comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ex nichilo bona facere potuit: ita cũ uolu¬
it ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ. & iã ꝑdita bo¬
na reparauit. Duas uero ad intelligendum
se creaturas fecerat: angłicã uidelicet. &
humana. Utrãq uͦ suꝑbia ꝑculit: atq absta¬
tu ingenitȩ rectitudinis fregit: s una teg¬
men carnis habuit: alia uͦ nichil infirmũ
ator ut redimeret: illã ad se debuit.
recducere. qͣm inꝑpetratione culpȩ ex
infirmitate aliqͥd constat habuisse: & eo
altius debuit apostatã angłm repellere:
qͦ cũ aꝑsistendi fortitudine corruit. nichil
infirmũ ex carne gestauit. Unde & recte
psalmista cũ misertũ redẽptorẽ hominib
diceret: ipsã quoq causã miscłiȩ exp̃ssit
dicens Ꝙ memoratꝰ ẽ: ꝙ caro st̃. Ac si di¬
ceret. Quo eorũ infirma uidit: eo distric¬
te culpas punire noluit. Est adhuc ali¬
ud quo & ꝑditꝰ homo reparari debuit. &
suꝑbiens sp̃s reparari ñ possit: qr nimirum
angłs sua malitia cecidit: hominẽ uero

Expanded text:
sicut ex nihilo bona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat, angelicam videlicet, et humanam: utramque vero superbia perculit, atque ab statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum ator ut redimeret, illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: ceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero
Abbreviated transcription (Latin):
umbrã mortis. obliuio debet intelligi:
ꝙ sic̃ mors interimit uitã: ita obliuio
extinguit memoriam. Qia ergo apo¬
stata angelus ȩt̾nȩ obliuioni traditur:
umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur:
obscurent eũ tenebre & umbra mortis. Id
ẽ. sic eũ erroris sui cȩcitas obruat: ut neqͣ¬
qͣm ulteriꝰ adlucem pęnitentiȩ ꝑdiuini
respectus memoria surgat. Seqͥtur. Oc

Expanded text:
umbram mortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Sed si prius in sacro eloqͥo alia maledicta
discutimꝰ: hoc quod beati iob ore ꝓlatũ ẽ. sub¬
tilius indagamꝰ. Qd ẽ. enĩ qͦd dauid qui retri¬
buentib mala ñ reddit: cũ saul & ionatha bel¬
lo occumberent. gelboȩ montib maledix̃
dicens: montes gelboȩ nec ros nec pluina
ueniant suꝑuos. neq sint agri pͥmitiarũ:
qr ibi abiectus ẽ: clẏpeus saul quasi ñ ẽẽt un¬

Expanded text:
dae. --Sed si prius in sacro eloquio alia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeus Saul, quasi non esset un
Abbreviated transcription (Latin):
quod locuti fuerint homines. reddent ratio¬
nem de eo indie iudicii: ita ociosa admitt̾e
sicut etiã ꝑniciosa formidat. Cui adhuc sen¬
tentiȩ adiungitur. Dies ille uertat᷑ intene¬
bras. Non reqͥrat eum deus desuꝑ: & ñ sit
in recordatione: & ñ illustret̾ lumine. Ot

Expanded text:
quod locuti fuerint homines, rationem reddequod locuti fuerint homines, rationem reddent de eo in die judicii , ita otiosa admittere, sicut etiam perniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus desuper, et non sit in recordatione, et non illustret lu
Abbreviated transcription (Latin):
enim quod beatus iob diei suo maledixisse de¬
scribitur dicens. ꝑ eat dies inqua natꝰ sum.
& nox inqua dictũ e. conceptꝰ ẽ. homo si suꝑ¬
ficies historiȩ atcendit᷑: qͥo his uerbis rep̃hen¬
sibilius inuenitur: Quis autẽ nesciat diem
inqͦ natus ẽ. nequaquã tunc stare potuisse:
Modus qͥppe. ẽ. temporis: ut statũ ñ habeat
mansionis. Quia enĩ ꝑuentura tendit adeẽ
semꝑ ex preteritis festinat ñeẽ. Curgͦ uir
tantus malediceret rer: qͣm neqͥqͣm subsist̾e
ñ ignoraret: S fortasse aliqͥs dicat: qd̾ ex eo
pondus uirtutis eiꝰ aspicitur: q tribulatione
cõmotus. illi rei maledictũ irrogat: quãc̃¬
stat quod minime subsistat. Sed hoc citius
ꝑspecta ratio destruit: qr si subsistebat res
cui malediceret: ꝑniciosũ maledictũ intu¬
lit Si autẽ ñ subsistebat: ociosũ. Qsqͥs uero
eiꝰ spũ plenꝰ est qui ait: omẽ uerbũ ociosũ¬

Expanded text:
enim quod beatus Job diei suo maledixisse deenim quod beatus Job diei suo maledixisse describitur dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo natus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est temporis, ut statum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maledictum 102 irrogat quae constat quod minime subsistat. Sed hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum intulit: si autem non subsistebat, otiosum. Quisquis vero ejus spiritu plenus est, qui ait: Omne verbum otiosu
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtare uuenis in adolescentia tua: & paulo
post subicit: adolescentia enim & uoluptas ua¬
na sunt. Quid esthoc quod uł priꝰ reprehenden¬
da p̃cipit. uł post p̃cepta rep̃hendit: nͥ qđ
ipsis litterȩ uerbis innuit. ut qui difficultatẽ
exterius patitur. ueritatis intelligentiã c̃side¬
ret qͣm sequatur. Quȩ nimirũ ueritatis intel¬
ligentia cũ ꝑcordis humilitatẽ querit᷑: legen¬
diassiduitate penetrat᷑. Dic̃ enĩ ignotorũ ho¬
minũ facies cernimꝰ. & corda nescimꝰ: sed sifa¬
miliari eis locutione comungim᷑. usu collo¬
qͥ eorũ &iã cogitationes indagamꝰ: ita cum
in sacro eloqͥo sola historia aspicit᷑: nichil
aliud qͣm facies uidetur. Sed si huic assiduo
usu coniungim᷑: eiꝰ nimirũ m̃tem qͥsi ex col¬
locutionis familiaritate penetramꝰ. Dũ enĩ
alia ex aliis colligimꝰ: facile in eiꝰ uerbis agno¬
scimꝰ aliud eẽ quod intimant: aliud quod
sonant. Ianto autẽ qͥsq notitiȩ illiꝰ extraneus

Expanded text:
ia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus
Abbreviated transcription (Latin):
siperat.& sensuo
sacrȩ lectionis igno¬
rat: ñtam se eruditi¬
one ipstruit. qͥm
ambiguitate cõfundit: qi non numqͣm sibi
littere uerba contra dicunt: sed dũ a semet¬
ipsis ꝑcontrarietatẽ dissident: lectorẽ ad in-¬
telligentiam ueritatis mittunt. Quid ẽ. enĩ
quod salomon ait. melius ẽ. manducare &
subicit. meliꝰ ẽ ire ad domũ luctꝰ. qͣm ad do

Expanded text:
siderat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et subjicit: Melius est ire ad domum luc
Abbreviated transcription (Latin):
ira cõmoti: sed doctrina tranqͥlli. Qenĩ tã
recta maledicens intulit: ñ ꝑturbationis
uicio succubuit: sed doctrinȩ magisterium
infudit. Uidit qͥppe amicos cũ clamore fle¬
re: uidit uestes scindere: uidit puluere
capita consꝑsisse: uidit consideratione suȩ
paratione m̃tis ꝓpͥȩ eũ temporali fractum
aduersitate crediderant. Per spex̃ quod tran¬
sitoria afflictione ꝑcussũ desꝑate ñflerent:
nͥ ipsi desꝑatã m̃tẽ abspe incolumitatis int̾¬
ne subtraherent. Ꝙ dũ erũpit foras inuo¬
cẽ doloris: uulneratuᷤᷤ intꝰ ostendit uirtu¬
tẽ medicaminis dicens. Pereat dies inqͣ
quod quã diu nos inhanc nr̃ȩ mutabilitatis
corruptionẽ retinet. ȩt̾nitatis nobis in cõ-¬
mutabilitas ñ apparet: Nigit᷑ diem iã et̃-¬
nitatis uidet: egre diẽ suȩ morcalitatis susti

Expanded text:
ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae paratione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre d
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã ꝓfer̃: ñ ad hanc ex uoto ultio¬
nis: sed ex iustitiȩ examine erumpunt.
intꝰ enĩ subtile dei iudiciũ aspiciunt: &
mala foris exurgentia. ꝙ maledicto debe¬
ant ferire cognoscunt. & eo ĩ maledicto
ñ peccant: qͦ ab int̾no iudicio ñdiscordant.
hinc ẽ qͦd petrꝰ in offerentẽ sibi pecunias sy¬
monem. sententiã maledictionis intorsit:
dicens. Pecunia tua tecũ sit inꝑditione.
Qenĩ ñ ait est sed sit: ñ indicatiuo s obtati¬
uo mͦ se hȩc dixisse signauit. Hinc helias
tia. qͣnta ueritatis ratione conualuit: ter¬
minꝰ causȩ monstrauit. Nã & sy mon ȩt̃na
ꝑditione interiit : & duos qͥnꝗͣ genarios
tis innocentia ꝑmanet: & tam̃ eũ qͥ male-¬
dicit᷑ usq ad interitũ maledictio absorbet:
exutriusq partisfine colligit᷑: ꝙ ab uno
& intimo iudice. in reũ sententia sũpta ia-¬
samꝰ: ñ ẽ eiꝰ maledictio ex malitia delin¬
quentis: sed ex rectitudine iudicis. Nonẽ.

Expanded text:
sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis sed ex justitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire, cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecuniam Simonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Elias tia quanta severitatis ratione convaluit terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios tis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab imo et intimo judice in reum sententia jasamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Ignis in conspectu eiꝰ ardebit: & incir¬
cuitu eiꝰ tempestas ualida. Tenebrosus gͦ. tur¬
bo hanc noctẽ possidet: q apostatã sp̃m a
conspectu districti iudicis ad ȩt̾na supplicia
pauenda illa tẽpestas rapit. Turbine gͦ. nox

Expanded text:
bit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox
Abbreviated transcription (Latin):
recte aliqͣndo fieri dicimꝰ. quod uitari¬
dis maledictũ memorat: aliud uidelicet
quod approbat. aliud quod dãpnat. Alit̃
enĩ maledictum ꝓfert᷑ iudicio iusticiȩ:
alit̾ liuore undictȩ. Maledictũ qͥppe u¬
dicio iusticiȩ ipso pͥmo homine peccan¬
te ꝓlatũ ẽ: cũ audiuit. Maledicta t̾ra
moꝑibus tuis. Maledictũ iusticiȩ ui¬
dicio ꝑfert᷑: cũ ad abrahã dr̃. Alaledicã
maledicentibus tibi Rursũgͥa maledic¬
tũ ñ iudicio iusticie. sed liuore uindictȩ
ꝓmit᷑: uoce pauli p̾dicantis ad monem᷑
qui ait. Benedicite. & nolite maledic̾e.
& rursũ. Neq enĩ maledici regnũ deipos¬

Expanded text:
recte aliqrecte aliqdis maledictum memorat. Aliud, videlicet, quod approbat; aliud, quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum dicio justitiae, ipso primo homine peccante, prolatum est, cum audivit: Maledicta terra in operibus tuis . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis admonemur, qui ait: Benedicite, et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei pos
Abbreviated transcription (Latin):
maledictũ inferre potuisset. Ded qͥd tc̃
respondit: agnouimꝰ. Ait nãq Locuta es
quasi una ex stultis mulierib Si bona
accȩpimꝰ de manu dni: mala qͣre ñ susti¬
neamꝰe Post hȩc uͦ describit᷑. ꝙ amici ue¬
niunt: flent. consident: tacent: moxq
subiungitur hoc. quod diei suo maledix¬
isse ꝑhibet᷑. Nimis itaq in congruũ ẽ. ut
suspicem᷑ eũ nullo instigante. nullo pul¬
sante. ex impatientia aduocẽ maledic¬
tionis erũꝑe: quẽ nimirũ nouimꝰ. int̾
dãpna rerũ. mortẽq filiorũ. int̾ uulnera
corporis. inter uerba male suadentis uxo¬
ris. magna crearoris p̃conia humili mente
reddidisse. Pate fecit gͦ qua m̃te hȩc qͥetꝰ
dixit: qͥ tot dei laudes & iã ꝑcussus emana¬
uit. Neq enĩ post modũ ñ ꝑcussus suꝑ¬
bire potuit: quẽ & inꝑcussione dolorhu¬
milem ostendit. Sed cũ certo nouimꝰ qd
maledictũ scriptura sacra ꝓhibet: cur

Expanded text:
maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis, inter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim postmodum non percussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod maledictum sacra Scriptura prohibet, cur
Abbreviated transcription (Latin):
tunc suũ os inp̃ceptis aꝑuit: inquib dudũ
tuendum ẽ. quod dr̃ post hȩc: ut nimirũ
uirtꝰ rei quȩ agitur: ueracit᷑ ex tẽpore sen¬
tiat᷑. Priꝰ enĩ rerũ uastitas: extinctio pig¬
norũ: dolor uulnerũ: ꝑsuasio coniugis:
aduentꝰ amicorũ describit᷑: qui scidisse
uestes. exclamantesq fleuisse: puluere
capita consꝑsisse: & du consedentes in
t̾ra tacuisse memorant᷑: ac deinde sub¬
iungitur. Post hȩc aꝑuit iob os suũ: &
maledixit diei suo: ut ipso uidelicet nar¬
rationis ordine ꝑpendat᷑: qr nequaqͣm
malecdictũ ꝑ impatientiã ꝓtulit: qͥ ad
maledictionis uocẽ amicis adhuc tacenti
audito dãpno substantiȩ. cognita mor¬
te filiorum. eũ ꝓcul dubio ad maledictionẽ
dolor excitaret. Sed quid tunc dixit: audi¬
amꝰ. Ait nãq. Dñs dedit: dñs abstulit. Rur¬
sũ si ira motꝰ malediceret: saltẽ ꝑcussus
incorpore. uel male suasus a coniuge:

Expanded text:
tunc os suum in praeceptis aperuit in quibus dudum tunc os suum in praeceptis aperuit in quibus dudum haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpendatur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibaudito damno substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge,
Abbreviated transcription (Latin):
dictionib discimꝰ: quid apud beatũ iob
in uoce maledictionis inquiramꝰ: nequẽ
dĩ post uulnera & uerba remunerat: lec¬
To.
tor eius uerba redarguere ñ intelligens pre¬
sumat. Quia igitur ut cũq hȩc quȩ inprefa¬
tione fuerant exquirenda distinximꝰ: uer
reat dies inqua natus sũ Nonẽ. neglecte
disserendũ quod dr̃: aꝑuit ossuũ. Scͥpt᷑a
enĩ sacra ex his quȩ tenuiter p̾mittit: re¬
uerenter expetenda indicat qͣ subiungit.
Dicut enĩ clausa uascula quid intꝰ habeant.
ignoramꝰ: aꝑto uͦ ore uasculorũ qͥd intrin¬
secus contineatur agnoscimꝰ: ita scorũ cor¬
da quȩ clauso ore occulta sunt. aꝑto ore de¬
tegunt᷑. E cũ cogitationes detegunt: os
aꝑire referunt᷑: ut intenta m̃te qͣsi aꝑtis
uasculis quid intꝰ contineant festinemꝰ ag¬
noscere: ac nos met ipsos eorũ intimo odo
dixit. Quãuis illic & hoc accipi debeat: q

Expanded text:
dictionibus discimus quid apud beatum Job dictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictionis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distinximus, Pereat dies in qua natus sum. disserendum quod dicitur, Aperuit os suum. Scriptura enim sacra ex his quae tenuiter praemittit, reverenter exspectanda indicat quae subjungit. Sicut enim clausa vascula quid intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum dixit ; quamvis illic et hoc accipi debeat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
antis: nͥ ꝑpenȩ meritũ ueniens humanige¬
neris mutabilitas de signatur. & qͥd ꝑpatrẽ
illius: nͥ iste de qͦ nascim᷑ mundus expͥmit᷑: Ꝙ
qͥs est ille uir qͥ natiuitatẽ nr̃am patri annũ¬
tiat. nͥ antiquus hostis: qui cũ nos in cogi¬
tationib fluctuare considerat. malorũ m̃¬
tes qui exauctoritate huiꝰ mundi p̃minent.
ad ꝑsuasionem nr̃ȩ deceptionis instigat:
Cumq nos agere infirma conspexerit: ea
quasi fortia fauorib extollit: & quasi natos
masculos loquitur: cũ corruptores ueri ꝑm̃
lum denuntiat natũ: qͣndo huic mundo
eũ quẽ ꝑsuaserit factũ innocentiȩ corrup¬
torẽ demonstrat. Nã cũ cui libet peccanti
ac suꝑbienti dr̃. fecisti sicut uir. qͥd aliud
quã natꝰ masculus inmundo ꝑhibet᷑: lure
itaq uir qͥ masculũ natũ nuntiat maledr̃:
qr ipso eiꝰ nuntio reꝓbũ gaudiũ nr̃e corrup¬
tioniᷤ indicat᷑. Hisgͦ scripturȩ sacrȩ male¬

Expanded text:
antis, nisi per poenae meritum veniens humani geantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas designatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitatem nostram patri annuntiat, nisi antiquus hostis, qui cum nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes, qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat; cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptores veritatisnatum denuntiat, quando huic mundo eum, quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? Jure itaque vir, qui masculum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae male
Abbreviated transcription (Latin):
extrema colligens. eos quasi reliqͥas frugũ
ponet. De quib nimirũ reliquiis. isaias dic̃.
Si fuerit numerꝰ filiorũ isrł qͣsi arena ma¬
ris: reliqͥe saluȩ fient. Possunt tam̃ id circo
gelboe montes ore ꝓph̃ȩ maledici: ut dũ
fructꝰ exarescente t̾ra ñorit᷑: possessores
t̾rȩ sterilitatis dãpno feriant᷑: quati nꝰ ipsi
maledictionis sententiã acciꝑent: ꝙ apud se
mortem regis susciꝑe. iniquitate sua exigente
ciuitatẽ illiꝰ patri nunciauit: Hoc nimirui
tanto intrinsecꝰ maiori misterio plenũ ẽ:
qͣnto extrinsecꝰ humana ratione uacuum.
Nã siqͥd exteriꝰ rationabile fortasse sonius¬
set: nequaqͣm nos adstudiũ interioris intelle¬
ctus accenderet. Eo gͦ nobis pleniꝰ aliqͥd intꝰ
innuit: quo foris rationabile nil ostendit.
Si enĩ ex matris suȩ utero hoc inmundo ꝓ¬
pħa affligendus ꝓdiit: natiuitatis eiꝰ nunciꝰ
qͥd deliquit: Sed quid ꝑsona ꝓpħȩ fluctu¬

Expanded text:
extrema colligens, eos quasi reliquias frugum extrema colligens, eos quasi reliquias frugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente tivitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona prophetae fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
diri maledixit dicens: maledictꝰ uir qͥ annũ¬
tiauit patri meo dicens. natꝰ ẽ. tͥ puer mas¬
culus: Qa gͦ montes gelboe saul moriente deli¬
quert: quatinꝰ in eis nec ros nec pluuia cade¬
ret. & ab om̃i eos uiriditatis germine senten¬
tiȩ sermo siccaret: Sed q gelboe intp̃tat᷑
decursus: ꝑsaul autem unctũ & mortuũ
mors nr̃i redẽptoris expͥmit᷑: ñ ĩmerito ꝑgel¬
boȩ montes suꝑba iudeorũ corda signantur:
quȩ dũ in huiꝰ mundi desideriis defluunt:
in xp̃i idest uncti se morte miscuert̃. Q qi
in eis unctus rex corporalit morit᷑ ipsi ab
omni gr̃e rore siccantur. De quib & bene dr̃:
ut agri pͥmitiarũ eẽ ñ possint. Suꝑbȩ qͥppe
hebreorũ m̃tes. pͥmitiuos fructꝰ ñfer̃: qr in
redemptoris aduentu ex parte maxima in
ꝑfidia remanentes: pͥmordia fidei seqͥ nolu-¬
erunt. Scã namq ȩccła in pͥmitiis suis mul¬
titudine gentiũ fȩcundata: uix in mundi
fine iudeos quos inuenerit suscipiet: &

Expanded text:
dicit dicens: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo, dicens: Natus est tibi puer masculus ? Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur; non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos, quos invenerit, suscipiet; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsemet ipsã ueritas dicat. Difficile qͥ pecuni¬
as habent: intrabunt in regnũ cȩlorũ. Nã
qui hic multiplicandis diuitiis inhiant: qͣ
alteriꝰ uitȩ gaudia sꝑant: Qđ tam̃ ut re¬
demptor nr̃ ualde rarũ. & ex solo diuino
miraculo euenire posse monstraret:apd¬

Expanded text:
per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecuniper semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo e
Abbreviated transcription (Latin):
inuulua mortuũ se fuisse desiderat. &
potuisse se qͥescere. eiꝰdem mortis benefi¬
ciis sꝑat: dũ constet quod neqͣqͣm eum
requies uitȩ susciꝑet. si areatu illu m
originalis culpȩ neqͣqͣm diuinȩ cogni¬
tionis sacram̃ta liberassent: Qui adhuc
cum quib quiescere potuisset: adiungit
dicens. Cũ regib & consulib t̾rȩ: qui ȩdifi¬
cant sibi solitudines. Qs ignoret quod re¬
ges t̾re. ac consules eo asolitudine longe
sunt. quo innumeris obsequentiũ cune¬
is constipantur.: Ilł qͣm difficile hi adreqͥ¬
em tendunt. qui tã duris rationũ multi¬
pliciũ nexib astringunt᷑: scriptura atte¬
stante quȩ ait. iudiciũ durissimũ inhis
qui presunt fiet: Vnde& ĩ ȩuangłio ue¬
ritas dicit. Cui multũ datũ est: multum
queretur ab eo. Qadhuc qͦs in eadẽ reqͥe
socios habuisset: insinuat dicens. Aut cũ
pͥncipib qͥ possident aurũ: & replent do¬
mos suas argento. Rarũ ualde est. ut qui
aurũ possident. adrequiem cendant: dũ

Expanded text:
in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ ꝑisset. retributionis meritũ ex hac ip¬
sa ꝑditione conciꝑet: Nũqͥd ȩt̃na reqͥe
ab ortiu i ꝑfruunt᷑: Qsqͥs enĩ regeneratio¬
nis unda ñ soluitur reatupͥmi uinculi li¬
gatꝰ cenetur. Quod uero apud nos ualet
aqua baptismatis: hoc egit apud ueteres
uel ꝓ paruulis sola fides: uł ꝓ maiorib uirtꝰ
sacrificuĩ: uel ꝓhis qui ex ab̾rahȩ stirpe ꝓ¬
dierant. mysteriũ circũcisionis. Nam qr
unusqͥsq cũ pͥmi parentis culꝑa concipi¬
tur: ꝓpħa testatur dicens. Ecce enĩ in-¬

Expanded text:
eritum ex hac ipsa perditione conciperet? Nunquid aeterna requie abortivi perfruuntur? Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in
Abbreviated transcription (Latin):
cupet eũ caligo: & inuoluatur a maritu¬
dine. Noctẽ illa tenebrosus turbo possidea
Sit nox illa solitaria nec laude digna. Ex¬
pectet lucẽ & ñ uideat: nec ortũ surgentis
aurorȩ. Dies qͥ elapsus cursutẽporis scitur:
cur uerti intenebras dr̃: & cũ const et
qr ñ subsisteret. cur optatur ut eũ umbra
mortis obscuret: Uel quẽ caligo occupat:
quem implicatio a maritudinis inuoluit:
Aut qͣm noctem tenebrosus curbo possi¬
det: qͣm nullus statꝰ tenet: Aut qͣmͦ ob¬
erat nulla: Aut lucẽ qͦmͦ ex pectat: quȩ
&e sensu caret. & inproprio statu ñ ꝑmanet:
Quib adhuc uerbis subiecit. Quare ñ inuul¬

Expanded text:
igo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis scitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo operat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhuc verbis subjicit: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ animus. & infirmitatis suȩ inopia
deprehensus: dicat. Nudũ me infide pͥ¬
ma gra genuit: nudũ ẽadem gr̃ã in
assũptione saluabit. Est namq mag¬
nũ animi turbati solatiũ: ut pulsatus
uiciis cũ se quasi nudari uirtutib con¬
spicit. ad solã miscđiȩ spem recurrat: ꝙ eõ
se nudari ñ sinat: qͦ se auirtutib humilit̃
nudũ putat. Q & si fortasse aliqua uirtute
intemptatione de tegitur: infirmitatẽ
tam̃ propriam agnoscens: ipsa meliꝰ hu¬
militate uestitur. Q ualde robustiꝰ qͣm
steterat iacet: cum sibi sine diuino ad¬
iutorio cessat tribuere quod habet. Unde
& manũ mox largitoris & iudicis. humi¬
stulit. Ecce temptationib eruditꝰ creuit:
qͥ & inuirtute habita largitatẽ dantis
& in ꝑturbatione fortitudinis potesta¬
tem collentis agnoscit. Quȩ tam̃ forti¬
tudo ñtollit᷑: s ꝑturbata fatigat᷑: qͣ¬
tinꝰ concussa mens dũ se hanc iãiãq
quasi amittere trepidat: semꝑfacta hu¬

Expanded text:
tatus animus et in infirmitatis suae inopia deprehensus dicat: Nudum me in fide prima gratia genuit, nudum eadem gratia in assumptione salvabit. Est namque magnum animi turbati solatium, ut pulsatus vitiis, cum se quasi nudari virtutibus conspicit, ad solam misericordiae spem recurrat; et eo se nudari non sinat, quo se a virtutibus humiliter nudum putat: qui etsi fortasse aliqua virtute in tentatione detegitur, infirmitatem tamen propriam agnoscens, ipsa melius humilitate vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum sibi sine divino adjutorio cessat tribuere quod habet. Unde et manum mox largitoris et judicis humiimus. --Ecce tentationibus eruditus crevit, qui et in virtute habita largitatem dantis, et in perturbatione fortitudinis, potestatem tollentis agnoscit. Quae tamen fortitudo non tollitur, sed perturbata fatigatur; quatenus concussa mens, dum se hanc jamjamque quasi amittere trepidat, semper facta hu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diceret. Non sum ꝓphetã. Ubi et subdidit.
Neq filiꝰ ꝓpħȩ : s arm̃tariꝰ ego sũ uellicans
sicomoros. Quomͦ autẽ ꝓpħa ñ fuit: qͥ
de futuris tot uera p̃dixit: Aut qͦmͦ ꝓ
pħa fuit: side se inp̃senti uera dene¬
gauit: S qr eadẽ hora qͣ reqͥsitus ẽ ꝓpħiȩ
sibi sp̃m de ẽẽ sensit: de semet ipso testi¬
moniũ ueraciter intulit dicens. ñ sum
ꝓpħa. Qui tam̃ secutꝰ adiunxit. Q nc̃
audi uerbum dñi. Hȩc dicit dñs Uror
tua inciuitate fornicabitur: & filii cui&
filiȩ tuȩ ingladio cadent: & humꝰ tua
funiculo metiet᷑: & tu int̾ra polluta
& mox habere ꝓpħandi spm̃ meruit:¬

Expanded text:
non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius ego sum, vellicans sycomoros . Quomodo autem propheta non fuit, qui de futuris tot vera praedixit? Aut quomodo propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed quia eadem hora qua requisitus est prophetiae sibi spiritum deesse sensit, de semetipso testimonium veraciter intulit, dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi verbum Domini. Haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta et mox habere prophetandi spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nedictũ. In hoc quod int̾na ꝑturbatione
concutim᷑: dignũ ẽ ut ad conditoris iudi¬
ciũ recurramus: ut inde cornr̃m adiuto¬
ri suo maiores laudes exhibeat: un¬
de pulsatum ueriꝰ inbecillitatẽ sue infir¬
mitatis pensat. Bene autẽ dicitur: in
dire dolens animꝰ debet: ne cũ se intꝰ tẽp¬
tatio stimulat. in uerbis foras illicitȩ lo¬
cutionis erumpat: ne de ꝓbatione mur
muret: & ignis quihunc uelut aurũ con¬
cremat. ꝑ exceͤsum sermonis illiciti. inpa¬
leȩ fauillã uertat. Hil uͦ obstat si hoc qͦd
de uirtutib diximꝰ: de hisquȩ in ostensi¬
one uirtutis dantur donis sc̃i sp̃s sentiamꝰ.
alii uirtutes curationũ donantur. Sedq
hȩc ipsa dona ñ semꝑ in m̃te eodem mͦ st̃:
liquido ostenditur quod ne se mens ĩ p̃
sũptione eleuet: aliqͣndo utilit̃ subtra¬
mitte eã. anima enĩ eiꝰ in amaritudine ẽ:
& dñs celauit a me uerbũ Si ꝓpħiȩ sp̃s¬
ꝓpħis semꝑ ad ẽẽt: inqͥsitꝰ amos ꝓpħa

Expanded text:
ndum. --In hoc, quod interna perturbatione concutimur, dignum est ut ad conditoris judicium recurramus; ut inde cor nostrum adjutori suo majores laudes exhibeat, unde pulsatum verius imbecillitatem suae infirmitatis pensat. Bene autem dicitur: CAPdire dolens animus debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis foras illicitae locutiomuret, ne ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favilla vertat. Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtutis dantur donis Spiritus sancti sentalii virtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semper in mente eodem modo sint, liquido ostenditaesumptione elevet, aliquando utiliter subtramitte eam, anima enim ejus in amaritudine est, et Dominus celavit a me verbum . Si pis semper adesset, inquisitus Amos propheta
Abbreviated transcription (Latin):
culo. ita inp̃ceps rapit᷑: ut ab ea subito
cunctȩ circũspectiones eiꝰ obruantur. Un¬
de & custodes camelorũ pueros. chaldei
gladio feriunt: sed tam̃ unus redit: qͥa
interhȩc discretionis ratio m̃tis nr̃ȩ ocłis
occurrit: & sollicita sibim& anima. qͥd
subito impulsu temptationis intrinsecꝰ
amictat intelligit. Loquebatur ille: &¬

Expanded text:
culo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito culo, ita in praeceps rapitur, ut ab ea subito cunctae circumspectiones ejus obruantur. Unde et custodes camelorum pueros Chaldaei gladio feriunt. Sed tamen unus redit; quia inter haec discretionis ratio mentis nostrae oculis occurrit, et sollicita sibimet anima quid subito impulsu tentationis intrinsecus amittat, intelligit. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
derata locutione confundunt: pene
semper nimiis cogitationũ moli¬
bus p̾munt: trib curmis chaldeica¬
melos rapiunt. Quasi enim tres tur¬
mas contra camelos facere ẽ: t̾rena¬
rum dispensationum studia. mͦ illicito
opere: mͦ suꝑflua locutione: mͦ in ordi¬
nata cogitatione uastare: ut dũse ad
administranda exteriꝰ mens efficaciter
extendere nititur: a sui consideratione
separetur. Ꝙ eõ dampna quȩ desemet¬
ipsa patitur nesciat: quõ erga aliena
fortiori studio qͣm decet elaborat. Recta
autem mens cum curas dispensationis
suscipit. quid sibi quid ꝓximis debeat
attendit: & nec ꝑ alienȩ sollicitudi¬
nis immoderationẽ sua studia negligit:
nec ꝑsuȩ utilitatis uigilantiam aliena
post ponit. Sẽd tamen plerũq dum ad
utraq mens sollert̃ inuigilat: dũ mag¬
nis erga se & ea quȩ sibi cõmissa sunt.
circũspectionib uacat: repentino tur¬
bata cuius libet cause emergentis arti¬

Expanded text:
derata locutione confundunt, pene derata locutione confundunt, pene semper nimiis cogitationum molibus premunt, tribus turmis Chaldaei camelos rapiunt. Quasi enim tres turmas contra camelos facere, est terrenarum dispensationum studia modo illicito opere, modo superflua locutione, modo inordinata cogitatione vastare; ut dum se ad administranda exterius mens efficaciter extendere nititur, a sui consideratione separetur; et eo damna quae de semetipsa patitur nesciat, quo erga aliena fortiori studio quam decet elaborat. Recta autem mens cum curas dispensationis suscipit, quid sibi, quid proximis debeat attendit; et nec per alienae sollicitudinis immoderationem sua studia negligit, nec per suae utilitatis vigilantiam aliena postponit. Sed tamen plerumque dum ad utraque mens solerter invigilat, dum magnis erga se, et ea quae sibi commissa sunt, circumspectionibus vacat, repentino turbata cujuslibet causae emergentis arti
Abbreviated transcription (Latin):
ñdebuit. Plerumq autẽ tantis cogi¬
tationum uoluminibus implicatur.
ut ipsa ferre uix ualeat:. quȩ intra se
ꝓuidus uersat. &cum nil opere faciat:
sub magnã cordis sui ponderaᷤ uehe¬
menter insudat. Quia enim dura st̃
quȩ apud semet ipsum intus patit᷑.
qͥetus foris ociosusq lassatur. Dierũq
enim qua si uentura animꝰ conspicit. ⁊ to¬
tamq contra hȩc intentionem ꝓponit:
magnusq ardor contentionis se inse¬
rit. Dopor fugit ⁊ nox indiẽ uertitur:
& cum quieta foris menbra lectulus
teneat: intꝰ magnis clamorib incor¬
dis foro litigatur. E fit plerũq ut
nulla eueniant quȩ p̃uidentur: to¬
taq illi cogitatio quȩ du se plena
intentione parauerat: repente ua¬
cua quiescat. Cantõ autem longius mers
a necessariis cessat: qͣntõ in ania latiꝰ
cogitat. Uua igitur dispensationis cu¬
ras maligni sp̃s. mͦ corpenti uł p̃cipita¬
ta actione feriunt: mͦ pigra uł ĩ mo¬

Expanded text:
non debuit. Plerumque autem tantis coginon debuit. Plerumque autem tantis cogitationum voluminibus implicatur, ut ipsa ferre vix valeat, quae intra se providus versat; et cum nil opere faciat, sub magno cordis sui pondere vehementer insudat. Quia enim dura sunt quae apud semetipsum intus patitur, quietus foris otiosusque lassatur. Plerumque enim quasi ventura animus conspicit, totamque contra haec intentionem proponit; magnusque ardor contentionis se inserit, sopor fugit, nox in diem vertitur; et cum quieta foris membra lectulus teneat, intus magnis clamoribus in cordis foro litigatur. Et fit plerumque ut nulla eveniant quae praevidentur: totaque illa cogitatio, quae diu se plena intentione paraverat, repente vacua quiescat. Tanto autem longius mens a necessariis cessat, quanto inania latius cogitat. Quia igitur dispensationis curas maligni spiritus modo torpenti vel praecipitata actione feriunt, modo pigra vel immo
Abbreviated transcription (Latin):
tiarem tibi. ꝑcamelos quimundũ aliqͥd
habent dum ruminant: & inmundum
dũ nequaqͣm ungulã findunt: supͣ iã dixi¬
mus. bonas rerum temporaliũ dispensa¬
tiones intelligi. In quib quõ ẽ. curadis¬
stensior: eõ nobis multipliciꝰ insidiatur
nis reb p̃sidet: occulti hostis iaculis latiꝰ
patet. Non nulla enim p̃uidens agere
nititur: & sepe dũ cautꝰ futura subti¬
liter preuidet: incautꝰ dãpna p̃sentia
nequaqͣm uidet. Sepe dum p̃sentib ĩ¬
uigilat: ad instantia p̃uidenda dormit¬
tat. Sepe dũ aliqͣ torpens agit: quȩ ui¬
gilanter agenda sunt. negligit. Sepe
dum plus iusto uigilantem se macti¬
one exhibet: ipsa actionis suȩ inqͥetu¬
dine rebus subditis peius nocet. Aliqͣn¬
do autẽ linguȩ modũ ponere nitit᷑:
sed onere dispensatioĩs exigente silere
ꝓhibetur. Aliqͣndo cũ minia se censura
restringit: tacet etiã quȩ loqͥ debuit.
Aliquando ad inferenda necessaria sẽ
dum latius relaxat: dicit etiã quȩ loqͥ

Expanded text:
ia. --Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur nis rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Aliquando dum nimia se censura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui
Abbreviated transcription (Latin):
illo seꝑ̃ isdẽ sp̃s ꝑsubstantiã ꝑfertur. Re¬
cte gͦ & cũ in scĩs p̃dicatorib maneat.
inmediatore singulariter manere p¬
hibetur: qr inistis ꝑ grãm manet ad ali¬
quid: in illo autem ꝑsubstantiã mana
adcuncta. Sicut enĩ corpus nr̃m sensũ
tantũmͦ tactus agnoscit. caput autẽ
corporis. usũ simul om̃iũ qͥnq sensuum
possidet: ut uideat: audiat: gustet:
odoiet᷑ & tangat: ita m̃bra suꝑni capi¬
tis in quib dã uirtutib emicant: iꝑ¬
possunt: dona autẽ quib uitȩ scĩtas
demonstratur: plerumq ut dictum est
formido ne ꝑeant: in istis uͦ ad tempꝰ¬
aliqͦndo sublatis consoletur humilitas.
qr ad elationẽ mentem fortasse suble¬
uabant. Cũ igitur concessa nobis uirtu¬
tum signa subtrahuntur: dicamꝰ recte.
Dñs dedit: dñs abstulit. dicut dño
placuit ita factum ẽ: sit nom̃ dñibe
nedictum. Tunc enĩ uere ostendimꝰ

Expanded text:
illo idem Spiritus per substantiam profertur. Reillo idem Spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ippossunt. Dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, formido, ne aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus
Abbreviated transcription (Latin):
Alia nãq sunt dona illiꝰ sine quib adui¬
tã nequaquã ꝑtingit᷑: alia quib uitȩ
scĩtas. ꝓ aliorum utilitate declaratur.
Mansuetudo namq humilitas. pa¬
tientia: fides. spes. caritas. dona eiuss
sed ea sine quib ad uitã homines ꝑuen¬
re nequaqͣm possunt. ꝓphetia autẽ:
uirtꝰ curatiõis genera linguarũ: int̾¬
pretatio sermonum: dona eiꝰ sunt: s
quȩ uirtutis eius p̃sentiam ꝓ correptio¬
ne intuentium ostendunt. In his igit᷑
inelcctũ omnib sẽꝑ manet. In illis au¬
tem quib ꝑ ostensionem illiꝰ ñ nr̃a uita
seruatur. s aliorũ queritur⁊ nequaqͣm
p̃sidet: nec tam̃ ꝑeos uirtutũ signa
sẽꝑ ostendit: s aliqͣndo se eis a signori
ostensionib subtrahit: ut eo humilius
uirtutes eiꝰ habeantur: quõ habitȩ te¬
neri ñ posst̃. Mediator autẽ deice ho¬
semꝑ & continue habet p̃sentẽ: qr iex

Expanded text:
Alia namque sunt dona illius, sine quibus ad viAlia namque sunt dona illius, sine quibus ad vitam nequaquam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt, sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt. Prophetiae autem, virtus curationum, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt, sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. In his igitur in electis omnibus semper manet; in illis autem quibus per ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquampraesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit, sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Mediator autem Dei et hosentem: quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
regi de templi se constructione c̃sulen¬
lenti. nequaqͣm nathan ꝓpħa concede¬
ret: quod post paululũ negaret. Unde
bene ineuangłio scriptũ ẽ. Suꝑquẽ uide¬
ris sp̃m descendentẽ. & manentẽ super
eũ: hic est qui baptizat. Incunctis nãq
fidelib sp̃s uenit: s in solo mediatore sin
dit. In illũ gͥ manet: qui solus. & omĩa &
semꝑ potest.Nã fideles quihunc accipiurs:
cum signorũ dona habere semꝑut uoluis
ñ possunt: hunc se accȩpisse quasi intran¬
situs ostensione destantur. Sed cũ rursũ
de eodẽ spũ ueritatis ore discipulis dr̃:
apud uos manebit & in uobis erit: quid est
quod diuina uoce. mediatoris signũ hec
ẽadem sc̃i sp̃s mansio declarat᷑ cum dr̃:¬
suꝑquem uideris sp̃m descendentẽ. &
manentem suꝑ eume Siigitur iuxta ma¬
gistri uocẽ. & indiscipulis manet: qͦmͦ
singulare iam signũ erit. quod inmedi¬
atore ꝑmanet: Qđ tam̃ citius cognosci¬
mus: si dona eiusdem sp̃s discernamꝰ.

Expanded text:
regi de templi constructione consulenti, nequaquam Nathan propheta concederet, quod post paululum negaret. Unde bene in Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus Spiritus venit, sed in solo Mediatore sempdit. In illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum haec eadem sancti Spiritus mansio declaratur, cum dquem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta Magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam signum erit quod in Mediatore permanet? Quod tamen citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus.
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥȩ saluȩ fient: Ubi qͦd scriptũ ẽ. do¬
nec plenitudo gentiũ introiret. & sic
omĩs isrł saluus fieret: erit gͦ. qͣndo con¬
spicuus &iã synagogȩ appareat: erit ĩ
fine mundi ꝓcul dubio: qͣndo gentis suȩ
reliquiis semet ipsum sic̃ est ads̃ innotes¬
cat. Unde & bene hic dicit᷑. Nudus reuer¬
tar illuc. Nudus qͥppe ad uterũ matris
reuertitur: cũ inmundi huiꝰ termino
is qui in scło factus homo despicit᷑ sy¬
nagoge suȩ oculis deus ante scła de cla¬

Expanded text:
reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Doreliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula decla