comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legitimas uidaica consuetudine retinen¬
do. & agendo ñ se inimicũ legis ꝓphisq
monstratet : absit ut m̃dacit̃ eum fecis¬
se credamus. De hac quippe re satisẽ.
eiꝰ nota sententia. qua fuerat constitu¬
tum nec uidõs quitunc in xꝑ̃m crede¬
bant phibendos eẽ pat̃nis traditionib.
nec ad eas gentiles. cum xp̃iam fierent
eẽ cogendos: Ut iia sacramenta quę
duuntuus precepta eẽ constaret. ñ tan¬
quam sacrilegia fugerent᷑. nec tamen
putarentur. Sic necessana. iam nouo
testam̃to reuelato. tanquam sine his. quicũq
conuerterentur ad dm̃ salui cẽ non possent.
Erant enim qui hoc putabant. atq p̃lica¬
bant: quamuis iam receptoxꝑ̃i engłio.
Et eis simulate consenserant petrus & bar¬
nabas:. Idõq cogebant gentes uidatzare.
Id erat enim cogere. sic ea necessaria pdi-¬
care: tanquam & recepto eugłio nulla
sine illis salus eẽt inxꝑõ. Hoc error quo¬
rundã putabat: hoc timor petri simula¬

Expanded text:
legitimas iudaica consuetudine retinenlegitimas iudaica consuetudine retinendo et agendo non se inimicum legi prophetisque monstraret, absit, ut mendaciter eum fecisse credamus. de hac quippe re satis est eius nota sententia, qua fuerat constitutum nec iudaeos, qui tunc in Christum credebant, prohibendos esse a paternis traditionibus nec ad eas gentiles, cum christiani fierent, esse cogendos, ut ilia sacramenta, quae diuinitus praecepta esse constaret, non tamquam sacrilegia fugerentur nec tamen putarentur sic necessaria iam nouo testamento reuelato, tamquam sine his quicumque conuerterentur ad deum salui esse non possent. erant enim qui hoc putabant atque praedicabant, quamuis iam recepto Christi euangelio. et eis simulate consenserant Petrus et Barnabas ideoque cogebant gentes iudaizare. id erat enim cogere, sic ea necessaria praedicare, tamquam et recepto euangelio nulla sine illis salus esset in Christo. hoc en-or quorundam putabat, hoc timor Petri simula
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicã. cur istamͥ uideat᷑ triꝑtita ratiodis¬
putandi aduersus eos. qui patronas m̃da¬
ciis suis scripturas uolunt adhi bere diui¬
nas: ut prius ostendamꝰ ñ nulla que ibi
putant᷑ eẽ m̃dacia ñ eẽ quod putattur.
si recte intelligantur. Deinde siqua ibi m̃¬
dacia manifesta sunt imitanda ñ esse.
Tercio contra om̃s om̃iũ opiniones. quib
uidetur ad uiri boni officiũ ꝑtinere a¬
liquando mentui. om̃imͦ tenendũ. indo¬
ctrina religionis nullomͦ eẽ m̃tiendum:
quandoquidẽ illa petri. & banabe si¬
mulatio. qua gentes iudaizare cogebãt.
ierito rep̃hensa atq correpta ẽ: & ne tẽ
noceret. & ne posteris adimitandũ ua¬
lerct. Cum enim uidisset apłs paulus.
quia ñ tecte ingrediuntur ad ueritatem
engłii: dicit petro coram om̃ibus: situ
cumsis uids gentilit̃. & ñ uidaice uiuis.
quomͦ gentes cogis iudaizare: id aut̃ qͦd
ipse fecit. ut quasdam obseruationes

Expanded text:
ut dicam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disut dicam, cur ista mihi uideatur tripertita ratio disputandi aduersus eos qui patronas mendaciis suis scripturas uolunt adhibere diuinas: ut prius ostendamus nonnulla, quae ibi putantur esse mendacia, non esse quod putantur, si recte intellegantur; deinde si qua ibi mendacia manifesta sunt, imitanda non esse; tertio contra omnes omnium opiniones, quibus uidetur ad uiri boni officium pertinere aliquando mentiri, omni modo tenendum in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum. quandoquidem illa Petri et Barnabae simulatio, qua gentes iudaizare cogebant, merito reprehensa atque correcta est, et ne tunc noceret et ne posteris ad imitandum ualeret. cum enim uidisset apostolus Paulus, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixit Petro coram omnibus: si tu, cum sis iudaeus, gentiliter et non iudaice uiuis, quomodo gentes cogis iudaizare? id autem quod ipse fecit, ut quasdam obseruationes
Abbreviated transcription (Latin):
nam cum ei pat̃ dixisset quis es tu fili. il¬
le respondit. Ego sũ. esau. primo genitꝰ
turis hoc si referatur ad duos illos ge¬
minos: m̃dacium uidebitur. Si aũt adilld
ꝓpt̃ quod significandũ ista gesta dicta
conscripta sutnt. ille ẽ intelligendus
incorpore suo. quod ẽ eius eccłia quide
hac re loquens ait: cum uideritis ha¬
braham. & ysaac & iacob. & om̃s pro¬
phetas integno dĩ. uos aut̃ expelli fo¬
ras: & uenient aboriente. & occidente
& aquilone & austro. & accũbent in
regnodĩ. & ecce sunt nouissimi qui
erant primi. & sunt primi quierant
nouissimi. Sic enim quod ammͦ minor
maioris primatũ frater abstulit. atq in
se transtulit frĩs. Cum igit᷑ tam uera tamq
significentur ueracit: quid hic debet putã¬
ri fictum dictumue m̃daciter : cum enĩ
que significant᷑. non utiq sunt inueritait
s sunt seu p̃terita. seu p̃sentia. seu futura:
ꝓculdubio uera significatioẽ. nullumq

Expanded text:
nam cum ei pater dixisset: quis es tu, fili? ilnam cum ei pater dixisset: quis es tu, fili? ille respondit: ego Esau primogenitus tuus. hoc si referatur ad duos illos geminos, mendacium uidebitur; si antem ad illud propter quod significandum ista gesta, dicta, conscripta sunt, ille est intellegendus in corpore suo, quod est eius ecclesia, qui de hac re loquens ait: cum uideritis Abraham, Isaac et Iacob et omnes prophetas in regno dei, uos autem expelli foras; et uenieet austro et accumbent in regno dei. et ecce sunt nouissimi qui erant primi, et sunt primi qui erant nouissimi. sic enim quodam modo minor maioris primatum frater abstulit atque in se transtulit fratris. cum igitur tam uera tamque significentur ueraciter, quid hic debet putari factum dictumue mendaciter? cum enim quae significantur non utique non sunt in ueritate, sed sunt seu praeterita seu praesentia seu futura, procul dubio uera significatio est nullumqu
Abbreviated transcription (Latin):
scentibus. qđ his modis obscurantur: sed
cõm̃dantur magis. ut quasi subtracta de¬
siderentur ardentius. & inueniantur
desiderata iocundius: tam̃ uera ñ falsa
dicuntur: qm̃ uera ñ falsa significantur
seu uerbo seu facto que significant᷑ enum:
utiq ipsa dicuntur. Putantur aut̃ men¬
dacia. qm̃ ñ ea que uera significantur di
cta intelliguntur: s ea que falsa suit.
dicta ẽẽ credẽntur. Hoc ut exemplis fiat
planius. id ipsũ quod iacob fecit atten¬
de. Hedinis certe pellibus: m̃bra conte¬
xit. Si causam proximam requiramus.
m̃titũ putabimus. Hoc enim fecit: ut
putaretur eẽ qui ñ erat. Si autem hoc
factum ad illud ꝓpt̃ quod significan¬
dum reuera factumẽ referat᷑: ꝑ hedi¬
nas pelles peccata: ꝑeum uͦ quieis se o¬
peruit. ille significatus ẽ. qui ñ sua.
s aliena peccata portauit. uerax gͦ sig¬
nificatio. nullom᷑ m̃daciũ recte dicipo¬
test. Ut aũt in facto. ita & in uerbo

Expanded text:
scentibus, quod his modis obscurantur, sed scentibus, quod his modis obscurantur, sed commendantur magis, ut quasi subtracta desiderentur ardentius et inueniantur desiderata iucundius. tamen uera, non falsa dicuntur, quoniam uera, non falsa significantur seu uerbo seu facto. quae significantur enim, utique ipsa dicuntur. putantur autem mendacia, quoniam non ea qucta intelleguntur, sed ea quae falsa sunt dicta esse creduntur. hoc ut exemplis fiat planius, id ipsum quod Iacob fecit attende. hedinis certe pellibus membra contexit. si causam proximam requiramus, mentitum putabimus; hoc enim fecit, ut putaretur esse qui non erat. si autem hoc factum ad illud propter quod significandum re uera factum est referatur, per hedinas pelles peccata, per eum uero qui eis se operuit ille significatus est qui non sua, sed aliena peccata portauit. uerax ergo significatio nullo modo mendacium recte dici potest. ut autem in facto, ita et in uerbo.
Abbreviated transcription (Latin):
antib nominatũ est. Dictum ẽ enĩ. quod
benedixerit regi: hoc ẽ maledixerit. hi
om̃s modi locutionum mdacia puca¬
buntur. si locutio uel actio figurata ĩ m̃¬
dacio de putabitur. Si autem ñ ẽ men¬
dacium. quando ad intelligentiam ue¬
ritatis aluid ex alio significantia refe¬
runtur: ꝓ fecto ñ solum id quod fecit
aut dixit iacob patri ut benediceretus.
s neq illud qđ ioseph uelut illudẽdis
locutus ẽ fr̃ibus. nec quod dauid simu¬
lauit insaniam. nec cȩtera huiꝰmodi
m̃dacia iudicanda sunt: s locutiones
actionesq ꝓpheticȩ. adea que uera st̃
intelligenda referende. Que ꝑpt̃ea fi¬
guratis uelut amictib obteguntur.
ut sensum pie querentis exerceant: & ne nu¬
da ac prompta uilescant. Quam uis quȩ
alus locis aꝑte acmanifeste dicta didici¬
mus. cum ea ipsa deabditis eriuintur.
quodam mͦ in nr̃a cogitatione renouant᷑:¬
& renouata dulces cuit. Nec inuidentur di¬

Expanded text:
antibus nominatum est. dictum est enim, quod antibus nominatum est. dictum est enim, quod benedixerit regi, hoc est maledixerit. hi omnes modi locutionum mendacia putabuntur, si locutio uel actio figurata in mendacio deputabitur. si autem non est mendacium, quando ad intellegentiam ueritatis aliud ex alio significantia referuntur, profecto non solum id quod fecit aut dixit Iacob patri, ut benediceretur, sed neque illud quod Ioseph uelut inludendis locutus est fratribus nec quod Dauid simulauit insaniam nec cetera huius modi mendacia iudicanda sunt, sed locutiones actionesque propheticae ad ea, quae uera sunt intellegenda, referendae. quae propterea figuratis uelut amictibus obteguntur, ut sensum pie quaerentis exerceant et ne nuda ac prompta uilescant. quamuis quae aliis locis aperte ac manifeste dicta didicimus, cum ea ipsa de abditis eruuntur, quodam modo in nostra cognitione renouantur et renouata dulcescunt. nec inuidentur di
Abbreviated transcription (Latin):
calumpniã: ita ut & ipsa quȩ appellat᷑
metaphora. hocẽ de re ꝓpͥa ad rẽ ñ pro¬
priam uerbi alicuius usurpata trans¬
latio posset ista racione mencdacium
nuncupari. Cum enim dicimus fluctu¬
are segetes. gẽmare uites. floridam iuuẽ¬
tutem. niueam caniciem. proculdubio
fluctus. gẽmas. florem. niuẽ. quia inhiꝰ
reb non inuenimus. in quas hec u̾ba
aluinde transtulimus. ab istis m̃dacia
putabuntur: et petra xꝑ̃e. & corlapi¬
deum udeorum. Ita leo xꝑ̃c. & leo di¬
abolus: & innumerabilia talia dice ntur
eẽ m̃dacia. quid quod hec tropica locutio
usq adeam ꝑuenit que appellat᷑ anti¬
frasis: ut dicatut habundare quod ñẽ.
dicatur dulce quod acidum ẽ. lucus qd
non luceat. Parce quod ñ parcant: uinde
illud est. inscripturis scĩs. siñ in faciem
benedixerit tͥ quod diabolus ait dnõ
de scõ iob. & intelligit᷑ maledixerit. qͦ
ubo & nabuthei fictum crim̃ acalũpni¬

Expanded text:
calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur calumniam, ita ut et ipsa quae appellatur metaphora, hoc est de re propria ad rem non propriam uerbi alicuius usurpata translatio, possit ista ratione mendacium nuncupari. cum enim dicimus "fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, niueam canitiem", procul dubio fluctus, gemmas, florem, niuem quia in his rebus non inuenimus, in quas haec uerba aliunde transtulimus, ab istis mendacia putabuntur. et petra Christus et cor lapideum iudaeorum, item leo Christus et leo diabolus et innumerabilia talia dicentur esse mendacia. quid? quod haec tropica locutio usque ad eam peruenit, quae appellatur antiphrasis, ut dicatur abundare quod non est, dicatur dulce quod acidum est, lucus, quod non luceat, parcae, quod non parcant. unde illud est in scripturis sanctis: si non in faciem benedixerit tibi, quod diabolus ait domino de sancto Iob et intellegitur <maledixerit>. quo uerbo et Nabuthei fictum crimen a calumni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tam̃ deseruit᷑ discipłos suos. ꝓpter
hoc significandũ futurum diunitus
factum: ad presens illud ẽ. humanitus
fictum: & idõ significatio uerax in illa
ẽ fictione premissa: quia in hac ꝑfecti¬
one illius ẽ signi ficationis ueritas sub¬
secuta: ille igitur cõm̃dat xꝑ̃m m̃titũ eẽ
fingendo: qui negat eum quod signifi¬
cauit impleuisse faciendo. Nonẽ gͦ m̃¬
dacium cum silendo abscondit᷑ uerũ:
s cum loquendo promitur falsum. Ia¬
cob aũt qͦd matre fecit auetore. ut pa¬
trem fallere uideret᷑. sidiligent̃. & fide¬
lit̃ attendatur ñ ẽ m̃daciũ s miste¬
rium quȩ si m̃dacia dixerimꝰ : omnes
etiam parabolȩ ac figure significan-¬
darum quarumq rerum. que ñ ad
proprietatem accipiendȩ sunt. s in eis
aluid ex alio ẽ intelligendũ. dicentur et̃
mendacia: quod absit omnino. Nã qui
hoc putat. tropicis etiam tam multis
locutionib om̃ib pot̃ hanc importare

Expanded text:
non tamen deseruit discipulos suos. propter non tamen deseruit discipulos suos. propter hoc significandum futurum diuinitus factum ad praesens illud est humanitus fictum. et ideo significatio uerax in illa est fictione praemissa, quia in hac profectione illius est significationis ueritas subsecuta. ille igitur contendat Christum mentitum esse fingendo, qui negat eum quod significauit implesse faciendo. Non est ergo mendacium, cum silendo absconditur uerum, sed cum loquendo promitur falsum. Iacob autem quod matre fecit autrem fallere uideretur, si diligenter et fideliter adtendatur, non est mendacium, sed mysterium. quae si mendacia dixerimus, omnes etiam parabolae ac figurae significandarum quarumque rerum, quae non ad proprietatem accipiendae sunt, sed in eis aliud ex alio est intellegendum, dicentur esse mendacia: quod absit omnino. nam qui hoc putat, tropicis etiam tam multis locutionibus omnibus potest hanc inportare
Abbreviated transcription (Latin):
scłarium litcerarum. ut apud oratium.
mus loquit᷑ muri. & mustela unl pecule.
ut ꝑ narrationẽ fictam ad id quod agit᷑.
uerax significatio referatur. unde & hy¬
sospitales fabulas ad eum finem relatas.
nuillus tam ineruditus fuit. qui putaret
appellanda mendacia: s. & in litteris qͦq
sacris. sicut in libro iudicum. ligna sibi
regem requirunt. & locunt᷑ adoleam ad-
ficum & adiutem. & ad rubum. quod
Totum utiq fingitur. ut ad rem que
intenditur ficta quidem natratione ñ
m̃daci tam̃. s ueraci significatione ue¬
niatur: hȩc dixi ꝓpt̃ quod scriptumẽ
de ihũ. & ipse finxit se longuis ire:
nec quis quam ex hoc uerbo sicut p̾scil¬
lianistȩ licitum uolens hab̃e iñdacium:
insuꝑ etiam xꝑ̃m contendat fuisse men¬
titum quisqͥs aũuult intcellige̾
illao fingendo quid prefigurau̾it. at¬
tendat. quid agendo ꝑfecerit: longius
namq postea ꝑfectus suꝑ om̃s celos:

Expanded text:
saecularium litterarum, ut apud Horatium, saecularium litterarum, ut apud Horatium, mus loquitur muri et mustela uulpiculae, ut per narrationem fictam ad id quod agitur uerax significatio referatur; unde et Aesopi tales fabulas ad eum finem relatas nullus tam ineruditus fuit, qui putaret appellanda mendacia. sed in litteris quoque sacris, sicut in libro Iudicum ligna sibi regem requirunt et locuntur ad oleam et ad, ficum et ad uitem et ad robum; quod totum utique fingitur, ut ad rem, quae intenditur, ficta quidem narratione, non mendaci tamen, sed ueraci significatione ueniatur. haec dixi propter quod scriptum est de Iesu: et ipse se finxit longius ire, ne quisquam ex hoc uerbo, sicut Priscillianistae licitum uolunt habere mendacium, insuper etiam Christum contendat fuisse mentitum. quisquis autem uult intellegere illud fingendo quid praefigurauerit, attendat quid agendo perfecerit. longius namque postea profectus super omnes caelos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ipsũ u̾bũ posuit: qͦ m̃daceᷤᷤ nimiũ delec¬
tant᷑. ut impune m̃tiãt᷑ qi m̃datiũ fit õe qͦd fingit᷑. c̃
ũacit̃ aliud ex alio. significandi causa tã
multa fingantur. Si gͦ nichil aliud si¬
gnificasset iħs in eo quod longuis se ire
funxit: merito iudicaretur eẽ m̃daciũ
Porro aũt si bene intelligatur. & ad id
quod uoluit significare referat᷑: inuenit᷑
esse misterium. A lioquinerunt cuncta
mĩdacia: que ꝓpt̃ quandam rerum sig¬
nificandarum similitudinẽ cum gesta
nonsint. tanquam gesta narrantur. Uñ
ẽ illa deduob unius hominis filus ma¬
iore qui mansit apud patrem suum. et
minore qui longe peregrinatus ẽ: tam
plixa narratio: in quo genere fingendi
humana & iam dicta uel facta irratio¬
nabilib animantib & rebus sensuca¬
rentib homines addiderunt: ut eiꝰ
modi fictis narrationib. s ueracibus
significationib quod uellent cõm̃datius
intimarent: nec apud auctores tantum

Expanded text:
imium delectantur, ut impune mentiantur; quasi mendacium omne, quod fingitur, cum ueraciter aliud ex alio significandi causa tam multa fingantur. si ergo nihil aliud significasset Iesus in eo, quod longius se ire finxit, merito iudicaretur esse mendacium. porro autem, si bene intellegatur et ad id quod uoluit significare referatur, inuenitur esse mysterium. alioquin erunt cuncta mendacia, quae propter quandam rerum significandarum similitudinem, cum gesta non sint, tamquam gesta narrantur. unde est et illa de duobus unius hominis filiis, maiore, qui mansit apud patrem suum, et minore, qui longe peregrinatus est, tam prolixa narratio. in quo genere fingendi humana etiam dicta uel facta inrationabilibus animantibus et rebus sensu carentibus homines addiderunt, ut eius modi fictis narrationibus, sed ueracibus significationibus quod uellent commendatius intimarent. nec aput auctores tantum
Abbreviated transcription (Latin):
płis exponens eis scãs scͥpturas. utrũ
ipse eẽt ignorantib. quid putamꝰ: nͥ qͥa
hospitalitatis officio ad suam cognitio¬
nẽ ꝑuenire posse homines intimauit.
ut cũ longuis ipse abhominib abscesscrit
suꝑ om̃s celos. tam̃ ita cũ eissit quihec exhi¬
bent seruis euis. ut cum dicere ceperint.
oñẽ quando te iuidimus hospitem. & ad¬
duximus. tanquam eum scilicet qui lon¬
ge abscesserat: responde at ille. Cum uni
ex minimis meis fecistis mͥ fecistis: Tenet
gͦxp̃m. ne longuis abiuoeat. quisquis
cathecizatus uerbo. inom̃ib bonis ei qͥ
se cathetizat commimicat Sic̃ apl̃s dicit cõ¬
municet qͥ catheti zat᷑ ũbo ei qͥ se catherizat in
omnibꝰ boniᷤ.  alio loco c̃ dixisset. necessitatibꝰ sc̃oꝵ
communicantes: statim subiecit. Hospitali¬
tatem sectantes. Et isti enĩ cathetizati erant
ũbo.cũ eis exponeret scripturas. Et quia
hospitalitatem sectati sunt: eũ quẽ imp¬

Expanded text:
pulis, exponens eis sanctas Scripturas, utrum pulis, exponens eis sanctas Scripturas, utrum ipse esset ignorantibus? quid putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem pervenire posse homines intimavit? ut cum longius ipse ab hominibus abscesserit super omnes coelos, tamen ita cum eis sit qui haec exhibent servis ejus, ut cum dicere coeperint: Domine, quando te vidimus hospitem et adduximus? tanquam eum scilicet qui longe abscesserat; respondeat ille: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Tenet ergo Christum, ne longius ab illo eat, quisquis catechizatus verbo in omnibus bonis ei qui se catechizat communicat, sicut Apostolus dicit: Communicet qui catecizatur uerbo ei qui se catecizat in omnibus bonis; et alio loco, cum dixisset: necessitatibus sanctorum communicantes, statim subiecit: hospitalitatem sectantes. et isti enim catecizati erant uerbo, cum eis exponeret scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ip
Abbreviated transcription (Latin):
os filios. quorum minor accepta parte
patrimonii sui ꝓfectus ẽ in regionẽ lon¬
giunquã. et cetera que in illa narratione
contexunt᷑. ita dicunt᷑ tanquã uere fue¬
rit quisquã homo. qui hoc infilusuis
duob aut passsit aũfecerit. Ficta sunt gͦ
ista ad rem quandam significandam.
tam longe alteq maiorẽ. & tam incõ¬
parabiliter differentẽ : ut ꝑillũ fictũ
hominẽ ds̃ uerus intelligatur. Sicut
aũt dicta: ita etiã facta fingunt᷑ sine
m̃dacio ad aliquam rem significã dã.
Unde ẽ & illud eiusdẽ dĩĩ quod infici
arbore fructũ quesuut eo tempore. qͦd̃
illa poma ñ dum ecñit. Nonenĩ dubiũ
ẽ illã inquisitionẽ. ñ fuisse ueram: qͥui¬
enim hominum sciret sine duunitate:
uel tempore poma illa arborẽ ñ hab̃e:
fictio igit᷑. quȩ ad aliquam ueritatem
refertur. figura ẽ: que ñ refertur. m̃da¬
cuimẽ. Quid gͦ significat. qđ se ire dñs
longius finxit. cum comitaretur disci¬

Expanded text:
os filios, quorum minor accepta parte os filios, quorum minor accepta parte patrimonii sui profectus est in regionem longinquam, et cetera, quae in illa narratione contexuntur, ita dicuntur, tamquam uere fuerit quisquam homo, qui hoc in filiis suis duobus aut passus sit aut fecerit. ficta sunt ergo ista ad rem quandam significandam tam longe alteque maiorem et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem deus uerus intellegatur. sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio ad aliquam rem significandam. unde est etiam illud eiusdem domini, quod in fici arbore fructum quaesiuit eo tempore, quo illa poma nondum essent. non enim dubium est illam inquisitionem nenim hominum sciret, si non divinitate, vel tempore, poma illam arborem non habere. Fictio igitur quae ad aliquam veritatem refertur figura est; quae non refertur, mendacium est. Quid ergo significat quod se ire Dominus longius finxit, cum comitaretur disci
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũ celorũ sunt intraturi eũ sius
cupiditatib. & suꝑbia: s possibile ẽ
dõ. ut ꝑꝓuerbum cius sicut etiam factũ
eẽ. & cotidie fieri uidemꝰ acupiditate
temporaliũ. ad c aritatem eternorũ.
& aꝑnitiosa suꝑbia ad humilitatem
saluberrimam conuertantur. cxci.
de eo quod scriptum ẽ de domino fiuxit
se longuis ire. ubi multipliciter dis¬
putat pro ueris significationib contra
mendacium: ex eodem libro questio¬
e eo quod scriptumẽ de domino
finxit se longius ire:ñ ad men¬
dacium ꝑtinet. Non enĩ omne
quod fingimus indaciũ ẽ: s quando
id fingius quod nichil significat. tẽ
ẽ m̃daciũ. Cum aũt fictio nr̃ã refertur
ad aliquam significationẽ ñẽ m̃daciũ:
s aliqua figura ueritatis. Alioquinoĩa
quȩ asapientib scĩs uiris. uel etiamab
ipso domino figurate dicta sunt. m̃da¬
cia deputabuntur: quia scđm usitatũ
intellectum ñ subsistit ueritas talibus
dictis. Non enim homo qui habuit du¬

Expanded text:
gnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberrimam conuertantur. CLXXX.De eo quod scriptum est de Domino: Finxit se longius ire, ubi multipliciter disputat pro veris significationibus contra mendacium; ex eodem libro II QuaestioDe eo quod scriptum est de Domino, Finxit se longius ire, non ad mendacium pertinet; non enim omne quod fingimus mendacium est, sed quando id fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium. cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura ueritatis. alioquin omnia, quae a sapientibus et sanctis uiris uel etiam ab ipso domino figurate dicta sunt, mendacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit du
Abbreviated transcription (Latin):
bat impediebat᷑ quis abitinere uel a¬
liud ne intristitia rerum temporalium
ꝑforam̃ acus transire. quã diuitẽ
intrarę in regniundĩ: diuitem hie
appellat eupidum rerum temporalium:
& de talib suꝑbientem. his diuttib con¬
trarii sunt pauperes spũ: quoruẽ regnũ
celorum. Nam eo manifestat᷑ om̃s cupi¬
dos. etiam si facultatib huiꝰ mundi careãt
adhoc genus diuitum quod est rep̃ hen¬
sum ꝑtinere. quia postea dixerunt qͥ
audiebant. & quis poterit saliuis fier
Cum in com parabilit. maior turba sit
pauperum: iudelicet intelligentes in¬
telligentes meo numero deputari etiã illos.
qui quam quam talia ñ habeant. tamei
habendi cupiditate rapiuntur. Sensus ẽ
uerti. Cameli aut̃ nomine se intelligi
uoluit: quia humiliatus onera sustulit.
In quo enimmanifestius intelligit᷑ quã
intpso. quod scriptũ ẽ. quanto magnus
es humiliate in omĩbus: ꝑ acum autẽ
punctiones significat. ꝑ punctiones:
dolores in passione susceptos:. foramen

Expanded text:
bat, impediebatur quis ab itinere; uel aliud, ne in tristitia aut laetitia rerum temporalium per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei? diuitem hic appellat cupidum rerum temporalium et de talibus superbientem. his diuitibus contrarii sunt pauperes spiritu, quorum est regnum caelorum. nam eo manifestatur omnes cupidos, etiam si facultatibus huius mundi careant, ad hoc genus diuitum, quod est reprehensum, pertinere, quia postea dixerunt qui audiebant: quis poterit saluus fieri? cum incomparabiliter maior turba sit pauperum; uidelicet intellegentes in eo numero deputari etiam illos qui, quamquam talia non habeant, tamen habendi cupiditate rapiuntur. sensus est uvoluit, quia humiliatus onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur, quam in ipso, quod scriptum est, Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem, punctiones significat; per punctiones, dolores in passione susceptos: foramen
Abbreviated transcription (Latin):
sideret᷑ forte ipsum peccare nemouelit:
s ꝓpt̾ aliud fit quod uult qui peccat. os̃
quippe homines qui scient̃ faciunt qd
non licet. uelint licere: usq ad eo ipsũ
peccare nemo appetit ꝓpt̾ hoc ipsum.
s. ꝓpt̃ ulud quod ex eo consequit᷑. Hec
si ita se habent non sunt peccata nolen¬
tuim nisi nescientium. quȩ discernũt᷑
apeccatis uolentium .ccclu.¬
peccauerit inmanus suꝑbiȩ dm̃ exacer

Expanded text:
sideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sideretur, forte ipsum peccare nemo uelit, sed propter aliud fit, quod uult qui peccat. omnes quippe homines, qui scientes faciunt quod non licet, uellent licere: usque adeo ipsum peccare nemo adpetit propter hoc ipsum, sed propter illud quod ex eo consequitur. haec si ita se habent, non sunt peccata nolentium nisi nescientium, quae discernuntur a peccatis uolentium.peccaue
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodũ demonstrari. & expli¬
cari possint ignorent: illud tam̃ credo.
quod etiam hinc diuinorum eloquio¬
rum clarissima auctoritas eẽt. si hõ
id sine dispendio promisse salutis igno¬
rare nonposset. cccliuii. quę sint peccata
nolentiũ. ex libro questionum libri nu¬
uod precipitur merorum¬
quomͦ expientur peccata que ñ
sponte cõmutunt᷑. merito que¬
ritur que sint ipsa peceata nolentium:
uttũ qͥ anescientib cõmituntur. An
etiam possit recte dici peccatum ec̃ no¬
lentis quod facere compellitur. Nã et
hoc contra uoluntatẽ facere dicisolet.
s. utiq uult ꝓpt̾ quod facit᷑. tanquã
si peierare nolit & facit cum uult ui¬
uere. si quis quã nisi fecerit mortẽ mi¬
netur. Uult gͦ facere quia uult uiuere:
& idõ non ꝑseipsum appetendout
falsum iuret:s ut falsum iurando ui¬
uat. Quod si ita ẽ: nescio utrum possint
dici ista peccata nolentium. qualia hic
dicunt᷑ expianda. Nam si diligent̃ con¬

Expanded text:
quemadmodum demonstrari et expliquemadmodum demonstrari et explicari possit, ignorem, illud tamen cquod etiam hinc divinorum eloquiorum clarissima auctoritas esset, si homo id sine dispendio promissae salutis ignorare non posset. CAPUT CCCXLVII. Quae sint peccata nolentium; ex libro Quaestionum libri Nuod praecipitur quomodo expientur peccata quae non sponte committuntur, merito quaeritur quae sint ipsa peccata nolentium: utrum quae a nescientibus committuntur, an etiam possit recte dici peccatum esse nolentis, quod facere conpellitur; nam et hoc contra uoluntatem facere dici solet. sed utique uult propter quod facit; tamquam si peierare nolit, et facit, cum uult uiuere, si quisquam, nisi fecerit, mortem minetur. uult ergo facere, quia uult uiuere, et ideo non per se ipsum adpetendo, ut falsum iuret, sed ut falsum iurando uiuat. quod si ita est, nescio utrum possint dici ista peccata nolentium, qualia hic dicuntur expianda. nam si diligenter con
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s retributiones eiꝰ. qui ꝓpituis fit
om̃ib inquitatib tius. qui sanat om̃s
langͥores tuos. qui redimit de corruptio¬
ne uitam tuã: anetiam non ꝓpagata es
ipso quo carm peccati aggrauanda mi¬
seetur. iam ipsius peccati remissione. et
abisto reatu non mereant᷑ absolui. etiã
qui nondum nati nichil alicubi ꝓpria
sna uita egerunt uel boni uel mali. et
quomͦ ds̃ etiã si non de traduce animas
creat. non sit tam̃ auctor reatus eius dẽ
ppt̃ quẽ redemptio sacram̃ti necessaria
est anima pariuili. magna questio::
Aliamq disputationem desiderat. Eo
tam̃ quantum arbitror moderamine tẽ¬
peratam. ut magis inquisitio cauta lau¬
detur quam p̃cipitata rep̃hendatur
assertio. Ubienim de re obscurissima
disputatur. non aduiuantib diuina¬
rum auctoritate certis clarisq docu¬
m̃tis. cohib̾e se debet humana p̾sũp¬
tio: nichil faciens in partem alteram
declinando. & sienum quodlibet hoꝵ

Expanded text:
omnes retributiones eius, qui propitius fit omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes langores tuos, qui redimet de corruptione uitam tuam — an etiam non propagata eo ipso, quod carni peccati aggrauanda miscetur, iam ipsius peccati remissione et ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiam si non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redemtio sacramenti necessaria est animae paruuli, magna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum arbitror, moderamine temperatam, ut magis inquisitio cauta laudetur, quam praecipitata reprehendatur assertio. ubi enim de re obscurissima disputatur non adiuuantibus diuinarum auctoritatum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumtio, nihil faciens in partem alteram declinando. etsi enim quodlibet horum,
Abbreviated transcription (Latin):
tatiq censerunt. qui & si noluerint lit¬
teris suis aꝑte exprimere pariuilis remis¬
sionem necessariam peccatoꝵ: redempti¬
one tameis opus eẽ confessi sunt. Alio
quippe uerbo etiam ipso de xp̃i ana eru¬
ditione deprõpto: nichil aluit omĩno
dixerunt. Nec dubitandum eot eis qͥ
diuina scripta fidelit̃ legunt. fidelit̃
audiunt. fidelit tenent. quod ab illa
carne que prius uoluntate peccati fa¬
ctaest caro peceati. deinceps ꝑsuccessi¬
onem transeunte in om̃s transcriptione
iniquitatis & mortis carosit ꝓpagata
peccati. excepta una similitudine car
cati. De anima uero utrum & ip̃sa eodẽ
modo ꝑpagata. reatii queͥ ei dimitatur
abstricta sit. Neq enim possumꝰ dicere
solam carnem pariuili non etiã arima
indigere saiuatoris & redemptoris aui¬
lio. alicnãq ẽẽ ab ea grãrũ actionẽ. q̃
inpsalmis ẽ. uͥ legimꝰ & dicimꝰ Binie¬
dic anima mea dñm. & noli obliuisci

Expanded text:
tatique cesserunt, qui, etsi noluerunt littatique cesserunt, qui, etsi noluerunt litteris suis aperte exprimere paruulis remissionem necessariam peccatorum, redemptionem tamen eis opus esse confessi sunt. alio quippe uerbo, etiam ipso de christiana eruditione deprompto, nihil aliud omnino dixerunt. nec dubitandum est eis qui diuina scripta fideliter legunt, fideliter audiunt, fideliter tenent, quod ab illa carne, quae prius uoluntate peccati facta est caro peccati, deinceps per successionem transeunte in omnes transcriptione iniquitatis et mortis caro sit propagata peccati excepta una similitudine carncati. De anima uero, utrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit-neque enim possumus dicere solam carnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemptoris auxilio alienamque ab ea esse gratiarum actione, quae in Psalmis est, ubi legim noli obliuisci
Abbreviated transcription (Latin):
enim & iuginti annorum etas comparã¬
daest innocentiȩ paruulorum: s nifal¬
lor hic numerus misticum aliquid ad¬
umbrat. & resonat. Netus enim testam̃¬
tum: inquinq moysi libris excellit. Nouũ
aut̃ quatuor eugłiorum auctoritatem
presulget. quinumeri ꝑse multiplicati.
adiuicenarium ꝑueniunt. Quat̃ enĩ quim
uel quinquies quat̾m: iuginti sunt. Talis
popłs ut p̃dixi eruditus in regnũ cȩlorũ
ꝑduo testam̃ta. uetus & nouũ. Nonde cli¬
nas in dexteram suꝑba p̃sumptio ne iusti¬
tiȩ. neq insinistram secura dilectione
peccati. int̾ram illius ꝓmissionis intͥbit:
Ubiiam peccata ulterius nec nobꝰ domã¬
da optemus neq in nob̃ punienda time¬
amus: ab illo redemptore liberati qui
non uenundatus sub peccato. redemit
isrł ab omib iniquitatib eius. suie pro¬
priam. cuis quam uitam cõmissis. siue
originalit tractis. Non enĩ parum diui¬
narum scripturarum auctoritati ueri¬

Expanded text:
enim et uiginti annorum aetas conparanenim et uiginti annorum aetas conparanda est innocentiae paruulorum, sed, ni fallor, hic numerus mysticum aliquid adumbrat et resonat. uetus enim testamentum in quinque Moysi libris excellit, nouum autem quattuor euangeliorum auctoritate praefulget. qui numeri per se multiplicati ad uicenarium perueniunt; quater enim quini uel quinquiens quaterni uiginti sunt. talis populus, ut praedixi, eruditus in regno caelorum per duo testamenta, uetus et nouum, non declinans in dextram superba praesumptione iustitiae neque in sinistram secura dilectione peccati in terram illius promissionis intrabit, ubi iam peccata ulterius nec nobis donanda optemus nec in nobis punienda timeamus ab illo redemptore liberati, qui non uenundatus sub peccato redemit Israhel ab omnibus iniquitatibus eius siue propria cuiusquam uita commissis siue originaliter tractis. Non enim parum scripturarum diuinarum auctoritati ueri
Abbreviated transcription (Latin):
poris. & ꝓpter peccatum ds̃ homini in¬
flixit. & post peccatorum remissionẽ
ꝓpter exercendam iustitiã ñ adhemit. Te¬
neamus gͦ in declinabilẽ fidĩ confessionẽ.
solus unus est. qui sine peccato natus ẽ.
In similitudine carnis peccati: sine peccato
iuxit incarne int aliena peccata. sine
peccato mortuus est ꝓpt̾ nr̃a peccata.
Non declinemus in dexteram aut adsini¬
stram. In dexteram enim declinare est.
seipsum deciꝑe. dicendo se eẽ sine peccato.
Insinistrã aut̃ partem: nescio quã ꝑuersã
& pͣaruam securitatẽ. se tanquam inpu¬
ne dare peccatis. Uias emm que adextͣs
sunt nouit dominus.qui solus sine pec¬
cato est: & nrã potest ddelere peccata. ꝑ¬
uersȩ autem sunt. que asinistris. amicitie
cum peccatis. Talis etiã illi iugiiti anno¬
rum adu̾lescentuli figuram noui ppłi
premiserunt. qui interram ꝓmissionis
intrauerunt: qui nec indexteram nec
in sinistram dicti sunt declinasse. Non

Expanded text:
poris, et propter peccatum Deus homini inporis, et propter peccatum Deus homini inflixit, et post peccatorum remissionem, propter exercendam justitiam non ademit. Teneamus ergo indeclinabilem fidei confessionem. Solus unus est qui sine peccato natus est, in similitudine carnis peccati; sine peccato vixit in carne, inter aliena peccata; sine peccato mortuus est, propter nostra peccata. Non declinemus in dextram aut sinistram; in dexteram enim declinare est se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato, in sinistram autem per nescio quam peruersam et prauam securitatem se tamquam inpune dare peccatis. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, qui solus sine peccato est et nostra potest delere peccata; peruersae autem sunt, quae a sinistris, amicitiae cum peccatis. tales etiam illi uiginti annorum adulescentuli figuram noni populi praemiserunt, qui in terram promissionis intrarunt, qui nec in dextram nec in sinistram dicti sunt declinasse. non
Abbreviated transcription (Latin):
nontam̃ in ila uita meruerunt ad
paradisum reuoeari: sic & caro peccati
etiam si remissis peccatis homo in ea
uiste iuxerit. non continuo meretus
eã mortem ñ ꝑpeti quam traxit de ꝓpa¬
gine peccati. Tale aliquid nob̃ infimi¬
atum est de patriarcha dauid in libro
regnorũ. Ad quem ꝑpħa cũ missus
eẽt. eiq ppt̃ peccatum quod admiserat
euentura mala ex iracundia dĩ cõmina¬
retur. confessione peccati ueniã meruit:
respondente ꝓpħa. quod illud ei flagicuĩ
facinus qͣue remissum sit: & tam̃ consecu¬
ta sunt. quȩ dr̃ fuerat comminatus. ut
sic humiliaretur afilio. quare & hic non
dicitur si ds̃ ꝓpt̃ peccatũ illud fuerat cõ¬
minatus. cur dimisso peccato quod erat
minatus impleuit: nisi quia rectissime si
dictum fuerit respondebitur. Remissionẽ
illam peccati factam ne homo adꝑcipi¬
endam uitam impediretur eternã: sub
ut pietas hominis in illa humilitate exer¬
ceretur atq pbaretur: sic & mortẽ cor¬

Expanded text:
non tamen in illa vita meruerunt ad non tamen in illa vita meruerunt ad paradisum revocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea juste vixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha David, in libro Regnorum, ad quem propheta cum missus esset, eique propter peccatum quod admiserat, eventura mala ex iracundia Dei comminaretur, confessione peccati veniam meruit, respondente propheta, quod illud ei flagitium facinusque remissum sit, et tamen consecuta sunt quae Deus fuerat comminatus; ut sic humiliaretur a filio. Quare et hic non dicitur, Si Deus propter peccatum illud fuerat comminatus, cur dimisso peccato, quod erat minatus, implevit? nisi quia rectissime, si sic dictum fuerit, respondebitur, remissionem illam peccati factam, ne homo ad percipiendam vitam impediretur aeternam; subeffectum, ut pietas hominis 103 in illa humilitate exerceretur atque probaretur. Sic et mortem cor
Abbreviated transcription (Latin):
magnam ipsius fidĩ comparat głam iu¬
stamq merredem. Unde mirandum nẽ.
& mortem corporis non fuisse uenturam
homini. nisi p̃cessisset peccatum. Cuiꝰ
etiam talis pena consequeretur: & post
remissionem peccatorum eam fidelib eue¬
nire ut in eiꝰ timore uincendo. exerceat᷑ fortitudo
iusticie saro enim q̃ pͥmo facta ẽ. ñ erat caro pec¬
cati. in q̃ noluit homo int̃ delicias paradisi ser¬
uare iusticiã. Unde statuit ds ut pꝰ eiꝰ pecc̃m ꝓpagata
caro peccaq ad recipiendam iusticiã laborib
& molestus niteretur. Propter hoc etiam de
paradiso dimissus adam contͣ eden habitauit
id ẽ cont̃ sedem deliciarũ. ut significaret qͦd
in laborib qͥ ft̃ deliciis contrarii erudienda ec̃t
caro peccati. q̃ in deliciis obedientiam ñ serua¬
uit anteꝗͣ eẽt caro peccati Si cut ergo illi
primi homines postea iuste uiuendo.
unde merito creduntur ꝑ domini san¬
guinem ab extremo supplitio liberati

Expanded text:
magnam ipsius fidei comparat gloriam, jumagnam ipsius fidei comparat gloriam, justamque mercedem. Unde mirandum non est, et mortem corporis non fuisse eventuram homini, nisi praecessisset peccatum, cujus etiam talis poena consequeretur: et post remissionem peccatorum, eam fidelibus evenire, ut in ejus timore vincendo exerceatur fortitudo justitiae. Caro enim quae primo facta est non erat caro peccati, in qua noluit homo inter delicias paradisi servare justitiam. Unde statuit Deus ut post ejus peccatum propagata caro peccati ad recipiendam justitiam laboribus et molestiis niteretur. Propter hoc etiam de paradiso dimissus Adam, contra, Eden habitavit, id est, contra sedem deliciarum, ut significaret quod in laboribus, qui sunt deliciis contrarii, erudienda esset caro peccati, quae in deliciis obedientiam non servavit, antequam esset caro peccati. Sicut ergo illi primi homines, postea juste vivendo, unde merito creduntur per Domini sanguinem ab extremo supplicio liberati,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam me docueris. Tunc & illud quod
uis ut respondeam nichil ibi metuens re¬
spondebo. Peto gͦ ne suecenscas. quia ñ
potui confirmare qd̾ q̃ris. s potui demon¬
strare qͥd queras: qd cũ inuen̾is cõfirmare ñ du¬
bites qͦd q̃rebas.E hoc qͥdem scitati tue sc̃bendũ
tas. sȩt̃m si illis qui hanc asserunt scribedũ
fuisset. fortassis ostenderem. que adiodũ
id quod se nosse arbitrantur ignorent.
& ne hoc asserere auderent. quanta rati¬
one formidare deberent. oftenderem.¬
cccliii. Quod baptizati ñ amorte com¬
muni .s. a supplitio liberentur ȩterno a
quo etiam primos homines dic̃ ꝑdñ san¬
guinẽ liberatos. & cur dauid peccato re
impleuerit. & de misterio numeri uice
baptismo paruiuloium scđdõ ppe finem.
equaquam igitur in morte ꝓ ui¬
stitia subeunda. uel contempnẽda
laudaretur. p̃cipua pacientia.
Isi mortis ñ eẽt magna multũq dura mo¬
lestia. Cuiꝰ timorem qui iuncit exfide.

Expanded text:
etiam me docueris, tunc et illud quod etiam me docueris, tunc et illud quod uis ut respondeam nihil ibi iam metuens respondebo. peto ergo, ne suscenseas, quia non potui confirmare quod quaeris, sed potui demonstrare quid quaeras. quod cum inueneris, confirmare non dubites quod quaerebas. Et hoc quidem sanctitati tuae scribetas. ceterum si illis, qui hanc adserunt, rescribendum fuisset, fortassis ostenderem, quem ad modum id, quod se nosse arbitrantur, ignorent et, ne hoc adserere auderent, quanta ratione formidare deberent. SaneCCCXLVI. Quod baptizati non a morte communi, sed a supplicio liberentur aeterno, a quo etiam primos homines dicit per Domini sanguinem liberatos; et cur David, peccato remimpleverit; et de mysterio numeri vicinBaptismo parvulorum, prope finem. Nequaquam igitur, in morte pro justitia subeunda vel contemnenda, laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia; cujus timorem qui vincit ex fide,
Abbreviated transcription (Latin):
se confirmo. Qua ꝓpt̾ si nescio inorigine
animarum utrum illas dĩ hominibus
n ambigo: Scire quidem & hoc magis eligo.
quam nescire. S quãdui ñ possum. meliꝰ
hine dubito. quam uelut certũ. confirma¬
re aliquid audeo. quod illirei sit forte
contrarium de qua dubitare forte non
me. & iuis ut unum horum dissiniã. utru
anime ceterȩ om̃s ex illo uno homine sic̃
corpora ꝑpropaginẽ. ansine ꝓpagine. sic
ulius unius acreatore singłis fiant. ab
ipso enim fieri. siue sic siue sic ñ negamꝰ
patere. ut etiam ipse consulam quomodo
inde anima peccatum originalit trahat.
Unde originalit̃ ipsa non trahit᷑. Om̃s
enim animas exadam trahere origina¬
le peccatum similit ñ negamus. ne in¬
palagianam heresim de testabilẽ. de te¬
stabilit irruamiis: Si hoc quod ego u¬
t̃rogo nec tuscis. sine me pacient̃ utrũq
nescire. quod tu int̾rogas. & quod ege
Si aut̃ iam senos᷑ quod int̾rogo: cũ hoc

Expanded text:
se confirmo. quapropter si nescio in origine se confirmo. quapropter si nescio in origine animarum, utrum illas deus hominibusnon ambigo, scire quidem et hoc magis eligo quam nescire, sed, quam diu non possum, melius hinc dubito, quam uelut certum confirmare aliquid audeo, quod illi rei sit forte contrarium, de qua dubitare forte non me et uis, ut unum horum definiam, utrum animae ceterae ex illo uno homine sicut corpora per propaginem an sine propagine sicut illius unius a creatore singulis singulae fiant — ab ipso enim fieri siue sic siue sic non negamus —, patere, ut etiam ipse consulam, quomodo inde anima peccatum originaliter trahat, unde originaliter ipsa non trahitur. omnes enim animas ex Adam trahere originale peccatum similitPelagianam haeresem detestabilem detestabiliter incurramus. si hoc quod ego interrogo nec tu scis, sine me patienter utramque nescire, quod tu interrogas et quod ego. si autem iam scis quod interrogo, cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
doctori meo ñ sum: quod animam meã¬
humanam spm̃ eẽ ñ corpus eũq ciratio¬
nalem. uel intellectualem scio:Nec eãdĩ
eẽ naturam.s potius creaturã aliquate¬
nus. Mortalem in quantum indeterius
cõmutari. & a uita di cuius participatione
beata fit alienari potest. Et aliquatenꝰ
immortalem. qm̃ sensum quoei post hac̃
uitam. uel bene uel male sit ammittere ñ
potest. Scio etiã ñ eam pactib ante cas¬
nem gestis includi in carnem meruisse:
S nec idõ eẽ in homine sine sorde peccati.
Nec si unius diei sicut scriptum est. fuerit
uita eius suꝑ terram. Ac ꝑhoc scio exadã
ꝑseriem generationis sine peccato nemi
nem uasci. Unde & pariuilis necessariũ
est ꝑ grãm regenerationis in xp̃o renasei
hȩc tam multa nec parua demnitio. uel de¬
origine animarum nr̃arũ. inquib plura
sunt ad eam scientiã ꝑtinentia que fidĩ
constant: & didicisse me gratulor. & nos¬

Expanded text:
doctori meo non sum, quod animam doctori meo non sum, quod animam humanam spiritum esse, non corpus, eumque rationalem uel intellesse naturam, sed potius creaturam aliquatenus mortalem, in quantum in deterius commutari et a uita dei, cuius participatione beata fit, alienari potest, et aliquatenus immortalem, quoniam sensum, quo ei post hanc uitam uel bene uel male sit, amittere non potest. scio etiam non eam pro actibus. ante carnem gestis includi in carne meruisse, sed nec ideo esse in homine sine sorde peccati, nec si unius diei, sicut scriptum est, fuerit uita eius super terram. ac per hoc scio ex Adam per seriem generatnem nasci, unde et paruulis necessarium est per gratiam regenerationis in Christo renasci. haec tam multa nec parua de initio uel origine animarum nostrarum, in quibus plura sunt ad eam scientiam pertinentia, quae fide constant, et didicisse me gratulor et nos
Abbreviated transcription (Latin):
diat. Nam confiteor dilectionituȩ cupidi¬
tatem meam. Cupio quidẽ & hoc scut
quod queris: s multomagis cuperem sei¬
re si fieri possit. quando p̃sentetur des¬
deratus om̃ib gentib. & quando regnũ
scõrum futurum sit. Quam unde in hane
terram uenire ceperim: & tam̃ illud cum
abillo qui scit omĩa discipulisu nosta
est urm scire tempora quȩ pat̃ posuit in
sua potestate. Utrum autem originẽ ani¬
marum quam ñdum scio: utrum scur io
est ꝑtineat adbos quid scire. ne hoc qͥdẽ
scio. Nam si saltim hoc scuẽ. quod nr̃mn
sit id scire. non solũ affirmare quãdiu
nescio. uerum etiam querere iam desiste¬
rem. Nunc aut̃ quãuis tamsit obscurũ.
atq ꝓfundum. ut plus ulic docendi
uelim scire si possem. Ꝙ licet multo ãpliꝰ
sit necessarium. quod ait ille sc̃s. notum
meum: Utinam tam̃ nec iuitium quod
adistam questionem attinet me lateret.
Uerum de ipso quoq initio meo ingratus

Expanded text:
diat. Nam confiteor dilectioni tuae cupididiat. Nam confiteor dilectioni tuae cupiditatem meam: cupio quidem et hoc scire quod quaeris; sed multo magis cuperem scire, si fieri posset, quando praesentetur desideratus omnibus gentibus et quando regnum sanctorum futurum sit, quam unde in hanc terram uenire coeperim. et tamen illud cum ab illo qui scit omnia discipuli sui, nosest uestrum scire tempora, quae pater in sua pomarum, quam nondum scio, nostrum sit scire, id est pertineat ad nos id scire, ne hoc quidem scio. nam si saltem hoc scirem, quod nostrum non sit id scire, non solum adfirmare, quam diu nescio, uerum etiam quaerere iam desisterem. nunc autem, quamuis tam sit obscurum atque profundum, ut plus illic docendi uolo scire, si possum. et licet multo amplius sit necessarium, quod ait ille sanctus: notmeum\' —,utinam tamen nec initium meum, quod ad istam quaestionem attinet, me lateret! Uerum de ipso quoque initio meo ingratus
Abbreviated transcription (Latin):
Uides quemadmodum apłs de seipso du¬
bitare non dubitet. utrum in corpore
an extra corpus raptus sit int̃cium cęlũ:
siue hoc siue illud nescio inquit. dr̃scit.
Curgͦ mͥ quãdui nescio dubitare ñ liceat
utrum anima mea in istam uitam exppa¬
gine quam sine ꝓpagine uenerit. cum eã
utrolibet mͦ a summo. & uero dõ factam
eẽ ñ dubitem c Cur mͥ ñ sit fas dicere. sci¬
oanimam meam exoꝑe dĩ subsistere.
&& prorsus opus dĩ eẽ siue ex propagine
scit ds̃ scit: unum horum uis ut confir¬
mem. Possem si nossem. Quod si ipse
nosti: en habes mecupidiorem discere
quod nescio. quam docere quod nesciꝰ. Si
autem nescis sicut ego.⁊ ora sicut & ego.
ut siue ꝑquemlibet seruum siuĩ. sirie ꝑ
se ipsum magister ille nos doceat. qui dix̃
discipsis suis. Ne uelitis dici ab hominib
tam̃ scit expedire nob̃ ut etiam talia no¬
uerimus: qui nouit non solum quid doce¬
at. uerum etiam quid nob̃ dĩcere expe¬

Expanded text:
uides, quemadmodum apostolus de se ipso duuides, quemadmodum apostolus de se ipso dubitare non dubitet, utrum in corpore an extra corpus raptus sit in tertium caelum; siue hoc siue illud, nescio, inquit, deus soit. cum ergo mihi, quamdiu nescio, dubitare non liceat, utrum anima mea in istam uitam ex propagine an sine propagine uenerit, cum eam utrolibet modo a summo et uero deo factam esse non dubitem, cur mihi non sit fas dicere: scio animam meam ex opere dei subsistere et prorsus opus dei esse, sine ex propagine, scio, deus scit? unum horum uis ut confirmem. possem, si nossem. quod si ipse nosti, en habes me cupidiorem discere quod nescio, quam docere quod nescio. si autem nescis sicut ego, ora sicut et ego, ut siue per quemlibet seruum suum siue per se ipsum magister ille nos doceat, qui dixit discipulis suis: ne uelitis dici ab hominibusistus; si tamen scit expedire nobis, ut etiam talia nouerimus, qui nouit non solum quid doceat, uerum etiam quid nobis discere expe