comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si pͥstino ᷤᷤ errores. si p̾ceritas delectationes
sponte occuparis. S si sine puritate huc ueniᷤ:
raꝑis in turpem delectationẽ. Si ueritaᷤ tecũ
nonẽ: cadis cito in errorem. Si antiquas assu¬
ete uoluptatis uias ꝑ concupiscentiã respicis:
sine uirgine ꝑgis. Si mala tua excusas. uel
mala ẽẽ dissimulas. sine puero in egipto mo¬
egiptum:. et esto ibi usq dum dicam tibi. Sic̃¬

Expanded text:
Si pristinos errores, praeteritas delectationes,s occupatus; sed quia sine puritate huc venisti, raperis in turpem delectationem; sed quia veritas tecum non est, cadis cito in errorem. Si enim antiquas voluptatis vias per concupiscentiam respicis, sine Virgine matre pergis. Si mala tua excusas vel mala esse dissimulas, sine puero in Aegypto moesto ibi usque dum dicam tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
confundit᷑. recte pꝰquã uenti ꝓducunt᷑. pͥ¬
mogenita egipti morunt᷑. Uenti sc̃ diui¬
nȩ aspirationes. pͥmogenita egipti diaboli¬
ce elationes: pͥmogenita egipti. humanȩ
p̃sumptiones. Alii suꝑbunt de reb corpo¬
ralib. alii intumescunt in reb sp̃alib.
Uere brutus & animał sensus. qñ ad i¬
maginẽ dĩ factus animꝰ exhis intumescit.
quȩ sͥ communia sunt cũ pecorib. Alii gͥ
suꝑbiunt de uanitate: alii de sc̃itate. Su¬
ꝑbia uanitatis. ẽ. pͥmogenitũ pecoris: arro¬
gantia scĩtatis. ẽ. pͥmogenitũ hominis.
flante itaq aura diuini sp̃c: ꝑcutiunt᷑ pͥ¬
mogenita egypti ab homine usq ad pecuᷤ.
flante et enim spũ timoris. facile deicit᷑ oĩs
tumor elationis: qnͣtomagisspirantibꝰ aliis
atq aliis. nunc his ne̾ illis inuic̃e cͥ succe¬
dentib. Emisit signa et ꝓdigia in medio
tui egiptȩ: in pharaonẽ et in om̃s seruos eiꝰ

Expanded text:
e postquam venti producuntur, primogenita Aegypti moriuntur. Venti sunt divinae aspirationes; primogenita Aegypti diabolicae elationes; primogenita Aegypti humanae praesumptiones. Alii superbiunt de rebus corporalibus; alii intumescunt in rebus spiritualibus. Vere brutus et animalis sensus, quando ad imaginem Dei factus animus ex his intumescit quae sibi communia sunt cum pecoribus. Alii igitur superbiunt de vanitate, alii de sanctitate. Superbia vanitatis est primogenitum pecoris, arrogantia sanctitatis est primogenitum hominis. Flante itaque aura divini Spiritus, percutiuntur primogenita Aegypti ab homine usque ad pecus; flante etenim spiritu timoris, facile dejicitur omnis timor elationis, quanto magis spirantibus aliis, atque aliis, nunc his nunc illis invicem sibi succedentibus? Et misit signa et prodigia in medio Aegypti, in Pharaonem, et
Abbreviated transcription (Latin):
et nec magni frangere possunt. d quid
mirũ tam̃ si paruuli concupiscunt ꝓpt̾
cristallinã pulchritudinẽ. uł qͥd mirũ si
magni frangere nequeunt ꝓpt̾ cristallin̾a
duriciem: Iccirco dñs qn̾ uult reficere qͦsli¬
bet pane uite et intellectus pͥus diuidit
pan̾e suũ ꝑ bucellas: et sic cand̾e qñ & qͥb
uult ministrantib angłis mittit cristal¬
lũ sic̃ bucellas. S putas ne ułtune suffici¬
ant ad esum panis cristallim ut pote ꝑbu¬
cellas diuisi: Nequaqmͣ credo. S ide ip̃e
qui mittit cristallũ suũ sic̃ bucellas. emit¬
cet uerbum suũ et liquefaciet ea: & ueniẽs
ipse xp̃c ad implendam ꝓmissionẽ suam
transiens ministrabit illis. Et ne potꝰ ui

Expanded text:
et nec magni frangere possunt. Sed quid et nec magni frangere possunt. Sed quid mirum tamen si parvuli concupiscunt, propter crystallinam pulchritudinem, vel quid mirum si magni frangere nequeunt, propter crystallinam duritiem? Idcirco Dominus quando vult reficere quoslibet pane vitae et intellectus, prius dividit panem suum per buccellas, et sic tandem quando, et quibus vult ministrantibus angelis mittit crystallum sicut buccellas. Sed putasne, vel tunc sufficiant ad esum panis crystallini utpote in buccellas divisi? Nequaquam credo. Sed idem ipse qui mittit crystallum suam sicut buccellas, emittet Verbum suum, et liquefaciet ea; et veniens ipse Christus ad implendam promissionem suam, transiens min
Abbreviated transcription (Latin):
extende: ut multũ possis caꝑe. Quanto ad
illa capatior fueris: tanto beatior eris. E xen¬
de gͦ ne parcas. & si parcere uis. tͥ ñ ilł time¬
as. Nesciunt illa deficere. s: tu potes ad illa
iuius idoneus ẽẽ. dilata gͦ os tuũ qnͣtum
poteᷤᷤ qͥa ñ qu̾ã nimis caꝑe potes. Aꝑi gͦ et
dilata os cuũ. et implebit᷑ illud. Facile hoc
implere pot̾̃ qui fecit illud. Ad hoc enim
mittit cristallũ suam sic̃ bucellas. ut ipse
ñ semel aut bis s frequent̾ impleat.: qd̾ totꝰ
mundus. uel semel implere ñ ualebat. Mit¬
tit inqͥt cristallũ suam sic̃ bucellas. ñ ut
cristallinus tam durus tam purus: Pul¬
cher quidẽ ad uidendum. s fortis ad ma¬
sticandum. Hinc ẽ. qđ celestis pañe sapiȩ
om̃s pene concupiscunt: s pauci ad modũ
app̃hendunt. Paruuli inquit petierunt
panem: et ñ erat qui frangeret eis. Alirabi¬
lis hic panis qu̾e et paruuli concupiscũt.

Expanded text:
extende, ut multum possis capere. Quanto ad extende, ut multum possis capere. Quanto ad illa capacior fueris, tanto beatior eris. Extende ergo ne parcas; et si parcere vis, tibi, non illis timeas. Nesciunt illa deficere, sed tu potes ad illa minus idoneus esse. Dilata ergo os tuum quantum potes, quia nunquam nimis capere potes. Aperi ergo et dilata os tuum, et implebitur illud. Facile hoc implere potest, qui fecit illud. Ad hoc enim mittit crystallum suam sicut buccellas, ut ipse non semel, aut bis, sed frequenter impleat quod totus mundus, vel semel implere non valebat. Mittit, inquam, crystallum suam sicut buccellas, non ut crystallinus tam durus, tam purus? Pulcher quidem ad videndum, sed fortis ad masticandum. Hinc est quod coelestis panem sapientiae omnes pene concupiscunt, sed pauci admodum apprehendunt: Parvuli, inquit, petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Mirabilis hic panis, quem et parvuli concupiscunt,
Abbreviated transcription (Latin):
s. s.p. illos. Ad hoꝵ numerũ ꝑtinere uide¬
t᷑ cui dñica uoce dicit᷑. Dilata os tuum:
& .i. illud. S quid ẽ hoc os interioris ho¬
minis: nisi desideriũ cordis: S hoc os
om̃s egipti deliciȩ implere ñ possunt: qr
om̃s diuiciȩ mundi carnali desiderio sa¬
tiffacere nequeunt. Uide qu̾a parua por¬
tio humani corꝑis: et qu̾a angustum fora¬
men sit os carnis. Quis ñ uideat quam
paruum ẽ qd̃ una panis bucella impleri
pot̃: Qd̃ igit᷑ ẽ una bucella ad hoᷤ carnᷤ
hoc ẽ totus mundus ĩmo multo minus
ad os cordis. Nam una bucella corꝑeũ
os facile replet: s totus mundꝰ desideriũ
cordis implere ñ ualet. Considera si potes
quanta sit latitudo cordis: cuiꝰ os implere
ñ pot̃ totus mundus. Considera quomͦ
diuinꝰ sermo mundi copiam despicit. cui u¬
nam bucelłã panis celestis in comꝑatione
ante ponit. Si igit᷑ egiptum deseruisti. et sp̃a¬
cumq potes extende desideriũ tuũ. Multũ

Expanded text:
os. Ad horum numerum pertinere videtur cui Dominica voce dicitur: Dilata os tuum, et implebo illud. Sed quidnam est hoc os interioris hominis, nisi desiderium cordis? Sed hoc os omnes Aegypti deliciae implere non possunt, quia omnes divitiae mundi carnalia desideria satisfacere nequeunt. Vide quam parva portio humani corporis, et quam angustum foramen sit os carnis. Quis non videat quam parvum est quod una panis buccella impleri potest. Quod igitur est una buccella ad os carnis, hoc est totus mundus, imo multo minus ad os cordis. Nam una buccella corporeum os facile replet, sed totus mundus desiderium cordis implere non valet. Considera, si potes, quanta sit latitudo cordis cujus os implere non potest totus mundus. Considera quomodo divinus sermo mundi copiam despicit, cui unam buccellam panis coelestis in comparatione anteponit. Si igitur Aegyptum deseruisti, et spirituamcunque potes extende desiderium tuum. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. quis sit iste lib̃ in quo om̃s sui sebent᷑.
Si dicimꝰ hunc ẽẽ librum uiuentiũ ꝓfecto
ibi ñtm̃ sui. s etiã alieni scripti sunt: de qͥb
alibi dicit᷑. Deleant᷑ de libro uiuentiũ. Si
dicimus librum uite hunc ẽẽ: ibi forsitan
iam scͥpti sunt: & quomͦ tunc ibi adhuc
scͥbendi sunt. sic enim dicit᷑. E in libro
tuo om̃s scͥbent᷑: nͥ forte futurũ ꝓ p̃terito po

Expanded text:
liber in quo omnes sui scribentur. Si dicimus hunc esse librum viventium, profecto ibi non solum sui, sed etiam alieni scripti sunt, de quibus alibi dicitur: Deleantur de libro viventium . Si dicimus librum vitae hunc esse ibi forsitan jam scripti sunt, et quomodo tunc ibi adhuc scribendi sunt? Sic enim dicitur et in libro tuo omnes scribentur, nisi forte futurum pro praeterito po
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑. et suꝑ celestis corrente uoluptatis eousꝙ
debriat᷑. ut ñsolum exteriora omnia ꝑme¬
moriam nesciat. s ipse etiam sͥ in obliuio¬
nem ueniat: ita ut pꝰmodũ ad se reuersuᷤ.
cum apło ꝓclamet et dicat. Siue in corꝑe
siue extra corpus nescio ds̃ scit. Qd̃ igitur

Expanded text:
betur, et supercoelestis torrente voluptatis eousque betur, et supercoelestis torrente voluptatis eousque inebriatur, ut non solum exteriora omnia per memoriam nesciat, sed ipse etiam sibi in oblivionem veniat, ita ut postmodum ad se reversus cum Apostolo proclamet et dicat: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus sci
Abbreviated transcription (Latin):
tercio dicit. Scio hominẽ huiꝰmodi raptum
usq ad terciũ celum. Multũ diuersa sunt
rapi et conuersari. In pͥmo et scdõ conuer¬
sat᷑: ad terciũ uͦ celum rapit᷑. Si in pͥmo celo
hoc ẽ ueritatis certitudine ñ eẽt. ñ eẽt catho¬
licus: si in scdõ celo hoc ẽ iusticiȩ soliditate
ñ degeret. ñ fuisset utiq iustus. In pͥmo acci¬
pit ut fideł existat. in scło aut̾ẽ hoc agit ut
bonus fiat. in tercio uͦ qñq dabit᷑ ut beatus
ꝑmaneat. In pͥmo illuminat᷑ ignorantia.
in scdo extinguit᷑ concupiscentia: in tercio
absorbet᷑ miseria. In pͥmo igit᷑ et sccło inte¬
rim conuersari pot̾. ad tercĩ rapi ualet.
ire aut̃ẽ ñ pot̾̃. Cotiens ad ceitũi admittim̃.
quotiens ꝑ excessum m̃tis illa uit̾na et ẽmna
dulcedine aliqua ex parte frium᷑. Tunc
ad tercu celi secreta mens cuiꝰlibet ꝑfecti ra¬
pit᷑. cum et̃nȩ illius felicitatis pelago absor¬

Expanded text:
tertio dicit: Scio hominem hujusmodi raptum tertio dicit: Scio hominem hujusmodi raptum usque ad tertium coelum . Multum diversa sunt rapi et conversari. In primo et secundo conversatur; ad tertium vero coelum rapitur. Si in primo coelo, hoc est in veritatis certitudine non esset, non esset Catholicus; si in secundo coelo, hoc est justitiae soliditate non degeret, non fuisset utique justus. In primo accipit ut fidelis existat; in secundo autem hoc agit, ut bonus fiat; in tertio vero quandoque dabitur ut beatus permaneat. In primo illuminatur ignorantia; in secundo exstinguitur concupiscentia, in tertio absorbetur miseria. In primo igitur et secundo interim conversari potest, ad tertium rapi valet, ire autem non potest. Toties ad tertium admittimur, quoties per excessum mentis illa interna et aeterna dulcedine aliqua ex parte fruimur. Tunc ad tertii coeli secreta mens cujuslibet perfecti rapitur, cum aeternae illius felicitatis pelago absor
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑius dictũ ẽ qdđ ꝑ adam rationẽ. ꝑ euã
intelligimus affection̾e. ꝑ domũ di et̃nita¬
tem. Ad adam ꝑtinet cognitio. ad ȩuam
dilectio. Si et̾na cogitas. s et̾na ñ amas. it
quidẽ adam s solus. Si et̾na cognoscis. si
et̾na concupiscis: it utiq adam .s. ñ solus.
Suꝑna cognoscere suꝑna diligere. ẽtadam
et ȩuam simul ire. Debet adam contẽpla¬
ri: debet ȩua congratulari. Si uides ⁊ gau¬
des: simul sunt adam et ȩua. Letatꝰ sũ in
ptum fuisse usq ad terciũ celum. iste ut
audis se sꝑat iturũ: Primũ celũ subtilitaᷤ
incelligentiȩ. scdm celum claritas iusticie.
terciũ celũ. sublimitas głȩ. In pͥmo celo
contemplatio ueritatis. in scdõ celo dile¬
ccio equitatis: in tercio celo plenitudo et̃¬
ne iocunditatis. De pͥmo et scdõ celo di¬
cit apłs. nr̃a conuersatio in celis ẽ: ñ dicit
in celo s: in celis. ne de uno solo incelligas. De

Expanded text:
Superius dictum est quod per Adam rationem, per Evam Superius dictum est quod per Adam rationem, per Evam intelligimus affectionem, per domum Dei aeternitatem. Ad Adam pertinet cognitio, ad Evam dilectio. Si aeterna cogitas, sed aeterna non amas, it quidem Adam, sed solus. Si aeterna cognoscis, si aeterna concupiscis, it utique Adam, sed non solus. Superna cognoscere, superna diligere, est Adam et Evam simul ire. Debet Adam contemplari, debet Eva congratulari. Si vides et gaudes, simul sunt Adam et Eva. Laetatus sum inptum fuisse usque ad tertium coelum , iste, ut audis, se sperat iturum. Primum coelum, subtilitas intelligentiae; secundum coelum, claritas justitiae; tertium coelum, sublimitas gloriae. In primo coelo contemplatio veritatis, in secundo coelo dilectio aequitatis, in tertio coelo plenitudo aeternae jucunditatis. De primo et secundo coelo dicit Apostolus: Nostra conversatio in coelis est ; non dicit in coelo, sed in coelis, ne de uno solo intelligas. De
Abbreviated transcription (Latin):
II .o. h. uiuens. Reduc me dñe interim
in domũ meam: ut tand̾e intͦducas in
domũ tuam. Primo fige in amor̃e ue¬
ritatis. pꝰea subleua ad gaudiũ et̃nitatiᷤ.
Auerte oculos meos ne uideant uanitatẽ:
& eripis me de domo aliena. E mute
lucẽ tuam & ueritat̾e tuam. et ero ĩdomo
mea: redde mͥ leticiam salutaris tui. & sum
in domo tua. Si me reuocas interim ad do¬
mũ meã sꝑabo me qũq intioire in domũ
tuam: ut et ipse cantare possum. Letatus sũ
inquit in his que dicta sunt mͥ. Ad huc ut
audio letabat᷑ in spe. ñdum de re. Non eñi
dicit in his quȩ data sunt mͥ: s potiꝰ in hiꝰ
quȩ dieta sunt mͥ. Audiam & ego qͥd lo¬
quat᷑ in me dñs ds m̃s: si forte dicat & mͥ
si forte tale aliquid ꝓmictat et mͥ. Loquere
gͦ dñe : qͥa audit seruus tuus. Quid m̃ͥ dũe
dicis: Dictio tua: inspiratio tua. Inspira
adam dicere noluit ibo. alloquens euam
suam dicere noluit ibis: s ait ibimus.

Expanded text:
is homo vivens. Reduc me, Domine, interim in domum meam, ut tandem introducas in domum tuam. Primo fige me in amore veritatis, postea subleva ad gaudium aeternitatis. Averte oculos meos ne videant vanitatem, et eripe me de domo aliena. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam, et ero in domo mea. Redde mihi laetitiam salutaris tui, et sum in domo tua. Si me revocas interim ad domum meam, sperabo me quandoque introire in domum tuam, ut et ipse cantare possim: Laetatus sumus. Laetatus sum, inquit, in his quae dicta sunt mihi. Adhuc, ut audio, laetabatur in spe, nondum de re. Non enim dicit in his quae data sunt mihi, sed potius in his quae dicta sunt mihi. Audiam et ego quid loquatur in me Dominus Deus meus. Si forte dicat et mihi, si forte tali aliquid promittat et mihi. Loquere ergo, Domine, quia audit servus tuus. Quid mihi, Domine, dicis? Dictio tua, inspiratio tua. Inspira Adam; dicere noluit, ibo. Alloquens Evam suam, dicere noluit, ibis; sed ait, ibimus.
Abbreviated transcription (Latin):
remunerationis ꝑfectis confert a¬
morem. ꝑseuerandi. Siͨ igit᷑ pͥmũ il¬
lud di iudicium generat timore. scd̾m
nutrit spem. terciũ autẽ accendit caritatẽ:
recte de eis dicit᷑. udicia tua ad uiuabt̃ me.

Expanded text:
remunerationis perfectis confert aremunerationis perfectis confert amorem perseverandi. Si igitur primum illud Dei judicium generat timorem, secundum nutrit spem, tertium autem accendit charitatem; recte de eis dicitur: Judicia tua adjuvabunt me.
Abbreviated transcription (Latin):
pena mortalitas. ꝓpt̃ iniquitatẽ factuᷤ
sũ ex ꝓbrabił:. ꝓpt̾ mortalitatẽ factꝰ sũ
contemptib. Abhominabilẽ me facit
concupiscentia: uiłe me facit miseria.
Aufer gͦ a me obꝓbriũ et concemptũ
Si facis me uistum. aufers obꝓbriũ.
si efficis beatũ aufers contemptũ. Suꝑ
iudicia iustificationis tuȩ. Aua sunt
iudicia d̃ĩ quȩ rȩpboᷤ dampnant. alia
quȩ electos iustificant: alia que usti¬
ficatoᷤᷤ beatificant. Prima sunt reꝓbati¬
onis scda iustificationis: ultima głisi¬
cationis. Dampnantia exercent᷑ in ĩfer¬
no. iustificantia ĩ mundo: beatificantia
in celo. Iudicia tua ad uuabunt me
Iudicia ultionis. iudicia correctionis:
iudicia remunerationis. Puidiciũ ul¬
tionis udas reꝓbatus. ꝑ uidiciũ. correc¬
tionis saulꝰ cecatus: ꝑ iudiciũ remune¬
rationis. humił dauid in regnũ sub¬
limatꝰ. Iudiciũ ultionis stantib dat
timorem cadendi. iudieiũ correctionis la¬
psis p̃bet spem resurgendi: iũdiciũ

Expanded text:
tas: propter iniquitatem factus sum exprobrabilis, propter mortalitatem factus sum contemptibilis. Abominabilem me facit concupiscentia, vilem me facit miseria. Aufer ergo a me opprobrium et contemptum, Si facis me justum, aufers opprobrium; si efficis beatum, aufers contemptum: Super judicia justificationis tuae. Alia sunt judicia Dei quae reprobos damnant, alia quae electos justificant, alia quae justificatos beatificant. Prima sunt reprobationis, secunda justificationis, ultima glorificationis. Damnantia exercentur in inferno, justificantia in mundo, beatificantia sunt in coelo. Judicia tua adjuvabunt me, judicia ultionis, judicia correctionis, judicia remunerationis. Per judicium ultionis Judas reprobatus, per judicium correctionis Saulus caecatus, per judicium remunerationis humilis David in regnum sublimatus. Judicium ultionis stantibus dat timorem cadendi, judicium correctionis lapsis praebet spem resurgendi, judicium
Abbreviated transcription (Latin):
in di inuocatione assiduos. Cum gͦ ui¬
deas sacerdotiũ digne administrari. et
dm̃ tam frequent̃ qu̾a supplicit in uoca¬
ri. scias hec sine p̾sentia moysi & aaron
uel etiam samueł nullatenus actitarl.
Hoc utiq circa se agi ꝓpħa gratulatur.
& tam humilit quam ueracit̾ confitet᷑
dicens. Moyses et a aron .i.s. eiꝰ.& cet̾a:¬
um eent numero breui
paucissimi et incolȩ eiꝰ. Quasi pau¬
cõs ĩmo paucissimoᷤᷤ ciues habemꝰ: cũ illas
tm̃mͦꝰ uirtutes possidemus. sine quib
omnino saluari ñ possumꝰ. fĩdes. spes.
caritas. numero quidẽ b̃ui sunt: & facile
numerari possunt. Et constat satis qͥa sine
his salus uera ñ ẽ: et certũ habet᷑. quia cũ
istis nemo ꝑire pot̾. Uerũtam̃ mirũ uidet᷑

Expanded text:
in Dei invocatione assiduos. Cum ergo viin Dei invocatione assiduos. Cum ergo videas sacerdotium digne administrari, et Deum tam frequenter, quam suppliciter invocari, scias haec sine praesentia Moysi et Aaron, vel etiam Samuelis nullatenus actitari. Haec utique circa se agi Propheta gratulatur, et tam humiliter quam veraciter confitetur, dicens: Moysen et Aaron in saceum essent numero brevi paucissimi et incolae ejus. Quasi paucos, imo paucissimos cives habemus, cum illas tantummodo virtutes possidemus, sine quibus omnino salvari non possumus. Fides, spes, charitas numero quidem brevi sunt, et facile numerari possunt. Et constat satis, quia sine his salus vera non est, et certum habetur, quia cum istis nemo per
Abbreviated transcription (Latin):
discernere. ad aaron spectat ad ea que ꝑ
nos implere ñ possumus diuiũ adiuto¬
riũ implorare: samueli incũbit. quid ex
re qualibet utilitatis uł ꝑiculi ꝓuenire
possit caute ꝓuidere. ꝑ moysen itaq dis¬
cretio. ꝑ aaron deuotio: ꝑ samuełe intelli¬
git᷑ circumspectio. Discretionis namq ẽ
mores componere. deuouonis aut̃e deo sup¬
plicare: circumspectionis uͦ. de suꝑuenturis
ꝓuidere. Si igit᷑ dep̃hendis m̃tẽ tuã in
oꝑe discretam. in oratione deuotam. ĩ cir¬
cumspectione ꝓudam: poteris et tu cum
ꝓpħia psallere. Moyses et aaron in sacer
strata ratio ꝓbat. ppłm p̃ceptis ĩformare
dm̃ p̃cib placare: manifestũ ẽ eos sine
discretione et denotione. quasi moyse et
aaron sacerdocii sui officiũ non posse
implere. S et quantũ circumspectio. qd̾a
quasi samuel facit eoᷤ de futuris timidoᷤᷤ.
tm̃ utiq eoᷤ reddit in oratione deuotoᷤ. et

Expanded text:
discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per nos implere non possumus divinum adjutorium implorare. Samueli incumbit, quid ex re qualibet utilitatis, vel periculi provenire possit caute providere. Per Moysen itaque discretio, per Aaron devotio, per Samuelem intelligitur circumspectio. Discretionis namque est mores componere, devotionis autem Deo supplicare, circumspectionis vero de superventuris providere. Si igitur deprehenderis mentem tuam in opere discretam, in oratione devotam, in circumspectione providam, poteris et tu cum Propheta psallere: Moyses et Aaron in sacerdstrata ratio probat, populum praeceptis informare, Deum precibus placare, manifestum est eos sine discretione et devotione quasi Moyse et Aaron mortuis sacerdotii sui officium non posse implere. Sed et quantum circumspectio quidam quasi Samuel facit eos de futuris timidos, tantum eos utique reddit in oratione devotos, et
Abbreviated transcription (Latin):
ptatoris insidus plene eruditꝰ existat. In¬
cipit itaq temꝑe ẽo unin̾sa ᷤᷤ uisidiatoris
u̾sucias. omniũ uitioꝵ natura ᷤᷤ ñsolũ ipse
cognoscere: s et aliis manifeste deregere et
prudent̃ exponere. Sepe dum in aliiᷤiul¬
tus habitum. corꝑis gestum. tacitꝰ conspicit:
quo quisq uicio impugnet᷑. fere meliꝰ qmͣ
is qui temptat᷑ agnoscit. Sepe in ipso tem¬
ptationis articulo fraudes inimici dep̃hen¬
dit: & qd̾. quale. ex re qualibet. ꝑiculũ ꝓue¬
nire possit. longe ante p̾noseit. E hic ẽ
ille samuel cui dona ꝓpħie data ẽẽ suꝑiꝰ
dictum ẽ: de quo et scriptũ ẽ. Quia cogͥno¬
uerunt om̃s a dan usq bersabee qd̾ fideliᷤᷤ
siones. latentes inimici insidias detegere.
futura ꝑicula longe antequ̾a ueniant p̃ui¬
dere atq p̾dicere: Ut igit᷑ ea quȩ diffusiꝰ
diximus ad compendiũ reuoccmnꝰ. ad mo¬
ysen ꝑtinet quid faciendũ sit prudencer

Expanded text:
ntatoris insidiis plene eruditus existat. Inntatoris insidiis plene eruditus existat. Incipit itaque eo tempore universas insidiatoris versutias, omnium vitiorum naturas non solum ipse cognoscere, sed et aliis manifeste detegere, et prudenter exponere. Saepe dum in aliis vultus habitum, corporis gestum tacitus conspicit, quo quisque vitio impugnetur fere melius quam is qui tentatur agnoscit. Saepe in ipso tentationis articulo fraudes inimici deprehendit, et quod vel quale ex re qualibet periculum provenire possit, longe ante praenoscit. Et hic est ille Samuel cui dona prophetiae data esse superius dictum est. De quo scriptum est: Quia cognoverunt omnes a Dan usque Bersabsiones, latentes inimici insidias detegere, futura pericula longe antequam veniant praevidere atque praedicere. Ut igitur ea quae diffusius diximus ad compendium revocemus, ad Moysen pertinet quid faciendum sit prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽ ium. natur̾aq et impugnationiᷤᷤ mo¬
dũ qũq plene ꝑfecteq cognoscamꝰ. Uñ et
ui libro iudicũ. ebreoꝵ saluatores. ñ reges no¬
minant᷑: s uidices. Regum quippe ẽ ꝑ uo
liutatis arbitͥo qd̾ placuerit imꝑare: Iudi¬
cũ autẽ officiũ ẽ. leges nosse: causas exami¬
nare. Quasi gͦ quidã intͣ nos surgit uidex
seu legis ꝑitus. cũ de quolibet uicio ꝑ mul¬
ta argumenta pꝰ innumera exꝑimenta a¬
nmus fuerit plene cruditus. qñ ñ qd̃ fie¬
ri uelit regũ more cũ auctoritate p̃cipit: s
cũ quadã prudentia implere nitit᷑. qd̾ eũ
exꝑientia docuit. Quotiens mens ꝑ mul¬
ta exꝑunenta erudita sapient̃ magis quã
iuolent̃ a ꝑiculo eripit᷑: quasi totiens uidi¬
cum suoꝵ prudentiam ex dĩ mun̾e exꝑit᷑
alteriꝰ cognitionẽ mens ꝓficit. ut qñq pꝰ
om̃s udices uidex nouissimꝰ samuel ue¬
niat: quide singłis uicus de uniu̾sis tem¬

Expanded text:
tum est, vim, naturam, impugnationisque motum est, vim, naturam, impugnationisque modum quandoque plene, perfecteque cognoscamus. Unde et in libro Judicum Hebraeorum salvatores, non reges nominantur, sed judices. Regum quippe est pro voluntatis arbitrio quod placuerit imperare. Judicum autem officium est leges nosse, causas examinare. Quasi ergo quidam intra nos surgit judex, seu legisperitus, cum de quolibet vitio per multa argumenta, post innumera experimenta animus fuerit plene eruditus, quando non quod fieri velit regum more cum auctoritate praecipit, sed cum quadam prudentia implere nititur, quod eum experientia docuit. Quoties mens per multa experimenta erudita sapienter magis quam violenter a periculo eripitur, quasi toties judicum suorum prudentiam ex Dei munere experialterius cognitionem mens proficit, ut quandoque post omnes judices, judex novissimus Samuel veniat, qui de singulis vitiis, de universis te
Abbreviated transcription (Latin):
ripiat: et iterũ supplicanti. suscitat᷑ sal¬
uator ut eos eripiat. In quo et illud diligen¬
t̃ attendendũ. s et firmit̾ retinendũ qdũ
semꝑ ab eisdẽ hostib oppͥmunt᷑. s mͦ ab
his mͦ ab illis diripiunt᷑: a quib̾da ureu¬
ore. ab aliis aute ꝓlixiore tp̃r affligunt᷑.
Hoc utiq deo dispensante int᷑ nos accita.
ignoramus. fit namq ut ab uno quoli¬
bet uicio duitius impugnem᷑ quoadusꝙ
omñe eiꝰ ium et naturã et impugnatio¬
nis modũ plene erudiam᷑. Hno subacto
aliud contͣ nos se erigit: illoq suꝑato.
aliud ei in nr̃a insectatione succedit.
Et qnͣto cuiq uiolentia maior. tanco
utiq eius erga nos fit insectatio grauior:
uł pugna ꝓlixior. Ad hoc autẽ diuina
miseratio uult nos ab omnib impug¬
nari: ad hoc nos ꝑmitit a singłis ditꝰ¬
gerreri ut de omnib qͣndam qͣsi uictoriȩ
tumphum reportemus: & singuloꝵ. ut die¬

Expanded text:
ripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In quo et illud diligenter attendendum, sed et firmiter retinendum, quod non semper ab eisdem hostibus opprimuntur, sed modo ab his, modo ab illis diripiuntur, a quibusdam breviore, ab aliis autem prolixiore tempore affliguntur. Hoc utique, Deo dispensante, intra nos actitariignoramus. Fit namque ut ab uno quolibet vitio diutius impugnemur, quoadusque omnem ejus vim et naturam, et impugnationis modum plene erudiamur. Uno subacto, aliud contra nos se erigit. Illoque superato, aliud ei in nostra insectatione succedit, et quanto cuique violentia major, tanto utique ejus erga nos fit insectatio gravior, vel pugna prolixior. Ad hoc autem divina miseratio vult nos ab omnibus impugnari, ad hoc nos permittit a singulis diexerceri, ut de omnibus quemdam quasi victoriae triumphum reportemus, et singulorum, ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ sepe ꝑ dĩ miscdiam iterũ ab hostib
eripunt᷑. Agit᷑ aut̾e hoc mira duun&
benignitatis dispensatione. ut ꝑ freqͤntẽ
lapsũ sua homini innocescat infirmitas.
ut ꝑ multiplices hostium incursus. ꝙ ii¬
dias. inimica homini patefiat calliditas.
ut ꝑ assiduam ereptionẽ diuna homi¬
ni manifestet᷑ benignitas. Qui hec plemꝰ
nosse desideiat: librũ iudicũ paulo dili¬
gentiꝰ legat. Inueniet ibi ꝓculdubio quomͦ
filii isrł pꝰ suas p̃uaricationes ab hosti
impugnant᷑. suꝑant᷑. seruituti addicunt᷑
Afflicti ab hostib item ad diuinũ adu¬
toriũ confugiunt. miscdiam petunt. que¬
runt. inueniunt: et ad pͥorem lib̾tatem
redeunt. Quid queso isti significant. ho¬
stium incursus. nisi qͦsdam ut sic dire¬
rim uicioꝵ. cũ uirtutib sp̃ał pugne
congressus: Deo aut̃e deserente siue eod
ꝓteg̾ente. nunc hec nunc ille suꝑant mͦ
hec mͦ ille suꝑant᷑. Qu̾ead mod̾ũ et ibi
isrłi peccanti suscitat᷑ hostis ut eos di¬

Expanded text:
 ab hostibus eripiuntur. Agitur hoc mira divinae benignitatis dispensatione, ut per frequentem lapsum sua homini innotescat infirmitas, ut per multiplices hostium incursus et insidias, inimica homini patefiat calliditas, ut per assiduam eruptionem divina homini manifestetur benignitas. Qui haec plenius nosse desiderat, librum Judicum paulo diligentius legat; inveniet ibi procul dubio quomodo filii Israel post suas praevaricationes ab hostibus impugnantur et superantur, servituti addicuntur. Afflicti ab hostibus item ad divinum adjutorium confugiunt, misericordiam petunt, quaerunt, inveniunt, et ad priorem libertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant hostium incursus, nisi quosdam, ut sic dixerim, vitiorum cum virtutibus spiritualis pugnae congressus? Deo autem deserente, sive eodem protegente nunc haec, nunc illae superant; modo haec, modo illae superantur. Quemadmodum et ibi Israel peccanti, suscitatur hostis ut eos di
Abbreviated transcription (Latin):
hement̃ sic̃ qui letat᷑ in messe. siẽ exultãt
uictores capta p̾da. et sic̃ qui inuenit spo¬
lia multa. et audit᷑ undiq uox exulta¬
tionis & confessionis in tab̃nacuł iustoꝵ
Ex hac nifallor uictoriȩ p̃da sunt illa spo¬
lia quȩ beniamin lupus rapax mane
quidẽ rapit. s uesꝑe diuidit. Sic et isti
iuolenti p̃dones. regni celestis direptores
ad hoc nimirũ descendunt. ut scđm
exempłu beniamin. eis qui ñ possunt
ad bella ꝓcedere. belloꝵ. suoꝵ spolia di¬
uidant. et scdm qđ dauid nr̃ constitu¬
it equa sit portio ꝓcedentiũ ad bella.
& remanentiũ ad sarcinas: eoꝵ dũtax¬
at qui frat̾na sollicitudine. ñ ꝓpͥa cupi¬
ditate occupant᷑ circa scłarium rerũ cura ᷤ.
Ecce quanta faciunt. ecce qũa fortes fiũt.
qui de munere di donũ fortitudinis
accipiunt: qui cũ ꝓpħa psallere possũt
forticudo mea & laus mea dñs. Ex his
ut arbitror facile aduertere possumus:
quȩ uł qualis illa uirtus sit. quã ppło

Expanded text:
hementer, sicut qui laetantur in messe, sicut exsultant victores, capta praeda, et sicut qui invenit spolia multa; et auditur undique vox exsultationis, et confessionis in tabernaculis justorum. Ex hac, ni fallor, victoriae praeda sunt illa spolia, quae Benjamin lupus rapax mane quidem rapit, sed vespere dividit. Sic et isti violenti praedones, regni coelestis direptores, ad hoc nimirum descendunt, ut secundum exemplum Benjamin eis qui non possunt ad bella procedere, bellorum suorum spolia dividant, et secundum quod David noster constituit aequa fit portio procedentium ad bella, et remanentium ad sarcinas, eorum duntaxat qui fraterna sollicitudine, non propria cupiditate occupantur circa saecularium rerum curas. Ecce quanta faciunt, ecce quam fortes fiunt qui de munere Dei donum fortitudinis accipiunt, qui cum Propheta psallere possunt: Fortitudo mea, et laus mea Deus . Ex his, ut arbitror, facile advertere possumus, quae, vel qualis illa virtus sit, quam populo
Abbreviated transcription (Latin):
sit uiolenta ut simul sit et fraudulenta.
Hoꝵ infestatio qnͣto difficilior: tanco ꝑicu¬
losior. Quo ᷤᷤ tam̃ et̾na dĩ ꝓuidentia serua¬
re disposuit. ñ reliquit homiñe noc̾e eis: et
corripuit ꝓ eis reges. increpansutiq ꝓ eis coꝵ
piunt. qui ardent̃ quȩ d̃ĩ sunt diligunt.
mus. quȩ ex diuine inspirationis unctio¬
ne in sc̃oꝵ cordib flagrare cognouimꝰ. Usus.
ht̃ ut dictum ẽ ꝓpħas dicere: qui possunt
futtura p̃uidere. ꝓpħȩ gͦ recte dicunt᷑. qui
ditatis archana rimant᷑. qui celestia con¬
templant᷑. qui uitima penetiant: qͥ mniste

Expanded text:
sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. Horum infestatio quanto difficilior, tanto periculosior. Quos tamen aeterna Dei providentia servare disposuit, non reliquit hominem nocere eis, sed corripuit pro eis reges, increpans utique pro eis eorum piunt, qui ardenter quae Dei sunt diligunt, mus, quae ex divinae inspirationis unctione in sanctorum cordibus flagrare cognovimus. Usus habet, ut dictum est, prophetas dicere qui possunt futura praevidere. Prophetae ergo recte dicuntur, qui Deitatis arcana rimantur, qui coelestia contemplantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei a iusticiȩ regno. transeunt tam̃
de regno ad ppłm alterũ: et ñ dat᷑ transi¬
tus nͥ ꝑ medioᷤ gladio ᷤᷤ hostiũ. Deo tñ ꝓce¬
gente penetrant: et ꝑtranseunt medio no¬
stes. Quia ñ reliquit homuie nocere eis: et
corripuit ꝓ eis reges. Soli homines int ce¬
tera animantia ratione utunt᷑: et int̾ homi¬
nes alioᷤᷤ ipsi reges principant᷑. Quia igit᷑
ꝓpha aduersarios nr̃os alios astutiores. alios
audatiores nouerat: recte hos hominis appel¬
latione. illos ꝑ reges. designat. Isti dolis et
insidus fallere nitunt᷑: illi quod̾a impetu
ferunt᷑. Hi callidiores: illi ferotiores. Hiuer¬
sutiꝰ temptant: illi uehementiꝰ ustant. Istoꝵ
astucia erudit᷑ prudentia nr̃a: illoꝵ instan¬
cia. exercet᷑ fortitudo nr̃a. fortassis tñ dili¬
gentiꝰ actendimꝰ. illos rectius ꝑ reges desig¬
nandos intelligimus. in quib ẽ astuta au¬
datia. et audax astucia: ut eoꝵ. temptatio sic

Expanded text:
Hebraei a justitiae regno, transeunt tamen Hebraei a justitiae regno, transeunt tamen de regno ad populum alterum, et non datur transitus, nisi per medios gladios hostium. Deo tamen protegente, penetrant et pertranseunt medios hostes. Quia non reliquit hominem nocere eis, et corripuit pro eis reges. Soli homines inter caetera animantia ratione utuntur, et inter homines alios ipsi reges principantur. Quia igitur Propheta adversarios nostros alios astutiores, alios audaciores noverat, recte hos hominis appellatione, illos per reges designat. Isti dolis et insidiis fallere nituntur, illi quodam impetu feruntur. Hi callidiores, illi fortiores. Hi versutius tentant, illi vehementius instant; istorum astutia eruditur prudentia nostra, illorum instantia exercetur fortitudo nostra. Fortassis tamen si diligentius attendimus, illos rectius per reges designandos intelligimus, in quibus est astuta audacia et audax astutia, ut eorum tentatio sic
Abbreviated transcription (Latin):
derio suo ñ ꝑfruit᷑: qmͣidiu ꝓcul a dño ĩ t̾ra
ꝑegrinat᷑. Possumus etiã dicere quia urtutũ
tẏrones pauci quide adhuc sunt. qnͣdiu ho¬
stilem uicioꝵ cohortẽ funditus delere non
possunt. pauciores autẽ cum ũdum queant
Sͥ subigere. et sͥ saltem tͥbutario ᷤᷤ facere. pau¬
cissimi uͦ. cum ñ queant sine magno labo¬
re et ꝑiculo graui illis resistere. uł uitã de¬
fendere. Deo tam̃ ducatũ p̃bente ꝑtranse¬
unt sepe huiꝰmodi paucissimi de gente ad
ciȩ ad regnum iusticiȩ: Qui sic transit
recte hebreus dicit᷑. nam hebreꝰ transiens
int̃pretat᷑. Ealcantes gͦ concupiscentiam.
et app̾hendentes iusticiam. transeunt he¬
brei de regno ad regnũ: uł potiꝰ sic̃ ꝓpħa
ponit de regno ad ppłm alterum. Quis
eñ hominũ hic sine peccõ uiuit. quis
ñ qm hic carnalẽ delectationẽ sentit:
Alibi gͦ ñ hic ht̃ iusticia regnũ: qmuis
etiã hic habeat ppłm alterum. & a iuici¬
is ualde alienũ. Differunt᷑ gͥ incerim

Expanded text:
derio suo perfruitur, quandiu procul a Domino in terra peregrinatur. Possumus etiam dicere, quia virtutum tirones pauci quidem adhuc sunt, quandiu hostilem vitiorum cohortem funditus delere non possunt; pauciores autem, cum nondum queant sibi subigere, et sibi saltem tributarios facere; paucissimi vero, cum non queant sine magno labore, et periculo gravi illis resistere, vel vitam defendere. Deo tamen ducatum praebente, pertranseunt saepe hujusmodi paucissimi de gente ad tiae ad regnum justitiae. Qui sic transit, recte Hebraeus dicitur: nam Hebraeus transiens interpretatur. Calcantes concupiscentiam, et apprehendentes justitiam transeunt Hebraei de regno ad regnum, vel potius sicut Propheta ponit de regno ad populum alterum. Quis enim hominum hic sine peccato vivit, quis nunquam hic carnalem delectationem sentit? Alibi ergo, non hic habet justitia regnum quamvis etiam hic habeat populum alterum, et a vitiis valde alienum. Differuntur ergo interim
Abbreviated transcription (Latin):
absorbet quicqͥd pͥus male uiuebat suꝑ
eam. Ad pͥmã siquide ni̾sionẽ oñi ruptiᷤ
fontib abissi. aꝑtisq cataractis celi. fit su¬
bita & tam uehemens inundatio dilu¬
iiii. ut absq omni dilatione om̃s sapĩȩ
subuertant᷑ inimici. Rupti sunt inqͥt
om̃s fontes abissi magnȩ: & cataracte
celi aꝑte st̃. Si autẽ uis scire quȩ sit
abissus hec magna: recole qͥd de ea dicat
ꝓpha. Iudicia tua inquit abissus multa.
Et ut equȩ scias quał eẽ possit pluina
illa uoluntaria. qmͣ segregauit ds̃ here¬
ditati suȩ. recole qđ alibi legis in uerb̃
nubes. Uides certe huiꝰmodi nubes quȩ
ueruatẽ portant: cuiꝰmodi aqu̾a pluere
ualeant. Rumpunt᷑ itaq fontes abissi
aꝑiunt᷑q cataractȩ celi. cum tempꝰ instat faci¬
eudi diliuui. ut illa salutaris sap̃iȩ aqͣ part̃
se effundat ex occulta diuine aspirationis.
uena: partim emanet ex reuelatione angl̃i¬
ca. fontes abissi rupti erant: cũ ꝓpħa dicebm

Expanded text:
quidquid prius male vivebat super eam. Ad primam siquidem jussionem Domini, ruptis fontibus abyssi apertisque cataractis coeli, fit subita et tam vehemens inundatio diluvii, ut absque omni dilatione omnes sapientiae subvertantur inimici: Rupti sunt, inquit, omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt . Si autem vis scire quae sit abyssus haec magna, recole quid de ea dicat Propheta: Judicia tua, inquit, abyssus multa . Et ut aeque scias qualis esse possit pluvia illa voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae, recole quod alibi legis in verbisnubes . Vides certe hujusmodi nubes quae veritatem portant, cujusmodi aquam pluere valeant. Rumpuntur itaque fontes abyssi, aperiunturque cataractae coeli cum tempus instet faciendi diluvii, ut illa salutaris sapientiae aqua partim se effundat ex occulta divinae aspirationis vena, partim emanet ex revelatione angelica. Fontes abyssi rupti erant, cum Propheta dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
regno ad ppłm alterũ: Presertum cũ transe¬
ant ꝑ tram alieuã. ad regionẽ longinqu̾a
Nam sunt quidẽ ñsolum paucissimi. s
incole et ꝑegrini. Fides namq qd̾ credit ñ¬
dum ꝑ intelligentiam app̾hendit. & qđ¬

Expanded text:
no ad populum alterum, presertim cum transeant per terram alienam ad regionem longinquam. Nam sunt quidem non solum paucissimi, sed incolae et peregrini. Fides namque quod credit, nondum per intelligentiam apprehendit, et q
Abbreviated transcription (Latin):
uersationis. Placat᷑ item flectit᷑q tand̾e
diuina benignitas. restituit᷑ homini
antiqua lib̾tas. fit itaq dui. fitq freqn¬
t̃ hec uicissitudinum alt̾natio. mͦ uici¬
oꝵ opp̾ssio: mͦ uirtutũ successio. Sepe

Expanded text:
versationis studium, placatur item, flectiturque tandem versationis studium, placatur item, flectiturque tandem divina benignitas, restituitur homini antiqua libertas, fit itaque, fitque frequenter haec vicissitudinum alternatio, modo vitiorum oppressio, modo virtutum successio. S
Abbreviated transcription (Latin):
one. feruens in compunctione: festina ĩ
oꝑe. Nec pͥus ab sua instantia cessat:
quousq ab instanti ꝑiculo se eruat: et
ad pͥorem tranquillitatẽ se iterũ reformat.
atq componat. Paccatis itaq omnib: re¬
dit pͥor tranquillitas. tranquillitatẽ seqͥ¬
t᷑ securitas: securitate comitat᷑ ociositas.
Ociositas generat curiositatẽ: curiositaᷤ
sub introducit cupiditate. Concupiscen¬
tia autẽ quȩ omniũ uicioꝵ. mat̾ ẽ arcẽ
mentis tenente. et usq ad cordis penetra¬
lia. cum quad̾a uiolentia penecrante. facile
uicioꝵ multitudine ad se admiccit: et
sub omni festinatione quasi exercitum
suũ introducit. Sapientiȩ thesaurus
in p̃dam dixipit᷑: uirtutũ plebs serui¬
tuti addicit᷑. Fi̾unt iterũ nouissima ho¬
minis illiꝰ. peiora pͥorib. Iterũ confugit᷑
ad diuinȩ ꝓpiciationis aduicoriũ. fun¬
dunt᷑ p̃ces ex corde : renouat᷑ pͥstinȩ con¬

Expanded text:
one, fervens in compunctione, festina in one, fervens in compunctione, festina in opere. Nec prius a sua instantia cessat, quousque ab instanti periculo se eruat, et ad priorem tranquillitatem se iterum reformet atque componat. Pacatis itaque omnibus, redit prior tranquillitas, tranquillitatem sequitur securitas, securitatem comitatur otiositas. Otiositas generat curiositatem, curiositas subintroducit cupiditatem. Concupiscentia autem, quae omnium vitiorum mater est, arcem mentis tenente et usque ad cordis penetralia cum quadam violentia penetrante, facile vitiorum multitudinem ad se admittit, et sub omni festinatione quasi exercitum suum introducit. Sapientiae thesaurus in praedam diripitur; virtutum plebs servituti addicitur, fiunt iterum novissima hominis illius pejora prioribus. Iterum confugitur ad divinae propitiationis adjutorium, funduntur preces ex corde; renovatur pristinae con
Abbreviated transcription (Latin):
ritis delictis satisfecisse crediderit cũ se
iam quasi scm̃ et aliqu̾e magnũ puta¬
uerit: incipit iterũ negligere et a pͥstino
feruore deficere. Mortuis namq moyse
et aaron mens cito cepescit. & in qnͣdam
negligentiam seu etam contemptũ ca¬
dit᷑: uixta moysi sententiam qui ait
Scio qđ post mort̾e meã iniq agetis:
me et enim adhuc iuiuente semꝑ conten¬
tiose egistis. Morᷤ moysi defectus studi¬
ose sollicitudinis. interitꝰ aaron: int̾iis¬
sio deuote orationis. Mortius gͦ moy se
et aaron. incipit mens in quanda uegligen¬
tiam cadere: ĩmo etiam sepe usq ad contẽ¬
ptum uenire. Surgunt hiic iude tem¬
ptationes. occurrunt undiq ĩmunde co¬
gicationes: oriunt᷑ in corde subico curpes
delectationes. Caro acrit̾ uiflaminat᷑. mes
urit᷑: couscientia cota turbat᷑ acq confun¬
dit᷑. Recurrit᷑ ad orationẽ. festinat᷑ ad
oꝑationem. fit iterũ deuota ad orandum.
ꝓimpta ad obediendum. studiosa in lecti¬

Expanded text:
ritis delictis satisfecisse crediderit, cum se jam quasi sanctum, et aliquem magnum putaverit, incipit iterum negligere et a pristino fervore deficere. Mortuis namque Moyse et Aaron, mens cito tepescit, et in quamdam negligentiam, seu etiam contemptum cadit, juxta Moysi sententiam, qui ait: Scio quod post mortem meam inique agetis; me etenim adhuc vivente, semper contentiose egistis . Mors Moysi, defectus studiosae sollicitudinis. Interitus Aaron, intermissio devotae orationis. Mortuis ergo Moyse et Aaron, incipit mens in quamdam negligentiam cadere, imo etiam saepe usque ad contemptum venire. Surgunt hinc inde tentationes, occurrunt undique immundae cogitationes, oriuntur in corde subito turpes delectationes. Caro acriter inflammatur, mens uritur, conscientia tota turbatur atque confunditur. Recurritur ad orationem, festinatur ad operationem, fit iterum devota ad orandum, prompta ad obediendum, studiosa in lecti
Abbreviated transcription (Latin):
cant̾. samuel libent̾ ꝓpħat. an forte illi
dm̃ libent̃ ĩuocant. int̾ qͦs ipse ꝓpħat:
Sic utiq ẽ: nec de hac re. ambigi pot̃. Noũ
samueł ꝓpħia fac̾e uere inuocantes: & in
ueritate orantes. Qnͣco eñi quis pleniꝰ noue¬
rit. qnͣto frequentius. qnͣto attentiꝰ cogitaue¬
rit. quȩ p̾mia uistis in celo. quȩ torm̃ta
pͣuis sint reposita in ĩferno: tanto
ut arbitror ueruis dm̃ ĩuocat: tanto atten¬
tiꝰ orat. S si desinit samuel ꝓpħare. cito
desistunt sacerdotes ĩuocare: et qnͣto fit
futuroꝵ. conteraplatio rarior tanto reddit᷑
oratio. tepidior: tanto surgit ĩuocatio tar¬
dior. Ut gͦ moyses districtus sit in p̃ce¬
ptione. ut aaron deuotus ꝑmaneat in ora¬
tione: necesse ẽ. ut samuel subtił ꝑseueret
in contemplatione. E st adhuc qd̃ de sa¬
mueł officio subtiliꝰ loquam᷑. Solet ut
sepe uidemꝰ in initio conuersationis suȩ
quisq qũa ꝓmptus ad oꝑatioñe. tam de

Expanded text:
cant, Samuel libenter prophetat, an forte illi cant, Samuel libenter prophetat, an forte illi Deum libenter invocant inter quos ipse prophetat? Sic utique est, nec de hac re ambigi potest. Novit Samuelis prophetia facere vere invocantes, et in veritate orantes. Quanto enim quis plenius noverit, quanto frequentius, quanto attentius cogitaverit, quae praemia justis in coelo, quae tormenta pravis sint reposita in inferno, tanto, ut arbitror, verius Deum invocat, tanto attentius orat. Sed si desinit Samuel prophetare, cito desistunt sacerdotes invocare, et quanto fit futurorum contemplatio rarior, tanto redditur oratio tepidior, tanto surgit invocatio tardior. Ut ergo Moyses districtus sit in praeceptione, ut Aaron devotus permaneat in oratione, necesse est ut Samuel subtilis perseveret in contemplatione. Est adhuc quod de Samuelis officio subtilius loquamur. Solet, ut saepe videmus, in initio conversationis suae quisque quam promptus ad operationem, tam
Abbreviated transcription (Latin):
diximus ꝑtinet diuinȩ ꝓpitiationis ꝓte¬
ctionem querere: et dm̃ oblationib et
orationib ꝓpicium reddere. E ut sacer¬
docii officium plenius cognoscat᷑: Duo
sunt quȩ p̃cipue ad ipsum ꝑtinere ui¬
dent᷑: ppłm uidelicet instruere. & sibi
et ppło dnm̃ placare. Quoꝵ unũ moy¬
ses plene exequit᷑: alterũ ꝑ aaron mag̾¬
nifice implet᷑. Unde et de eis merito
dicit᷑. Moyses et aaron in sacerdotib
eus. Et addit᷑. E samuel int̾ eoᷤ qui
inuocant nom̃ eius. Suꝑius diximuᷤᷤ
qd̾ sic̃ in moyse et aaron iegis latio uł
lacerdotium claruerat: sic in samuele
donũ ꝓpħie eminebat. Quid gͦ ẽ. quod
nunc de eo dieit᷑. et samuel int̃ eoꝰ qui
ĩuocant nom̃ eius. cũ potius dici debere ui¬
deat᷑. et samuel uit̾ ꝓpħas eus: Cur ergo
int̃ eos qui inuocant. et ñ potius int̾ eoᷤᷤ
qui ꝓpħant: S forte int̃ eo ᷤᷤ qui dm̃ ĩuo¬

Expanded text:
diximus, pertinet divinae propitiationis protediximus, pertinet divinae propitiationis protectionem quaerere, et Deum oblationibus et orationibus propitium reddere, et ut sacerdotii officium plenius cognoscatur, duo sunt quae praecipue ad ipsum pertinere videntur, populum videlicet instruere, et sibi et populo Dominum placare. Quorum unum Moyses plene exsequitur, alterum per Aaron magnifice impletur. Unde et de eis merito dicitur: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Et additur: Et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Superius diximus quod sicut in Moyse et Aaron legislatio vel sacerdotium claruerat, sic in Samuele donum prophetiae eminebat. Quid ergo est quod nunc de eo dicitur, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus, cum post dici debere videatur, et Samuel inter prophetas ejus? Cur ergo inter eos qui invocant, et non potius inter eos qui prophetant? Sed forte inter eos qui Deum invo
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit᷑. et hausto pͥus igne de exterior
ara. in sc̃a sc̃õꝵ currit᷑: ñ sine tñ uituli san¬
iam desꝑans de se. sꝑare incipit de dñi ad¬
uitorio. et pꝰ multiplices ut diximus hostiaᷤᷤ
in exceriori ara oblatas. in aia iam interio¬
ri offerre ddño consuescit: gemitꝰ. suspiria.
p̃ces & lacͥmas. Ara exterior: sensus carnis.
Ara interior: affectus cordis. In ara gͦ inte¬
riori. gemitus. suspiria. et lacͥme offerunt᷑
et cetera quȩ cordis affectũ commouent. sic̃
in ara exteriori. uigiliȩ ieiunia. labor. ine¬
ddia. ceteraq quȩ ad sensũ carnis ꝑtinent.
De hoc tam̃ altari exteriore iudelicet ignis
haurit᷑: cum ad interiore aram ꝓꝑat᷑. Nlam
de afflctione corꝑis. doloris us ad cortrahi¬
tͣ: uñ pꝰmodũ compunctionis incensũ in¬
fłamet᷑. Cum gͥ hec uideas frequentiꝰ acti¬
tari: ñ dubites in aaron nouũ sacerdoti¬
um iniciari. Nam ad aaron ut suꝑius

Expanded text:
convertitur, et hausto prius igne de exteriori convertitur, et hausto prius igne de exteriori ara, in Sancta sanctorum curritur, non sine tamen vituli sanjam desperans de se, sperare incipit de Domini adjutorio, et post multiplices, ut diximus, hostias, in exteriori ara oblatas, in ara jam interiori afferre Domino consuescit gemitus, suspiria, preces et lacrymas. Ara exterior sensus carnis. Ara interior effectus cordis. In ara ergo interiori, gemitus, suspiria et lacrymae offeruntur et caetera quae cordis affectum commovent, sicut in ara exteriori vigiliae, jejunia, labor, inedia caeteraque quae ad sensum carnis pertinent. De hoc tamen altari exteriore videlicet ignis hauritur, cum ad interiorem aram properatur. Nam de afflictione corporis vis doloris ad cor trahitur, unde postmodum compunctionis incensum inflammetur. Cum igitur haec videas frequentius actitari, non dubites in Aaron novum sacerdotium initiari. Nam ad Aaron, ut superius
Abbreviated transcription (Latin):
et a ꝓpͥa confidentia. nisi pꝰ mulca exꝑim̃ta
ñ reuocat᷑. Resumit iterũ uires: & renouat᷑¬
spes. Sibi irascit᷑: sibi indignat᷑. Increpat.
castigat: nunc de negligentia. nunc de im¬
prudentia se ipsam accusat. Ulciscit᷑ scip¬
sam de seipsa: inuehit᷑ in seipsam. Uigi¬
liȩ itaq extendunt᷑: ieuinia itaq continil¬
ant᷑. A ffugit᷑ corpus frigore et nuditate:
caro atcerit᷑ labore et uerbere. Mactant᷑
itaq multiplices hostiȩ. in ara tñ exterio¬
ri: nec dũ mentio saltem fit de ara interi¬
ori. In tanta gͦ afflictione corꝑis dũ requieᷤᷤ
nulla dat᷑. dum nec modus nec mensura
seruat᷑. corpus iam deficit. animꝰ lasseseit.
Et candem iuix aliqñ cũ se uidet corpore
deficere. et corde tabescere. in se reuertitur:
et illiꝰ apsici recordat᷑. Neq uolentis neq
currentis s miserentis ẽ dĩ. Abiecta itaq
spe omni de ꝓpria confidentia. tota ad dm̃

Expanded text:
et a propria confidentia nisi post multa experimenta et a propria confidentia nisi post multa experimenta non revocatur. Resumit iterum vires et renovatur, sibi irascitur, sibi indignatur, increpat, castigat, nunc de negligentia, nunc de imprudentia seipsam accusat, ulciscitur seipsam de seipsa, invehitur in seipsam. Vigiliae itaque extenduntur, jejunia itaque continuantur, affligitur corpus frigore et nuditate, caro atteritur labore et verbere. Mactantur itaque multiplices hostiae, in ara tamen exteriori, necdum mentio saltem fit de ara interiori. In tanta ergo afflictione corpus dum requies nulla datur, dum nec modus, nec mensura servatur, corpus jam deficit, animus lassescit, et tandem vix aliquando cum se videt corpore deficere et corde tabescere, in se revertitur, et illius apostolici recordatur: Neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei . Abjecta itaque spe omni de propria confidentia, tota ad Deum