comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legoni nõ ẽẽ peccatũ s indicem peccati qua¬
re intelligitur legem ad hoc datam ẽe nõ
ut peccatum inseretur s uel extuparetur
s tm̃ ut demonstraretur. quid animã fa¬
reret ream ut quia peccatum sine gm̃ dei
uinci non possit. ip̃a reatus sollicitũdine ãd
percipiendam graciam conuerteretq aut̃
per legem notum sit peccm ostenditꝰͥ ĩparte
rieham .ł peccatum ẽẽ .P. tam graue: nisi
lex diceret. non concupisces. ad ꝓbandum
Tus quod est generale peccatum ꝯcupiscen
tion ẽ lex peccatum s insinuatrix peccati.
ꝑ eã factus ẽ homo doctus. set penis est ui¬

Expanded text:
legem non esse peccatum, sed indicem peccati. Qualegem non esse peccatum, sed indicem peccati. Quare intelligitur legem ad hoc datam esse, non ut peccatum insereretur, vel exstirparetur, sed tantum ut demonstraretur quod animam faceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non possit, ipsa reatus sollicitudine, ad percipiendam gratiam converteretur. Quod autem per legem notum sit peccatum ostendit in parte. ciebam, vel peccatum esse, vel tam grave, nisi lex diceret: Non concupisces. Augustinuslus quod est generale peccatum, scilicet t. Non est lex peccatum, sed insinuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, sed pejus est vi
Abbreviated transcription (Latin):
tatem lutere que
fomitẽ ĩsanie furori manicheoꝵ subiant¬
strarunt. maniche cium legem moysi di¬
cunt ñ ado datã ⁊ eã euanglio corariam.
esse cõdendunt. ⁊ quando ꝯ eis agitur pre¬
dictis cestimoniis apostoli q̃ non ĩcellig̃t
conantur conuilicere catholicos. ꝙ igitur
sensit apostolus posse intelligi opponit ut¬
⁊ hoc se intellexisse neget. ⁊ legẽ legis ip̃i
lau̾de defendat. ⁊ quo sensu predicta dix̃
uerba apperiat. qi dicat qñ qluid̃ lex mor¬
tis ẽ ⁊ aux̃ iures peccati decuiens abona o¬
qua donata peccauit auctor eius qͣi male ret
absit.ñ eñi lex mala ⁊ s posuis bona quia
peccatum non cognorii nisi ꝑ legem.l qr¬
peccatum fecit agnocere quia prius nesci¬
ebantur quedam. ł eẽ peccata ł adeo esse
grauia ł ẽẽ punienda. Nlam ergo adeo pri¬
us ꝯgnoui peccatum ut ꝑlegem: perquã
innotuit uel esse peccatum ꝙ iglorabat᷑
uł ẽẽ graue ł ẽẽ pͥuinend̾. per hoc ostend̃

Expanded text:
tatem litterae; quae fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et eam Evangelio contrariam esse contendunt, et quando cum eis agitur, praedictis testimoniis Apostoli quae non intelligunt, conantur convincere Catholicos. Quod ergo sensit Apostolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius laude defendat, et quo sensu praedicta dixerit verba, aperiat: quasi dicat: Quando quidem lex mortis est, et auxit vires peccati detinens a bona oqua donata peccavit auctor ejus, quasi malae rei? Absit! non enim lex mala est, sed potius bona, quia peccatum non cognovi, nisi per legem, peccatum fecit cognoscere, quia prius nesciebantur quaedam vel esse peccata, vel adeo esse gravia, vel esse punienda. Non ergo adeo prius cognovi peccatum, nisi per legem per quam innotuit, vel esse peccatum quod ignorabatur, vel esse grave, vel esse puniendum. Per hoc ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
.q .d. Ita decliuerunt
ut dixiguis ⁊ ita alus
mutiles fuerunt quod
gutur eoꝵ ẽ sepulq̾
patens .i. fecor łierbo¬
rripit alios ⁊ hyat re

Expanded text:
dicat: Ita declinaverunt, ut diximus, et ita aliis inutiles fuerunt, quod guttur eorum est sepulcrum patens, id est fetor verborumpit alios, et hiat re
Abbreviated transcription (Latin):
nemini. it dubiumẽ
qr om̃s ñ querentes
deum declurant ab eo
⁊ in clinantur ad malũ
uerunt qr ñ ẽ aliquiᷤ
de ilł. qui faciat bona
ñ ẽ utiq usq adunũ

Expanded text:
Nemini enim dubium est, quia omnes non quaerentes Deum declinant ab eo, et inclinantur ad malum.verunt, quia, non est aliquis de illis, qui faciat bonum, non est utique usque ad unum,
Abbreviated transcription (Latin):
cipere ut ita hec inme fiant.i
ut ego accipiam. Tonum ẽ.
cipiam quia si acciperem perdem
głam ⁊ bonum. est michi ma-¬
gis mori .i. malo ego mori .i af

Expanded text:
cipere, ut ita haec in me fiant, id est ut ego accipiam. Bonum est cipiam, quia si sumerem perderem gloriam. Et bonum est mihi magis mori, id est malo ego mori; vel v
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpacieiis qͥsqͥs .N. eo ꝙ sibi debet᷑ uti ũ uult ãplus impendit ecc̃e mari
s de suis laborib transigendo cocidianũ iuctum hoc ẽ qd stabulano ad¬
Tapłis rapatibus.

Expanded text:
isquis enim eo quod sibi debetur uti non vult, amplius impendit Ecclesiae. vel de suis laboribus transigendo quotidianum victum. Gloriam. Quam habeo aapostolis rapacibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nmomc̃to ubreuissimo ⁊ ĩ minimo ⁊ ang̾tissimo
tẽporis spacio ⁊ quia inmomẽto ẽ mora licet breuis
detur fiet gͦ tesurcectio in ictu ocłi .i. qm cito oc¬
tliba. culi radiꝰ tnͣsit adrenota ⁊ transuolat adremedia ⁊ si sit ibi prius ⁊¬
¶¶ post cã quast sumil totum sit sic ⁊ resurrect᷑io mortuoꝵ fiet ⁊ hoc fiet
ĩtuba nouissima .i. percubqm .ł per uocem magnam ⁊ manifestam postqm non
enit auia ⁊ ẽ senstis. ꝑesutrectio fiet uino cu .i. ĩ rouissimo signo ꝙ dabitur ut
ista ꝯpleantur ẜec cuba ẽ camor dequo dr̃ in euangłio. Media nocte clamor fac¬
tus ẽ eoce sponsus uenit ecite obutam ei. son .n. cuns ueniet c̾ sꝑatur s medi
uba. eube noĩe aliquiod eudens ⁊ preclaꝵ signũ
intelligit quod nox archangeli ⁊ cuba dei alibi dr¬
qm audient mortui qui ĩmonumẽtis sũt ⁊ proce

Expanded text:
n brevissimo et minimo et angustissimo temporis spatio. Et quia in momento est mora, licet brevis, detur. Fiet ergo resurrectio, in ictu oculi, id est quam cito oculi radius transit ad remota, et transvolat media, etsi sit ibi prius et post, tamen quasi simul totum sit, sic et resurrectio mortuorum fiet. Et hoc fiet, in tuba novissima, id est per tubam et per vocem magnam, vel manifestam, postquam non erit alia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei . Idem inuba. Tubae nomine aliquid evidens et praeclarum significare intelligitur, quod vox archangeli, et tuba Dei alibi dQuam audient mortui, qui in monumentis sunt, et proce
Abbreviated transcription (Latin):
lib ñ uacabãt sapiẽtes gͦ qͥ in locis cõsistebãt
fideles ⁊ sancti non qui hac atq hac p̃p euã¬
głiũ discurrebãt taliuni regotioꝵ examina¬
nib oꝑarar ⁊ cet̾as horas habẽ libas ad legen¬
dũ ⁊ orand̾ uel ad agendum aliꝙ de diuinis
lictis qm tumultuosissimas per plextates
cãꝵ pacrdenegociis secularibus uł indicãdo
derimensdis uel interuemendo p̃cidendisdi¬
aminent qui ext̾ioꝵ retũ sapienciam ꝑcep̾e¬
tunt. Qui autem sp̃ualib dols dicati sunt
coguntur in feriora bona disponere ualeant
bonis superioribus deseriure. set tñ magnoꝑe¬
curandum ẽ ut hu qui donis sp̃ualib emtãt
iequaqm proximoꝵ infirmantium negocia fũ¬
infideles quia sic nõ est inter nos quisqͣ. sa.¬

Expanded text:
libus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sancti, non qui hac atque hac propter Evangelium discurrebant, talium negotiorum examinanibus operari, et caeteras horas habere liberas ad legendum, orandum, vel ad agendum aliquid de divinis litteris, quam tumultuosissimas perplexitates causarum pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Diaminent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia funari apud infideles. Quia sic non est inter vos quisquam sa
Abbreviated transcription (Latin):
uos unter quos paeeatum non decet. peccatum .n. est litcigaro. cum
pax eise debeat. ex hoc apparet quia peccatum est iudicium hab̾e cõtra
alique sec ne excisses quod iuste hoc agit quia pateris inuitiam qm¬
si uidicii sencencia ate remoueri occurrit ⁊ ait:⁊ Quare non magis
iuiuriam .I. apertam iolentia acecipitis quare noñ magis. finudem
inter fratres fratrib iudrcicantib. extm eccͣam uero ħ fieri terribi¬

Expanded text:
vos, inter quos non decet. Peccatum enim est litigare 80 cum pax esse debeat. Ex hoc apparet, quia peccatum est judicium habere contra aliquem. Sed ne excuses quod juste hoc agis, quia pateris injuriam quam judicii sententia vis a te removeri, occurrit et ait: Quare non magis injuriam, id est apertam violentiam, accipitis? Quare non magis occultam dicia finiri inter fratres, fratribus judicantibus, extra Ecclesiam vero haec fieri terribi
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ mistium obscuritatem siguificat. Nam miste¬
num grecum ÷ ꝙ latme dicitur secrecum ꝑ occul¬
qm mali resurgemus ħ generaliter incelligitꝰ¬
qͥ reperiũtur. xͦ. ueniẽte uiuentes ciq obiam rapientur c̃ credidimus in eo tap¬
tu demortalib corꝑib cxituros ⁊ ad ead̾ mox in mortalia rectlitut os gu̾ałr dc̃m¬

Expanded text:
enim mysterium obscuritatem significat. Nam mysterium Graecum est, quod Latine dicitur secretum, vel occulquam mali resurgemus. Haiqui reperientur Christo veniente viventes, eique obviam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros, et ad eadem mox immortalia redituros, g
Abbreviated transcription (Latin):
funĩ plebitat scrmno ⁊ nũqm̃ alter impleretur qui
scͥptus ẽ in ysara uł in osse ubi ita legitur ero mor
tructa ẽ mors corporis in uictoria xp̃i .i. resurractõne¬
xp̃i ꝙ aũ de morte corporis hoc acciprend̾ sit ñ de mor¬
te ale ex eo ostendit᷑ ꝙ dix tunc fiet significans
ret eẽ dc̃m demorte inceriori ꝙ inceriori iam fc̃m
sieldancis inpessona resurgenciũ ut certior sit resur¬
toctõ. Ait eigto exꝑsona resurgẽtiũ ubi est omors.
genitib. uuictoria cua qua absorbueris corpora mor¬
entium tẽporał fuit uidoria qua in corporib ab¬
sorta es ꝓpfigentuł eccrna ꝯstabit. T bi est mo
.t ẜ dissoletio stimulus tuus stimulus mortis ĩ¬
telligir ꝓecratũ quoriginale quo in uno poccau¬
nus om̃s ut moreremur in uno õs. quo pimeti
⁊ uene nati sumus de ꝗͥtio mors exit ut ipse ex¬
ponũ dicens Stumulus aut mortis ꝑ .s̃.sic enim

Expanded text:
implebitur sermo, et nunquam aliter impleretur, qui scriptus est in Isaia vel in Osee, ubi ita legitur: Ero mors tructa mors corporis 114, in victoria  autem de morte corporis hoc accipiendum sit, non de morte animae; ex eo ostenditur quod dixit, tunc fiet, significans ret esse dictum de morte interiori, quod jam factum insultantis in persona resurgentium, ut certior sit resurrectio. Ait ergo ex persona resurgentium: Ubi est, o mors, gentibus; victoria tua qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit; victoria qua in corporibus absorpta es resurgentium, aeterna constabit. Ubi est mors, scilicet dissolutio, stimulus tuus. Stimulus mortis intelligitur peccatum originale, quo in uno peccavimus omnes, ut moreremur in uno omnes, quo puncti et venenati sumus, de quo mors exiit, ut ipse exponit subdens: Stimulus autem mortis peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: confunidit .i. non facit erubes¬
cere qr imple̾tur. confunditur .t
qui ꝙ separabat non iunuenit sic̃
ũ in homine mendace. maledictus
eñi qui sp̃e suã ponit ĩhomine. se¬

Expanded text:
 confundit, id est non facit erubescere, quia impletur. Confunditur enim qui quod sperabat non invenit, sicut non in homine mendace; maledictus enim qui spem suam ponit in homine.
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõnẽ. qnto mag̃ eñi quis patitꝰ
tanto purior rectut᷑ dum aũna fi¬
delis u resistens ordinatõmi di ñ di¬
lig̃ eiꝰ uoluntatẽ oꝰmalicie potestas
datur in bonos s eius uoluntatem

Expanded text:
ficationem. Quanto magis enim quis patitur, tanto purior redditur, dum anima fidelis non resistens ordinationi Dei, non diligit ejus voluntatem, cujus malitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
hyspaniam hoc ĩo dicit quia ⁊ hos pre de¬
cupare festinat. ⁊ quia ad illos difficile
iter fuit pseudo apłis: ideo tardare licy¬
ricordiã spero quod iideã uos s p̃ceriens.
quia non indignetis longa mora s inti¬
iñ uos preparetis ue me acet̾is retardetiꝰ.
ind̾am uos dico: ⁊ a uob̾ decucar illuc:¬
.s. ui ispaniam s cñ uobis primum fr̃¬
uitus fuero .i. de fructu ur̃o lecatus ex
parte. illa que modo discors ÷ uł ex par¬
te temporis .i aliquamdui.⁊ qula hie
non haboo locum ⁊ uos iudere desido
gitur nunc .i. indilate ꝑficisçar in

Expanded text:
s Hoc ideo dicit, quia et hos praeoccupare festinat, et quia ad illos difficile iter fuerit pseudoapostolis, jam tardare licuricordia spero quod videam vos, sed, praeteriens, quia non indigetis longa mora, sed interim vos praeparetis ne me a caeteris retardetis. Videam vos dico, et a vobis deducar illuc Hispaniam, si tamen vobis primum fruitus fuero, id est de fructu vestro laetatus ex parte illa quae modo discors est. Vel, ex parte temporis, id est aliquandiu, et quia hic non habeo locum, et vos videre desidero. Igitur nunc, id est indilate, proficisc
Abbreviated transcription (Latin):
sigm usq ad ħuc quod nue absoluit
ostendens qua causa sit impeditus ut .s.
quod olim optauerat. uenturium se
Camen cupore promiccit quo ĩ ifpaniã
erat iturus ita subdens

Expanded text:
sum usque adhuc. Quod nunc absolvit, ostendens qua causa sit impeditus, ut scilicet quod olim optaverat, venturum tamen se pro tempore promittit, quo in Hispaniam erat iturus, ita subdens
Abbreviated transcription (Latin):
qr quod opor¬
secundum ex¬
teriorem hõmi¬
ciendo mala:
intelligo scd̾
inderiorem hominẽ¬
rum hominiri assumit hic apo¬
stolus interioris .i. mentis ⁊ cr¬
terioris .i. carinis uel carnalitati¬
oꝑor qd̃ ñ intelligo qr ⁊ dimitco
bonum qd̾ uolo ⁊ facio malum
quod nolo. ⁊ est ꝓbatõ a partib
et ab effectũ. dimitr̃e em̃ boñ
⁊ facere malum st̃ partes oꝑari
malum dicit. larga acceptõe
lum qui dimutit honũ. uolo au¬
tem ⁊ nolo st̃ effectus. intelligo
de eo ciuim ꝙ quis incelligit a

Expanded text:
ia quod opersecundum exteriorem diciendo mala, intelligo secundum interiorem nonrum hominum assumit hic Apostolus interioris, id est mentis, et exterioris, id est carnis, vel carnalitatior quod non intelligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est probatio a partibus et ab effectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et lum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt effectus intelligo. Ex eo enim quod quisque intelligit a
Abbreviated transcription (Latin):
geret ut mulieres taceant in ecca ut om̃i honeste ⁊ sed̾m ordines fiãt
coħe ergo ⁊ ad pacific̃ ordinem reuoeat iiquietos canto ad seditionom
faciliores quco sibi iudebantur sp̃u excelle cum superbiendo cũctatur
aliqua qui tamen in iudicio quibdam dic̃¬
non noui uos set eoꝵ improbatio hoc uerbo
insynuata est. Itac .q. qͥcua interpretatio e¬

Expanded text:
nvitos loqui cogeret, ut mulieres taceant in Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant. cohercens et ad pacificum ordinem reuocans inquietos tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi uidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncaliqua, qui tamen in judicio dicet: Non novi vos ; sed eorum improbatio hoc verbo insinuata est. Itaque.
Abbreviated transcription (Latin):
Hescitis
nealiud
profitentes
faciamus:
tis seriũ di¬
aboli inite¬
nuitiat
nos seruos
nolunsatẽ¬

Expanded text:
nescitis, ne aliud profitentes, faciamus; et tis servi diaboli invennuntiat nos esse servos voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
sorib nũciat ⁊ ad maiõrem pfir¬
maciouem addit inscrptur.s̃ qł
non mo ꝓmiserat uerbis sis⁊ ⁊ n
scripturis ne daretur oblisuoni
⁊ ad cuntilum uere ꝓcestationis

Expanded text:
soribus nuntiat. Et ad majorem confirmationem addidit, in Scripturis, quasi non modo promiserat verbis, sed etiam in Scripturis, ne daretur oblivioni. Et ad cumulum verae protestationis,
Abbreviated transcription (Latin):
lis infidelem licite relitiquere potest hoc dñs ñ prohib quod enum dñs
prohib fier omnino non ucet hec autem ficri licet. nam ⁊ formcatio
carius decestanda est. In ꝯiugẽ quamtomagis fornicatio mentis .i. infide
uet ficri. ñ  rergo abinfidelib noc iubentur adomino nec prohibentur
fidelis recedere. Nam si iubentur dimitcete tales adomino nullus esset
locirs osilii admonentis apłi ne hec fiẽt legitur tñ qd̃ esoras propheta ĩ
mo dñs per eum non modo permisit s ⁊̃ uissit israhelitis icores diit¬
tere alienigenas per quas ibant ad deos alicnos non ille ꝑmaritos acqui¬
rebantur doo recte itaq hoc p̃cepit qr s̃dum tansa gracia saluatoris il¬
uluxerat ⁊ permoysem dñs uifserat nequis uxorem aliciigenam di¬
ocret. Merito ergo quas duxerant dño ꝓhibente domino ibente dimi¬
dicari iã ẽ uictos gentiles geinisib cepit᷑ ꝯutges ex quibus s non ambo

Expanded text:
e licite potest, ideo Dominus non prohibet. Quod enim Dominus prohibet, fieri omnino non licet: hoc autem fieri licet. Nam si fornicatio carnis detestanda est in conjuge, quanto magis fornicatio mentis, id non fieri. Si ergo ab infidelibus nec jubentur a Domino, nec prohibentur fideles recedere. Nam si dimittere tales juberentur a Domino, nullus esset locus consilii admonentis Apostoli, ne hoc fieret. Legitur tamen quod Esdras propheta, imo Dominus per eum non modo permisit, sed etiam jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos ; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte itaque hoc praecepit, quia nondum tanta gratia Salvatoris illuxerat. Et per Moysen Dominus jusserat, ne quis uxorem alienigenam duceret . Merito ergo quas duxerant Dodicari, jam conjunctos Gentiles Gentilibus comperit conjuges: ex quibus si non ambo
Abbreviated transcription (Latin):
Igo aũ hic aꝑit qͣre ad eos ñ iuit sic̃ dixerat
Me putent ie ꝯtemptos adquos ux distulit ir
t̾̃c iret ẽ iam ꝓpe om̃s emendatos in ueniret hi̾
eñi loqt ne qui uidebantur se uelle corigere
uitate uelterreno ꝯmodo ñ dimissi s ꝑcens uo¬
hoc feci parcens uobis. s ne ꝯtristarem mulcos
asꝑe coripiendo inquo peꝑcit eis ne eo asperio¬
tẽ u̾terentur ĩseditõne. uult ergo prius mit¬
tigari ⁊ eos emendari ⁊ iõ nĩt ex leuitate uel
cariiali cogitatõne ñ impleuit que disposuit
Sp̃uł aũ tunc dispositum non implet qñ pre¬

Expanded text:
Ego autem. Hic aperit quare ad eos non ivit sicut dixerat, ne putent se contemptos ad quos ire distulit, ut tunc iret cum jam prope omnes emendatos inveniret. His enim loquitur nunc qui videbantur velle se corrigere, vitate vel terreno commodo non dimisi, sed parcens vohoc feci parcens vobis, scilicet ne contristarem multos aspere corripiendo, in quo pepercit eis, ne eo asperiore verterentur in seditionem. Vult ergo prius mitigari eos et emendari, et ideo non ex levitate vel ex carnali cogitatione non implevit quae disposuitualis tunc dispositum non implet, quando pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui non uecum hominẽ filiũ dei suscepisse dicĩ
neq natum de femina s falsam carnẽ ⁊ ymaginẽ
corporis simulatam ostendisse iudebatur. Inquẽ¬
lia mũcta uisibilib in mũdis ꝯtingi possunt ⁊
non inquinari qnto magis intitsiblł. ⁊ inꝯmusa¬
bilis ueritas per spiritum animam. ꝑaiãm corpus
suscipiais cotum hominẽ assũptun ab om̃ib infir¬

Expanded text:
qui non verum hominem Filium Dei suscepisse dicunt, neque natum de femina, sed falsam carnem et imaginem corporis simulatam ostendisse videntibus in quelia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infir
Abbreviated transcription (Latin):
scire ĩfirmitatẽ urãm qm naturas rerũ. audabilior ẽ eñĩ amis cui nota ⁊
apponit. apponit dolorem peregrinatõnism ⁊ ex desiderio patriẽoditoris.

Expanded text:
infirmitatem nostram, quam naturam rerum. Laudabilior enim est animus cui nota est apponit, apponit dolorem peregrinationis ex desiderio patriae et conditoris.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sic nuilus ẽ iustus p̃cer istã. nemo enĩ
nascitur nisi in concupridencia carnalique tras
t̾ata est ex primo homlue. ⁊ nemo tenascitur. ⁊
gratia spuali que data ẽ a secundo hominie. eosõ
post dicit multos. aliter ab illo loco set non sicut
delictũ dixerat quod adã ẽ forma futuri. forma u
gracia uero xp̃i in plures cransiit qr ⁊ ĩ hos ⁊ ĩ
non simlicer p̃uaricantes. atende ꝙ agit hic de
actuli peccato ade inquo dicit mortuos illos qui
anctualiter peccaueritit ⁊ similitudinem eiꝰ. ⁊ le¬
ginir plures ꝯparature. quasi dicat uere ñ ita¬

Expanded text:
tionem, sic nullus est justus praeter istam. Nemo enim nascitur nisi in concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo homine; et nemo renascitur nisi gratia spirituali, quae data est a secundo homine; eosdem post dicit multos, sed aliter, ab illo loco, sed non sicut delictum, etc., dixerat quod Adam est forma futuri. Forma utgratia vero Christi in plures transit, quia et in hos, et in non similiter praevaricantes. Et attende quod agit hic de actuali peccato Adae in quo dicit mortuos illos qui actualiter peccaverunt ad similitudinem ejus, et legitur, plures, comparative, quasi dicat: Vere n
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. Deinde cũ depr̃e
procedat. quom ꝯpatre
non sedet. Cũ ip̃a sesro
non sit utiq cogitanda

Expanded text:
domum? Deinde cum de Patre procedat, quomodo cum Patre non sedet? Cum ipsa sessio non sit utique cogitanda
Abbreviated transcription (Latin):
mores. Sed
qui cõsolatur
humiles con¬
solatus est.
nos deus in
aduentu cỹ¬
ti. Non solũ
ã inaduen¬
tu eiꝰ set etiã

Expanded text:
mores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ues habetis clauem scĩe. s nec intͣ¬
tis irec alios intrare sinitis. ⁊ sibũo
dico ita ꝑfectã ut mõtes tranferã
ad licer .ł. demones apatientibis
caritatẽ autem non hũo. nicħ. sõ¬

Expanded text:
Vos habetis clavem scientiae, sed nec intratis, nec alios intrare sinitis ; et si hadico ita perfectam, ut montes transferam, ad litteram, vel daemones a patientibus, charitatem autem non habuero, nihil s
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpti ut in flemur nec inde succũbamꝰ. ł dole¬
tur gloriosa ⁊ sũt ⁊ ĩgnobilitatẽ ut non pu¬
deat᷑ predicare ⁊̃ eã uerba eungelii q̃ quidam
horrent codẽ modo erhibeamus nos ministros
ꝑsufamiã fidei uł alicuius alterius rei ⁊ bonã
famã .i. si m̃famamur de aliquo scełe. ut bonam
famam habemus de aliquo bono oꝑe Itẽ exhibe¬
amus nos dõhĩti.
t seductores ap̃d

Expanded text:
c inde inflemur, nec inde succumbamus, vel doletur esse gloriosa, et sunt, et ignobilitatem, ut non pudeat praedicare etiam ea verba Evangelii quae quidam horrent. Eodem modo exhibeamus nos ministros, per infamiam, fidei vel alicujus alterius rei, et per bonam modo si infamamur de aliquo scelere vel bonam famam habeamus de aliquo opere. Item exhibeamus nos Deo habiti ut seductores apud
Abbreviated transcription (Latin):
q̃oq tũ proles nascitur obligata ẽ origi¬
nali peceato. Simittitur ergo ꝯcupiscen¬
cia carnis inbiptisinate ñ ut ñ sit s ut
ñ imputetur pecc̃m. hoc ẽ em̃ ñ hr̃e pec¬
catum ñ cẽ reilm peccati. Quomodo.
alia peccata p̾tercant actu ⁊ remaneãt¬
treatu ut homicidia ⁊ similia ⁊ ita eꝯtra¬
tas preateat rertu ⁊ maneat actu. Se lx
mortis huiꝰ᷑. carnalis ꝯcupiscentia cuiꝰ
uitõsis desideriis nos ñ obedire p̾cipi¬
mus que tñ ꝯcupiscentia cotidie minu¬
itur inproficientib ⁊ ꝯtinentibus

Expanded text:
proles nascitur, obligata est originali peccato. Dimittitur ergo concupiscentia carnis, in baptismate, non ut non sit, sed ut non imputetur peccatum, hoc est enim non habere peccatum, non esse reum peccati. Item: Quomodo alia peccata praeterierunt actu, et remanent reatu, ut homicidium, et similia, ita econtrat reatu, et maneat actu. Ecce ex mortis hujus carnalis concupiscentia, cujus vitiosis desideriis nos non obedire praecipimur, quae tamen concupiscentia quotidie minuitur in proficientibus et continentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
mines. Ec altꝰ pͥmi iustisima ꝯdẽpna¬
cõne peccati.do b̾atus dauid p̃p origi¬
nale pecc̃m:. quo naturaliter oͥbstric¬
ti filii ire st̾idicit. Iniquitatib cõcep¬
tus sumi ⁊ ĩ peccatis ꝯcep̃ me mater
mea. Ecce ex his liquet cõcupiscentiã
ce origuuale pec̃mm.Originale .a. di. qr¬

Expanded text:
nt ex illius primi justissima condemnatione peccati. Ideo beatus David propter originale peccatum quo naturaliter obstricti filii sunt irae, dicit: In iniquitatibus conceptus sum et in peccatis concepit me mater mea . Ecce ex his liquet concupiscentiam esse originale peccatum. Originale autem
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam di .i. laudabilem facit
iustictam ⁊ scĩtatem d̾i quid di¬
cemus .i. ex hoc quid sequi iudr
uł ꝙ iniquiis est deus qui p̃p pec¬
cata nm̃ infert iram .i. iindic¬
est cuicis auctor ñ est .i. iniquitatis quã pocest
de punire ũ facere. ⁊ ẽ sensus si nr̃a unquitas

Expanded text:
imo. id est laudabilem facit justitiam et sanctitatem Dei. Quid dicemus? id est ex hoc quid sequi videtur? quod iniquus est Deus, qui propter peccata infert iram, id est vindicest, cujus auctor non est, id est iniquitatis, quam potest Deus punire non facere. Etiam est sensus: Si iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ĩenarrabili ⁊ quom enim marretur qñ de¬
sideratur qd̾ ignora nec tñ om̃i modo ignorat᷑
nã sipenitus ignoraretur ñ desideraretur.
⁊ rursꝰ siuideretur gemitib ñ q̃reretur. Et
sciend̾̃ qd̃ scd̃ eand̃ locutionis figurã qͣ dicit᷑
appostolis adño. sp̃c loquitur innobis. ait hͥ
apostolus sp̃c postulat gemitibus. Non sp̃c sc̃s
qr ip̃e nos motiet ad orandum d̃ gemimius
⁊ quod ipso monente uos fatimus ipse facẽ¬
pat̾ alibi qͣsi hoc exponens
ait ĩ quo clamamus abba pa¬
ter. sic itaq ⁊ hic aperiens
qualiter adiuuet infirmi¬
tatem nostram ait. sp̃c po.
alicer ĩhĩtans. nã ñ dũ ĩ ha¬
bitans ad iuuat ut suit fide¬
les. Inhabitans adiuiuat iã
fideles. seqͥfur.

Expanded text:
 inenarrabili. Quomodo enim narretur quando desideratur quod ignoratur, nec tamen omnino ignoratur? Nam si penitus ignoraretur, non desideraretur; et rursus si videretur, gemitibus non quaereretur. Et sciendum quod secundum eamdem locutionis figuram, qua dicitur apostolis a Domino: Spiritus loquitur in vobis , ait hic Apostolus, spiritus postulat gemitibus. Non enim Spiriquia ipse nos movet ad orandum cum gemimus; et quod ipso movente nos facimus, ipse face, alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et hic aperiens qualiter adjuvet infirmitatem nostram ait, spiritus aliter inhabitans. Nondum inhabitans adjuvat, ut sint fideles; inhabitans adjuvat jam fideles. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
nos postulare facit nobisq ĩterpellã-¬
di ⁊ gemendi inspirat affectum. ad iuto¬
sa gemut. ipła orat. ꝯͣ hanc aures claus¬
dere nõ nouit qui illam dedit. Non gͦ
sis intelligend̃ quod hic ait: ut estime¬
mꝰ sp̃m sanctum qui intrinitate ĩ ꝯmy¬
tabilis deus ẽ ꝯpatre ⁊ filio. ita ĩterpela¬
lare ꝓscĩs tanquam aliquem qui non sit
d̾s. s dictũ est postulat prosanctis quia
in nobis: quia gemere nos facit. ħic gem¬
tus columbe ẽ. hoc modo locutionis dictũ
tionis tropo dicitur frigus pigtum: qr
pigros facit. ⁊ dies lecus uł tristis quia
lecos uel tristes facit. similiter die die illa:
dicitur filius non scie: quia non facit nos
nũc autẽ ꝯgnoscentes deum ĩmo ꝯgilici
quod ait cogniti estis adeo .i. cogintores
suos uos fecit. fac̃ eñi d̾s nos ꝯgnoscere se
uñ dicim᷑ ogniti ab eo que om̃ia sit de¬
bere intelligi docet apłc. qui c̃ ĩquodã
MA

Expanded text:
nos postulare facit, nobisque interpellandi et gemendi inspirat affectum. Adjutosa gemit, ipsa orat. Contra hanc aures claudere non novit, qui illam dedit. Non ergo sic est intelligendum quod hic ait, ut aestimemus Spiritum sanctum qui in Trinitate incommutabilis Deus est cum Patre et Filio, ita interpellare pro sanctis tanquam aliquem qui non sit Deus, sed dictum est postulat pro sanctis 42 quia in nobis, quia gemere nos facit. Hic gemitus columbae est. Hoc modo locutionis dictum tionis tropo dicitur frigus pigrum, quia pigros facit; et dies laetus vel tristis, quia laetos vel tristes facit. Similiter de die illa dicitur Filius non scire, quia non facit nos nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic debere intelligi, docet Apostolus, qui cum in loco ma
Abbreviated transcription (Latin):
.i. lex non er¬
at: peccatum
.i. diabolus
ł fomes pec¬
cati mortuũ
erat .i. debile
quia nõ ita
seruebat ad il¬
lusionem ho

Expanded text:
 lex non erat, peccatum, id est diabolus seu fomes peccati mortuum erat, id est debile, quia non ita saeviebat ad illusionem ho
Abbreviated transcription (Latin):
meam ꝯ predixisset ego genui lios inxp̃o: ad¬
didit per euangelium n̾e ip̃ut
putaretur eẽ ꝙ ñ est ait .N. dñs
in euangesio he uobis dicatis
patrem inuerraunus. st itr
ideo dixit ut hoc nomen oetĩs¬
tribuat᷑. appellant᷑ quidẽ ⁊ alii
patres s non sic̃ d̾s pater unilo
est qui regenerat sp̃m .s. quo
patres pp̃ honoris graciam ꝓpꝑe
tatẽ cutamq pietatis. notano
⁊̃ quod d̃ loquens corithiis pe¬
nificat.

Expanded text:
meam. Cum praedixisset, ego genui vos in Christo, addidit, per Evangelium, ne ipsius putaretur esse quod Dei est. Ait enim Dominus in Evangelio: Ne vobis dicatis patrem in terra, unus enim ideo dixit, ut hoc nomen caetetribuatur. Appellantur quidem et alii patres, sed non sicut Deus Pater unus est, qui regenerat Spiritu sanctpatres propter honoris gratiam, propter aetatem curamque pietatis. Notandum etiam quod dum loquens Corinthiis paenificat.
Abbreviated transcription (Latin):
cormenta patimur ⁊ padenter sustinemus.
⁊ blaphe quasi magi ⁊ malefici ⁊ obs. d̾n ꝑ¬
tibus. mundis inquinetur uel abiectis ꝓur¬
getur quia facti sumus peris om̃iũ petulim
purgamentum ẽ ferri. uel pomit quicquid
dequalib macena ut purgatior reddatur abi¬
citur ut uimatura eris ⁊ hutus modi ⁊ queli¬

Expanded text:
est tormenta patimur, et patienter sustinemus; et blasphemamur, quasi magi et malefici, et obsecratibus mundus inquinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti sumus peripsema omnium. Peripsema purgamentum est ferri, vel pomi, et quidquid de qualibet materia ut purgatior reddatur, abjicitur, ut limatura aeris, et hujusmodi, et quaeli
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ .q. qr lingue sũt ĩ signũ ⁊ ñ sũt adedificatõ¬
nẽ ergo siuinusa eccͣa ꝯueniat ĩunũ ⁊ oĩ. loqͣntur
linguis sine ĩterp̃te. Intret Nutem qͥtus ydiota
poudoris sit si reueletur.sic̃ fit ap̃ pagatisnos. qͥ¬
bus aliquo modo illa que ab eis uocant᷑ sacra ue¬
lantur ne se uanitatib c̃nãt ulludi Om̃is .ni. ĩ pos¬
turatenebras quent ⁊ falsa ꝓueris ostend̾ sic̃ pagͣ¬
in tecti uanitatib illuduntur apud nos ã. ni¬
tur deus. qr si nullus incelligeret posset uidi
seductõ que linguis caneretur cũ plidor eẽt pe¬

Expanded text:
 linguae sunt in signum, et non sunt ad aedificationem, ergo si universa Ecclesia conveniat in unum, et omnes loquantur linguis, sine interprete, intret autem quis idiota s canatur, quia pudoris sit si reveletur, sicut fit apud paganos, quibus aliquo modo illa quae ab eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nitur Deus, quia si nullus intelligeret, posset videri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset re
Abbreviated transcription (Latin):
nesciebat etͣ pecc̾ata manifesta filuit sibi expo¬
sitionib uloꝵ. ⁊ ita cadens infaciem .i. humisi¬
aus sese ad orabit dm̃ qui se .sͥ. per nos notifica¬
uit ꝓnunitians ore quod hab ĩcorde .s. qd̾ d̾s¬
uere sit ĩ nõbis uid ergo iam ĩcipit de¬

Expanded text:
ebat esse peccata, manifesta sibi fiunt expositionibus illorum. Et ita cadens in faciem, id est humilians se, adorabit Deum, qui se sibi per vos notificavit, pronuntians ore quod habet in corde, scilivere sit in vobis. Quid ergo. Jam incipit de
Abbreviated transcription (Latin):
s ad manducand̃ cenã suã e t Cali̾ quid̾ exu¬
rit cui nicħ clatis alus. ã ebrius: cũ sobni cẽ de¬
beretis. multipliciter tangit cos qui ⁊ pͣnsi su¬
mebant corpus dñi ⁊ de prantio suo luxurio¬
siro nichil tribuebãt esurientib ⁊ ħ faciebãt
ducatis aute cenam dñicam nec pauperbus
tribuitis set nonquid ñuabetis domos. ad

Expanded text:
sed ad manducandum coenam suam. Et alius quidem esurit, cui nihil datis; alius autem ebrius est, cum sobrii esse deberetis. Multipliciter tangit eos, qui autem pransi sumebant corpus Domini, et de prandio suo luxurioso nihil tribuebant esurientibus, et hoc facieducatis ante Dominicam, nec pauperibus tribuitis, sed nunquid habetis domos ad
Abbreviated transcription (Latin):
io minus ẽ corpus ⁊ sanginis quod accepit
⁊ mandticate. in međ̾ ꝯmemoratõnẽ .i ĩ meme¬
riam passionis ⁊ mortis mee ut sicut pcessi
est meus satiguis inquo afuso ꝯfirmatur
nouum cestament .i. doctrina euugetica ꝙr
destameutum in mortuis ꝯfirmatur. uł est

Expanded text:
s meum accipite et manducate, in meam commemorationem, id est in memoriam passionis et mortis meae, ut sicut praecessi est meus sanguis, in quo effuso confirmatur novum testamentum, id est doctrina evangelica, quia testamentum in mortuis confirmatur. Vel, est
Abbreviated transcription (Latin):
gatõ ꝯtusecur .uł. aliter potest legi. T nus¬
quisq .it. ⁊ ẽ. Notat mos qui munera q̃uẽ
offerebant altarib sibi resumebant nec alisꝰ
non hñtib cõmunicari finebant ꝯffẽbant .n.
duꝑtes panẽ ⁊ uinum habiuidanter utbñ¬
dictione ⁊ ꝯsecratione sacerdotali scĩficaretur

Expanded text:
gatio continetur. Vel aliter potest legi. Unusquisque enim, etc. Notat illos qui munera quae offerebant altaribus sibi resumebant, nec aliis non habentibus communicari sinebant. Offerebant enim divites panem et vinum abundanter, ut benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
te cradebatur .s. iam inminetite pasiione
ĩuocte eni passus .i. ad paqendũ captus ⁊ de¬
tentus ad lueem resurrectõnis uenit cunc
aĩquã accepit panem ⁊ gracias agens dereꝑa¬
tõne hominũ sic futura frogit unum om̃ibłis
ut ininitate maneant ⁊ dum ꝯ fregit sponta¬
ueam suam passioneam ostendit fregit aũtĩ¬

Expanded text:
te tradebatur, scilicet jam imminente passione, in nocte enim passus, id est ad patiendum captus et detentus ad lucem resurrectionis venit Tunc, inquam, accepit panem, et gratias agens, de reparatione hominum sic futura; fregit, unum omnibus dedit, ut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit. Fregit aut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquo tñ oĩs cranquillitas ⁊ ulła ⁊ ꝑturbatõ. Nã
di natum: ab his passionib inmlinis ẽ ⁊ neui¬
deatur irasc ⁊ ñ uindicare subdit. Indignatõ ꝙͣ
addens st̃ irã in uiriam suã dm̃ iuidicatur sig¬
cat. uñ p̃dicta expotiens subdit. cribulatõ ⁊ angꝰ

Expanded text:
quo omnis tranquillitas et nulla est perturbatio. Nam Dei natura ab his passionibus immunis est. Et ne videantur irasci, et non vindicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subd
Abbreviated transcription (Latin):
sanaret. assumite dico ñ in disceptõnib cogi¬
tatõnum .luon ita ut de occultis iudicetis eũ
reum. non ẽ em̃i dampnandus cuiꝰ cogitatio ñ
est aperta uel dequo nescimus quał possit futu
pcrfacte persectus. credit se poste manducare
mere alios¬
mittit edere olus inqͥ nla s slucet.
ququestio est in cuius esu om̃is secta consenti
delinquend dicit apostolus ne cum scrpulo
edat uid infinius dicitiꝵr pronus adcasum q̃
fecta fides sit que oĩa licere credit: tñ qui ĩ fł¬
.i. ccuues ⁊ andos qbos qui non sũt fõment᷑
uicioꝵ. ⁊ abstineat abilł quib sibido excitatur.
pous adlibidmem.

Expanded text:
sanaret, assumite dico, non in disceptationibus cogitationum, id est non ita ut de occultis judicetis eum reum. Non est enim damnandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus qualis post futurm, in fide perfectus, credit se posse manducare mere aliosmittitur edere olus, in quo nulla quaestio est, in cujus esu omnis secta consentitdicit relinquendum Apostolus, ne cum scrupulo edat. Vel infirmus dicitur pronus ad casum, qui Licet perfecta fides sit quae omnia licere credit, tamen qui infir tenues et aridos cibos, qui non sunt fomentum vitiorum, et abstineat ab illis quibus libido excitatur. pus ad libidinem.
Abbreviated transcription (Latin):
dã abstinemd̃ ⁊ iñ int̾ romanos erat ꝯtẽptio.
Un p̃cipit hiapostolus tales assumere ñ abicẽe
s paciendo ad fidem exigere exẽplo ⁊ uerbo. ⁊¬
si incognitũ est quõ quis aĩo faciat non inde
deceptare. tales igitur apostolus tamqm medi¬
cis offereris ait. Infirmum autem ⁊c̃. quasi ĩ
inuobis hossesti sicis tit dc̃m est intirpum
aut infide .i. illum qui non dum perfecte cre

Expanded text:
sdam abstinendum, et ita inter Romanos erat contentio. Unde praecipit hic Apostolus tales assumere, non abjicere; sed patiendo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare. Tales igitur Apostolus tanquam aegros medicis offerens ait: Infirmum autem, etc., quasi dicat: In nobis honesti sitis, ut dictum est. Infirmum autem in fide,
Abbreviated transcription (Latin):
da promisit. sic ergo sumenda est altmonia
locunditas. ⁊ sepe conatur preitre: ut eius oiuisa fiat quod salutis cutsa
faciendum erat. ⁊ sepe incertum fit utrum ad huc necoessaria corporis
cura susidium peetat an uoluntaria cupiditas fallacie inminist̾iũ suspe¬
tatadhoc dertum hylaresc̾ infelix aĩa gaudens non apparere: qd̾ sacis sit
modatõmi ualitudinis. ut obtentu salutis obũbret negotium uoluptit
uec idem utriusq modus ÷ namqd saluti sat ẽ delectatõmi parum est.
nfiriũ autem infide quia ex iu̾deis crant̾ qui romt nos adfidem xp̃i
asseũpserant admixta loge iõ qͥb dã uidebatiu
cibos debere discerni sic̃ lex mandabat. ⁊ hii nõ
erant perfecte fidi. aliis uero qui sine iege xp̃m

Expanded text:
da promisit. Sic ergo sumenda est alimonia jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutis causa faciendum erat, et saepe incertum fit, utrum necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix 60 anima gaudens non apparere quid satis est moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium voluptatis. Nec idem utriusque modus est; nam quod saluti sat est delectationi pater est.fide. Ambrosius Quia ex Judaeis erant qui Romanos ad fidem Christi assumpserant admista lege; ideo quibusdam videbatur cibos debere discerni, sicut lex mandabat, et hi non erant perfectae fidei. Aliis vero qui Christum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑaretnsło modo. hoc ideo dicit ut maius
meritum sꝑei uideatur ⁊ ideo debeat salua
s potius quod nõ uidetur. si autẽ hoc ẽ .i. sĩ
sꝑamus quod non iudemus. Crescit hoc meritũ
dum perꝑacienciam que est aduersoꝵ diu expec¬
tamus adhuc inuinis agentes que sub celo st̃.¬
⁊ ideo gemimus quia pacientes ad uersa. expecta¬
mꝰ quod ñ udemus. ⁊ ħ omĩa nob̾ sunt ex sp̃r
Similiter aũt quasi non inpredictis adiudat¬
nos sp̃c. s ⁊ similiter .i ꝑ eandem graciã suam:
sp̃t dum expectamus quod nõ udemus. adiu¬
uat adorandũ. infirmitatẽ nr̃am docens et fi¬
sunt mox fieri uolumꝰ. alit cito tolli ea perque
admeritum ꝑueniamus. so sp̃c adiuuat ittfir¬
mitatem nr̃am ne uel ante cempus uel cõtrarie
petamus. Infirma eñi or̃o ẽ que cõtra rationem
postulat. Ideoq oportet ĩfirmitatem hãc aspĩi

Expanded text:
Nullo modo. Hoc ideo dicit ut majus meritum spei videatur, et ideo debeat salvarsed potius quod non videtur; si autem hoc est, id est si speramus quod non videmus, crescit hoc meritum, dum per patientiam, quae est adversorum, diu exspectamus, adhuc in vanis agentes quae sub sole sunt. Et ideo gemimus quia patientes adversa exspectamus quod non videmus, et haec omnia nobis sunt ex spiritu. Similiter auter eamdem gratiam suam spiritus, dum exspectamus quod non videmus, adjuvat, ad orandum, infirmitatem nostram, docens et fasunt mox fieri volumus, aut cito tolli ea per quae ad interitum perveniamus, ideo spiritus adjuvat infirmitatem nostram, ne vel ante tempus, vel contraria petamus. Infirma enim est oratio, quae contra rationem postulat, ideoque oportet infirmitatem hanc a Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
certi sumus qͣi iam¬
tito salui nõ dico¬
simpliciter sumus s facti sumꝰ nõ eñi anob̾
est salus. hec ĩo dicit spe nos ẽe saluos. qr ñ d̾
res ẽ.⁊ ita ad huc subuanitate suuius. Spes

Expanded text:
amrito, salvi, non dicsimpliciter sumus, sed, facti sumus; non enim a nobis est salus. Haec ideo dicit spe nos esse salvos, quia nondum res est, et ita adhuc sub vanitate sumus. Spes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iudicium manducat qui ĩ digne mandit¬
cit qr ñ ẽ diuidicans .i. discernẽ corpus do ab aliis cibis s ĩcdiscrete ⁊ ne¬
gligent sumit ueneratõnem singuli debitã ñ exibens ꝑhoc docet deuo¬
te ⁊ c̃ dimore accedend̾ eẽ ad ꝯmunionem quia dñs ẽ cułus caro sumitur
cchristia an eligendi sunt dies quib homo pururs ꝯtinẽsq uueni ad¬

Expanded text:
hoc judicium manducat qui indigne manducat, quia non est dijudicans, id est discernens corpus Domini ab aliis cibis, sed indiscrete et negligenter sumit, venerationem singulariter debitam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad communionem, quia Dominus est cujus caro sumitur eucharistia, an eligendi sint dies, quibus homo purius continentiusque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uałr ⁊ hec̾ alia sacra¬
menta logis incelligẽti
qr obediendo d̾o facit¬
el signũ uericatis ut
pie gaudeat ⁊ sp̃uali¬
sio tua
suauitate ueritatem o¬
teram legis sectantio
subtimore dĩ custodi¬
tur. Quericur aũ qͤ¬
modo hic dicat cirrum¬
ti dicat si cirrũcidami

Expanded text:
 et alia sacramenta legis intelligenti, quia obediendo Deo facitei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem conteram legis sectanti, sub timore Dei custoditur. Quaeritur aumodo hic dicat circumti dicat: Si circumcidimi
Abbreviated transcription (Latin):
ne preputium
illius incurũci¬
sionem reputa¬
bicur. ⁊ iudica¬
bit quod exna¬
tura est prepu¬
tium legem cõ¬
sũmans te qui
cumcisionem
preuaricator le

Expanded text:
ne praeputium illius in circumcisionem reputabitur, et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te, qui cumcisionem carnis praeuaricator le
Abbreviated transcription (Latin):
Uc̃. Ostñdit supra le¬
gem ñ inuare cos ad op¬
eteruã. modo ostñdit cir¬
cumcisionem ñ uiuare.¬
les ouidee cͥcumcisio qͥd̾¬
ꝑdest tibi qui es degeñt
habraam si tñ legemob

Expanded text:
c. Ostendit supra legem non juvare eos ad obvitam. Modo ostendit circumcisionem non juvare,les, o Judaee, circumcisio qdest tibi, qui es de genere Abraham: si tamen legem ob
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ ꝙ anle sit probat ꝑgencsim ibi. ¶ factus ẽ primus hõ ⁊ c̃ ⁊ qd̾ sit sp̃uale ostend̃
bi qͥr nouissimus adam hoꝵ uerboꝵ iensus ñ mutatur s ñ qͣi dixit corpora futura
spũalia s neguis dubrcet an aiale possit fi spule : probat᷑ ꝑsemilitudiiam xp̃i qͣl¬

Expanded text:
 animale sit, probat per Genesim, ibi factus est primus homo, etc., et quod sit spirituale, ostendit ibi, quia novissimus Adam. Horum verborum sensus non mutatur. Sed non. Dixit corpora nostra futura spiritualia, sed nequis dubitet an animale possit fieri spirituale, probat per similitudinem Chris
Abbreviated transcription (Latin):
eet audacia. uł scͥpsi ex ꝑte
scripsi dico non qͣsi plita
tis sos insipiendos. s tã¬
qm reducens uos in me¬
moriam .i. quasi faciens
uos mem̾ores quid agere
debeatis. in quo eos quasi
oblitos Iacenter arguit.
dico quod scripsi uõbis ar¬
cdactꝰ s non demere qr hoc
adme ꝑtiuet pp̃ graciam
que dãta est michi .I. pp̃
non ergo cemere scribit
ets. s apostolꝰ gencium a¬
audet oĩb gentib scͥb̾e
auctoritatẽ sibi daca per
graciam diego dico: santi¬
ficanis .i. sanctum es osten¬
dens ⁊ ꝯfirmans euangliũ

Expanded text:
esset audacia. Vel scripsi, ex parte, sns vos insipientes, sed, tanquam reducens vos in memoriam, id est quasi faciens vos memores quid agere debeatis. In quo eos quasi oblitos latenter arguit. Dico quod scripsi vobis audacter, sed non temere, quia hoc ad me pertinet, propter gratiam, quae data est mihi, id est Non ergo temere scribit eis, sed Apostolus gentium audet omnibus gentibus scribere, auctoritate sibi data per gratiam Dei. Ego dico, sanctificans, id est sanctum esse ostendens, et confirmans, Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
cati suimus ⁊ per eam
pa. ha. ad d̾ũ. Pacem
namq c̃do hr̃e fides
fuc̾ non lex. ħ eñi nos
rec̃ciliat d̾o sublatis
peccatis que nos fece
ꝯtraria uoluntate
ñ licigat qui sequit᷑
preceptum diuinũ
suum fletit arbit¬
rium. pax etĩ uera

Expanded text:
sumus, et per eam pacem habeamus ad Deum. Pacem namque cum Deo habere fides facit, non lex: haec enim nos reconciliat Deo, sublatis peccatis, quae nos fecercontraria voluntate non litigat, qui sequitur praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera
Abbreviated transcription (Latin):
meritum nr̃m quod
precessit uit fidem
pacem habe̾mus ad
deum quam uot ha¬
inuicẽ arrogatis. At¬
tende qd hic ait. Iusti¬
ficati ex fide qui fup¬
dixit iustificati gͥcis
ꝑgrãm. loc iõ dixit ne
dicas fibi si erfide qͦ
modo gratũ. Qd̾ em̾
fidei incretur. cͣ ñ po¬
tius recitur qmͣ do¬
iatur. ñ dicat ista hõ
fidelis qr c̃ dixerit uͭ mẽ¬
ar iustificatõnẽ hab̾o
fidem respondetur ci

Expanded text:
meritum nostrum quod praecesserit fidem. Pacem habeamus ad Deum, quam non hainvicem arrogatis. Attende quod hic ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne dieat sibi: \'Si ex fide, quo modo gratis? quod enim fides meretur, cur non potius redditur, quam donatur?\' non dicat ista homo fidelis. quia, cum dixerit: \'Ut merear iustificationem, habeo fidem, respondetur ei:
Abbreviated transcription (French):
bitur creden¬
tibus ineum
trum amor¬
tius. qui tra¬
ditus est p̃p
delicta nr̃a
⁊ resurrexit
p̃p iustificati¬
ouem nostrã

Expanded text:
bitur credentibus in eumtrum a mortuis, qui traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter iustificationem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
li do. sa.qͣr ⁊ si modo sit hominib reuelat.
camen soli deo cognitum ÷ qui solus ꝑfac¬
ce nouit cut ica factum ÷ inquo
rxprimit inquisicores qui quare cur eit fũc¬
tͣm distulit dedis uenire cur coꝵ gentes perire
ꝑmisit. In hoc autem ꝙ ait soli deo saplenti
tiror quibedam surrepit arbitrantib solũ
patrem hic sigri ⁊ solum uere sapientam ẽ
dum tũ non ut dictum soli sapienti patrit
s soli sapienti dõ ⁊ deus unus ipsa ⁊ crmni¬
tas. ut sic intelligamus solum deũ sapien¬
tem sic intelligimus solum potentem .i. pa
tumi quod nemo scit uisi ip̃e uec iõ tamen d
pater nescite hoc nomen aquo ⁊ filius uise¬
prabilis sic̃ ergo scit pacer qd̾ nemo scire di¬
ctus ẽ nsi filiuis quia irseplrabiles sunt᷑

Expanded text:
i Deo, quia, etsi modo sit hominibus revelatum cum soli Deo cognitum est qui solus perfecte novit, cur ita factum est? In quo reprimit inquisitores qui quaerunt cur tantum distulit Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli sapienti Deo, et Deus unus ipsa est Trinitas, ut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum potentem, id esttum quod nemo scit nisi ipse . Nec ideo tamen dicitur Pater nescire hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sec in sociila .s.i. siue fine. ecce ostensum÷
quomouei ⁊ cui legi possit. quidam autem̃
legunt sũie cui si aũt iferas. cui. absoluta:
lectio s bentus augustin dicit apponi ⁊ trat
cut qũo debeat accipi ut non superauat. ⁊ leg̃

Expanded text:
 saeculorum, id est sine fine. Ecce ostensum quomodo ei, et cui, legi possint. Quidam autem legunt sine cui, si autem auferas cui, absoluta est lectio, sed beatus Augustinus dicit apponi, et tradit quomodo debet accipi ut non superfluat, et l