comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& stabilis. atq ꝑfectus in quatuor
mundi quoq istius quatuor. sunt¬
partes. ex quib congregati filii ec¬
diȩ regnum xꝑ̃i sacratissimum
ꝓpagarunt. uenientes aboriente
atq occidente. septemtrione ac me¬
ridie. Quadriꝑtito gͥ latere sca
surrexit eccłia: decas quoq ex isto
numero assurgit. Si enim conectas
ab uno usq quatuor. hoc modo
decimam facies. Computa unũ.
adde illi duo. fiunt tres. Adde tri¬
b tres. siunt sex. Et ad sex adde
quatuor fiunt decem. Tetras igit᷑
decimam implet: decas numerum
omnem complectitur. Quatuor
quoq etates sunt hominis pueri¬
cia. adolescentia. iuuentus. matri¬
ritas: paulatĩ assurgit & fundat᷑.
sapientia: itaq summa prudentia
quarto etatum ordine uenit: me¬
ritoq ut siquis ante sub rege egy¬
pti fuit maturioris tam̃ ȩtate con¬
silii exit de potestate cius & legem
sibi agnoscit sequendam tune fit
ei uicȩ istius mare ꝑuium similis ra¬

Expanded text:
et stabilis, atque perfectus. In quatuor et stabilis, atque perfectus. In quatuor Mundi quoque istius partes quatuor sunt, ex quibus congregati filii Ecclesiae regnum Christi sacratissimum propagarunt, venientes ab Oriente atque Occidente, Septentrione et Meridie. Quadripartito igitur latere sancta surrexit Ecclesia. Decas quoque ex isto numero assurgit. Si enim connectas ab uno usque ad quatuor, hoc modo decimam facies. Computa unum, adde illi duo, fiunt tres: adde tribus tres, fiunt sex: et ad sex adde quatuor, fiunt decem. Tetras igitur decem implet, decas numerum omnem complectitur. Quatuor quoque aetates sunt hominis, pueritia, adolescentia, juventus, maturitas. Paulatim assurgit et fundatur. Sapientia itaque summa prudentiae quarto aetatum ordine venit. Meritoque ut si quis ante sub rege Aegypti fuit, maturioris tamen consilii exit de potestate ejus, et legem sibi agnoscit sequendam. Tunc fit ei istius vitae mare pervium. Similis ra
Abbreviated transcription (Latin):
mune sapientib atq insipientib
ẽ. Dene aũt uiuere speciale sapien¬
tisest. Cuiꝰ senectus uenerabilis
& etas senectutis uita immacłata:
non diutna inquit neq numero
annoꝵ computata. nec capillis
scit qui bene senserit. Quarta aũ
genatione reũcent᷑: historia quidẽ
in egyptũ transierunt. & de egypto
sunt. s non om̃s centenos. Et qͦt
excurrunt annos uixerunt. sic̃
moyses. aut iħe naue. ut quarte
gen̾ationis tempus conueniat:
un mysticum aliquid magis reqͥ¬
ramus eo qđ tetras om̃ib nume¬
ris apta sit. & radix quȩdam deci¬
me. ac fundam̃tum: ebdomadis
quoꝙ media deniq nonagesimꝰ
tertius psalmus scribit᷑ quarta
sabbati. eo qđdhic numerus mediꝰ
sit prioꝵ sequentiũq. Eres enim
precedunt eum. Primus. scds tertiꝰ:
& tres secuntur. Qntus sextus septi¬
mus. qui hunc psalmum canit.
uelut aptis numeris uitam istius
mundi transigit. quasi tetragonꝰ

Expanded text:
mune sapientibus atque insipientibus mune sapientibus atque insipientibus est: bene autem vivere speciale sapientis est, cujus senectus venerabilis, et aetas senectutis vita immaculata: non diuturna, inquit , neque numero annorum computata, nec capillis scit, qui bene senserit. 65. Quarta autem generatione revertentur . Historia quidem in Aegyptum transierunt, et de Aegypto sunt: sed non omnes centenos, et quot excurrunt, annos vixerunt, sicut Moyses, aut Jesus Nave; ut quartae generationis tempus conveniat. Unde mysticum aliquid magis requiramus, eo quod tetras omnibus numeris apta sit, et radix quaedam decimae ac fundamentum, hebdomadis quoque media. Denique nonagesimus tertius psalmus scribitur quarta Sabbati; eo quod hic numerus medius sit priorum et sequentium. Tres enim praecedunt eum, primus, secundus, tertius; et tres sequuntur, quintus, sextus, septimus. Qui hunc psalmum canit, velut aptis numeris vitam istius mundi transigit, quasi tetragonus,
Abbreviated transcription (Latin):
rentes tuos cum pace nutritus in
senectute bona: patitur nos disce¬
dere exhoc scło. ut secessione aĩe
hoc corpus resoluat᷑ interram
suam. & fiat finis peccati. Dem
de ꝑresurrectionẽ reformet᷑ diui¬
ne libalitatis gr̃ã. Idõq dicit ad
abraham.tu ibis ad patres tuos.
lon nulli pucauerunt patres eẽ
elementa. ex quib constat caro nr̃a
dumuiuimus . & inqu& resolui¬
mur: s nos qui meminimus ma¬
patres qui uitȩ merito & ordine
precesserunt. Erat illic abel pia
uictima. erat pus & sc̃s enoch.
erat noe: ad eos promittit᷑ abra¬
he transitus. Transit enĩ qui de
hacuita recedens ad uitam de¬
migrat alteram. qua uiuit mẽs
sapientis & iusti uiri. qui nucri¬
tus in pace ẽ: nam insipiens in
bello nutritur. & indiscordiis:
iustus in senectute bona uiuit: non
dixit longa s bona. Quia iustus
bene senescit: iniustoꝵ aũt nemo:
quamuis ceruis uiuacib diut᷑ more
uita uixerit. Nam diu uiuere com¬

Expanded text:
rentes tuos cum pace, nutritus in rentes tuos cum pace, nutritus in senectute bona . Patitur nos discedere ex hoc saeculo, ut secessione animae hoc corpus resolvatur in terram suam, et fiat finis peccati: deinde per resurrectionem reformetur divinae liberalitatis gratia. Ideoque dicit ad Abraham: Tu ibis ad patres tuos. Nonnulli putaverunt patres esse elementa, ex quibus constat caro nostra dum vivimus, et in quae resolvimur. Sed nos qui meminimus mapatres qui vitae merito et ordine praecesserunt. Erat illic Abel pia victima, erat pius et sanctus Enoch, erat Noe, ad eos promittitur Abraham transitus. Transit enim qui de hac vita recedens ad vitam demigrat alteram, qua vivit mens sapientis et justi viri qui nutritus est in pace. Nam insipiens in bello nutritur et in discordiis: justus in senectute bona vivit. Non dixit longa, sed bona , quia justus bene senescit: injustorum autem nemo, quamvis cervis vivacibus diuturniore vita vixerit. Nam diu vivere com
Abbreviated transcription (Latin):
bemus chesaurum inuasis fictilib¬
Hec hȩc ẽ uestis egyptioꝵ qua uestit᷑
anima nr̃a ut locupletior hinc rece¬
dat. & quo hic uehem̃t laborabat
libetur. Non solum eñ om̃is creata
ingemiscit & parturit . s. etiam nos
donec uemat redemptio corporis
nr̃i habet dñs curam oꝑissui. hĩ
nature promptȩ implerisq ad ra¬
tionẽ ac beniuolentiã: neq enim
excidi & ꝑire patim̃ arbores qua¬
rum circa primos fructus nob̃
fetura prorumpit. si posteriora¬
etate eas aut uentus decutiat aut
sol adurat. ut sufficienda & sub¬
ministranda uirtute siccitatib¬
stantia. s meliorib auris differi¬
etiam primȩ fliturȩ atq indolis
contemplationẽ habens omne
colligi patit᷑ animȩ nr̃e pat̾mo¬
nium ac reseruari futuri aduen¬
tus illud ꝓbaturus temperie.
memor itaq sui muneris quod im¬
mortale ẽe uoluit equis: s siculpa
non obrepisset. & grauis quȩ fecit
ut non expediret diu uiuere Ait
ad abraham. Tuaũt ibis ad pa¬

Expanded text:
bemus thesaurum in vasis fictilibus . Haec est vestis Aegyptiorum qua vestitur anima nostra; ut locupletior hinc recedat, et quo hic vehementer laborabat, liberetur. Non solum enim omnis creatura ingemiscit, et parturit, sed etiam nos; donec veniat redemptio corporis nostri. Habet Dominus curam operis sui, habet naturae promptae in plerisque ad rationem ac benevolentiam. Neque enim excidi et perire patimur arbores, quarum circa primos fructus nobis fetura prorumpit, si posteriore aetate eas aut ventus decutiat, aut sol adurat, aut sufficienda et subministranda virtute siccitatibstantia: sed melioribus auris differietiam primae feturae atque indolis contemplationem habens omne colligi patitur animae nostrae patrimonium et reservari, futuri adventus illud probaturus temperie. 64. Memor itaque sui muneris quod immortale voluit esse aequis, sed si culpa non obrepsisset et gravis, quae fecit ut non expediret homines diu vivere, ait ad Abraham: Tu autem ibis ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
mas nr̃as de omĩb offensionis &
pericłi nr̃i auctorib qui ait. san¬
guinẽ animarum ur̃aꝵ exqͥram
de manib om̃iũ bestiarum: et
ioħs uidit & dixit. quia mors et
infernus missi sunt instagnum
ignis: itaq exibunt iusti ut i¬
chil de suo dimittant in terra hac.
ne spolia eoꝵ residant apud in¬
colas & possessores istius terrȩ.
Qui etiam sic abibunt deterra egy¬
pti ista: ut uasa quȩ sumpsert̃ ab
egyotiis mutuo uel aurea inqͥt
uel argentea quib ad tempus u¬
terentur. secũ auferant & dep̃den¬
tur ȩgyptios: hȩc uasa accepeit̃
uoluntate dm̃ & secum ea aufe¬
runt quia resurrectionis filii st̃:
quib dicitur non ꝑibit capillus
de capite ur̃o: uasa hec egyptii de¬
derunt quȩ de terra afflictionis
assumpta sunt: & sunt alia aurea
alia argentea: quia om̃is creat̃a
dĩbona. & maxime hominis intoris
p̃stantissima. Quam honorauit ds̃
ut inspiraret in faciem eiꝰ sp̃m uite¬

Expanded text:
imas nostras de omnibus offensionis, et imas nostras de omnibus offensionis, et periculi nostri auctoribus, qui ait: Sanguinem animarum vestrarum exquiram de manibus omnium bestiarum . Et Joannes vidit et dixit: Quia mors et infernus missi sunt in stagnum ignis . 63. Itaque exibunt justi, ut nihil de suo dimittant in hac terra; ne spolia eorum resideant apud incolas et possessores istius terrae. Qui etiam sic abibunt de terra Aegypti ista, ut vasa quae sumpserunt ab Aegyptiis mutuo , vel aurea, inquit, vel argentea quibus ad tempus uterentur, secum auferant, et depraedentur Aegyptios. Haec vasa acceperunt voluntate Domini, et secum ea auferunt, quia resurrectionis filii sunt, quibus dicitur: 341 Non peribit capillus de capite vestro . Vasa haec Aegyptii dederunt, quae de terra afflictionis sunt assumpta. Et sunt alia aurea, alia argentea, quia omnis creatura Dei bona, et maxime hominis in terris praestantissima, quam honoravit Deus, ut inspiraret in faciem ejus spirit
Abbreviated transcription (Latin):
potest princeps mundistius di¬
cere ostendens regna omĩa orbis
terrȩ : tͥ dabo potestatem hanc si
ꝓcidens adoraueris me. erunt
tua omĩa: quam sibi alien uin¬
dicant. & seruicio opprimunt
popłm dĩ & ut seruis nocere &
humiliare conantur scõs dĩ. De¬
niq ipse filius dĩ. nichil sibi ex
hoc mundo uindicandum puta¬
uit: undeait. Uenit huiꝰ mundi
princeps. & ime inueniet nicħ:
diũsi gͦ dñi inseruitute nos uo¬
lunt tenere: incess it diabolus:
infestant angłi eius: passiones
motusq corporis uelut domesti¬
ci atq intestini hostes inquietãt:
foris pugne: intus timores: foris
pugne intus cupiditates: aliena
est enim int̾ni corporis substãtia
puritati cordis: & idõ impugnat
uel certe repugnat. Bellum ergo
cotidianum ẽ & intra castra eadẽ
graue prȩlium donec ds̃ miseri¬
cors diabolũ. atq eiꝰ ministros
iudicet. passiones restinguat ac
subiciat m̃ti sedulȩ ex quirat an¬

Expanded text:
potest princeps mundi hujus dipotest princeps mundi hujus dicere ostendens omnia regna orbis terrae: Tibi dabo potestatem hanc, si procidens adoraveris me : erunt omnia tua quae sibi alieni vindicant, et servitio opprimunt populum Dei; ut servis ejus nocere, et humiliare conentur sanctos Dei. Denique ipse Filius Dei nihil sibi ex hoc mundo vindicandum putavit, unde ait: Venit mundi hujus princeps, et in me inveniet nihil . Diversi ergo Domini in servitute nos volunt tenere, incessat diabolus, infestant angeli ejus, passiones motusque corporis velut domestici atque intestini hostes inquietant. Foris pugnae, intus timores: foris pugnae, intus cupiditates. Aliena est enim interni corporis substantia puritati cordis; et ideo impugnat, vel certe repugnat. Bellum ergo quotidianum est, et intra castra eadem grave praelium, donec Deus misericors diabolum atque ministros ejus judicet, passiones restinguat, ac subjiciat menti sedulae, exquirat an
Abbreviated transcription (Latin):
naretur terra: Nonenim tã que
futura erunt de clarabantur. quã
p̃scribebantur quȩ facienda no¬
bis forent: nam peregrinũ inquit
erit sem̃ tuum. siue quia omnes
homines peregrini eẽ debeamus
in hac terra: om̃iũ & enim pat̃ ẽ
abraham. siue quia uerum sem̃
abrahȩ peregrinetur in hoc mun¬
do. Illud enim uierum sem̃est de
quo dictumest. In ysaac erit sem̃
uum: demiq qui se abrahe heredẽ
agnosceret: ait. Aduena ego sum
interrahac & peregrinus sicut õs
patres mei. Qui enim peregrinꝰ
hie fuerit ciuis incelo ẽ. Qui aũt
in hac terra omnẽ animȩ suȩ sub¬
stantiam constituendam putaue¬
rit. hereditatemq huius terrȩ acqͥ¬
rendam sibi exultauerit. adi reg¬
no excludetur. Unde apls ad fide¬
les uiros & ciies iherłm illius gͤ
in celo est. & ȩccłiȩ filios dicit. Gͦ
iam non estis aduenȩ atq peregri¬
ni: s estisciues scõꝵ & domestici
dĩ ñ gͦ hec terra nr̃a est: de qua

Expanded text:
naretur terra? Non enim tam quae naretur terra? Non enim tam quae futura erant declarabantur, quam praescribebantur quae facienda nobis forent: Peregrinum, inquit, erit semen tuum; sive quia omnes homines peregrini esse debeamus in hac terra, omnium etenim pater est Abraham: sive quia verum semen Abrahae peregrinetur in hoc mundo. Illud enim verum semen est, de quo dictum est: In Isaac erit semen tuum . Denique qui se Abrahae haeredem agnoscebat ait: Advena ego sum in hac terra et peregrinus, sicut omnes patres mei . Qui enim peregrinus hic fuerit, civis in coelo est; qui autem in hac terra omnem animae suae substantiam constituendam putaverit, haereditatemque hujus terrae acquirendam exsultaverit, a Dei regno excludetur. Unde Apostolus ad fideles viros, et cives Hierusalem illius quae in coelo est, et Ecclesiae filios dicit: Ergo jam non estis advenae atque peregrini: sed estis cives sanctorum, et domestici Dei . Non ergo haec terra nostra est, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheticam mentẽ subito irruit¬
excessum patitur. & turbat᷑. Oti¬
met: & quib dam ignorantiȩ a
imprudentiȩ tenebris offundit᷑.
quia circum fulsit suꝑ saulũ de
celo & cecidit: & horrore anmmi
turbatus ẽ: & audunt uocẽ deci¬
lo dicentẽ. saule saule quidine ꝑ¬
sequeris: Desiit enim uidere
scłaria: qui incipit audire duni¬
na. unde & timorẽ abrahȩ & ti¬
nebras mirari non debes: quasi
preter uirtutem aut meritumeꝰ
dimi congruere adiitas quando ad¬
iuncta ut cognoscant futura: con¬
tiuo aut dictum habes ad eum.
Sciendo scies qm̃ peregrinũ erit se¬
men tuũ interra non sua. & serui¬
tio opprimentur. & nocebunt eis
& humiliabunt eos ecce annis
qͥdringentis merito tenebrosus hor¬
ror magnus factus est. quia ma¬
gna oracula deferebantur. cũ de
popło scł̃oꝵ dabat᷑ preceptum.
Quomͦ tam facile caꝑe istud mens
humana poterat maxime quȩ
admonebatur ut in hac piregri¬

Expanded text:
propheticam mentem, subito irruit, etpropheticam mentem, subito irruit, etexcessum patitur, et turbatur, et timet, et quibusdam ignorantiae et imprudentiae tenebris offunditur:um legimus quia circumfulsit super Saulum de coelo, et cecidit, et horrore animi turbatus est, et audivit vocem de coelo dicentem: Saule, Saule, quid me persequeris ? Desinit enim videre saecularia, qui incipit audire divina. Unde et timorem Abrahae et tenebras mirari non debes, quasi praeter virtutem aut meritum ejus suetudini congruere advertas, quando adjuncta, ut cognoscant futura. 62. Continuo autem dictum habes ad eum: Sciendo scies quod peregrinum erit semen tuum in terra non sua, et servitio opprimentur, et nocebunt eis, et humiliabunt eos annis quadringentis . Merito tenebrosus 340 horror et magnus factus est; quia magna oracula deferebantur, cum de populo saeculorum dabatur praeceptum. Quomodo tam facile capere istud mens humana poterat, maxime quae admonebatur, ut in hac peregri
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ hominib inuehunt᷑. mens
enim sapientis ac iuisti uiri medere
studet humanis casih & ꝓhibere
ac resecare animarum nr̃ar labo¬
spiritali & ꝓphetico affectu fecerit.
sequentia docent: nam solis occasu
excessus cecidit supra: & ecce timor
magnus tenebrosus incubuit suꝑ¬
illum. excessus ꝓphetis fieri solet.
sicut habes ꝓpħam dixisse. Ego
dixi mexcessu meo om̃is homo m̃¬
dax. Excedit enim mens ꝑphetȩ
uelut fines quosdam humanȩ
prudentiȩ. quando repletur dõ
& ante euacuat se cogitationib
& disceptationib scłi huiꝰ. ut adic¬
nientig̃t spiritali puram se & exi
ita ut mens hominis subito t᷑bet̃.
Deniq angłs uenit ad mariam et
cum sedulitate & grã uenerat: et
tam̃ maria mota est in introitueꝰ.
Unde ait angłs adeam. Netimeas
maria inuenisti enim grã apud
dm̃ Et ecce concipies inutero &
paries filium. cognoscimus gͦ
quia quando uenit gr̃a dĩ suꝑ

Expanded text:
quae hominibus invehuntur; mens quae hominibus invehuntur; mens enim sapientis viri ac justi mederi studet humanis casibus, et prohibere ac resecare animarum nostrarum labospiritali et prophetico affectu fecerit sequentia docent. Nam solis occasu excessus cecidit super eum: et ecce timor magnus et tenebrosus incubuit super eum . Excessus prophetis fieri solet, sicut habes Prophetam dixisse: Ego dixi in excessu meo, omnis homo mendax . Excedit enim meus prophetae velut fines quosdam humanae prudentiae, quando repletur Deo. Et ante evacuat se cogitationibus et disceptationibus saeculi hujus; ut advenienti gratiae spiritali puram se et exinnfundens, ita ut mens hominis subito turbetur. Denique Angelus venit ad Mariam, et cum sedulitate et gratia venit; et tamen Maria mota est in introitu ejus. Unde Angelus ait ad eam: Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum: et ecce concipies in utero, et paries filium . Cognoscimus ergo quia quando venit gratia Dei super
Abbreviated transcription (Latin):
enim diuisi iusti quib dicit᷑. ut
sint simplices sicut columbe. Idõ¬
q: dauid dicit. quia & passer in¬
uenit sibi domum & turtur nidũ
sibi uͥ reponat pullossuos Hec
spectabat abrabam. hȩc ꝑfundo
& spiritali considerabat intuitu:
idõq sc̃ptum est. consedit illis a¬
braham: ñ quasi aruspicinȩ. s
quasi celestis reuelationis inter¬
pres. signa diuine oꝑationis ex¬
plorans: mens eium directa adxͥ
plenum ẽẽ iniquitatis. quȩ uedut
e summoceli uolaret & oppͥmeret in¬
fimos terrȩ: pudiciciam aũt fidem.
onib auariciam uͦ & soulicitudines
scłi quib suffocant᷑. qui habent uo¬
luptates diuitiarum: delacerari. ac
diuidi. Unde & diuitiȩ dicte sunt
curȩ & cogitationes mundi hurꝰ.
quod mentem diuidant. atq in
diu̾sum scindant: & in partes tra¬
hant: nec si nant eã in corruptam
ẽẽ & integram: uir gͦ pacifice m̃tis
considebat & considerabat: qͣ tenꝰ
ꝓhibere comminꝰ posset ea mala

Expanded text:
enim divisi justi quibus dicitur, ut enim divisi justi quibus dicitur, ut sint simplices sicut columbae . Ideoque dicit David, quia et passer invenit sibi domum, et turtur nidum sibi ubi reponat pullos suos . Haec spectabat Abraham, haec profundo et spiritali considerabat intuitu. 60. Ideoque scriptum est: Consedit illis Abram , non quasi aruspicinae, sed quasi coelestis revelationis interpres, signa divinae operationis explorans. Mens enim directa ad Chplenum esse iniquitatis, quae velut a summo coeli volaret, et opprimeret infirmos terrae: pudicitiam autem, fide339 avaritiam vero, et sollicitudines saeculi quibus suffocantur qui habent voluptates divitiarum, dilacerari ac dividi. Unde et divitiae dictae sunt curae et cogitationes mundi hujus ; quod mentem dividant, atque in diversum scindant, et in partes trabant, nec sinant incorruptam esse et integram. Vir ergo pacificae mentis considebat, et considerabat quatenus prohibere cominus posset ea mala,
Abbreviated transcription (Latin):
ribus suꝑ infirmiores irruunt
& quasi mortuis corporib incũ¬
bunt. ex inprouiso frequentius ir¬
ruentes: uel quod uerius puto. qͥa
princeps mundihuiꝰ & uolueres
celi sp̃italium nequicie quȩ sunt
incelestib eos qui mundana solli¬
eitudine curaq diuisi sunt: graui
motu incessant & uelut cadauera
mortuoꝵ dilacerent dente aspo.
dehis enim dictum ẽ. relinque mor¬
tuos sepelire mortuos suos: quia
sunt de regno diaboli qui inse ip¬
sum diuisusest. qͥ aut̃ ft̃ de regno
dĩ quib dicit iħs. Regnum dĩ in¬
tra uos est: hi non sunt diuisi:
quia adherent dõ. qm̃ qui adhe¬
ret meretrici unũ corpus est. E¬
runt enim inquit in carne una.
Qui aut̃ adheret dño unus sp̃s ẽ.
isti gͦ non sunt mortua corpora
ut uolucres cęli comedant eos.s:
sunt sp̃c. facit eñi ds̃ angłos suos
sp̃ẽ. Deniq supra columbam et
turturem non descenderunt.quia
diuisȩ iste aues non erant: nons

Expanded text:
ribus super infirmiores irruunt, ribus super infirmiores irruunt, et quasi mortuis corporibus incumbunt, ex improviso frequentius irruentes: vel, quod verius puto, quia princeps mundi hujus, et volucres coeli, spiritualium nequitiae quae sunt in coelestibus, eos qui mundana sollicitudine curaque divisi sunt, gravi motu incessant, et velut cadavera mortuorum dilacerent dente aspero. De his enim dictum est: Relinque mortuos sepelire mortuos suos ; quia sunt de regno diaboli qui in seipsum divisus est. Qui autem sunt de regno Dei, quibus dicit Jesus: Regnum Dei intra vos est , hi non sunt divisi, quia adhaerent Deo; quoniam qui adhaeret meretrici, unum corpus est: Erunt enim, inquit, duo in carne una. Qui autem adhaeret Domino unus spiritus est . Isti ergo non sunt mortua corpora; ut volucres coeli comedant eos, sed sunt spiritus; facit enim Deus angelos suos spiritus. Denique supra columbam et turturem non descenderunt, quia divisae istae aves non erant. Non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aeris nebulosum. nec ignis ipsus
rutilum quic quam recipiat. Ex
quinta quadam usia ẽẽ asserunt.
& uelut uoluerem mundi istius
mentem uelociorẽ purioremq ẽt̃
cȩteris partib. Nam aliȩ mixte sibi
ce conereate sunt: nos aũt nichil
inaterialis compositionis umnmill̃
atq alienum putamus. p̃ter illã
solam uenerandȩ trinitatis substan¬
tiam quȩ uere pura ac simplex sin¬
cerc imꝑmixteq nature ẽ: quãuis
aliqui putent. de illa qͥnta usia.
lucem ẽẽ clariorẽ: de qua dixerit
dauid quod ds̃ sit circũ datus
lucẽ sicut uestimentum. Et apl̃s
seripserit de ipso omipotente dõ
quodsolus habeat immortalitatẽ.
descenderint supra diuisa corpora.
uitulȩ. caprȩ.atq arietis. ñ facile
rppio nisi quod om̃ia terrena. ina¬
ritima. atq ipsa aeria. plena sunt
insidiarum. ac ꝑturbationum.:
uidentur eñi aues iste cibi causa
descendisse supra corpora. natura¬
lit̃ aũt uiolentiores potioresq ui¬

Expanded text:
aeris nebulosum, nec ignis ipsius aeris nebulosum, nec ignis ipsius rutilum quidquam recipiat, ex quinta quadam οὐσίᾳ esse asserunt, et velut volucrem mundi hujus mentem velociorem purioremque esse caeteris partibus. Nam aliae mixtae sibi et concretae sunt. Nos autem nihil materialis compositionis immune atque alienum putamus, praeter illam solam venerandae Trinitatis substantiam, quae vere pura ac simplex sincerae impermixtaeque naturae est: quamvis aliqui putent de illa quinta οὐσίᾳ lucem esse clariorem, de qua dixerit David quod Deus sit circumdatus lucem sicut vestimentum . Et Apostolus scripserit de ipso omnipotente Deo, quod solus habeat immortalitatem, descenderint supra divisa corpora vitulae, caprae, atque arietis , non facile reperio, nisi quod omnia terrena, maritima, atque ipsa aeria plena sunt insidiarum ac perturbationum. Videntur enim aves istae cibi causa descendisse supra corpora. Naturaliter autem violentiores potioresque vi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatore diuisȩ sunt: unde oportet nos
colligere quia etiam mundus iste ue
lut ꝑmenbra quȩdam gemina & tan¬
Est terra inmontes & incampos. ut
sunt partes nr̃i corporis elatiores
aliȩ. aliȩ plamores. eminent seapule
& pedum supiora uel manuũ. latera
aũt & inferiora ceruicis. uelut ualles
trita & concaua: quod & deuola ma¬
nus intelligere licet: nam in ipso cal¬
caneo pedis eminere alia media aũt
sinuata ẽẽ. quis dubitat: Aqua in¬
ueris m̃sib temperatus calidus esta¬
te gͦista diuisit oꝑator. m̃tẽ autẽ
nram quȩ modo auiũ uirtutum
diu̾sarum & uigoris sui uectaremi¬
giis supra celum euolat. ñ diuisit
quia trinitati adheret diuidenti
omĩa soli indiuise. unde filosophi
suꝑiorem mundi huiꝰ substantiã
quam ȩthera uocant. ñ ex cȩterorũ
elem̃toꝵ uolunt admixtione con¬
stare: s splendidam & multo refil¬
gentẽ lumine: quȩ non terrȩ sordi¬
dum. nec aquarum humidum se

Expanded text:
operatore divisae sunt. 58. Unde oportet nos operatore divisae sunt. 58. Unde oportet nos colligere quia etiam iste mundus velut per membra quaedam gemina, et tamest: terra in montes et in campos; ut sunt partes nostri corporis elatiores aliae, aliae planiores. Eminent scapulae, et pedum superiora, vel manuum: latera vero et inferiora cervicis, velut valles trita et concava. Quod et de vola manus intelligere licet. Nam in ipso calcaneo pedis eminere alia, media autem sinuata esse quis dubitat? Aqua veris mensibus temperatus, calidus aestate. Ergo ista divisit operator. Mentem autem nostram, quae modo avium, virtutum 338 diversarum et vigoris sui vecta remigiis, super coelum evolat, non divisit; quia Trinitati adhaeret dividenti omnia, soli indivisae. Unde philosophi superiorem mundi hujus substantiam quam aethera vocant, non ex caeterorum elementorum volunt admixtione constare: sed splendidam, et multo refulgentem lumine, quae non terrae sordidum, nec aquarum humidum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dinatione diuisa habet menbra
om̃ia. duo oculi sunt. binȩ aures.
duȩ genȩ. nares diuise. dentiũ
geminatus ordo. ubera scapule.
manus. latera. femora. genua. pedes.
crura nonne bina omĩa. ut subnixa
antur officia: anima nr̃a etiam diui¬
sionẽ suarum patitur portionum.
quidam contrarii rationabile ẽ. &
irrationabile rationabile ipsum di¬
uiditur circa mentem. sermonem.
sensibile eius. inauditũ & uisum:
quib uitȩ huiꝰ cumulat᷑ gratia.
Nam odor. & gustus. uitalis usus
uidentur necessarium p̃bere mini-¬
steriũ. Nares iugi flatu aspiratio¬
nẽ recipiendo uitalẽ continuato qͦ¬
dam substantiã hominis cibo paset̃
gustus aũt potu epulisq gen̾atur.
qͥntus uero sensus hocẽ tactus ue¬
lut admixtus ẽ illis iiiͦiͦ. odor et
gustus quedam magis alimenta s̃
corporis. quib carnis huiꝰ militia
subsistit. uisus uero & auditꝰ m̃tẽ
adiunant: he sunt diuisiones ꝗͣ
scđm carnẽ nr̃am animãq a summo

Expanded text:
dinatione divisa habet membra dinatione divisa habet membra omnia. Duo oculi sunt, binae aures, duae genae, nares divisae, dentium geminatus ordo, ubera, scapulae, manus, latera, femora, genua, crura, pedes; nonne bina omnia, ut subnixa antur officia? Anima etiam divisionem suarum patitur portionum. quidam contrarii, rationabile est et irrationabile. Rationabile ipsum dividitur circa mentem et sermonem. Sensibile ejus in auditum et visum, quibus vitae hujus cumulatur gratia. Nam odor et gustus vitalis usus videntur necessarium praebere ministerium. Nares jugi flatu aspirationem recipiendo vitalem, continuato quodam substantiam hominis cibo pascunt. Gustus autem potu epulisque generatur. Quintus vero sensus, hoc est, tactus, velut admixtus est illis quatuor. Odor et gustus quaedam magis alimenta sunt corporis, quibus hujus carnis militia subsistit. Visus vero et auditus mentem adjuvant. Hae sunt divisiones quae secundum carnem nostram animamque a summo
Abbreviated transcription (Latin):
ctione diuiserit.s: ea quȩ sunt diui¬
sa resolin postea: ea aũt que ñ sint
diuisa: aues em̃ihoc ẽ turturem
& columbam non diuisit. num¬
quam resolui: fides enĩmanet
integra quȩ columbe more insub¬
lime subrigitur. lustrans suꝑna &
spiritalib alarum remigiis. cȩlum
circumuolans: turturi quoq mens
illa confertur quȩ auis usu istuis
secretis alitur: intelligibilem illã
& indiuisam querens trinitatis
substantiam. Refugiens plebẽ
quandam creaturarum & corpo¬
re se ñ comiscens congregationi.
atq ab om̃i passionũ labe se cer¬
nens hoc sacrificium dete posci¬
tur: qui tales offert hostias. fidem
& castimoniam mentis. simpli¬
citatis gr̃am. Caritatis & pacis
affectum: ipse se beatȩ illiuis terre
agnoscit heredem:sicut etiã dñs
aꝑtius in eugłio declarauit dicẽs.
Beati pacifici quia ipsi poñide¬
bunt terram. Accipe aliã diui¬
sionẽ, caro quoq nr̃a ipsa dĩ or¬

Expanded text:
ctione diviserit: sed ea quae sunt divictione diviserit: sed ea quae sunt divisa resolvi postea, ea autem quae non sunt divisa aves enim, hoc est, turturem et columbam non divisit numquam resolvi; fides enim manet integra, quae columbae more in sublime subrigitur, lustrans superna, et spiritalibus alarum remigiis coelum circumvolans. Turturi quoque mens illa confertur, quae avis usu istius secretis alitur, intelligibilem illam et indivisam quaerens Trinitatis substantiam, refugiens plebem quamdam creaturarum et corporeae se non miscens congregationi, atque ab omni passionum labe secernens. Hoc sacrificium de te poscitur. Qui tales offert hostias, fidem et castimoniam mentis, simplicitatis gratiam, charitatis et pacis affectum, ipse se beatae illius terrae agnoscit haeredem: sicut etiam Dominus apertius in Evangelio declaravit dicens: Beati pacifici, quoniam ipsi possidebunt terram . 57. Accipe aliam divisionem. Caro quoque nostra ipsa Dei or
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur. qđđ tͥma ad sacrificium su¬
ini iubentur. Quia terra ipsa int̃
tres diuidit᷑ species sui aut enim
continens. aut insula. aut pene.¬
insula ẽ: aqua ipsa intria. quia aut
mare ẽ. aut fluiii. aut lacus: nã
fontes aut putel priuata negocia:
nequaquam digna diuisione gñali
& publica. ꝓutti latent: fontes aliis
originẽp̃stant. Aer quoq habet
diuisiones tempoꝵ ueris. estatis.
autumpni. hiberni. & hȩc munda¬
na diuisio ẽ: quo hoc ꝓficit: ut co¬
gnoscamus dm̃ẽe hoꝵ auctorẽ
moderatoremq om̃ium. qui õĩb
ordinẽ rebus dederit. & ea diuisi¬
one distinxerit. ut his colligas pos¬
setibi dm̃ conferre quȩ pie postu¬
las. & que spondet implere. Itaq
abraham quia promittenti dño
ũrrȩ hereditatem responderat. Un¬
de cognoseam quia heres ero t̃rȩ
huius: Pillas speties hostiarũ.
informatur. ut credat dm̃ eum
eẽ supra mundum. qui uniu̾sa
quȩ mundi sunt proinda distin¬

Expanded text:
ligitur, quod trima ad sacrificium suligitur, quod trima ad sacrificium sumi jubentur; quia terra ipsa inter tres dividitur species sui; aut enim continens, aut insula, aut peninsula est: aqua ipsa in tria, quia aut mare est, aut fluvii, aut lacus; nam fontes, aut putei privata negotia nequaquam digna divisione generali et publica; putei latent, fontes aliis originem praestant. Aer quoque habet divisiones temporum veris, aestatis, autumni, hiberni; et haec mundana divisio est. Quo hoc proficiat? Ut cognoscamus Deum esse horum auctorem moderatoremque omnium, qui omnibus ordinem rebus dederit, et ea divisione distinxerit, ut his colligas posse tibi Deum conferre quae pie postulas, et quae spondet implere. 337 56. Itaque Abraham quia promittenti Domino terrae haereditatem responderat: Unde cognoscam quia haeres ero terrae hujus , per illas species hostiarum informatur, ut credat Deum esse supra mundum, qui universa quae mundi sunt provida distin
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ indulgere phylosophoꝵ
traditioni. pleraq eiꝰ scripta testant̃.
quod eo scͥpsi: ut & abaruspicinȩ
& aphylosophie traditione: sacii¬
ficii istius int̃p̃tationẽ secernerem.
uelint alii doctrinam ꝓbare suam.
ego iuxta apłm timidiis malo. quã
doctus uideri: qui ait. Hidete neqͥ
uos dep̃detur ꝑphylosophiam. et
in anẽ seductionẽ. scđm traditionẽ
hominũ: scd̾m elem̃tum hꝰ mundi¬
uisit abraham corpora. & conse¬
dit illis. nequis extis pitiũ putet.
aruspicina u̾ba ẽẽ ñ nego
Sic enim audio: s diuisionẽ corꝑũ
quadrupedũ cum lectio factam
astruat. ñ factam auium: utiq si
inspectio fuisset extoꝵ etiã auiũ
facta eẽt diuisio ut fieret inspi¬
ctio. Quid. si fidĩ nr̃e hoc con¬
uenit: & idõ quod supra arusps¬
cmamubi nob dat traditio reqͥramus.
Diximus supra quia in iitula terrã
accipimus. in capra aquam. in arie¬
te aerem. Quod ipso nomine col¬

Expanded text:
plurimum indulgere philosophorum plurimum indulgere philosophorum traditioni pleraque ejus scripta testantur; quod eo scripsi, ut et ab aruspicinae et a philosophiae traditione sacrificii istius interpretationem secernerem. Velint alii doctrinam probare suam, ego juxta Apostolum timidus malo, quam doctus videri, qui ait: Videte ne quis vos depraedetur per philosophiam et inanem seductionem secundum traditionem hominum, svisit Abraham corpora, et consedit illis , ne quis extispicium putet, aruspicina verba esse non nego; sic enim audio: sed divisionem corporum quadrupedum, cum lectio factam astruat, non factam avium, utique si inspectio fuisset istorum, etiam avium facta esset divisio, ut fieret inspectio. Quid si fidei nostrae hoc convenit? Et ideo quod supra aruspicinam verbi nobis dat traditio requiramus. Diximus supra quia in vitula terram accipimus, in capra aquam, in ariete aerem, quod ipso nomine col
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ ratio premissaẽ: ut reliqua ratio¬
nem sequantur. Idõ cum homine
adextris est leo. ideet cum ratione
commotio adextris ẽ ista animalia
quando eleuantur: eleuantur etiã
rotȩ. Rotȩ aucem uito est suꝑtrã
qua uiuimꝰ. Si animȩ nr̃e motus
quatuor eleuentur. eleuatur & uita
currus est quȩ ait incantieis can¬
ticoꝵ. Posustime currus amina
phiȩ traditioni descͥptio concurrit
phetica. Deniq uocẽ alarũ audis¬
se se dicit ꝓpheta. Istȩ alȩ uututes
sunt quȩ maximo &e duplici plau¬
su prudentiȩ. fortitudinis. tempe¬
rantiȩ. iusticiȩ suauem decorẽ. uitȩ
cantilenam resultant: plato aũt
dulces quosdam sonitus sy derũ
mutuauit. spere celestis generari con-¬
tisione famam magis ce pompam
quam ueritatem secutus: nam licet
origenis quoq nr̃. hoc ẽ ȩcclastico.
iuir officio deditus. planetarũ stella¬
rum quandam in enarrabilẽ motu
armoniamẽt suauissimi illius son
cȩlestis asserat: tam̃ etiam ipsum.

Expanded text:
Ideo ratio praemissa est, ut reliqua rationem sequantur. Ideo cum homine a dextris est leo, id est, cum ratione commotio a dextris est. Ista animalia quando elevantur, elevantur etiam rotae. Rota autem vita est super terram, qua vivimus. Si animae nostrae motus quatuor elevantur, elevatur et vitacurrus est, quae ait in Canticis canticorum: Posuisti me currus Aminad philosophiae traditioni descriptio concurrit prophetica. Denique vocem alarum audisse se dicit propheta. Istae alae virtutes sunt quae maximo et duplici plausu prudentiae, fortitudinis, temperantiae, justitiae suavem decorem, vitae cantilenam resultant. Plato autem dulces quosdam sonitus siderum mutuavit spherae coelestis generari conversione, famam magis et pompam, quam veritatem secutus. Nam licet Origenes quoque noster, hoc est, ecclesiastico vir officio deditus, planetarum stellarum quamdam inenarrabilem motu harmoniam esse suavissimi illius soni coelestis asserat, tamen etiam ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
grãm locet: quod de sc̃o abrahã
estimari conuenit. quia & dun¬
nũ fauorẽ non despicise iustis
duxit dolorib & hostem ꝑculit
despectu ꝑiculi: quod głose sibi
ꝓultione pietatis subcundum
putauit. Dĩ quoq in eo p̃dicat᷑
iusticia: qui remunerationem
piis m̃tib non ex necessitate promis¬
si s ex equitatis sue contemplatio¬
ne largitur: udicans dignũ fore
Quohi qui militant sine aliqua mer¬
cedis humanȩ remuneratione re¬
positũ habeant premium. ineiꝰ
bonitate: cui deuouendas suas
animas estimauerint: simul qͥa
adoreis bellicis ex usu ipsius ui¬
ctoriȩ: aut hominum gr̃a para¬
tum est premiũ. pietatis aũt &
parsimoniȩ. puritatis. cȩteraꝵq
uelut priuatarum uirtutũ. adõ
soluitur: quȩ manifesta sunt ho¬
minib ipsi remunerantur. Non
omĩa autem manifesta. s alia
manifesta. Alia incerta: & maxi¬
mȩ occulta cordis. unde & ille
ait. Incerta & occulta cordis ma¬

Expanded text:
gratiam locet. Quod de sancto Abraham gratiam locet. Quod de sancto Abraham aestimari convenit; quia et divinum favorem non despici se justis duxit doloribus, et hostem perculit despectu periculi, quod gloriose sibi pro ultione pietatis subeundum putavit. Dei quoque in eo praedicatur justitia, qui remunerationem piis mentibus non ex necessitate promissi, sed ex aequitatis suae contemplatione largitur, judicans dignum fore quod hi qui militant sine aliqua mercedis humanae remuneratione repositum habeant praemium in ejus bonitate, cui devovendas animas suas aestimaverint. Simul quia adoreis bellicis ex usu ipsius victoriae, aut hominum gratia paratum est praemium; pietatis autem, et parcimoniae, puritatis, caeterarumque velut privatarum virtutum a Deo solvitur. Quae manifesta sunt hominibus, ipsi remunerantur. Non omnia autem manifesta, sed alia manifesta, alia incerta, et maxime occulta cordis. Unde et ille ait: Incerta et occulta cordis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hocc̃ non terrena ñ corporalia.
Non p̃sentia: s incorporalia. ȩt̃na
cȩlestia. De ista aũt uisibili sub¬
stantia: oꝑatoriȩ atq cuuilis
disciplinȩ capessat grãm: subtexu¬
it his oraculũ dñi dicentis. Noli
timere abraham ego ꝓtegainte. mer¬
ces tuaerit ualde. Quero cur post
belli euentum. spondende mercedis
locus nunc erat. Minus enim mi¬
rabile faceret: si secutus promis¬
sum dĩ ẽet hostem adhorsus. ui¬
ctoriȩ secufus ꝓcesserat adtriũ¬
phum. magis inuitatus quam
promptus ad głam. ul adulciscen¬
dum pietatis dolorem paratus ꝓ¬
positũ pie m̃tis mercedem ñ expe¬
tit: s ꝓ mercede habet boni fact
conscientiã. & iusti oꝑis effectum:
anguste mentes inuitent᷑ ꝓmis¬
sis erigantur speratis mercedi¬
b: bona mens quȩ sine responsi
celestis singrafa c̾tam̃ arripuit
gemine laudis fructũ acquirit
sibi: ut & confidentissimc forti¬
tudinis & plenissime deuotioĩs

Expanded text:
hoc est, non terrena, non corporalia, hoc est, non terrena, non corporalia, non praesentia, sed incorporalia, aeterna, coelestia: de ista autem visibili substantia operatoriae atque civilis disciplinae capessat gratiam. 47. Subtexuit his oraculum Domini dicentis: Noli timere, Abram, ego protegam te, merces tua multa erit valde . Quaero cur post belli eventum? Spondendae mercedis locus nunc erat. Minus enim mirabile faceret, si secutus promissum Dei esset hostem adorsus. Victoriae securus processerat ad triumphum magis invitatus, quam promptus ad gloriam, vel ad ulciscendum pietatis dolorem paratus. Propositum piae mentis mercedem non expetit, sed pro mercede habet boni facti conscientiam, et justi operis affectum. Angustae mentes invitentur promissis, erigantur speratis mercedibus: bona mens quae sine responsi coelestis syngrapha certamen arripuit, geminae laudis fructum acquirit sibi; ut et confidentissimae fortitudinis, et plenissimae devotionis
Abbreviated transcription (Latin):
uis quȩdam libidinis potest rati¬
onabili menti subriꝑe. ut in fun¬
dat eurrationabiles passiones:
S ꝑfecte m̃tis ẽ nichil de terrenis
nichil de corporalib illecebris as¬
sumere. abstinere aterrenis. Ideo
abraham dicit nichil sumã ab
om̃ib tuis quasi contagiũ de¬
cdinat intemperantiȩ. quasi labẽ
refugit corporaliũ. Sensuũ dele¬
ctationes mundi reicit. querens
quȩ supͣ mundum sunt. hoc ẽ
extendẽ manus ad dñm. Manꝰ
oꝑaria uirtus animȩ ẽ: hanc ñ
Adterrenȩ arboris pomum.s
ad dñm extendit qui fecit inqͥt
çelum &e terram. hoc ẽ intelligi¬
bilem & tusibilem substantiam:
intelligibilis enim usia. celum ẽ.
uisibilis uel sensibilis substantia.
terra est. Ergo significat quod
uirtutẽ animȩ suȩ ad suꝑiora
excendat: ut ex illa intelligibili
substantia theoretice uitȩ indu¬
at altitudinẽ: spectans non illa
quȩ uidentur. s quȩ non uidẽt.

Expanded text:
vis quaedam libidinis potest rativis quaedam libidinis potest rationabili mentis subrepere, ut infundat ei irrationabiles passiones? 46. Sed perfectae mentis est, nihil de terrenis, nihil de corporalibus illecebris assumere, abstinere a terrenis. Ideo Abraham dicit: Nihil sumam ab omnibus tuis . Quasi contagium declinat 332 intemperantiae, quasi labem refugit corporalium sensuum, delectationes mundi rejicit, quaerens quae supra mundum sunt, hoc est, extendere manus ad Dominum. Manus operaria virtus est animae. Hanc non ad terrenae arboris pomum, sed ad Dominum extendit: Qui fecit, inquit, coelum et terram , hoc est, intelligibilem et visibilem substantiam. Intelligibilis enim οὐσία coelum est: visibilis vel sensibilis substantia terra est. Ergo significat quod virtutem animae suae ad superiora extendat; ut ex illa intelligibili substantia theoreticae vitae induat altitudinem, spectans non illa quae videntur, sed quae non videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã diut̾nus usus. Unde
quidam recte non putant patri¬
monii dici substantiã. Nonem̃
subsistimus in eo cum & illis qͥb
desit pecuma: uite tam̃ ñdesit
substantia. de melchisedech in¬
tractatu morali plene diximus:
in quo & mysteriũ nequaquam
preceritum. ac p̃termissũ ẽ. hoc
loco aũt satis ẽ illud solum ad¬
monere: mens quod plena pru¬
dentie iusticieq deuotior sit
erga dĩ cultũ. & decimas iuxta¬
terre gignentia infructib u¬
xta altiorem prudentiã in eo
soluat: ut ꝑfectionẽ omnem
sensuum atq oꝑum suoꝵ dõ
deferat: nichil sibi arroget qͥ
se regere non potest:diuino
fauore fulta sit. Deniq ubi se
uicisse putat. temptat᷑ atq in¬
cessicur: hoc exprimit & docet
lectio. quia semꝑ adũsum pas¬
siones corporis: mens nr̃a tan¬
quam in excubiis debec preten¬
dere. Quidenm ẽ qđ ait: rex
inquit sodomoꝵ exiuit abra¬
equos autẽ sume tibi nisi qd̃
post has luxurie uictorias

Expanded text:
magis quam diuturnus usus. Unde magis quam diuturnus usus. Unde quidam recte non putant patrimonii dici substantiam. Non enim subsistimus in eo, cum et illis quibus desit pecunia, vitae tamen non desit substantia. Ctractatu morali plene diximus , in quo et mysterium nequaquam praeteritum ac praetermissum est. Hoc loco autem satis est illud admonere solum, quod mens plena prudentiae justitiaeque devotior sit erga Dei cultum, et decimas terrae gignentia in fructibus, juxta altiorem prudentiam in eo solvat; ut perfectionem omnium sensuum atque operum suorum Deo deferat, nihil sibi arroget, quae se regere non potest, divino nisi favore fulta sit. Denique ubi se vicisse putat, tentatur atque incessitur. Hoc exprimit et docet lectio, quia semper adversum passiones corporis mens nostra tamquam in excubiis debet praetendere. Quid enim est quod ait: Rex, inquit, Sodomorum exivit obvequos autem sume tibi ; nisi quod post has luxuriae victorias
Abbreviated transcription (Latin):
turo exilit. ut eam difficile ratio
reuocare possit. fertur in preceps.
& ascensorem suũ ꝓicit in marei¬
stud huiꝰ scłi ceruice tumida recu¬
sans iugum correptionis. Est spe¬
cialis quedam forma libidinis.
quȩ uocem mutet hominis.u̾ba
amantis corrumpat: suisq se ꝓ-
uidebitur ignominia tua. & ad¬
uiterium. & hinnitus etalienatio
fornicationis tuȩ supra colles.
Hunc iustus reduxit equitatũ.
mores quoq declinantis conũtit.
& ad se uocauit ut imitatores sui
fierent qui deflexerant.quia sen¬
sus nr̃i ad disciplinã mentis re¬
currunt: substantiam quoq re¬
cipit: non patrimoni ũ utiq si¬
gnificat. s uitalem animȩ sub¬
stantiam: inquasit preciosus
sensus.Nonstipula. non fenũ
inqua sit fidelis alloquii splen-¬
dor in qua nr̃ȩ census subsistat
spei hȩcẽ enĩ uera nr̃a substantia
quȩ est sapientiȩ diues copiis.
hec immortalis substantia. cor¬
poris aut̃ uel accedentiũ diurnꝰ

Expanded text:
turo exsilit, ut eam difficile ratio turo exsilit, ut eam difficile ratio revocare possit. Fertur in praeceps, et ascensorem suum projicit in mare istud hujus saeculi, cervice tumida recusans jugum correptionis. 331 Est specialis quaedam forma libidinis, quae vocem mutet hominis, verba amantis corrumpat, suisque se prs: Nunc videbitur ignominia tua, et adulterium tuum, et hinnitus, et alienatio fornicationis tuae supra colles . Hunc justus revocavit equitatum: mores quoque declinantis convertit, et ad se vocavit, ut imitatores sui fierent, qui deflexerant; quia sensus nostri ad disciplinam mentis recurrunt. 44. Substantiam quoque recepit. Non patrimonium utique significat, sed vitalem animae substantiam, in qua sit pretiosus census, non stipula, non fenum; in qua fidelis sit alloquii splendor, in qua nostrae census subsistat spei. Haec est enim vera nostra substantia, quae est sapientiae dives copiis, haec immortalis substantia: corporis autem, vel accidentium diurnus
Abbreviated transcription (Latin):
hecẽ nominis int̃p̃tatio huiꝰ qd̃
diximus coba. idestuita: ipsa
ce addexteram damasci ẽẽ pul
chre dicit᷑. Agni eñi ad dexterã:
ediaũt adsinistram. Seit exerci¬
tata mens quos ad p̃lium con¬
summandum adhiberet sibrqͥ¬
b armis instrueret. quib ducat
uexillis: non aquilarũ p̃fert
imagines.nec dracones:sed in
dit᷑ ad p̃lium: hoc signo fortis.
hoc uexio fidelis: merito ergo
mens exercitata. quȩ recepit
ueram sapientiã iustiuiri. Iu¬
sticia aũt sollers correptionis
ẽ: & arguendo reuocat peccato¬
res. & stringit passionũ impetꝰ.
Idõ dicit scͥptura. Quia reuo¬
cauit omnẽ equitatũ sodomo¬
rum. hoc est habenas tenuit.frena
rationis imposuit. reuocauit
culpam. statuit errorem. E¬
quus enim stare nescit. uelox ad
imp etũ. ceruicem exaltans suã.
hinniens adlibidinẽ. Quidtã
simile peccati: feruet enim pͥ¬
io culꝑa impetu & omnẽ rech
cogitationẽ p̃uenit. motuq inma¬

Expanded text:
haec est nominis interpretatio hujus; quod haec est nominis interpretatio hujus; quod diximus Choba , id est vita. Ipsa ad dexteram Damasci pulchre esse dicitur. Agni enim ad dexteram, haedi ad sinistram. Scit exercitata mens quos ad praelium consummandum sibi adhiberet, quibus armis instrueret, quibus ducat vexillis. Non aquilarum praefert imagines, nec dracones: sed in ditur ad praelium, hoc signo fortis, hoc vexillo fidelis. Merito ergo mens exercitata, quae recepit veram sapientiam justi viri. Justitia autem solers correptionis est, ac arguendo revocat peccatores, et stringit passionum impetus. 43. Ideo dicit Scriptura, quia revocavit omnem equitatum Sodomorum, hoc est, habenas tenuit, frena rationis imposuit, revocavit culpam, stravit errorem. Equus enim stare nescit, velox ad impetum, cervicem exaltans suam, hinniens ad libidinem. Quid tam simile peccati? Fervet enim primo culpa impetu et omnem recti cogitationem praevenit, motuque imma
Abbreviated transcription (Latin):
in ur̃o mortali corpore. Sensus gͥ
ñi facile corporalib delectatio¬
cscłaribus cedunt: & quadam
eoꝵ potestate capiunt᷑. Corpora¬
les enim delectationes & illecebrã
scłi huiꝰ non uincit. nisi mens q̃
fuerit spiritalis. adherens dõ &. se
cotam a trenis separans. Defle¬
xio om̃is his capitur: unde ioħs
ait. Uȩ habitantib interra. Non
utiq om̃s homines cõp̃hendit.
ficerent. St̃ enim & incerris po¬
siti. quoꝵ conu̾satio incelis ẽ.
s cos quos terrenȩ conu̾sationis
affectus. achuiꝰ scłi uicerit gr̃a:
gͦ non habitatores s accolȩ su¬
mus terrȩ huiꝰ. Acola enĩ tẽ¬
poralis diu̾sorii spem gerit:
uerit. Itaq qui ẽ terrȩ accola:
habitator cȩliẽ. Qui aũt habi¬
tator terrȩ.possessor ẽ mortis.
Numerauit abraham trecentiͦs
decem & octo u̾naculos suos
usq coba. quȩ ẽ ad dextramda
inipso eñi uita si credamus in pas¬
sione in nomine dñi iħu: nam

Expanded text:
in vestro mortali corpore . Sensus igitur in vestro mortali corpore . Sensus igitur nostri facile corporalibus delectatiocularibus cedunt, et quadam eorum potestate capiuntur. Corporales enim delectationes et illecebras hujus saeculi non vincit, nisi mens quae fuerit spiritalis, adhaerens Deo, et se totam a terrenis separans. Deflexio omnis his capitur. Unde Joannes ait: Vae habitantibus in terra . Non utique omnes homines comprehendit, ficerent sunt enim et in terris positi quorum conversatio in coelis est, sed eos quos terrenae conversationis affectus, ac hujus saeculi vicerit gratia. Ergo non habitatores, sed accolae sumus terrae hujus. Accola enim temporalis diversorii spem gerit: verit. Itaque qui est terrae accola, habitator coeli est: qui autem habitator terrae, possessor est mortis. 42. Numeravit Abram trecentos decem et ousque Choba, quae est ad dextram DaIn ipso enim vita, si credamus in passione in nomine Domini Jesu. Nam