comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi dialogum. in quo de anima multa querun¬
tur ac disseruntur: Hoest unde fit. qualis sit. qͣnta
sit.cur corpori fuerit data. eum ad corpus uenerit
qualis efficiatur. qualis cum abscesserit: S qͦniam
quanta sit diligentissime ac subtilissime disputa¬
tum ẽ. ut eam si possemus ostendemus corporalis
quantitatis non eẽ. & tam̃ magnum aliqͥd ẽẽ. Ex hac
una inquisitione totus liber nom̃ accepit ut appel¬
laretur de animȩ quantitate: iquolibro illud ꝗd dixi
om̃s artes animã secum attulisse mͥ uideri. nec aliud
uł hͥi alio corpore uel alibi.siue in eorpore.siue
extra corpus aliquando uixisse. & ea que interro
gata respondet. cum hic non didicerit. in alia ui¬
ta ante didicisse : fieri enim potest. sic̃ iam in hoc
opere supra diximus. ut hoc ideo possit. quia
natura intelligibilis ẽ alibi & conectatur non so¬
lum intelligibilib uerum etiam immutabilib

Expanded text:
adem urbe scripsi dialogum, in quo de anima multa quaerunadem urbe scripsi dialogum, in quo de anima multa quaeruntur ac disseruntur, id est unde sit, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuerit data, cum ad corpus uenerit qualis effiquanta sit, diligentissime ac subtilissime disputatum est, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse, et tamen magnum aliquid esse; ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit ut appellaretur, de Animae quantitate. 2. In quo libro illud quod dixi, omnes artes animam secum attulisse mihi videri; nec aliud vel hic in alio corpore, vel alibi sive in corpore, extra corpus, algata respondet, cum hic non didicerit, in alia uita ante didicisse. fieri enim potest, sicut iam in hoc opere supra dixi-mus, ut hoc ideo possit, quia natura intellegibilis est, ut conectatur non solum intellegibilibus uerum etiam inmutabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
accipit ad illam głam que hic non ẽ ꝑfectionemq
pducitur: In alio libro cuiꝰ ẽ titulus de morib ma¬
nicheor illud quod diri. dei bonitas om̃ia deficien¬
tia sic ordinat ut ib sint uͥ congruentissime possĩt
ẽẽ. donec ordinatis motib ad id recurrant unde¬
defecerint. non sic accipiendum ẽ tanqͣm om̃ia re¬
currant ad id unde defecerunt. sic̃ origeni uisum
ẽ. s ea om̃ia que recurrunt: Non enim recurrent
ad dm̃ a quo defecerunt qui sempiterno igne puni¬
entur. quamuis omĩa deficientiã sic ordinentur.
ut ibi sint uͥ congruentissime possint ẽẽ: Quia &
illi qui non recurrunt. congruentissime in pena
sunt. Alio loco: Nlemo fere inquam̃. de scarabeis du¬
bitat. quin de fimo in pilam rotundato abhis atq
obruto eristant. cum hoc eremplũ utrũ ucrum sit
inult dubitent. multi ne audierint quidem: Hoc
opus sic incipit: In aliis libris satis opinor egisse nos:

Expanded text:
accipit, ad illam gloriam, quae hic non est, perfectionemque accipit, ad illam gloriam, quae hic non est, perfectionemque perducitur. 6. In alio libro cujus est titulus, de Moribus Manichaeorum, illud quod dixi: Dei bonitas omnia deficientia sic ordinat, ut ibi sint ubi congruentissime possint esse, donec ordinatis motibdefecerunt, non sic accipiendum est, tamquam omnia recurrant ad id, unde defecerunt, sicut Origeni uisum est, sed ea omnia, quae recurrunt. non enim recurrent ad deum, a quo defecerunt, qui sempiterno igne punientur, quamuis omnia deficientia sic ordinentur, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, quia et illi, qui non recurrunt, congruentissime in poena sunt. alio loco: nemo fere, inquam, de scarabeis dubitat, quin de limo in pilam rotundato ab his atque obruto existant, cum hoc exemplum utrum uerum sit multi dubitant, multi ne audierint quidem. Hoc opus sic incipit: In aliis libris satis opinor egisse nos.
Abbreviated transcription (Latin):
consumat: in hac uita nasei & crescere potest. per¬
ficere uͦ propt̃ quod naseitur ut nullum insit
homini uitium. non consequent̃ hic potest. qͣm¬
uis tanta ista res eodem ardore caritatis ꝑficiat᷑.
ubi perficiet quando ꝑfici potest. ut quẽ ad modũ
lauacrum regenerationis purgato reatu om̃ium
peccatorum. que humana traxit natiuitas. & con¬
traxit iniquitas. ita illa ꝑfectio purget ab om̃ium
labe uitiorum. sine quib eẽ non potest humana
in hoc scło infirmitas sic̃ accipiendum ẽ etiam qđ¬
ait apłs: Xp̃c dilexit eccłiam. & se ipsum tͣdidit
pro ea mundans eam lauacro aque in uerbo. ut
exhiberet sibi gloriosam ecctiam non habentem
macłam aut rugam. aut aliquid huiꝰmodi: Hic
ẽ enim lauacrum aquȩ in uerbo quo mundat᷑
ecclia. s cum tota dicat quandui hic ẽ dimitte
nobis debita nr̃a. non utiq hic ẽ sine macła et
ruga. aut aliquid huiꝰmodi: Ex eo tam̃ quod hic

Expanded text:
consumat, in hac uita nasci et crescere potest, perconsumat, in hac uita nasci et crescere potest, perficere uero, propter quod nascitur, ut nullum insit homini uitium, non consequenter hic potest, quamuis tanta ista res eodem ardore caritatis perficiatur, ubi perfici et quando perfici potest, ut. quemadmodum lauacrum regenerationis purgat a reatu omnium peccatorum, quae humana traxit natiuitas et contraxit iniquitas, ita illa perfectio purget ab omnium labe uitiorum, sine quibus esse non potest humana in hoc saeculo infirmitas. sicut accipiendum est etiam qtus dilexit ecclesiam et semet ipsum tradidit pro ea, mundans eam lauacro aquae in uerbo, ut exhiberet sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. hic est enim lauacrum aquae in uEcclesia. Sed cum tota dicat quamdiu hic est, Dimitte nobis debita nostra ; non utique hic est sine macula et ruga, aut aliquid ejusmodi: ex eo tamen quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
quia misericordes uocantur. etiam si sapientes us¬
q adeo sint. ut iam nullo animi dolore turbent᷑.
non sic accipiendum ẽ tanquam definierim in
hac uita eẽ tales sapientes. Non enim diri cum
sint. s dixi etiam si sint alio loco uͥ diri.iam uͦ
cũ ħ humana dilectio inherentem uberib suis
nutriuerit & roborauerit animum. sequendo dđo
factus ẽ idoneus. U eius maiestas ex tanta parte
qͣnta hominidum derrȩ huiꝰ inhabitator est suffi¬
cit. aperire se ceperit. tantus caritatis ardor innas¬
citur. & tantum diuini amoris consurgit incendi¬
um. ut erustis omnib uitis & homine scĩfi¬¬
cato atq purgato. satis appareat qͣm diuine di¬
c̾tum sit. ego sum ignis consumens: Possunt pu¬
tare pelagian istam ꝑfectionem in hac mortali
uita me dirisse posse contingere. s non hoc pu¬
tent: Ardor quippe caritatis sequendo deũ
factus idoneus. & tam magnus ut uitia cuncta

Expanded text:
quia misericordes uocantur, etiam si sapientes usquia misericordes uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut iam nullo animi dolore turbentur, non sic accipiendum est, tamquam definierim in hac uita esse tales sapientes; non enim dixi: cum sint, sed dixi: etiam si sint. Alio loco, ubi dixi: iam uero, cum haec humana dilectio inhaerentem uberibus suis nutrierit et roborauerit animum, sequendo deo factus est idoneus; ubi eius maiestas ex tanta parte, quanta animi, dum terrae huius inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit, tantus caritatis ardor innascitur et tantum diuini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus uitiis in homine sanctificato atque purgato satis appareat, quam diuine dictum sit: ego sum ignis consumens, possunt putare Pelagiani istam perfectionem in hac mortali uita me dixisse posse contingere. sed non hoc putent. ardor quippe caritatis sequendo deo factus idoneus et tam magnus, ut uitia cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor iurtutes in eodem libro sapientię suis
nominib appellatas siẽ agrecis uocantur. longe
postea iepꝑimus in codicib grecis: Item quod po¬
sui de libro salomonis uanitas uanitantium dix̃
eceliastes. in multis quidem codicib legi: S hoc
giecus non ht̃: Habet autẽ uanitas uanitatum.
Quod postea uidi. & inueni eos latinos ẽẽ ueriores
qui hñt uanitatũ non uanitantium: Ex occa¬
sione tam̃ huius mendositatis quec̃q disserui. ue¬
ra eẽ ipsis reb apparet Quod autem dixi eum
ipsum quem cognoscere uiolumus hoc ẽ dm̃. pͥus
plena caritate diligamus. meliꝰ diceret᷑ sincera q̃m
plena. nisi forte putetur caritatem di non fut᷑am
ẽẽ maiorem qͣndo uidebimus facie ad faciem: Sic
itaq hoc accipiatur tanquam plena dicta sit. qͣ
maior ẽẽ non possit. qͣmdiu ambulamꝰ ꝑ fidem:
E rit enim plenior immo plenissima s ꝑ spetiem:
Item qͦd dixi de his qui subueniunt indigentib.

Expanded text:
quattuor uirtutes in eodem libro Sapientiae suis quattuor uirtutes in eodem libro Sapientiae suis nominibus appellatas, sicut a Graecis uocantur, longe postea repperimus in codicibus graecis. item quod posui de libro Salomonis: uanitas nanitantium, dixit Ecclesiastes, in multis quidem codicibus legi, sed hoc graecus non habet; habet autem: uanitas uanitatum, quod postea uidi, et inueni eos latinos esse ueriores, qui habent uanitatum, non uanitantium. ex occasione tamen huius mendositatis quaecumque disserui, uera esse ipsis rebus apparet. Quod autem dixi: eum ipsum, quem cognoscere uolumus, hoc est deum, prius plena caritate diligamus, melius diceretur: sincera quam plena, nisi forte putatur caritatem dei non futuram esse maiorem, quando uidebimus facie ad faciem. sic itaque hoc accipiatur, tamquam plena dicta sit, qua maior esse non possit, quamdiu ambulamus per fidem; erit enim plenior, immo plenissima, sed per speciem. item quod dixi de his, qui subueniunt indigentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
conuenientiã sufficient̃ ostendi. & paulopost testimo¬
nium posui de libro sapientie scđm codicem nr̃m in
quo seriptum erat. sobrietatem enim sapientia docẽt.
ꝙ iusticiam. & uirtutem Sed̾m hec uerba disserui rẽ
quidem ueras. s ex occasione mendositatis inuentas.
Quid enĩueriꝰ ꝗͣ quod sapientia doceat ueritatem con¬
templationis. quam nomine sobrietatis significatam
putaui.& actionis probitatem. quam per duo alia in¬
telligi uolui ꝑ iusticiam atq uirtutem. cum codi¬
ces eiusdem interp̃tationis ueriores habeant: Sobri¬
etatem enim & sapientiam docent iusticiam & uir¬
tute: his enim om̃ib. latinus interpres quatuor il¬
las untutes quȩ marime in oꝑe philosophorum
ẽẽ assolent nominauit: Sobrietatem appellans tẽ¬
perantiam. prudentie imponens nomen sapientiã.
fortitudinem uͦ uirtutis uocabulo enuntians. solã
iusticiam suo nomine interp̃tatus ẽ Has autẽ

Expanded text:
conuenientiam sufficienter ostendi. Et paulo post testimoconuenientiam sufficienter ostendi. Et paulo post testimonium posui de libro Sapientiae seeundum codicem nostrum, in quo scriptum erat: sobrietatem enim sapientia docet et iustitiam et uirtutem, et secundum haec uerba disserui res quidem ueras, sed ex occasione mendositatis inuentas. quid enim uerius, quod sapientia doceat ueritatem contemplationis, quam nomine sobrietatis significatam putaui, et actionis probitatem, quam per duo alia intellegi uolui, per iustitiam atque uirtutem, cum codices eiusdem interpretationis ueriores habeant: sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et uirtutem? his enim omnibus latinus interpres quattuor illas uirtutes, quae maxime in ore philosophorum esse adsolent, nominauit, sobrietatem appellans temperantiam, prudentiae inponens nomen sapientiam, fortitudinem uero uirtutis uocabulo enuntians, solam iustitiam suo nomine interpretatus est. has autem
Abbreviated transcription (Latin):
anis quib comꝑandi non sunt insuꝑ p̃ferunt. scripsi
duos libros:num de morib ecclie catholice. ci alter
de morib manicheor: In eo igitur qui ẽ de moribus
nri codicis me fetellit minus memorẽ scripturarum. ĩ
quib nondum assuetus eram: Nam eiusdem int̃pietati¬
onis alii codices non habent. propt̃ t afficimur. s ꝓpt̃
te morte afficimur: Quod uno uerbo alii dixerunt
mortificamur: Hoc ẽẽ uerius greci libri indicant.
ex qua lingua in latinam scđm septuaginta inter¬
pretes ueterum diuinarum scͥpturarum ẽ facta trans¬
latio: E tam̃ scđm hec uerba. id est propt̃ te afficim.
multa disputans diri quȩ in ipsis reb ñ tanquam fal¬
sa improbo: Herumtam̃ conuenientiã scͥpturarum ue¬
terum & nouarum qͣm demonstrare cupiebam. er his
dumtarat uerbis ñ utiq demonstraui: Uñ autem mͥ
error obrepserit. diri Ex aliis uͦ testimoniis eandem

Expanded text:
anis, quibus conparandi non sunt, insuper praeferunt, scripsi anis, quibus conparandi non sunt, insuper praeferunt, scripsi duos libros, unum de moribus ecclesiae catholicae et alterum de moribus Manicheorum. In eo igitur, qui est de moribus ndositas nostri codicis me fefellit minus memorem scripturarum, in quibus nondum adsuetus eram. nam eiusdem interpretationis alii codices non habent: propter te adficimur, sed propter te morte adficimur, quod uno uerbo alii dixerunt mortificamur. hoc esse uerius graeci libri indicant, ex qua lingua in latinam secundum Septuaginta interpretes ueterum diuinarum scripturarum est facta translatio. et tamen secundum haec uerba, id est: propter te adficimur, multa disputans dixi, quae in ipsis rebus non tamquam falsa inprobo, uerum tamen conuenientiam scripturarum ueterum et nouarum, quam demonstrare cupiebam, ex his dumtaxat uerbis non utique demonstraui. unde autem mihi error obrepserit, dixi; ex aliis uero testimoniis eandem
Abbreviated transcription (Latin):
qui mecũ erant. aq ab huĩmodi studus ñ abhorre¬
bant per corporalia cupiens ad incorporalia qͥbusdam
quasi passib certis. uel ꝑuenirt uel ducere. S corum
solum de grimatica librum absoluere potui. quem
postea de armario nr̃o ꝑdidi.& de musica ser uolumi¬
na q̃ntum attinet ad candem partem que rithinus uo¬
catur. S cosdem ser libros um baptirat̾. umq exi¬
talia regressus in affricam seripsi: Inchoaueram quipꝓc
tantummꝰ istam ap̃ mediolan ũ disciplinam: De aluis
uͦ quinq disciplinis illic similit̃ inchoatis. de dialec¬
tica. de rethorica. de gcometrica. de arithimetica.
de philosophia. sola pͥncipia temanserunt: Quc tam̃
ctiam ipsa perdidimus. s haberi ab aliquib cristimo:¬
baptizatus auit cum rome c̃ẽm. nec tacitus ferte possem
manicheor uctantiam de falsa & fallaci continentia
uel abstinentia qua se ad imꝑitos dccipiendõ. ueris rp̃i¬

Expanded text:
qui mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrequi mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrebant, per corporalia cupiens ad incorporalia quibusdam quasi passibus certis uel peruenire uel ducere. sed earum solum de grammatica librum absoluere potui, quem postea de armario nostro perdidi, et de musica sex uolumina, quantum adtinet ad eandem partem, quae rythmus uocatur. sed eosdem sex libros iam baptizatus iamque ex Italia regressus in Africam scripsi; incoaueram quippe tantummodo istam apud Mediolanium disciplinam. de aliis uero quinque disciplinis illic similiter incoatis, de dialectica, de rhetorica, de geometrica, de arithmetica, de philosophia, sola principia remanserunt, quae tamen etiam ipsa perdidimus, sed haberi ab aliquibus existimobaptizatus autem cum Romae essem nec tacitus ferre possem Manicheorum iactantiam de falsa et fallaci continentia uel abstinentia, qua se ad inperitos decipiendos ueris Christi
Abbreviated transcription (Latin):
inter nos & dm̃ Unde intelligi datur ⁊̃ earũ rerũ pos¬
se dici seꝑationem. que non locis. s incorꝑalit̃ iunc̾ta
fuerant: Quid sit etiam qđ dixi anima si caret corpore
in hoc mundo non ẽ. non potui mortuos recordari.:Nũqͥd
enim animȩ mortuoꝵ aut ñ carent corpore. aut in hoc
mundo non sunt: Quasi uͦ inferi non sint in boc mũ¬
do.s quia carere corpore in bono posui.fortasse nomine
corporis pestes corporeas appellaui: Qd si ita ẽ. nimis in¬
solent i uerbo usus sum: Illua quoq temere dictum
ẽ. a summa essentia spetiem corpori per animã tribui.
qua ẽ in qͣntumcumq ẽ per animã Ergo corpus sub¬
sistit. & eo ipso ẽ quo animatur. siue uniũsaliter ut mũ¬
dus. siue particularit ut unum qđ q animal intra
mundũ. ħ totũ ꝓroꝰ temere dictũ ẽ. Hic lid sic incipit.
disciplinarũ lidros conat̾ꝰ sũ sebe. int̾rogans cos

Expanded text:
inter vos et Deum . Unde intelligi datur etiam earum rerum posinter vos et Deum . Unde intelligi datur etiam earum rerum posse dici separationem, quae non locis, sed incorporaliter junctae fuerant. 3. Quid sit etiam quod dixi, Anima si caret corpore, in hoc mundo non est , non potui recordari. Numquid enim animae mortuorum aut non carent corpore, aut in hoc mundo non sunt? Quasi vero inferi non sint in hoc mundo. Sed quia carere corpore, in bono posui, fortasse nomine corporis pestes corporeas appellavi. Quod si ita est, nimis insolenter verbo usus sum. Illud quoque temere dictum est: A summa essentia speciem corpori per animam tribui, qua est, in quantumcumque est. Per animam ergo corpus subsistit, et eo ipso est, quo animatur, sive universaliter, ut mundus, sive particulariter, ut unumquodque animal intra mundum . Hoc totum prorsus temere dictum est. Hic liber sic incipit: disciplinarum libros conatus sum scribere interrogans eos,
Abbreviated transcription (Latin):
dam argum̃tatione eiusdẽ libri dixi nec ẽẽ in eo qͥ meh
discit. disc iplina potest: Itemq alio loco dixi : Nec uliã
rem scientia complectitur. nͥ que ad aliq̃m ꝑtinet discipli¬
nam: Nec uenit in mentem dm̃ non discere disciplinas.
& habere om̃ium rerum scientiã. in qͥ etiam p̃scientia est
futuroꝵ: Tale ẽ ꝙ illud qd̃ibidictum ẽ non ẽẽ uitã cum
ratione ulli. nͥ animȩ : Neq enim deo sine ratione uita est.
cum apud eum et sũma uita: ⁊ summa sit ratio & illud
quod aliqͣnto suꝑiꝰ diri. id quod intelligit᷑ eiusmodi
ẽẽ semꝑ cum & intelligatur animus qui utiq non
eiusmodi ẽ semper: Qd uͦ dixi animũ propt̾ea ñ possẽ
ab ȩterna ratione seꝑari.quia ñ ei localiter iunc itur.
ꝓfecto non dixissem si iam tune ẽẽm litt̃is saeris ita e¬
ruditus. ut recolerem qđ scriptum ẽ. peccata nr̃a seꝑanł

Expanded text:
dam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil dam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil discit, discirem scientia complectitur, nisi quae ad aliquam pertinet disciplinam , nec venit in mentem Deum non discere disciplinas, et habere omnium rerum scientiam, in qua etiam praescientia est futurorum. Tale est illud quod ibi dictum est, Non esse vitam cum ratione ulli, nisi animae : neque enim Deo sine ratione vita est; cum apud eum et summa vita, et summa sit ratio. Et illud quod aliquando superius dixi, Id quod intelligitur, ejusmodi esse semper , cum intelligatur et animus, qui utique non ejusmodi est semper. Quod vero dixi, Animum propterea non posse ab aeterna ratione separari, quia non ei localiter jungitur , profecto non dixissem, si jam tunc essem Litteris sacris ita eruditus, ut recolerem quod scriptum est: Peccata vestra separant
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogantur ꝙ presens ẽ eis q̃n id capeit possint lum̃.
rationis ȩt̃ne ub hec ĩmutabilia ueta censpiciunt. non
quia ea nouerant aliq̃ndo ⁊ obliti funt qđ platoni uel
talib uisum ẽ: Cont̾ quorum opinionẽ q̃nta pro sus¬
cepto oꝑe dabatur occasio in libro duodecimo de trimi¬
tate disserui: Hoc opꝰ sic incipit Uoluenti mͥ multa
ost libros soliloquioꝵ iam de agro mediolanũ re¬
uetsus scripsi librum de immortalitate anime
quod mͥ quasi commonitorium ẽẽ uolueram. propter
solloquia tminanda quȩ imꝑfecta remanserunt: Sed
nescio quomͦ me inuito exut in marus hominum. ⁊ int̃
mea opuscula nominat᷑: qui pͥmo ratiocinationum con¬
tortione atq breuitate sic obscurꝰ ẽ ut fatiget cum legit
etiam intentionẽ meã. uixq intelligatur ã me ipso: De¬
niq cogitans nichil aliud q̃m animos hominũ in qua¬

Expanded text:
interrogantur, quia praesens est eis, quando id capere possunt, lumen interrogantur, quia praesens est eis, quando id capere possunt, lumen rationis aeternae, ubi haec inmutabilia uera conspiciunt. non quia ea nouerant aliquando et obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum opinionem, quantum pro suscepto opere dabatur occasio, in libro duodecimo de trinitate disserui. Hoc opus sic incipit: Volucnii mild multa ANIMAE LIBER VNVS. Post libros Soliloquiorum iam de agro Mediolanium reuersus scripsi librum de inmortalitate animae. quod mihi quasi commonitorium esse uolueram propter Soliloquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum et inter mea opuscula nominatur. qui primo ratiocinationum contortione atque breuitate sic obscurus est, ut fatiget, cum legitur, etiam intentionem meam uixque intellegatur a me ipso. Denique cogitans nihil aliud quam animos hominum in qua
Abbreviated transcription (Latin):
uita deo intellecto. iam beatam ẽẽ animã dixi. nͥ forte spe:
Item qđ diri. ad sapientie cognitionem ñ una uia ꝑue¬
niri ñ bene sonat. quasi alia uia sit pret̃ xp̃m qͥ dixit.
ego sum uia: Nitanda ergo erat hec offensio aurium re¬
ligiosarũ. qͣmiuis alia sit illa uniũsalis uia. alie autem uie
de quib in psalmo canimus: Uias tuas domine notas fac
mͥ. & semitas tuas doce me: E in eo qđ ibi dictum ẽ penitꝰ eẽ
ista sensibilia fugienda. cauendum fuit ne putaremͣ illam
porfirui falsi philosophi tenere sententiam. qͣ dix̃ om̃e corpꝰ
ẽẽ fugiendum: Non aũt dixi ego om̃ia sensibilia. s ista
hoc ẽ corruptibilia. sed hoc potiꝰ dicendum fuit: Non aut
diti fint dubio infe illas obliuione obrutas eruunt
discendo. et quodammꝰ refodiunt: S hoc quoq im¬
prebo Credibiliꝰ ẽ enim prort̾ta utta refponert de qͥ¬
busdam disciplinis etiam impitos carum quando br̃

Expanded text:
uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. item quod dixi: ad sapientiae coniunctionem non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia sit praeter Christum, qui dixit: ego sum uia. uitanda ergo erat haec offensio aurium religiosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis uia, aliae autem uiae, de quibus et in Psalmo canimus: uias tuas, domine, notas fac mihi et semitas tuas doce me. in eo, quod ibi dictum est, pmitus ista sensibilia fugienda, cauendum fuit, ne putaremur illam Porfyri falsi philosophi tenere sententiam, qua dixit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego: omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; sed hoc potius dicendum fuit, non autediti sine dubio in se illas oblivione obrutas eruunt discendo et quodammodo refodiunt. Sed et hoc quoque improbo. Credibilius est enim propterea verum respondere de quibusdam disciplinis imperitos earum, quando bene
Abbreviated transcription (Latin):
ri enim pocest multosetiam ñ mundos. multa seire ue¬
ra: Neq enim definitum ẽ hic qui d sit uerum. qd nͥ
mundi scire ñ possint.& qͥd sit scire illud. quod ibi po¬
situm ẽ. ds ciuiꝰ regnum ẽ totus mundus. quem sensus
ignorat: Si ds intelligendus ẽ. addenda fuerant u̾ba
ut diceretur. quem mortalis corporis sensus ignorat: Si
aut mundus dictus ẽ quem sensus ignorat. ille recte in¬
telligitur qui futurusẽ celo nouo & terra noua: Sed
etiam hic addenda erant illa. ut diceretur mortalis eor¬
poris sensus. S: illo more adhuc loquebar. quo sensus
propͥc corporis appellatur: Nec assidue repetendum ẽ. qđ
& suꝑiꝰ inde iam dixi. s hoc recolendum. uͥcumq ista
locucione in meis litt̃s inuenitur. & ubi diri de patre
& filio qui gignit: ⁊ quem gignit unum ẽ. dicendum
fuit unum sunt. sic̃ aperte ipsa ueritas loquitur dicens
ego ⁊ pater unum sumus: Nec illud mͥ placet qđ in ista

Expanded text:
ri enim potest multos etiam non mundos multa scire ueri enim potest multos etiam non mundos multa scire uera; neque enim definitum est hic, quid sit uerum, quod nisi mundi scire non possint, et quid sit scire. illud, quod ibi positum est: detis, cuius regnum est totus mundus, quem sensus ignorat, si deus intellegendus est, addenda fuerant uerba, ut diceretur: quem mortalis corporis sensus ignorat. si autem mundus dictus est, quem sensus ignorat, ille recte intellegitur, qui futurus est caelo nouo et terra noua; sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur: mortalis corporis sensus. sed illo more adhuc loquebar, quo sensus proprie corporis appellatur, nec adsidue repetendum est, quod et superius inde iam dixi, sed hoc recolendum, ubicumque ista locutio in meis litteris inuenitur Et ubi dixi de patre et filio: qui gignit et quem gignit. unum est, dicendum fuit: unum sunt, sicut aperte ipsa ueritas loquitur dicens: ego et pater unum sumus. nec illud mihi placet, quod in ista
Abbreviated transcription (Latin):
audit uel legit. possit putare me credidisse nullos erro¬
res in phitagorica ẽẽ doctrina. cum sint plures idemq
capitales: Hoc opus sie incipit: De ordine rerum ⁊ enoui¬
duo uolumina seđm studium meũ. ⁊ amorem. ratione
indagande ueritatis. de his rebus qͣs marime scire cupi¬
ebam. me int̾rogans. mnq respondens tanqͣm duo eẽmus.
ratio. ⁊ego. cum solus ceẽm: Ande hoc opus soliloquia no¬
minaui. s imꝑfectũ remansit: Ita tam̃ ut in primo li¬
bro quereret᷑. et ut cumq appareret qualis eẽ debeat. qui
uult ꝑcipere sapientiam: Q.ue utiq n sensu corporis:
s mente ꝑcipitur: Et quadam ratiocinatione in libri
tine colligitur: ea que uere sunt. ẽe immortalia: In sedõ
autem de immortalitate anime diu res agitur. & non
peragitur: In his sane libris n approbo quod in oratiõe
dixi. ds qui nͥ mundos uerum scire uoluisti: Responde¬

Expanded text:
audit uel legit, possit putare me credidisse nullos erroaudit uel legit, possit putare me credidisse nullos errores in Pythagorica esse doctrina, cum sint plures idemque capitales. Hoc opus sic incipit: Dc ordine rerum, Zenobiduo uolumina secundum studium meum et amorem ratione indagandae ueritatis de his rebus, quas maxime scire cupiebam, me interrogans mihique respondens, tamquam duo essemus ratio et ego, cum solus essem. unde hoc opus Soliloquia nominaui; sed inperfectum remansit, ita tamen, ut in primo libro quaereretur et utcumque appareret, qualis esse debeat, qui uult percipere sapientiam, quae utique non sensu corporis, sed mente percipitur, et quadam ratiocinatione in libri fine colligitur ea, quae uere sunt, esse inmortalia; in secundo autem de inmortalitate animae diu res agitur et non peragitur. In his sane libris non approbo, quod in oratione dixi: deus, qui nisi mundos uerum scire noluisti. responde
Abbreviated transcription (Latin):
Mundum qͥppe ille intelligibilem nuncupauit ipsam ra¬
tionem sempit̾nam atq incõmutabilem qͥ fecit ds mundũ
qͣm qui ẽẽ negat. sequitur ut dicat. irrationabilit dm̃ fe¬
cisse qđ fecit. aut eum facet. uł anteqͣm faceret. nescisse
quid faceret. si apud eum ratio faciendi nerat: Si uero
erat siẽ erat. ipsam uidetur plato uocasse intelligibilem
mundum: Nec tam̃ isto nomine nos uteremur: si iam
satis essemus littis eccłiasticis eruditi: Nec illud in placet
qđ cum dixissem sũma oꝑa danda e. optimis morib. mor
addidi: Ds̃ enim nr̃ aliter nos eraudire ñ poterit. bene
aũt uiuentes facillime exaudiet: Sie enim dictum est
tanquam ds ñ eraudiet peccatores qđ quidam dixit in
euanglio. s ille qui nondum cognouerat rp̃m a quo
iam fuerat illuminatꝰ in corpore: Nec illud placet qd̃
phitagore philosopho tantum laudis dedi. ut qͥ hanc

Expanded text:
mundum quippe ille intellegibilem nuncupauit ipsam ramundum quippe ille intellegibilem nuncupauit ipsam rationem sempiternam atque incommutabilem, qua fecit deus mundum. quam qui esse negat, sequitur, ut dicat inrationabiliter deum fecisse quod fecit, aut, cum faceret uel antequam faceret, nescisse, quid faceret, si apud eum ratio faciendi non erat. si uero erat, sicut erat, ipsam uidetur Plato uocasse intellegibilem mundum. nec tamen isto nomine nos uteremur, si iam satis essemus litteris ecclesiasticis eruditi. Nec illud mihi placet, quod cum dixissem: summa opera danda est optimis moribus, mox addidi: deus enim noster aliter nos exaudire non poterit; bene autem uiuentes facillime exaudiet. sic enim dictum est, tamquam deus non exaudiat peccatores; quod quidem dixit in euangelio, sed ille, qui nondum cognouerat Christum, a quo iam fuerat inluminatus in corpore. nec illud placet, quod Pythagorae philosopho tantum laudis dedi, ut, qui hanc
Abbreviated transcription (Latin):
etiam qͥ sciunt eas sc̃ĩ non sunt. & qđ musas quasi aliquas
deas qͣmuis iocando commemoraui.& qd ammirationem
uitium ncupaui. & qđ philosophos nuera pietate p̃ditos
dixi uirtutis luce fulsisse. & quod duos mundos unum
sensibilẽ alterum intelligibilem. nex platonis uel ex pla¬
tonicor ꝑsona. s ex mea sie commendaii. tanqͣm hoc q̃
dominus significare uoluerit. qr ñ ait regnum meum ñ
ẽ de hoc mundo.s regnum meũ ñ e de hoc mundo. cum
possit & aliqͣ locutione dictum inueniri: & si alius ado¬
mino xp̃o significatus e mundus. ille congruentiꝰ possit
intelligi. in quo erit celum nouum ⁊ terra noua qn cõ¬
plebitur qd oramus dicentes. adueniat regnum tuum.
Nec plato quidem in hoc errauit. qr ẽẽ mundum intelli¬
gibilem dixit. si ñ uocabulum qđ eccłiastice consuetu¬
dini in re illa mnusitatum ẽ. s ipsam rẽ uelimꝰ attendere:

Expanded text:
etiam sciunt et sancti non sunt; et quod Musas quasi aliquas etiam sciunt et sancti non sunt; et quod Musas quasi aliquas deas quamuis iocando commemoraui; et quod admirationem uitium nuncupaui; et quod philosophos non uera pietate praeditos dixi uiitutis luce fulsisse; et quod duos mundos, unum sensibilem, alterum intellegibilem, non ex Platonis uel ex Platonicorum persona, sed ex mea sic commendaui, tamquam hoc etiam dominus significare uoluerit, quia non ait: regnum meum non est de mundo, sed: regnum meum non est de hoc mundo, cum possit et aliqua locutione dictum inueniri et, si alius a domino Christo significatus est mundus, ille congruentius possit intellegi, in quo erit caelum nouum et terra noua, quando conplebitur quod oramus dicentes: adueniat regnum tuum. nec Plato quidem in hoc errauit, quia esse mundum intellegibilem dixit, si non uocabulum, quod ecclesiasticae consuetudini in re illa inusitatum est, sed ipsam rem uelimus adtendere.
Abbreviated transcription (Latin):
le atq immiortale sp̃ui suo sine molestia. iel relucta¬
tione subdetur: Sane istum librum in nr̃o eodice in¬
terruptum repperi. ⁊ ñ parum minus hr̃e. et sic afrĩb
qͥbusdam descriptus ẽ. nec adhuc apud aliquem inte¬
grum inueneram ex quo em̃darem. qñ hec retract᷑aui:
Hic liber sic incipit: Si ad philosophiȩ portum:¬
duos etiam libros de ordine scripsi. in quib questio mag¬
na uersatur. utrum om̃ia bona ⁊ mala diuine ꝓuiden¬
tie ordo contineat: S cum re uiderem ad intelligendũ
difficilem. satis egre ad eorii ꝑfec̾tionem cum quib age¬
bam disputando posse ꝑduei. de ordine studendi loqui
malui cũ qͦ a corꝑalib ad incorꝑalia potest profiei:
Uerum et in his libris displicet mͥ sepe interpositum
fortune uocabulum. & quod ñ addebam corporis qñ
sensus corporis nominaui. & qđ multum tribui liberali¬
bus disciplinis. quas multi scĩ multum nesciunt. qͥdam

Expanded text:
le atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctale atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctatione subdetur. sane istum librum in nostro codice interruptum repperi et non parum minus habere, et sic a fratribus quibusdam descriptus est, nec adhuc apud aliquem integrum inueneram, ex quo emendarem, quando haec retractaui. Hic liber sic incipit: Si ad philosophiae portumduos etiam libros de ordine scripsi, in quibus quaestio magna uersatur, utrum omnia bona et mala diuinae prouidentiae ordo contineat. sed cum rem uiderem ad intellegendum difficilem satis aegre ad eorum perceptionem, cum quibus agebam, disputando posse perduci, de ordine studendi loqui malui, cum a corporalibus ad incorporalia potest profici. Verum et his libris displicet mihi saepe interpositum fortunae uocabulum; et quod non addebam: corporis, quando sensus corporis nominaui; et quod multum tribui liberalibus disciplinis, quas multi sancti multum nesciunt, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
menta certissima ratione refutaui. q̃miis iocando dic¬
tum sit. & magis yronia dicebatur. ñ debuit tam̃ dici:
Noc opus sic incipit: Outmnam romaniane hominẽ s.
pꝰ ubros de ac bademicis s in ter illos ut scriberem
contigit: E r occasione quippe ortus ẽ diei natalis mei
& tridui disputatione completus sic̃ satis ipse indicat:
In quo libro constitit int̾ nos qui simul querebamus
non ẽẽ beatam uitam nͥ ꝑfectam cognitionem dei:
Displicet autem illie quod mallio theodoro adquem
librum ipsum scͥpsi. q̃muis docto & xp̃iano uiro plꝰ
tribui qͣm deberem. & quod fortunam etiam illie se¬
pe nominaui. et qđ tempore uite huiꝰ in solo animo
sapientis diri habitare beatam uita. quomlibet se ha¬
beat corpus eiꝰ cum ꝑfectam cognitionẽ di. hoc ẽ qua
homini maior ẽẽ non possit. in fucura uita spet apls
Que sola beata uita dicenda ẽ. uͥ ⁊ corpus incorruptibi¬

Expanded text:
menta certissima ratione refutaui, quamuis iocando dicmenta certissima ratione refutaui, quamuis iocando dictum sit et magis ironia dicebatur, non debuit tamen dici. Hoc opus sic incipit: 0 utinam, Romaniane, hominem silibros de Academicis, sed inter illos ut scriberem contigit.. ex occasione quippe ortus est diei natalis mei et tridui disputatione conpletus, sicut satis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaerebamus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet autem illic, quod Mallio Theodoro, ad quem librum ipsum scripsi, quamuis docto et Christiano uiro, plus tribui quam deberem, et quod fortunam etiam illic saepe nominaui, et quod tempore uitae huius in solo animo sapientis dixi habitare beatam uitam, quomodolibet se habeat corpus eius, cum perfectam cognitionem dei, hoc est, qua homini maior esse non possit, in futura uita speret apostolus, quae sola beata uita dicenda est, ubi et corpus incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
diri de achademieis quia nouerant uerum euiꝰ simile
appellabant ueri simile. idq ipsum ueri simile appella¬
ui falsum qđ aꝑpbabant duas ob eausas non recte dic¬
tum ẽ. uel quod falsum eẽt quod aliqͦ mͦ eẽt simile ali¬
cuiꝰ ueri. quia in genere suo & hoc uerum ẽ. uel qđ
aꝓpbabant ista falsa que uocabant ueri similia cum
illi niehil approbarent. ⁊ affirmarent nichil approbare
sapientem: S quia hoc ipsum ueri simile. etiam pro¬
babile nuncupabant hinc factum ẽ ut hoc de illis
dicerem: Laus quoq ipsa qua platonem uel platoni¬
cos scu achademicos philosophos tantum ertuli qͦntũ
impios ipsos homines ñ oportuit. non immerito inͥ
displicuit p̃sertim contra quorũ errores magnos defen¬
denda ẽ xp̃iana doctrina: Illud etiam quod in com¬
patione argum̃torum cyceronis quib in libris suis
achademicis usus ẽ meas nugas ẽẽ dixi quib illa argu¬

Expanded text:
dixi de Academicis, quia nouerant uerum, cuius simile dixi de Academicis, quia nouerant uerum, cuius simile appellabant uerisimile, idque ipsum ueri- 15 simile appellaui falsum, quod adprobabant, duas ob causas non recte dictum est, uel quod falsum esset, quod aliquo modo esset simile alicuius ueri, quia in genere suo et hoc uerum est, uel quod adprobabant ista falsa, quae uocabant uerisimilia, cum illi nihil adprobarent et adfirmarent nihil adprobare sapientem. sed quia hoc ipsum uerisimile etiam probabile nuncupabant, hinc factum est, ut de illis dicerem. laus quoque ipsa, qua Platonem uel Platonicos seu Academicos philosophos tantum extuli. quantum inpios homines non oportuit, non inmerito mihi displicuit. praesertim contra quorum errores magnos defendenda est Christiana doctrina. illud etiam, quod in conparatione argumentorum Ciceronis, quibus in libris suis Academicis usus est, meas nugas esse dixi, quibus illa argu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m possideimus ẽ celo: ipsi terra & celum sumus:
& in libro ȩccłiastes scriptum ẽ: Sp̃s reũtatur
ad dm̃. qui dedit illum: Qđ utiq sic intelligendum ẽ.
ut ñ resistat᷑ apło dicenti: Nondum natos nichil egisse
bomi aut mali: Sine controu̾sia gͦ quedam originalis
regio beatitudinis animi. ds ipse ẽ: Qͥ eum ñ qdem de
se ipso genuit. s de nulla re alia condidit. sic̃ condidit
corpꝰ e terra: Nam quod attinet ad eiꝰ originem. qua fit
ut sit incorpore. utrum de illo uno sit qui primũ ere¬
atus ẽ quando factus ẽ homo in animã uiuam. an simi¬
lit fiant singulis singuli. nec tune sciebam. nee adhuc
scio: In libro tertio: Siquid mͥ uideat᷑ queris inquam.
inmente arbitror ẽẽ sũmum hominis sũmũ bonum.
ueriꝰ dixissem in deo: Ipso enim mens fruitur. ut beata
sit. tanq̃m bono sumo suo: Aec illud mn plaeet quod oi¬
xi. Liquet de ierare ꝑ omne diuinum: Item quod

Expanded text:
spiritum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus. spiritum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus. et in libro Ecclesiastae scriptum. est:_ spiritus reuertatur ad deum, qui dedit illum quod utique sic ,.. intellegendum est, ut non resistatur apostolo dicenti nondum natos nihil egisse boni aut mali. sine controuersia ergo quaedam originalis regio beatitudinis animi deus ipse est, qui eum non quidem de se ipso genuit, sed de nulla re alia condidit, sicut condidit corpus e terra. nam quod adtinet ad eius originem, qua fit, ut sit in corpore, utrum de illo uno sit, qui primum creatus est, quando factus est homo in animam uiuam, an similiter fiant singulis singuli, nec tunc sciebam nec adhuc scio. In libro tertio: si quid mihi uideatur quaeris, inquam, in mente arbitror esse summum hominis bonum. uerius dixissem: in deo; ipso enim mens fruitur, ut beata sit, tamquam bono summo suo. nec illud mihi placet, quod dixi: liquet dcierare per omne diuinum. item quod
Abbreviated transcription (Latin):
putatoris q̃miuis abhominatio inde sit dicta. que in
diuinis libris assidue repperitur: In scđo audem libro
prorsus inepta ẽ & insulsa. illa quasi fabula de filoca¬
lia. ⁊ de philosophia. quod sunt germane. & eodem pa¬
rente procreate: Aut enim filocalia que dicitur ñ ni¬
si innugis ẽ. ꝙ obhoc philosophiȩ ĩ nulla radione ger¬
mana. aut si propt̾ea ẽ hoc nom̃ honorandum quia la¬
reb corporalib atq sũmis filocalia que philosophia.
neq ullomͦ sunt quasi sorores duc: Alio loco de aĩmo
cum agẽm diri securior rediturus incelum. iturus au¬
tem qͣm rediturꝰ dixissem securiꝰ. propt̃ eos qͥ putant
animos humanos pro meritis peccatorum suorum de ce¬
lo lapsos seu deictos. in corpora ista detrudi: S hoe ego
proptea ñ dubitaui dicere. quia ita dixi in celum tanꝗͣ
dicem ad dm̃ qui eiꝰ est auctor ⁊ conditor. sicut beatus
cyprianus ñ euctatus ẽ dicere: Nam cum corpꝰ e terra.

Expanded text:
putatoris, quamuis abominatio inde sit dicta, quae in putatoris, quamuis abominatio inde sit dicta, quae in diuinis libris adsidue reperitur. In secundo autem libro prorsus inepta est et insulsa illa quasi fabula de philocalia et philosophia, quod sunt germanae et eodem parente procreatae. aut enim philocalia quae dicitur non nisi in nugis est et ob hoc philosophiae nulla ratione germana aut, si propterea est hoc nomen honorandum, quia larebus incorporalibus atque summis philocalia, quae philosophia, neque ullo modo sunt quasi sorores duae. alio loco, de animo cum agerem, dixi: securior rediturus in caelum. iturus autem quam rediturus dixissem securius propter eos, qui putant animos humanos pro meritis peccatorum suorum de caelo . lapsos seu deiectos in corpora ista detrudi. sed ego propterea non dubitaui dicere, quia ita dixi in caelum, tamquam dicerem ad deum, qui eius est auctor et conditor, sicut beatus Cyprianus non cunctatus est dicere: nam cum corpus e terra,
Abbreviated transcription (Latin):
dubitauit nicħ eẽ aliud hõis optimũ. ꝗͣ cãpartẽ ai cui
dominanti obtemꝑare conuenit cet̃a que in homine st̃.
Hec autem ne aliam postules definitionem. mens aut ra¬
tio dici potest: Hoc quidem uerum ẽ: Nlam quantum
attinet ad hominis naturam. nichil ẽ in eo meliꝰ quam
mens& ratio: S non seđm ipsam debet uiuere qͥ bea¬
te uult uiuere: Alioquin scđm hominem uiuit cũ
scđm dm̃ uiuendum sit. ut possit ad beatitudinem ꝑ¬
uenire: Propter quam consequendam ñse ipsa debet
eẽ conten ta. s deo mens nr̃a subdenda ẽ: Item respon¬
densei cum quo disputabat᷑. hic plane inquã ñerras.
Quominus tͥ omen sit ad reliqua libent̃ optauerim:
Hoc licet non serio s ioco dictum sit. nollem tam̃ eo
uerbo ut: Omen quippe me legisse ñ recolo. siue in sa¬
eris litt̃is nr̃is. siue insermone euiꝰquam eccłiastici dis¬

Expanded text:
dubitauerit nihil esse aliud hominis optimum quam eam partem animi, cui dubitauerit nihil esse aliud hominis optimum quam eam partem animi, cui dominanti obtemperare conuenit cetera, quaeque in homine sunt? haec autem, ne aliam postules definitionem, mens aut ratio dici potest. hoc quidem uerum est — nam quantum adtinet ad hominis naturam, nihil est in eo melius quam mens et ratio — sed non secundum ipsam debet uiuere, qui beate uult uiuere. alioquin secundum hominem uiuit, cum secundum deum uiuendum sit, ut possit ad beatitudinem peruenire, propter quam consequendam non se ipsa debet esse contenta, sed deo mens nostra subdenda est. item respondens ei, cum quo disputabatur: hic plane, inquam, non erras; quod ut tibi omen sit ad reliqua, libenter optauerim. hoc licet non serio, sed ioco dictum sit, nollem tamen eo uerbo uti. omen quippe me legisse non recolo siue in sacris litteris nostris siue in sermone cuiusquam ecclesiastici dis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sic sensus posset ẽẽ integer. aut̃ satis erat dicere
pro meritis nr̃is sicut uerum ẽ ex adam tracta mise¬
ria necaddere siue pro necessitate naturȩ. quandoqͥdẽ
naturȩ nĩȩ dura necessitas merito precedentis iniquita
tis erorta ẽ: Itemq illic quod dixi nichil om̃ino colen¬
dum eẽ. totumq abiciendum quieqͥd mortalib ocłis
cernitur. quicqͥd ullus sensus attingit addenda erarł
uerba ut diceretur: quieqͥd mortalis corporis ullus
sensus attingit: Est enim sensus & mentis: S eorum
more tunc loquebar. qui sensum non nͥ corporis dict̃.
& sensibilia. ñ nisi corꝑalia: Itaq uͥcũq siclocutus sũ
parum ẽ ambiguitas euitata. nͥ apud eos quorum con¬
suetudo ẽ locutionis huiꝰ ltem dixi quid censeas ali¬
ud ẽẽ beate. uiuere. nͥ scdm id quod in homine optimũ:
uiu̾e : Et qͥddix̃im ĩhoĩe ẽẽ optimũ paulopꝰcxplicans. qͥs ĩq̃

Expanded text:
etiam sic sensus posset esse integer, aut satis erat dicere: etiam sic sensus posset esse integer, aut satis erat dicere: pro meritis nostris, sicut uerum est ex Adam tracta miseria, nec addere: siue pro necessitate naturae, quandoquidem naturae nostrae dura nectis exorta est. Itemque illic quod dixi, Nihil omnino colendum esse, totumque abjiciendum quidquid mortalibus oculis cernitur, quidquid ullus sensus attingit ; addenda erant verba, ut diceretur quidquid mortalis corporis ullus sensus attingit: est enim sensus et mentis. Sed eorum more tunc loquebar, qui sensum non nisi corporis dicunt, et sensibilia non nisi corporalia. itaque ubicumque sic locutus sum, parum est ambiguitas euitata nisi apud eos, quorum consuetudo est locutionis huius. item dixi: quid censes aliud esse beate uiuere nisi secundum id, quod in homine optimum est, uiuere? et quid dixerim in homine esse optimum, paulo post explicans: quis, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomine intelligi. s fortuitum ierum euentũ. uel
in corporis nr̃i uel in ext̃nis bonis ac malis: Unde et
illa uerba sunt. que nulla religio dicere ꝓbibet: Forte.
forsan. forsitan. fortasse. fortuito: Qđ tam̃ totum ad diui¬
nam reuocandum ẽ ꝓuidentiam: Noc etiam ibi non
tacui dicens. & enim fortasse. quȩ uulgo fortuna nomi¬
natur occulto quodam ordine regit᷑: Nichilq aliud ĩ reb
fortunam uocamus. nͥ cuiꝰ ratio & causa secreta est:
Diri qͥdem hoc: Nerũtamen penitet me sie illic nominaᷤ¬
se fortunam. cum uideam homines habere in pessi¬
ma consuetudine. uͥ dici debet hoc ds uoluit. dicere
hoc uoluit fortuna: Quod autem qͦdam loco dixi
ita comꝑatum ẽ siue pro meritis nr̃is. siue pro necessi¬
tate nature. ut diuinum animum mortalib inhe¬
rentem. nequaquam philosophie portus accipiet. et
cet̾a. aut nichil horum duorum dicendum fuit. qr

Expanded text:
hoc nomine intellegi, sed fortuitum rerum euentum uel hoc nomine intellegi, sed fortuitum rerum euentum uel in corporis nostri uel in externis bonis aut malis. unde et illa uerba sunt, quae nulla religio dicere prohibet: forte, forsan, forsitan, for-tasse, fortuito, quod tamen totum ad diuinam reuocandum est prouidentiam. hoc etiam ibi non tacui dicens: etenim fortasse, quae uulgo fortuna nominatur, occulto quodam ordine regitur, nihilque aliud in rebus casum uocamus, nisi cuius ratio et causa secreta est. dixi quidem hoc, uerum tamen paenitet me sic illic nominasse fortunam, cum uideam homines habere in pessima consuetudine. ubi dici debet: hoc deus uoluit, dicere: hoc uoluit fortuna. quod autem quodam loco dixi: ita conparatum est siue pro meritis nostris siue pro necessitate naturae, ut diuinum animum mortalibus inhaerentem nequaquam philosoph\'ae portus accipiat et cetera, aut nihil horum duorum dicendum fuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lecturi sunt. non me imitentur errantem. s in me¬
lius proficientem: Inueniet enim fortasse quomͦ
scͥbendo ꝓfecerim. quisqͥs opuscula mea ordine quo
scͥpta sunt legerit: Quod ut possit. hoc oꝑe qͣntum
potero curabo. ut eundem ordinem nouerit: .i. De ach
cupiditatib huiꝰ seculi. uel que adipisei uolebam.
& me ad xp̃iane uite ocium contulissem. nondum
baptizatus contra academicos. uel de achademicis pͥ¬
mum seripsi. ut argum̃ta eorum quȩ multis ingerunt
ueri inueniendi desꝑationem. & ꝓhibent cuiquã res
assentiri.⁊ om̃ino aliquid tanquam manifestum cer¬
tumq sit approbare sapientem. cum eis om̃ĩa uideant᷑
obscura & incerta. ab animo meo quia & me moue¬
bant. quantis possim rationib ammouerem: Quod
miserantt atq adiuuante domino factum ẽ: Sed in
eisdem tribus libris meis ñ michi placet totiẽs me appel¬
lasse fortunam. q̃muis non aliquam: deam uoluerim

Expanded text:
lecturi sunt, non me imitentur errantem, sed in melecturi sunt, non me imitentur errantem, sed in melius proficientem. inueniet enim fortasse, quomodo scribendo profecerim, quisquis opuscula mea ordine, quo scripta sunt, legerit. quod ut possit, hoc opere, quantum potero, curabo, ut eundem. ordinem nouerit. LIBER PRIMVcupiditatibus huius mundi uel quae adipisci uolebam et me ad Christianae uitae otium contulissem, nondum baptizatus contra Academicos uel de Academicis primum scripsi, ut argumenta eorum, quae multis ingerunt ueri inueniendi desperationem et prohibent cuiquam rei adsentiri et omnino aliquid, tamquam manifestum certumque sit, adprobare sapientem, cum omnia eis uideantur obscura et incerta, ab animo meo, quia me mouebant, quantis possem rationibus amouerem. quod miserante atque adiuuante domino factum est. Sed in eisdem tribus libris meis non mihi placet totiens me appellare fortunam, quamuis non aliquam deam uoluerim
Abbreviated transcription (Latin):
ad loquendum: Restat igit᷑ ut me ipsum iudicẽ
sub magistio uno. cuius offensionib meis iudici¬
um euadere cupio: Magistros autem plures tune
fieri existimo. cum diuersa atq int̃ se aduersa sen¬
tiunt: Cum uͦ id ipsum dicunt om̃s & uerum
dicunt. ⁊ ab unius ueri magistri magist̾io non
recedunt. offendunt autem ñ eum illiꝰ multa¬
dicunt. s cum addunt sua: Sic quippe incidt̃.
ex multiloquio etiam in falsiloquium: Seribe
autem ista mͥ placuit. ut hec emittam in manus
hominum. aquib ea que iam edidi reuocare em̃
danda ñ possum: Nec illa sane pret̾eo que cathe¬
cuminus iam licet relicta spe quam t̃renam gere¬
bam. s adhuc scłarium litt̾̃arum inflatus consue¬
tudine scripsi. quia & ipsa erierunt in noticiam
descͥbentium atq legentium. et legunt᷑ utiliter.
si nonnullis ignoscatur. uel si ñ ignoseatur. non
tam̃ inhereatur erratis: Quapropt̃ quicumq ista

Expanded text:
ad loquendum. restat igitur, ut me ipse iudicem ad loquendum. restat igitur, ut me ipse iudicem sub magistro uno, cuius de offensionibus meis iudicium euadere cupio. magistros autem plures tunc fieri existimo, cum diuersa atque inter se aduersa sentiunt. cum uero ipsum dicunt omnes et uerum dicunt, ab unius ueri magistri magisterio non recedunt. offendunt autem, non cum illius multadicunt, sed cum addunt sua. sic quippe incidunt ex multiloquio etiam in falsiloquium. Scribere autem mihi ista placuit. ut haec emittam in manus hominum, a quibus ea, quae iam edidi, reuocare et emendare non possum. nec illa sane praetereo, quae catechumenus iam, licet relicta spe, quam terrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt in notitiam describentium atque legentium et leguntur utiliter, si nonnullis ignoscatur uel, si non ignoscatur, non tamen inhaereatur erratis. quapropter quicumque ista