comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultum dei ꝑuenit. quod sit temporib xp̃ianis: in quib gentes conu̾¬
se sunt. Hii sunt iusti et recti: quos decet laudatio. Quasi. Consiliũ
dñi inet̃num manet. et hoc est consilium dei. quod beata gens et ce
tera: id est quod solum illum beatificat. qui ei obedit. Uel ita conti¬
nua. Et quia consilium dñi est inet̃num. ergo hȩc sola geus de om̃ib
gentib est beata. cuius dñs est deus eius: id est quȩ sibi dnĩ non cle¬
git. nisi dm̃ suum de quo uiuit. quem colit. et ita deus est eius posses¬
sio. et hereditas. Neq hoc est a se. sed a deo est. electa: ut et ipsa sit di he¬
reditas. et inde beata. Unde subdit. Et beatus est popłs quem ele¬
git dñs sibi in hereditatem: quem colit. ut possidendo eam nonsinat
ẽẽ incultam. et miserani. Ecce possidet gens dm̃. et eadẽ possidet᷑ ab eo
et ita deus est possessor et possessio. Possessio. quia ex eo uuimus. tan¬
quã de pane nr̃o. Possessor. quia excolit nos. ut terram suam et

Expanded text:
cultum Dei pervenit, quod fit temporibus Christianis, in quibus gentes conversae sunt. Hi sunt justi et recti, quos decet laudatio. Quasi dicat: Consilium Domini in aeternum manet, hoc est consilium Dei, quod beata est gens, etc., id est quod solum illud beatificat, qui ei obedit. Vel ita continua: et quia consilium Domini est in aeternum, ergo haec sola gens de omnibus gentibus est beata, cujus Dominus est Deus ejus, Aug. id est quae sibi dominum non elegit, nisi Deum suum, de quo vivit, quem colit. Et ita Deus est ejus possessio et haereditas, neque, hoc est a se, sed a Deo est electa, ut ipsa sit Dei haereditas, et inde beata. Unde subdit: et beatus est populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi, quam colit, ut possidendo eam, non sinat esse incultam et miseram. Ecce egens possidet Deum, et eadem possidetur ab eo; et ita Deus est possessor, et possessio: possessio, quia ex eo vivimus tanquam de pane nostro: possessor, quia excolit nos, ut terram suam, et
Abbreviated transcription (Latin):
bit eum. ii est irrisibilem uidet: et uidere suos facit. Sicut ergo deus.
sic et nos uidentes malos ꝑituros. irrideamus etiam p̃sentes. Gr̃andis ẽ¬
det: scilicet quod ueniat. uide et tu hoc cum deo. dies eius. quo recribuat᷑
ei. Semꝑ enim undicatur in impiũ: aut hic aut in futuro. Si se conu̾¬
tit. uindicatur in eum hic: ut in paulo qui diuina uoce ꝓstratus
dit. Et hoc est Intenderunt arcum suũ: id est dolos. Ecce occulta im¬
pugnatio: que fit ꝑinsidias. Postea reddit singulis singula. Quasi
sufficit: et inopẽ. qͥ nec habet opẽ ab alio. Gladium euaginauerũt.
pore. se occidant in mente. id est ianima. Quod non nocet scĩs. s po¬
tius dolus eorũ fit manis: ut in sequenti dicitur. G ladius eorũ
uero intus: et itainsaniunt. quasi quis ꝑ corpus suum mittat gla¬
dium. ut cedat tunicam alterius. Et arcus eorum confringatur. id
est insidiȩ frustrentur: ne noceant iusto. qui et si spolietur: dicat. ¶e

Expanded text:
t. id est irrisibilem videt, et videre suos facit. Sicut ergo Deus, sicut et nos videntes malos perituros irrideamus, Cassiod. et praesentes grandis det, quod veniat, vide et tu hoc cum Deo, dies ejus quo retribuetur ei. Semper enim vindicatur in impium, aut hic aut in futuro, si se convertit, vindicatur in eum hic, ut in Paulo, qui divina voce prostratus dit. Et hoc est, intenderunt arcum suum, Aug. id est, dolos. Ecce occulta impugnatio, quae sit per insidias: postea reddit singula singulis. Quasi sufficit, et inopem qui nec habet spem ab alio. Gladium evaginaverunt pore, se occiderat in mente. quod non nocet sanctis, sed potius dolus eorum fit inanis, ut in sequenti dicitur. Gladius eorum ra: sibi vero intus, et ita insaniunt, quasi cum per corpus suum mittat gladium, ut cedat tunicam alterius. Et arcus eorum confringatur, id est insidiae frustrentur, ne noceant justo, qui et si spolietur dicat: VE
Abbreviated transcription (Latin):
tu quicũq es: Declina a malo. et fac bonum: id est necui noceas. s¬
ei bene fac. Prius dicit declina a malo. postea fac bonum: quia malus
repente non potest bona apptere. Nemo enim repente fit pulcher.
Et ne putes te ꝑdidisse. potius ꝑ hoc uiues. Et hoc est. In habita
terram uiuentium. in seculum seculi. Ecce meres. Neelma a malo et fac¬
qui discernunt inter bonos et malos. Et non derelinquet scõs suos qͥ a
in ec̃num conseruabuntur. et si hic moriunt᷑. Pcontͣ. Iniusti pument᷑¬
ccum: quia siue fructu beatitudinis erunt. Uel semen impioꝵ ꝑibit:

Expanded text:
 saeculi. » Declina a malo et fac bonum, Aug. id est, ne cui noceas, sed benefac. Prius dicit, declina a malo; postea, fac bonum, quia malus repente non potest bona appetere. Cassiod. Nemo enim repente fit pulcher. Neque putes te perdidisse, potius per hoc vives. Et hoc est inhabita terram viventium, qui discernunt bonum a malo. Et non derelinquet sanctos suos, quia in aeternum conservabuntur, et si hic morientur. Contra VERS. ctum, quia sine fructu beatitudinis erunt. Vel, semen impiorum peri
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam restant tribulationes. Sed ex om̃ib dicit iste sc̃s. eripuit me
id est in futuro eupiet. cum mortale hoc induerit immortalitatẽ. Ido
dicit ex om̃ib uniuersaliter: quia non possuntt dici parciculatĩ. ul est
singillatĩ. quanta impetrauit. id est de quantis eripi impetrauit. qͥ
non aliud quam dm̃ quesiu̾it. Accedite. Scda pars. Premissis lau¬
dib. iam particulatim de nouo uultu admonet sc̃os. quos ad cõmumo¬

Expanded text:
scientiam restant tribulationes; sed ex omnibus, dicit iste sanctus, eripuit me, scientiam restant tribulationes; sed ex omnibus, dicit iste sanctus, eripuit me, id est futuro eripiet, cum mortale hoc induerit immortalitatedici ex omnibus universaliter, quia non possunt dici particulariter, id est singillatim, quanta impetravit, id est de quantis eripi impetraverit, qui non aliud quam Deum quaesivit. PARS. II. VERS. dibus jam particulatim de novo vultu admonet sanctos, Alcu
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris sacrificii fiebat. quando carnales ꝓ carnalib seruiebant. Nota
quod hunc uersiculum cantat ȩccłia in sexta. qua hora passus est xp̃c
culpa sunt: et ita laus ilei semꝑ est ineo. Sed quia hoc nequit nisi hu¬
nilis. humilitatem cõmendans subdit. Et anima mea laudabitur his.
uult laudari. non est mansuetus. S suꝑb. Uel de futuro potest hoc¬
accipi. Quasi. B̾ enedicam. Unde in futuro. In dño laudabitur aĩa
mansuetus est: iascitur. Audiant dico. et non tristentur de hac muta
uult sola facere quod multis ꝓficit: ideo uocat abios dicens. Et ouos
ficate dũm. Magnificate dico. mecum. non enim arta res est. omnibs
ipse sufficit. Et exaltemus nomen eius om̃s inid ipsum. id est inunũ:
tia non aurũ. non aliud sed dñn ipsum: et exaudiuit me. ꝑ quod pa¬
tet. quod qui non auditur. ipsum non quesiit. Et ex om̃ib cribu¬
lationib meis. Hoc id eo dicit. quia post mundũ cor. et mundam con¬

Expanded text:
eteris sacrificii fiebat, quando carnales pro carnalibus serviebant. Nota quod hunc versiculum cantat Ecclesia in sexta, qua hora passus est Chrisculpa sunt; et ita laus Dei semper in eo est. Sed quia hoc nequit nisi humilis humilitatem commendans, subdit: et VERS. Qui in Domino non vult laudari, non est mansuetus, sed superbus. Vel de futuro potest accipi, quasi dicat: benedicam, unde in futuro, in Domino laudabitur anima nanlis gratia non vult sola facere quod multis proficit: ideo vocat alios, dicens: Et, o vos it. Magnificate dico mecum, non enim arcta res est, omnibus ipse sufficit, et exaltemus omnes nomen ejus in idipsum, id est in unum,tia, non aurum, non aliud, sed Dominum ipsum, et exaudivit me, per quod patet quod qui non auditur, ipsum non quaesivit, et ex omnibus tribulationibus meis: hoc ideo dicit, quod post mundum cor, et mundam con
Abbreviated transcription (Latin):
iuitum. id est xp̃m qui iustificat ꝑ quẽ qui non reconciliatur ꝑte.
Iui enim delinquunt: id est deum derelinquunt odiendo bonum. Et
eest contra illud quod supra aixit de bonis: scilicet custodit dñs om̃ia os¬
sed redimet dñs prȩcio mortis animas. non libeictoꝵ. id est eorũ qui de
seruis dei faca sunt liberi sui:s seruorũ suorum. id est sibi obedientiũ.
Et om̃s qui sꝑant in eo. quãius sine peccato non sint: tamen non delin¬
quent. id est non peccabunt ad mortem. Iste enim modus humanȩ iu
stitiȩ. ut uita mortalis quantũlibet ꝓficiens. quia sine peccato ẽẽ non
potest. in hoc non delinquat id est per hoc mortale delictum caueat:
dum id est quia sꝑat in eo. in quo est remissio peccatorum:¬

Expanded text:
stum, qui justificat, per quem qui non reconciliatur, perit; illi enim delinquent, id est Dominum derelinquent, odiendo bonum, et est contra illud quod supra dixit de bonis, scilicet custodit Dominus omnia ossed redimet Dominus pretio mortis animas, non libertorum, id est eorum qui de servis Dei facti sunt liberi sui, sed servorum suorum sibi obedientium, et omnes qui sperant in eo, quamvis sine peccato non sint, tamen non delinquent, Rem. id est non peccabunt ad mortem. Iste est enim modus justitiae humanae, ut vita mortalis quantumlibet proficiens, quia sine peccato esse non potest, in hoc non delinquat id est per hoc mortale delictum caveat, dum, id est quia sperat in eo in quo est remissio peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
bilis intelligitur xp̃c: qui uincendo diabolum est manu fortis.
uitam etnam ꝓmittendo. est uisu desiderabilis. Quid enim fortius
et martyres non uidentes uoluerunt mori: ut ad illum uidendũ
mererentur ꝑuenire. Ipse ergo deside rabilis uere est dum uitam
ꝓmittit: quod in hoc psalmo agitur. Hic enim xp̃e inuocat deũ.
contra tribulatiões capitis et corporis: et ꝑtribulationes om̃ib
uitam ꝓmittit. Et est sensus. Psalmus iste dirigens nos in finẽ.¬

Expanded text:
 intelligitur Christus, qui vincendo diabolum est manu fortis: vitam aeternam promittendo, est visu desiderabilis. Quid enim fortius et martyres non videntes voluerunt mori, ut ad illum videndum mererentur pervenire? Ipse ergo vere desiderabilis est, dum vitam promittit, quod in hoc psalmo agitur. Hic enim Christus invocat Deum contra tribulatores capitis et corporis, et per tribulationes omnibus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibili uel uisibili ꝓuocatus uel lesus. malum non reddit. uel ma¬
lo non consentit: a malo declinauit. et palmam ꝓmeruit. Uel ita di¬
uerte a malo. id est destrue uitia uite: et fac bonum. id est edifica uir¬
tutes. et sic inquire pacem: id est desidera ut pax sit spũi tuo. cũ car¬
ne. Ideo autẽ dicit inquire. quia hic nunquã est uisto plena pax cũ cor¬
pore suo. sed semꝑ pugna est cum uitus: uleo precipit pacem semper
queri. et si hic habere non possit. Unde subdit. et ꝑsequere eam. fa¬
gientem: il est ꝑseuera inquirendo. Aliter eium in futuro non capie¬
ctur. Uel inquire pacem: id est dm̃ ipsum. qui est pax ña. Et qui a
hic non habebis: ꝑquere eam in celum quo precessit. Oculi do¬

Expanded text:
invisibili vel visibili provocatus vel laesus malum non reddit, vel mainvisibili vel visibili provocatus vel laesus malum non reddit, vel malo non consentit, a malo declinavit, et palmam promeruit. Vel ita: Diverte a malo, Hier. id est destrue vitia in te; et fac bonum, id est aedifica virtutes; et sic inquire pacem, Cassiod. id est desidera, ut pax sit spiritui tuo cum carne. Ideo autem dicit inquire, quia hic nunquam est justo plena pax cum corpore suo, sed semper pugna est cum vitiis. Ideo praecipit hic pacem semper inquiri, etsi hic plene haberi non possit. Unde subdit: Et persequere eam fugientem, id est persevera inquirendo. Aliter enim in futuro non capietur. Vel, inquire pacem, Aug. id est Deum ipsum, qui est pax nostra. Et quia hic non habebis, persequere eam, in coelum quo praecessit. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
uelut si aliquẽ iustum quereres. sed non in patria ubi habitaret. dicere¬
tur tibi. bonum uirum et magnum queris. sed noli querere Ine: ubi ñ
inuenies tum. Queramus et nos uitam:s non hic. Et quasi aliquis
hoc modo time: scilicet ꝓhibe linguam tuam. de qua salomon ait in
ꝓuerbiis. mors et uita inmanib linguę. a malo om̃i. nemala loquaris
aꝑte. et ꝓhibe labia tua neloquantur dolum: id est ne bona dolose
quia cum loqui uolumus. ante cõmouemus liuguam. et mor labia lii
facies bonum. nisi nudum uestieris: et ꝑegrinum in domo tua susceꝑis.
Nuo ergo bona sunt: iliuerte a malo et fac bonum. Illud uitat culpam:
hoc meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi modus:
quo tantum pena uitatur: et est quidam quo etiam uita ad quiritur.
Si enim quis nulla occasione ꝓuocatus ad malum. a malo oꝑe declinat
uitauit utiq penam. quã nicurrisset si illud amisisset. Si uͦ ab iimico

Expanded text:
Velut si aliquem justum quaereres, sed non in patria ubi habitaret, dicereVelut si aliquem justum quaereres, sed non in patria ubi habitaret, diceretur tibi: Bonum virum et magnum quaeris, sed noli quaerere hic, ubi non invenies eum; ita quaeramus et nos vitam, sed non hic. Et quasi dicat hoc modo time, scilicet prohibe linquam tuam, de qua Salomon ait in Proverbiis: Mors et vita in manibus linguae , amalo omni, Hier. ne mala loquaris aperte prohibe labia tua ne loquantur dolum, id est ne bona dolose quoniam, cum loqui volumus, ante commovemus labia, facies bonum, nisi nudum vestieris, et peregrinum in domo tua susceperis. Cassiod. Duo ergo bona sunt, diverte a malo et fac bonum. Illud vitat culpam; hoc meretur palmam. Et nota quod est quidam declinandi a malo modus, quo tantum poena vitatur; et est quidam quo etiam vita aequiritur. Si enim quis nulla occasione provocatus ad malum, a malo opere declinat, vitavit utique poenam quam incurrisset, si illud amisisset. Si vero ab inimico
Abbreviated transcription (Latin):
quia fidem non habent. quȩ est substantia sꝑandarum rerum: et esuri
habẽt: ĩ yel diuites eguerunt. id est carebunt in futuro sũmo bono:
autẽ dnm̃. Quasi. diuites eguerunt. sed inquirentes. id est coto studio
querentes dnm̃ non aliua. non minuentur om̃i bono. id est sine imiu¬
nitione habebunt bonum. quod est om̃e bonum. quia ndeo sunt om¬
niabona:quia om̃ium auctor est. et plena sufficientiã. Diapsalma.¬
Uenite. T eitia pars. T̾nictatis supra ȩccłiȩ sacramentis. admonet iã
ros. qui quasi citra sunt. id est incipientes qui prima fidei rudimenta
accipiunt: a quib abstieant. Quasi. dico timete: ut autẽ sciatis timere o
filii scilicet discentes mos eñ ꝓpħicus est discipłos uocare filios. uenite fi¬
de. audite me. idẽ discite a me. Et̃ ne nom̃timoris horreat᷑ addit Nocebo uos
tentur se uelle. b̾onam rem uolunt s non inregione eius illam queĩt:

Expanded text:
quia fidem non habent quae est substantia sperandarum rerum . Et esuriquia fidem non habent quae est substantia sperandarum rerum . Et esurihabent? Vel, divites eguerunt, id est carebunt in futuro summo bono, assiod. Quasi dicat: divites eguerunt, sed, inquirentes, id est toto studio quaerentes, Dominum, non aliud, non minuetur omni bono, id est sine minutione habebunt bonum quod est omne bonum, quia in Deo sunt omnia bona, quia omnium auctor est et plena sufficientia. PAiod. Tertia pars. Tractatis supra Ecclesiae sacramentis, admonet jam eos, quasi qui extra sunt, id est incipientes qui prima fidei rudimenta accipiunt, a quibus abstineant. Quasi dicat: Dico timete, ut autem sciatis timere, o filii, scilicet discentes. Mos enim propheticus est, discipulos vocare filios. Venite, Hier. fide audite me, id est discite a me, et ne nomen timoris horreatur, addit, docebo vos tentur se velle, bonam rem volunt, sed non in regione ejus quaerunt illam.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui stat uideat ne cadat. Et aiddit om̃s. ut nullus bene licet metitꝰ¬
bus ipse ait. Primum querite regnum dei. et hȩc om̃ia addicientur
deseras dm̃: ne famem patiaris. M ulti enim ideo deserunt dm̃. ne iopes
runt: quia etiam pane tẽporaliegent. et mediam patiuntur inter¬
dum. Uel potius de spũalib bonis: hoc accipiendum est. Quasi¬
cum. Sed diuites seculi. id est suꝑbi: eguerunt honis interioribus.
Nonenun pittare debes. hoc dici de terrenis. que nullius preci fẽ.
sed de spũalib. Respice enim multos diuites iniquos. mori in diuiti¬
is suuis. nec factos fuisse pauꝑes eum uiuerent. sed inter magnas copi¬
as diuitiarum. usq adultimum uite ꝓduci: et expirare in lectis ebur¬
neis. arcũ fluente familia. et magnifice celebtari pompam funeris: ac pd̃¬
pato funere. adtummulum deduci a sus. Ne ergo ce fallat hic scrip¬
tura: despũalib hic accipe quod ait. Nuicaes eguerunt et esurierut

Expanded text:
ut qui stat, videat ne cadat. Hier. Et addit omnes, ut nullus, licet bene meritibus ipse ait: Primum quaerite regnum Dei et haec omnia adjicientur deseras Deum, ne famem patiaris. Multi enim ideo deserunt Deum, ne inoperunt, quia etiam pane temporali egent, et inediam patiuntur interdum. Vel potius de spiritualibus bonis hic accipiendum est. Caseum; sed divites saeculi, scilicet superbi, eguerunt bonis interioribus: Non enim putare debes hoc dici de terrenis quae nullius pretii sunt, sed de spiritualibus. Aug. Respice enim multos divites iniquos mori in divitiis suis, nec factos fuisse pauperes cum viverent; sed inter magnas copias divitiarum usque ad ultimum vitae perduci, et exspirare in lectis eburneis circumfluente familia, et magnificam celebrari pompam funeris, ac pompato funere ad tumulum deduci a suis. Ne ergo te fallat hic Scriptura: de spiritualibus hic accipe quod ait: divites eguerunt, Cassiod.
Abbreviated transcription (Latin):
est quod tacere decreui culpam: et male clamaui mertta. Magna pietaᷤᷤ
dei hic ostenditur: ut scilicet ad solam ꝓmissionem. dimiserit peccatũ
Notum enim: ꝓ oꝑatione iudicatur. Magnum ergo est quod ait: di¬
ti confitebor. uel ꝓnuntiabo. alia littera. Nondum ꝓnuntiat. ꝓmit¬
tit se ꝓnuntiaturũ. et deus iam dimittit. quia hoc ipsum dicere. scili¬
cet ꝓnuntiabo. uel confitebor quoddam ꝓmintiare est: non ore s corde.
Nondum est uox in ore: ut homo audiat confessionem: et deus au¬

Expanded text:
est quod tacere decrevi culpam, et male clamavi merita. Magna pietas est quod tacere decrevi culpam, et male clamavi merita. Magna pietas Dei hic ostenditur, Cassiod. ut scilicet ad solam promissionem dimiserit peccatum. Votum enim pro operatione judicatur. Aug. Magnum est ergo quod ait, dixi: Confitebor vel pronuntiabo, alia littera. Nondum pronuntiat, promittit se pronuntiaturum. Et Deus jam dimittit, quia hoc ipsum dicere, scilicet pronuntiabo vel confitebor, quodammodo pronuntiare est, non ore, sed corde; nondum est vox in ore, ut homo audiat confessionem, et Deus au
Abbreviated transcription (Latin):
sum me: id est agens contra priora. Prius enim tacueram: modo ꝓnuncia¬
id est michi eamdando non deo. uel nature. quod iterum est dare deo.
confitentur iniquitatẽ suam: s aduersus dm̃. Quando enim inueniun¬
tur in peccatis. non dicunt. non hoc feci aut ñ est hoc peccatũm. s deus
uoluit. dlii dicunt. fatum michi fecit: stellȩ meȩ feceriuit. Et ita per
curuitum uolunt ꝑuenire. ad dm̃ accusandum: non de cõpendio aa
am̃ placandum. Stellas enim ipse fecit et ordinauit. Et ita per eas
uolũt ostendere. quod aeus fecit ut peccarent. Dicant eigo illi poti¬
us. dñe miserere mei: sana animam meam quia peceaui cibidta ui
clamet eger ad medicum et dicat. cum libero arbitrio me creauit
deus: ideoq si peccaui. ego peccaui. Non fatum. non fortuna. non di
abolus me coegit: s ego ꝑsuadenti consensi. Et tu remisisti. Quasi.
Ita dixi. et ita ꝓposui. et curemisisti. etiam impietatem peccati mei. que

Expanded text:
t. id est agens contra priora. Prius enim tacueram, modo pronuntiaid est mihi eam dando, non Deo vel naturae, quod iterum est dare Deo; confitentur iniquitatem suam, sed adversus Deum. Quando enim inveniuntur in peccatis, dicunt: Non hoc feci, aut non est hoc peccatum, sed Deus voluit. Alii dicunt: Fatum mihi fecit, stellae mihi fecerunt. Et ita per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, non de compendio ad Deum placandum. Stellas enim ipse fecit et ordinavit. Et ita per eas volunt ostendere quod Deus fecit ut peccarent. Dicant ergo illi potius: Domine, miserere mei, et sana animam meam, quia peccavi tibi . Ita clamet aeger ad medicum, et dicat: Cum libero aDens. Si peccaui, ego peccauabolus me coegit: sed ego persuadenti consensi. Et tu remisisti, Gl. int. quasi dicat, ita dixi, et ita proposui. Et tu remisisti etiam impietatem peccati mei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
intraturus est in domum meam: Et sic illum dimisit ꝓiciens eum:
et abiit inde a auid incolumis. Ad hanc historiam uidetur ꝑtinere titu¬
lus nec discordat: nisi quod qui hic dicitur abimeleth. idem ꝓprie achis
bant illis. Sciendum eigo quod dauid xp̃m: et uultus mutatio. iuta¬
dictuir uultus: quia indicat uoluntatẽ dei in signo. abimelech int̃¬
p̃tat᷑ patris mei regnum. et significat iudeos qui erant patris sui regnũ.
scilicet d auia qui fuit pater xp̃i sca̾m carnem. scđm illud. Et dabit illi¬
deus sedem d auid patris sui łccłia uero est regnum. non dauid patris
sui.: s dei patris sui. Achis uero int̃pretatur quomodo est. Per quod sig

Expanded text:
intraturus est domum meam? Et sic illum dimisit, projiciens illum, et abiit inde David incolumis . Ad hanc historiam videtur pertinere titulus: nec discordat, nisi quod qui hic dicitur Abimelech, idem proprie Achibant illis. Aug. Sciendum ergo quod David Christum, et vultus mutatio murificium dicitur vultus, quia indicabat voluntatem Dei, in signo. Abimelech interpretatur patris mei regnum , et significat Judaeos, qui erant regnum patris sui, scilicet DaviDeus sedem David patris sui. Aug. Ecclesia est regnum non David patris sui, sed Dei Patris. Achis vero interpretatur quomodo est, per quod sig
Abbreviated transcription (Latin):
flurit: quia ibi xp̃c docuit. passus est. resurrexit: et cetera sacram̃¬
ta compleuit. Ego autem. Loquitur hic popłs fidelis qui ante
loquebatur. comparans dei benesicium sue imbecillitati. Quasi mi
dixi in excessu. uel extasi mentis mee. idest in pauore meo. cum in me¬
one excessit timendo. ꝑiectus sum scđ̾m penam et scđm culpam: a facie
oculorum tuorum. Si enim me respicerts: non ista pati sineres. Si i
facie tua cẽm: non ita timerem. Uel dicitur ciuitas circunstantiȩ. eo

Expanded text:
fluxit, quia ubi Christus docuit, passus est, resurrexit, et caetera sacramenta complevit. Loquitur hic populus fidelis, qui ante loquebatur, comparans Dei beneficium suae imbecillitati, quasi dicat: dixi in excessu meone excedit timendo, projectus sum secundum poenam et secundum culpam, a facie oculorum tuorum. Aug. Si enim me respiceres, non ista pati sineres; si in facie tua essem, non ita timerem. Sed dicitur in alio psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
nificatus in conuersione quorũdam. Multum distat inter hos letm¬
titia cito sugit: istiuero non suȩ animȩ hoc dicunt. seil uota ad deum
conuertunt: et in eius laudib non in se suam lecitiam ponunt. que ẽ
tabitur iustitiam cuam. Meditatio cordis est: non linguȩ. Sed ita uox¬
xp̃i consonat cordi: ut quod est cordis detur ori. cum ait. Lingua mea
meditabitur iustitiam tuam. Iingua eius meditata est iustitiam dei:
quando nouum testamentum populis predicauit. Et tota die laudem
laudat: quia omĩa bene agit. Non desinit laudare. qui non desinit
bene ag̾e. ñ desinit bene age qui ñ desiit iꝰtus eẽ. Onña gͦ bene age: et

Expanded text:
nificatus in conversione quorumdam. Multum distat inter hos laetanificatus in conversione quorumdam. Multum distat inter hos laetatitia cito fugit; isti vero non animae suae hoc dicunt, sed vota ad Deum convertunt, et in ejus laudibus, non in se, suam laetitiam ponunt, quae est tabitur justitiam tuam: meditatio cordis est non linguae, sed ita Christi vox consonat cordi, ut quod est cordis detur ori, cum ait, lingua mea meditabitur justitiam tuam. Lingua ejus meditata est justitiam Dei, Cassiod. quando Novum Testamentum populis praedicavit. Et tota die laudem laudat qui bene omnia agit. Non desinit laudare qui non desinit bene agere; non desinit bene agere qui non desinit justus esse. Omnia ergo bona age, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum. in societatem eccłie trahunt. Quodut fiat. hic precatur dicens
Sed quia potest erubescere. qui non habet reuerentiam. ideo addit.
et reuereantur simul. uͥt conuersionem notat: quia reuetentia est ti¬
mor dñi cum amore. Et quos erubescere uelit subdit: qui gratulantirr
malis meis. Nemnde quod dixerat. eiudentius determinat. Aicens
et ueste lugubri. et reuerentia. Pͥulor est contra audaciam: quam habu¬
erunt furentes. Reuerentia contra impudicitiam falsitatis. Hec debent
tandem in inferno. consusione mala. et reuerentia: illi scilicet qui malig¬
na uel magna. id est suꝑba loquuntur suꝑme. Ecultent. In spe mag
na fidelium sunt: sicut alii psalmi de passione. Quasi. Illi erubescant
et confundantur: exultent autẽ et letentur. qui uolunt non suam u
ad dm̃ et ad ꝑximum. Et exultantes dicant semꝑ magnificetur dñs.
id est itausq insinem seculi magnificetur dñs: id est sicut iam est mag¬

Expanded text:
tum in societatem Ecclesiae trajiciunt. Quod ut fiat hic precatur dicens:tum in societatem Ecclesiae trajiciunt. Quod ut fiat hic precatur dicens:sed quia potest erubescere qui non habet reverentiam, ideo addit: et revereantur simul, ut conversionem notet, quia reverentia est timor Domini cum amore. Et quos erubescere velit, addit, qui gratulantur malis meis. Deinde quod dixerat evidentius determinat dicens: et veste lugubri et reverentia: pudor est contra audaciam quam habuerunt furentes; reverentia, contra impudentiam falsitatis. Hoc debent tandem in inferno confusione mala; et reverentia, illi scilicet, qui maligna, vel magna, id est superba, loquuntur super me. na fidelium finit, sicut alii psalmi de passione. Quasi dicat: Illi erubescant et confundantur, exsultent autem et laetentur qui volunt, non suam jad Deum et ad proximum; et exsultantes dicant: Semper magnificetur Dominus, id est ita usque in finem saeculi magnificetur, sicut jam est mag
Abbreviated transcription (Latin):
mus quoa uolumus. Sensus talis est. Ostende eis. quia nichi fecerũt
Et ut non gaudeant. nec dicant deuorauumus eum. ut non resurgeret.
Sel potius. Erubescant in clanficatione resurrectionis met. et reue¬
reantur. id est simul om̃s tumeant penas. qui gratulantur malis me
is: non solum facientes. Uel de membris et in m̃bris hoc dic̃ ñ dicant
et agit de ꝑsecutorib eccłiȩ. ut sunt uidei et gentes. Quasi non gaud̾e
cumiustum. Neuorantur illi:. qui sunt in corporati maliᷤ. Sicut eñ illi
reuiuiscunt. quos mactat et manducat petrus: ita illi absorbentur.
amus eos. ut ifrł absersit uitulum cõminutum. quẽ a aroninignẽ
conflauit. Moyses uero de monte descendens: in ignem misit. Gonfu¬
dit formam: deinde cõminuit. et misit in aquam: et dedit popło bi¬
bere. Quo significatur corpus impioꝵ. cuius malicie caracterem sc̃i
prȩdicatores consundunt igne celesti: et ꝑ aquam baptismi munda¬

Expanded text:
mus quod voluimus. Sensus talis est: Ostende eis quia nihil fecerunt, mus quod voluimus. Sensus talis est: Ostende eis quia nihil fecerunt, et ut non gaudeant, nec dicant: devorabimus eum, Gl. int.s meis. » Erubescant in clarificatione resurrectionis meae, et revereantur, id est simul omnes timeant poenas qui gratulantur malis meis, Hier. non solum facientes. Vel de membris, vel in membris hoc dicit, non dicant; et agit de persecutoribus Ecclesiae, ut sunt Judaei et gentes, quasi dicat, non gaudeJustum devorant illi qui sunt incorporati malis. Sicut enim illi reviviscunt quos mactat vel manducat Petrus, ita illi absorbentur, amus eos, ut Israel absorpsit vitulum comminutum, quem Aaron in ignem conflavit. Moyses vero de monte descendens in ignem misit, et confudit formam, et deinde comminuit, et misit in aquam, et dedit populo bibere . Quo significatur corpus impiorum cujus malitiae characterem sancti praedicatores confundunt igne coelesti, et per aquam baptismi munda
Abbreviated transcription (Latin):
ego intentus sum in merito. Et intende in causam ieam. passionis scili¬
cet et mortis: scilicet quod ꝓ redemptione humani generis patior et mo¬
rior. Tu dico intende: qui es deus meus et dñs meus. Uel ex ꝑsona mem¬
brorum dicit. dñe ne discedas a me: donec ueniat uidicium. sicut ꝓ
misisti. Ecce ego uobiscum sum: usq ad consũmationem uite. S exur¬
ge in aurilium meum ad remunerandũ: et intende iudicio meo. sci¬
licet quod tribulatussum qd laborib et dolorib cruciatus sum. Sed
quia et ista multi patiuntur: addit. Intende causam meamꝓ qua
patior. Pena enim similis est sceleratis et botio: s non causa Marterẽ
michi dedisti: uel meam quȩ in me est. hȩc est causamea. Iudica o dñe
tu qui es deus meus: et scđm hoc me iudica. scilicet qd̃ tues deus m̃s
defleant quam gaudeant: implesse mala sua. Nondicant incordi

Expanded text:
ego intensus sum, et merito intende in causam meam, Aug. passionis sciliego intensus sum, et merito intende in causam meam, Aug. passionis scilicet et mortis, scilicet quod pro redemptione humani generis patior et morior. Tu dico, intende, qui es Deus meus et Dominus meus, vel ex persona membrorum dicit: Domine ne dias a me, sicut promisisti: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saecu in auxilium meum, et ad remunerandum. Et intende judicio meo, quod tribulatus sum, quod laboribus et doloribus cruciatus sum. Sed quia et ista multi mali patiuntur, addit, intende in causam meam, pro qua patior. Poena enim similis est sceleratis et bonis, sed non causa; martyrem facit mtu qui es Deus meus, et secundum hoc me judica, scilicet quo tu es Deus meudefleant quam gaudeant implesse mala sua. VERS. 28.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
crite. et sunulati: ꝓnuntiantes uultu. quȩ incorde non habent.
Uel annuunt oculis: quando uicissim se tacitis mitibus ammo¬
nent ad decipiendum et tẽptandum. Et uere annuunt michi ut
dolũ qui ñ uult occide quȩ iracũdia erat t̾re. id est ꝓ terra. scilicet ne ꝑde
rent et locum et gentem. et ipsi qui prius trant amiuentes. et dolos cogi¬
tantes. post aꝑte dilatauerunt suꝑmeos suum. libera et aꝑta uoce mortẽ
inclamantes. crucisige. crucifige. cum. Et in ipsa morte dpoerunt euge euge
uel duerunt insultando euge. euge. ox irrisoria est. et insultatoria
Iam uiderunt oculi nt̃i. facta tua: et mnirabilia tua. hic est xp̃c. et si ipse
est xp̃c rex istł. descendat decruce. et credimus ei. Uidisti. Quasi. illi¬
quando in memoria uolumus reuocare aliquid. Ac si diceret. uidisti quã
crudeles sunt illi: et quã patuns ego. Et id̾one fileas. id est nedifferas dare
uideris iacere: exurge ad reddendum michi et aduersariis. Et intende

Expanded text:
non nocui. Repetit hic Christus de passione sua, Hier. ut de el, annuunt oculis, quando vicissim se tacitis nutibus admonent ad decipiendum et tentandum. Et vere annuunt mihi ut dolum, qui non vult occidere, quae iracrunt oculi nostri. » Et ipsi qui prius erant annuentes et dolos cogitantes, post aperte dilataverunt 75 super me os suum, libera et aperta voce mortem inclamantes: Crucifige, crucifige eum . Et in ipsa morte dixerunt: Euge, eugeel, dixerunt insultando, euge, euge. Aug. Vox irrisoria est et insultatoria; jam viderunt oculi nostri facta tua, et mirabilia tua. Hic est Christus, et si ipse est Christus rex Israel, descendat de cruce, et credimus ei quando in memoriam revocare volumus aliquid. Ac si diceret: Vidisti quam crudeles sunt illi, et quam patiens ego. Et ideo ne sileas, Aug. id est ne differas dare videris jacere, exsurge ad reddendum mihi et adversariis, et intende
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ysaias. hanc unitatem cõmendans ait. Sicut sponso alligauit
mͥ mitram: et sicut sponsam ornauit me ornamentis. Sedicit sposum. et
se sponsam. ꝓpter excellentissimam unitatẽ capitis et corporis: quã etiã
notauit dñs cum de coniugio ꝑ adam loqueretur. Propter hoc inquit re¬
linquet homo patrem et matrem. et adherebit uxori suȩ: et erunt duo in
carne una. Quod exponens apłs dicit. hoc maguum sacramentum ẽẽ in
xp̃o et meccłia. Quia ergo sponsus et sponsa. sunt duo in carne una: me¬
rito et duo sunt in uoce una. Incipit ergo exꝑsona capitis dicentis

Expanded text:
Unde Isaias, hanc unitatem commendans ait: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamentis . Se dicit sponsum, et se sponsum, propter excellentissimam unitatem capitis et corporis, quam etiam notavit Dominus, cum de conjugio loqueretur per Adam; propter hoc, inquit, relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Quod exponens Apostolus dicit: Hoc magnum sacramentum esse in Christo, et in Ecclesia . Quia ergo sponsus et sponsa sunt duo in carne una, merito haec duo sunt in voce una. Hier. Incipit ergo ex persona capitis, dic
Abbreviated transcription (Latin):
animal. iste ẽẽ cupiebat. Nec dei uoluntate. sed ꝓprio motu se reg̾e uo¬
lebat: et effrenis in luxuriam plabi. ideoq domatur freno et flagello.
atq utinam ꝑdometur. Uerendum est enim. nenimium resistendo
indomitus relinqui mereatur: et ire in uagam uiam. que ducit ad
mortem. Uel de futuro potest hoc accipi sie. Hic constringes et in
senti simul potest accipi sic. Nolite fieri sicut equus et mulus. quia¬
multa sunt flagella peccatoris. hic et in fitturo. Sꝑantem autem in

Expanded text:
animal iste esse cupiebat: nec Dei voluntate, sed proprio motu se regere voanimal iste esse cupiebat: nec Dei voluntate, sed proprio motu se regere volebat, et effrenis in luxuriam prolabi. Ideoque domatur freno et flagello; atque utinam perdometur! Videndum est enim ne nimium resistendo, indomitus relinqui mereatur et ire in vagam viam quae ducit ad mortem. Vel de futuro potest hoc accipi sic: Hic constringes, et insenti simul et multa sunt flagella peccatoris, hic et in futuro; sperante autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ant sicut animalia: doner uiam teneant. frena patiuntur et flagella.
Maxillas torum dico. qui non apprormant ad te. humiliando se. quia
sunt quidam. qͥ si peccant carnis imbecillitate. tamen apus precib ñ
recedunt. Possunt etiam hȩc ẽẽ uerba xp̃i. nolite. et cetera. qui supra pe¬
nitenti responait dicens. Intellectum. et cetera. Et hie ad alios loquitur
monens eos. ad idem dicens. Nolite et cetera. Postea. uerba ad pacrem
conuertit. cum ait. Constringe. et cetera: nec inutatur uerboꝵ sententia.
Sequitur. ¶Pulta flagella. etiam cum freno sunt flagella peccatoris.
Tcce post frenum adaluntur flagella ad domandum: ne sit de illis impu¬
nitis quib modo datur uaga licentia sue uie. siẽ iste supra se dixtt
cdomitum ubi ait. grauata est suꝑ me manus tua. et cetera. Non est
ergo mirum. si adhibito freno. secuntur flagella. In domitum tnim

Expanded text:
ant sicut animalia donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. ant sicut animalia donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. Maxillas eorum, dico, qui non approximabunt ad te humiliando se, quia sunt quidam qui si peccant carnis imbecillitate, tamen a piis precibus non recedunt. Possunt etiam haec esse verba Christi: Nolite, etc., qui supra poenitenti respondit dicens: Intellectum, etc., et hoc ad alios loquitur, monens eos ad idem, dicens, Nolite, etc. Postea verba ad Patrem convertit, dum ait, constringe, etc. Nec mutatur verborum seit. » Multa etiam cum freno sunt flagella peccatoris. Aug., Alcuin. Ecce post frenum adduntur flagella ad domandum, ne sit de illis impunitis quibus modo datur vaga licentia suae viae: sic iste supra se dixit domitum, ubi ait: Gravata est super, etc. Aug., Hier. Non est ergo mirum si adhibito freno sequuntur flagella. Indomitum enim
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ. Et ẽ nolite sien sic̃ equus et mulus. iaẽ nolite tẽ sic̃ genciles. uł
sicut udei. quib non est intellectus. Quid enim tales patiuntur:
scce. In chamo et freno. uUel ita. Nolite fieri sic̃ equuset iuł. E quius
sine discretione sessorem. mulus quelibet houera accipit: et ita neutri
intellectus. uel illi sesioꝵ uł huic honerum. Prohibet ergo homines. a
diabolo insideri: et uitus honerari. Alioquin equus freno: mulus cha¬
mo arceatur. Et hoc est. Nolite fieri sicut equus et mulus. id est nolite
diabolum sessorem reciꝑe. uel honus uitiorum subire: quia talib non
lectus. Quod si noluerint adquiescere: o deus fac eis. quod michi fecisti.
id est iactantiam deuirib sius et meritis. Si enim non habes xp̃m sessorẽ.
os quo iactas merita. et taces peccata confringetur. Si ergo non uis fran¬
gi os tuum. noli ẽẽ sicut equus et mulus: s sicut bos qui orgnouit pos¬
sorem suum. Uel in chamo et freno maxillas eorum. quib mandunt

Expanded text:
 sicut equus et mulus, id est nolite fieri sicut gentiles, vel sicut Judaei, quibus non est intellectus. Quid enim tales patiuntur? Ecce, in camo, etc. Vel ita, nolite fieri sicut equus. Equus sine discretione sessorem, mulus quaelibet onera accipit. Cassiod. Et ita neutri est intellectus, vel illi sessorum, vel huic onerum. Prohibet ergo homines a diabolo insideri et vitiis onerari, alioquin equus freno, mulus camo arceatur. Et est, nolite fieri sicut equus et mulus, id est nolite diabolum sessorem recipere, vel onus vitiorum subire, quia talibus nonug. quod si noluit acquiescere, o Deus, fac eis quod mihi fecisti, id est jactantiam de viribus suis et meritis. Aug. Si enim non habes Christum sessorem, os quo jactas merita, et taces peccata, confringetur. Si ergo non vis confringi os tuum, noli esse sicut equus et mulus, sed sicut bos qui cognovit possessorem suum . Vel, in camo et freno maxillas eorum, quibus mandunt
Abbreviated transcription (Latin):
apłos. et ꝑ celos firmatos. est congregans aquas maris quasi in
spei. et caritatis:. id est in eccłia. in qua est caro mortua. Et etiam abysos
us eos qui siunit thesaurus: de quib alios ditat sapientia. Talis fuit
paulus. qui de abysso factus est chesaurus. id est de ꝑsecutore apłs: de
cristallo bucella. Et id̾otimeat dñm omnis terra. id est ȩccłia: de mari. id
est de fluctuanti popło facta. Uel ui thesauris sapientiȩ et scientiȩ¬

Expanded text:
apostolos, et per coelos firmatos est congregans aquas maris sicut in apostolos, et per coelos firmatos est congregans aquas maris sicut in spei, et charitatis; id est in Ecclesia, in qua est caro mortua. Et etiam abyssos, r eos qui sunt thesaurus, de quibus alios ditat sapientia. Talis fuit Paulus, qui de abysso factus est thesaurus, id est de persecutore apostolus, de cristallo bucella. Et ideo, timeat Dominum, etc., id est Ecclesia de mari, id est de fluctuanti populo, facta. Vel, thesauris, sapientiae et scienti
Abbreviated transcription (Latin):
ruperunt. glorificatum est nomen xp̃i. et eleuatum suꝑ capita tuintiũ
gurgitum. Unde salsa maris aqua quȩ remansit in xp̃iams: modo seui¬
re non audet. Occultum uero mrmur rugit in eis: et intra mortalem
pellem fremit conclusa salsugo. Unde subdit. Congregans. et cet̾a.
Quasi. Untus apłorum firmata est sp̃u dei. et ea firmata. postea eti¬
am dñs est congregans aquas maris sicut inutre: quia sic postea a¬
maritudo est tecta in pelle. Mortalis pellis: contegit amaram cogitati
onem. Nodo enun timentes mali pelli suȩ. intus tenent mala: quȩ ñ¬
ualde malos. in thesauris suis: quia tribuit eis ad tempus potesta¬
tem. qua ea faciant et dicant. quib boni erudiantur. Et quia ad¬
huc est a qua inutre. licet conclusa: ergo cimeat dñm om̃is cerra. Non
sit secura. et terpens letitia. Et si gaudet de miscdia qua plena est
terra. timeat nesit superba letitia: ideo quia aqua est in utre. et in
thesauris abysi. Uel ita. Congregans. Quasi firmauit cȩlos. id est

Expanded text:
ruperunt glorificatum est nomen Christi, et elevatum est super capita tumentium gurgitum. Unde salsa maris aqua, quae remansit in Christianis, modo saevire non audet; occultum vero murmur rugit in eis, et intra mortalem pellem fremit conclusa salsugo. Unde subdit, congregans, etc., quasi dicat: Virtus apostolorum firmata est Spiritu Dei, et ea firmata, postea etiam Dominus est congregans aquas, etc.; quia si postea amaritudo est tecta in pelle, monem. Timentes enim pelli suae, intus tenent quod nvalde malos, in thesauris suis, quia tribuit eis ad tempus potestatem qua ea faciant et dicant quibus boni erudiuntur. Et quia adhuc est aqua in utre licet inclusa, ergo timeat Dominum omnis terra, non sit secura et torpens laetitia; et si gaudet de misericordia, qua plena est terra, timeat ne sit superba laetitia. Ideo, quia aqua est in utre, et in thesauris abyssi. Vel ita, congregans, quasi dicat: firmavit coelos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
de uenia est: sicut supra dixit. quod de tectione in ueteratio ꝓcessit.
Quasi. Conuersus sum in erumpna: puncta est conscientia iuta. Et sic
ego feci ꝑ me cognitum tibi confitendo. scilicet delictum meum. scilicet
quod dimisi facienda. id est quod tacui peccata: et inustitiã meam
scilicet quod non facienda feci. id est quoa clamaui merita non abscon
di: id est non oꝑui. sed aꝑui. ut oꝑires tu. decexi. ut tegeres tu. Nam
quando homo decegit. deus regit: cum homo tegit. deus nudat. Si ho¬
mo aguoscit: deus ignoscit. Sequitur. Diri confitebor. Quasi feci cog¬

Expanded text:
de venia est, sicut supra dixit, quod de tectione inveteratio processit. de venia est, sicut supra dixit, quod de tectione inveteratio processit. Quasi dicat: Conversus sum in aerumna, puncta est conscientia mea, et sic ego feci per me cognitum tibi confitendo, scilicet delictum meum, scilicet quod commisi facienda, scilicet quod tacui peccata; et injustitiam meam, scilicet quod non facienda feci, id est quod clamavi merita, non abscon id est, non operui, sed aperui, ut operires tu; detexi, ut tegeres tu. Nam quando homo detegit, Deus tegit: cum homo tegit, Deus denudat; si homo agnoscit, Deus ignoscit. VERS. 6.-- « Dixi: Confitebor adve
Abbreviated transcription (Latin):
configitur spina. id ẽ dũ puncta est conscientia. Tuncenim sensi do¬
confringitur spina scilicet q̃ totũ corpus erigit. id est suꝑbia. que fra¬
cta non eicit ad interitum. sed erigit ad salutem. Uel ita lege luterã
Quasi. Elamaui et tactii. quod non debui: et ideo manus tua graua¬
a est suꝑ ine. iie ac nocte. Nonmutatur sensus horum uerborum.
Quasi me assidue ꝑeussisti. et non in merito: qm̃ conuersus sum in
crumpna mea. id est factiis sum miset. Et uere est crumpna et miseria.
dum configitur spma. id est quia spina. id est peccatum consigitur: id est
est primo homini peccanti: terra uia germinabit tibi sꝑimas et tribulos
Et alibi. Spine et tribuli nascuntur. in manib timulenti. Uel spma. ia
ist ratio confringitur. id est fracta ad terrena curuatur: que sursum
crigi debet. sicut spina dorsi hominem erigit. Oi apsalma. Delic¬

Expanded text:
configitur spina, id est, dum compuncta est conscientia. Tunc enim sensi doconfigitur spina, id est, dum compuncta est conscientia. Tunc enim sensi doiserum; dum confringitur spina scilicet quae totum corpus erigit, scilicet superbia, quae fracta non ejicit ad interitum, sed erigit ad salutem. Vel ita lege litteram, quasi dicat: Clamavi et tacui, quod non debui, et ideo, manus tua gravata est super me die ac nocte, non mutatur sensus horum verborum, quasi dicat: Me assidue percussisti, et non immerito, quoniam conversus sum in aerumna mea, Aug. id est factus sum miser. Et vere est aerumna mea et miseria, dum, id est quia, spina, id est peccatum configitur, id est est primo homini peccanti: Terra tua germinabit tibi spinas et tribulos . Et alibi: Spinae et tribuli nascuntur in manibus temulenti . Vel spina, id est ratio; confringitur, id est fracta ad terrena curvatur, quae sursum erigi debet, sicut spina dorsi hominem erigit. PARS II.
Abbreviated transcription (Latin):
borat sine causa in defensione peccatorũ: in quo cum iactet inerita.
ampluis deficit eius fortitudo. Exaggerat enim culpam: dum de¬
fendit. Propellit gr̃ãm: dum merita iactat. E rgo etiam si non sit
conscius sibi quis. non tamen iustum se predicet. quia delicta quis
non in hoc iustificatus sum. Et salomon. Est uistus qui ꝑit in usti
tia sua. ille scilicet qui deiustitia sua presumit. utt phariseus qui
dicebat. Non sum sicut ceteri hominũ. et cetera. Uel ita
Sacui uoce peccatum. dum clamarem tota die. effectu me fore peccatorẽ:
quia pena peccati. uel interior excecatio me peccatorem ostendebat.
Qm̃ die. Quasi. peccata tacens et merita iactans inueteraui. s o dñe
qm̃ manus tua grauata est suꝑ me. ad humiliandũ me suꝑbum. id est
quia undicta tua me tetigit. et hoc ilie ac nocte. id est assidue. coniisus
sum ierũpna mea. id est cognoui me miserum. dum confringitur. ui

Expanded text:
borat sine causa in defensione peccatorum, in quo cum jactet merita, borat sine causa in defensione peccatorum, in quo cum jactet merita, amplius deficit ejus fortitudo. Exaggerat enim culpam, dum defendit: propellit gratiam, dum merita jactat. Ergo etiam si non sit sibi quis conscius, non tamen justum se praedicet, quia delicta quis non in hoc justus sum . Et Salomon: Est justus qui perit in sua justitia . Ille, scilicet, qui praesumit de justitia, ut pharisaeus, qui dicebat: Non sum sicut caeteri homines, etc. . Vel ita, tacui, voce peccatum, dum clamarem tota die, affectu me fore peccatorem, quia poena peccati vel interior excaecatio me peccatorem ostendebat.m die. Quasi dicat: Peccata tacens et merita jactans inveteravi, sed, o Domine, quoniam manus tua gravata est super me ad humiliandum me superbum, Aug. quia vindicta tua me tetigit, et hoc die ac nocte, id est assidue, conversus sum in aerumna mea, id est cognovi me miserum, dum confringitur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dolus. quia ego non consitens deo. uemi in peccatũ olim. et hoc et qoͭ
alt d ñ tacuiꝰ quod non eet tacendum. scilicet confessionem peceati in¬
ueceraueruit ossamea: id est interior fortituulo defecit. Si contra fetis¬
set. in nouaretur uirtus robusta in ano. Si enim clamasset pecrata. in¬
ueretur in se uifirmus. s fieret in aũo sirmus. Nune aute ꝑuerse
tacuit peccata: et elamauit merita:⁊nde subdit. uin clamarem
tota die. Nixi enim quod non essec dicendum: de iustitia mea. Non
est ergo contrariũ qd̾ ait. Tatuidum clamarem. S̾acuit enim quedã
non tacuit quȩ dam. T acuit unde ꝓficeret: non tacuit unde defict.
Tacuit confessionem: clamauit de meritis presũptionem. Sana m̃bra
medico ostendebat: uulnerata tegebat. Et ideo curatus non fuit. non
fuit sanatus. sed inueteratus. id est remansit in uetustate: quia confi¬
cendo non amauit nouitatẽ. Qui enim non uult consiteri peccata. la¬

Expanded text:
dolus, Aug. quia ego non confitens Deo olim, veni in peccatum. Et hoc est quod dolus, Aug. quia ego non confitens Deo olim, veni in peccatum. Et hoc est quod ait, quoniam tacui, quod non esset tacendum, scilicet confessionem peccati. Inveteraverunt ossa mea, id est interior fortitudo defecit, si contra fecisset, innovaretur virtus robusta in Domino. Si enim clamassem peccata, inveniretur in se infirmus; sed fieret in Domino firmus. Nunc autem perverse tacuit peccata, et clamavit merita. Unde subdit: Dum clamarem tota die. Dixi enim quod non esse dicendum de justitia mea, ergo non est contrarium quod ait, tacui dum clamarem. Tacuit enim quaedam, non tacuit quaedam; tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit de meritis praesumptionem. Sana membra medico ostendebat, vulnerata tegebat. Ideo non fuit curatus, non fuit sanatus, sed inveteratus, id est remansit in vetustate, quia confitendo non amavit novitatem. Qui enim non vult confiteri peccata, la