comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiectum sit siħ uius tci dolus malꝰ
nor ab̃it quantiea ies est date spondes.
⁊ ob cxtranci dolum ꝓmisso pena tene¬
bitur. doli aut̃ mali clansula sicut re¬
lique itipislanones inquibus ttmpus
nominatĩ adiectum nõ est ad pͥnapiu̾¬

Expanded text:
si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes?", et ob extranei dolum promissor poena tenebitur. Doli autem mali clausula, sicut reliquae stipulationes, in quibus tempus nominatim adiectum non est, ad principiu
Abbreviated transcription (Latin):
qui iudicatũ solui spopond̾ant alter
o rem non difensam partemsuã sol¬
uerit icħominꝰ resdefendi poãt
nec tam̃ is qui selũt repetet. Stipula
ac si acceptum eifactum sirsset.

Expanded text:
qui iudicatum solvi spoponderant, alter ob rem non defensam partem suam solverit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui solverit, repetet: stipulaterinde ac si acceptum ei factum fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ips ᷤaceptolatum cit. s qm̃ uelus sol¬
uisse  iudettir. isqui acceptilatõe solu¬
tus ci ¶Suudicati fideuissor sit datus¬
⁊ acceptus ciq acceptol atum sit. lib̃abi¬
Din hominẽ aut.x. stipulatus ait siquĩ¬
q accepto fecerit. partem stipul atõ is
ꝑunit. ⁊ petere quinq aut partẽ hõñs pͭ.¬

Expanded text:
is accepto latum est, sed quoniam velut solvisse videtur is, qui acceptilatione solutus est. Si iudicati fideiussor sit datus acceptus eique accepto latum sit, liberabii hominem aut decem stipulatus est, si quinque accepto fecerit, partem stipulationis peremit et petere quinque aut partem hominis p
Abbreviated transcription (Latin):
gecui eo subuide dampnu̾ dari nõ
etir dibium qͥn agẽ possit. nam si
toto dampno conputato. tuucagen¬
dum cit. ppemodum non anit aget
quã dies scipulanionis p̃terierit. intͣ
auł.i.xiii. adsab. Instipulatõe qui
fcurator cauet sacam̃. remdum ha¬
latoris. Idemq uitis cit. ⁊ inclausulis
omibus dedolo malo.

Expanded text:
ge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget, quam dies stipulationis praeterierit, intra decimo ad Sabinum. In stipulatione, qua procurator cauet ratam rem dominum halatoris. idemque iuris est in clausulis omnibus de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
sine inpubibus daros sine ꝓpt̃ etatis ĩ¬
sumitatẽ. siue ꝓdigis uł suriosis uł q¬
puletur ad quirit patri obluganonem.
illi stipulari ita necesse est. si pupilla
lb est aut fari non pot̾. nã si p̾sens
sit ⁊ fari potest ⁊̃ si ⁊ cins etans crit ut

Expanded text:
e impuberibus datos propter aetatis infirmitatem, siue prodigis uel furiosis uel qpuletur, adquirit patri obligationes.illi stipulari ita necesse est, si pupillus abest aut fari non potest: nam si praesens sit et fari potest, etiamsi eius aetatis er
Abbreviated transcription (Latin):
tratur. indefensam eẽ rem dequa p̾
dicatum solui stipulationis dolum m¬
tempus ꝑmacns factum deionisttat.
Itaq itaq ⁊ si forie decisserit is quido¬
li feccrit tenebitur. her es aus. Uerbũ¬

Expanded text:
tratur indefensam esse rem, de qua prdicatum solui stipulationis 'dolum mtempus permanens factum demonstrat. itaque et si forte decesserit is, qui dolo fecerit, tenebitur heres eius: uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
habere se postea non dixus. Si ego
puto exeꝑtionẽ dolimali cum habi¬
turum ¶Siue quis petat siueꝯpensa¬
tione uratur. Comuritur statĩ racã
rem dnm habituꝵ scipulatio. Nam
pulano ratam rem̃dum habitutũ.
inttuitũ ꝯpetit. in quantũ ña inter
curatori legatum soluauir cauere de

Expanded text:
habere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram. Sive quis petat sive compensatione utatur, committitur statim ratam rem dominum habiturum stipulatio: nam pulatio ratam rem dominum habiturum, in tantum competit, in quantum mea interfcuratori legatum soluatur, cauer‹i› de
Abbreviated transcription (Latin):
untur ꝯpellendꝰ gͥ erit ad̾ miniisitan¬
oncin precciea ut sipulato̾e qͦqi ista
possit. tcu̾ ¶hanc stiptlationẽ finita
demũ tutela ꝯmuti. ⁊ sid̾ iussoribus
diem ex inde inciꝑe cedere. Incurato¬
re aliud ẽ s ⁊ iieo qui pretucore ne¬
gotia gessit aliud.dicendiune̾. Itaqi
ute stipulato̾es siquid̾ quis tutor funt
finita demũ tutela ꝯmutent᷑ si uero

Expanded text:
untur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere. in curatore aliud est: sed et in eo, qui pro tutore negotia gessit, aliud dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si ver
Abbreviated transcription (Latin):
do cuniqrei creditum siui̾t tenetur nant si
ligano cus est hłim potuit. Iuutor ⁊ cu¬
rator furiosi accepto ferre non pount
nec ꝓcurarta quid̾ pot̾ factre acceptũ
s bñi om̾s debent norare postãt eiim

Expanded text:
doque ei creditum fuerit, tenetur: nam et si ligatio eius est, liberari potuit. Tutor, curator furiosi acceptum ferre non potuit, nec procurator quidem potest facere acceptum: sed hi omnes debent novare possunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
serit osequens etis dicert scipulatõis is¬
tius nullam partẽ ꝯmicti qr sibi imp¬
utate debet. qͥ tuem defensorem ad
tione hoc tractatur anhii qui fid̾ uis¬
scrint. si defensionẽ omiserit inan¬
dati uidino teneãtur. ⁊ hoceit ueria
non teneri. hui enĩ in quannatein
interuenerunt.⁊ hoc illis sunit man

Expanded text:
sequens erit dicere, stipulationis istius nullam partem committi, quia sibi imputare debet, qui talem defensorem admtione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati iudicio teneantur. et est verius non teneri: hi enim in quantitatem inte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc sibi adsũpscrĩt. ut defendant.
anmandati possu̾t agere. et siquid ẽ
sequent᷑. Sũptus aut̃ litis. minime pe¬
tent. si aũt obuinierit pet̾iuit. sũp¬
tus licis ꝯsequi quasi iuxra: mãdatũ
⁊ sino̾ mandatũ scc̾nt. ¶ Si tñ
płes fideuissores. defend̾e fuint para
rem. substicuat ⁊ mag̾ est ut nisi u
necesse lubebũt uenũdare ꝓcurato¬
rem ne defensio ꝑplures sclła in com¬
odo. aliquo affiit actorem. Aliud ẽ
inhcredibus accoris quiba necessitas
ut cocte defendatr. ubidebet agͣr¬

Expanded text:
 hoc sibi adsumpserint, ut defendant, an mandati possint agere? et si quidem sequentur: sumptus tamen litis minime petent. si autem optinuerunt, poterunt sumptus litis consequi, quasi iuxta mandatum, etsi non mandatum fecerint. Si tamen plures fideiussores defendere fuerint paratrem substituat. et magis est, ut, nisi rei necesse habebunt unum dare rem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas ut recte defendatur, ubi debet ag
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑit pot̾ dici dñm si defensionem
ꝓcuratoris suscipiat nõ mutiiter
doli mali exceptione adu̾sus debitorẽ
un qr nanurr debitum manet. ¶ Si
quis a ꝓcaratore status ꝯtrou̾siam̃

Expanded text:
erit, potest dici dominum, si defensionem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione adversus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controversiam
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ¶Stipulano ista ceoꝑis norti nu̾¬
natione alias sansdanone̾ alias repro
R in pͥuato facubi erit satisdanõt opꝰ en
de co qd̾ inpublico reꝓmit opoeter s
hii quid̾ qui suo nomine euent teꝑ

Expanded text:
tiones. Stipulatio itaque ex operis novi nuntiatione alias satisdationem, alias repromquod in privato factum erit, satisdatio est: de eo, quod in publico, repromitti oportet: sed hi q
Abbreviated transcription (Latin):
cens permiã reaiicoe. tutori pupille
ialuerit. recisso qd̾ gcaumẽ actionẽ
utilem in pupillam herdem magiat¬
atus acopiet Soror aulegam̃. apher¬
ede ste̾ debebatur post motam leati

Expanded text:
cens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati
Abbreviated transcription (Latin):
uit sica res acceditore cuicta est. dicẽ¬
dum est maritũ gedons ꝓtuiione ꝗat̃
posse ac si ctam uberñ tem ue fub
ꝯditione logatam dotis noĩe ꝑs̃ a¬
cas. diu̾sum respondetur mea pecunia
siuere. quã patronus poit mortẽ nb̃n
ꝑ fauianã anfert ħ enimactio cumsit
noua partenslibatioñ non poiet ie¬
uocare ¶huic applicatur minor. xx¬
excausa derm solutum testinut᷑ Rẽ
Aut castrensis pecia solucntem panẽ
ꝑ uide acdiꝑe debemꝰ ac si alienã dodis¬
sit. quãius possit itsid̾e ap̾ eum au solu¬
ta est. pͥus mortuo inteitto fllio set
tunc adquisita atditur cmi fili dec

Expanded text:
uicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine pro feas. Diuersum respondetur in ea pecunia siue re, quam patronus post mortem liberti per Fabianam aufert: haec enim actio cum sit noua, partam liberationem non potest reuocare. Huic applicatur minor ex causa debiti solutam restituitur. Rem autem castrensis peculii solventem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, quamvis possit residere apud eum, cui soluta est, prius mortuo intestato filio: sed tunc adquisita creditur, cum filius dec
Abbreviated transcription (Latin):
lomalo clausulã acceptum ferre. ꝯs¬
tat. Non eiĩ inpartem debin id ꝯstitir
⁊ aliud ẽ qd̾ debetur ⁊ aliud qd̾ accep¬
to fertur. ¶Sistichum auit detẽ subꝯ
ditione stipulatus stichum acceptũ
fecerit. ⁊ pendente ꝯdinone stichus
decesserir .x. mobligatione manelt̃.
ꝑ inde ac sica acceptilano interpon

Expanded text:
lo malo clausulam acceptum ferre constat: non enim in partem debiti id constitit, et aliud est quod debetur, aliud quod accepto fertur. Si Stichum aut decem sub condicione stipulatus Stichum acceptum fecerit et pendente condicione Stichus decesserit, decem in obligatione manebunt, perinde ac si acceptila
Abbreviated transcription (Latin):
accepulatio sieri potest. ¶ Eiusiri stip¬
ulanio quam acceptilatio seqͣ¬
tur agallo aquilio talis ex posita qͥme
quid re mͥ ex quac̾q cansa dure faccre
oportet oportebit ue p̾seus indiem ue
te petino. uł adu̾sus it ꝑ secuno est erit
uc ꝙ uet meum habes. tenes possides
negidius aulum a gerium rogeunt. au¬
lns agerius num̾io negidio acceptũ¬

Expanded text:
eratio fieri potest. Eius rei stipulatio, quam acceptio sequatur, a Gallo Aquilio talis exposita est: 'Quidquid te mihi ex quacumque causa dare facere oportet oportebit praesens in diemue, te petitio uel aduersus te persecutio est eritquodve tu meum habes tenes possides:Negidius Aulum Agerium rogavit, Aulus Agerius Numerio negidio acceptu
Abbreviated transcription (Latin):
accepto iułit. si quid̾ sic tułit. accep¬
tum quasi usudebito libatio non ꝯ¬
tinget siuero quasi uisu stuctu cum
possit usus sine fructu ꝯstituu diccud
est. acceptilationem ualcte. ¶Si isqͥ
hominemstipulatus eet sachuni acͥ

Expanded text:
accepto tulerit, si quidem sic tulerit acceptum quasi usu debito, liberatio non continget: si vero quasi ex usu fructu, cum possit usus sine fructu constitui, dicendum est acceptilationem valere. Si is, qui hominem stipulatus est, Stichu
Abbreviated transcription (Latin):
debiti ꝯdictionem neq stipulationẽ
ꝯmuti.ꝯstaibat. Idemq eueniret si
salsi ꝓcuraroris actum minor ãins
rarumhabu̾it ⁊ id̾o ita cauendu̾ erit
cares qua deagitur ꝑ tinebit quanti
ea res erit. tatam pedimã dar ¶man¬
sinõ ꝯueniat. neccrcditor minor cõ¬
sentiat anonem dari oporterit.
Falsus ꝓcuirator deraco habendo. cauꝑ¬

Expanded text:
ipulationem committi constabat. idemque eueniret, si falsi procuratoris actum minor annis ratum habuerit. et ideo ita cauendum erit , ad quem ea res, qua de agitur, pertinebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari'. mansi non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit. Falsus procurator de rato habendo cau
Abbreviated transcription (Latin):
ui pot̃. Eiu̾o alias ꝑmiscro solti ci
non rrte soluitur si pͥnsquam sol¬
ueretur. denuntiai̾m ꝓmisori ne
lanone deducta sine sine cuspa po¬
missoris in rebus þumanis eut de¬
siit. Culit̾ uł un acceptilatione ut
cum meand̾ ꝑsonam ius stipulãt is

Expanded text:
ui vero alias permisero solvi, ei non recte solvitur, si, priusquam solveretur, denuntiaverim promissori, nelationem deducta sine culpa promissoris in rebus humanis esse desiit: civiliter veluti acceptilatione vel cum in eandem personam ius stipulantis
Abbreviated transcription (Latin):
Redi : scd̾m ea que pponcrrmur nec
dadudeis neciutoris detruñtumeste
Cumdcsorte debita ꝯstaret densuris
litigatim ess nouissime exappaua¬
usuras non repen infururũ ueronõ
deberi quero pecani adata iurum usu¬
ris cedere debent. qd petitor defeadet
lt insoetense dare dixul. nsuris
non debere proficcre. Ualerius lutii
titiisnus scripsit accepi amario in¬
arino eessũa maiore tot aureos
quero anhec sũma in ꝓximiũ ann¬
um ei accepto fem debeat cui suꝑ¬
Titius mutuam pecum.am accepit.
⁊ quĩcunces usuras spopondit easq
pancis amus soluit postea nullo poc¬
to int̾ueniente ꝑcriorem ⁊ ianoran¬
tiam semisses usuras soluit. queto ã
pare facto. crnoxe id qd̾ amplius usu¬
ratum noĩe solurum e̾t quã ĩ stipu¬
latum deductum ẽ sorgem minueret
tespondi. Actrore ptꝰ inusuris sõl

Expanded text:
ondi secundum ea quae proponerentur nec creditoris nec tutoris detrimentum esse. Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, novissime ex appusuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, bat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere. Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aureos': quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto ferri debeat, cum supTitius mutuam pecuniam accepit et quincunces usuras spopondit easque paucis annis solvit: postea nullo pacto interveniente per errorem et ignorantiam semisses usuras solvit: quaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine solutum esset quam in stipulatum deductum, sortem minueret. respondit, si errore plus in usur
Abbreviated transcription (Latin):
ertm dist ingendum si munũ dandã
actionem ai ut ita qui ꝯuemurttur ac¬
ones ptãtentur nec quigꝗͣ putauit a
iure dicessum post quã ꝓea parce pla¬
ciuir tutores ꝯdempnari quã ad minis¬
triuerũt ⁊ita demũ insolidum. sires

Expanded text:
 in unum dandam actionem ita, ut ei, qui conveniretur, actiones praestarentur. nec quisquam putaverit ab iure discessum, postquam pro ea parte placuit tutores condemnari, quam administraverunt, et ita demum in solidum, si res
Abbreviated transcription (Latin):
lud certum ẽ eumqui fundum stip¬
ulanis usum fic̾tum uł mam accep¬
to fet̾ ineaesse causa ut acceptua¬
tio nonualeat. Qui enĩ accepto fac̃
¶totum uł partẽ euis. ꝗd̾ stipulats
est debet accepto faccre ¶ Hec aut ꝑ¬

Expanded text:
lud certum est eum, qui fundum stipulatus usum fructum vel viam accepto facit, in ea esse causa, ut acceptilatio non valeat: qui enim accepto facit, vel totum vel partem eius, quod stipulatus est, debet accepto facere, hae aut
Abbreviated transcription (Latin):
Iatio facta nullius mom̾ti est tam sõ¬
lurionis exemplo acceptilatio solet li
missor ita accepto regass qd̾ ego tibi ꝓ¬
misi habes ne acceptũ siquid̾ apparet
quid actũ est. id solum ꝑ accepcilatio

Expanded text:
latio facta nullius est momenti: nam solutionis exemplo acceptilatio solet libmissor ita accepto rogasset: "quod ego tibi promisi, habesne acceptum?", si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilat
Abbreviated transcription (Latin):
naro.: quãꝗͣ pocunia soluta sit. nõ ił¬
ri debitorẽ tacio suadet S ⁊ prãte deb
creditor acciones mandatori adũsus d̾¬
bitoren. ut ei satisfiar ⁊ ad hoc ꝑtinet
tutoris pupilli debitaeis. nos fecute com¬
paranonẽ. Nm cum tutor pupillo te¬
netur ob id qd̾ debirarem cuis non que¬
nit. neq iuditio cum altemo accepto ni¬
beranir altet. Nec a ꝯdempnans turor
solet tutele ꝯtrana actõe agendum et
ut ei pupillus adu̾sus debitors acciomi¬

Expanded text:
nato, quamquam pecunia soluta sit, non liberari debitorem ratio suadet, sed et praestare debet creditor actiones mandatori adversus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris non fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non convenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actioni
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex crecentis solueretur nec solutũ
tatum huit non eise libatm Lunꝯ
titius dnibꝰ stpulanionibꝰ una qui¬
pͥus soluerentur. idest. idibꝰ sc̃ptẽ
dictur ẽ ab alitro. ꝓ qua ilipulacione
solueretut quero an qd̾ solutum ẽ cõ
stipulationem ehonetaiut quius di
iam ex his sempnio mutuã dedit ⁊ eã¬
dem particulatĩ recepit. deinde seab¬
stimut. qr minor annis crati ab eab

Expanded text:
eretur, nec solutum ratum habuit, non esse liberatum. Lucius Titius duabus stipulationibus, uprius soluerentur, id est idibus Septembdictum est ab altero, pro qua stipulatione solueretur. quaero, an quod solutum est eam stipuliam ex his Sempronio mutuam dedit et eandem particulatim recepit, deinde se abstinuit, quia minor annis erat, ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
tor ita cauit. titius ineiuus dico me
accepisse ⁊ hab̃e ⁊ accepto tulisse ag¬
aio tino renquũ om̃e ¶post ratio¬
nem ꝓpositã eiꝰ pecunie quã michi
stichus gan tmi ẜuus caucat quesi
stichus cauit s ipse debitor integra
maneat. actio ex reliquis michi per̾
ip̃m debitorem cautis R. cam solam
obligationem dissolutam exqua sõ lu¬
tum ꝓponerenur. Quns tiaus gdu¬
obus ciro graphis quibꝰ quadringẽta

Expanded text:
tor ita cavit: "Titius Maevius dico me accepisse et habere et accepto tulisse a Gaio Titio reliquum omne ratione posita eius pecuniae, quam mihi Stichus Gaii Titii servus caverat". quaesiStichus cavit, sed ipse debitor, integra manet actio ex reliquis chirographis per ipsum debitorem cautis. respondit eam solam obligationem dissolutam, ex qua solutum proponeretur. Lucius Titius ex duobus chirographis, quibus quadringenta
Abbreviated transcription (Latin):
uł sid̾iussores cuis. an oĩno tencantur
dubitari porest ⁊ uidendũ ait ne nõ
ꝯmittatur. s silite ꝯtestita poilessor
decesserit. unnũ ex heredibus non maio¬
re ex parte dampnãdũ licet totum fu̾¬
dum poisid̾at. ꝗ̃ ex qua heres est.

Expanded text:
 fideiussores an omnino teneantur, dubitari potest: et videndum ait, ne non committatur. sed si lite contestata possessor decesserit, unum ex heredibus non maiore ex parte damnandum, licet totum fundum possideat, quam ex qua heres est.
Abbreviated transcription (Latin):
detur ꝯdinonalit̃ stipiuari ⁊ ids ⁊̃ fic
facti stipulattẽ. michi .g. aut quinqr
titio dari quĩqi tmo solutis uduitiur.
irus astipła tore qd̾ ita pores admit¬
ti sihec ipm̃ ex p̃ssim agelentur ut qua¬
tum causa adhibetur titius ⁊ id̾o quĩꝙ
cisoluns itinanehũt relinqua quinq
in obligatione. Contra simichi quinꝙ
illi .x. scipulans sim quinꝙ itio sotutis
nõ sacit ꝯceptio stipulatõi̾s ut ame iłet᷑¬

Expanded text:
detur condicionaliter stipulari. et ideo etiam sic facta stipulatione: "mihi decem aut quinque Titio dari?" quinque Titio solutis liberabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quatum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remanebunt reliqua quinque in obligatione. contra si mihi quinque, illi decem stipulatus sim, quinque Titio solutis non facit conceptio stipulationis, ut a me libe
Abbreviated transcription (Latin):
uttiq cauetur qr uterq exuoluntate
defunca. sperat legatum
interp̾tarõ eius enĩ mens esdimanda e¬
tua ibipulatox. ꝓrsus discedi uoluer¬
at. exceptionẽ penne stipulatõis ob¬
ligatis peꝑisse uidetur.

Expanded text:
utrique cauetur, quia uterque ex uoluntate defuncti sperat legatum.interpretatio: eius enim mens aestimanda ea stipulatione prorsus discedi uoluerat, exceptionem primae stipulationi obligatis peperisse uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
est a quo hereditas einnatur. ¶Dolo fe¬
asti quominꝰꝯ possid̾es qd̾ e heceditate
ad alium ꝑtinente ad p̃hend̾.as. Sipet¬
essor corpꝰ aut linsestimatõnc̃ prestitit
ea res cibi ꝓd̾it. qr nicħ peatoris inter ẽ.
Eccerum sini ante ꝯuentus cepietitõ
dolo p̃stitis nicħ ea res pessessori ꝓderit

Expanded text:
est, a quo hereditas evincitur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conventus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Si ego ubi acceptũ feci nichilo
uiag̾ ego ait libatus sum. pauł.R.
diuo ꝯuentoẽ facti est ⁊ nondum res
intercessiti utrumq ꝑ acceptilanonẽ
tam ⁊ si ab alt̾u̾tra parre dunitaxat ĩ¬
terccisit. libantur obligatione. de pie
mo. adecui.actoriaꝵ stipelationũ
ut ratum fiat. ut uidicatum solui

Expanded text:
torum Si ego tibi acceptum feci, nihilo magis ego a te liberatus sum. Paulus: ditio conventione facta est et nondum res intercessit, utrimque per acceptilationem, tametsi ab alterutra parte dumtaxat intercessit, liberantur obligm Praetoriarum stipulationum ut ratum fiat, ut iudicatum solvi
Abbreviated transcription (Latin):
xx.u. annis bona fide pecatiiã ccedid̾it
isq m̃mos acceptos ꝑdidit ⁊ intra
tp̃ra inĩtegrũ itilitiutis dectisit. he¬
rede fidenisser disficile est. diccir eu¬
sam uitis honcratii que potuit. aipxi¬
lio minori qse retincte fid̾iussorisob¬
nissoris. accessit sine ꝯtemplatoẽ uiris

Expanded text:
bonae fidei pecuniam credidit isque nummos acceptos perdidit et intra tempora in integrum restitutionis decessit herede fideiussore, difficile est dicere causam iuris honorarii, quae potuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obeiussoris accessit sine contemplatione iuris
Abbreviated transcription (Latin):
uirum ego uolam spondes alteto mo¬
⁊ tuo quinint solus petctur nisi si m¬
ora facra sit. ieo mormo quẽ pecuor
clegit tunc enĩ ꝑ inde solus ille qui
deccssir debatur. ac sisorus in obliga¬
tionc deductus siuil ¶ Ed̾ si promis

Expanded text:
utrum ego velim, dare spondes?" altero mortuo qui vivit solus petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promis
Abbreviated transcription (Latin):
scipulatus ec̃m. ⁊ titio pamphilum soi¬
uisset. At ubi moꝵ factum sipulo pu¬
ta insulam mm̃o solo edificari aut in
titii loco nũquid simtitii loco. et ia at
non ꝯtingat ub ano nemo eñ dirit
facto ꝓfacto soluto. libationem otĩg̃¬
lectio ꝓmissoris: cõpletur ¶Si saus finc¬
tuarius et it stuctuarii dnõ ꝓpͥcꝑatis
aut fructatio saipulctir in utił est sdi¬
pulatio.¶At gere ꝓpͥctarii si ips dño
aut fructuario stipiletur tecit stipula
marius. hoc casu nõ ⁊̃ obligĩtiotiis¬
I arcam ꝓmisi alicna inea dñs m¬
sulã crificauit anscipalãto exticta
sit  quesitum est respondi. s̃ aucnuiã
hominẽ ꝓmisi ⁊ is adnõ manuma
est. lib̾or nec admissum eit qd celsus ar¬

Expanded text:
stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit facto pro facto soluto liberationem lectio promissoris completur. Si servus fructuarius ex re fructuarii domino proprietatis aut fructuario stipuletur, inutilis est stipulatio: at ex re proprietarii si ipsi domino aut fructuario stipuletur, recte stipulaarius hoc casu, non etiam ‹obligationis›. Aream promisi alienam: in ea dominus insulam aedificauit: an stipulatio extincta sit, quaesitum est. respondi, si alienum hominem promisi et is a domino manumissus est, lib
Abbreviated transcription (Latin):
tam solm. qui negotia ciuis admimilr¬
ant. g̾ : s aut̾ qui prouitaliũ rex cu¬
ratores ułturores sant. ytalica negari
re dibuerant at̾atos uid̾i qrã quidam
ex collegis ꝑ crrorem plus debno. iub
soluentis aliam creditoris pignus. dislt¬
aheunis nam cumdebitor soluit pecu¬
niam inpetestait eius cẽ ꝯmemor are.
in quã causam solueret. Cum auit᷑¬

Expanded text:
ius administrant: eos autem, qui prouincialium rerum curatores uel tutores sunt, Italica negotia re debuerant, liberatos uideri, quoniam quidam ex collegis per errorem plus debito intuse debitoris soluentis, aliam creditoris pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam causam solueret: cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
cõpeg̾it. itueriit hic euĩ cademinaus
est quã it daturũ spopondisti ut uide¬
atur magis obluꝑano cessart quã ce¬
tincta e̾e . ¶homini aũt inanuituo si¬
uille fier nea iente dissolutã esse na¬
uem posuerit ut ialios usus aucit¬

Expanded text:
compegerit, teneri te: hic enim eadem nauis est, quam te daturum spopondisti, ut uideatur magis obligatio cessare quam extincta esse. homini autem manumisso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus c
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ aur tino dari sopulatꝯ sum. nrio ei¬
pite diminuto. facistas seligneitino nõ
int̃cidit. Quia ⁊ sic stipulari pessinnus
ri. Hamsi suriosi uł papilli ꝑ sona adiec¬
ta sit: itatitori is curatori pecumares¬
te dabitur. sicar ꝯditdĩs qno inplend̾¬

Expanded text:
 aut Titio dari stipulatus sum: Titio capite deminuto, facultas solvendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: ri?" Nam si furiosi vel pupilli persona adiecta sit, ita tutori vel curatori pecunia recte dabitur, si condicionis quoque implend
Abbreviated transcription (Latin):
tra debitor creditoris. adierit hcredutrẽ
aliquando prosolutõe cedit. Sifor
ardicum suũ ghenditare ixanet.
Aliquãdo cucriit ut manis obliga¬
no admone heretutns ꝯfirractur.
Namsi heres qui restiuerit gearebelli¬
ano heridititem fid̾i ꝯmissatio hi des
exntĩt uł mulier que ꝓtitio inceroca¬

Expanded text:
tra debitor creditoris adierit hereditatem. aliquando pro solutione cedit, si forcreditum suum ex hereditate retinet. aliquando evenit, ut inanis obligatio aditione hereditatis confirmetur. nam si heres, qui restituerit ex Trebelliano hereditatem, fideicommissario heres exstiterit, vel mulier, quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
ccõne. cum eo qui siĩnon defferait
pͥsentis corporis copiã facultatẽq si¬
gͥniticamus In lege atinea in pot̃¬
tatẽ dnĩ rem furfurã umisse uideti
et sienis uendicande potestatẽ ba¬

Expanded text:
one cum eo qui seruum non defendit, praesentis corporis copiam facultatemque significamus. in lege Atinia in potestatem domini rem furtiuam uenisse uideri, et si eius ui‹n›dicandae potestatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
punt s hita n si quid noĩ¬
ĩsingłis. contractib . łIam ħ
su̾abitar ꝙ ininicõ conuenit.
⁊ legem enĩ cctui dedit ex ce¬
pto eor ꝙ celsus putat nõ ui¬
sme culpa accidunt fuge snoꝵ
qui custodrri nõ solent rapine
tuimultꝰ incendia a quaꝵ i

Expanded text:
 si quid nominin singulis contractibus: nam hoc servabitur, quod initio convenit legem enim contractus dedit, excepto eo, quod Celsus putat non vasine culpa accidunt, fugae servorum qui custodiri non solent, rapinae, tumultus, incendia, aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
cõne quicꝙͣ intutandũ est ꝙͣ¬
uis obligõnũ canse pactõne pos¬
sunt ĩmstari ip̃o uire et ꝓpac¬
ti conuenti exceprõnem quia
atur pactõ uit̾ cos conuenit.

Expanded text:
utandum est, quamuis obligationum causae pactione possint immutari et ipso iure et per pacti conuenti exceptionem: quia atur actio, inter eos conuenit.
Abbreviated transcription (Latin):
uł. miegocus contrahendis alia
causa ħita est siosoꝵ alia eoꝵ qͥ
fati possut qnͣuus accum rei non
ĩtelligerent. Nam furiosus nlłm
transterre uoluit hroitatẽ.
paganis et testato et ĩ testato decessi¬
sse eaꝵ qr reꝵ naturast int̾ sepugna

Expanded text:
 negotiis contrahendis alia causa habita est furiosorum, alia eorum qui fari possunt, quamuis actum rei non intellegerent: nam furiosus nullutransferre uoluit hereditatempaganis et testato et intestato decessisse: earumque rerum naturaliter inter se pugna
Abbreviated transcription (Latin):
ab̃o.iqua pena est misicta est
Si qua multa est pena est ¶Pauł u
dissimilitudo ex hec quo apparet qd
de pena prouccacõ nõ est sumil atq.
eĩ uictus quis est eius maleficii cmꝰ¬
quoe eaꝵ rerum dissimilitudo apparer
potent qr pene certe singuloꝵ ptcõ¬
rũ sunt mulcte ccͣ. quia eius uidicis
pot̾as ẽ qmͣ tam dicati nisi cũ lege est
enim ed iĩ causa parantur. nõ quo e¬
des ꝓficiantur. Iem lab̾o ait ꝓpͥhetoꝵ¬

Expanded text:
qua poena est, multa est: si qua multa est, poena est.Paulus: dissimilitudo ex hoc quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul atque enim uictus quis est eius maleficii,quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit, quia poenae certae singulorum peccatorum sunt, multae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est enim aedium causa parantur, non quo aedes perficiantur. idem Labeo ait.Pro
Abbreviated transcription (Latin):
ipa tegendi cã poneretur ccͣ. eẽ. Ui¬
duam non solum eam que aliqũ nuy¬
ta fuisset s eam quo mułbem quibi¬
rum nõ habuisset applłari ant: labeo
quia uidua sic dcã est ꝯiͣ necors nesanꝰ
qui sine corde aut sanitate fcam̃ siłr

Expanded text:
i tegendi causa poneretur, contra esse. 'Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors, uesanus, qui sine corde aut sanitate esset: simi
Abbreviated transcription (Latin):
quor casu contrabentes senciant
tum eo pacto ut. millo caũ reman¬
ent dos apd̾ maritũ quĩtus mucio
ea sunt queterra nõ tenentur q̃qr
oꝑe structili t̾ͥritorio ue ñ continẽ¬
alum nanis parcẽ ẽẽ artemonem
uis hr᷑ arcemone aut̃ mag̾. ad di¬
tum et ĩ missum hoc int̾eẽ ait labo

Expanded text:
que casu contrahentes senti‹r›ent, tum eo pacto, ut nullo casu remaneret dos apud maritum. 241 Quintus Mucius ea sunt, quae terra non tenentur quaeque opere structili tectorioue non continealum nauis esse partem, artemonem uis habetur: artemo autem magis adiectum' et 'immissum' hoc interesse ait
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ potestate patris eẽ aut morte aut
ac ꝑ ħ sn̾are nec octidere solent. In¬
cola est qui ĩ aliqmͣ regionẽ domitili
uati homĩs er quo ꝯmod̾ ad singulos
gistratus extraordinariũ ꝑuerit ad¬
ĩuirio cum colone deducerent᷑ de ci
lii pnͣ. grã conscribit solitasit. EUrbs
ab urbo appllãta est urbare ẽ aritro
d̾ funte ⁊ narusait urbũ applłari
curuaturam antri ꝙ inurbe ꝯdenda.
ad hiberi solet. Opid̾ ab opodr̃ ꝙ¬

Expanded text:
is potestate esse aut morte aut ac per hoc seruare nec occidere solent. 'Incola' est, qui aliqua regione domiciliumuati hominis, ex quo commodum ad singulos gistratus extraordinarium peruenit. 'Adinitio, cum coloniae deducerentur, decilii publici gratia conscribi solita sit. 'Urbs' ab urbo appellata est: urbare est aratro definire. et Uarus ait urbum appellari curuaturam aratri, quod in urbe condenda adhiberi solet. 'Oppidum' ab ope
Abbreviated transcription (Latin):
auł. a te culpe finis est. nõ intelli¬
gere id ꝙ om̃s ĩ telligunt. amicoᷤᷤ
appllare debemus nõ leni noticia cõ¬
umictos. si quib fuerint uira cum
patre famił houestis familiaritatis

Expanded text:
um.Latae culpae finis est non intellegere id quod omnes intellegunt. 'Amicos' appellare debemus non leui notitia coniunctos, sed quibus fuerint in iura cum patre familias honestis familiaritatis
Abbreviated transcription (Latin):
rius scabit ¶Uencem apd̾ antiꝗõ
earħitam que cum uxor nõ eẽt cũ
aiquo tñ uiuetat qm̃nũc u̾o nemi¬
ne amicam panio honestiore concui¬
binam apuars E anis. factus
ilibio .x. deiure papiamo scrib pe¬
licem nũc dlgo apłiau que cũeo
ciu utor sitr corpus misceri insau¬
osdam eara que utoris loco sinemi

Expanded text:
rius scribit 'pellicem' apud antiquos eam habitam, quae, cum uxor non esset, cum aliquo tamen uiuebat: quam nunc uero nomine amicam, paulo honestior‹e› concubinam appellari.Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc uolgo uocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxo
Abbreviated transcription (Latin):
sepe et nepotes accipi multiphariam
tem suũ br̃dẽ relĩquid pret̾ ħ omĩa
parentes.pios: qui libor ꝓroccea¬
dorumaso. ⁊ uoto upxores dicunt fili¬
oꝵ applłone. om̃s qui ex nob̾ descendt̃¬
nõ contum. Necem̃ diaciore noĩepos¬

Expanded text:
saepe et nepotes accipi multifariam tem suum heredem reliquit.Praeter haec omnia parentes pios, qui liberorum procreandorum animo et uoto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt cont
Abbreviated transcription (Latin):
arc̾.  rugem pro reddituapp¬
lłari nõ solũ ꝙ frumetis aut le¬
guminib uer̃ et. ꝙ exuino ⁊ si¬
liuis. cedius. cretifodinis. lapidi¬
ticius capitur. Iuł. scribit. ftu¬
ges om̃s eẽ quib homo uescatur:
fruges pociuis. dici quia nõ ansta
bum posso̾nis sig̃cat. sicut ĩ eo.
qͥ possõnes suas legasset respon

Expanded text:
. 'Frugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut leguminibus, uerum et ex uino, siluis caeduis, cretifodinis, lapidicinis capitur, Iulianus scribit. 'fruges' omnes esse, quibus homo uescatur, fruges potius dici, quia non aristabum 'possessionis' significat: sicut in eo, qui possessiones suas legasset, respon
Abbreviated transcription (Latin):
ficat ĩcipere deb̾i pectunia. ueniredi¬
em significat eutli diem uenisse quo
te ad huccondcõne. Es auenũ est
ꝙ nos alns debemus. es suũ est ꝙ alis
nobis debent. lata culpa est. nĩmia
teiuris offo quia s spõte prantitr. Er
sinõ p̾stentur. nitia rep̾hensio ẽ ⁊ sipͥ¬
startur. plerim. laus in est. S Nit¬

Expanded text:
ficat incipere deberi pecuniam: 'uenire diem' significat eum diem uenisse, quote adhuc condicione. 'Aes alienum' est, quod nos aliis debemus: 'aes suum' es‹t›, quod alii nobis debent. 'Lata culpa' est nimiate iuris officiis et sponte praestantur: quae si non praestentur, nulla repraehensio est et, si praestentur, plerumque laus in
Abbreviated transcription (Latin):
entur. ut de hom̃ib cractis ⁊iii. tõꝵ.
rartor I t̃ inredibitoria si detior res
reddatur emꝑtoris oꝑa aut familie ciꝰ
et ĩ terdc̃o und̾ .iii. stimilie applło os¬
qͥuos ꝯp̾hendit. s etifilis continet᷑¬
ibid. t applłatur familia płum
ꝑsonar que ab einsdem ultimige¬
nitoris sag̾ume ꝓficistunt᷑ Sicuti
dicimus famuiliã uilia qr a fonte qͥ¬

Expanded text:
entur: ut de hominibus coactis et ui bonorum raptorum, item redhibitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appuos comprehendit. sed et filii continentur.Item appellatur familia plurium personarum, quae ab eiusdem ultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam, quasi a fonte q
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾. placet ꝙ inc̾tus sit cã para¬
tũ est tantum contineri. Idem de
sin cã parati eeñt. u trum dispen¬
satores insinarii uillici atrienses
textores oꝑarii quo rustici qui a¬
groꝵ colendorum cã haberentur
et quib agas pat̾ famił. fructus
caperet quib se tolleraret omnes
utereturn ĩo emissi ut uenderet
⁊ sibi uid̾i eos demũ usus sui causa
patrẽ famił hr̃e qui ad euis cor¬
pus tuendum atq ip̃ius. Cultũ
spositi destinatiꝙ eeñt quo ĩgn̾e
nictores cubicularii octiministra¬
tores atq alii qui ad eins modix
sum parati eent numantur.¬
pueros applłaremiis alt̾am cũ
pnerũ contrarionorẽ puelle di¬
ceremus t̾ciam: cum etatem pue¬
rilem monstraremus

Expanded text:
s sui causa paratum est, tantum contineri. itemque de sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, operarii quoque rustici, qui agrorum colendorum causa haberentur, ex quibus agris pater familias fructus caperet, quibus se toleraret, omnesuteretur, neque ideo emisset, ut uenderet? et sibi uideri eos demum usus sui causa patrem familias habere, quid ad eius corpus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum parati essent, nume‹rpueros appellaremus: alteram, cum puerum contrario nomine puellae diceremus: tertiam, cum aetatem puerilem demonstraremus
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ sun iuris effectus ꝓpͥam familiã ht̃¬
¶ Cominum iur̃ fanuliam dicinut
buntur qui ex eadem domo ⁊ gente
ꝓditi sunt. Seruientiũ quo solemꝰ
applłare famtił. ut in edcõ p̾ͥcoris ostẽ¬
dimus sub titulo defintis ubi pretor
loguitur defamilia publicanorum
S i nõ om̃s su̾i. s corpus ꝙ dam ser

Expanded text:
hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus buntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt.Seruitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes serui, sed corpus quoddam ser
Abbreviated transcription (Latin):
corpiscimusdam singnificacõm quod
aut uire ꝓprio ipõrum aut eciam om¬
uni uniu̾se crgnacõnis continetur Ie¬
re ꝓprio familiam dicuis płres ꝑso¬
nas. quesĩt subimins potateaut na¬
tura aut inre subiecte it puta patr

Expanded text:
m significationem, quod aut iure proprio ipsorum aut communi uniuersae cognationis continetur. iure proprio familiam dicimus plures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, ut puta patre
Abbreviated transcription (Latin):
bitur nichil ⁊ nicħ ⁊ si prior pars qͣ
scroptam est: ut optumis matumis¬
q sit. lib̾m ẽẽ sigcat. eo ꝙ si post̾ior
ꝑs adiecta nõ eet̃ lib̾m p̾stare debere
tñ ĩ fi̾ore patte satis me liberatũ¬

Expanded text:
bitur nihil, etiamsi prior pars, qua scriptum est 'ut optimus maximusque sit' liberum esse significat eoque, si posterior pars adiecta non esset, liberum praestare deberem. tamen inferiore parte satis me liberatu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. n lege censoria portus ci¬
cilie ita icuptũ erati snos quos do¬
mũ quis ducet suo usu prohusi
portoriũ ne dato quebatur siquis
asicilia sũos romã mitteret fundi
ĩstiuendi cã utrũ prohus hom̃ib
poctoriũ deberet. nec ire respondidu

Expanded text:
m.In lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret fundi instruendi causa, utrum pro his hominibus portorium dare deberet nec ne. r
Abbreviated transcription (Latin):
quia uitamĩ predum non lccus fa¬
cit. s materia. ꝑ rouid̾ ortos euissi
qui sunt ĩ edificiis constituti. dicẽ¬
dimest urbanoꝵ applłone contini.
Plane si płrim ortu ĩnredditu sũt
uineariĩ forteuł etiam olitoriima¬
eum ꝯui nõ est eolocoin quo petit᷑
nõ eium trans mare ab sentem desid̾¬
annis etisi forte extra continencia
urbis sit ab est Cetim us ad conti¬
nẽtia non ab eẽ indebitur sinõ la¬
stib captus est. s qui alatronib¬

Expanded text:
edium non locus facit, sed materia. proinde hort‹o›s quoque, si qui sunt in aedificiis constituti, dicendum est urbanorum appellatione contineri. plane si plurimum horti in reditu sunt, uinearii forte uel etiam holitoriieum, qui non est eo loci, in quo loco petitur: non enim trans mare absentem desideramus: et si forte extra continentia urbis sit, abest. ceterum usque ad continentia non abesse uidebitur, si non lastibus captus est, sed qui a latronib
Abbreviated transcription (Latin):
ntir diucrtium et repudiũ ħ int̾¬
est ꝙ repudiari. ⁊ futurũ matrimo¬
nũ rotest. ¶Non recte aũt sponsa di¬
uertisse d̃ qd̾ diuorciũ ex eo dcm̃ ẽ
ꝙ ĩ diuisas partes emit qui disdedt̃.¬

Expanded text:
nter 'diuortium' et 'repudium' hoc interest, quod repudiari etiam futurum matrimonium potest, non recte autem sponsa diuortisse dicitur, quod diuortium ex eo dictum est, quod in diuersas partes eunt qui disced
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt suousu ducere Igi querisol ut
rum uͥquisq ħitaret siue ĩ prouĩ¬
cia sine ĩytalia a dũ taxat ĩsua q
patria: domus ẽẽrecte dicetur. s
de ea re constitutũẽe eam domũ

Expanded text:
et 'suo usu ducere'. igitur quaeri soleret, utrum, ubi quisque habitaret siue in prouincia siue in Italia, an dumtaxat in sua cuiusque patria domus esse recte dicetur. sed de ea re constitutum esse eam domum
Abbreviated transcription (Latin):
protimus agnatus. et solus hecur¬
Si quis ita intestamento scripsitisi
quid filio meo acciderit damar sũus
mens lib̾ esto mortuo filio dama libꝰ
erit lices eñi accidetiti eti unus sec
mlgi sermnorie ⁊ mors significat

Expanded text:
proximus' adgnatus et solus habetur.Si quis ita in testamento scripserit 'si quid filio meo acciderit, Dama seruus meus liber esto', mortuo filio Dama liber erit. licet enim 'accidunt' et uiuis, sed uulgi sermone etiam mors significat
Abbreviated transcription (Latin):
diem .x. kalendarũ. eq enĩ utro qi
sermone. undecimis dies sig̾catur.
Falsum ẽ eara peperisse cui mor¬
mortis eius aliquid fiat ip̃e quo
dies quo quis mortuus munatur.¬

Expanded text:
diem decimum kalendarum": neutro enim sermone undecim dies significantur. Falsum est eam peperisse, cui mormortis eius aliquid fiat", ipse quoque dies, quo quis mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
dem.  ertouittus: continẽt᷑
que esui. potui. tultuiq corꝑis
qͣideq ad uiuend̾ homini nccĩa
sunt.estem quo uictus ha¬
randi ue corporis nr̃i grã utim.
ca applłone sigͥcantur.
lp̃ I nstratũ om̃e uestimen¬
tũ contini ꝙ instratur. labo̾ ait
m enĩ dubiũ est quĩ stragulaue
stem accipiamus ñstra gulam ĩ
stratũ omnẽ. st̃głam uestem.
temus eam: que ĩdomo boneste
uiuit. Matrem eñi eĩ famił
d cetis feminis mores discernũt
at seꝑarant. ¶ Proinde nich ĩt̾¬
erit mipta sit aniudua. ingen¬
ua sit. an libertina. Nam neq
nuptic ni natales: facumt ma¬
trem famuł. S boni mores.

Expanded text:
ictus' continentur, quae esui potuique cultuique corporis quaeque ad uiuendum homini necessaria sunt. uestem quoque uictus harandiue corporis nostri gratia utimur, ea appellatione significantur.In 'stratu' omne uestimentum contineri quod iniciatur Labeo ait: neque enim dubium est, quin stragula uesstem accipiemus non stragula‹m›, in stratu omnem stragulam uestem. bemus eam, quae non inhoneste uixit: matrem enim familias a ceteris feminis mores discernunt atque separant. proinde nihil intererit, nupta sit an uidua, ingenua sit an libertina: nam neque nuptiae neque natales faciunt matrem familias, sed boni mores.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem  nos bostes appłłamus eos ue¬
adscẽnemudicantes cũ quib bestil
eet̃ ¶ lccuplex est qui satis ytoneeht̃
ꝓmagnitudine pei qm actor restitu
nõ eos d̾ tarat ꝙ tigna dolant. Set¬

Expanded text:
 nos hostes appellamus, eos ueadiectionem indicantes cum quibus bellum esset. 'Locuples' est, qui satis idonee habet pro magnitudine rei, quam actor resti tunon eos dumtaxat, qui ‹t›igna dolarent, se
Abbreviated transcription (Latin):
hodie peccuniaria ẽ. Pena aũt̃ nõ
tm̃ pecumiaria uer̾ capitis ⁊ existiã¬
cõmis irrogarisolet. ⁊ maicta quidẽ
exarbito eius uenit qui miaccam
ta est. magr̃atus solos ⁊ presides
ꝓĩciaꝵ posse mulgam dicere mã¬
datis ꝑmissum est ¶ Benam qũt u¬
misquis intigare potest cui tͥminis

Expanded text:
hodie pecuniaria est: poena autem non tantum pecuniaria, uerum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam ta est: magistratus solos et praesides prouinciarum posse multam dicere mandatis permissum est. poenam autem unusquisque inrogare pot
Abbreviated transcription (Latin):
nic applione contineti. nemo ẽ qui
et accessionem et decessionemĩse
dinarias pͥsetuciones puto contiu̾
ut puta fidei ꝯmissoꝵ ⁊ si qͥ alie
suuit᷑ que nõ hañt iur̾ ordmarii

Expanded text:
atione contineri nemo est qui et accessionem et decessionem in se dinarias persecutiones puto contineri, ut puta fideicommissorum et si quae aliae sunt, quae non habent iuris ordinarii
Abbreviated transcription (Latin):
Ortus applłatus est conclusus lccus
quo importantur mertes. ⁊ inde expor¬
tantur eaq nicħomiꝰ stacõ ẽ con¬
ddusa atq munita inde aꝑgiportũ
fumdꝰ. s porcõ aliqua tundi. fundͦ
ant̃ integrum ẽ aliquid et plerutu¬
fund̾ sine uilla accipimus. Cetura
fundꝰ dici si fundi a̾nno eũ huĩmꝰ¬
s nr̃a affectõ et quel porcõ fundi.
pot̾ut fundus dici: suam hor con¬
stituerimus. Nec iso et fundꝰ lecꝰ
constitui pot. Nam si eũ aliĩ ad¬
uĩx̾imus fundo lctꝰ fundi efficiet᷑¬
¶lcci applłone nõ solumadrusti¬
ca uerum adurbana quor p̾dia ꝑ¬
tinere. labeo scribit. s fundꝰ qd̾
suos ht̃ fines ¶Locus uero lat̾e pot̃
quatenus decimetur et dffimat᷑.¬
duni ⁊̃ repromissio contineb itur
qua contentus fuit is cui satisdacõ
debebatur. G auis.
cia constant sigͥficatur.

Expanded text:
ortus' appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque munita. inde 'angiportum' fundus, sed portio aliqua fundi: 'fundus' autem integrum aliquid est. et plerumque sine uilla 'locum' accipimus: ceterumfundus dici, si fundi animo eum habuimstra affectio: et quaelibet portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur.Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pertinere Labeo scribit.Sed fundus quidem suos habet fines, locus uero latere potest, quatenus determinetur et defirdum etiam repromissio continebitur, qua contentus fuit is, cui satisdatio debebatur. Gaius licia constant, significatur.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum qͦmodo int̾p̾taris. Utr̃ ere
alieno. de ducto an extante: ꝓculus
cum dotem quis ira promuisit cum
potuero. t doti erunt centum eisti¬
mo ad id ꝙ actum est int̾ptacoẽ
redigendam eẽ .I. Iam qui amibig
sigc̃antur sencus. ¶ Proprius ẽ tñ
ut ħ eum sens isse existanẽ deducto
poto. que int̾pretatõ mag̾.accipien¬
da est suta ꝓmissum est cũ ꝯmodũ
enit hoc est cũ sñ incõmodo eo pot̾o¬

Expanded text:
bum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante?Proculus: cum dotem quis ita promisit: 'cum potuero, doti tibi erunt centum', existimo ad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambignificantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem 'deducto potero': quae interpretatio e‹o› magis accipienda est, si ita promissum est 'cum commodum erit', hoc est 'cum sine incom
Abbreviated transcription (Latin):
aut dies. aut nox est. quorum posito
altero noc̃e est tolli. alterimꝰ temsb̾¬
lato altero: ponitur alt̾m it a simili
sigͥficacõne u̾bum pt̃ ẽẽ subdisuntit¬
tum̃. ¶ Sub disunctiu aut gnͣast.
ueluti cum dicimꝰ aut sedet aut
inis gnis est cum ex positis finib ita
nõ potest neutrum ẽẽ ut possit u

Expanded text:
aut dies aut nox est', quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione uerbum potest esse subdisiunctiuum. subdisiunctiui ut dies aut nox est', quorum posito ueluti cum dicimus 'aut sedet aut rius generis est, cum ex propositis finibus ita non potest neuter esse, ut possit u
Abbreviated transcription (Latin):
sis febrnarii atcribuit. Gruĩtꝰ.
nuicius mensis aut̾ inter kalaris
eas q ytalie cõĩncte suntant pu¬
tagalliam et ꝓũciam siciliã
mag. int̾ continentes accipere noᷤ
oportet que modico freto abita¬
ba dinidunt᷑. Instrumentoꝵ app¬
difficile erit seperare: Q̾ em̃ ꝓprie¬

Expanded text:
sis Februarii adtribuit Quintus Mucius.Mensis autem intercalaris eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galliam: sed et prouinciam Siciliam magis inter continentes accipere nos oportet, quae modico freto Italia diuiditur. 'Instrumentorum' appdifficile erit separare: quae
Abbreviated transcription (Latin):
qm ncc̃e fu̾at ¶Item dectrinã pue
carere. ĩ his impensis: ⁊ pͥstinũ et
horreum insule dotali ad lectum
plerũ dicimus. Uoluptarie st̃.
q̃ͥ spem̃ dum taxat exornant nõ
⁊ fcuctum augent ut sinit uiri
Ingenerali peticõne lega¬
oꝵ ĩ dare libertates continentur
ftm̃ restituat᷑. ⁊ dampnũ datum
actor consequi dt̃. rIam uerbo resti¬
tucõnis oĩs utilitas actoris contine
¶Sicuti econtͣrio minꝰ solutũ uidet᷑¬

Expanded text:
m necesse fuerat, item doctrinam puercarere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. "Voluptariae" sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sint virigenerali repetitione legatorum etiam datae libertates continentur factum restituatur", etiam damnum datum actor consequi debet: nam verbo "restitutionis" omnis utilitas actoris continetsicuti ex contrario "minus" solutum videt