comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hec si pͥma affrica temptaret auferre acetis t̾ris:
mntatione digna ẽẽ deb̾et. Cum ũo et ꝑitalie ma¬
ximã partem et in alus omnib aut ꝑpe oĩb trans¬
marinis eccłus. partim qi nũqm̃ facta s̃. partu qͥa
uł orta uł inueterata scõꝵ. et u̾e deuita futura cogi¬
tantiũ epõꝵ diligentia et animadũsione. extinctã
qͥdemillarumpartium hoĩem habemꝰ ep̃m unde
magnas dõ agimꝰ grãs. quã qm̃ eiꝰ modestie atq lem¬
tatis ẽ eiꝰ deniq prudentie et sollicitudinis in dñõ. ut
etiam si affer eẽt cito illi descͥpturis ꝑsuad̃etur curandũ.
qd̾ licentiosa et male lib̾a ꝯsuetudo uilnis inflixit. S
inchoanda ẽ medicina. sic̃ uiditur audatie mutare co¬
nari quod carthagiensis eccł̃a tenet: sic magne impui¬
dentie ẽ. uelle seruare quod carthaginensis etcla correx̃
ad hanc aũ rem quis alius ep̃c eẽt optandus: nisi qͥ sa

Expanded text:
Haec si prima Africa temptaret auferre, a ceteris terris Haec si prima Africa temptaret auferre, a ceteris terris imitatione digna esse deberet; cum uero et per Italiae maximam partem et in aliis omnibus aut prope omnibus transmarinis ecclesiis, partim quia numquam facta sunt, partim quia uel orta uel inueterata sanctorum et uere de uita futura cogitantium episcoporum diligentia et animaduersione extincta aquidem illarum partium hominem habemus episcopum, unde magnas deo agimus gratias. quamquam eius modestiae atque lenitatis est, eius denique prudentiae et sollicitudinis in domino, ut, etiam si Afer esset, cito illi de scripturis persuaderetur curandum, quod licentiosa et male libera consuetudo uulnus inflixit, sed inchoanda est medicina, sicut uidetur audaciae mutare conari, quod Carthaginiensis ecclesia • tenet, sic magnae inpudentiae est uelle seruare, quod Carthaginiensis ecclesia correxit. ad hanc autem rem quis alius episcopus esset optandus, nisi qui ea
Abbreviated transcription (Latin):
puttantur: ut ncino dignus ñ modo eccłastico mirtistio
s ip̃a etiam sacͣm̃torum cõrmitone iudcat᷑. qͥ se istoper¬
catomaculaũit. Et rette oĩno. S quare solum: Comes¬
sationis enim et ebrictates ita corcesse et licite putant᷑.¬
ut in honorem etiam beatissimorũ mr̃m ñ solũ ꝑcli¬
es sollep̃nes. qd̾ ip̃m quis ñ lugendum uideat qui
ħ ñ carneis oculis inspicit s etiam coti die celebientur.
Qm̃ feditatem si tm̃ flagitiosa⁊ ñ etiam saclega
eẽt: quib cumq tolerantie uirib sustentandã pu¬
taremꝰ. Quamqm uͥ ẽ illud qd̾ cũ multa uicia enu¬
merasset idem apls. it̃ que postue ebriosos: ita cõ¬
clusit ut diceret. cum talibi nec panem ecse:. S feramꝰ
ħ in luxu ⁊ labe domestica. ⁊ eorũ ꝯuiuiorũ q̃ pͥuatis
pules. saltem delocis sacram̃torũ de domib. orõnũ
tm̃ dedecꝰ arceatur. Quis enĩ audet uetare pͥtiatim:
qd̃ cũ frequentatur in locis scĩs. honor mr̃m noĩat᷑:

Expanded text:
o dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione videatur, qui se isto peccato maculavit: et recte omnino. Sed quare solum? Comessationes enim et ebriut in honorem etiam beatissimorum martyrum, non solum per dies solemnes quod ipsum quis non lugendum videat, qui haec non carneis oculis inspicit, sed et quotidie celebrentur.ega esset, quibuscumque tolerantiae uiribus sustentandam putaremus. quamquam ubi est illud, quod cum multa uitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, + ita conclusit, ut diceret: cum talibus nec panem edere? sed feramus haec in luxu et labe domestica et eorum conuiuiorum, quae priuatis pulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis enim audet uetare priuatim, quod cum frequentatur in sanctis locis, honor martyrum nominatur?
Abbreviated transcription (Latin):
riut fatiat lacͥmis eum grmitib q int̾pellant. Scia s
itaq domine beatissime et plenissima caritate uenera¬
bit ñ despare nos immo sꝑare nos uchem̃ter. ꝗd̃ dñs ⁊¬
ds̃ nr̃ ꝑ auctoritatem ꝑ sone qmͣ geris. quã ñ carni sed
spũi tuo ĩpositam eẽ ꝯfidimts. multas carnales fe¬
ditates et egͥtudines quas affricana eccła inmultis
patitur. iupaucis gemit ꝯfiliorũ grauitate et tua
mnum̃abiliũ nciorũ extirgit seges. unum hoꝵ qd̃
scd̃o loco posuit acerrime ineccła uindicatur. duo ãu
reliꝗͣ idẽ pͥmum et ultimũ tolerabiliauidentur ho¬
mimb. Atq ita paulatim fieri pot̃: ut nec uicia iã
putentur. Ait enĩ uas electionis. Non in comessati¬
onib et ebrietatib ñ incubilib et impudicitus. ñ
in contentione et dolo. sin duite uos dnm̃ iħm xp̃m.

Expanded text:
ri ut faciat lacrimis eum gemitibusque interpellant., Scias ri ut faciat lacrimis eum gemitibusque interpellant., Scias itaque, domine beatissime et plenissima caritate uenerabilis, non desperare nos, immo sperare nos uehementer, quod r auctoritatem personae quam geris, quam non carni, sed spiritui tuo impositam esse confidimus, multas carnales foeditates et aegritudines quas Africana Ecclesia in multis patitur, in paucis gemit, consiliorum gravitate et tua innumerabilium vitiorum exsurgit seges, unum horum quod secundo loco posuit, acerrime in Ecclesia vindicatur; duo autem reliqua, id est primum et ultimum, tolerabilia videntur hominibus, atque ita paulatim fieri potest, ut nec vitia jam putentur. Ait enim vas electionis: Non in comessationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et impudicitiis, non in contentione et dolo; sed induite
Abbreviated transcription (Latin):
cus ammimei quẽ iam sponte surgẽ¬
tem letio epłetuc multo ardentius excitauit ꝯmisi
ꝓtua p̃stantia et mea obsecundatione ꝯgruerent. atq
illud pͥmum qd̾ or̃onib meis adiuuan te credis: ñ so¬
lum ñ defugio. ucrum etiam libent̃ amplector. Itau
et si ñmeis te certe tuis me dñs nr̃ eraudiet. Qd̃ fr̃e
alipium innram ꝯunctionẽ mansisse. ut exẽplo
sit fr̃ib caras munbi h uttare uolentib. beniuolẽ¬
tissime accepisti: ago gratias. qsͣ nullis ũb explicare
possim. D̃s hoc rependat in aminam tuã. Oĩs itaq
fr̃m cetus qui apud nos cepit coalescẽ. tanta tͥ p̃roga¬
tiua obstrictus ẽ. ut locis t̾rarum t̾̃m longe difuine¬
tis. ita nob̾ ꝯsulueris tamquam preseutes sum sp̃u i
tͥ ꝯmissum tecum dñs sustiñe dignetur nec te uspiã
deserere s ad eẽ aduitor moportiutatib fatiens cum
eccłã sua miscdiam ꝑ sac̾dotium tuũ qͣlẽ sꝑitales in¬

Expanded text:
tus animi mei, quem iam sponte surgentem lectio epistulae tuae multo ardentius excitauit —, commisi pro tua praestantia et mea obsecundatione congruerent. atque illud primum, quod orationibus meis te adiuuari credis, non solum non defugio, uerum etiam libenter amplector. ita enim etsi non meis, at certe tuis me dominus noster exaudiet. quod fratrem Alypium in nostra coniunctione mansisse, ut exemplo sit fratribus curas mundi huius uitare cupientibus, beniuolentissime accepisti, ago gratias, quas nullis uerbis explicare possim; deus hoc rependat in animam tuam. omnis itaque fratrum coetus, qui apud eos coepit coalescere, tanta tibi praerogatiua obstrictus est, ut locis terrarum tantum longe disiunctis ita nobis consulueris tamquam praesentissimus spiriimus, ut gregem tibi commissum tecum dominus sustinere dignetur nec te uspiam deserere, sed adesse adiutor in opportunitatibus faciens cum ecclesia sua misericordiam per sacerdotium tuum, qualem spiritales ui
Abbreviated transcription (Latin):
cura dicere in quib non te cause p̃uaricatorem pu¬
temꝰ quonos magis cõmoneas que contra ulos dici
posst̃. qmͣ ꝑeis aliquiddicas. ad sumniam tam̃. ne te
hoc lateat et insacrilega comutia imprubentẽ tra-¬
hat: scias axp̃ianis catholicis quorũ in ur̃o opido eti¬
am eccł̃a constituta ẽ nullum coli mortuoꝵ nichil
deniq ut num̃ ad orari qd sit factum et conditum
ad eo. s unum ipsũ dm̃ quifecit et condidit omnia.
Disserentur ita latiꝰ ipso uͦ et uno deo aduiuante: cũ
te gͣuit agere uelle cognouero. Augustinꝰ arm̃tario¬

Expanded text:
cura dicere, in quibus non te causae praeuaricatorem pucura dicere, in quibus non te causae praeuaricatorem putemus, quod nos magis commoneas, quae contra illos dici possint, quam pro eis aliquid dicas. ad summam tamen ne te hoc lateat et in sacrilega conuicia inprudentem trahat, scias a Christianis catholicis, quorum in uestro oppido etiam ecclesia constituta est, nullum coli mortuorum, nihil denique ut numen adorari, quod sit factum et conditum a deo, sed unum ipsum deum, qui fecit et condidit omnia. disserentur ista latius ipso uero et uno deo adiuuante, cum te grauiter agere uelle cognouero. XVIII. A
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Demde tuipse iuidicas nichil aliud de agere uo-
luisse. cum publicã sacroꝵ nrõꝵ celebrationem cõme.¬
morates: insi ut nobis decutiones. et pͥmates ciuita¬
tis. ꝑplateas ur̃e urbis bachantes ac furentes. ante ocu¬
los qͣsi spectacula poneremus: in qua celebritate sine
numine in habitamin: Certe uidetis quale illud sit
qd̃ adiunt mͣtem. Si autẽ fingitis: que sint ista etiam
inpublico ur̃a seccreta. uł quoꝑtinet tam turpe m̃dati¬
um: Deide cur nulla futura canitis. si uates estis. aut
cur spoliatis circũstantes si sant estis: Cum gͥ hec nos
et alia que nunc p̃termittenda ȩtistimo. ꝑepłam tuã
feteris recordari: quidnunc derideamꝰ nos deos ur̃os.
quos abste ipso. subtiliter derideri nemo non intelli¬
git: qui et ingenium tuum nouit. et legit uttras tu¬
as: Itaq si aliquid int̾ nos. de his reb uis agamꝰ. qd̾
etati prudentieq tue congruit. qd̃ demq de nr̃o pro
nr̃a discussiont dignum et ea pro urĩs numinib

Expanded text:
Seriumne aliquid inter nos agimus, an luisse, cum publicam sacrorum vestrorum celebrationem commemorares, nisi ut nobis decuriones et primates civitatis per plateas vestrae urbis bacchantes ac furentes, ante oculos quasi spectacula poneremus: in qua celebritate, si numine inhabitamini, certe videtis quale illud sit quod adimit mentem. Si autem fingitis; quae sunt ista etiam in publico vestra secreta, vel quo pertinet tam turpe mendacium? deinde cur nulla futura canitis, si vates estis? aut cur spoliatis circumset alia, quae nunc praetermittenda existimo, per epistulam tuam feceris recordari, quid nos derideamus deos uestros, quos abs te ipso subtiliter derideri nemo non intellegit, qui et ingenium tuum nouit et legit litteras tuas? itaque si aliquid inter nos de his rebus uis agamus, quod aetati prudentiaeque tuae congruit, quod denique de nostro propnostra discussione dignum et ea pro uestris numinibus
Abbreviated transcription (Latin):
ugustino: nebridius. Itane ẽ mi
augustine: fortitudinem actolerantiam ne¬
gotus ciuium p̾stas: Nec dum redditur tͥ¬
illa exoptata cessatio: Queso qui te tantum bonũ
homines nnt̾pellant: Credo qui nesciunt qͥd ames
quid concupistas. Qulłꝰ ne tͥ ẽ amicorũ. qui eis amo¬
res reftras tuos. nec romamanus nec lucimanus:
Me certe audiant. Ego clamabo. ego testabor te diñ
amare. illi serure atqͣ in herere cuꝑe. uellem ego te
mrus meum uocare: atq ibi acquiescere. Non enĩ
timebome seductorem tui dici acirib tuis qs m
mium amas: et aquibus minim amaris.¬

Expanded text:
UGUSTINO NEBRIDIUS. Itane est, mi Augustine? fortitudinem ac tolerantiam negotiis ciuium praestas necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? quaeso, qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, quid concupiscas. nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellem ego te in rus meum uocare ibique adquiescere. non enim timebo me seductorem tui dici a ciuibus tuis, quos nimium amas et a quibus nimium amaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sium cet̾aꝵq oĩum curtatũ. deqͥb dictum ẽ ad¬
orabunt inconspectu eiꝰ unuĩse familie gentiã
Ergoistorũ baptismus acceptatur ⁊ illoꝵ et suffla¬
tur qui nec istoꝵ ẽ nec illoꝵ: sillius deqͥ diccũ ẽ
h ẽ qui bapticat S non hinc ago: ad illa qͣ pͥstost̃
adũte ea que ocłos etiam cecos ferunt ĩ tuere. Uã¬
nati habent baptismum. ⁊ ĩ auditi ñ habent: sio¬
minatim ĩ scelẽ scisinatis exp̃ssi ⁊ ciectihabent
ignoti longe ꝑegrini numꝙͣ accusati numꝙͣ iu¬
dicati ñ haberre: Qui de p̃cisa parte. africe rursus
p̃cisi st̾ habet᷑ uñ ipsũ euangłm in africam uerit
ñ habent: Qd plurib oncro: ad ista responde.
attende sacrilegium scismatis. uro ꝯcilio maximia¬
instis exaggeratum: attinde psecutiones ꝑ iudiciari¬
as potestates quas cis irrogatis. attende baptisirĩ
eor quẽ cum eis quos dampnastis recepistis: ⁊ res¬
ponde si potes. utrum habeatis auquio unde mi¬

Expanded text:
ium ciuitatium, de quibus dictum est: Adorabunt in conspectu eius uniuersae patriae gentium? ergo istorum baptismus acceptatur et illorum exsufflatur, qui nec istorum est nec illorum sed illius, de quo dictum est: Hic est, qui baptizat. sed non hinc ago; ad illa, quae praesto sunt, aduerte; ea, quae oculos etiam caecos feriunt. intuere: damnati habent baptismum et inauditi non habent! nominatim in scelere schismatis expressi et eiecti habent et ignoti, longe peregrini, numquam accusati, numquam iudicati non habent! qui de praecisa parte Africae rursus praecisi sunt, habent et, unde ipsum euangelium in Africam uenit, non habent! quid pluribus onero? ad ista responde. adtende sacrilegium schismatis uestro concilio Maximianistis exaggeratum, adtende persecutiones per iudiciarias potestates, quas eis inrogastis, adtende baptismum eorum, quem cum eis, quos damnastis, recepistis, et responde, si potes, utrum habeatis aliquid,. unde ini
Abbreviated transcription (Latin):
postulator accedam: habeat gͥ queso ueniam. quẽ
nec turbatus undis equus caruit: nec gurges altꝰ
absorbuit. Quem ds̃ eruit. ⁊ aqua seruauit. uaie¬
dep̃cor abira dñi alienus: qͦtiens petitꝰ ate offen¬
sus ñ fuerit augustinus: ã¬

Expanded text:
postulator accedam. Habeat igitur, quaeso, veniam; quoniam postulator accedam. Habeat igitur, quaeso, veniam; quoniam nec turbatus undis equus corruit, nec gurges altus absorbuit, quem Deus eruit et aqua servavit. Valedeprecor, ab ira Domini alienus, quoties petitor a te offensus non fuerit Augustinus.
Abbreviated transcription (Latin):
ree tunce iuroꝵ fortiũ m̃bra ꝯstringunt sessoris
⁊ equi renib setigera thesa uestitus. intensus geri¬
tur artus. pulera cuncta conspexi: nich melius bo¬
infatio comite uidi S pꝰquam ad palmas ut com¬
ꝑi tua sublimitas uenit. ad illum b̾uem quidem
s plenitni sepe ꝑiculis maris transitum. quod
uix aliqñnaue transitur. p̃ciꝑas matitino tẽꝑe
transmeare: ne noctis obscuritas mali aliquid
uus. equo ipsius maris dum natat in brachio. ĩ¬
ter dicti ritoris tetigit oras: nec statim licuit teu̾ti
ꝓfecto: maris enm tumor increscens reũsuro tñsi¬
tum denegauit: hoc illos tuos iugilantissimos
sensus latere non potuit: Iram ratio ꝓuocauit.
Culpa uiuenẽ suasit ad penam. S felix culpa qͣ
turrit ad uitam: Memoratus gudila ad patronum.
tuum scm̃ stephanum pͥmũ martirẽ ꝯfugit ipse
tli ⁊ imꝑauit ut ꝓeodem apud religionem tuam

Expanded text:
reae tunicae virorum fortium membra constringunt, sessoris reae tunicae virorum fortium membra constringunt, sessoris et equi renibus setigera theca vestitus, intensus geritur arcus: pulchra cuncta conspexi, nihil melius Bonifacio comite vidi. Sed postquam ad Palmas, ut comperi, tua Sublimitas venit, ad illum brevem quidem, sed plenum periculis maris transitum, quod vix aliquando nave transitur, praeceperas matutino tempore transmeare, ne noctis obscuritas mali aliquid rvus, equo vectus, ipsius maris dum natat in brachio, interdicti littoris tetigit oras, nec statim licuit reverti profecto: maris enim tumor increscens reversuro transitum denegavit. Hoc illos tuos vigilantissimos sensus latere non potuit: iram ratio provocavit, culpa juvenem suasit ad fugam; sed felix fuga est quae currit ad vitam. Memoratus Gudila ad patronum tuum sanctum Stephanum primum martyrem confugit. Ipse mihi et imperavit, ut pro eodem apud religionem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
subduxit. alieno ñ sunt ista facta consilio. Dei ⁊
dignissimum quẽ ut dixims de eccłẽ forib furor
abstraxit. uite tuis uissionib donamꝰ illesum.
agnosco culpas. In digne mee lacͥme iungantur
tius fletib uistis: quo possit hec nota nigro sc̃p¬
ta titione deleri. Eccle mͥ introitus ñ negetur Illic
sꝑo urmam: ubi ad misi culpam. oblatio uͦ domꝰ
mee ut tuanscitas uissit: ad celestis regis mensã eiꝰ
manib offeretur. Au gustinus bonifacio. exxx.
omino sublimm semꝑq magnifico filio
bonifatio: augustinus epc̃. Dum quodã
loco positus tue eximetatis tranfitus ĩ¬
tuerer: placuit meis aspectib tue sublimitatis
mitis ille ac t̾ribilis gressus. S pꝰ qm illud leuiga.¬
tum sacro crismate caput portam cũ paucis cuii¬
tatis exiuit. subito uomunt equites domus cuu¬
tas fundit exercitum: strepunt arma conctepant
tube contis crispate. uentiᷤstuphe dependent: fer¬

Expanded text:
subduxit. Alieno non sunt ista facta consilio; sed Desubduxit. Alieno non sunt ista facta consilio; sed Dedignissimum, quem, ut dixi, meus de ecclesiae foribus furor abstraxit, vitae tuis jussionibus donamus illaesum. Agnosco culpas: indignae meae lacrymae jungantur tuis fletibus justis, quo possit haec nota nigro scripta titione deleri. Ecclesiae mihi introitus non negetur: illic spero veniam, ubi admisi culpam. Oblatio vero domus meae, ut tua Sanctitas jussit, ad coelestis regis mensam ejus manibus offeretur. EPISTOLA VIomino sublimi, semperque magnifico filio BONIFACIO, AUGUSTINUS episcopus. Dum quodam in loco positus tuae Eximietatis transitus intuerer, placuit meis aspectibus tuae Sublimitatis mitis ille ac terribilis gressus. Sed postquam illud levigatum sacro chrismate caput portam cum paucis civitatis exivit, subito vomunt equites domus, civitas fundit exercitum, strepunt arma, concrepant tubae, contis crispatae ventis stupae dependent, fer
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c Mitor quomodo subito fidei mur̃ au
meret fugitius: posset ꝓculdubio int̾tessoris causa
uemiam ꝓmereri. Ergo si amic intenditur:dur ds̃
offenditur: S si de potestate p̃sumitur. nabugoso¬
rem regem intende qui causa sue suꝑbie ĩ bouẽ est
ex homine cõmutat᷑. Non ut confutidam te hec sẽbo:
s ut filium meum karissimũ moneo: Eeclẽ gͥ illefũ¬
reuoca: quẽ ut ĩ religiosissimꝰ rapusti. Oblatio ue¬
ro dom̃ tue adericis ne suscipiatur in diti: cõmu¬
ame definitotibin⁊ penitentie temꝑe ꝯdonato.
ꝓhoc facco corde contrito ⁊ humiliato dignum
autẽ tremens sc̃itatis tue u̾ba. u̾beribus
plena Scio quod uenie p̾ꝑatur qͥ ab au.¬
gustino ꝑfictissimo sac̾dote corripitur. Nec debet
epd denegari: quod uoluntas facit aut casus. Ipẽ
enim denegat sibi curam: qͥ suam medico ñ pub¬
licat cansam. hominẽ gͦ piissime pat̾ eliminib
eccłe raptum tuis scĩs aspectib uissio mea furorq

Expanded text:
 Miror, quomodo tam subito fidei murum armeret fugitivus, posset proculdubio intercessoris causa veniam promereri. Ergo, si amicus intenditur, cur Deus offenditur? Sed, si de potestate praesumitur, Nabuchodonosor regem intende, qui causa superbiae in bovem est ex homine commutatus. Non ut confundam te haec scribo, sed ut filium carissimum moneo. Ecclesiae igiturevoca, quem ut irreligiosissimus rapuisti. Oblatio vero domus tuae a clericis ne suscipiatur, indixi; commua me definita tibimet poenitentia, et tempore condonato, pro hoc facto corde contrito et humiliato dignum autem tremens Sanctitatis tuae verba verberibus plena. Scio quod veniae praeparatur, qui ab Augustino perfectissimo sacerdote corripitur; nec debet episcopo denegari, quod voluntas facit aut casus: ipse enim sibi denegat curam, qui suam medico non publicat causam. Hominem ergo, piissime pater, e liminibus ecclesiae raptum, tuis sanctis aspectibus jussio mea furorque
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ds uoluit affu ⁊ adiuiui. Stale negotium erat: qd̃
cuãsine oꝑamea facile agi posset: ꝓpe enĩ om̃s domꝰ
ipsius homines qui apuo ipponẽ st̃ nouert̃ florenti¬
num. multum eiꝰ orbitatem dolent:. S epła michi
auob̾missa ẽ. ut non impudens eẽt epłã meatum
occasione a uob̃ acceptaidolorũ cultorib dexp̃o ali¬
quid loqueretur. S̾ ed obsecrouos si eumñinamt̃ in
mea epsa nommastis: ut ñ manit̾ uob̃h et sqͥp serim.
Si autẽ me irride uoluistis: timete illum quẽ prius
uidicatũ irrisit suꝑb orb̾ t̃rarum. et nunc uidicem
subiectꝰ expectat. Erit enim testis affect̾ in uos cordis
mei. ꝑ hanc qnͣtum potui paginam exp̃ssus. crit
testis nob̃ iniuditio eiꝰ. qui credentes sibi confirmatu¬
rus ẽ⁊ incredulos confusurꝰ. Ds̃ imꝰ ⁊ uer̾ uos ab omĩ
huĩ scłi uanitate lib̾atos conu̾tat ad sedomini p̃di.¬

Expanded text:
sicut deus uoluit, adfui et adiuui; sed tale negotium erat, quod sicut deus uoluit, adfui et adiuui; sed tale negotium erat, quod etiam sine opera mea facile peragi posset; prope omnes enim domus ipsius homines, qui apud Hipponem sunt, nouerunt Florentium et multum eius orbitatem dolent. sed epistula mihi a uobis missa est, ut non inpudens esset epistula mea, cum occasione a uobis accepta idolorum cultoribus de Christo aliquid loqueretur. sed obsecro uos, si eum non inaniter in mea epistula nominastis, ut non inaniter uobis haec scripserim. si autem me inridere uoluistis, timete illum. quem prius iudicatum inrisit superbus orbis terrarum et nunc iudicem subiectus expectat; erit enim testis affectus in uos cordis mei per hanc, quantum potui, paginam expressus, erit testis uobis in iudicio eius, qui credentes sibi confirmaturus est et incredulos confusurus. deus unus et uerus uos ab omni huius saeculi uanitate liberatos conuertat ad se. domini praedi
Abbreviated transcription (Latin):
deri ñ pot̾at. ꝑ sonamsuam in homine ag̃e atq ostend̾e
dignaretur. ut magis homo timeret extolli fastu hoĩs.
qm humiliari exemplo li. Itaq ñ xp̃c regno t̾reno deco¬
rat᷑. nec xp̃ct̾rens opib diues. nec xp̃c ulla t̾rena filicitate
qd̃ riserunt prius ppłi suꝑborum. et adhuc rident reli¬
quie. crediderunt autc̃ pri ꝑauci nunc ppłi: quia tunc
p̾dicaretur. claudi ambulabant. muti loquebant᷑. sur¬
di audiebant: ceci uidebant. mortui resurgebanrt. Sic
tãtłẽ ammadu̾tĩ t̾rena suꝑbia et nichil in psis t̾renis
ẽẽ potentius. humilitate diuina: ut etiam salubetri¬
ma humilitas humana. contra insultantẽ sibi suꝑbiã.
diuine imitationis patrocimo tucretur Exꝑgiscimini
aliqũdo fr̃s mei et parentes mei maudarenses. hãc
occasionẽ scͥbendi uob michi d̾s obtulit qnͣtũ potu
qͥdem innegotio fr̃ĩs florentim ꝑ quẽ litt̃as misistis.

Expanded text:
deri non poterat, personam suam in homine agere atque ostendere deri non poterat, personam suam in homine agere atque ostendere dignaretur, ut magis homo timeret extolli fastu hominis quam humiliari exemplo dei. itaque non Christus regno terreno decoratus nec Christus terrenis opibus diues nequod riserunt prius populi superborum et adhuc rident reliquiae, crediderunt autem prius pauci, nunc populi, quia tunc crucifixus praedicaretur, claudi ambulabant, muti loquebantur, surdi audiebant, caeci uidebant, mortui resurgebant. sic tandem animaduertit terrena superbia nihil in ipsis terris esse potentius humilitate diuina, ut etiam saluberrima humilitas humana contra insultantem sibi superbiam diuinae imitationis patrocinio tueretur. Expergiscimini aliquando, fratres mei et paientes mei Madaurenses; hanc occasionem scribendi uobis deus mihi obtulit. quantum potui quidem in negotio fratris Florenti, per quem litteras misistis,
Abbreviated transcription (Latin):
pari se u̾bo narrat. inseꝑ abilis & indiuisa cõmunio:
Quis autem hoc totum qd̃ non dicendo dicere conatus
sum. et dicendo ñ dicẽquis hoc possit serenissima et
sincerissima m̃te contueri eoq contuitu beatitudinẽ
duc̃e atq inid quod intuetur defitiens quodam modo
se oblunsci. et ꝑgere millud cuĩ uisio nobis in insibił
ẽ qd̃ est in mortautate in dui et optinẽ et̃nam salutẽ
ꝑ qm̃ me salutare dignamini: Quis hoc possit: nisi
qui om̃s suꝑbie sue thoros manes. ꝓeccata sua confi¬
tens cõplanauerit. seq substrautrit. mitẽ atq humi¬
surgentes solidam celsitudinẽ teneamꝰ. ñ potuit nob
ħ tanto magnificenti qnͣto blandius inspirariut nr̃a
ferocitas nonui s ꝑsuasione sedaretur: nisiu̾bum illuo
ꝑqd̃ se angłis indicat ds pat̾. quod uirt᷑ et sapientia eiꝰẽ.
qd̃ corde humano uisibilium rerũ cupiditate cerato in¬

Expanded text:
pari se uerbo narrat, inseparabilis et indiuisa communio. pari se uerbo narrat, inseparabilis et indiuisa communio. quis autem hoc totum, quod non dicendo dicere conatus sum et dicendo non dicere. quis hoc possit serenissima et sincerissima mente contueri eoque contuitu beatitudinem ducere atque in id, quod intuetur, deficiens quodam modo se obliuisci et pergere in illud, cuius uisione sibi uilis est, quod est inmortalitate indui et obtinere aeternam salutem. per quam me salutare dignamini? quis hoc possit. nisi qui omnes superbiae suae toros inanes peccata sua confitens complanauerit seque substrauerit mitem atque humisurgentes solidam celsitudinem teneamus, non potuit nobis hoc tanto magnificentius quanto blandius inspirari, ut nostra ferocitas non ui sed persuasione sedaretur, nisi uerbum illud, per quod se angelis indicat deus pater. quod uirtus et sapientia eius est, quod corde humano uisibilium rerum cupiditate caecato ui
Abbreviated transcription (Latin):
lius ꝓpt̾ obedicnriam. et dñs ꝓpt̾ dominationẽ. et ser¬
uus ꝓpt̃ famulatum. & humilis adpictatem. & suꝑbꝰ
ademulationẽ. & diues ut porrigat. et pauꝑ ut sumat.
& ebriosus adfialam. et m̃dicus adianuam. & bonus
ut prestet. & malus ut fallat. et xp̃ianus uenerator. &
paganus adulator.om̃s xp̃m cantant. et qͣuoluntate
atq ore cantent. et eidem ipsi quẽ cantant. rationem
sine dubio reddituri sunt. Est quiddam inuisibile.
ex quo creatore pͥncipio st̃ omnia q̃ uidemꝰ. sumũ eter¬
num incõmutabile. et nulli effabile nisi tantum sibi
est qͥddam quo se ipsa sũmitas maiestatis narrat et
p̃dicat. ñ impar gignenti atq narranti u̾bum: qͦ il¬
le qui u̾bum gignit ostenditur. Est quedam sanctitas
oĩum que sancta fuint sci̾ficatrix. ipsius incõmutabił
ũbi ꝑ qd narratur illud pͥncipium. et ipsius pͥncipii qd̃

Expanded text:
lius propter oboedientiam et dominus propter dominationem et serlius propter oboedientiam et dominus propter dominationem et seruus propter famulatum et humilis ad pietatem et superbus ad aemulationem et diues, ut porrigat, et pauper, ut sumat, et ebriosus ad phialam et mendicus ad ianuam et bonus, ut praestet, et malus, ut fallat, et Christianus uenerator et paganus adulator: omnes Christum cantant et, qua uoluntate atque ore cantent, eidem ipsi, quem cantant, rationem sine dubio reddituri sunt. Est quiddam innisibile. ex quo ereatoro principio sunt omnia. quae uidemus. summum, aeternum, incommutabile et nulli effabile nisi tantum sibi. est quiddam, quo se ipsa summitas maiestatis narrat et praedicat, non inpar gignenti atque narranti uerbum, quo ille, qui uerbum gignit, ostenditur. est quaedam sanctitas omnium, quae sancte fiunt, sanctificatrix, ipsius incommutabilis uerbi, per quod narratur illud principium, et ipsius principii, quod
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tisse: et impii nobilissummi emmentissimum culoi
ad sepulchrum piscatoris petri. sũmisso diadema¬
te supplicare. hec ommia dune scͥpture que in-
manꝰ oĩum iam uenerunt: ante longissima tẽpora
futura eẽ testate st̃. hec oĩa tanto robustiore fioe fieri¬
letamur. qnͣto maiore auccoritate p̾dicata cẽ instĩs
litt̾is inuenimus. Numqͥdnam obsecro uos. nuiqͥd¬
nã solum iuditium dei qd̃ int̾ fideles aid infideles
futurum eẽ incisilem litt̃is legimꝰ cum illa omĩa sicut
p̾chcta sunt uenerint᷑ nũquid nã solum iuditium di
uenturũ non ẽẽ putabim᷑. Immouͦ uemiet sic̃ omĩa illa
uenerẽ. Nec quisqmͣ crit homo nr̃oꝵ tẽpoꝵ. quise in il¬
lo iuditio desua possit infidclitate defendẽcum xp̃m
cantet et iustus ad equitatem. et ꝑ iurꝰ ad fraudem &
rex ad imꝑium et miles adpugnam & marit̾ ꝑꝑ regi¬
men. et uxor ꝓpt̾ obsequium. et pat̾ ꝓpt̃ p̃ceptum. et fi¬

Expanded text:
uertisse et imperii nobilissimi eminentissimum culmen uertisse et imperii nobilissimi eminentissimum culmen ad sepulcrum piscatoris Petri submisso diademate supplicare. Haec omnia diuinae scripturae, quae in manus omnium iam uenerunt, ante longissima tempora futura esse testatae sunt: haec omnia tanto robustiore fide laetamur fieri, quanto maiore auctoritate praedicta esse in sanctis litteris inuenimus. numquidnam, obsecro uos, numquidnam solum iudicium dei, quod inter fideles atque infideles futurum esse in eisdem litteris legimus, cum illa omnia, sicut praedicta sunt, uenerint, numquidnam solum iudicium dei uenturum non esse putabimus? immo uero ueniet, sicut omnia illa uenerunt. nec quisquam erit homo nostrorum temporum, qui se in illo iudicio de sua possit infidelitate defendere, cum Christum cantet et iustus ad aequitatem et periurus ad fraudem et rex ad imperium et miles ad pugnam et maritus propter regimen et uxor propter obsequium et pater propter praeceptum et fi
Abbreviated transcription (Latin):
situra cẽ p̃dicta sunt:. Lidetis certe ppłm iudeorum a¬
uulsum a sedib suis ꝑ om̃s feret̾ras disseminatũ atq
ex illis mirabilit̾ natus ẽ oĩum gentium fidem occu¬
passe atq tenuisse. Ita hec omnia p̾nuntiata legimꝰ
ut uidemus. Uidetis certe multos p̃cisos ara dice xpĩa
originis subxp̃iano nomine quasi arescentia sarm̃¬
ta głari. quas hereses et scismata nominamus: pre¬
uisa p̃dicta: scpͥta sunt omnia. Uidetis certe simu¬
lachrorum templa partim sine reꝑatione collapsa.
partim diruta. paitim clausa. partim ĩusus alios
cõmutata ipsaq simulacra uł confringi uł incen¬
di uł includi uł destrui: atq ipsas huns scłi po¬
testates. que aliqnͣdo ꝓ simulacris ppłm xp̃ianum
ꝑsequebantur uictas et domitas. ñ arepugnantib
s amorientib xp̃ianis. & contͣ eadem simulacra ꝓ
quib xp̾ianos occidebant. impetus suos legesq

Expanded text:
nsitura esse praedicta sunt. uidetis certe populum Iudaeorum ansitura esse praedicta sunt. uidetis certe populum Iudaeorum auulsum a sedibus suis per omnes fere terras disseminatum atque stum, qui ex illis mirabiliter natus est, omnium gentium fidem occupasse atque tenuisse; ita haec omnia praenuntiata legimus, ut uidemus. uidetis certe multos praecisos a radice Christoriginis sub Christiano nomine quasi arescentia sarmenta gloriari, quas haereses et schismata nominamus; praeuisa, praedicta, scripta sunt omnia. uidetis certe simulacrorum templa partim sine reparatione conlapsa partim diruta partim clausa partim in usus alios commutata ipsaque simulacra uel confringi uel incendi uel includi uel destrui atque ipsas huius saeculi potestates, quae aliquando pro simulacris populum Christianum persequebantur, uictas et domitas non a repugnantibus sed a morientibus Christianis et contra eadem simulacra, pro quibus Christianos occidebant, impetus suos legesque
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: postremo quis basilice ianuam ĩgredi cupi¬
entib clausit ut in eodem dño ꝑquem nos saluta¬
tis. eandem salutem nobiscum hab̾e nolitis: Si
autẽ fallacit̾ atq irrident̃ hec scribitis: ita ne tan¬
dem michi negotia ur̃ã curanda imponitis. ut no¬
men eiꝰ ꝑ quem aliquid possum. audeatis ñ uencra¬
cione debita attollere. s in sultatione ad ulatoria
uentilare: Sciatis me kinĩ tum ĩeffabili ꝓuobis tre¬
more cordis hec dicere. Noui enim qnͣto grauiorẽ
& ꝑniciosiorem causam sitis habituri apud dñx. si
frustra uobis hec dixero. Omnia que p̃teritis tẽpori¬
b ergã humanum genꝰ maiores urĩs gesta ẽẽ memi¬
nerunt nobisq tradidert̃. omnia etiã que nos u¬
demꝰ et posteris tradimꝰ. que tam̃ ꝑtinent aduerã
religionem querendam et tenendam. diuma scͥp¬
tura ñ tacuit: s ita omnino cuncca transcunt. ut tnͣ¬

Expanded text:
posuit? postremo quis basilicae ianuam ingredi cupiposuit? postremo quis basilicae ianuam ingredi cupientibus clausit, ut in eodem domino, per quem nos salutatis, eandem salutem nobiscum habere nolitis? si autem fallaciter atque inridenter haec scribitis, itane tandem mihi negotia uestra curanda inponitis, ut nomen eius, per quem aliquid possum, audeatis non ueneratione debita adtollere sed insultatione adulatoria uentilare? Sciatis me, carissimi, cum ineffabili pro uobis tremore cordis haec dicere; noui enim, quanto grauiorem et perniciosiorem causam sitis habituri apud deum. si frustra uobis haec dixero. omnia, quae praeteritis temporibus erga humanum genus maiores nostri gesta esse meminerunt nobisque tradiderunt, omnia etiam, quae nos uidemus et posteris tradimus, quae tamen pertinent ad ueram religionem quaerendam et tenendam, diuina scriptura non tacuit, sed ita omnino cuncta transeunt, ut tra
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nam salutẽ. aut iam ẽẽ conũsos: aut ꝑnr̃m mi¬
nist̾ium desiderare conũti: Sed ubi legi cet̾a: refri.¬
guit animꝰ ms̃. Quesui tamĩ ab epłẽ ꝑlatoreͥutrũ
iam uł tẽtis xpĩam. uł eẽ cupetis. Cuiꝰ responsione
posteaqm comꝑi neqͣquam uos eẽ mutatos: gͣuiꝰ
dolui. qd̵ xp̃inomen. cui iam totum orbem subiec¬
tum ẽẽ conspicitis. ñ soiũ a uob̃ repellendum. s etiã
in nob̾irridendum eẽ credidistis. Non enim potui
cogitare alt̾um dñm. scđmquem posset ep̃c pater
indeo et xp̃o eius. ꝑmultos annos semꝑ inclero tuo
gaudere. Quib omnib pleccis atq discussis. quid
aliud michi occurrere poturt. aut cuilibet homĩ
potest:. nisi aut ueridico aut fallaci scribentiũ ammo
hec ẽẽ conscͥpta: S si ueridico animo ista scribitis. qͣs
uob̾ ad hanc u̾itatem int̾clusit uiã: quis asꝑa du¬
meta substrauit: Quis rupium p̃rupta inimicꝰ op¬

Expanded text:
aeternam salutem aut iam esse conuersos aut per nostrum miaeternam salutem aut iam esse conuersos aut per nostrum ministerium desiderare conuerti. sed ubi legi cetera, refriguit animus meus; quaesiui tamen ab epistulae perlatore, utrum iam uel essetis Christiani uel esse cuperetis. cuius responsione posteaquam comperi nequaquam uos esse mutatos, grauius dolui, quod Christi nomen, cui iam totum orbem subiectum esse conspicitis, non solum a uobis repellendum sed etiam in nobis inridendum esse credidistis. non enim potui cogitare alterum dominum, secundum quem posset episcopus pater\' in deo et Christo eius per multos annos semper in clero tuo gaudere\'. quibus omnibus perlectis atque discussis quid aliud mihi occurrere potuit aut cuilibet homini potest nisi aut ueridico aut fallaci scribentium animo haec esse conscripta? sed si ueridico animo ista scribitis, quis uobis ad hanc ueritatem interclusit uiam? quis aspera dumeta substrauit? quis rupium praerupta inimicus op
Abbreviated transcription (Latin):
nũ epłam accepraugustinꝰ. Si forte illi
quintẽ uos catholiti xp̃ĩam sunt. talia
michi scͥpta misert̃. hoc tantum miror qd̾ ñ suo
potius qm̃ ordinis nomine: Si autẽ re uera om̃s.
aut ꝓpe õs ordinis uiri ad me dignati estis lit¬
teras date: mtror qd̾ patri et in domino salutem.
scͥpfistis. quori michi suꝑstitiosus cult᷑ idolori.
contͣ que idola. facilius templa ur̃a qm corda clau¬
duntur. uł potius que idola ñ magis intemplis
qm inurĩs cordib induduntur. cum magno est
dolore notissimꝰ. insi forte iam de salute ipsa que in
denti consideratione cogitatis: Nam si ñ ita ẽ: qͦ¬
so uos quid lesi quid offendi benguolentiam
urãm. ut metitulo epłe ur̃e irridendum potiꝰ quã
honorandum eẽ putaretis. dñi p̃dicabiles et dilec¬
tissimi frẽs: Qd̃ enim scͥfistis patri augustino in
dño et̾nam salutem cũ legerem tanta spe subito erec¬
tus sumair crederem uos ad ipfum dñm et ad ipsã

Expanded text:
UM EPISTULAM ACCEPI, AUGUSTINUS. Si forte illi, qui inter uos catholici Christiani sunt, talia mihi scripta miserunt, hoc tantum miror, quod non suo potius quam ordinis nomine. si autem re uera omnes aut prope omnes ordinis uiri ad me dignati estis litteras dare, miror, quod \'patri\' et \'in domino salutem\' scripsistis, querum mihi superstitiosus cultus idolorum, contra quae idola facilius templa uestra quam corda clauduntur uel potius quae idola non magis in templis quam in uestris cordibus includuntur, cum magno est dolore notissimus, nisi forte iam de salute ipsa, quae identi consideratione cogitatis. nam si non ita est, quaeso uos, quid laesi, quid offendi beniuolentiam uestram, ut me titulo epistulae uestrae inridendum potius quam honorandum esse putaretis, domini praedicabiles et dilectissimi fratres? Quod enim scripsistis: Tatri Augustino in domino aeternam salutem\', cum legerem, tanta spe subito erectus sum, ut crederem uos ad ipsum dominum et ad ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
soliloquia legisset: letaritur multo exundaritiꝰ. Nec tam̃
reppiret plus aliquid qd̃ me appellatet qmͣ beatum: Ci
togͦ sũmum nom̃ effudit inme nrec sibi aliqͥd reserua¬
uit qd̃ de me letior asseueret: Uideletitia: quid fatiat:
S ubi ẽ ista beata uita: Ubi ubinam: Osi ipsa eẽt. repel¬
leret athomos epicuri: Osi ipsa eẽt sciret nichil deor¬
sum eẽ p̾ter mundum. Osi ip̾a eẽc: nosset extrema spe¬
re tardius rotan qmͣ medium᷑. ⁊ alia similia que simi¬
lit̾ nouimiꝰ. Nuncuͦ qͣm uł qucumq beat᷑ sum. qͥ nescio

Expanded text:
Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen Soliloquia legisset? laetaretur multo exundantius nec tamen reperiret plus aliquid, quod me appellaret, quam beatum. cito ergo summum- nomen effudit in me + nec sibi aliquid reseruauit, quod de me laetior adseueret. uide, laetitia quid faciat. Sed ubi est ista beata uita? ubi? ubinam? o si ipsa esset repellere atomos Epicuri! o si ipsa esset scire nihil deorsum esse praeter mundum! o si ipsa esset nosse extrema sphaerae tardius rotari quam medium! et alia similia, quae similiter nouimus. n
Abbreviated transcription (Latin):
eis absint q̃ paucor animꝰ uidet legi enim utt̃as tuas
ad lucernam iam cenatꝰ. ꝓtime erat cubitio: s ñ ita dor¬
mitio. Quippe diumecum in lecto sitꝰ cogitani: atq has
loquelas habui augustiñ ipse cum augustino: Nonne ue¬
rũ ẽ qd̃ nebridio pacet beatos nos eẽ: Non utiq Nã stua¬
tos ad huc eẽ: nec ipse audet negare. Quid si etiam stultis
beata uita cõtingit: Durũ. Quasi uero parua uł alia
ulla miseria sit: qm ipsa stultitia. Unde gͦ illi uisum ẽ:
an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus ẽ cred̃e:
Nonusq adeo temeraria ẽ ictitia gesticnis: p̃sectim homis
tuĩ qnͣti pondis. consid̾atio sit bene nouimiꝰ. Illud gͥ ẽ: Scͥp¬
sit quod nob̃ putauit dulcissimũ fore: qͥa et illi dulce
factum ẽ quiqͥd posuimꝰ in illis litt̾̃is Et scͥpͥsit gaudens
nec curauit qͥd cõmittendũ gaudenti calamo eẽt. Quid si

Expanded text:
eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas eis absint, quae paucorum animus uidet. legi enim litteras tuas ad lucernam iam cenatus; proxime erat cubitio, sed non ita etiam dormitio; quippe diu mecum in lecto situs cogitaui atque has loquelas habui Augustinus ipse cum Augustino: Nonne uerum est, quod Nebridio placet, beatos nos esse? non utique; nam stultos adhuc esse nec ipse audet negare. quid, si etiam stultis beata uita contingit? durum! quasi uero parua uel alia ulla miseria sit quam ipsa stultitia. unde ergo illi uisum est? an lectis illis libellis etiam sapientem me ausus est credere? non usque adeo temeraria est laetitia gestiens praesertim hominis, cuius quanti ponderis consideratio sit, bene nouimus. illud igitur est: scripsit, quod nobis putauit dulcissimum fore, quia et illi dulce factum est, quicquid posuimus in illis litteris, et scripsit gaudens nec curauit, quid committendum gaudenti calamo esset. quid? si
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ ut ipsa ñdicatur. alioquin ñ ẽ in effabilis: sed
ut illis dictis illa dici ñposse intelligatur. ucrũ iã
admonueris b̃uit̾ scribe. S qͥa institutione uet̾um
te excusare dignatus es. ñtͥ absurdus uidebor: si mo¬
dum qͣrumdã epsaꝵ ciceronis. quia eiꝰ qͦ in littis tuis
m̃tionẽ fecisti.nte pigeat recordari. Aug̃ ad ebri
ebridio augustiñ. utrũ dium .xxii.¬
nescio quoutita dicam blanduoquio tuo¬
factũ putẽ. anuere ita se res habeat: incer¬
tum apuo me ẽ. Nam repente accidit: nec
sats delib̾atum ẽ. quatinus debeat cõmitti fi dei. Ex¬
pectats quid istuo sit. quid penses ꝓpe ꝑsuasisti mͥ. ñ
quidem beatum ẽẽ me. nam io solius sapientis p̃diũ
s: s certe qͣsi beatum ut dicimꝰ hominẽ qͣsi hominẽ.
incõꝑatione hoĩs illiꝰ quẽ nou̾at plato. aut qͣsi ro-¬
tunda et qͣsi quadra ea que ludemꝰ: tum ionge ab

Expanded text:
cantur, ut ipsa non dicatur — alioquin non est ineffabilis —, sed cantur, ut ipsa non dicatur — alioquin non est ineffabilis —, sed ut illis dictis illa dici non posse intellegatur. uerum iam, admonueris breuiter scribere. sed quia institutione ueterum te excusare dignatus es, non tibi absurdus uidebor, si modum quarundam epistularum Ciceronis, quia eius quoque in litteris tuis mentionem fecisti, non te pigeat recordari. CCXLIEBRIDIO AUGUSTINUS. Utrum nescio quo, ut ita dicam, blandiloquio tuofactum putem, an uere ita se res habeat, incertum apud me est. nam repente accidit nec satis deliberatum est, quatenus debeat committi fidei. expectas, quid istuc sit. quid censes? prope persuasisti mihi non quidem beatum esse me, nam id solius sapientis praedium est, sed certe quasi beatum, ut dicimus hominem quasi hominem in comparatione hominis illius, quem Plato nouerat, aut quasi rotunda et quasi quadra ea, quae uidemus, cum longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi dm̃ iudebunt. Ita excedentes animalis homis ca¬
liginosas imagines. ad serenitatem illam sinceritatẽq
ueniamꝰ: qͣ uid̾e possumus qd̃ dici ñ posse udeamus
Nam libello quẽ dignatꝰ es mitt̾e. si mͥ sit ocium fa¬
cultasq tͥbuatur ad singłã rospond̃e arbitror te cog¬
nitur̃. tanto minꝰ quẽq uestiri lumine u̾itatis. qnͣto
magis sibi iudetur nudã de ꝓm̾e u̾itatem: Quis enĩ
ferat ut alia omittam. & hoc solum int̾im cõmemo¬
rẽ qd̾ maxime in gemui. cũ apłs paulus dicat uide¬
mꝰ nunc ꝑspeculum in enignate tc̃ autẽ fatie ad fatiẽ.
istos iam dicẽ orum integum̾to reiecto. nudã se depro¬
m̃e u̾itatem: Q si dicerent nudam uidemꝰ u̾itatem:
nichil cẽt cecius ista arrogantia uisionis. Non autẽ
intentioni m̃tis pat̾e. s etiã potestati lingue sribiac̾e
iudeatur: Multa st̃ que detͥnitatis ineffabiutate di¬

Expanded text:
ipsi deum uidebunt. ita excedentes animalis hominis caipsi deum uidebunt. ita excedentes animalis hominis caliginosas imagines ad serenitatem illam sinceritatemque ueniemus, qua uidere possimus, quod dici non posse uideamus. Nam libello, quem dignatus es mittere, si mihi sit otium facultasque tribuatur ad singula respondere, arbitror te cogniturum tanto minus quemque uestiri lumine ueritatis, quanto magis sibi uidetur nudam depromere ueritatem. quis enim ferat, ut alia omittam et hoc solum interim commemorem, quod maxime ingemui, cum apostolus Paulus dicat: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, istos iam dicere omni integumento retecto nudam se depromere ueritatem? qui si diceret: \'Nudam uidemus ueritatem>, nihil esset caecius ista arrogantia uisionis; non autem intentioni mentis patere sed etiam potestati linguae subiacere uideatur. multa sunt, quae de trinitatis ineffabilitate di
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ut sinc se factus sit. Quicquid aũ sine illofactũs e̾
nichil ẽ: auit nichilẽ gͥ: aut factum ñ ẽ. S ñ ẽ nichil
factus qͥ ñ ẽ. aut si factus ñ ẽ et tam̃ filius ẽ: sine dubio
natus ẽ. Quomͦ inqͥs poture de solo patre nasti filtus.
tͣus ei de qͦ natus ẽ: Iam hoc enarrare ñ possũ. & ce¬
do ꝓpħe dicenti: gen̾ationẽ eiꝰ quis enarrabit: Qd̾si tu
de humana genatione q̃ ꝑ uirginẽ natꝰ ẽ accipiendum pu¬
tasapẽ te discute: & int̾ioga aiam tuã. utrũ si itigen̾atio¬
ne humana deficir audeat enarrare diuinam: Nolig̾
nam ĩ quit arbitrat᷑ ẽ eẽ se eqͣlem dõ. Et si enm eqͣlita¬
tẽ illã ñ explicauit humane m̃ti ñ dũpurgate: posu¬
it tam̃ mũbo qd̃ inre possit inuenire purgata: Demꝰ ita¬
q oꝑam mundando cordinrõ: ut inde exurgat acies
qͣista uid̾e uaieamꝰ. Beati enĩ mundi cordes inqt̾. qm̃

Expanded text:
itaque, ut sine se factus sit. quicquid autem sine illo factum est, itaque, ut sine se factus sit. quicquid autem sine illo factum est, nihil est. aut nihil est igitur aut factus non est; sed non est nihilfactus igitur non est. At si factus non est, et tamen Filius est, sine dubio natus est. 4. Quomodo, inquis, potuit de solo Patre nasci Filius aequalis ei de quo natus est? Jam hoc enarrare non possum, et cedo prophetae dicenti: Generationem ejus quis enarrabit ? Quod si tu de humana generatione qua per virginem natus est, accipiendum putas, ipse te discute et interroga animam tuam, utrum, si in generatione humana deficit. audeat enarrare diuinam. \'noli nam, inquit, arbitratus est esse se aequalem deo. etsi enim aequalitatem illam non explicauit humanae menti nondum purgatae, posuit tamen in uerbo, quod in re possit inuenire purgata. demus itaque operam mundando cordi nostro, ut inde exsurgat acies, qua ista uidere ualeamus; beati enim mundicordes, inquit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multum gaudeo: et talia bona fateor desid̃o michi
ubertim accresc̃e. fortune autem bona ĩussimi sa¬
pientes. quos solos beatos fas c̃ uocar. nec timcri uo¬
luert̃ nec cupi: ancupiri tu iuideris & belle accidit.
Nam uolo me declinationis huĩ gnarum fatias. rũ
enĩ iungo ũba similia. incertior fio. Nam ita ẽ. cupio
ut fugio. ut sapio. ut iacio. ut capio. s utrum fugi¬
ri aufugi utrum sapiri. an sapi sit modus infini¬
tꝰ ignoro. possem attend̾e iaci et capi: niuererer:
ne me capet. ut ꝓlubridio iaceret. quo uellet. qͥ iactũ
et captum. aliud fugitum. cupitũ. sapitum eẽ con-¬
uinceret Que idem tria utrum penultima longa ee
inflexa. an grauia et Biua ꝓñtiandasint. similit᷑ nes¬
cio. ꝓuocau̾im te ad ept̾am iongiorem. Petout pau¬
lo adiutiꝰ te legam. Nam ñ queo tantum dicẽ: qnͣtũ
uoluptas c̃ legͥe te.

Expanded text:
multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi ubertim adcrescere. fortunae autem bona uerissimi sapientes, quos solos beatos fas est uocari, nec timeri uoluerunt nec cupi — an cupiri? tu uideris. et belle accidit. nam uolo me declinationis huius gnarum facias. cum enim adiungo uerba similia, incertior fio. nam ita est cupio ut fugio, ut sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere iaci et capi, ni uererer, ne me caperet et pro ludibrio iaceret, quo uellet, qui iactum et captum aliud, aliud fugitum, cupitum, sapitum esse conuinceret. quae item tria utrum paenultima longa et inflexa, an graui breuique pronuntianda sint, similiter nescio. prouocauerim te ad epistulam longiorem; peto, ut paulo diutius te legam. nam -non queo tantum dicere, quantum uolupe est legere te.
Abbreviated transcription (Latin):
tesligentia u̾itas: aut intelligentia ñ÷ in animo: aut
potest mori aliquid in qͦ aliquid ĩmortaie ẽ: Nichil aũ
hoꝵ ficri posse soliloquia nrã iam continent. satisq ꝑ¬
suasumẽ. S nescio q̃ consuetudine maloꝵ t̾ritamur.
atq titubamꝰ: postremo etiam simorit᷑ anim̃ qõ tullo
modo fieri posse uideo: ñcẽ tam̃ beatam uitã inletitia
sensibiliũ hoc ocio satis exploratumẽ his reb fort as¬
se atq talib. nebridio meo si ñ beatus: at certe quasi
cambone opimoni: hec mͥ dixi deinde ceaui ut sole.¬
bam: atq dormiui. hec placuit scribe tͥ delectat enĩ
me qd̾ michi grãs agis. si nichil te qd in buccam uene¬
rit celẽ. Et gaudeo quia sic tͥ piaceo. apud quẽ gͥubẽ¬
tius deꝑmã meam in emptiam qmͣ cui displicere ñ
possum: at siinpotestate fortune ẽ ut hominẽ amet
homo: iuide quam beatus sinqui de fortuitis fam

Expanded text:
tellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut tellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem horum fieri posse Soliloquia nostra iam continent satisque persuasum est; sed nescio qua consuetudine malorum territamur atque titubamus. postremo etiam si moritur animus, quod nullo modo fieri posse uideo, non esse tamen beatam uitam in laetitia sensibilium hoc otio satis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Nebridio meo si cam bonae opinioni? Haec mihi dixi: deinde bam, atque dormiui. Haec placuit scribere tibi. delectat enim me, quod mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam uenerit, celem, et gaudeo, quia sic tibi placeo. apud quem igitur libentius ineptiam, quam cui displicere non possum? at si in potestate fortunae est, ut hominem amet homo, uide quam beatus sim, qui de fortuitis tam