comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ qđ fundus sit domui. Idem. et ce¬
mentũ a cedendo dictũ. qđ crasso lapide
surgat. Paries. nuncupatus. qđ semꝑ duo
sunt pares. uel a latere. uel a fronte. Siue
enim tetragonũ sine exagonũ sit qui se cõ¬
Espiciunt ex pari erunt. Alit̾ enĩ structu¬
ta facta deformis est. Parietinas dicimus.
quasi parietũ ruinas. sunt enĩ parietes stan¬
tes sine tecto. sine habitantib. Angulus. qđ
duos parietes in unũ coniungat. Culmi
na dicta qr apud antiquos cecta culmo te¬
gebant᷑. ut nunc rustica. Hinc cecti sũmi¬
tas culimen dr̃. Camere. sunt uolumina
introrsum respicientia. appellate a curuo.
camar enĩ grece curuũ est. Laquearia st̃.
quȩ camerã subtegunt et ornant. quȩ et la¬
cunaria dñr. Principalit̾ autẽ lacus dr.
ut luciliꝰ. resultant edesq lacusq. Cuiꝰ di-¬
minutio lacunar facit. uit oratius. Neq
aureum mea renidet indomo lacunar. Inde fit
alia diminutio lacunariũ. et ꝑantisticõ laque¬

Expanded text:
dictum quod fundus sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. na dicta sunt, quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rustica. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a curvo. Campulon enim graece curvum est. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laque
Abbreviated transcription (Latin):
hementer igni resistens. Si finius. mollis et
candidus. s calefactus olco ingrescit. atq ad̃i¬
rescit. Lapides qͦ medicinaliũ mortarior
et pigmentorũ usib apti. edesius precipius.
et inde colatius. tebaicus quoq et basantes
lapides nichil exse remittentes. S peculatis
lapis uocatus ẽ quod uitri more transiute¬
at. Reꝑtus pͥmũ in spania citeriori. ciro
segobriã urbem. Inuenit᷑ enĩ sub terra at̃
fossus excidit᷑. atq findit᷑ in quãlibet itind

Expanded text:
hementer igni resistens. 35. Siphinius mollis, et hementer igni resistens. 35. Siphinius mollis, et candidus, excalefactus oleo nigrescit, atque durescit. 36. Lapides, quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum 260 usibus apti. Ephesius praecipuus, et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet ten
Abbreviated transcription (Latin):
quondã templũ constructũ est a quodã rege.
forib aureis. quib clausis claritas intus dĩ¬
urna erat. E mites. cbori similis. inqͦ dariũ
conditum ferunt. parioq similis candore
et duricia minus tantũ ponderosus. quiꝙ
rus uocatur. Ostracites. uocatus. qđ simili¬
tudinẽ teste habeat. usus eius ꝓ pumice. a¬
lanites lapis dictus est. eo qđ melleũ et au¬
eẽ sucũ emiitat. Hismiris lapis asper et in¬
domitus et omnia atterens. ex quolapide
gẽme teruntur. Crifites. colore similis oent
inuenit᷑ in egipto. Amnites similis nitros
durior gignitur in egipto uel arabia. Ni
nascitur in ethiopia treluti uiridis. s lac¬
teus cũ resoluitur: remordens uehementer.
Coranus albus est. duriorq pario. Moloti
ueliti uiridis. et grandis. inuenitur in egipto
Tusculanus. a loco italie dictus. dissilire igni
traditur. Sabinus lapis. fuscus addito oleo ca¬
ã lucere fertur. Est et quidã uiridis lapis ne¬

Expanded text:
quondam templum constructum est a quodam rege quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, durior, gignitur in Aegypto et Arabia. 30. Thyites nascitur in Aethiopia velut viridis, sed lacteus, cum resolvitur remordens vehementer. 31. Coranus albus est, duriorque Pario. 32. Molotius veluti viridis, et grandis invenitur in Aegypto. 33. Tusculanus a loco Italiae dictus, dissilire igne traditur. 34. Sabinus fuscus, addito oleo, etiam lucere fertur. Est et quidam viridis lapis ve
Abbreviated transcription (Latin):
nis similis ueneficuis resistens omnib speciali¬
ter magorum. Batracides. similis est teste lami¬
nose. s scissibilis. Nalactites colore cinereus.
gustu suauis. s ideo sicuocatus. qđ quiddã
de se lacteũ ad tritus emictat. Obsius lapis.
niger est. trans lucidus et initri habens si mi¬
litudinẽ. Ponitur inspeculis parietũ. ꝓpter
imaginũ umbras reddendas. gẽmas multi
ex eo faciunt. nascitur in india et in samo
italiȩ. Mitridas lapis eufratis. sole reꝑcussꝰ.
colorib micat uarus. et isti lapides inueni¬
untur in nidis aquilarũ. Auint autẽ binos
inueniri. marẽ et seminã. nec sine his parete
aquilas. Horũ masculus durus similis gal¬
lȩ. subrutilus. femineus uͦ pusillus ac molł.
alligati partus celeritatẽ faciunt. etiã aqͥb
aliqͥd uuluȩ excidunt. nͥ cito parturientib
auferant᷑. Fingites. capadociȩ lapis. duricia
marmoris. candidus atq translucens. ex qͦ

Expanded text:
nis similis, veneficiis resistens omnibus, specialinis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis Euphratis sole repercussus coloribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
gus lapis. dictus. eo qđ corpora defunctorum.
condita ineo. infra quadraginta dies absu
medere. Nascitur autẽ intro ade. fissiliq¬
uena scinditur. Sunt et eiusdem generis inorien¬
ce saxa que etiã uiuentib alligata erodunt corpora.
Mitiora autẽ seruandis corporib nec absim̃dis.
Ematites appellatus. eo qđ cote resolutus incolorẽ
ueniat sanguinis. Est autẽ admodũ luudus et
ferrugineus. Nascitur inultima egipti babilo¬
nia. et spania. Androdomantus. colore niger. põ¬
dere et duricia insignis. unde et nomen traxit.
precipuus repꝑit᷑ in affrica. Trahere autẽ in se
argentũ uel es dr̃. quiq attritus ut ematites:
tur in ultima spania croco similis cũ leui ful¬
gore facile fricabilis. amãthos appellatus aue¬
terib eo qđ si ex ipso uestis fuerit contesta con¬
tra ignem resistit. et igni imposita ñ ardeat.
s splendore accepto ntescat. et est ycisi alumi¬

Expanded text:
gus lapis dictus, eo quod corpora defunctorum gus lapis dictus, eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absummedere. Nascitur autem in Troade, fissiliqena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, tur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi alumi
Abbreviated transcription (Latin):
tus. in eqͥtia. Frigius lapis. ex loco traxit uoca¬
bulum. nascitur enĩ in frigia. colore pallidus.
mediocriter grauis. Est autẽ gleba spumico¬
sa. uritur autẽ auino ꝑfusus. flatusq folli¬
b donec rubescat. ac rursus dulce uino in¬
tinguit᷑ ternis uicib tingendis uestib tantũ
utilis. Sirius lapis asiria uͥ repꝑit᷑ appellatus.
Hic integer fluctuari traditur. cõminutus
mergi. Arabicus similis e ebori. sine ulla ma¬
cula. Hic defricatus ad cotem. succũ emittit
croco similẽ. Indaicus lapis alb ẽ. atq in
scemate glandis. scripturis subinuicẽ modu¬
latus. quas greci grãmas appellant. Samius
a samo insula uͥ repꝑit᷑ uocatus. et est grauis
et candidus. poliendo auro utilis. M enfitis
uocatus aloco egipu. et ẽ gẽmantis nature.
Hic tritus atq in lns quȩ urenda sunt et se¬
canda exaceto inlinitus: ita obstupescere fa¬
cit corpus ut non sentiat cruciatũ. Sarcofa¬

Expanded text:
tus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocatus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis ecula. Hic defricatus ad cotem, succum dimittit croco similem. 12. Judaicus lapis albus est, atque in schemate glandis scripturis sub invicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς appellant. 13. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus et est gravis, et candidus, poliendo utilis. 14. Memphitis vocatus a loco Aegypti, et est gemmantis naturae. Hic tritus, atque in iis, quae urenda, et secanda sunt ex aceto illitus, ita obstupescere facit corpus, ut non sentiat cruciatum. 15. Sarcopha
Abbreviated transcription (Latin):
rarentur. Deniq in templo quodã fuisse
ueneris fanũ. ibiq candelabrũ. et in eo lu¬
apdencem. ut eam milla tempestas. nullus
imber extingueret. Piritis. ꝑsicus lapis.
silius aeris similans qualitatẽ. Cuiꝰ płiraꝰ
ignis. siquidem facile semtillas enittit. Hic ce¬
nentis manũ. si uehementius p̃matur adurit.
ꝓpter quod ab igne nomen accepit. Est alius
piritis uulgaris. quẽ uiuũ lapidem appellant.
qͥ ferro uel lapide ꝑcussus scintillas emittit.
dicto celerius prebet ignẽ. Hunc uulgus fo¬
carem petrã uocant. Selenites. qͥ latine luna¬
ris interp̃tatꝰ. eo qđ inceriorẽ eius candorem
cum luna crescere atq deficere aiunt. gignit᷑
in ꝑsida. Dionisius. lapis fuscus et rubentib
notis sparsus. Uocatur autẽ ita qr si aque mi¬
xtus conterat᷑. uinũ flagrat. et qđ in illo mi¬
rũ est. ebrietati resistit. Tracius niger. et sono¬
rus. nascitur in flumine. cuiꝰ nomen est pon¬

Expanded text:
rarentur. Denique in templo quodam fuisse rarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lurdentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. Selenites, qui Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem eius candorem cum luna crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pon
Abbreviated transcription (Latin):
subuase argenteo. ferrũq suꝑ argentũ posue¬
rit. deinde subter mouente magnu cũ lapide.
serrum cursim desuꝑ mouebatur. Unde fac¬
tumẽ ut in quodam templo simulachrum
exferro. pendere in aere uideatur. Est qͥppe et
alius methiopia magnes qui ferriĩ abigit. res¬
putᷤ. Omnis autẽ magnes. tanto melior est:
quantomagis ceruleus est. Gagates lapis pͥ¬
mus inuentus est in sicilia agagantis flumi¬
nis fluore reiectus. unde et nominatus. licet
inbritannia sit plurimus. Est autẽ niger.
planus leuis et ardens igni admotus. Ficti¬
lia ex eoscripta non delentur. incensus serpẽ¬
res fugat. demoniacos prodit. uirginitatẽ
deprehendit. Mirũ qr accenditur aqua.
oleo restinguitur. Abeston archadie lapis.
serrei coloris. abigne nomen sortitus. eo qd
acensus semel: numquã extinguit᷑. De qͦ
lapide. mecanicũ aliquid ars humana mo-¬
lita est. quod gentiles capti sacrilegio mi¬

Expanded text:
sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuesub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo simulacrum e ferro pendere in aere videretur. Est quippe et alius in Aethiopia magnes qui ferrum omne abigit respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mi
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ aliquid facit. Postquã enĩ arserit a¬
quis incendit᷑. quib solet ignis extingui .s.¬
leo extinguitur. quosolet ignis accendi. hẜ
eius strueturis fabrice necessarius. Nam la¬
Harena ab ariditate dicta. non ab herendo
in fabricis. ut quidã uolunt. Huiꝰ ꝓbatio
manu impressa stridat. aut si in uestem call¬
didam sparsa nichil sordis relinquat.
agnes. lapis De lapidib insignioribus . iiii.
indicus ab inuentore uocatus. Fu̾it autẽ
mindia it ałreꝑtus. clauis crepidarũ. baculiq
cuspide̾ herens. cũ armenta idem magnes pa¬
sceret. postea et passim inuentus. Est autẽ colo¬
re ferrugineus. s ꝓbatur. cum ferro ad uine
tus fecerit raptum. Nam adeo app̃hendit fer-¬
rum ut catenã faciat anulorũ. unde et eũ uul¬
gus ferrum uiũ appellat. Liquorem quoq
uitri. ut ferrum trahere creditur. Cuis tan¬
tauis ẽ. ut refert beatissimus augustinꝰ. quod
quidam eundẽ magnetẽ lapidem tenuerit

Expanded text:
mirum aliquid facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus structuris fabricae necessarius. Nam laArena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Hujus probatio est, si manu impressa stridat, aut si in vestem candidam sparsa nihil sordis relinquat.. De lapidibus insignioribus . Magnes lapis Indicus ab inventore vocatus. Fuit autem in India primum repertus, clavis crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis est, ut refert beatissimus Augustinus Civ. 21, 4, quod quidam eundem magneten lapidem tenuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ut inuase missus musta deferuere desinant.
Rudos. artifices appellant lapides contusos
et calce admirtos. quos in pauimentis supfui
calci ẽ et est grocũ nomen. plura eius genera.
Omniũ autẽ optimus lapidũ speculari. Et
enĩ signis edificiorum et coronis gratissimu.

Expanded text:
ut in vase missus, musta fervere desinant. 8. ut in vase missus, musta fervere desinant. 8. Rudos artifices appellant, lapides contusos, et calci admistos, 252 quos in pavimencalci est et est grecum nomen; plura sunt eius genera, omnium autem optimum lapis specularis, est enim insigniis edificiorum et coronis gratissimum.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ imitatur. Icon autẽ grece. latine imago
uocatur eo quod ad uocem respondens aliem
efficitur imago sermonis. licet hoc quidem
et locorũ natura euenit. ac plerũq conuallis
Calculus est. lapillus terre actmixtus. iotund
atq durissimus. et omni puritate lenissimis
Dictus autẽ calculus quod sine molestia bre¬
uitatis sueͥ calcet᷑. Cuius contrariꝰ est seruyꝰ.
lapillus minutꝰ t asper. qui si inciderit in eil¬
ciamentũ nocet. et molestia ẽ animo. uñet ai
molestiã scrupulũ dicimꝰ. Hinc et scrupea sa¬
xa idest asꝑa. Cos nom̃ accepit. qđ̃ ferrũ ad in¬
cidendũ aciiat. eotis enĩ groco sermone. inciso
noĩat᷑. Ex his alie aquariȩ sunt. aliȩ oleo in¬
digent in acuendo. s oleũ. lenẽ. aciem atq actr¬
rimam reddĩt. Pumex uocatur. eo qdđ spune
densitate concretus fiat. et est aridus a cantio¬
re. paruis. tantãq natam refrigerandi hab̃is

Expanded text:
tium imitatur: icon autem Graece, Latine imago tium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuius contrarius est scrupus, lapillus minutciamentum, nocet, et molestia est animo; unde et animi molestiam dicimus scrupulum, hinc et scrupea saxa, id est, aspera. 6. Cos nomen accepit, quod ferrum ad incidendum acuat; cotis enim Graeco sermone incisio nominatur. Ex his aliae aquariae sunt, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem, aquae aciem acerrimam reddunt. 7. Pumex vocatur, eo quod spumae densitate concretus fiat, et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens,
Abbreviated transcription (Latin):
cis. qđ liquide collectũ. dehinc diffusũ. in
quosdã botros solidat᷑. Fĩt et in scrobib ca-¬
uatis. quorũ elaterib decadentes guite co¬
alescunt. Fit et salis modo et flagrantissi mo
sole. Ad eo autẽ constricte uirtutis ẽ. ut in
leonũ et ursorũ ora sparsũ tantã uim ha¬
beat ad stringendũ ut ñ ualeant mordere.
Lapis autẽ dictus. qđ ledat pedem. Lapis
mollis ẽ et sparsus. Saxa herent et a montib
excidunt᷑. Petra grecũ est. Silex est durus
lapis: eo quod exiliat ignis abeo dictus. Sco
pulus a saxo eminenti. quasi abspeculan
autẽ rupis cauata. Crepido. extremitas saxi
abrupta. Unde et crepido uocata. qđ sit ab¬
rupti saxi altitudo. sicut heret pede. pes dẽ
dicte a cauendo. quasi caute. Murices petre
in littore. similes muricib uiuis acutissi¬
me et nauib ꝑuitiose. Lcon. saxumẽ quodhu¬
mane uocis sonũ captans. etiam uerba loq̃n¬

Expanded text:
cis, quod liquide collectum, dehinc diffusum in cis, quod liquide collectum, dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quarum de lateribus decidentes guttae coalescunt; fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringendum, ut non valeant mordere. Lapis autem dictus, quod laedat pedem. Lapis mobilis est, et sparsus. Saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis, ab eo pulus a saxo eminenti, quasi ab speculandautem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi altitudo, sicut 'haeret pede pes densudictae a cavendo, quasi cautae. Murices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquen
Abbreviated transcription (Latin):
Huius natura ñ multũ a sale distat. Habet
enĩ uirtutẽ salis. et similit᷑ orit᷑ canescentib
siccitate litorib. Afronicͥũ grece latine spu¬
ma nitri est. De quo quidamait. rusticus
es nescis quid groco nomine dicar. spuma
uocor nitri. grecus es afronitrũ. Colligitur
autẽ in asia. inspeluncis distillans. dehinc sic¬
cauir sole. Optimũ putatur. si minime fue¬
rit ponderosum. et maxime fricabile. colo¬
re pene. purpureo. Calcãtũ. dictum qr cal¬
cidis est timum. idest flos. unde et apud
latinos aeris flos appellat᷑. Fĩt autẽ nunc
multis in regionib: olim in spaniȩ puteis.
uel stagnis id genus aque habentib aquã
decoquebant: et inpiscinas ligneas funde¬
bant. appendentes suꝑ eas restes. lapillis ex¬
tentas. quib limus. in similitudinẽ uitreis
acinis adherebant. sicq eiectũ siccabatur
dieb triginta. Fit autẽ nunc alibi in spelũ¬

Expanded text:
Hujus natura non multum a sale distat. Habet Hujus natura non multum a sale distat. Habet enim virtutem salis, et similiter oritur canescentibus siccitate littoribus. 8. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo. 9. Chalcantum dictum, quia Chalcitidis est thymum, id est, flos, unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes super eas restes, lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitrei acin adhaerebat, sicque ejectum siccabatur diebus XXX. 250 10. Fit autem nunc alibi in spelun
Abbreviated transcription (Latin):
iaqua exilit. in igne fluit. contra naturam.
Sunt et colorũ differentiȩ. Menfiticus rufus
est. in parte quadam sicilie. ubi ethna ẽ. pur
eo splendidus. et lucidus ut imagines reddat.
Incapadocia crocinus effoditur. Salis nata
necessaria est ad omnẽ escã. Pulm̃tis enĩ sa¬
porẽ dat. excitat auiditatẽ. et appetitũ in om¬
nib cibis facit. Ex eo quippe omnis uictus
delectacio. et sũma hilaritas. Hinc et salus
nomen accepisse putatur. Nlichil enĩ utiliꝰ
sale et sole. Deniq cornea uidemus corpora
nauticorum. Quin. etiam pecudes. armenta.
et uimenta. sale maxime ꝓuocant᷑ ad pastũ.
multũ largiores lacte. multoq graciores ca¬
sei dote. Corpora etiã astringit sal. siccat. et
alligat. defuncta etiam aputrescendi labe
uindicat. ut obdurent. Nitrũ a loco sũpsit
uocabulum. Nlascitur enim in oppido uel
regione egipti nitria. ex quo et medicinȩ
fiunt. et sordes corporũ uestiũq lauantur.

Expanded text:
in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetneo splendidus et lucidus, ut imagines reddat. In Cappadocia crocinus effoditur. 6. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur. Nihil enim utilius sale et sole. Denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et jumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte, multoque gratiores casei dote. Corpora etiam 249 sal astringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat, ut durent. 7. Nitrum a loco sumpsit vocabulum. Nascitur enim in oppido, vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt, et sordes corporum vestiumque lavantur.
Abbreviated transcription (Latin):
igne exiliat. fugit enĩ ignẽ dñ sit igneus.
snaturã sequit᷑. qr ignis et aqua sc̃ꝑ inter
s imica sunt. Alri sal. a salo. et sole. uo¬
eatum existimant. Nam aquis maris spon¬
egignitur. spuma extremis lictorib uel
scopulis derelicta. et sole decocta. Sunt et
laeus. et flu. nina et putei quib haurit᷑.
leme in salinis ingestus sole sieratur. s.¬
et flumina densant᷑ iusale. ãnne reliquo sub
gelu fluente. Alibi qͦ detractis arenis colligit᷑.
crescens cumlune noctib. Nam incirinea am¬
moniacus sub arenis inuenit᷑. Sunt et mon¬
tes natiui salis. in quib ferro cedit᷑. ut lapis.
renascens maius. tante alicubi duricie ut
muros domosq massissalis faciant sicut in a¬
rabia. Innatura quoq salis differentiȩ sunt. na
alibi suauis. alibi salsissimus. Cõmune sal in
igne crepitat. Tragas eum nec crepitat in igne.
nec exilit. Agrigentinũ sicilie. flamis patiens.

Expanded text:
igne exsiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneus, igne exsiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneus, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alcatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; set flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens
Abbreviated transcription (Latin):
doiẽ molliciemq prestat. Quartum ad lini¬
cia maxime conficienda aptũ. Sulfuris tan¬
ta uis est. ut morbos comitiales deprehendat
nitore suo. impositus ignib ardescens in cali¬
aeuini. prunasq subditas circũferens exar¬
descentib reꝑcusso pallorẽ dirũ uelut defun¬
dium effundit. De glebis et aquis.ii.
itumen inuidee lacu asfaltite emer¬
git. cuiꝰ glebas suꝑnatantes. naute
scasis appropinquantes colligunt. In siria
antẽ limus est. passim aterra estuans. spissa¬
tura autẽutraq densitate coeunt. et utraq
ardens. et igniũ cognata. et neq aqua neq
ferro rũpitur. nͥ solis muliebrib inqͥnam̃¬
us utilis ad cõpages nauiũ. Alumen. uoca¬
tum alumine. qđ lumͣ colorib prestat tin¬
quendis. est autẽ salsugo terre efficiturq
hieme ex aqua et limo. et estiuuis solib ma¬
turat᷑. Huius species due sunt. liquidũ
e spissũ. Sal quidã dictũ putant. qđ in

Expanded text:
dorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychdorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vinidore suo impositus ignibus. Anaxilaus calicem vini, prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum, velut defunudit. CAPUT II. De glebis ex aqua. 1. Bitumen in Judaeae lacu Asphaltite emergit, cujus glebas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans. Spissantur autem utraque, et densitate coeunt, et utraque ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium. 2. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hyeme ex aqua, 248 et limo, et aestivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt, liquidum et spissum. 3. Sal quidam dictum putant, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
appellata eo quod nitorem argento redda.
Terra sania a samo insula dicta. glucino¬
sa et candida. et linguȩ lenis medicam̃tis
et uasculis necessaria. Puluis puteolanus.
in puceolanis italie colligit᷑ collib oppoil¬
turq ad sustinenda maria. fluctusq fias¬
gendos. Nam mersus aquis. ꝓtinus lapis
fit. undi̾q cotidie forcior effectus. in saxĩ
mutatur. sicut argilla inigne. in lapidĩ
uertitur. Sulphur uocatum. quia igne al¬
cenditur. ur enim ignis est. Nam uis al
c in aquis feruentib sentitur. neq ulla res fa¬
cilus accenditur. Nlascitur in insulis colus.
inter siciliã et italiam quas ardere dicunt.
lmenitur et in aluis locis effossum. Huius
gnera quatuor. uiuum qdđ fodit᷑ translucet
ecuret. qđ solum ex omnib generib me¬
aiciutunt᷑. Alcerũ qđ appellant glebam. usi¬
b tantũ fullonũ familiare. Terciũ. liquor
at usus eius ad lanas suffundendas. qm̃ can¬

Expanded text:
appellata eo quod nitorem argento reddat. appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puturque ad sustinenda maria, fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidie fortior effectus in saxum mutatur, sicut argilla igne in lapidem vertitur. 9. Sulphur vocatum, quia igne accenditur: Ur eniet in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Huius genera quattuor. Vivum, quod foditur, translucetque et viret, quem solum ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam can
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ picit uentiis a facie terre. Limus uoci¬
cus. qđ lenis sit. Cenum ẽ uorago luti. Cins
ex incendio dr. ab illo enĩ fit. Fãuilla. quod
ꝑ ignẽ effecta sit. nam fos ignis ẽ. Gileba qũ
sit globus. Pulueris enĩ collectione cõpin¬
gitur. et in uno glomere adunatur. Terra
autẽ ligata gleba est. soluta puluis. Laui¬
na. eo quod ambulantib lapsum inferat di¬
cta ꝑ diriuationẽ a labe. Lutũ uocatũ qui¬
dam ꝑ antifrasim putant. qđ non sit man¬
dũ. nam omne lotum mundum est. Nolu¬
tabra appellata. quod ibi apri uolutentur.
Isligo. sordes limi uel aquȩ sunt. Sabulum.
leuissimũ terre genus. Argilla ab argis no-¬
cata. apud quos pͥmũ ex ea uasa confectis.
Creta ab insula crece. ubi melior est. Creta
cimolia est candida. a cimea italiȩ insula
dicta. quarũ altera uestim̃torũ preciosoñ
colores emollit. et confricatos sulphure qͦ¬
dam nitore exhilarat: altera. gẽmuiꝰ niuĩ
prestat. Creta argentaria. et ip̃sa candida

Expanded text:
quem proicit ventus a facie terrae.' Limus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit; nam φῶς ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocatum quidam per antidum. Nam omne lotum mundum est. tabra appellata quod ibi apri volutentur. Uligo sordes limi vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta Cimolia candida est, a Cimea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida,
Abbreviated transcription (Latin):
laistra sunt. s fore s dñr que foras ualue q̃
intus reuoluunt᷑. et duplices complicabiles que
sunt. s generalit᷑ usus uocabula ista corrũpit.
Claustra. ab eo qd claudant᷑ dicta. Fenestre st̃.
quib pars exterior angusta interior diffusa ẽ.
quales in horreis uidemus. Dicte eo qđ lucem
tant dictã. eo qd domui lucẽ ministret. cõpo¬
sitũ nomen ex greco latinoq sermone. fos enĩ
grece lux. Cardo ẽ locus in quo hostiũ uertit᷑.
et semꝑ mouet᷑. dictus apotu cardias. qđ qͣsi
cor hominẽ totũ: ita ille cuneus iantiã regat
ac moueat. Vnde et ꝓuerbiale ẽ. in cardine
rem esse. Limina hostiorũ dicta. eo qđ transũ¬
sa sunt. ut limes. et ꝑ ea sicut in agro. aut incea¬
tro eat᷑ aut foris eatur. Postes. quasi post et an

Expanded text:
claustra sunt: sed fores dicuntur, quae foras: valvae, quae claustra sunt: sed fores dicuntur, quae foras: valvae, quae intus revolvuntur, et duplices compsunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. Claustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae eo quod lucem tant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece lux est. Cardo est locus in quo et semper movetur, dictus apo tes cardias, quod, quasi cor hominem totum, ita ille cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut foras eatur. Postes et antes, quasi post et ant
Abbreviated transcription (Latin):
a significat. Prima species fori. locus in cuu¬
cate. ad exercendas nundiuas relictus. scd̾a.
ubi magistratus iudicare solet. tercia quam
supra diximus. quẽ calcatoriũ nominaurimꝰ.
decurrit frugum liquor. De aditibus.uii.
et admittimur. Nestibulum ẽ. uel aditꝰ
domus pͥuate. uel spaciũ adiacens edib pu¬
blicis. Et uestibulũ dictũ. eo qđ eo uestiun¬
tur fores. aut qd̃ aditum tecto uestiat. aut¬
astando. Porticus. quod transitus sit magis
suã ubi standum sit. quasi porta. et porticꝰ
cãt limina tani. Est autẽ ianua. primus do¬
mus ingressus. cetera intra iauuam adita¬
ostia uocant᷑. E eneraliter ostium ẽ. ꝑ qd̃
abaliquo arcemur ingressu ab obstando dic¬
tũ siue ostiũ ꝙ ostendit aliqͥd intus. Alu
dunt ostiũ appellatũ qr hostẽ morat᷑. ibi enĩ
aluersariis nos obicimꝰ. Hinc et ostia tibe¬
rina q hostib sunt opposita. Fores et ualue

Expanded text:
ta significat: prima species fori locus in civta significat: prima species fori locus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. decurrit frugum liquor. De aditibus . et admittimur. Vestibulum est vel aditus domus private, vel spatium adiacens edibus publicis; et vestibulum dictum est, eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto ab stando. Porticus, quod transitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticuscat limina Iani. Est autem primus domus ingressus; cetera intra ianuam ostia vocantur generaliter. Ostium est per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab ostando dictum sive ostium, quia ostendit aliquid intus. Alii aiunt ostium appellari quia ostem moratadversariis nos objicimus. Hinc et ostia Tiberina, quia hostibus sunt opposita. Fores et valvae
Abbreviated transcription (Latin):
fit. greco enĩ sermone. erga oꝑa. sterio.
stacio. id est oꝑarũ stacio. Ergastula qͦ. et iy¬
sa agreco uocabulo nuncupantur. ubi depu
tant᷑ noxii ad aliqͦd opus faciendum ut solal.
tamen uinculorũ custodis alligati sunt sit
nitiũ grece diccũ. eo qđ ibi conuentꝰ semina¬
rũ ad opus lanificii exercendũ conueniat
Mulier enĩ grece gene ñcupat᷑. Pistrinũ ql
pilistruiũ qr pilo antea condebant granum
Unde apud ueteres ñ molistores s. pistors
dieti. quasi finsores: a findendis granis frum̃
mis fruges nunc frangite saro. Clibanus a
cliuo dictus. ab eo qđ in erectione sit collectus.
Ciuiũ enim ascensum dicimus. siue flexuo¬
sum. Furnum ꝑ diriuationẽ a farrȩ dictum.
qdđ panis exeo factiis ibi quoquit᷑. Torcular.
dictum eo qđ ibi uuȩ calcentur. atq extorcȩ
expͥmant᷑. Forus est. locus ubi uua calcat᷑. dic¬
atur.unde et calcatoriũ dr. s hoc nom̃ mul¬

Expanded text:
fit. Graeco enim sermone ἔργα opera, στηριονo fit. Graeco enim sermone ἔργα opera, στηριονo statio; id est operarii statio. Ergastula quoque et ipsa a Graeco vocabulo nuncupantur, tantur noxii ad aliquod opus faciendum, ut solenttamen uinculorum custodiis alligati sunt. Epitnaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenni fruges, nunc frangite saxo. Clibanus a clivo dictus, ab eo quod in erectione sit collectus; clivum enim ascensum dicimus sive flexuosum. Furnum per derivationem a farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque extortae exprimantur. Forus est locus ubi uva calcatur, dicatur: unde et calcatorium dicitur. Sed hoc nomen mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit ab eo metallo. unde pecunia sũpsit
inicium. Armariũ. locus est ubi quarũcũq
artiũ instrumenta ponunt᷑. Armam̃tari¬
um uero. uͥ tantum cela armorũ. unde uiuenã.
qͥcqͥd habent telorũ armamĩtaria cȩli. Dicta
autẽ utraq ab armis. idest brachiis qͥb exeren¬
tur. Biblioteca ẽ. locus uͥ reponunt᷑ libri. bi¬
blio enĩ grece liber. teca repostoriũ d̃r. Prom¬
ptuariũ dictũ eo qđ inde necessaria uictuĩ¬
tur ministeria mensarũ. uel quȩ necessario
uictui suꝑsunt. Inter promptuariũ autẽ e
cellariũ. hoc inter est. qđ cellariũ est paucorĩ
dierũ. ꝓmptuariũ uero temporis longi Ap
teca autẽ uel horrea grece. uerbũ euerbori¬
postoria. uel reconditoria dici possunt eoql̃
inhis homines elaboratas fruges reponunt.
Unde enticam greco noĩe. repositã rei copiosi
substantiã appellamus. De opeRaRUS.ui.
Rgasterium locus ẽ. ubi opus aliquod

Expanded text:
permansit ab eo metallo unde pecunia initium permansit ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. 4. Armarium locus est ubi quarumcunque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero ubi tantum tela armorum. Unde Juvenalis: Quidquid habent telorum armamentaria coeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri; βίβλος enim Graece liber, θήκη repostorium dicitur. Promtuarium dictum eo quod inde necessaria victuitur ministeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promptuarium autem et cellarium hoc interest, quod cellarium est paucorum dierum, promtuarium vero temporis longi est. Apotheca autem vel horrea a Graeco, verbum e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. De operariis . Ergasterium locus est ubi opus aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
mista positus. in publico conspici apopło con¬
spici possit. qd liberius audiat᷑. Tribunal.
eo quod a sacerdoce tribuantur inde pre¬
cepta uiuendi. Est enim locus in sublimi
constitutus. unde uniuersi exaudiri pos¬
sint. Alias. tribunal a trib denominatum.
qd ad illum trib conuocet᷑. Anologiũ dic¬
tum. qd sermo uide predicet᷑. Nam logos gre¬
ce sermo dr. quod ipsũ altius situm est.
ꝓpͥe est locus templi. in quo sacra repo¬
nuntur. sicut donarium est. in quo collocã¬
tur oblata sicut lectisternia dicunt᷑. ubi
homines sedere consueuerunt. Ab inferen¬
dis gͥ et deportandis sacris. sacrariũ nuncupat᷑
Donaria uero. co quod ibi dona reponant᷑ quȩ
intemplis offerre consueuerunt. Erarium¬
est uocatũ. qr prius es signatum ibi reconde¬
batur. Hoc enim olim in usu erat auro argen¬
to nundum signato. ex. quorũ metallis qͣuis
postea facta fuisset pecunia. nom̃ tam̃ erari

Expanded text:
mista positus in publico conspici a pomista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiaeo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi eum audire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illum tribus convocetur. Tritum, quod sermo inde praedicetur; nam λόγος Graece sermo dicitur, quod et ipsum altius situm est.  Sacrarium proprie est locus templi, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est in quo collocantur oblata, sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt; ab inferendis igitur et deportandis sacris, sacrarium nuncupatur. 2. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri consueverunt. 3. Aerarium vocatum, quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato, ex quorum metallis, quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen aerarii
Abbreviated transcription (Latin):
dus inspiritus scĩ inmisterio formantur. tres
in descensu et tres in ascensu. Septimus uͦ is
est. qui et quartus. id est similis filio homi¬
nis. extinguens fornacẽ ignis. stabilimentum
pedum. fundamentũ aque in quo plenitudo
diuinitatis habitat corporaliter. Basilicȩ
priꝰ uocabant᷑ regum habitacula. unde et no¬
men habent. Nam basileus . rex basilice. regie
habitationes. Nunc autẽ ideo diuina tem¬
pla basilice nominant᷑. quia ibi regi omĩũ
deo cultus et sacrificia offerunt᷑. Martiriũ
locus martirii greca diriuatione eo quod
in memoriam martiris sit constructũ. uel
qu sepulchra scorum ibi sunt martirum.
Aram quidam uocatam dixerunt. quod
ibi incense uictimȩ ardeant. alii aras dicũt
a precationib id est quas greci aras dicunt.
lunt ab altitudine aras. s male. Altare autẽ.
ab altitudine constat esse nominatũ quasi
alta ara. Pulpitum. quod in eo lector uel psal¬

Expanded text:
dus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres dus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent; nam βασιλεὺς rex et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit constructum, vel quod sepulchra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. Alii aras dicunt a precationibus, id est quas Graeclunt ab altitudine aras, sed male. 14. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. 15. Pulpitum, quod in eo lector, vel psal
Abbreviated transcription (Latin):
tecta ampla. s et locus designatus ad orien¬
tem. a contẽplatione templũ dicebat᷑. Cuius
partes quatuor erant antiqua ad ortũ. portica
ad occasum. sinstra ad septemtrionẽ. dextͣ
ad meridiem expectans unde et quando
templũ construebant. orientẽ expectabant
e cquinoctialem ita ut linee abortu ad oc¬
cidentẽ misse. fierent partes celi dextra sini¬
straq equales. ut qui consuleret ac dep̃caret᷑.
rectum aspiceret ouentem. Fana dicta a fau¬
nis. quib templa error gentiliũ construebat.¬
unde et consulentes demonũ responsa audi¬
rent. Delubra. ueteres dicebant. templa fon¬
tes habentia. quib ante ingressum delue
bantur. et appellari delubta a diluendo.
Ipse sunt nunc edes cum sacris fontib in
quib fideles regenerati purificant᷑. Et bene
quodam presagio delubra appellata sunt emi
in ablutione peccatorũ. Fons autẽ in delu¬
bris. locus regeneratorum ẽ. in quo septẽ gra¬

Expanded text:
tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Occasum, sinistra ad Septentrionem, dextra ad Meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, Orientem spectabant Aequinoctialem, 221 ita ut lineae ab Ortu ad Occidentem missae, fierent partes coeli dextra, atque sinistra aequales, ut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret Orientem. 8. Fana dicta a Faunis, quibunde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes hbantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gra
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine ẽẽt consec̾tũ. aut consparsũ. Itẽ sc̃m. qđ
extat ẽe sancitũ: Sancire est autẽ confirmare.
et in rogatione pene ab iniuria defendere.
sic et leges scx et mores scĩ esse dicunt᷑. Propi¬
tiatorium. quasi ꝓpitiationis oratoriũ. ꝓpicia¬
tio enĩ placatio est. Oracula dicta eoquod
inde responsa reddunt᷑: et oracula abore.
Penetralia sunt secreta oraculorũ et penet᷑¬
lia dicta st̃. ab eo quod ẽ penitus. id est pene
intus. Oratoriũ orationi tantũ est consecra¬
tum. in quo nemo aliquid agere debet. nisi
ad qđ est factũ. unde et nomen accepit.
Monasteriũ. unus monachi habitatio est.
Mono enĩ apud grecos solus. Isterio. statio.
id est solitarii habitacio. Cenobuĩ exgreco
et latino uidetur esse cõpositũ. Est enim
habitatio plurimorum in cõmune uiuentiũ.
Ceno enĩ grece: cõmune dr. Templũ nomen
geuerale plocis enĩ quib cũq magnis. anti¬
qui templa dicebant. et cempla dicta quasi

Expanded text:
sanguine esset consecratum aut consparsum. Item sanctum, quod extat esse sancitum. Sancire est autem confirmare et inrogatione poenae ab iniuria defendere; sic et leges sanctae et muri sancti esse dicuntur. Propitiatorium quasi propitiationis oratorium; propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. Μόνος enim apud Graecos solus, στηριονo statio; id est solitarii habitatio. Coenobium ex Graeco et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumqqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uabes undiq sub uehunt. Hinc regio egip
abebaica dicta est. Thebe autẽ boetie sũt
tegiptie. uno tam̃ auetore condite. Pto¬
lomais et beronice a regib egiptiis noĩate.
lquib et eclificate fuerunt. cesareã capa¬
lociȩ. tarsum siliciȩ. dauais ples ꝑseus

Expanded text:
Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsu
Abbreviated transcription (Latin):
magicis artib deditã. pristimi usq ad pre-¬
sns tempus uestigia erroris ostendunt. La¬
inis metropolis egipti uͥ pharao fuit. et moy¬
ss cuncta signa fecit. quȩ in exodo scribũ¬
ur. Hanc construxisse ꝑhibent᷑ titanes id
ał gigantes. et ex noĩe suo nuncupauert̃.
fliopolis urbs egiptiorũ quȩ latine inter¬
ỹtatur solis ciitas. sicut septuaginta
interpretes arbitrant᷑. Edificata est autẽ¬
autẽ a filiis isrł. in qua petesfres sacerdos
int cuiꝰ meminit ez ecbiel. Vrbem alexan¬
ariam condidit alexander magnus cuiꝰ
t nom̃ detinet. Hanc enĩ idem int̾minis
ifrice et egipti constituit. et caput esse re¬
gonis egipti uissit. Interiacet autẽ incer
igptũ et mare quasi claustrũ importuosa.
hec est urbs egipti. nam postea uersa ẽ in
lexandriã. Thebas egiptias condidit cat¬
nius quȩ inter egiptias urbes numero por¬
arũ nobiliores habent᷑. ad quas cõmertia

Expanded text:
magicis artibus deditam pristini usque ad praemagicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut septuaginta interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel, in qua Petephres sacerdos fuit, cuius meminit Ezechiel. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cuius et nomen detinet. Hanc enim idem in terminis Africae et Aegypti constituit, et caput esse regionis Aegypti iussit. Interiacet autem inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, inportuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas conmercia