comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mare t̾ram. de flere sulcos. et fructus ꝓprios e¬
m̃do comed̾e cui umqm necesse ẽ. sumere: qs
clamantem audiuit t̾ram: Quis sulcos defẽ¬
tes iudit᷑:. Et cum sulci t̾re semꝑ ext̾ra sint. qͥd
ẽ. qd̾ ꝓnuntiatione distuicta. et clamas se t̾ra.
et sulci eius cũ ea deflesse denegant᷑: cum enĩ
nichil sit aliud sulcus terre. quam t̾ra. magne
distictionis ratione ñ caret dum subiungit:
cum ea sulci euis deflent. Qua uidelicet inre
quia ordo historie deficit: sese nob̾ intellectus
misticus. quasi. aꝑtis iamforib ostendit. Ac sipa¬
tent̾ clamet. Quia racionem litt̾e defecisse cog¬
noscitis. nimirum restat ut adme sine dubitati¬
one redeatis. Omnis enim qui uel pͥuato iure
domesticam familiam regit. uł proutilitate
communi fidelib plebib pre est. in hoc quod
nira regiminis incommisis sibi fidelib possi
det qͣuid aliud quã t̾rã ĩcolendam tenet: Ad
hoc quippe. diuina dispensatione. ceris unꝰqͥsq

Expanded text:
mare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus posdet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
gi cognouerit: agnosci non uelit. siquid ẽ. quod
rephensibilit̾ facit. Quas uidelicet erroris tene¬
bras idciro mens tollerat: quia cordis occulum
tumor grauat. Uñ beatus iob int̾ tot exinua fc̃ã
uirtutum qui tam sũmus extitit in operatione.
ut demonstret quam bumilis fuit inm̃te ꝓ¬

Expanded text:
gi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod gi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, p
Abbreviated transcription (Latin):
largitatem pͥus circa adu̾sarios ꝓtulit pacienti¬
am et benignitatem suam. quod ruine nonex¬
ultauit inimici: qd̃ u̾bis maledicis ꝑsecutores
suos non inpetist: quod seuientes intrinse¬
cus equanimit̾ tolerauit:⁊ tunc demum hospi¬
talitatis sue munificentiam protulit. ut audito
scilicet narrationis ordine discamus. quia exũi¬
ora munera. exint̾na cordis mundicia condun¬
t. Et uirtutum enis contexio. lectorem doceat
qualis apud se ẽẽ. debeat: cum ext̾iora bona ali¬
cul mina scm̃ ẽẽ. non crederet: Quis non ut¬
cumq ipsis tot m̾itis temptaret᷑ ut si quan¬
do ut homo delinqueret delictum suum homi¬
nib nollet in notescr: ⁊ leue ẽẽ. crederet si quid
inminimis petearet. culpamq suam mallet
silentio tegere quam uoce confessionis aꝑire: Sepe
namq contingit ut elatius uirtutib animus. dũ
multa bona inestimatione proximoꝵ dese spar¬

Expanded text:
largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientilargitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona aliculmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spar
Abbreviated transcription (Latin):
potente dõ munꝰ ex manu non accipitur: quod
corde obligato inmalicia profertur. Mundari
ta itaq maliciae macula abint̾iore nr̃o homine
cogitationis imutatione tergenda ẽ. quia ira
iudicis placare nescit oblatio nͥ exmundicia
placear offerentes. Uñ scͥptum ẽ. Respexit d̾s̃
ad abel⁊ ad munera eius: ad cain uero :admu
nera illius. ñ respexit. Neq et enim sacrum elo¬
quium dicit. respexit ad munera abel. ad ca-¬
in munera non respexit: s pͥus ait. quia respex̃
ad abel ac de iñ subiunxit. ⁊ ad munera eius.
& rursum. dicit. quia non respexit. adcain: ac
deinde subdidit. nec admunera eius. Ex dantiᷤᷤ
quippe corde id quod datur accipit᷑i dcirco non
abel exinuñib. s exabel munera oblata placu-¬
erunt. pͥus namq ad eum legit᷑ dominꝰ respex¬
isse qui dabat:. quam ad illa que dabat. Uñ be¬
ne beatus iob dicturꝰ nob̃ in hospitalitatis grã

Expanded text:
potente Deo munus ex manu non accipotente Deo munus ex manu non accicorde obligato in malitia profertur. Mundari ta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Rexpexit Deus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain nera ejus non respexit. » Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait: quia respexit ad Abel; ac deinde subdidit: et ad munera ejus, et rursum dicit qudeinde subdidit, nec ad munera ejus. Ex dantis namque corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominum respexisse, qui dabat, quam ad illa quae dabat. Ut ne beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
teste paulo. caritas paciens. et benigna descri¬
bitur: ꝑ pacientiam aliena mala equa nimi¬
ter tolerat: ꝑ benignitatem quoq bona mise¬
ricordit̾ inpendit sua. Uñ beatus iob et pa¬
cient̾ domesticos maledicentes ꝑtulit⁊ uia¬
tores atq ꝑegͥnos a puo se benigne suscepro.
Illis morum exempla tribuens istis ext̃ioꝵ
ope concurrens. Illis ꝑ mansuetudinem non
concitus ad irascendum: istis ꝑmiscdiam ad
subueniendum paratus. Uir ⁊ enim sc̃s re
intuens: predicam̃ta quoq illius inopere ser¬
uabat. quib nos admonenet dicens. Dimit¬
tite et dinter᷑ uob̃: date et dabitur uobis.
Dare namq nr̃m ad res ꝑtiner quas ext̾iuis
habemus: dimittere autem adrelaxandum do¬
lorem quem int̾ius exaliena culpa contraxiũ
S sciendum ẽ. quia qui dimittit ⁊ non dat. et¬
si non plene operatus ẽ. meliorem tam̃ partem.
mĩe tenuit. Qui autem dat ⁊ minime dimrtit
omnino miscđ̃iam nullam facit: quia obomini¬

Expanded text:
teste Paulo, charitas patiens et benigna 711 describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Reintuens, praedicamenta quoque illius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
fieri quod ipse facere. uł omnino non posset
uł si posset minime deceret.Nam qui male¬
dictionib inimicum impetunt: q̃ uid aliud ĩ
illo facere dm uolunt. nisi qd̃ ipsi facere aut
nequeunt. aut erubescunt. Mortem namq
adu̾sario exoptant: quam ⁊ si possunt infer¬
re metuunt. ne aut ꝑ petrati homicidii rei te¬
neantur: aut miqui appareant etiam cum S̃t.
Quid e̾. ergo do dicere occide quam odiͥ nisi
aꝑtis ei uocibus clamare. hoc fac meo aduersa¬
rio. qd̾ me inillum facere nec peccatorem dee:
In quib profecto uerb̃ pensandum nob̃ est.
ubi iste uirlegerat. diligite inimicos urõs. ubi
legerat benedicite ⁊ nolite maledic̾e ⁊ rursũ.
non reddentes malum ꝓmalo. neq maledictũ
pro maledicto. S exterius non audita. suꝑne
gracie precepta seruabat: quia hec inm̃tem il¬
lius scĩ sp̃s afflatus scribebat. Eui tam̃ minꝰ
esset quod positos extra diligeret: nisi ⁊ intiꝰ

Expanded text:
fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exterius non audita supernae gratiae praecepta servabat, quia haec in mente illius sancti Spiritus afflatus scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in luctu sit pena morientis proximi⁊ rursũ
ingaudium ueniat exhibita equitas iudicã¬
tis dĩ. Quatinus nec pereunti homini exista¬
mus. aduersarii: nec iudicanti dõ inueniam᷑
ingrati. Beatus igitur iob quia cuncta in ad¬
uersatate odia ꝑfecte calcauit: dicat. Siga¬
uisus sum adruinam eius qui me oderat: et
exultaui quod inueniss eum malum. Quia
ui delicet ⁊ñmicum diligens. dum aduersario
ruenti condoluit: in malis illius. ipse adbo¬
num creuit. Ut in de iste ad benignitatem
cresceret: uñ illum mala que merebatur
inuenissent. Quia uero sepe ñ nulli. eosquoᷤ
sͥ. ad u̾sarios estimant. maledictione feriunt.
qm̃ uitute neqͣqam possunt. inquib paten¬
ter apparet que milla si possent facerent.qr
ea que facere nequeunt. inp̾cari minime
de sistunt: beatus iob ostendens se aculpa et.¬
iam maledictionis alienum secutus ad uin
meum: ut expeterem maledicens animam eiꝰ.

Expanded text:
et in luctu sit pet in luctu sit pin gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam maledictionis alienum, secutus adjunxmeum, ut expeterem maledicens animam ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
na autem nens omnẽ quam inimicũ tolerat
etiam impium ⁊ iniquum putat: quia euis cul¬
pas apud cogitationes suas luior accusator exag¬
gerat. Quib libet uero flagiciis p̃matur mi¬
nus iniquus creditur:si adu̾sarius minime sen¬
titur. Qua in re discernendum ẽ. aliud esse qd
nob̾: aliud uero quod sibi ⁊ cet̾is nr̃ inimicus
nocet. Nam si aliis bonus ẽ. sine nr̃a forsitan
culpa esse non pͣ. nob̾ malus. Nec omnino iam
de enis ruina gaudendum e̾: cuius nos solum
certum est aduersa tolerasse. Cum uero nr̃
ac multorum hostis ꝑ imit᷑ de ereptione ꝓx¬
imorum potius quam de ĩumici int̾itu neces¬
se ẽ. ut animus letetur. Oportet namq ut
percunte ad u̾sario subtilit̾ pensare debeamꝰ.
⁊ quid debemus ruine peccatoris: quid iusti¬
cie fenentis. Nam cum ꝑuersum quẽq omps
percutit: et condolendum ẽ. miserie pereun¬
tis. congaudendum iusticie iudicis. Ut nob̃

Expanded text:
mana autem mens omnem quem inimicum tolerat mana autem mens omnem quem inimicum tolerat etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum perversum quemque omnipotens percutit, et condolendum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
se odientis letatur: constat quia ñ amat.
quem non uult eẽ meliorem. Itemq eueni
re plerumq solet ut ñ amissa caritate.⁊ ini¬
micinos ruina letificet.⁊rursum eius gloria
sine inuidie culpa contristet: cum ruente eo
quos dam bene erigi credimus :÷ proficiente eo
plerosq iniuste opprimi formidamus. Quam
re mentem nrãm nec eiusiam defectus erig̃
nec eius prouectus addicit: se recta recta nr̃a
cogiratio non quid inip̃o sed quid deip̃o circa
alios agatur ad tendit. S ad hec seruanda ual
ue necessarium subtilissime discretionis exam̃
necum nr̃a odia exsequimur. fallamur sub
specie utilitatis aliene. Si autem deinimici
morte gaudendum omnino non esset psalmis¬
ta non diceret. Letabit᷑ iustus cum uiderit
uindictam impiorum. S aliud ẽ. impiiũ:
aliud uero inimicum. ꝑ peti. Dsam sunt pleri¬
ꝙ numici qui ñ sunt impii. Et sunt ñ nulli im¬
pii qui nob specialit̾ non uident᷑ inimici. hu¬

Expanded text:
se odientis laetatur, constat quia non amat se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem, eumqure plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimici. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss eũ malum. Omnipotentis dei nos ẽẽ.
uiscipulos: sola custodia caritatis probat. hĩe
ẽ.enim quod ꝑsemet ipsam ueritas dicit.
In hoc coguoscent omnes. quia mei estis diᷤ
cipłi: si dilechonem habueritis ad inuicẽ.
Quȩ nimirum dilectio. si cor nr̃m ueraci-¬
ter replet. duob modis ostendi solet. sci-¬
licet cum & amicos in deo. & inimicos
diligimꝰ ꝓpt̾ deum. S sciendum est qͥa
inimici dilectio. tunc ueraciter custodit᷑.
cum nec de ꝓuectu addicimur. nec de
ruma illius lẽtamur. Nam sepe in dilectionis
imagine erga mimicum animus fallitꝰ seq
hunc diligere estimat. si enis uite contrariꝰ
non existat. S dilectionis ium occulte ⁊ ue¬
raciter: aut ꝓuectus inimici aut casus inter¬
rogat. Hac ⁊ enim dere ad plenum semet ip¬
sam mens hominis nes cit. nisi eum quem
sibi adu̾sarium credit credit in defectu uł pro¬
uectu mutasse modum sui status inuenerit
Si enim de prosꝑitate addicit᷑ decalamitate

Expanded text:
enta et signa.---Omnipotentis Dei nos esse discipulos, sola custodia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat. Sed dilectionis vim occulte et veraciter aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu mutasse modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur, et de calamitate
Abbreviated transcription (Latin):
num quippe operatio: ꝑ os autem locutio desig¬
natur. Sicut ꝑsalomonem dicit᷑. Abscondit pi¬
ger manum suam sub az cellam sua: ⁊ laborat
si ad suum porrigit eam. Pigro labor ẽ. manum
suam adosporrigere: quia desidiosus quisq pre¬
dicator. nec hoc uult operari quod dicit. Manus
quippe ad hoc porrigere. ẽ. uocisue oꝑe concorda¬
re. Manum ergo suam osculat᷑ ore suo. qui lau¬
dat qd̾ facit. et testimonio propͥe locutionis sibi
uirtutem tribuit operis. Qua in requis despi¬
citur nisi his qui ipsa operandi munera largit᷑:
Uñ bene ꝑegregium predicatorem dicitur. Od
autem habes quod non accepisti:Si autem acce¬
pisti. quid gloriaris quasi non acceperis: Scĩ au
tem uiri. sciunt post primi parentis lapsum
decorruptibili stirpe se editos.⁊ ñ uirtute pro¬
pria. s p̃ueniente suꝑna grã ad meliora se uo¬
ta uł opera cõmutatos. ꝓ quicquid sͥ. mau in ẽẽ.
cognoscunt: de mortali propagine sentiunt
meritum. Quid quid uero in se bom inspicut:

Expanded text:
num quippe operatio, per os autem locutio designatur; sicut per Salomonem dicitur: Abscondit piger manum suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae opere concordare. Manum ergo suam osculatur ore suo, qui laudat quod facit, et testimonio propriae locutionis sibi virtutem tribuit operis. Qua in re quis despicitur, nisi is qui ipsa operandi munera largitur? Unde bene per egregium praedicatorem dicitur: Quid autem habes, quod non accepisti? Si autem 708 accepistem viri sciunt post primi parentis lapsum de corruptibili stirpe se editos, et non virtute propria, sed praeveniente superna gratia ad meliora se vota, vel opera commutatos; et quidqucognoscunt, de mortali propagine sentiunt meritum; quidquid vero in se boni inspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dum igne amoris excoquitur: semꝑ inse seruat
claritatem pulcritudinis. cotidiana in noua¬
tione feruoris: Nescit enim mens ꝑtorporem
ueterascere: que studet ꝑdesiderium semꝑ in¬
choare. Hunc namq ꝑ paulum dicitur. Reno-
ꝑfectionis iam culm̃ ꝑuenerat: quasi in cho¬
ans dicebat. Dixi. nunc cepi. Quia uidel icet
si lassescere abinchoatis bonis nolumus: ualde

Expanded text:
dum igne amoris excoquitur, semper in se servat dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovaperfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsecus delectatione rapiantur. Lux quip¬
pe uisibilis. suncaute diligitur: aluce inuisi-¬
bili cor cecatur. Quia quanto extra se inhians
animus funditur: tanto amplius mint̾nis
obtutib. reuerberat᷑. Uñ sollertes quiq necor¬
poreis sensib nimis ad exn̾iora dilabantur cõ¬
timio studio intra m̃tem suam occulta custo¬
xerat: qui ext̾ioris uite appetitum fugiens dice¬
bat. Diem hominis non concupir: tuscis.
Quod ergo apud prophetam dr. diem homi¬
nis non concupiui: hoc desemet ip̃o beatus
iobuerbis aliis asserit quia fulgentem solem
⁊ lunam incedentem clare non uideret atq ex hiᷤ
incordis abdiusletatus ñ sit. Quia nimirum
gaudere non poterat: de his que ꝑdelectatioĩs
desiderium nonuidebat. Si uero cuncta hec¬
que iuxta historiam tractaudo transcurrimꝰ
ꝑallegorie quoq mist̾ia ꝑscrutemur: quid hoc
in loco aurum accipimus. nisi preclari intellec¬
tus ingenium:. Quid obrizum. nisi mentem: q̃

Expanded text:
extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quipextrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custoxerat, qui exterioris vitae appetitum fugiens, dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Quod ergo apud prophetam dicitur: Diem hominis non concupivi, tu scis, hoc de semetipso beatus Job verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia nimirum gaudere non poterat de his quae per delectationis desiderium non videbat. quae juxta historiam tractando 700 discurrimus per allegoriae quoque mysteria perscrutemur, quid hoc in loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium; quid obryzum, nisi mentem? quae
Abbreviated transcription (Latin):
enim. Siuidi solem cum fulgeret. ⁊ lunam in¬
cedentem clare: ⁊ letatum e. in abscondito cor
meum. Quid hoc loco uidere dr nͥ desideranter
intueri: Nñ ⁊ psalmista ait. Iniquitatem sias¬
pexi in corde meo: ñ exaudiet me dominus. Que
nimirum iniquitas inore exprimi ñ posset: si
non conspiceret᷑ in corde. S aliud ẽ. uidere ꝑiu
dicium: aliud per appetitum. Beatus ergo iob
fulgentem solem.⁊ clare incedentem lunam. ne¬
quaquam uidisse se ꝑhibet. tt se demonstret p̃¬
sentis lucis speciem non appetisse. Ac si pꝰ despec¬
tum t̾rene sue habundantie: patent̾ insinuet.
Quid dicam. quia nequaquam inauro letatus
sum. qui imp̃a quoq luce corporea delectatus
non sum: Sancti et enm uiri pꝰquam omnia
presentis uite oblectam̃ta despiciunt. p̃illius
lucis int̃ne kcis dulcedine. abhac ext̾̃iori luce¬
animum quasi atenebris auertunt. multũq sec̃
intͥnsecũ c̃tendunt. ne huius lucis que fulget

Expanded text:
enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam inenim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hoc in loco videre dicitur, nisi desideranter intueri? Unde Psalmista ait: Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non pnon conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam se vidisse perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse, ac si ptum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti etenim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget
Abbreviated transcription (Latin):
cio contra dm altissimum. Incertum non ẽ quõd
utraq hec luminaria humanis miniftiis depu¬
tata celi miicie uocant᷑: in quoꝵ cultu multos no¬
iumus scriptura teste cecidisse sicut scͥptum est.
Ad orauerunt miliciam uniu̾sam celi. Et quia sol
luna alit̾ iudentur ad usum. aliter ad uenera¬
tionem: eo more quo acultorib suis uenerari
uidisse seꝑhibet necletatum fuisse cor suum nͦ
osculatum manum ore suo. In qua uidelicet
osculatione. quid aliud quam grã uenerationis
expͥmit᷑. qd̃ si feciss uiquam. hoc iniquitatem
maximam: ⁊ di negationem uocat. S pꝰquam
tanta de se locis suꝑiorib unrtutum culmina
narrauit. quid nunc mirum memorat. si solẽ
⁊ lunam ñ se ad orasse manifestat: uñ pensandũ
est qd̾ pꝰ quam in auro ñ habuisse fiduciam. nec ĩ
multis diuitus letatum se fuisse testatur. ad hc̃
ad sublimiora duci tur: ut tanto nos magis eni¬
diat. quanto de se aliqua subtili usnarrat. Ait

Expanded text:
tio contra Deum altissimum. - Incertum non est quod tio contra Deum altissimum. - Incertum non est quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata coeli militiae vocantur, in quorum cultum multos novimus, Scriptura teste, cecidisse, sicut scriptum est: « Adoraverunt universam militiam coeli . » Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum ore suo. In qua videlicet osculatione quid aexprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifestat? Unde pensandum est quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat, quanto de se aliqua subtilius narrat. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ quippe uiri in huiꝰ ꝑegrinationis erũpna.
qm̃ eam quam appetunt adhuc creatoris sui
speciem contemplari minime sinunt᷑. omnẽ p̾¬
sentis uite. copiam. inopiam deputant: quia
udelicet nil extra dm sufficit menti. que ue¬
racit᷑ d̾m querit. Et plerumq eis ipsa sua ha¬
bundantia fit uehem̃ter onerosa: quia hoc ip¬
sum grauiter tolerant. quod festinantes ad
patriam initinera multa portant. Uñ fit ut
hec cum indigentib proximis de uote parciant᷑:
quarinus dum sumit iste quod ñhabet. deponat.
ille quod amplius habebat. dsec tum uiator ua¬
cuus ambulet: nec eum quem retardare inuia
poterat nuium honus grauet. Electi gͦ de multa
habundantia minime letant᷑: quia uidelicet pro
amore celestis patrimonii. aut largiendo disꝑgut.
aut despiciendo deserunt. Sequit᷑. Si uidi solẽ¬
cum fulgeret. ⁊ lunam incedente clare. ⁊ letatũ
est inabscondito cor meum. ⁊ osculatus sũ mamĩ
meam ore meo. que ẽ. iniquitas maxima. ⁊ nega¬

Expanded text:
i quippe viri in hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despiciendo deserunt. Sequitur: CAPUT IV. VEcum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum, et osculatus sum manum meam ore meo, quae est iniquitas maxima ei nega
Abbreviated transcription (Latin):
Quis quis ergo de fluere de uitat. suꝑ ẽ. ut qd̃
de fluit fugiat: ne ꝑ hoc quod amat. in hoc co¬
gatur ꝑuenire quod uitat. Qui enĩ reb laben¬
tib inheret. illo uidelicet trahitur. quo tendit
quod tenet. Prius itaq curandum ẽ. nequisq
temporalia diligat. ac dem̃ ne meisdem tem¬
poralib que non ad delectationem. s̾. s ad usũ
retinet. fiduciam ponat: qm̃ comuinctus de-¬
currentib mox statum suuim animus ꝑdit
Nam uite presentis fluctus trahit: quem le¬
uat. Et ualde demens ẽ. qui in unda uoluitur.
plantam figere conatur. S sunt pleriq qui
et si in reb transeuntib fiduciam nequaquam
pomunt: cum tam̃ sibimnet ad usus necessari¬
oshabunde adsunt. mente tacita letantur.
Qua in re dubium ñẽ. quia tanto quisq mi¬
nus dolet quod desint et̾na: quantomagis
gaudet. quod ad sint temporalia. Et qui minꝰ
dolet. quod desunt temporalia cercius expec¬

Expanded text:
Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspec
Abbreviated transcription (Latin):
neq dequantitate auri. neq despecie pec¬
cauit. De creatore qui ppe desperasse fuerat:
sp̃e increatura posuisse. In reb autem dubus
sp̃e fixerat dines ille: Qui dicebat. Anima ha¬
bes multa bona posita in annos plurimos:
requieste. comede. bibe. epulare. Sed hunc
suꝑna uox increpat dicens. Stulte hac nocte
animam tuam repetunt ab̾ te: que autem
parasti cuiuserunt: Eãdem enĩ nocte. subla¬
tus ẽ. qui in rerum sͥ. habundantia multa tẽ¬
pora fuerat prestolatus: ut scicilicet qui in lon¬
gums subsidia colligendo prospicẽt. sub seqñtẽ
uiem uł unum minime iuderet. Quasi in aqͥs
enim defluentib fundam̃tum ponere. ẽ in re¬
b labentib spei fiduciam uelle solidare. Stan¬
teenim in ꝑpetuum dõ transeunt omĩa. Quid
ergo nisi abstante fugere ẽ. transeuntib reb
ĩherere: quis nãq uiquam decurrentium
fluminum tumidis uerticib raptus. manere
ipse finis potuit deorsum unda defluente:

Expanded text:
neque de quantitate auri, neque de specie pecneque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente?
Abbreviated transcription (Latin):
lo post dicit. Si negaui: quod uolebant pau¬
peres. Atq ur unus miscd̃iam suam ostend̾¬
rer de iusticie radice descendere: paubo suꝑ¬
ius p̃misit dicens. Si ambulaui inuanitate:
⁊ festinauit indolo pes ms̃. Atq ut monstre¬
tur quam fuent adcuncta paiidꝰ. adomĩa cir¬
cumspectus: inferius afserit dicens. Semꝑ
enim quasi tumentes suꝑ me fluctus timui
dđm. Qui scilicet in prosꝑis positus atq habũ¬
dantia rerum fultus. si sp̃e aut in suis actib
aut incircumfluentib reb poneret: profecto
iustus non ẽẽt. S quando iste uir sc̃s in se spẽ
posuit. qui aꝑte dicit ecce ñ ẽ. auxilium mi¬
quoq diuitias quam̃te possederit innotescat:
et obrizo dix fiducia mea. Obrizum dicimꝰ¬
obrude aurum. Sc̃s ergo uir nec aurum ro¬
bur. nec sͥ. esse obritam. id ẽ. rudem auri mo¬
lem fiduciam. credidit: quia sp̃e atq delec¬
tationem suam in soluis grã conditoris figẽt

Expanded text:
lo post dicit: Si negavi quod volebant paulo post dicit: Si negavi quod volebant pauperibus . Atque ut misericordiam suam ostenderet de justitiae radice descendere, paulo superius praemisit, dicens: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit, dicens: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Dominum . Qui scilicet in prosperis positus, atque abundantia rerum fultus, si spem aut in suis actibus aut in circumfluentibus rebus poneret, profecto justus non esset. Sed quando iste vir sanctus in se spem posuit, qui apequoque divitias qua mente possederit innotescat? et obrizum dixi fiduciam meam. - Obrizum dicimobrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens,
Abbreviated transcription (Latin):
omnino nulla ẽ. aut inꝑfecta. Ut enum sicut qui¬
busdam uisum ẽ de pͥmis .iiiͦiͤ. uirtutib. loqua
prudentia temperantia. fortitudo atq iusticia.
tanto ꝑfecte sunt singule. quanto uicissim sibi¬
met nincte. Disiuncte autem: ꝑfecte. eẽ. neqͣt᷑
possunt. Quia nec prudentia ueraẽ. que iusta
temperans. ⁊ fortis ñ ẽ: nec ꝑfecta temperantia
que fortis iusta ⁊ prudens ñẽ. Nec fortitudo inte¬
gra. que prudens. temperans.⁊ iusta ñẽ: nec ue¬
ra iusticia. que prudens. fortis. ⁊ temperans ñẽ.
iunctas in se uirtutes habue rit enumerando
singulas in notescit. Nam bona pudicicie in¬
sinuans: dicit. Si deceptum ẽ. cor meum suꝑ
mulierem. Atq ut ei dem pudicie demonstra¬
rer humilitatis grãm nullatenus de fuisse. pꝰ
cetera subiungit. Si contempsi iudicium su¬
bire cum seruo meo. Qui ut humilitati sue
ostenderet miscd̾iam fuisse comunctam: pau¬

Expanded text:
omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quiomnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortitudine, atque justitiafectae sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temperans non junctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si contempsi subire judicium cum servo meo . Qui ut humilitati suae ostenderet misericordiam fuisse conjunctam, pau
Abbreviated transcription (Latin):
dem uidisse nos contingit: s ñ humiles. Quos¬
dam uero quasi humiles: s ñ misericordes. Quoᷤᷤ¬
dam quasi misericordes: s nequaquam iustos.
Quosdam uero quasi nistos: s in se potius qm
indomino confidentes. et̃ certum ẽ. quia nec cas¬
titas in corde eius uera ẽ. cui humilitas de est.
quippe quia suꝑbia se intrinsecꝰ corrumpente se
Nec humilitas uera c̃. cui miscdia comuncta ñẽ
quia nec debet humilitas dici que ad compassionẽ
frat̾ne miserie nescit in clinari. Nec miscd̃ia uera
est. que arectitudine iusticie existat aliena: quia
que potest ꝑiniusticiam pollui. nescit proculdu¬
bio sibimet ip̃i misereri. Nec iusticia uera ẽ que fi¬
duciani suam ñ in conditore omnium. s in se for¬
tasse aut in reb conditis ponit: quia dum acre¬
atore sp̃e subtrahit ip̃esͥ. principalis iusticie or¬
dinem ꝑuertit. Una itaq uirtus sinealiis. aut

Expanded text:
idem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non misericordes; quosdam quasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpente foNec humilitas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Uod a me. Se pe
iam dictum est
hoc me crebro
repetere hone¬
et predicator
egregius dicit.
Eadem uob̾ scri¬
bere. michiquidẽ
tem necessarium. Beatus iobidcirco gestal ur¬
tutes narrat: quia int̾ increpationis uerba et
ꝑcussionis uerbera dep̾hensus. abspei fiducia
mentem suam labe facturi considerat. Multa
quippe egisse se mala: ab increpantib amicis au¬
dierat. Q ne uerbis parit̾ ⁊ flageilis pressa indes¬
peratione mens corruat: hanc ꝑsuarum uir¬
tututum memoriam ad spem reformat: ut ne¬
quaquam se debeat in calamitate deicere que¬
tranquilitatis sue tempore se meminerat tam
sublimia egisse. Quia igitur intentionis eius
causam diximus: restat ut auditas iurtutes
illnis subtilit̾ ꝑpendamus. hoc autem pͥmũ
lere creditur: tunc ueratit̾ pollet cum uiciis
exalia parte non subiacet. Nam si exalio uicus
subditur: nec hoc ẽ. solidum ubi stare putaba¬
tur. Una queq enim uirtus tanto minor ẽ: qͣn¬
to de sunt cet̾e. Nani sepe quosdam pudicosqͥ¬

Expanded text:
uod a me saepe jam dictum est, hoc me crebro repetere oneet praedicator egregius dicit: Eadem vobis scribere mihi quidem tem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, qutranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter perpendamus. 2. Una virtus lere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos qu
Abbreviated transcription (Latin):
quisͥ p̾lati sunt murmurant. ñ humano sed
ei qui cuncta disponit diuino ordini contra di¬
cant. Illis namq d̾r. Oues mee his que concul¬
culcata pedib urĩs fuerant pascebant᷑: ⁊ que
pe des ur̃i turbauerant. hec bibebant. Oues .N.
turbata pedib bibunt cum subiecti ea ad exem¬
plum uiuendi appetunt. que p̃lati quique pra-
uo oꝑe ꝑuertunt. aAt contra. ap̾latis hiaudiũt.
Nos enim quid sumus: Nec contra nos ẽ. m᷑¬
mururũm: s contra dm̃ dnm̃. Qui enim contͤ
suꝑ positam sͥ. potestatem murmurat: liquet
quod illum quidem redarguit. qui eandem ho¬
mini potestatem dedit. Tandem beati iob ple¬
nas mistica uirtute sententias in quib contra
amicorum tiba respondit deo largiente digessi¬
mus: nunc suꝑ ẽ. ut ad helui u̾ba ueniamꝰ. Que
tanto grauiori circuns pectione pensanda sunt
quanto et ꝑuiuentutis audatiam spiritu fer¬
uentiore proferunt᷑:¬

Expanded text:
qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed qui sibi praelati sunt murmurant, non humano, sed ei qui cuncta disponit divino ordini contradicant. Illis namque dicitur: Oves meae his quae conculcata pedibus vestris fuerant pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Oves enim turbata pedibus bibunt cum subjecti ea ad exemplum vivendi appetunt quae praelati quique pravo opere pervertunt. At contra a praelatis hi audiunt: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum . Qui enim contra superpositam sibi potestatem murmurat, liquet quod illum redarguit qui eamdem homini potestatem dedit. Tandem beati Job plenas mystica virtute sententias, in quibus contra amicorum verba respondit, Deo largiente digessimus; nunc superest ut ad Eliu verba veniamus, quae tanto graviori circumspectione pensanda sunt, quanto et per juventutis audaciam spiritu ferventiore proferunt
Abbreviated transcription (Latin):
quando his qui p̃ est anhelare ꝑauariciam
uidet᷑. Uñ fit ut ad ipsa etiam pauca bonaq̃
fieri inter multa mala considerant. Non lau¬
des s gemitus reddant: atq in firmante̾ mur¬
murent dum ꝑpendunt puri operis ñ esse.
quod uident. Ait ergo. Si aduersum me t̾ra
mea clamat. et cum ipsa sulci eius deflent. si
fructus eius comedi absq pecunia. ⁊animam
agͥcolarum eius afflixi: profrum̃to oriat᷑ michi
tribulus: ⁊ pro ordeo spina. Acsi aꝑte dicat.
Si magna que debui sollicite non fecipunc¬
tiones mumuris asubiectis recipiam enam
de bono quod feci. Si neglexi exhibere quod
foueat: iuste inquerela prosiliens eorum lingua
me pungat. Qua inre semꝑ sollicita conside
ratione pensandum ẽ. ne aut hi qui p̃sunt
exempla mali oꝑis subiectis p̾beant: eorumq
uitam sue gladio prauitatis extinguant.
atꝙyhi qͥ alieno reginum subiacent. facile uidĩca¬
re audeant facta rectorumatq ꝑ hoc qd̃ de his

Expanded text:
quando is qui praeest anhelare per avaritiam quando is qui praeest anhelare per avaritiam videtur. Unde fit ut ad ipsa etiam pauca bona, quae fieri inter multa mala considerant, non laudes, sed gemitus reddant; atque infirmantes murmurent, dum perpendunt puri operis non esse quod vident. Ait ergo: Si adversum me terra mea clamat et cum ipsa sulci eius deflent si fructus eius comedi absque pecunia et animam agricolarum eius adflixi pro frumento oriatur mihi tribulus et pro hordeo spina finitSi magna quae debui sollicite non feci, punctiones murmuris a subjectis recipiam, etiam de bono quod feci, si neglexi exhibere quod fovet, juste in quereiam prosiliens eorum lingua me pungaratione pensandum est, ne aut hi qui praesunt exempla mali operis subjectis praebeant, eorumque vitam suae gladio pravitatis exstinguant; aut hi qui alieno regimini subjacent, facile judicare audeant facta rectorum, atque per hoc quod de his
Abbreviated transcription (Latin):
inordeo autem terrenarum rerum despensatõ
sigurat᷑. In qua sepedum seruire infirmisatq
carnalib cogiur. quasi sua ium̃tis alim̾ta
preparamus: atq ipse nroꝵ usus operum qͣsi
more oroei habet aliquid deadmixtione pale¬
arum. Et plerumq contingit. ut rector qui
pre ẽ. dum in iusta contra subditos exercet
dum nullo bonos blandim̃to refouet. dum
quod ẽ. grauius bene oꝑantes quosq ex in¬
uidia affligit. etiam qͦtlã bonaaliquando faci¬
at ac si frum̃tum serat. seseq in dispensan¬
dis t̾reni̾ rebus ñ numquam ñ auaritie studio
s proutilitate carnalium misceat: et sic eiusdẽ
laboris fructum uelud messem ordei expectet:
S subiecti quiq proeo quod in maximis gͣuan¬
t᷑. gaudere ineius bonis nuinimis nequeunt:
quia nec hoc opus placet quod alt̾ius oꝑis. in¬
iusticia polluit: nec ipsat̾renarum rerum dis¬
pensatio ꝓutilitate subditorũ suscipi credit᷑

Expanded text:
in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 in hordeo autem terrenarum rerum dispensatio 727 figuratur. In qua saepe dum servire infirmis atque carnalibus cogimur, quasi sua jumentis alimenta praeparamus, atque ipse nostrorum usus operum quasi more hordei habet aliquid de admistione palearum. Et plerumque contingit ut rector qui praeest, dum injusta contra subditos exercet, dum nullo bonos blandimento refovet, dum, quod gravius est, bene operantes quosque ex invidia affligit etiam quaedam bona aliquando faciat, ac si frumentum serat, seseque in dispensandis terrenis rebus nonnunquam non avaritiae studio, sed pro utilitate carnalium misceat, et sic ejusdem laboris fructum velut messem hordei exspectet. Sed subjecti quique pro eo quod in maximis gravantur, gaudere in ejus bonis minimis nequeunt, quia nec hoc opus coram Deo placet, quod alterius operis injustitia polluit, nec ipsa terrenarum rerum dispensatio pro utilitate subditorum suscipi creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
spina. ac si aꝑte dicat. Si iniustum quid erga
subditos gessi si exegi debita et ipse quod debui
nonimpendi. Si exercitationem boni operis ali¬
is inuidi. rebus probonis que mnet̾num reficuit̃
retͥbuant᷑ mͥmala in iudicio que pungunt. Pro
frum̃to quippe tribulus et ꝓ ordeo spina oritur:
cum in retributione ultima. dequa remneratõ
laboris querit᷑ punctio doloris inuenit᷑. Et notã¬
dum quod sicut afrum̾to ordeum distat. quã¬
uis utrumq reficiat. sic atribulo spina quãuis
sit utrumq quod pungat. Quia tribulus
mollior: et ad pungendum semꝑe̾. duriorspi¬
na. Ait ergo. ꝓfrum̃to oriatur micbi tribulus.
et pro ordeo spina. Ac si patenter dicat. Egisse
quidem et magna me bona. ⁊ minima scio.S
si non ita ẽ: ꝓbonis magnis mala minima. et
probonis minimis michi respondeant mala
maiora. Quamius hoc intelligi. et aliter potest.
Infrum̾to quippe spiritale opꝰ quod m̃tem refic̃:

Expanded text:
spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga spina.---Ac si aperte dicat: Si injustum quid erga subditos gessi, si exigi debita, et ipse quod debui non impendi, si exercitationem boni operis aliis invidi, pro bonis quae in aeternum reficiunt, retribuantur mihi in judicio mala quae pungunt. Pro frumento quippe tribulus, et pro hordeo spina oritur, cum in retributione ultima, de qua remuneratio laboris quaeritur, punctio doloris invenitur. Et notandum quod sicut a frumento hordeum distat, quamvis utrumque reficiat, sic a tribulo spina, quamvis sit utrumque quod pungat, quia tribulus mollior, et ad pungendum semper durior est spina. Ait ergo: Pro frumento oriatur mihi tribulus, et pro hordeo spina. Ac si patenter dicat: Egisse quidem et magna me et minima bona scio, sed si non ita est, pro bonis magnis mala minima, et pro bonis minimis mihi respondeant mala majora. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. In frumento quippe spiritale opus, quod mentem reficit,
Abbreviated transcription (Latin):
afflixi. Agricole quippe huius terre sunt hi qui
minori loco positi. quoualent zelo.quanto pos¬
sunt oꝑe. ad eruditionem sc̃e eccłie inp̾dicatio¬
nis grã cooperant᷑. Quos uidelicet huns terre
agricolas. hoc ẽ. non affligere: eorum laboribus
non inuidere. Ne rector eccł̃ie. dum sibi soli ius
p̃dicationis undicat: etiam aliis recte p̃dicantibus
iuidia se mordente contra dicat. Pia et enĩ pas
abominib uult adiuuari qd̃ agit. fidelis namq
p̃dicator obstat fieri si ualeat. ut uĩtatem quem
solus loqui ñ sufficit: ora cunctorum sonent. Uñ
cum iosue duob incastris remanentib atq pro¬
Rhetantib uellet obsistere: iecte ꝑ moysend̾r.
Quid emularis ꝓme: Quis tribuat ut omnis
popłs prophetet. et det eis dñs sp̃m suum: pro¬
phetare quippe om̃s uoluit: qui bonum quod
habuit aliis non inuidit. Quia gͥ beatus iobcun¬
ctahec suspensa intulit. & si ea minime fecerit:
sententia se maledictionis asstringit. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
afflixit. - Agricolae quippe hujus terrae sunt, hi qui minori loco sunt positi, qui volunt zelo quanto possunt opere, ad eruditionem sanctae Ecclesiae in praedicationis gratia cooperantur. Quos videlicet terrae hujus agricolas hoc est non affligere, eorum laboribus non invidere, ne rector Ecclesiae dum soli sibi jus praedicationis vindicat, etiam aliis recte praedicantibus invidia se mordente contradicat. Pia etenim pastab omnibus vult adjuvari quod agit. Fidelis namque praedicator optat, si fieri valeat, ut veritatem quam solus loqui non sufficit ora cunctorum sonent. Unde cum Josue duobus in castris remanentibus atque prophetantibus vellet obsistere, recte per Moysen dicitur: Quid aemularis pro me? Quis tribuat ut omnis populus prophetet, et det eis Dominus spiritum suum ? Prophetare quippe omnes voluit, qui bonum quod habuit aliis non invidit: Quia igitur beatus Job cuncta haec suspensa intulit, et si ea minime fecerit sententia se maledictionis adstringit, seq