comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Sapĩam eiꝰ iratrabunt gt̾s. et lau¬
deni eiꝰ enuntiabit eccła. Si ꝑman¬
me diuni fructus. et qͣi rosa plan¬
tata sr̃ riuũ aqͣꝵ fructificate. Quasi
libaꝰ: odoiem suauitaris habere.

Expanded text:
nem sapientiam eius enarrabunt gentes et laudem eius nuntiabit ecclesia si inmanme divini fructus et quasi rosa plantata super rivum aquarum fructificate quasi libanus odorem suavitati
Abbreviated transcription (Latin):
tes modos musicos: et narrantes car¬
mina scͥptaꝵ. Homĩes diuites in u̾¬
tute. pulchritudine̾s studium hñtes.
pacificantes in domibus suis. Om̃s
isti ingñonib gentis sue głam ad ep¬
ti sunr: et in dieb suis habentur in
laudibus. Qui de illis nati sunt : re¬
liq̃runt nom̃ narrandi laudes eor
Et funt quor nõ est memona. ꝑie¬
runt quasi qui non fuerunt: ⁊ nati

Expanded text:
tes carmina in scriptura homines divites in virtute pulchritudinis studium habentes pacificantes in domibus suis omnes isti in generationibus gentis suae gloriam adepti sunt et in diebus suis habentur in laudibus qui de illis nati sunt reliquerunt nomen narrandi laudes eorum et sunt quorum non est memoria perierunt quasi non fuerint et nati
Abbreviated transcription (Latin):
lectatione susciꝑietur. et p̃catio il¬
lus usq ad nubes ꝑpm quabit.
Pratio humiliantis se nuber ꝑ ei¬
trabit. et don᷑ ꝓpniquet ñ ꝯsola¬
bitur. et nõ discedet donͦ aspiciat
altissmmꝰ. & cdñs ñ elõgabit set nidi¬
cabit iustos. et faciet iuditium:
⁊ fortissimꝰ ñ hebit inillis patien¬
tiam : ut contribulet dorsum ip̃o
reddat hom̃ib sc̃m actus suos. et
scd̾m oꝑa ade. et scm p̃sumptio¬
nẽ illius. donͨ iudicet iuditium ple¬
bis sue: et oblectabit iustos mĩa

Expanded text:
ectatione suscipietur, et precatio illius usque ad nubes propinquabit. Oratio humiliantis se nubes penetrabit; et donec propinquet, non consolabitur. Et non discedet, donec aspiciat Altissimus: et Dominus non elongabit, sed judicabit injustos, et faciet judicium, et fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribureddat hominibus secundum actus suos et secundum opera Adae et secundum praesumptionem illius donec iudicet iudicium plebis suae et oblectabit iustos misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
in geñationes et genationes. Sapi¬
entiam ipsoꝵ narrant ppłi: et laudẽ
eorum mintiat eccla
In och ꝑlacuit deo et translatus ẽ
Imparadisum: ut det gentibus
braham magnus pater
multitudinis gentiũ: et nõ est
muentus similis illi ingła. Qui
conseruauit legem excelsi: et fuit
intestamento cum illo. In carue e ñ
state fecit testam̃tum: et intẽptar.s¬
ne inuentus est fidelis. Ideo iuireui¬
tando dedit illi głam ingente sua.
crescere ulum quasi tr̃e cumulum et
ut stellas exaltare sem̃ eius. et here¬
ditari illos amati usq ad mare: et
a flumine usq ad t̾minos orbis tr̃e.¬
t in ysaac eodem fecit modo.
apt̃ ab raham patrem ipsius. Bene
benedictionib sins: et dedit illiher¬
ditatẽ. et diuifit ei partẽ intribub
duodecim. et conseruauit illi homi¬
nes mĩe. inuenientes gr̃am in ocu¬
lis omnuis carnis.
ilectus a dõ et hom̃ib moyses: cuiꝰ

Expanded text:
generationes et generationes sapientiam ipsorum narrent populi laudem eorum nuntiet ecclesia Enoch placuit Deo et translatus est in paradiso ut det gentibus Abraham magnus pater multitudinis gentium et non est inventus similis illi in gloria qui conservavit legem Excelsi et fuit in testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in temptatione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua crescere illum quasi terrae cumulum et ut stellas exaltare semen eius et hereditari illos a mari usque ad mare et a Flumine usque ad terminos terrae et in Isaac eodem fecit modo propter Abraham patrem ipsius benedibenedictionibus suis et dedit illi hereditatem et divisit ei partem in tribus duodecim et conservavit illis homines misericordiae invenientes gratiam in oculis omnis carnis dilectus a Deo et hominibus Mo
Abbreviated transcription (Latin):
sue fapiens. et fructus senfusistuis
laudabilis. uir sapiens plebem suã
erudit: et fructus sensus illtus fide¬
les funt. uir saꝑiens implebit᷑ bene¬
dictionib: et uidentes illum lauda¬
bunt. uita uiti innũo dieꝵ: dies
at̃ isrł in num̾abiles sũt. Sapiens
in ppło hẽditabit honorẽ: ⁊ nom̃¬

Expanded text:
e sapiens et fructus sensus illius laudabilis vir sapiens plebem suam erudit et fructus sensus eius fideles sunt vir sapiens implebitur benedictione et videntes illum laudabunt vita viri in numero dierum dies autem Israhel innumerabiles sunt sapiens in populo hereditabit honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Cor suũ dabit a dũsandũ sulcoe: et
iugilia eius in sagna uaccaꝵ.
Sic om̃is faber et architectus. qui
noctem tanꝙͣ diem tnͣsigit: qui
sculpit signacło sculꝑtilia: et assidui¬
tas ciꝰ uariat ꝑicturam. Cor fuum da¬
bit insimilitudinẽ ꝑicture: et uigi¬
lia sua ꝑficit opus. Sic faber ferra¬
tius sedens uxta icudẽ: et conside¬
rans eꝑus ferri. Uapor ignis urit
et cc similitudinẽ uasis ocłs eiꝰ. Cor
suum dabit in consũmationẽ oꝑum
et uigilla sua ornabit ĩꝑfectionẽ.
Sic figulus sedñs ad epꝰ suũ: et con¬
ũtens pedib sius rotam : qui in sol¬
licitudie positus est semꝑ ꝓpt̃ opꝰ
suũ. et ĩ num̃a est om̃is oꝑatio eius.
Inbrachio suo formabit lutum: et
et uigilia sua mundabit fornacẽ.
Oñs hiin manib suis sꝑaũunt: et
unusꝗsq ĩ arte sua sapiens est. Sine
his om̃ib nõ edificatur ciuitas: et
nõ mhĩtabunt nͨ ĩ ambłabunt: et in

Expanded text:
cor suum dabit ad versandos sulcos et cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaccarum sic omnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et vigilia sua perficit opus sic faber ferrarius sedens iuxta incudem et considerans opus ferri vapor ignis uret et contra similitudinem vasi oculi eius cor suum dabit in consummationem operum et vigilia sua ornabit in consummatione sic figulus sedens ad opus suum convertens pedibus suis rotam qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum et innumera est omnis operatio eius in brachio suo formabit lutum et aet vigilia sua mundabit fornacem omnes hi in manibus suis speraverunt et unusquisque in arte sua sapiens est sine his omnibus non aedificatur civitas et non inhabitabunt nec inambulabunt et in
Abbreviated transcription (Latin):
ili inmortuũ ꝓdus lacͥmas. et
qiͣ dira passus in crꝑe plorare.⁊
sccłm uiditiũ contege corpus illuis
⁊ nõ despitias sepulturam illuis. fio¬
pter delaturam autẽ amare fer iue¬
tum illius uno die. et consolare ꝓpt̃
tristiciam: et fac luctũ sccłm m̃itũ
eiꝰ. uno die uel ouob ꝓpt̾ detͣcͣtionẽ.
a tͥsticia enĩ fostinat mors. et cooꝑiz
uͥtutẽ: et insticia cordis fiectit c̃ui¬
cem. In abductione ꝑ mau tͥstitia.
⁊ sub̈a in oꝑis sin cor eiͦ. sion ded̾is
intristicia cor tuum. s reꝑelle eam
ate. et mem̃to nouissimoꝵ noli ob¬
liisci. seq enĩ est conũsio. Et huic
nicħ ꝓd̾is: et te ip̃m pessimabis. me¬
mor esto uiditii mĩ sic enĩ ent et
tuum. Michi heri: et tibi hodie. In
requie mortui requiesc̾e fac memo¬
nã euis. et consalare istum inexitu
sp̃c sui. Saꝑĩam scribe in tp̃r raciui¬
tatis: et qui minorat᷑ actu sapĩam
ꝑciꝑiet. Quia sapĩa replebit᷑ qui ten¬

Expanded text:
ili, in mortuum produc lachrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet tristitia:  inopis secundum cor eius non dederis in tristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui ten
Abbreviated transcription (Latin):
Suumatio erroris et
auria. m̃datia et sompnia ma¬
lefatientium. uanitas est. Et sicut
ꝑturientis. cor tuũ fantasiam patit᷑:
nisi ab altissimo fu̾it emissa uifitatõ
Ne dedĩs in illis cor tuũ. multos enĩ
etrate fec̃unt sompnia: et gecider̃
summabit᷑ uerbum : et fapĩa more
fidelis cõplanabitur. Qui nõ temp¬
tatus est quid scit : uir in multis
exꝑtus. cogitabit multa. Et qui
multa didicit: enarrabut in tellectũ.
Qͥ ñ ẽ expertꝰ pauca recognoscit. qui at̃¬

Expanded text:
vinatio erroris et auguria mendacia et somnia malefacientium vanitas est et sicut parturientis cor tuum fantasiam patitur nisi ab Altissimo fuerit emissa visitatio ne dederis in illis cor tuum multos enim errare feceruntsummabitur verbum et sapientia in ore fidelis conplanabitur qui non temptatus est quid scit vir in multis expertus cogitavit multa et qui multa didicit enarrabit intellectum qui non est expertus pauca recognoscit qui a
Abbreviated transcription (Latin):
ab miquitate. Non apparebis ante ꝯ¬
spectum añi uacuus. ħ entn omĩa:
ꝑꝑ mandatũ clĩ fuint. Oblatio iusti
impinguat altare. et odor suauita¬
tis est inconspectu altissimi sagi¬
fitiũ iusti acceptum est. et memori¬
am eius nõ obliuscet᷑ dñs. Dono aĩo
głam radde dõ. et ñ minuas pͥmi¬
tras manuũ tuaꝵ. In om̃i dato hyla

Expanded text:
ab iniustitia. non apparebis in conspectu dei uacuus. haec omnia propter mandatum domini fiunt. oblatio iusti inpinguat altare, et odor suauitatis est in conspectu altissimi. sacrificium iusti acceptum est, et memoriam eius non obliuiscetur dominus. bono animo gloriam redde deo, et non minuas primitias manuum tuarum. in omni dato hil
Abbreviated transcription (Latin):
suum: statuens hẽditatem ex alieno
matrimonio. Primo enĩ inlege al¬
ussimi in ẽdibilis fuit. ⁊ scd̾o uirum
suũ deliquit. T errio madult̾io form¬
cata est: et ex alio uiro filios statuit
s̾. Hec in eccłam adducetur: et infili¬
oseiꝰ resꝑiciet᷑. Non tradent filii eiꝰ ra¬
dices: et rami eius nõ dabunt fruc¬
tum. d̾elinq̃nt in maledẽm memo¬

Expanded text:
suum et statuens hereditatem ex alieno matrimonio primo enim in lege Altissimi incredibilis fuit et secundo virum suum dereliquit tertio in adulterio fornicata est et ex alio viro filios statuit sibi haec in ecclesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices et rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memo
Abbreviated transcription (Latin):
ui diligit filtum sium assiduat
illi flagella. ut letet innouissi¬
mo suo. et nõ palpet ꝓximor os¬
tia. Qui docet filiũ suum laudbi¬
tur in illo. et inmedio domesti
suũ in ⁊ elum mittit inimicũ:
et inmedio amicoꝵ głabit᷑ ĩ illo.
Mortuus est ꝑat̾ illuis: et qi non
est mortuus. Similem enĩ reliquit
sibi post se. In uita sua uidit et le¬
tatus est millo: inobitu suo nõ
est contristatꝰ. nͥ ꝯfusus est coram

Expanded text:
ui diligit filium suum, adsiduat illi flagella, ut laetetur in nouissimo suo et non palpet ostia proximorum. qui docet filium suum, laudabitur in illo et in medio amisuum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itate p̃parabunt᷑. et in tempori¬
bus suis non p̾terient ubum. sroꝑ¬
t̃ea ab initio confirmatꝰ sum et cõ¬
silratus sum. et cogituui: et scͥpta
dimisi. Em̃ĩa oꝑa dm̃ bona.
i om̃e oꝑus hora sua submistrabit. Ñ
ẽ dr̃e. hoc illo nequius ẽ. Oĩa eñ in
tp̃r suo cõ ꝓ babunt᷑. Et nẽ inomĩ
corde et oie collaudate: et bñdicite

Expanded text:
necessitatem praeparabuntur et in temporinecessitatem praeparabuntur et in temporibus suis non praeterient verbum propterea ab initio confirmatus et consiliatus sum et cogitavi et in scripta dimisi omnia opera Domini bona et omne opus hora sua subministrabit non est dicere hoc illo nequius est omnia enim in tempore suo conprobabuntur et nunc in omni co
Abbreviated transcription (Latin):
fit: et nõ est minoratio in salute illiꝰ.
Oꝑa omĩs carnis coram illo: et ñ est
quicꝙͣ ab sconditũ ab ocłis euis. ase¬
culo usq in scłm respicit: ⁊ nicħ est
eĩ in tp̃r suo q̃rent᷑. Bñdictio illuis qͣsi
fluus inundabit. et quomͦ eatha clismꝰ
andam in ebriauit. sic ira ip̃iꝰ gs̾ q̃ nõ
ex quisierunt eũ hẽditabit. Qͦmͦ con¬
ũtit aquas in siccitatẽ et siccata est
tĩa. et uie illiꝰ uiis illoꝵ directe sunt:
sic pcc̃orib offensiones mita eiꝰ. Go¬
nabonis c̃ata sunt abmitio: sic ne
ignis. et ferrum. lac ⁊ ꝑanis. simi¬
timentũ. Hec omĩa sc̃is in bonis:
sic ⁊ impiis et pccõrib. ĩ inala conũ¬
tent᷑. Sunt spẽ qui ad uindcãm c̾ati
sunt: et infurore suo ꝯfirmauer̃t
torm̃ta sua. In tp̃r consumationis ef¬
fundent u̾tutem: et furorẽ eius qͥ
fecit illos confundent. Ignis. gnͣdo.
fames. et mors. omĩa ħ ad uidictã
t̃ata sunt. Bestiaꝵ dentes et scorpii.
eius epulabunt᷑: et suꝑ tr̃aa in

Expanded text:
fit et non est minoratio in salute illius. opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis eius. a saeculo et usque in saeculum respiciet et nihil est enim in tempore suo quaerentur. Benedictio illius quasi fluvius inundabit. Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata suignis et ferrum; lac, et panis, timentum: haec omnia sanctis in bona; sic impiis et peccatoribus in mala conrtentur sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grando famis et mors omnia haec ad vindictam creata sunt bestiarum dentes et scorpii eeius epulabuntur et super terram in
Abbreviated transcription (Latin):
et lib̾abit amalis. Sapiens non odit
legi dei: et lex illi fidelis. Qui in t̾ro¬
gationem manifestat parabit ũbum
et sic dep̃cat᷑ exaudietur. et conser¬
uabit disciꝑlinam. et tunc responde¬
bit. Precordia fatui qiͣ rota carri: et qi
axis ũsaulis cogitatus illus. E quus
emissarius sic̃ omicꝰ sub fannator: fub
sole et p̃ceptum custodiente.⁊ immu¬
tabit temꝑa et dies festos ip̃oꝵ: et in
illis dies festos celebtauer̃t adhoram.
Ex ip̃is exaltauit et magnificauit qs.
et ex ip̃is posuit in num̃um dieꝵ. et
et homines om̃s de solo et extr̃a unde
c̃atus adam. In multitudine discipli¬
ne dñi seꝑauit eos: ⁊ inmutauit ui
et ex ip̃is scificauit. et ad se apꝑlicauit.
Exip̃is maledixit et bumiliauit: et
conũtit illos aseꝑatione ip̃oꝵ. Quafi
uitum figuli ĩmanꝰ ip̃ius: plafinare illtid
et dispoñe. Orãs uie eius. sccłm difꝑõi¬

Expanded text:
et liberabit a malis sapiens non odit et liberabit a malis sapiens non odit legi Dei et lex illi fidelis qui interrogationem manifestat parabit verbum et sic deprecatus exaudietur et conservabit disciplinam et tunc respondebit praecordia fatui quasi rota carri et quasi axis versatilis cogitatus illius equus admissarius sicut amicus subsannator sub sole et praeceptum custodiente et inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae Domini separavit eos et inmutavit viet ex ipsis sanctificavit et ad se applicavit; et ex ipsis maledixit et humiliavit, et convertit illos a separatione ipsorum. Quasi lutum figuli in manu ipsius plasmare illud et disponere. Omnes viae ejus secundum disposi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓ reuerentia accidet tͥ bona grã. ⁊ horasur¬
gendi nõ te trices. Precurte at̃ pͥor
in domũtuã. et ilic aduocare et il¬
lic lude: et age conceptiones tuas
et nõ indelictis et ũbo suꝑbo. Et
fuꝑ his om̃ib bñdicito dñm qui st¬
bonts suis. Qui timet am̃ ex apiet
doctrinã eiꝰ: et qui uigilaĩunt ad il¬
lum inuenient bndictionẽ. Qui q̃¬
rit legem reꝑlebitur ab ea. et qui
insidiose agit. scandati zabit᷑ in ca.
Qui tuent cm̃ inuenient uiditiũ
ustum: et iusticias qiͣ litmẽ accendẽt.
lccõr homo deuitabit conoꝑtionẽ.
et scłm uolutitatẽ suã inueniet cõ¬
escit: timorẽ. Etiam postꝗͣ. fecit
cum eo sine ꝯsilio: et sits insecta¬
tienibus arguetur.
credas te uie laboriose. ne ponas
aĩe tue scandalum. et afiliis nus
caue. et adomesticis tuis attende.
In om̃n oꝑe crede ex fide aiẽ tue. li
est enĩ ꝯsuatio mandatoꝵ. Qui t̃¬
Tuñt dñm nõ eccurient mala:
set intẽptatione ds illum conseruat.

Expanded text:
 reverentia accedet tibi bona gratia et hora surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et non in delictis et verbo superbo et super his omnibus benedicito Dominum qui m, excipiet doctrinam eius: et qui uigilauerint ad illam, inuenient benedictionem. qui quaerit legem, replebitur ab ea: et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum et iustitiam quasi lumen accendent. peccator homo deuitabit correptionem, et secundum uoluntatem suam inueniet conescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur.c reddas te viae laboriosae, nec ponas animae tuae scandalum: et a viis tuis cave, et a domesticis tuis attende. In omni opere crede ex fide animae tuae: est enim conservatio mandatorum. Qui crtimenti Dominum non occurrent mala sed in temptatione Deus illum conservat
Abbreviated transcription (Latin):
cas bib̾e. Qmͣ sufficiens est hom̃imi
etudito uinũ exiguũ. Et indormiã¬
do nc̃ laborabis ab illo: etͥ senties do¬
loiem. Uigilia et coła et tortura uro
nifrunito. Semꝑnꝰ sanitatis. in hoĩe
parco. dormiet usqi ĩmane. et aĩa
illius cumip̃o delectabit᷑. & si coactꝰ

Expanded text:
am sufficiens est homini erudito vinum exiguum, et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem. Vigilia et colera et tortura viro infrunito; somnus sanitatis in homine parco; dormiet usque mane et anima illius
Abbreviated transcription (Latin):
contentio. et riaphea. opp̃ssiones¬
⁊ fames. et contritio. et flagella. sr̃
que de t̾ra sunt. intr̃a conĩtent᷑. ⁊
aque oñis in mate conũtentur. Ee
munus et iiquitas delebitur. et
fides in scłm stabit. Sube iniustor
sicut fluuiꝰ siccabunt᷑: et sicut toni¬
truũ magnũ in pluuia ꝑsonabunt.
Inaꝑiendo manꝰ suas letadit᷑: sic p̃¬
uaricatores in consũmatione tabes

Expanded text:
contentio et rhomphaea, oppressiones, fames, et contritio, et flagella: super quae de terra sunt in terram convertentur et aquae omnes in mare convertentur omne munus et iniquitas delebitur et fides in saeculum stabit substantiae iniustorum sicut fluvius siccabuntur et sicut tonitruum magnum in pluvia manebunt in aperiendo manus suas laetabitur sic praevaricatores in consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
in domitus euadet ourꝰ: et filius re¬
missus euadet p̃ceps. L acta filium.
et pauentẽ te faciet. Lude cum eo.
et cont̾stabit te. Non conrideas illi
ne doleas: et ĩnouissimo obstuꝑes¬
cent dentes tui. Non des illi potes¬
tatem ĩiuuentute: ne desꝑicias
cogitatum islius. Curua c̃uicem
ret et nõ credat illi et ent tibi do¬
lor aĩe. doce filium tuum et oꝑare
in illũ: ne int̾pitudinẽ illiꝰ offẽda᷑.
elior est pauꝑ sanꝰ et
fortis urib: qͣm diues in becillis.
⁊ flagellatus malitia. Salus amme
inscĩtate iusticie: et melior oĩ aure
et argento: et corpus ualidũ qͣm
lectatio suꝑ cordis gaudĩ. m elior
est mors qͣm uita amata.: et requi¬
es et̃na qͣm langor ꝑseũans. Bona

Expanded text:
indomitus euadet durus, et filius remissus euadet praeceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicemret et non credat tibi, et erit tibi dolor animae. doce filium tuum et operare in illo, ne in turpitudine illius confundaris. melior est pauper sanus et fortis uiribus quam diues inbecillis et flagellatus malitia. salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argento, et corpus ualidum quamlectatio super cordis gaudium. melior est mors quam uita amara et requies aeterna quam languor perseuerans. bon
Abbreviated transcription (Latin):
d̾a : it om̃i cura tua explicata recum¬
be. ut let̾is ꝑꝑ illos. ut omam̃tum
gr̃e acciꝑias coronã. et dignationẽ
conseqris corrogationis. loquere
maior natu. decet em̃ te pͥmum ũ¬
bum diligenti scsam: et ñ impediaᷤᷤ
musicã. u̾bi auditus nõ est nõ effũ¬
das smonẽ: et importune noli ex¬
tolli sapĩa tua. Geminula carbuncłi
ĩornam̃to auri. et comꝑatio musicoꝵ
auri signũ est sinaragdi: sic m̃is mu¬
sicoꝵ iniocundo ⁊ mod̾ato uino. au¬
di tacens et ꝑ reu̾entia accedet tibi
bona gr̃a. Adolescens loquere intua
cã uix. Si bis int̾rogatꝰ fũis: habeat
caꝑut resꝑonsũ tuũ. In multis esto qi¬

Expanded text:
icita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornauri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescens loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto q
Abbreviated transcription (Latin):
Altissimꝰ cauit de tr̃a medianã: et
uir prudens ñ abhortebit illam. Nõ¬
ne aligno indulcata ẽ aqua amara:
ad agnitionẽ hominũ uirtus illoꝵ.
Et dedit hom̃ib scĩam altissimꝰ.
honorari inmirabilib suis. Inhis
curans mitigauit dolorem. & unguẽ¬

Expanded text:
Altissimus creavit de terra medicinam, et vir prudens non abhorrebit illam. Nonne a ligno indulcata est aqua amara? Ad agnitionem hominum virtus illius, et dedit homini scientiam Altissimus, honorari in mirabilibus suis. In his curans mitigavit dolorem ipsoru
Abbreviated transcription (Latin):
ne et cong̾ga cor tuũ in sãtate eĩ
et tristicam longe ex pesle ate. mł¬
tosenĩ occidit tͥsticia: et nõ est uti¬
litas milla. zelus et iraçundia mi¬
nuẽs dies. ⁊ ante tempꝰ senectam
ad ducet cogitat᷑. Splendidum cor
bonũ in epulis. epule enm illuis
diligenter fiunt.¬
gilia honestatis tabefaciet car¬
nes: et cogitatꝰ illius aufet somꝑ¬
nũ. Cogitatꝰ p̃scĩe aũtit sensum:
⁊ infirmitas gͣuis sobriã faciet ani
ex ea. Multi dati funt mauri casus:
et facta est insꝑetie ip̃ius ꝑditio illo¬
rũ. Lignum offensionis: est aurum
sacͥficantiũ. ue illis qui sectant᷑ illud.
et om̃is imꝑrudens deꝑiet ĩ illo. Bea¬
tus diues qui inuent᷑ est sine macła:¬

Expanded text:
in sanctitate eius et tristitiam longe expelle a te multos enim occidit tristitia et non est utilitas in illa zelus et iracundia minuit dies et ante tempus senectam adducit cogitatus splendidum cor bonum in epulis epulae enim illius diligenter fiungilia honestatis tabefacit carnes et cogitatus illius auferet somnum cogitatus praesentiae avertit sensum et infirmitas gravis sobriam facit animex ea multi dati sunt in auri casus et facta est in facie ipsius perditio illorum lsacrificantium: uae illis qui sectantur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
ex suba pauꝑum: qiͣ qui uictimat
filiũ inconspectu parris fui. Lans
egentium uita ꝑaupis est: qui de¬
fraudat ilsum homo fangͥnis est.
Qui aufert insudore panẽ: qĩ qui
occidit pximũ suum. Qui estund̃
fangnem. et qui fraudem facit m̃¬
cennario frs̃ sunt. unus edifi cans
et unus destruens. quid ꝑdest ut¬

Expanded text:
t filium in conspectu patris sui. panis indigentium uita pauperis est: qui defraudat illum, homo sanguinum est. qui aufert in sudore panem, quasi qui occidat proximum suum. qui effundit sanguinem et qui fraudem facit mercennario, fratres sunt. unus aedificans et unus destruens, quid prodest
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Seꝑi aures tuas sꝑmis. et no¬
li audire lingm neqͣm. et on trio
facito ostia. et seras aurib tius. au
labaris in lingua tua: et cadas in
conspectu inimnicoꝵ insidiantium
tibi. et sit casus tuus in fanabilis
et mom̃i tp̃r inuenies ꝙ tͥ ncc̃ium
est. Multi quasi iuentionẽ estima¬
uerunt fenus: et p̃stit̾unt molestiã
his qui se ad iuuauerunt. douͦ accipi¬
ant osculant᷑ manus dantis: et ni
ꝓmissionib humiliant uocem suã.
et intemꝑe redditionis postulabit
tempꝰ. et loquet᷑ uerba tedii et mͥ¬
murationũ. et tp̃s causabit᷑. Si at̾
potu̾it redd̾e̾ adũsatur. Solidi uix
reddet dimidium: et computabit
illud qiͣ inuentionem.Sin autem:
fraudabit illum peccunia sua. et

Expanded text:
est: «Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam; et ori tuo facito ostia, et seras auribus tuis; aulabaris in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi et sit casus tuus insanabilis iet in omni tempore inuenies quod tibi est. multi quasi inuentionem aestimauerunt faenus et praestiterunt molestiam his qui se adiuuauerunt. Et posculantur manus dantis et in promissionibus humiliant vocem suam; et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba tedii et murmurationum, et tempus causabitur. Si autem potuerit reddere, adversatur solide, vix reddet dimidium, et computabit illud quasi inventionem. Sin autem, fraudabit illum pecunia sua, et
Abbreviated transcription (Latin):
dedit enĩ ꝑte aiãm suam. Reꝑ¬
missorẽ fugit pcc̃or: et immũdꝰ.
Bona reꝑmissoris sibi ascribit pec¬
cator: et ingratus sensu: desinq̃t
lib̾antem se. uir reꝑmittit de ꝑ¬
ximo suo: et cum pdid̾it reuen¬
tiam relinq̃tur abeo. Reꝓmissio
ne quissima multos ꝑdidit diligen¬
tes. et comouit illos qiͣ fluctus

Expanded text:
edit enim pro te animam suam. repromissorem fugit peccator et inmundus. bona repromissoris sibi adscribit peccator, et ingratus sensu derelinquet liberantem se. uir repromittit de proximo suo, et cum perdiderit reuerentiam, derelinquetur ab eo. repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commouit
Abbreviated transcription (Latin):
minet ĩmandatis. Memorare timo¬
rem del: et nõ uascaris ꝓxuno. me¬
moraro testam̃ti altissimi: et des¬
pice ignorantiam ꝓ ximi. abstine
te alite: et minues ꝑcc̃a. Romo
enĩ itacund̾ incendit litem. et uir
Scd̃m enĩ ligna silue sic ignis exar¬
descit : et scłm uͥtutẽ hominis. sic
natum incendet ignẽ: et lis festi¬
nans effundet sangumẽ. et lingua
testificans adducet mortẽ. Si suffla
Susurro et bilinguis male
uit: et disꝑsit illos agente ingentẽ.
Ciuitates muratas diuitũ destruxit:
et domos magnatoꝵ esfodit. uirtu¬
tes ppłoꝵ concidit: et gentes fortes
dissoluit. lingͣ rercia mulieres uiri¬
tas eiecit: et pͣuauit illas de labori¬
bus suis. Qͥ respicit ullam nõ hẽbit
requiescat. Flagelli plaga liuorem
facit: ꝑlaga at lingue ꝯminuet
ossa. Multi cecid̾unt in ore gladii
s nõ sic qiͣ qui int̾ierunt. ꝑ lingͣm
suam. Beatus qui tectus est alingͣ
neqͣm. qui in nacundia eius non tnͣ¬
siuit: et qui ñ artraxit iugum eius

Expanded text:
minent in mandatis ejus. Memorare timorem Dei, et non irascaris proximo. Memorare Testamentum Altissimi, et despice ignorantiam proximi. Abstine te a lite, et minues peccata. Homo enim iracundus incendit litem, et vir Secundum enim ligna sylvae sic ignis exardescit: et secundum virtutem hominis sic inatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. Si sufflavSusurruit et disparsit illos de gente in gentem: ciuitates diuitum destruxit et domos magnatotes populorum concidit et gentes fortes dissoluit. lingua tertia mulieres uiritas eiecit et priuauit illas de laboribus suis. qui respiciet illam, non habebit requie flagelli plaga livorem facit plaga autem linguae comminuet ossa multi ceciderunt in ore gladii sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam beatus qui tectus est a lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius
Abbreviated transcription (Latin):
hospitabit᷑ ñ fiduciałr aget. nͨ aꝑti
os. hosꝑitabit ⁊ pascet ⁊ potabit
ingratos: et ad ħ amara audiet.
Transi hospes.⁊ orna mensã. et q̃
ĩmanu habes. ciba cetõs. Exi afa¬
cie honoris amicoꝵ mõꝵ: ne cessi

Expanded text:
hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honori
Abbreviated transcription (Latin):
Pab eo: et respectu illuis bñ dicet᷑.
Spes enĩ illoꝵ in faluantẽ illos: et
ocłi dei indiligentes se. Qui ninet
cdñm nicħ trepidabit et nõ paue¬
bit: qm̃ ip̃e est spes eius. Tm̃ites dnĩn
ba est aia. Ad q̃ respicit et quis est
fortitudo euis: Oełi cm̃ sup timẽ¬
tes eum. Protector potentie. firma¬
m̃ium uirtutis. tegim̃ ardoris et
tatem et uitam et beuedictionem.
minolantis ex miquo obło
est macłita. et nõ sunt bñpla cite

Expanded text:
 et in respectu illius benedicitur. Spes enim illorum in salvantem illos, et oculi Dei in diligentes se. Qui timet Dominum, nihil trepidabit, et non pavebit, quoniam ipse est spes ejus. Timentis Dominum beata est anima, ad quem respicit, et quis est fortitudo ejus? Oculi Domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum virtutis, tegmen ardoris, etitatem, et vitam, et benedictionem. Immolantis ex iniquo oblatio est maculata, et no
Abbreviated transcription (Latin):
nequitia et inip̃a execͣtio: et estᷝ si¬
piens qui muiuit᷑ sapĩa. Melior est
homo qui deficit sapĩa: et deficiens
sensu ĩ timore. qͣm qui abundat sen¬
su. et tnͣs g̃ditur legem altissimi.
Est sollertia certa et ip̃a miqua:¬
et est qui emutit u̾bum certum
enarrans ũitatẽ. Est qui nequi ter
um submittit amulta humilitate.
Et est uistꝰ qui inclinat faciem: ⁊
fingit non uide̾ ꝙ ignoratum est.¬
& si ab in becillitate uirium uetet᷑
pectare : si in̾uen̾it tempꝰ malefa¬
ciendi. malefaciet. Ex uisu cognosci¬
tur uir: et ab occursu faciei cognos
cit᷑ sensatus. amictꝰ corꝑis et risus
dentium. et ing̾ssus hom̃is enun¬
tiant deillo. Est coneptio mendax
uam bonũ est arguere qͣm irasci:¬

Expanded text:
nequitia, et in ipsa exsecratio, et est insipiens, qui imminuitur sapientia. Melior est homo qui deficit sapientia, et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu, et transgreditur legem Altissimi. Est solertia certa, et ipsa et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem est qui nequiter hum submittit a multa humilitate et est iustus qui inclinat faciem et fingit non videre quod ignoratum est et si ab inbecillitate virium vetetur peccare si invenerit tempus malefaciendi malefaciet ex visu cognosciturcitur sensatus, amictus corporis et risus dentium, et ingressus hominis enuntiat de illo. Est correptio mendax Quam bonum est arguere quam irasci
Abbreviated transcription (Latin):
oi deuudat archana amici ꝑ det
fidem: et nõ inueniet amicum
ad aminũ suum. dilige ꝓximum:
et conuing̾e fide cum illo. Q si de¬
nudau̾is absconsa illuis.: nõ ꝑ seq̃¬
ris pest eum. Sicut enĩ homo qui
ꝑdit amicũ suũ: sic qui ꝑdit ami¬
ciciam ꝓximi sui. Et sicut qui di¬
uutit auem de manu sua: sie reti¬
quisti ꝑximũ tuum. et ñ eum capi¬
es. Non illum seqͣns: q̃m longe ab¬
est. Effugit enĩ qiͣ captea de laq̃o.
qͣm iuiln̾ata ẽ aĩa eius. ultra eum ñ
pot̾is cosligare. Et maledicta est cõ¬
cordatio. de nudare at̃ amici inysti̾a.
ocło fabricat miꝗͣ: et nemo eum abi¬
ciet. Inconspectu ocłoꝵ tuoꝵ condul¬
cabit os suil: et sr̃ sermones tuos
ãmirabit᷑. Nouissime at̃ ꝑuertet os
suum: et mũbis suis dabit scanda¬
lum. Multa audiui et nõ cde quaui
ei: et dñs odiet illum. Qui in altũ
mittit laꝑidẽ suꝑ caꝑut eius cadet:
ximo. offendet in eo: et qui laq̃um

Expanded text:
t arcana amici, perdet t arcana amici, perdet fidem et non inueniet amicum ad animam suam. dilige proximum et coniungere fide cum illo: quod si denudaueris abscondita illius, non per-. sequaris eum. sicut enim homo qui perdet amicum suucitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam vulnerata est anima ejus, ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio denudare autem amici mysteria oculo fabricat iniqua et nemo eum abiciet in conspectu oculorum tuorum condulcabit os tuum et super sermones tuos admirabitur novissime autem pervertet os suum et in verbis tuis dabit scandalum multa audivi et non coaequavi ei et Dominus odiet illum qui in altum mittit lapidem super caput eius cadet eroximo off
Abbreviated transcription (Latin):
sa figuli ꝓbat fornax: et homĩes
instos temꝑtatio itibłonis. Sicut
iusticatio de ligno ostendit fructũ
illius. sic uerbimi ex cogitatu cord̾
homĩs. ante sermonẽ non laudes
uirum: hec enĩ temꝑtatio est hoĩ¬
num. Si sequans iusticiam app̃ hen¬
des illam. et indues qiͣ pod̾em ho¬
noris. et in hĩtabiseñea. et ꝓteg.
te insemꝑit̃num: et indie agui¬
tionis inuenies firmam̃tum. uola¬
tilia ad sibi similia ꝯueniunt: et
u̾itas ad eos qui oꝑant᷑ illari. iuer¬
tetur. Leo uenationi insidiat᷑ semꝑ:
sic poca oꝑantib miquitatẽ. Nomo
sc̃s insapĩa manet sicut sol: nam
stultus sicut luna ĩmutat᷑. In medi
sensatoꝵ serua u̾bum tpr̃i: in me¬
dio at̃ cogitantiũ assiduus esto. Na¬
ratio pectantium odiosa: et risus
illoꝵ indelictis pcc̾i. Loquela mul¬
tũ uirans horipilationẽ capiti sta¬
tuet: et irreu̾entia ip̃ius obtuta¬
tio aurium. Effusio sang̾nis in
uira suꝑbor: et maledictio illoꝵ
iuditus grauis.

Expanded text:
uli probat fornax, et homines iustos temptatio tribulationis. sicut rusticatio de ligno ostendit fructum illius, sic uerbum ex cogitatu hominis cordis. ante sermonem non conlaudes uirum: haec enim temptatio est hominum. si sequaris iustitiam, adprehendes illam et indues quasi poderem honoris: et habitabis cum ea, et proteget te in sempiternum, et in die agnitionis inuenies firmamentum. uolatilia ad sibi similia conueniunt, et ueritas ad eos qui operantioni insidiatur semper, sic peccata operantibus iniquitatem. Homo sanctus in sapientia manet sicut sol: nam stultus sicut luna immutatur. In medio insensatorum serva verbum tempori: in medio autem cogitantium assiduus esto. Narratio peccantium odiosa, et risus eorum in delictis peccati. Loquela multum jurans horripilationem capiti statuet, et irreverentia ipsius obturatio aurium. Effusio sanguinis in rixa superborum, et maledictio illorum auditus grauis.
Abbreviated transcription (Latin):
inte fideus q̃m non te dirumꝑet.
afacie ũbi parturit fatiuus. tanqͣ
gemitꝰ partus infantis. Sagita ĩ¬
fixa femori canis: sic uerbum in
corde stulti. Corriꝑe amicũ ne forte
nõ intellex̾it. et dicat nõ feci: aut
si fecĩt ne itm̃ addat fac̾ẽ. Corripe
ꝓximũ ne forte nõ dix̾it: et si dixe¬
rit ne forte iteret. Corripe amicum:
sepe enĩfit cõmissio: et nõ omĩ uer¬
bo credas. Est qui labitur in lingua
sua s nõ ex aĩo. Quis est enĩ qui nõ
deliquerit in lingua sua :¬
orripe ꝓximũ aute qͣm cõminĩs:

Expanded text:
on te disrumpet a facie uerbi parturit fatuus tamquam gemitus partus infantis. sagitta infixa femori carnis, sic uerbum in ore stulti. corripe amicum, ne forte non intellexerit et dicat: non feci, aut si fecit, ne iterum addat facere. corripe proximum, ne forte non dixerit, et si dixerit, ne forte iteret. corripe amicum: saepe enim fit commissio. et non omni uerbo credas. est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo. quis est enim qui non deliquerit in lingua sua? corripe proximum, antequam co
Abbreviated transcription (Latin):
dorit: et sic̃ aque ductus exiui aꝑa¬
diso dixi tigabo meũ ortum plan¬
tationũ: et inebriabo partus mei
fructum. Et ecce factus est mͥ tram¬
es abundans: et fluus m̃s ꝑꝑinquaũ
ad mare: qm̃ doctrina qͣi ante luca¬

Expanded text:
 et sicut aquaeductus exivi de paradiso. Dixi: Irrigabo meum hortum plantationum, et inebriabo partus mei fructum, et ecce factus est mihi trames abundans, et fluvius meus propinquavit ad mare, quoniam doctrinam quasi anteluca
Abbreviated transcription (Latin):
delectabit uirum suũ: et ossa illuis
inpinguabit. disciplina illius da¬
tum dei. Mulier sensata et tacita:
nõ est ĩnutatio erudite aĩe. Gr̃a
suꝑ grãm: mulier sancta et pu¬
oorata. Omĩs at̾ pondatio: nõ est
digna continentis aĩe. Sicut sol
oriens mundo in altissimis dĩ: sic
mulieris boue sp̃es. ĩ omam̃tum
candelabrũ scm̃⁊ et spẽs faciei sr̃
etatem stabilem. Columꝑne auree
si bases argenteas: et pedes firmi
suꝑ plantas stabilis mulierie fun¬
damenta et̾na suꝑ petm solidam :
⁊ mandata dĩ in corde młierie sõe.

Expanded text:
delectabit virum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius datus Dei mulier sensata et tacita non est inmutatio eruditae animae gratia super gratiam mulier sancta et pudorata omnis autem ponderatio non est digna continentis animae sicut sol oriens mundo in altissimis Dei sic mulieris bonae species in ornamentumcandelabrum sanctum species faciei super etatem stabilem. Columne auree super bases argenteas: et pedes firmi super plantas stabilis mulieris. Fundamenta eterna super petram solidatam: et mandata Dei in corde mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd̾it libatio s dolo: Nec enĩ man¬
ducat nͨͦ odorabit. Sic qui effugat᷑
adño ⁊ portans incedes miꝗtatis:
uidens ocłis et ingemiscens. sicut
spado cõplectens uginẽ et suspiãs.

Expanded text:
it libatio idolo? Nec enim manducabit nec odorabitur. Sic qui effugatur a Domino, et portans mercedes iniquitatis. Videns oculis et ingemiscens, sicut spado complectens virginem et suspirans.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ omĩa liber uite et testam̃tum alti¬
ssimi: et agnitio u̾itatis. Legem mã¬
dauit moyses in p̃ceptis uisticiaꝵ:
et hẽditatem domui iacob: et isrł
ꝓmissione̾s. Eo suit dd̾ pu̾o suo exci¬
tare regẽ ex ip̃o fortissimũ. inthrono
honoris sedentem in sempit̾num.

Expanded text:
 omnia liber vitae testamentum Altissimi et agnitio veritatis legem mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris seden
Abbreviated transcription (Latin):
dedi. Quasi myrra electa dedi sua¬
uitatẽ odoris. Et quasi torax ⁊ gal¬
bensꝰ. et ungula et gutta. et qͣi liba¬
nus non cisus uaꝑoraui hĩtationẽ
meã: et qiͣ balsamũ nõ mixtum odor

Expanded text:
dedi quasi murra electa dedi suavitatem odoris et quasi storax et galbanus et ungula et gutta et quasi libanus non incisus vaporavi habitationem meam et quasi balsamum non mixtum odor
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ocłi dñi multo plus lucidiores st̃ suꝑ
solem. cͥcunsꝑicientes om̃s mas hõ¬
miũ. et ꝑfund̾ abyssi et hominũ
corda intuentes. mabsconditas ꝑtes.
dño enĩ ds̃ ante qͣm c̾arent᷑ om̃ia st̃
agnita. sic et post ꝑfc̃m tespicit oĩa.

Expanded text:
Domini multo plus lucidiores sunt super solem, circumspicientes omnes uias hominum et profundum abyssi et hominum corda intuentes in absconditas partes. Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita; sic et post perfectum respicit omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
sui. a diecit mandata et p̃ceꝑta sua
Si uolũis mandata ꝯseruare conser¬
uabunt te: et inꝑpetuũ fidem pla¬
citam fac̃e. Apposuit tibi aqͣm et ig¬
nẽ: ad quos uolũis porrige manũ
tuam. Ante hominẽ uita ⁊ mors:
bonũ et malum. Ꝙ placu̾it ei da¬
eũ et ip̃e agnoscit omnẽ oꝑam hoĩs.
Nemini mandauit impie agẽ. ⁊
nenini dedit spatiũ peccandi. Nõ
enĩ concupiscit multitudinẽ fitior
in fideliũ et inutilium
e iocundetis in filiis impiis: si mul¬
tiplicent. Non oblecteris suꝑ ip̃os.
si nõ est tunor dei miłł. Non credas
uite illor: et ne resper̃ĩs in labo
dm̃. qͣm mille filii impii: et utile¬
est mori sine filiis qͣm relinq̃re fili¬
os imꝑios. Ab umo sensato in hr̃ta¬
bitur patria. et atrib imꝑiis dese
et ingente incre dibili exardescet

Expanded text:
sui. Adiecit mandata et praecepta; si uolueris mandata seruare, conseruabunt te et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem: ad quod uolueris porrige manum tuam. Ante hominem uita et mors, bonum et malum: quod placuerit ei daum, et ipse agnoscet omnem operam hominis. nemini mandauit impie agere et nemini dedit spatium peccandi. non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. Et ne iocunderis in filiis impiis, si multiplicentur: non oblecteris super ipsos, si non est timor dei cum illis. non credas uitae illorum et ne respexeris in labom quam mille filii impii et utile mori sine filiis quam relinquere filios impios ab uno sensato inhabitabitur patria et a tribus impiis deseret in gente incredibili exardescit
Abbreviated transcription (Latin):
Homo assuctꝰ in ũbis imꝑpii: in
om̃ib dieb suis nõ erͤaudiet. duo
geña abundant in pcc̃is: et tciũ
adducit iram et ꝑditionẽ. anima
calida qiͣ ignis ardens. nõ exting᷑¬
tur douͦ aliquid glutiat. et homo
ne qͣm mors carnis sue nõ desmet

Expanded text:
suetus in uerbis inproperii in omnibus diebus suis non erudietur. duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. anima calida quasi ignis ardens non extinguetur, donec aliquid glutiat: et homo nequam in ore carnis suae non desinet
Abbreviated transcription (Latin):
Iittens lapidem inuolatilia deici
illa: sic et qui conuitiat᷑ amico.
dissoluit amiciciam. ad amicũ et si
ꝓ dux̃is gladium nõ desꝑes: est enun
reg̃ssus ad amicũ. Et si. iꝑuerit os
cepto conuitio. et imꝑperio et suꝑbie.
⁊ miffii reuelatione. et ꝑlaga dolosa
Inhis om̃ib effugiet amicꝰ. fi̾dem
posside cum ꝑximo in ꝑauꝑtate illiũ.
ut et inbonis illius let̾is. In tp̃r i¬
bulationis illius ꝑ mane uli fidelis
ut inhẽditate illius coheres sis. añ
ignẽ camim uapor et fumꝰ agnis
in altatur. sic et añ sanguinien.
maledita Et contaimaliga imne
Amicum falutare ñ confundatis: ⁊
a facie illius non te abscondas. Et si

Expanded text:
mittens lapidem in volatilia deiciet mittens lapidem in volatilia deiciet illa sic et qui conviciatur amico dissolvit amicitiam ad amicum et si produxeris gladium non desperes est enim regrescepto convicio et inproperio et superbia et mysterii revelatione et plaga dolosa in his omnibus effugiet amicus fidem posside cum proximo in paupertate illius ut et in bonis illius laeteris in tempore tribulationis illius permane illi fidelis ut et in hereditate illius coheres sis ante ignem camini vapor et fumus ignis inaltatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non
Abbreviated transcription (Latin):
plora. defecit enĩ sensu. Modicũ ꝑlora
un enĩ ne quissima uita: sr̃ mortem
fatui. Luctus mortin septẽ dies: fatiu
sensato ne abietis. Serua te ab illo
ut ud̃ moleitiam habeas: et nõ com¬
quinab̾is in ꝑcc̃o illuis. deflecte ab illo
et inuenies requiẽ: et ñ accidiabis in
stulticia illuis. Suꝑ plumbũ grauabi¬
tur. et ꝙ illi aliuid nom̃ qͣm fatuus:
Arenam et salẽ et maisam fenĩ faciliꝰ
est portare: qͣm hominẽ imprudentẽ
et fatuum et impiũ. Sicut loramen¬
tum ligneũ colligatũ. fundam̃tum
edificii. non dissoluit᷑: sic et cor con
ot cem̃ta sine impensa posita. contͣ
faciem uenti nõ ꝑmanebunt: sic ⁊
timidũ incogitatione stulti. contra
impetũ timoris no resistit. Sicut¬
sic ⁊ cor trepidum incogitatione fatui.
om̃i temꝑe non metuet. S qui inp̃¬
ceptis dei ꝑmanet semꝑ. pungens
ocłin deducet lacrimas: et qui pũ¬
git cor ꝓ fert sensum.

Expanded text:
plora; deficit enim ei sensus. Modicum plora plora; deficit enim ei sensus. Modicum plora mi enim nequissima vita supra mortem fatui. Luctus mortui septem dies: fatui sensato ne abieris. Serva te ab illo, ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis in peccato illius. Deflecte ab illo, et invenies requiem, et non accidiaberis in stultitiam illius. Super plumbum quid gravabitur? et quod illi aliud nomen quam fatuus? Arenam, et salem, et massam ferri facilius est portare, quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium. Sicut loramentum ligneum conligatum in fundamentum aedificii non dissolvitur: sic et cor concaementa sine impensa posita contra faciem venti non permanebunt, sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistit. » Sicusic et cor trepidum in cogitatione fatui omni tempore non metuebit sic et qui in praeceptis Dei permanet semper pungens oculum deducens lacrimas et qui pungit cor proferet sensum
Abbreviated transcription (Latin):
ltus a fenestra resꝑiciet indomũ:
uir ã etuditus foris stabit. Stulti
In ore fatuor cor illor: et in corde
sapientiũ os illoꝵ. Dum maledicit
imptus diabłm: maledicit ip̃e aiãm
suam. Susurro coinquinabit aĩam
suam : et in om̃ib odiet᷑. Et qui
mansi̾t odiosus erit: tacitus et sen¬
satus honor abituR.¬
B lapide lutec lapidatus est
piger: et om̃s loqntur suꝑ asꝑnatio¬
nem. Deffrore boum lapidatus ẽ ꝑig̃.
et omnis qui tetigĩt eum excunet ma¬
nus. Confusio patris est de filio in dis¬
ciplinato: filia at̃ fatua in demi nora¬
tionẽ fiet. filia prudens hẽditas uiro
suo: nam q̃ confundit. in ꝯtumeliã
fit genitoris. Patm et uirũ confund̾
audax: et ab imꝑiis nõ minorabit᷑.
abutrisq at̃ in hon orabit᷑. qisica in
⁊ doctrina ĩ eĩ temꝑe sapĩa. Qui docet
fatuũ. quasi qui conglutinat testã.
rationis dicit. Quis est hic: Supͣ mor¬
tuũ plora detecit enĩtur elꝰ.⁊ supͣ fatuũ

Expanded text:
ltus a fenestra respiciet in domum: vir autem eruditus foris stabit. » Hiin ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabiturde luteo lapidatus est piger et omnes loquentur sue stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem inhonorabitur musica in doctrina, in omni tempore sapientia. Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. fine dicit, Quis est hic? Super mortuum plora; deficit enim lux ejus: et super fatuum
Abbreviated transcription (Latin):
seruans seruabit. Relinque ꝓxio¬
tuo nocenti te: et tunc dẽp̾canti tͥ
pcc̃a soluent᷑. Nomo homini seruat
iram. et a dẽ q̃rit medelam: In hoĩ¬
nem similẽ sibi ñ ht̃ mĩam: et de¬

Expanded text:
seruans seruabit relinque protuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata soluentur. homo homini seruat iram et a deo quaerit medellam! in hominem similem sibi non habet
Abbreviated transcription (Latin):
cebit: qͣm hĩtare cum młiere neqͣm.
Nequitia inlieris ĩmutat faciem
euis: et obcecauit uultũ suũ tanꝙͣ
ursus. ⁊ qͣsi saccum ostendit in medio
audiens susꝑitauit modicũ. Bre¬
ius ouũis malicia sr̃ malitiam mu
resꝑitias in muliens sp̃em: et non
concupiscas mulierẽ inspetie. Muli¬
enis na. iieuentia et confusio ma¬
gna. Mulier si pͥmatum habeat: ccͣ¬
ria est uiro suo. Cor humile et facies
tristis: et plaga mortis mulier ne¬
qͣm. manus debiles et genua dis¬
soluta : mulier q̃ non beatificat ui
Si nõ ambulau̾it ad manũ tuã: cõ¬
fundet te inconfundet te incons¬
pectu minucoꝵ. a carnib tuis ab¬
scide illam. ne semꝑ te abutatur
lieris bone beatus uir.
numus eiũ annoꝵ illor dupler.
Mulier fortis oblectat uirum suũ:

Expanded text:
cebit quam habitare cum muliere nequa cebit quam habitare cum muliere nequa nequitia mulieris inmutat faciem eius et obcaecabit vultum suum tamquam ursus et quasi saccum ostendit in medio audiens suspirabit modicum brevis malitia super malitiam mulrespicias in mulieris speciem et non concupiscas mulierem in specie mulieris ira et inreverentia et confusio magna mulier si primatum habeat contraria est viro suo cor humile et facies tristis, et plaga mortis, mulier nequam. Manus debiles, et genua dissoluta, mulier, quae non beatificat virsi non ambulaverit ad manum tuam et confundet te in conspectu inimicorum a carnibus tuis abscide illam ne semper te abutatur mulieris bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum