Quinquagenas ansulas cortina hoc est dimittentem sive initiatum jussum esse vocari, in quo omnis populus ab universo labore terrae quiesceret, et omnium debita solvi deberent. Et in Novo Testamento scimus gratiam Spiritus sancti Pentecoste, hoc est quinquagesima Dominicae resurrectionis in apostolos supervenisse , atque
Abbreviated transcription (Latin):
intentionis properat : s ed ipsũqq̃ initiũ bonae conuer¬
sationis quod ꝑ confersionẽ fidei &sacram̃torũ caeles¬
tiũ ꝑceptione geritur. nequaquã ab inuicem diuersũ
sed pari & in dirsimili habent omne ueritatatis gratia
conexũ : Terminum quoq: uitaetem poredis cunctiumis
eiusdem qs pei habemus certitudinem cõmunem c̃ũita
oculos imorte clacudimu ruꝑcepto priur uiati co misterii
caelertis citius inuera inueniendos uea atq in bac per¬
p&uo mansuror eẽ confidamus: congruie huic loco qđ
in libronumero p̃cipitur filiis isrlut faciant sibi fimbri¬
cs ꝑ angulos palliorum ponentes uit tasineis hra¬
cinet inas: filii quippe isrł in palliorum angulis fimbrias
& uittas habent imacinthinas: cumelectiquiq & qui
dm̃uideredesiderant itccoperibus seiustitiae indu¬
ere laborant uthorum finem noninlcude mortaliũ
ponantne fortedicatur de eis quiareceperunt mer¬
cedem s ed in eis &iampotius in terni aarbitris oculos

Expanded text:
uoque initium bonae conversationis, quod per confessionem fidei et sacramentorum coelestium perceptionem geritur, nequaquam ab invicem diversum, sed pari et indissimili habent omnes veritatis gratia connexum. Terminum quoque vitae temporalis cuncti unius ejusdemque spei habemus certitudine communem, cum ita oculos in morte claudimus, ut percepto prius viatico mysterii coelestis, citius nos in vera inveniendos vita, atque in hac perpetuo mansuros esse confidamus. Congruit huic loco, quod in libro Numerorum praecipitur filiis Israel, ut faciant sibi fimbrias per angulos palliorum, ponentes in eis vittas hyacinthinas. Filii quippe Israel in palliorum angulis fimbrias et vittas habent hyacinthinas, cum electi quique, et qui Deum videre desiderant, ita operibus se justitiae induere laborant, ut horum finem non in laude mortalium ponant, ne forte dicatur de eis, Quia receperunt mercedem suam : sed in eis potius inferni arbitri oculos
Abbreviated transcription (Latin):
it afide &saeram̃tis dominica passionis initiantꝰ ũt
in huius qq̃ imitatione sibi semper eẽ uiuendum in tel¬
legant qua rienĩ in ingrerrus cũcri nb̵ sextũ scgũ du¬
plicat᷑ cũ dominicaepassionis. &racramentis consecra

Expanded text:
ita fide et sacramentis dominicae passionis initiantur, ut ita fide et sacramentis dominicae passionis initiantur, ut in hujus quoque imitatione sibi semper esse vivendum intelligant. Quasi enim in ingressu sanctuarii nobis sextum sagum duplicatur, cum domini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ huius solũ modo sacram̃tũ eos saducri posse contes¬
tatur: unde recte p̃cipieꝰ sex tũ sagũ in frontetecti
duplicari ꝓpt̃ confessionẽ uidelic& & imitationẽ edẽ
dominicae passionis neq enĩ sufficit credentes solũ in
confersione mortis dñi acresurrectionis baptizari et
consecrarisiñ et babtizatusquisq: studuerit in quan¬
tum ucd & similitudinẽ mortis dñi continent̃ uiuendo
acpatiendo ꝓ illo arsimilariutresurrectionis ei parti¬
ceps existere mereatur: siquidẽ iuxta litterã frontẽ
tecti ingressum tab̵ naculi dicit : ubi ñtabulas ut supra
breuit̃ diximus sed columnas & uectẽ abangulotabu¬
lccrũ usq ad angulum ꝓtentũ poni p̃ceptũ . ẽ. hideoq:
quantũ adfor mã operis ipnus ꝑtin& ibi magis opus
erat gẽmato sagorũ munim̃to ubi solida pari&is
firmitas aberat:a tueromestice in fronte tecti sex¬
tum sagũ duplicatur. cumomner qͥscãm intrant eccles

Expanded text:
per hujus solummodo sacramentum eos salvari posse contesper hujus solummodo sacramentum eos salvari posse contestantur. Unde recte praecipitur sextum sagum in fronte tecti duplicari, propter confessionem videlicet et imitationem ejusdem dominicae passionis. Neque enim sufficit, credentes solum in confessione mortis Domini ac resurrectionis baptizari et consecrari, si non etiam baptizatus quisque studuerit, in quantum valet, similitudini mortis Domini continenter vivendo, ac patiendo pro illo assimilari, ut et resurrectionis ejus particeps existere mereatur. Siquidem juxta litteram, frontem tecti ingressum tabernaculi dicit: ubi breviter diximus, sed columnas, et vectem ab angulo tabularum usque ad angulum protensum poni praeceptum est. Ideoque quantum ad formam operis pertinet, ibi magis opus erat gemfirmitas aberat. At vero mystice in fronte tecti sextum sagum duplicatur, cum omnes qui sanctam intrant Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽq: cadquam festinct a&nco Vnde & hi quim
uinecdñi diuerso tempore cdoperandũ intracuerunt
uno omnes dencrio remunerantur : diuisio uero
scgorum inquinq & sex ĩ uxta illud intellem potest
quodsupra de cortinis inquinq & quinq: diuisir expo¬
s uimus: q̃ uicui delic& doctores utriusq testam̃ de¬
signentꝰ quinq: enim saga antiquis pp̃i di magistris
capte conparantur: uel quia moisccica tm̃ legis
s acram̃ta pracedicabant quamuis euang elicae
ueritatis certana pracedicebant. uelquic in quinque
mundi huꝰ c&atib: uitã ducebant: In .x. cutem scc
gis possunt non in conuenienter noui test̃ doctorer
accipi : quiccudelic& omnicquaediuina scriptura
insexa&atibus sacculi facta ueldicta refert incio¬
iutorium atq: exemplum succepraedicationis
spiritalit̃ intelleta ad summunt quiapassionem
dominicã ꝑ quac̃mundus sexta sabbati redẽptus .ẽ. palã
sui sadiutorib credendã confitendãq: ꝓnuntiant: ac

Expanded text:
eademque vita ad quam festinat aeterna. Unde et hi qui in vinea Domini diverso tempore ad operandum intraverunt, uno omnes denario remunerantur . Divisio ergo sagorum in quinque et sex juxta illud intelligi potest, quod supra de cortinis in quinque et quinque divisis exposuimus, quia videlicet doctores utriusque Testamenti designent. Quinque etenim saga antiquis populis Dei magistris, apte comparantur, vel quia Mosaicae tamen legis sacramenta praedicabant, quamvis et evangelicae arcana praedicebant; vel quia in quinque mundi aetatibus hujus vitam ducebagis possunt non inconvenienter Novi Testamenti doctores accipi; quia videlicet omnia quae divina Scriptura in sex aetatibus saeculi facta, sive dicta refert, in adjutorium atque exemplum suae praedicationis spiritualiter intellecta assumunt; quia passionem dominicam, per quam mundus sexta sabbati redemptus est, palam suis auditoribus credendam confitendamque pronuntiant, ac
Abbreviated transcription (Latin):
dinem .x. alter similit̃ x: Siquis ergo uelet domum in
latitudine cingere funiculo. uerbi gratia cbasitabu¬
lae unius meridiani la teris us queb crim tabulae
fecto eundem funiculum xxx cubitorũ longitudinis esse
Debere. hoc ẽ .x. cubi habens ascen mn meridianopariete .x alios

Expanded text:
dinem similiter decem. Si quis ergo vellet domum in latitudine cingere funiculo, verbi gratia, a basi tabulae unius meridiani lateris, usque ad basim tabulae,fecto eumdem funiculum triginta cubitorum longitudinis esse debere, hoc est decem cubitos habens ascensionis in meridiano pariete, decem alios
Abbreviated transcription (Latin):
& cordecgunt: quacr ibrssusr& ortanitent: & tunc
in eodem corpore in mortalitatis gloria sublimato
perceptis inc&ernum iustitiae p̃miis la&antur:¬
¶ at in eu congelica parabola utriusqi pcrtis. sienul
mentio ẽ ubi quinq: uirgͥnes quaecumo peribus lucis
cdsponsum ueneranit. statim cumco adnuptics in¬
trant : quinq clice q̃ opera castitatis non casto ani¬
mo exercuerant r epuliecum suis tenebris proculã
tota ergo longitudo &latitudo atrii quae percente¬
nos & quinquagenos cubitos distenta ẽ. quinq ha¬
bet cubitos latitudinis. qui anecesse ẽ. ut qui promis¬
Nec solum abinqui namento mundemus. sed & per¬
ficicmus scificationem inti morem dĩ qͥ at enus appa

Expanded text:
et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis gloria sublimato, perceptis in aeternum justitiae praemiis laetantur. At in evangelica parabola utriusque simul partis mentio est, ubi quinque virgines, quae cum operibus lucis ad sponsum venerant, statim cum eo ad nuptias intrant; quinque aliae, quae opera castitatis non casto animo exercuerant, repulsae cum suis tenebris, procul a Tota ergo longitudo et latitudo atrii per centenos et quinquagenos cubitos distenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promisarnis et spiritus; nec solum ab inquinamento mundemus, sed et perficiamus sanctificationem in timore Dei; quatenus appa