comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. sed ipsiuᷤᷤ cõmunionis. gr̃a dĩ usq
adultimũ diẽ uitȩ suȩ fuere parti¬
cipes. legendos decernimꝰ. Itẽ decre¬
tales epłas quas beatissimi papȩ di¬
uersis tẽporib ab urbe roma ꝓ di¬
uersoꝵ patrũ consolatione dedert̃.
uenerabilit̾ suscipiendȩ st̃. Itẽ ge
sta scõꝵ martyrũ. quȩ multiplicib
tormentoꝵ crutia tib & miralib
confessionũ triumphi.s irradiant.
qͥs ista ẽe̾ catholica dubitet . &. ma¬
iora eos in agonib fuisse ꝑpessos.
nec suis uirib s dĩ gr̃a &. adiuito¬
rio uniu̾sa tolerasse : S iã scđm
dinẽ singłari cautela in scã roma-¬
na ȩccła ñ legunt᷑. quia &. eoꝵ
qui p̃scripsere nomina pęnitꝰ ig¬
norant᷑. &. ab infidelib aut dictiꝰ
suꝑflua aut minꝰ apta quã rei or
do fuerit. scripta ee̾ putant᷑: sicut
cuiꝰdã cirici. & iulitȩ. sicut georgii.
alioꝵq huiꝰmodi passiones. quȩ ab
hereticis ꝑhibentur conscriptȩ ꝓpt̃

Expanded text:
t, sed ipsius communionis per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legendos decernimus. Item decretales epistolas, quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum patrum consolatione dederunt, venerabiliter susta sanctorum martyrum, quae multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita esse catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus perpessos, nec suis viribus, sed Dei gratia et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum dinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui conscripserunt nomina penitus ignorantur, et ab infidelibus vel idiotis superflua, aut minus apta, quam do fuerit, scripta esse putantur: sicut cujusdam Cyrici, et Julittae, sicut Georgii, aliorumque hujusmodi passiones, quae ab haeriticis perhibentur conscriptae. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
sepius memoratꝰ telo dĩ & fidei
religione rep̃hendit. Itẽ origenis
ñ nulla opꝰcula quȩ uir beatissimꝰ
ieronimꝰ ñ repudiat legenda susci-¬
ca eusebii cesariensis atq eiusdẽ
historiȩ eccłasticȩ libros. quãuis in
pͥmo narrationis suͥe tepuerint. &.
pꝰ in laudib atq excusatione ori¬
genis scismatici unũ conscripserit
librũ. ꝓpt̾ rerũ tñ singłarẽ noticiã
quȩ ad instructionẽ ꝑtinet usq qͣq
ñ dicimꝰ renuendos. Itẽ orosiũ uirũ
eruditissimũ collaudamꝰ. quia ualde
nobis necessaria aduersus paganoꝵ
uitate contexuit. Itẽ uenerabilis
uiri sedulii. paschale opꝰ qđ heroi¬
cis descripsit u̾sib insigni laude
ꝓferimus. Itẽ uiuenci nicħoonnꝰ la¬
boriosũ opꝰ ñ sꝑnimus s miramur.
Cȩterũ quȩ abhereticis conscripta ł¬

Expanded text:
zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item Origenis nonnulla opuscula, quae vir beatissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum: propter rerum tamen singularem notitiam, quae ad instructionem pertinet, usquequaque non dicimus renuendos. Item Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganoru miraque brevitate contexuit. Item venerabilis viri Sedulii Paschale opus, quod Heroicis descripsit versibus insigni laude praeferimus. Item Juvenci nihilominus laboriosum opus non spernimus, sed miramur. Caetera quae ab haereticis et schisma
Abbreviated transcription (Latin):
Nousion gͦ .i. indiuinitate patris
filius. Omorsion patri & filio
sp̃s sc̃s. Omorsion dõ & hõi unꝰ filius
manens ds̃ in homine suo in gła patͥs
desiderabilis uideri ab angłis sic̃ pater
hõ in dm̃. & in homine ds̃.

Expanded text:
ousion ergo est in divinitate Patris Filius. Omousion Patri et Filio Spiritus sanctus. Omousion Deo et homini, unus filius manens Deus in homine suo in gloria patris, desiderabilis videri ab angelis, sicut Pater homo in Deo et in homine D
Abbreviated transcription (Latin):
tangebant. Quib utiq ꝓpt̾ soboł
successionẽ usus fuerat relaxatꝰ. qr
ex alia tribir p̃ter exsemine aa-¬
ron ad sacerdotiũ nullus fuerat p̃-¬
ceptꝰ accede. Quantomagis hi sacer¬
dotes uł leuitȩ pudicitiã ex die or-¬
dinationis suȩ obseruare debent.
qͥb ł sacerdotiũ uł ministeriũ sine

Expanded text:
tangebant, quibus utique propter sobolis successionem uxoris usus fuerat relaxatus , quia et ex alia tribu et praeter ex semine Aaron, ad sacerdotium nullus fuerat praeceptus accedere ; quanto magis hi sacerdotes vel levitae pudicitiam ex die ordinationis suae servare debent, quibus vel sacerdotium vel mini
Abbreviated transcription (Latin):
ost baptismũ tradit᷑ xp̃iano
baptizato uestis candida. quȩ
significat innocentiã & puritatẽ
xp̃ianã. quã pꝰ ablutas ueteres
maculas studio sc̃ȩ conuersationis
ĩmaculatã seruare debo. ad repre¬
sentandũ ante tribunal xp̃i. Cuncti
uͦ renati albis induunt᷑ uestib ad my¬
steriũ resurgentis eccłȩ. ltẽ. Utuntur
baptirati albis uestib. ut quoꝵ pͥmȩ na-¬
tiuitatis faciẽ uetusti erroris pannus
fuscauerat. habitꝰ scdȩ regenerationis
głȩ p̃ferat indumentũ. Tegit᷑ enĩ pꝰ sa¬
crã unctionẽ caput eiꝰ mystico uelami¬
ne. ut intelligat se diademate regni

Expanded text:
ost baptismum traditur Christiano baptizato vestis candida quae significat innocentiam et puritatem Christianam, quam post ablutas veteres maculas studio conversationis sanctae, immaculatam servare debet, ad praesentandum ante tribunal Christi. Cuncti vero renati albis induuntur vestibus, ad mysterium resurgentis Ecclesiae. Item: Utuntur baptizati albis vestibus, ut quorum primae nativitatis faciem vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae generationis gloriae praeferat indumentum. Tegitur enim post sacram unctionem caput ejus mystico velamine, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
ersus uenisti ad sacerdotẽ. qͥd
dixit tͥ Qs̃ inquit pater
om̃ps qui te regenerauit. ex aqua
&. spũ scõ. concessitq tͥ peccata tua.
ipse te unguat in uitã ȩt̾nã. Uide
ubi unctus es. in uitã inqͥt ȩt̃nã.
R .iii. accipis mist̾iũ. hoc ÷ unguen¬
tũ suꝑ caput. Quare suꝑ cap̃: Qͥa
sensus sapientis. in capite eius. Seqͥt᷑
spũale signaculũ ꝙ audistis hodie
legi. ꝙ post fontẽs suꝑ ÷. quo ꝑfectio
fiat. qñ ad inuocationẽ sacerdotis
sp̃s sc̃s infunditur. Rabanꝰ eod libro.

Expanded text:
ersisti, venisti ad sacerdotem; quid tibi dixit? Deus, inquit, Pater omnipotens, qui te regeneravit ex aqua et Spiritu, concessitque tibi peccata tua, ipse te ungat in vitam aeternam. Vide ubi unctus es, in vitam, inquit, aeternam. 6. Accipis mysterium, hoc est unguentum super caput. Quare super caput? Quia Sensus sapientis in capite ejus , sequitur spirituale signaculum, quod audistis hodie legi, quod post fontem super est quo perfectio fiat, quando invocatione sacerdotis Spiritus sanctus infunditur. CAP. LXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
Si publicis sacram̃toꝵ gestis qͥ ds̃
auertat. aqͥb lib&ꝵ. illicita ł ñ bona
extitiss& c̃ditio alligata. quȩ aut
uigulare aĩam patris. aut ag̾e cõpelłoe
stuprũ. sacͣtissime uirginis. nũqͥd ñ
tolerabiliꝰ eẽt. stultȩ ꝓmissionis reic̾e

Expanded text:
si publicis sacramentorum gestis, quod Deus avertat, a quibuslibet illicita vel non bona exstitisset conditio alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis; nunquid non tolerabilius esset stultae promissionis rejice
Abbreviated transcription (Latin):
religionis. tonsurã. uł religionis
debitã uestem. in utroq sexi filiis lar¬
aut unꝰ aut ambo parentes dederint. a¬
aut certe nolentib uł nescientibus
se. susceptã ñ mox uisã infiliis ab¬
dicauerint. s uł corã se. ł corã eccła.
palãq inconuentu eosdẽ filios talia
hab̾e ꝑmiserint. ad scłarẽ reuerti
habitũ ipsis filiis qñq pęnitus ñlice¬
bit. s conuicti qͦ tonsurã aut religi¬
osam uestẽ aliqñ habuerint. mox
ad religionis cultũ habitũq reuo¬
centur. &. sustrenua districtione
cogantur: Plane parentib sane fi¬
lios suos religioni trade ñ amplius
pot̾it esse. Postea uͦ an cũ uoluntate
parentũ an suȩ deuotionis sit soli¬
tariũ uotũ. erit filiis licitũ religio¬
nis assumere cultũ. Quisqͥs aut̃ ł
abolitione tonsure ł scłaris usuꝰ as¬
sũptione de tectus fuerit attigisse
trans gressionẽ. ex cõmunicationis cen

Expanded text:
religionis tonsuram, vel religioni religionis tonsuram, vel religioni debitam vestem in utroque sexu filiis aut unus aut ambo parentes dederint, certe vel nolentibus aut nescientibus se susceptam et non mox visam in filiis abdicaverint, sed vel coram se vel coram Ecclesia palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis et cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione cogantur. Parentibus sane filios suos religioni tradere non amplius, poterit esse, postea vero an cum voluntate parentum an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis cen
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ante annos legiti cap̃ .xx.¬
mos tonsuratꝰ ẽ sine consensu
parentũ suoꝵ .&. si ipsi parentes in¬
dñm. in ipso clericatu ꝑmaneat:
sicut is de qͦ suꝑuis dictũ ẽ. Si uero
p̃fate ꝑsonȩ infra annũ reclamatio¬
nẽ fecerint ipsi. siue parentes eorũ.
ħ ꝑ legẽ exsoluent. qđ contra eos con-¬
traxert̃. Ille uͦ qui ante legitimos an¬
nos tonsuratꝰ ẽ. utrũ in eadẽ tonsura
ꝑman̾e̾ debeat. nec ne in potestate
sit parentũ. Si uͦ is qui tonsuratꝰ ẽ
alicuiꝰ seruus fuit: dño ꝑ legẽ em̃¬
detur. qͥcqͥd de eiꝰ seruo contra eum
contractũ ẽ. Ille uͦ qui tonsuratus ẽ:
utrũ in eadẽ tonsura ꝑmaneat. in po¬
testate sit dñi sui. Si uͦ hi qͥ lib̾i ft̃
ante legitimos annos aut pꝰ hmͦ sic̃
ꝑseuerare cogant᷑. Si uͦ seruus qui
ȩccłasticos ꝑuenerit: dño suo ꝑ legẽ
emendetur. et ei redditus in suo
gradu ꝑmaneat. Hoc &. de uelan¬
dis puellis obseruandũ ẽ. toleta¬
Si in qualib&. minori etate ut

Expanded text:
Si quis ante annos legitimos tonsuratus est sine consensu parentum suorum, et si ipsi parentes inDominicum, in ipso clericatu permansicut is de quo superius dictum est. Si vero privatae personae infra annum reclamationem fecerint, ipsi sive parentes eorum hoc per legem exsolvent, quod contra eos contraxerunt. Ille vero qui ante legitimos annos tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permanere debeat necne, in potestate sit parentum. Si vero is qui tonsuratus est alicujus servus fuerit, domino per legem emendetur quidquid de ejus servo contra eum contractum est. Ille vero qui tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permaneat, in potestate sit domini sui. Si vero hi qui liberi sunt ante legitimos annos aut post, hoc mous permanere cogantur. Si vero servus qui ecclesiasticos pervenerit, domino suo per legem emendetur, et ei redditus in suo gradu permaneat. Hoc et de velandis puellis observandum est. CAsi in qualibet minori aetate, vel
Abbreviated transcription (Latin):
si intra .iii. annos aut seruus aut
fide tñ accepta de ĩpunitate. Si
aut̃ intra tͥenniũ ñ fuerit reqͥsitꝰ:
pꝰea quęri non pot̃. nͥ sit tã longe:
qd inueniri ñ possit. s tantũ ea
quȩ in monasteriũ addux̃. dñserui reci.

Expanded text:
si intra tres annos aut servus aut fide tamen accepta de impunitate. Si autem triennium non fuerit requisitus, postea quaeri non potest, nisi sit tam longe ut inveniri non possit; sed tamen ea quae ad monast
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. uł pentecostes ad baptiran¬
firmi tantũ debeant baptizari.¬
gelasius elero &. plebi tarenti:
enerabilis baptismi sacͣmentũ
mortis urgente ꝑiculo. talib opor¬
ut hoc quod genuerit si mortis
ꝑiculo urgetur. uł ipsa hora eadem¬
qua gignit. uł ħ qdđ gignitur eadẽ
hora qua natũ ẽ nullomͦ ꝓhibetur.

Expanded text:
nitate, vel Pentecostes ad baptizannitate, vel Pentecostes ad baptizanfirmi tantummodo debeant baptizariGelasius clero et plebi Tarent. Venerabilis baptismi sacramentum mortis urgente periculo talibus oporvel hoc quod genuerit si mortis periculo urgetur, vel ipsa hora qua gignit, vel hoc quod gignitur, eadem hora qua natum est nullo modo prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex sanguinib neq ex uoluntate car¬
nis. neq ex uoluntate uiri. s ex deo
nati st̃. Uñs enĩ nulliꝰ indigens remis¬
sione peccati. nec q̃rens remediũ rena¬
scendi. sic uoluit baptizari qͦmͦ & uo
luit circũcidi. hostiãq ꝓ se emunda¬
tionis offerri : ut qͥ factus fuerat ex
muliere sicut apłs ait. fieret &. sub
lege. quã ñ uenerat soluere s adĩplere.
ciã om̃i credenti. Baptismi aut̃ sui
in se c̃didit sacram̃tũ. qr in om̃ib pͥ¬
matũ tenens se docuit ẽẽ pͥncipium.
Et tc̃ regenerationis potentiã sanxit.
qñ de latere ipsius ꝓfluxerunt san¬
guis redep̃tionis &. aqͣ baptismatis.
Porrohi qui necessitate mortis.
egritudinis. obsidionis. ꝑsecutioniꝰ.
& naufragii urgentur. om̃i tp̃r
debent baptirari. Hȩc gͦ ur̃ȩ indici.¬
mus caritati ut ab apłicis institutis
nullo ult̾iꝰ recedatis excessu: qͥa mul¬
tũ pꝰ hȩc esse᷑ poterit. si qͥsquã apłicas
regulas in aliquo crediderit negligen¬

Expanded text:
sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari quomodo et voluit circumcidi, hostiamque pro se emundationis offerri. Ut qui factus fuerat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub lege , quam non venerat solvere, sed implere , tiam omni credenti . Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatum tenens, se docuit esse principium. Et tunc regenerationis potentiam sanxit, quando de latere ipsius profluxerunt sanguis redemptionis et aqua baptismatis.Porro qui ex necessitate mortis, aegritudinis, obsidionis, persecutionis et naufragii urgentur, omni tempore debent baptizari. Haec ergo vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit negligen
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ occidẽ aliqñ sine peccato. Nã &
miles hostẽ & iudex & minist᷑ eius
nocentẽ. &. cui forte inuito atq in-¬
prudenti. telũ manu fug̃. ñ mͥ uidet᷑
peccare. cũ hominẽ occidit. R. assentior
s homicide isti appellari ñ solent. ltẽ. R¬
Militi iubet᷑ lege ut hostẽ necet.
luit. Nonne istas leges iniustaᷤ ł po¬
tius nullas duc̃e audebimꝰ: Nã mͥ
lex ẽẽ ñ uidet᷑. quȩ iusta ñ fuerit.¬
ũ minist᷑ iudicis occid eũ. quẽ
La iussit occidi. ꝓfecto si id sponte
scit occidi aiudice debuisse. Aug̃.

Expanded text:
o occidere sine peccato. Nam et miles hostem, judex et minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugerit, non mihi videtur peccare cum hominem occidunt. Neque assentior, sed homicidae isti appellari non solent. Item militi jubetur lege ut hostem necet. luit. Nonne istas leges injustas tius nullas dicere audebimus? Nam mihi lex esse non videtur, quae justa non fueritum minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto si id sponte quem scit occidi a iudice debuisse. CII.
Abbreviated transcription (Latin):
abstinendũ ẽ. Si aũ in euitabił.
urget oportunitas. nec quadragesi¬
mali ẽ tp̃r ꝓ defensione tã sua ꝗͣ
patͥȩ. seu legũ pat̾narũ belloꝵ ꝓ
culdubio. p̃parationi parcendũ:
ne uidł dm̃ uideat᷑ hõ tẽptare si
ht̃ q faciat. &. suȩ ac illoꝵ saluti

Expanded text:
abstinendum. Si autem inevitabilis urget opportunitas, nec quadragesimali est tempore pro defensione tam sua, quam patriae, seu legum paternarum, bellorum procul dubio praeparationi parcendum; ne videlicet Deum videatur homo tentare, si habet quod faciat, et suae ac aliorum saluti
Abbreviated transcription (Latin):
na Cũ ł factũ iã punit. ł ꝓhibae. ne fiat.
ñ ꝑseq̃r iste s dilig̃. Nã si ut qͥdã pu¬
tant. nemo aut repͥm̃dus amalo. nec
retrahendus ad bonũ ẽ. humanas ac
diuinas leges neccesse ẽ euacuari. q̃
& malis pęnã &. bonis p̃mia. iꝰticia
suadente ꝯstituunt. Malũ aut̃ scis¬
ma ẽ &̃ ꝑ ext̾as. potestates oppͥm̃dũ.

Expanded text:
malum vel factum jam punit, vel prohibet ne fiat, non persequitur iste. sed diligit. Nam si. ut quidam putant, nemo aut reprimendus a malo, aut retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia justitia suadente constituunt; malum autem schisma est etiam per exteras potestates opprimendum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶pasche p̾sente carolo imꝑatore
anathematizaũ tasinonẽ. duc̃ẽ ba¬
uuarioꝵ. nͥ in oĩb obediret. ridẽ im¬
peratori. &. filiis eiꝰ ac genti francoꝵ
sic̃ iurau̾at patͥ suo pipino & sibi.
Qđ si nollet o. sanguinis effusio fie¬
ret. ł aliud aliqͥd mali. ħ supͣ eundem
& sui abea culpa ĩmunes essent. ẜx¬
gestis caroli magni iuxta alunũ inaulo
Hogatu &. p̃cib adriani romane
urb̾ ep̃i. exoratꝰ korolus rex.
bellũ c̃tͣ longobardos suscepit.
Ciprianꝰ in nouo gn̾e abusionis.
Nex deb&ꝵ furta cohib̾e. adultia
Npunire. impios de t̾ra ꝑdẽ. par¬
ricidas & ꝑ iurantes ñ sine uiu̾e:¬

Expanded text:
Paschae, praesente Carolo imperatore anathematizavit Tarmonem ducem Bavarorum, nisi in omnibus obediret eidem imperatori et filiis ejus et genti Francorum sicut juraverat patri suo Pipino et sibi; qui si nollet et sanguinis effusio fieret, vel aliud aliquid mali, hoc supra eumdem et sui ab ea culpa immunes essent. gestis Caroli Magni, juxta Alcuinum. Rogatu et precibus Adriani Romanae urbis episcopi, exoratus Carolus rex, bellum contra Longobardos suscepit, Cyprianus in nono genere abusionis: Rex debet forta cohibere, adulteria punire, impios de terra perdere, parricidas et perjurantes non sinere
Abbreviated transcription (Latin):
non tu. aug̾. ad marcellum.
Si t̾rena ista res publica p̃cepta
xp̃iana custodiat. &. ipsa bella sine
beniuolentia ñ gerent᷑. ut ad pieta¬
tis iusticiȩ pacatã societatẽ. uictis fa¬
cilius c̃solet᷑. Nãq si licentia iniqͥ¬
tatis eripit᷑. utilit uincit᷑. qm̃ nich

Expanded text:
nus ad Marcellum. Si terrena ista respublica praecepta Christiana custodiabeniuolentia non gerentur, ut ad pietatis iustitiaeque pacatam societatem uictis facilius consulatur. nam cui licentia iniquitatis eripitur, utiliter uincitur, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Miles cũ obediens potestati sub qͣ
legitime constitutꝰ ẽ. hominẽ occid̾it.
nulla ciuitatis suȩ lege reus homici
feciss&. cͥm̃ effusi humani sanguiniꝰ ĩ ci¬
dissi. ltaq un punit᷑ si fec̃ ĩuissꝰ. in puniet᷑ nͥ¬

Expanded text:
Miles cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occiderit, nulla civitatis sue lege reus est homicidfecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inde puniet
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesima ͥ obseruatione ẽ
obseruanda ut ieiunium
in ea p̃ter dies dñicos qͥ de abstinen-¬
tia substracti st̃. nͥ quẽ infirmitas
impedierit nullatenꝰ soluat᷑. qͥa ipsi
dies decimȩ st̃ anni. Apͥma gͥ dñica

Expanded text:
uadragesima summa observatione est observanda, ut jejunium in ea praeter Dominicos qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur: quia ipsi dies decimae sunt anni. A prima
Abbreviated transcription (Latin):
Iaruuli qͥ sine rõabili ȩtate sunt.
ñ cogant᷑ iurare. & qͥ semel ꝑiuratꝰ
fuerit. ne testis sit pꝰ ħ. nec ad sacra¬
mentũ accedet. nec in sua causa uł
alteriꝰ uirator existat. Ex dictis cor¬

Expanded text:
arvuli, qui sine rationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius iurator existat. 62. De aug
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾iꝰ ep̃i parrochiani ͭ &. de loco
ad locũ it̃ faciunt. rapinas ⁊ dep̃-¬
dationes ꝑagunt. placuit ut excõ¬
municent᷑. nec añ ex parrochia exe-¬
ant.ꝙͣ quȩ ꝑpetrart̃ digne em̃dent.
Quoꝵ ex cõmunicatio seniori eoꝵ
cipiant añꝗͣ illuc redeant uͥ rapinã
fecer̃t. & oĩa plenit̃ emendent.

Expanded text:
iscopi parochiani sunt, et de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt: placuit ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae perpetrarunt digne emendent. Quorum excommunicatio seniori eorucipiant antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt, et omnia pleniter emendent.
Abbreviated transcription (Latin):
ad tempꝰ caute corpore copula¬
mini. Duob mͦis ñ te maculat malꝰ.
si ñ c̃sentias. &. si redarguas. ħ ÷ ñ
cõmunicare ñ c̃sentire. Cõmunicatur
c̃sentientes suis malis. ut apꝓbatis.
neq negligentes. ut ñ arguatis. neq
suꝑbientes. ut insultanter arguatis.

Expanded text:
aute aliquando corpore copulamini. Duobus modis non te maculat malus; si non consentias, et si redarguas. hoc est non communicare, non consentire. Communicatur consentientes sitis malis, ut approbetis; neque negligentes, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultanter arguatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ. parrochianis parit̃ indicare.
eaq in cȩlebri loco posita ꝓforib
ȩccłiȩ. cunctis c̃uenientib incul-¬
care : quatinꝰ in utͣq diligentia.
& excõmunicatis ubiq ȩccłasticus
auditꝰ ex cludat᷑. & excusationis
causa om̃ib auferatur. aug̃ inser¬

Expanded text:
 parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae, cunctis convenientibus, inculcare, quatenus in utraque diligentia, et excommunicatis ubique ecclesiasticus auditus excludatur, et excusationis causa omnibus auferatur. CAP. 5
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ep̃oꝵ. Om̃is enĩ opp̃ssus lib̾e
sac̾dotũ si uoluerit appellet iu¬
diciũ. & anullo ꝓhibeat᷑. s ab
his fulciat᷑ & libet᷑. Gregorius
aliqͥd de minist̾io sacro ꝯtingere.
siue ep̃c iuxta p̃cedentẽ c̃suetudi¬
nẽ. siue pb̃r. aut diaconꝰ. nullomͦ
liceat ei nec in alia synodo resti¬
tutionis spem. aut locũ hr̃e sati̾¬
tactionis. S &. cõmunicantes ei õs
abici de eccła & maxime si pꝰ ea qͣ
didic̾int adu̾sũ memoratos ꝓlatam
fuisse sententiã. eisdẽ cõmunicare
tẽptauerint. Ex decr̃ leonis. pp̃.

Expanded text:
t. Omnis enim oppressus libere sacerdotum, si voluerit, appellet judicium et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. isterio sacro contingere, sive episcopus juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter aut diaconus, nullo modo liceat ei nec in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satifactionis. Sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, maxime si posteaquam didicerunt adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare tentaverint
Abbreviated transcription (Latin):
Et si qñ foras ꝑgit de scĩmonialibuᷤ
quaᷤᷤ secũ duc̃. curã hãt maximã.
ut nulla eis detur occasio peccandi.
ficio. &. in modulatione psalmoꝵ
ipse scĩmoniales sternuȩ sint. &.
in om̃ĩb oꝑib bonis illa eis duca¬
tũ p̃beat. ut pote ꝓ animab eax
rõne redditura in conspectu dñi.
& stipendia scĩmonialib p̃beat
necessaria. ne forte ꝑ indigentiã cibi
aut potꝰ: peccare compellantur.
Exconcł magontiensi. capło .xiiii.
Scĩmoniales nͥ forte abbatissa
sua ꝓ aliqua necessitate incum¬
sterio eg̃diant᷑. Exc̃eł grangrensi.¬

Expanded text:
et si quando foras pergit, de sanctimonialibus quas secum ducit, curam habeat maximam, ut nulla eis detur occasio peccandi. ficio, in ipsae sanctimoniales strenuae sint, et in omnibus bonis operibus illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus pEx concilio Moguntiensi, cap. 14. Sanctimoniales, nisi forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumsterio egrediantur. Ex concilio Granecensi
Abbreviated transcription (Latin):
Siqua mulier ꝓpt̾ continentiã q̃
muliebri amictũ uirilẽ sumit. ana¬
thema sit. Ex eodẽ concł capło xuii.
Si qua mulier ꝓpt̾ diuinũ e a¬
cultũ ut estimat crines urͣ¬
atondet. qͦs ei ds̃ ad subiectionis me¬
moriã tribuit. tanꝗͣ p̃ceptũ dis¬
soluens o bedientie anathema sit.

Expanded text:
Si qua mulier propter continentiam quae muliebri amictum virilem sumat, anathema sit. Ex eodem concilio, cap. 14. Si qua mulier propter divinum cultum, ut aestimat, crines attondet, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit, tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
rogeniẽ suã unũ quẽq ad septi¬
mã obseruare decernimꝰ generatio¬
nẽ .&. quãdiu se agnosc̃t affinitate
ꝓpinqͦs. ad c̃iugalẽ copulã accedere
denegamꝰ. Qđ si fecerint: separent᷑.¬

Expanded text:
rogeniem suam unumquemque ad septimam observare decrevimus generationem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus. Quod si fecerint, separent
Abbreviated transcription (Latin):
Ic̃ sanguineã suã ducat uxorẽ. ł eã
qͦ qͦmͦ incesti macula polluat. Siqͥs
uͦ hoc temere p̃sũpserit. ut incestũ
luat. ac publice iuxta canonicos
tate sui sanguinis usq ad .Uii.
gradũ uxores ducant. neq sine be¬
nedictione sacerdotis. Qui aũ nupti
erant. a sacerdote benedicti nubere

Expanded text:
consanguineam suam ducat uxorem, vel eam quoquomodo incesti macula polluat. Si quis vero hoc temere praesumpserit, vel incestum luat, ac publice juxta canonicos tate sui sanguinis usque ad septimum gradum uxores ducant, neque sine benedictione sacerdotis. Qui autem ante innupti erant, a sacerdote benedicti, nubere
Abbreviated transcription (Latin):
liares de eadẽ domo ꝓdeuntes. s si uo¬
luerint & inuicẽ consenserint int̃ se
in alios. Neq testes suspecti recipi¬
antur. qͥa ꝓpinqͥtatis ac familiaritatiᷤ
ac dominationis affectio. u̾itatẽ im¬
pedire solet. Amor carnalis &. timor
atq auaritia. plerũq sensus hebetant

Expanded text:
domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se in alios. Neque testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis ac damnationis affectio veritatem impedire solet. Amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant
Abbreviated transcription (Latin):
Iec sc̃ã sẏnodus nulli ep̃oꝵ licen¬
tiã tribuit res eccłȩ alienare. qm̃
& antiqͥorib canonib hoc ꝓhibet᷑.
Siqͥd uͦ qd utilitatẽ ñ grauet eccłe
ꝓ suffragio monachoꝵ uł eccłiis
ad parrochiam suã ꝑtinentib de¬
derint firmũ maneat. peregrinoꝵ
uł clericoꝵ. uł egenoꝵ necessitati.
saluo iure eccłȩ p̾stare ꝑmittantur
absq collaudatione &. subscriptiõe
t cõmutationes rerũ ecclastica¬
rũ. ualde caueant᷑ &. subtilissime
si aliqñ fieri debent inspiciantur.
Quȩ ñ consulte factȩ sunt. iuxta
decretũ canonicũ hilarii pape. qͣs
illicite decesor ep̃s admiserit: ⁊ ab aliiꝰ
illicite cõmiᷤse st̃ ab eo qͥ succesor ẽ em̃dentur.
de uire tituli sui quoliboe mͦ aurũ.
ornam̃ta diuina. aliqͥd imꝑpetuũ
alienare tẽptauerit. donator. alie

Expanded text:
Haec sancta synodus nulli episcoporum licentiam tribuit, res ecclesiae alienare, quoniam  antiquioribus canonibus hoc prohibetur. Si quid vero quod utilitatem non gravet ecclesiae pro suffragio monachorum vel ecclesiis ad suam parochiam pertinentium dederint, firmum maneat. Peregrinorum vel clericorum et egenorum necessitati salvo jure Ecclesiae praestare permittuntur absque collaudatione et subscriptione Ut commutationes rerum ecclesiasticarum valde caveantur, et subtilissime si aliquo modo fieri debent, inspiciantur. Quae autem inconsultae factae sunt, juxta decretum canonicum Hilarii papae, quas illicite decessor episcopus admiserit, vel ab aliis illicite commissae sunt, ab eo qui successor est emendentur.de jure tituli sui quolibet modo aurumornamenta divina aliquid in perpetuum alienare tentaverit, donator, alie
Abbreviated transcription (Latin):
Inspectis legib romanis uͥ habebat᷑
de sacrilegiis. inuenimꝰ ibi a iustini¬
Cano imꝑatore legẽ cõpositionis sacͥ¬
legii constitutã. scilicet in: libras au¬
ri optimi. S nos leinorẽ legẽ p̃cipi¬
mus ẽẽ tenendã. quȩ a carolo ẽ c̃stitu
.i. sexcẽtoꝵ solidoꝵ sũmã argñti purisimi.
ladõq qqͥs inuẽtꝰ fuerit reꝰ saclegii: istã leuiorẽ c̃põnẽ em̃dce.
ipsis epĩs. uł abbatib siue ꝑsonis ad
qͦs quȩ rimonia sacrilegii iuste ꝑti¬
nuerit. Et si ipse reus sacͥlegii fac̾e
noluerit. tãdui excõmunicationi
subiaceat. usq qͦ p̃dictã cõpositionẽ
sexcentoꝵ solidoꝵ ꝑsoluat. Et si¬
in hac obstinatione mortuus fue.¬
rit. corpꝰ eiꝰ cũ psalmis &. ymnis ñ
deferat᷑ ad sepulturã. &. p̃cipimus
ut infine codicis mundanę legis
scribat᷑ hȩc lex. Huc usq lex papȩ.

Expanded text:
 Romanis ubi habebatur de sacrilegiis, invenimus ibi a Justiniano imperatore legem compositionis sacrilegii constitutam, scilicet in quinque libras auri optimi. Sed nos leniorem legem praecepimus esse tenendam, quae a Carolo est constitutest, sexcentorum solidorum summam argenti purissimi; ideoque quisquis inventus fuerit reus sacrilegii, istipsis episcopis vel abbatibus, sive personis ad quas querimonia sacrilegii juste pertinuerit. Et si ipse reus sacrilegii facere noluerit, tandiu excommunicationi subjaceat, usquequo praedictam compositionem sexcentohaec obstinatione mortuus fuerit, corpus ejus cum psalmis et hymnis non deferatur ad sepulturam, et praecipimus ut in fine codicis mundanae legis scribatur haec lex; hucusque lex papae.
Abbreviated transcription (Latin):
infra predictos passus fuerint. ali¬
quid inde diripiendo. uł aufe-¬
rendo. seu qui iniuriã. uł oblationẽ
rerũ intulerĩt clericis arma
non ferentib uł monachis. siue
dõ deuotis om̃ib eccłasticis ꝑsonis.
Non enĩ capellȩ quȩ infra ambitũ
muroꝵ: castelloꝵ st̃. muniuntur
uł ponunt᷑ in hac obseruatione. Si¬
milit̾ ꝙ̃ sacrilegeliũ cõmittitur.
auferendo sacrũ de sacro. uł ñ sacrũ
de sacro. siue sacrũ de non sacro. ñ
sacrũ uͦ de non sacro. qđ ñ potest
cõputari in crimine sacrilegii. scd̃m
mundanarũ legũ censurã debet em̃¬

Expanded text:
infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis, sive Deo devotis hominibus, ecclesiasticis personis. Non enim capellae quae infra ambitum murorum castellorum sunt, mittuntur, vel ponuntur in hac observatione. Similiter etiam sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Non sacrum vero de non sacro, quia non potest computari in crimine sacrilegii, secundum mundanarum legum censuram debet eme
Abbreviated transcription (Latin):
quitꝰ ascĩs patrib statũ ẽ: statui¬
mꝰ. ita ut maior ȩccła ꝑ circuitũ.
.lx. passus hãt. capelle uͦ uł minores
ȩccłȩ .xxx. Qui aut̃ c̃finiũ eoꝵ con¬
fringere tẽptauerit. aut ꝑsonã ho¬
minis. uł bona eiꝰ iñ abstraxerit. nͥ
publicus latro fuerit qͦusq em̃det. &
qđ rapuerat reddat excõmunicetur.

Expanded text:
quitus a sanctis Patribus statutum est, statuimus ita ut major ecclesia per circuitum LX passus habeat. Capellae vero vel minores ecclesiae, XXX. Qui autem confinium confringere tentaverit, aut personam hominis vel bona ejus inde abstraxerit, nisi publicus latro fuerit, quousque emendet, et quod rapuerat reddat, excommunicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Libti qͥb cũq manu missi st̃. atq
ȩccłȩ patrocinio cõm̃dati existunt.
sicut regulȩ antiquoꝵ patrũ c̃sti¬
tuert̃ sacerdotali defensione. a cuiꝰ¬
libet insolentia ꝓtegant᷑. siue insta¬
tu libertatis eoꝵ. siue in peculio qd
habere noscuntur. Beat᷑i or̃. lib .iii.

Expanded text:
Liberti, quibuscunque manumissi sunt atque ecclesiae patrocinio commendati existunt, sicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum sive in peculio quod habere noscuntur. CAP. LXXXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
mine &. reputatũ ẽ ei adiusticiã.
abrahã uͦ ñ homicida solũ. uerum
effectꝰ mag̃ dõ mag̃q placuit.
S &. petrus geminũ fecit homici¬
Non sola gͥ respiciamꝰ ad oꝑa. s
ipsis oꝑib accidert̃ diligentissi¬
mȩ requiramꝰ. Non enĩ possumus
etrus qͥ tabitam mortuã logo¬
orando suscitauit. ananiã &. saphi¬
rã m̃tientes morti increpando tͣ¬
didit. neq enĩ orasse. in eoꝵ extin¬
uerãt increpasse. Constat gͦ qi ali
expostulatione. dũ & istis uitã in¬
crepando abstulit. & illi reddidit
studiũ exhortamur. ut c̃tra mari¬
Inos latruncłos qͥ sub p̃textu tui
nõis inx̾colas debachant᷑. tanto ue¬
hem̃tiꝰ accendariᷤᷤ. qͣnto illoꝵ pͣuita¬
te famã tui nõis obfuscatã fuisse cog¬
noscis. qm̃ licet credi possit qͣte no¬
innoxius ñ habis. Scriptũ qͥppe ẽ.
Qui cͥmina cũ pot̾ em̃dare ñ corrig̃.
Legi si romastẽ finees auctoritatẽ
heliȩ. zelũ simonis chananei: petͥ seue¬

Expanded text:
m , et reputatum est ei ad justitiam. Abraham vero non homicida solum, verum effectus, magis magisque Deo placuit. Sed et Petrus geminum fecit homiciNon solum igitur respiciamus ad opera, sed ipsis operibus acciderunt, diligentissime requiramus. Non enim possumus etrus qui Thabitam mortuam orando suscitavit, Ananiam et Saphiram mentientes, morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinaverant iex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos, qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendaris, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis; quoniam, licet credi possit, quod te noinnoxius non habeberis. Scriptum quippe est: qui crimina quum potest emendare, non corrigit, Legi Syromasten Phinees, auctoritatem Eliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seve
Abbreviated transcription (Latin):
nentur suꝑiori linea. auis auia.
Inferiori nepos neptis. Intransuersa
gradu subsistunt ipso ordine du¬
plicant᷑. Istȩ ꝑsonȩ in scd̾o gradu
idõ duplices appellant᷑. qr duo aui.
uo gña nepotũ st̃. siue ex filio
siue ex filia. ꝓcreati. fr̃.&. soror.

Expanded text:
nentur superiori linea, avus, avia: inferiori, nepos, neptis. In transversagradu subsistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi, duo genera nepotum sunt, sive ex filio, sive ex fil
Abbreviated transcription (Latin):
iub& qsqͥs hõie ł seipsũ ł que libar. occi¬
dit. homicidii cͥmine in nectit᷑. ltẽ.
nemine spontaneã mort̾e sibi inferre
deb̾e. uelut fugiendo molestiaᷤ tp̃rales
ne incidat ĩꝑpetuaᷤ. neminẽ ꝓpt̃ aliena
peccata. ne ħ ipso ĩcipiat hr̃e gͣuissimũ¬

Expanded text:
isquis hominem vel seipsum, vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item: neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat habere gravissimu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ẽ inimicus. Uerũ dicis. si ñ ħ
ti. An uͦ si ñ ꝑseqͣnt᷑. ñ rei negligen¬
mũ tãꝗͣ se ipsũ. ut quẽ potuerit
hominẽ ł bñficii c̃solatione. ł infor¬
matione doc trine. ł disciplinȩ echarti t̃¬
tione adducat ad colendum dm̃.¬

Expanded text:
 est inimicus. uerum dicis, sed si noti. an uero, si non persequantur, non rei neglegenquam seipsum, ut quem potuerit hominem vel beneficentiae consolatione, vel informatione doctrinae, vel disciplinae coercitione adducat ad colendum D
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc spẽs nec aliis gradib ꝗͣ. scripta ẽ
nec aliis uocabłis declarari potest.
Sexto gradu ueniunt supͣ tritauꝰ
tritaua. infra tͥnepos tͥneptis. Ex
obliqͦ fr̃is & sororis. adnepos adnep¬
tis. fr̾spatruet &. sorores matruet.
amittini amittinȩ. c̃sobrini c̃sobrinȩ.
Patrui magni amittȩ magnȩ. auun¬
culi magni. mat̾tȩ magnȩ. nepos nep¬
tis. pͥoris ꝯsobrini filiꝰ ł filia. qui c̃so¬
brini appellant᷑. Quib ex lat̾e acẽsct.
filiꝰ ł filia. ad patruus acd amitta. hi
st̃ abau pat̾ni. fr̃ &. soror. ab auũcłs
fr̃ &. soror. ab auiq mat̾ni. Hȩc expla¬
recta linea. supͣ infraq ꝓͥoris nõib¬

Expanded text:
ec species nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, amitini amitinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae. Nepos neptis proprioris consobrini filius vel filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere accrescunt filius, vel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt abaui paterni frater et soror: abauunculus frater et soror abauique materni. Serecta linea, supra infraque pro
Abbreviated transcription (Latin):
ti. s si prius respiciamꝰ uidebimꝰ qͥd
seqͥ debeamꝰ. Contẽplem᷑ facturã ade.
In adã enĩ exemplũ datũ ẽ. ut ex eo
intelligat᷑. quia ia formatũ corpꝰ accep̃
aiã. Nã pot̾at aiãlimo t̾re amisc̾e. ⁊ sic for¬
mare corpꝰ. s rõe informabat᷑. qi pͥmũ
oportebat domũ cõpaginari. &. sic
habitatorẽ induci. Anntia certe qr
sp̃s ẽ insicco habitare ñ pot̃. ĩo in san¬
guine fert᷑. Cũ gͥ liniam̃ta cõpacta
ñ fuerint. uͥ erit aĩa: lerꝰ. ad Gasiũ.¬
Sicuti semina paulatin de q̃st̃.¬
formant᷑ inut̾o. & tãdu ñ repu¬
tatur homicidiũ. donec elem̃ta c̃fe¬
cta suas imagines. m̃braq suscipiant:

Expanded text:
IX. Sed si prius respiciamus, videbimus quid IX. Sed si prius respiciamus, videbimus quid sequi debeamus. Contemplemur facturam Adae: in Adam enim exemplum datum est, ut ex eointelligatur, quia jam formatum corpus accepit animam. Nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus, sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum compaginari, et sic habitatorem induci. Anima certe quia spiritus est, in sicco habitare non potest, ideo in sanguine fertur. Cum ergo lineamenta compacta non fuerint, ubi erit anima? CAP. Sicuti semina paulatim formantur in utero, et tandiu non reputatur homicidium donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant,
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾auiano p̃fecto. p̃torii illirici. Si
on enĩ eos homicidas arbitra¬
Umur. qͦs adu̾sus ex cõmunica¬
tos. zelo catholice matris arden¬
tes. eoꝵ quoslib&. trucidasse c̃ti¬
agitari sol&. utrũ qͥcqͥd formatũ
ñ ẽ nec animatũ qͥdẽ possit intelli¬
gi. &. idõ ñ sit homicidiũ. qr nec
exannnatũ dici pot̃. si adhuc ani-¬
da indiscussa tem̾itate sententię.
idõ lex noluit adhomicidiũ ꝑti¬
nere qi ñdũ pot dici. animauina.
in eo corꝑe qͥ sensu caret. aug̃. q̃st̾.
Moyses tradidit. Siqͥs ꝑcusserit
mulierẽ in ut̾o habentẽ &
abortiuũ fecerit. si formatũ fuerit.
det animã ꝓanima. Si aut̃ infor¬
matũ fuerit. multet᷑ pecunia. ut
ꝓbaret ñ eẽ aĩam añ formatũ. Itaq¬
si iã formato corꝑi dat᷑. ñ in c̃ceptu
corꝑis nascit᷑ cũ semine diriuata.
Nã si cũ semine &. aĩa existit. ex
aĩa multȩ aĩȩ cotidie ꝑeunt cũ
semen fluxu qͦdã ñ ꝓficit. natiuita

Expanded text:
Flaviano praetorio praefecto Illyrici. Si Non enim eos homicidas arbitrantur quos adversus excommunicatos zelo Catholicae matris ardentes, eorum quoslibet trucidasse contiagitari solet. Utrum quidquid formatum non est, nec animatum quidem possit intelligi, et ideo non fit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc anida indiscussa temeritate sententia; ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nundum potest dici anima viva in corpore quod sensu caret. CAP. XIII. Moyses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortivum fecerit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaqi jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata: nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt: cum semen fluxu quodam non proficit nativitati.
Abbreviated transcription (Latin):
duo ex ꝓpinqͥorib iã defunctȩ
uxoris eius qͥ accusat᷑. ł uiuȩ. hanc
ꝓpinqͥtatẽ iure iurando firmau̾int.
ł si tres aut duo ex antiqͥorib ge
qͥ bonȩ famȩ ueracis testimonii sint.
remoto amore. timore. p̃tio. & oĩ
malo studio supͣdicto mͦ c̃ sanguini¬
tatẽ firmau̾ił sine oĩ mora c̃ugia
dissoluant᷑. Qđ si ꝓpinqͥ ⁊ extͣnei.
u̾bis tm̃ ꝓpinquitatẽ testant᷑. &
iuram̃to ꝓbare ł noluerut ł neqͥ¬
uerint. c̃uigiũ nullatenꝰ dissolua¬
t᷑. s cõpetens eis penitentia ꝑꝑ in¬
famiã ł peccati maculã si forte
in hac re c̃traxerint aliꝗͣ in uingat᷑
istã eiꝰ c̃iugẽ .N. qͥcqͥd in scis aut
audisti a tuis uicinis. aut a tuis
antiqͥorib ꝓpinqͥs. qͥ tu ꝑ nullum
ingeniũ nec ꝓpt̾ amorẽ. nec ꝓpt̃
timorẽ. aut ꝑp̃miũ. aut ꝑ c̃sangui¬

Expanded text:
 jam defunctae uxoris ejus, qui accusatur, vel vivae, hanc propinquitatem jurejurando firmaverint, vel tres aut duo ex antiquioribus Gqui bonae famae et veracis testimonii sunt, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem, sine omni mora conjugia dissolvantur: quod si propinqui vel extranei verbis tantum propinquitatem testantur, et juramento probare noluerint, vel nequiverint, conjugium nullatenus dissolvatur, sed competens eis poenitentia propter infamiam vel peccati maculam, si forte in hac re contraxerint aliquam, injungatistam ejus conjugem, quidquid inde scis aut audisti a tuis vicinis aut a tuis antiquioribus propinquis, quod tu per nullum ingenium, nec propter amorem, nec propter timorem, aut per praemium, aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicta dep̃hensa si ñ fuerit uoluntas
patris trahet eã a uiro p̃dicto. &. tra-¬
det eã alio. & dotabit eã. &. legiti¬
ma erit ei. S pͥmũ his duob p̃fert᷑.¬
eronimꝰ ait. Addit᷑ itaq illud qͣr¬
tũ legitimũ c̃iugiũ. Dũ mortua
fuerit uxor eiꝰ. licet illi accipere
aliã. s ñ repudiatã. nec desponsatã
uiro. s filiã. Similit̾ deboe ⁊ mu-¬
lier. Uñ &. paulus ait. Mulier
quȩ sub uiro ẽ ligata. sub lege uiri¬
uiro eiꝰ. uocabit᷑ adultera. si iuncta
fuerit alt̾i uiro. Si aut̃ mortuus fu¬
erit uir eiꝰ. liberata ẽ alege uiri. ita
ut ñ sit adultera si fuerit cũ alio uiro.

Expanded text:
edicta deprehensa, si non fuerit voluntas patris, trahet eam a praedicto viro, et tradet eam alii, et dotabit eam, et legitima erit ei, Sed primum his duobus praeferteronymus. Additur itaque aliud quartum legitimum conjugium. Dum mortua fuerit uxor ejus, licet illi accipere aliam, sed non repudiatam, nec desponsatam viro, sed filiam. Similiter debet et mulier. Unde Paulus ait: Mulier quae sub viro est, ligata est sub lege viriur, inquit, adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; si autem mortuus fuerit uir eius, lib-erata est a lege uiri, ita ut non sit adultera, si fuerit cum alio uiro.
Abbreviated transcription (Latin):
mulierẽ. ñ ꝑtinere ad matrimoniũ
in qua docet᷑ nuptiale ñ fuisse mys¬
gr̃a nuptiarũ partus sit feminarũ
ñ mediocris ẽ causa. ut uirginitas
cõmiscendi fidẽ liberoꝵ ꝓcreandorũ
causa. qr pͥma ẽ humani gñis in ista
motalitate societas uerũ ⁊̃ infirmita¬
tis inuicẽ excipiendȩ illicitos c̃cubitꝰ
euitandos mutuã qͦdã mͦ seruitutem.

Expanded text:
mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysgratia nuptiarum partus sit feminarum, non mediocris est causa, ut virginitas commiscendi fidem, liberorum procreandorum causa, quia prima est humani generis in ista mortalitate societas, verum etiam infirmitatis invicem accipiendae ad illicitos concubitus evitandos, mutuam
Abbreviated transcription (Latin):
Tacharias p̃ptheodoro ep̃o ticiensi.
Sacharias ep̃s seruus seruoꝵ dĩ:
Creuerentissimo ⁊ scissimo fr̃i
theodoro ep̃o eccłȩ ticiensis pnreatiũ
qdđ nob̾ tua ueneranda fr̃nitas obtulit.
filiũ cuiꝰ pat̾ alt̾iꝰ filiã ex sacro bap¬
tismate susceptã. idẽ spũalẽ eiꝰdẽ
patͥs filiã qđ dici crudele ẽ. in matͥ¬
monio acciꝑe. qđ ap̃ te enormit᷑ as
dicens. turpitudinẽ .p. ñ .r.m.t.n.
c̃sanguinitate p̃cipim᷑ abstineri. mul¬
tomag̾ aspũali patris nr̃i filia. om̃i
occasioẽ aut argum̃to se posito sub
nimia districtione nos cauere c̃uenit.
ne in irã diuinȩ examinationi ĩcidat.
siqͥs tali facinori mixtꝰ minime res-¬
trinxerir frena luxuriȩ. Unde ⁊
om̃s oĩno cauendi st̃ a tali sceleris
cõmixtione. ne inȩt̃nũ ꝑeant.S
it matrimonio. ꝑ omĩa tua fr̃nitaᷤᷤ
studeat seꝑare. &. penitentiȩ digne
submitt̾e. quatinꝰ ab et̾na eruti dãp¬
De filiis aut̃ qͥ ex eis nati ẽẽ ꝓbantur.

Expanded text:
Zacharias pap. Theodoro Rem. episc. ZACHARIAS episcopus servus servorum Dei, reverendissimo et sanctissimo fratri THEODORO episcopo Ticinensi. Pictatium quod nobis tua veneranda fraternitas obtulit, filium, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismate susceptam, id est spiritualem ejusdem patris filiam, quod dici crudele est, matrimonio accipere, quod apud te enormiter assdicens: Turpitudinem patris et matris consanguinitate praecipimur abstinere, multo magis a spirituali patris nostri filia omni occasione aut argumento seposito sub nimia districtione nos cavere convenit, ne iram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnes omnino cavendi sunt a tali sceleris comit matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare, et poenitentiae dignae submittere, quatenus ab aeterna erutDe filiis autem, qui ex eis nati esse probantur,
Abbreviated transcription (Latin):
osse desideras utrũ mulier quȩ sui¬
uiri filiũ ex alia femina genitũ
de sacrofonte leuau̾it: pꝰmodũ pos¬
sit cũ eodẽ uiro copulari. qͦs ĩo iungi
posse decernimꝰ. qͥa scđm sacros cano¬
nes nͥ ambox c̃sensu. nulliꝰ religio¬
nis obtentu deb&. comunx dimit¬
tere c̃iugẽ. ꝑtinet aũ adingens
uxoris exitiũ q̃ hñs odio uirũ. uł
infirmitatẽ eiꝰ ñ considerans. quasi
ens fraudare inuicẽ nͥ ex c̃sensu. ad
tẽpꝰ ut uacetis orõi. ⁊ it̾m reuerti¬
mini in id ipsũ. ne tẽptet uos satanaᷤ
ꝓpt̃ inc̃tinentiã ur̃am. Ergo si ñ
ex consensu utͥusq conuigis hoc
factũ ẽẽ ꝓbat᷑. ñ fraudent᷑ inuicẽ.
s reu̾tantur in idipsũ. p̾sertĩ-
cũ dicat apłs. uxor sui corporis
potestatẽ ñ ht̃. s uir. sic̃ uir po¬
testatẽ sui corporis ñht̃. s mulier.

Expanded text:
osse desideras, utrum mulier, quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, postmodum possit cum eodem viro copulari. Quos ideo jungi posse decernimus, quia secundum sacros canones, nisi amborum consensu, nullius religionis obtentu debet conjunx dimittere conjugem. Pertinet autem ad ingens uxoris exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi olite, inquiens, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum revertimini in id ipsum, ne tentet vos satanas propter incontinentiam vestram. Ergo si non ex consensu utriusque conjugis hoc factum esse probatur, non fraudentur invicem, sed revertantur in id ipsum, praesertim quum dicat Apostolus: Uxor sui corporis potestatem non habet, sed vir; et vir potestatem sui corporis non habet, sed mulier.
Abbreviated transcription (Latin):
Norientalib ep̃is scribens. Siqͥs
ab ep̃o nestorio aut abaliis qui eũ
secunt᷑ ex qͦ talia p̃dicare cepert̃.
uł ex cõmunicatꝰ ł exutus ẽ. seu an¬
tistitis. seu clerici dignitate. hunc
in nr̃a cõmunione & durasse &
durare manifestũ ẽ. nec iudicamꝰ¬
eũ ẽẽ remotũ. qr ñ poterat quẽqͣ
eiꝰ remou̾e sententia. qͥ se iã p̃bue¬

Expanded text:
orientalibus episcopis scribens: Si quis ab episcopo Nestorio, aut ab aliis, qui eum sequuntur, ex quo talia praedicare coeperunt, vel excommunicatus, vel exutus est seu antistitis seu clerici dignitate, hunc in nostra communione et durasse, et durare manifestum est, nec judicamus eum remotum, quia non poterat quemquam ejus removere sententia, qui se jam p
Abbreviated transcription (Latin):
cas pẽccanti ueniam ex cõmuni¬
Icato. si agnou̾is culpã. Si autẽ
nichil eũ peccasse prudent̃ adũtiᷤ.
fac q scm̃ uirũ facere oportet. ut
si tͥ contĩgit. tãꝗͣ homini qđ utiq
hõ dic̃ inpsalmo. Turbatꝰ ẽ p̃ ira
oculus m̃s. ex clames addm̃. mise¬
rere mei dñe. qm̃ infirmꝰ sũ. ut
porrigat tͥ dexterã suã. et cõpͥmat
iracundiã tuã . &. tranqͥllet m̃tẽ tuã.
a deuidendã faciendãq iusticiam.
aufer gesta eccłastica quȩ ꝑturba¬
tior ꝗͣ considatior forsitan fecisti.
Ion ĩꝑpetuũ dãpnam᷑ cũ iuste
iudicamur. dicente psalmista.
Nec dãpnabit illũ. cũ iudicabit᷑
illi. Multi deniq sac̾dotũ culpã
delo dĩ se ꝑsequi ꝓfitent᷑. s dũ in¬
discrete ħ agunt. sacrilegii facinꝰ
incurr̃t. & dũ p̃cipites qͣsi ademen¬
dandũ ruunt. ipsi qͦ multomag̾

Expanded text:
cas precanti veniam excommunicato, si agnoveris culpam. Si autem nihil eum peccasse prudenter advertis, fac quod sanctum virum facere oportet, ut si tibi contigit tanquam homini, quod utique homo dicit in psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus , exclames ab Deum: Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum , ut porrigat tibi dextram suam, et comprimat iracundiam tuam, et tranquillet mentem tuam ad videndam faciendamque justitiam. Aufer gesta ecclesiastica quae perturbatior quam consideratior forsitan fecisti.in perpetuum damnamur, cum injuste judicamur, dicente Psalmista: Nec damnabit illum cum judicabitur illi . Multi denique sacerdotum culpam zelo Dei se persequi profitentu., sed, cum indiscrete hoc agunt, sacrilegii facinus incurrunt; et dum praecipites quasi ad emendandum ruunt, ipsi quoque multo magis