comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis int̃̾pretatꝰ. Nam greci uniu̾sale catholicon uocant. Ortodoxiis ͤ recte credens.
ñ p᷑ uocari qui alit̾ uiuit quã credit. Neophitus grece. latine nouellus et rudis
fidelis. uł nuꝑ renatꝰ. int̾pretari potẽ. Ncam caticuminꝰ dictꝰ pro eo qd̾ ad huc doc¬
trinã fidei audit. nec dũ tam̃ baptisinũ recipit. Nã caticuminꝰ grece auditor int̾¬
pretat᷑. Competens uocat᷑. qr post instructionẽ fidei cõpetit grãm xp̃i. Inde et ape¬
De eccła et sinagoga.

Expanded text:
lis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: lis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens:  vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a pecclesia et synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
cit in turba qͥ solus ẽ: Plura au̾t sũt gn̾a monachoꝵ. Cenobite quos nos ĩ cõmu¬
ne uiuentes possumꝰ appellare. Cenobiũ pͥłimoꝵ ẽ. Anachorite s̃. qͥ pꝰ cenobialẽ
uitã desta petunt. et soli hĩtant ꝑdesta. et ab eo qd procul ab hominib recesse¬
rt̃. tali nomine nuncupant᷑. S&x anachorite helẏam et ioħ̾em. cenobite apłos
imitant᷑. Heremite hi s̃ et auachorite ab hominũ ꝯspͨtu remoti. Heremũ et
destas solitulines appetentes. Nam heremũ dr̃ qi remotũ. Abba au̾t sirũ no¬
ro nomime patrẽ. et rursꝰ latine nominat idem. idẽ patrem. De cet̾is nõibꝰ fideliũ .xiiii¬
pñsanus qnͣtũ int̾pretatio oñdir de uncrione deducit᷑. siue de nomine aue¬
toris. et creatoris. A xp̃o enĩ xp̃iam s̃ cognominati. sic̃ a uida iudei. De magistͥ
quippe nomine scm̃n cognom̃ sectatorib clatũ ẽ. xp̃iani aũt̾ olim a uideis quasi ob

Expanded text:
cit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. 2. Coenobitae, quos nos in commune viventes possumus appellavitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitantur. Eremitae hi sunt, qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. Abba autem Syrum noro nomine patrem, et rursus Latine nominat itidem patrem. De ceteris fidelibus . Christianus, quantum interpretatio ostendit, de unctione deducitur, sive de nomine auctoris et creatoris. A Christo enim Christianquippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Judaeis, quasi ob
Abbreviated transcription (Latin):
formã sui. oꝑum uirtutũq similitudine pr̾is in se imaginẽ atq inmensã ma¬
gnitudinẽ designauit. Manꝰ dei ẽ. qd om̃ia ꝑ ipsũ facta s̃. Hinc et dertã ꝓpt̾ ef
fectũ oꝑis tociꝰ creature. q̃ ꝑ ipsũ formata s̃. Brachiũ qr ab ip̃o om̃ia ꝯtinent᷑. Uir¬
tus. ꝓ eꝯđ ominẽ potenciĩ patris insemeripso hẽat. et onmnẽ celi treq creatu¬
rĩ gubernet. ꝯtineat. atq regat᷑. Sapiencia ꝓ eo qd̾ ip̃e reuelet misteria sciencie
et archana sapiencie. So tam̃ cũ sir pat̾ et sp̃s sc̃s sapiencia: et uirtꝰ. & lumẽ:
et lux. ꝓprie tam̃ his nominib nuncupatꝰ filiꝰ. Splendor au̾t appellat᷑. propt᷑
qd manifestat. Lumen: q illuminat. Lux.qr ad ueritatẽ ꝯtẽplandã cordis re
serat ocłos. Sol: qr illuminator. Orieus: qr luminis fons et illustrator ẽ rerũ
et qoriri nos faciat ad uitã et̾nam. Fõns: qr rerũ origo ẽ. uł qd̾ reficiatꝰ scicienteᷤ.

Expanded text:
formam servi per operum virtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque immensam magnitudinem designavit; manus Dei est, quod omnia per ipsum facta sunt. Hinc et deeaturae, quae per ipsum formata est. Brachium, quia ab ipso omnia continentur. Virtus, pro eo quod omnem potestatem Patris in semetipso habeat, et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. Sapientia, pro eo quod ipse revelet mysteria scientiae et arcana sapientiae. Sed tamen cum sit Pater et Spiritus sanctus sapientia et virtus et lumen et lux, proprie tamen his nominibus Filius nuncupatur. Splendor autem appellatur propter quod manifestat. Lumen, quia inluminat. Lux, quia ad veritatem contemplandam cordis oculos reserat. Sol, quia inluminator. Oriens, quia luminis fons et inlustrator est rerum, et quod oriri nos faciat ad vitam aeternam. Fons, quia rerum origo est, vel quod satiat sitientes.
Abbreviated transcription (Latin):
diuisoris. et inde phares sorrit᷑ eͥ nomen. Unde pharisei qui se quasi iustos a ppło
separabant diuisi appellabant᷑. ⁊ ara fr̾eius incuius manu erat coccinũ int̾preta¬
tur oriens. siue q primꝰ apparut̾. siue qd̾ plurumi ex eo usti nari s̃. ut in libro pa¬
ꝓpt̾ ꝯfusionẽ carnis et passiones doloꝵ. Calamitites eñi suas nominis ethimolo¬
gia prefigurauit. Ioharaho nomenẽ ñ hominis soc honoris. sic et apud nos augti
appellant᷑ reges.c ꝓpriis nominib censeantꝰ. Exprimitꝰ. iũt in latinũ pharao dene¬
gans eũ. utiq deũ. siue dissipator eius. ppłi eñĩ dei fuit. atflictor. Iamnes marinꝰ
siue ubi ẽ signuim. Cessit eñĩ ez defecit signũ euis. corã signis moysi. Unde et

Expanded text:
divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Padolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis Moysi; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
exaudiuit eũ ds̃.ẜ sau tinomius ẽ. et ex ꝓpriis causis uarie nuncupat᷑. Dr̃ eĩ esa
id ẽ rufus. ob coctionẽ scilicae rufẽ lentis. ita appellat᷑. cuiꝰ edulio pͥmogenita ꝑ¬
didix. E dom aũt ob ruborẽ corporis dictꝰ ẽ. q latine sanguineꝰ dr̃. Scir uͦ qs fi̾it
appellat᷑ esau. id ẽ rufus. Edom. id ẽ sanguineus. Seir. idẽ pilosꝯ. qr ñ habuit le¬
nitatẽ. Rebecea. idẽ pacienscia. siue q̃ multũ acceꝑit. L. ia laboriosa. uriq gn̾ando
plurunos em̃ dolores quã rachel fecunditare parturiendi erꝑta ẽ. Rachel int̾pro¬
tat oiuis dei. pro eñi ea iacob pascit oues labant. ⁊ elpha os sitiens. Bala mue
tãta. Dina tranffert᷑ in causã. Iurgi eñi sichinus causi ertitit. ⁊̃ hamaramari¬
tudo. ꝓ uiris mortius. Cadẽ ex cõmutans. Mutauit eñi se in habitũ meretricis
qu̾o c̃ socero suo ocubuit. s hares diuisio. ad qs diuiserit membranulã secundarũ

Expanded text:
Esau autem trinomius est, et ex proprus causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineappellatur: Esau, id est rufus: Edom, id est sanguineus: Seir, id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelphterata. Dina transfertur in causam, jurgii enim in Sichimis causa exstitit. 39. THAMAR amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Soli em̃ octo homines inarcha diluuiũ euaser̃. L.amech ꝑcuciens. Ip̃e em̃ ꝑcus
ꝓ eo qđ sb̾ illo om̃ia retro oꝑa quieuer᷑ ꝑ diluuiũ. Uude et p̃r eius uocans nom̃ eiꝰ

Expanded text:
Soli enim octo homines in Arca diluvium evaserunt. 14. LAMECH percutiens. Iste enim percussSoli enim octo homines in Arca diluvium evaserunt. 14. LAMECH percutiens. Iste enim percusspro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen
Abbreviated transcription (Latin):
rerio. eo qd̾ pꝰ fr̃is int̾fe̾ctꝰ sit. quasi resurrectionẽ fris ex mortus suscitarae. Idẽ
et positio. quia posuit eũ dẽ pro abel. Et nos iuxta ꝓprie lingue uarietatẽ. homo
uł uir dr̃. et congrue hoc uocabulũ habuit. De eo em̃ scriptum ẽ. Tumc miciũ fu¬
it inuocandi nom̃ diñ. Lic& pleriq hebreoꝵ arbitrent᷑. qͥ tunc primũ in nomi
ne dñi. et ĩsimilitudine eius fãbricatas̃ ỹdola. Henos dedicatio. In ipsius en̾i
nomine ciuitatẽ postea edificauit cham. Chainan lam̾̃tatio uł possessio eoꝵ. sic̃
em̃ chan possessio. ita diriuatũ nomen chainan. fac̾ possessio eoꝵ. Matussalan
int̾pretat᷑ mortuus ẽ. Euidens ethimologi nominis. Quiclamem̃ cũ patre
translatũ fuisse. et diluuiũ pret̾isse putauer̃. Ob hoc signant̾ transfert᷑ mortuuᷤᷤ
ẽ. ut oñderet᷑ nõ uixisse eum pꝰ diluuiũ. soc in codẽ cathaclisino fuisse defunctũ

Expanded text:
ionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem, et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. 10. Enos juxta propriae linguae varietatem, homo, vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De eo enim scriptum est: Tunc initium fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentur quod tunc ne Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enim Cain possinterpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim cum patre translatum fuisse, et diluvium praeteriisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluvium, sed in eodem cataclysmo fuisse defunctum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã plene ñ ualet. qm cherubin eã tegit. Hec gͥ uocabula agminũ angłoꝵ. ita s̃
specialia ordinũ singłoꝵ. ut tam̾ sinz ex parre cõmunia omniũ. Nam dũ throni
hec nomina suis nominib ordinib deputant᷑. Uniciuq eñi sic̃ predictũ ẽ ppaoffĩ¬
cia sunt iniuncta. q̃ promerusse eos in mundi constar erordio. Namq angłer

Expanded text:
tiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt tiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni haec nomina suis ordinibus deputantur. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt iniuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et
Abbreviated transcription (Latin):
qui latino eloquio sedes dicunt᷑. et uocati throniq illis conditor p̾sider. et
ꝑ eos iudicia sua disponit. Cherubiti au̾t et ip̃i sblimes celoꝵ p̾ates et angłi¬
Sunt eñi sblumiora agmina angłoꝵ. qui pro eo qd̾ uicimꝰ positi diuina sciẽcia
cet̾is amplius sunt pleni: cherubin idẽ plenitudo sciencie appellant᷑. Ipsa sũt
illa duo animalia suꝑ ꝓpiciatoriũ are e ficta ex metallo ꝓpt̾ significandã angło¬
rũ presenciã. in quoꝵ medio on̾dit᷑ deus. SSeraphin qͦ similit̾ młtitudo angło¬
rũ qui ex hebreo in latinũ ardentes uł incendẽtes int̾pretant᷑. qui idcirco arden
tes uocant᷑. qr uit̾ eos et dm̃ nulli alii angłi ꝯsistunz. ez idõ qͣ̃nto uicimus corã
eo ꝯsistunt. tanto magis claritate diuini luminis inflamant᷑. Unde ex ip̃i ue¬
lant faciẽ. et pedes sedentis ui thono dĩ. et idcirco cet̾a angłoꝵ turba uidere eẽn¬

Expanded text:
qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati throni, quia illis praesidet conditor, et per eos judicia sua disponit. Cherubim autem et ipsi sublimes coelorum potestates et angeliiti divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qutes vocantur, quod inter eos et Deum nulli alii angeli consistunt; et ideo quantum vicinius coram eo consistunt, tanto magis claritate divini luminis inflammantur. Haec igitulant faciem et pedes sedentis in throno Dei; et idcirco cetera angelorum turba videre Dei essen
Abbreviated transcription (Latin):
et filiꝰ uniu̾salit̃ caritas. Sp̃s sc̃s digno dĩ ẽẽ in hbris eiugłii aꝑtissime declarat᷑. Cũ
enĩ unꝰ eiugłisti dirissoc in digito eicio demonia: aliud hoc idẽ dixit. In sp̃u dei
eicio demonia. Unde et digito dĩ scripti lex ẽ.data dic qͥnquagesimo aib occisicne ag¬
atur unꝰ ait idẽ sp̃s diuidens singłis ꝓ ur uult. Sic̃ aũt ꝑ baptisimĩ in xp̃o morimi
et renascimur. ita spũ signamur qui ẽ digitꝰ dei et spitale signiculũ. Sp̃s sc̃s idcir¬
co in columbe specie uenisse scribitꝰ. ut natura eiꝰ ꝑ auẽ simplicitatis et in nocencie de¬

Expanded text:
 Dei esse, in libris Evangelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia , alius hoc idem ita dixit: In Spiritu Dei ejicio daemonia . Unde et digito Dei scripta lex est, data die quinquagesima ab occisione agatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Sicut autem per baptismum in Christo morimur, et renascimur, ita spiritu signamur, qui est Digitus Dei et spirituale signaculum. Spiritus sanctus idcirco in Columbae specie venisse scribitur, ut natura ejus per avem simplicitatis et innocentiae de
Abbreviated transcription (Latin):
d dm̃ imus. Ostium: quia ꝑ ip̃m ad dm̃ ingredimꝰ. Mons: qr fortis. Petra: qi
firmitis ẽ credentiũ. Lapis angulatis: uł qr duos parietes ediũso. id ẽ de circũci¬
sione et ppucio. uenientes in unã fabricã eccłe iungit. ił qd̾ pacẽ in se angłis et
hominib fac̃. Lapis offensionis: qr ueniens inimilis offender̃ ineũ. in creau¬

Expanded text:
ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia firmitas est credentium. 39. Lapis angularis, vel quia duos parietes e diverso, id est, de circumcisione hominibus facit. 40. Lapis offensionis, quia veniens humilis, offenderunt in eum incredu
Abbreviated transcription (Latin):
et dominꝰ in euugłio dic. Rogabo pr̃em meũ. et aliũ paraclitũ dabit ub. Int̾.¬
cessor aũt icdõ uocatur. qr pro culpa nr̃a remouenda curã gerit. et pro abluendiᷤ
nr̃is criminib curam impendit. Sponsus: qr descendens de celo. ad hefit
eccłe. ux pace noui restam̃ti eẽnt duo in carne una. Angłs dr̃ ꝓpt̾ annunciatõ¬
nẽ pat̾ne ac sue uoluntatis. Unde et apud ꝓpħam magni consilii angłs legit᷑
factum ẽ. Unde et̃ idem dicit. E go apatre.xiiii. et ueni inhunc mindũ. homo
aũt dr̃. qr natus ẽ. ꝓ pħa qr futura reuelauit. Sacerdos q ꝓ nb̾ se hostiã obtulit.
Pastor: q custos. Magister: quia oñsor. Nazarenꝰ uͦ a loco. Narareus a merito.
ide̾ scdi siue mundꝰ. quia pc̃cm nõ fe̾c. Siquidẽ et de alus inferiorib reb no¬
iniũ species ad se trahit xp̃s. ut faciliꝰ intelligat᷑. Dicitur ẽi panis qr caro.ᷤ
alitio: quia sanguine ipsius redempti sumꝰ. Flos: quia electꝰ. Uia: qr ꝑ ipsum

Expanded text:
 et alium paracletum dabit vobis.' Intercessor autem ideo vocatur, quia pro culpa nostra removenda curam gerit, et pro abluendis nostris criminibus curam inpendit. Sponsus, quia descendens de caelo adhaesit Ecclesiae, ut pace Novi Testamenti essent duo in carne una. Angelus dicitnem paternae, ac suae voluntatis. Unde, et apud prophetam magni consilii angelus legitfactum, unde et idem dicit: Ego a Patre exivi, et veni in hunc mundum . 36. Homo ur quia natus est. Propheta, quia futura revelavit. Sacerdos, quia pro nobis hostiam se obtulit. Pastor, quia custos. Magister, quia ostensor. Nazarenus vero a loco. Nazareus a merito, id est sanctus sive mundus, quia peccatum non fecit. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intellegatur. Dicitur enim Panis, quia caro. Vitis, quia sanguine ipsius redemp
Abbreviated transcription (Latin):
pumogenitꝰ. Homo usion patri ab unitate substancie appellat᷑. Substancia eĩ
uł essentia. grece usia dr̃. Homo usion utrũq dr̃gͥ ꝯunctũ. sonat una sub¬
cõne tam̃ tociꝰ trinitatis defendit᷑. qr datur ratio unde recte dici oñdat᷑. sic̃
et pat̾ in illis libris nusꝙͣ ingenitꝰ legitur. soe tam̃ dicendo ẽẽ atq creden¬
dꝰ ñ dubitat᷑. Honio usion similis sb̾stancie. qr qualis ds̃ talis ẽ &e er una¬
go eiꝰ. inuisibilis ds̃ et imago inuisibilis. Principiũ eoq ab ip̃o s̃ omnia
et mori. et iudiciũ nouissimũ ip̃e susciꝑe. uł qr quicqͥd aginus ad illum
referimꝰ. et cũ ad eũ ꝑuenerimꝰ ultra qd̾ queramꝰ ñ habemꝰ. Os dei ẽ qr uerbũ
eiꝰ ẽ. Nam sic̾ ꝓ uerbis q̃ ꝑ linguã fiunt sepe dicimꝰ illa et illa lingua. ita et¬
ꝓ dei uerbo osponit᷑. quia mos ẽ ut ore u̾ba forment᷑. uerbũ aũt ideo dr̃ qr ꝑ eũ¬

Expanded text:
us filius. HOMOUSION. Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim vel essentia Graece ousia dicitur. Omousium utrumque conjunctum sonat una subtione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. Principium, eo quod ab ipso sintet mori, et iudicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus. Et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia Verbum eius est. Nam sicut prpro Dei verbo os ponitur, quia mos est ut ore verba formentur. 20. Verbum autem ideo dicitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cepte humanitatis assũpta sunt. Xp̃s nãq a xpismate ẽ appellatꝰ hoc ẽ unctus.
Preceptũ eñi fuerat iuideis ut sacrũ ꝯficerent unguentũ. quo ꝑ ungi possent
hi qui uoca. bant᷑ ad sacerdociũ uł ad regnũ. et sic̃ nunc regib indumentũ pur¬
pure. in signe ẽ regie dignitatis. sic illis unctio sacri unguenti nom̃ ac p̾atẽ regi
ã ꝯferebat̾. et inde xp̃i dicti a xpisinate d̃ ẽ unctio. Nam xpisma grece latine un¬
patre. sic̃ in actib apłoꝵ dr̃. Collecti s̃ eñi in hac ciuitate adu̾sꝯ scm̃ filiũ tuũ quẽ un¬
risti. ñ utiq oleo insibili soe gr̾e dono. qͣ uisibili significat᷑ unguento. Non enim
alibi om̃ino nec in aliagente fiuie. nisi tantũ in illo regno ubi xp̃s ꝓpħaba¬
loquutõne unctꝰ. Iħs hebraice. grece sother. Latine au̾t salutaris siue salua¬
tor int̃pretat᷑: pro eo qđͣ cunctis gentib salutifer uẽit. Ethimologiã aũt no¬

Expanded text:
anitatis adsumpta sunt. Christus namque a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regam conferebat, et inde christi dicti a chrismate, quod est unctio. 3. Nam chrisma Graece, Latine unum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non est autem alibi omnino, nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabalocutione unctus. 7. Jesus Hebraice, Graece Σωτὴρ, Latine autem Salutaris, sive Salvator interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Scdm formã em̃i dei de se ip̃o dixit. Ego et pat̾ unũ sumꝰ. Scdm formã siu
qm pr maior me ẽ. Homines aũt̾ minꝰ intelligentes quid et pro qͦ dicatur. eaq
que ꝓpt̾ formã sui dictas̃. uolune transferre ad formã dei. et rurso ea que deã s̃
ut ad se inuicẽ ꝑsone referant᷑. uolunt nomina eẽ nature. atq substancie. et faci¬
unt errorẽ infide. Sic aũt dei filio ꝯiuncta ẽ huiana natura. ut ex cluab substã¬
cus fieret una ꝑsona. Solus gͥ homo ꝑtulitꝰ cruce̾. s& ꝓpt̾ imitatẽ ꝑsone et ds̃ dr̃¬

Expanded text:
Pater unum sumus; secundum formam servi, Pater major me est. Homines autem minus intelligentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt, volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem personae referantur, volunt nomina esse naturae atque substantiae, et faciunt errorem in fide. Sic autem Dei Filio conjuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona. Solus enim homo
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑ creature cuncte. uł qd̾ creatura om̃is dñatui eius deseruiat. Dñs gͦ et ds̃ dr̃.
uł qđ dñctur omnib. uł qd̾ timeat᷑ i cunctis.uiii. Octauũ.iã. qͥ indeo tantũ
ponitur. q dẽ in alleluia in nouissima sillaba sonar. uiii Nomĩ tetragrimoriton
hoc ẽ qͣnior litt̾arũ. qd̾ ꝓprie apud hebreos in dõ ponit᷑ hiothe hiothe. idẽ dua
b .ia. que duplicate in eff̃abile illuid et głosum dĩ nom̃ efficiunt. Dicitur aũt¬

Expanded text:
deserviat. Dominus ergo et Deus, vel quod dominetur omnibus, vel quod timeatur a cunctis. 296 15. Octavum Ia, quod in Deo tantum ponitur, quod etiam in alleluia in novissima syllaba sonat. 16. Nonum Tetragrammaton, hoc est, quatuor litterarum, quod proprie apud Hebraeos in Deo ponitur, id est, duabus ia, ia, quae duplicata ineffabile illud et glori
Abbreviated transcription (Latin):
culũ agnoscit᷑. Ad ꝑfectũ uͦ omp̃s reꝑit᷑. dũ infuturũ ficie ad fãciẽ quibq electiᷤ
presentabit᷑. ut ipsã speciẽ ꝯtemplentꝰ: cuiꝰ nunc uestigia õprehende conantur.
ꝓprie soe ꝑ similitudinẽ trans late dicunt᷑. Quppe sede suꝑcherubim dr̃. qd̾ ẽad
ent. q̃ ad tp̃s ꝑtinet. et si ascendo in celũ tu illic es. q̃ ad locũ maner. Nam in
ꝓpħa plaustri portantis fenũ sp̃es ad dm̃ dr̃. et hec om̃ia ꝑfĩguiãds̃.q nichil¬
hoꝵ ad proprietatẽ substancie eius. De filio dei .ii.mu¬
ultis &ẽ modis xp̃s appellari in script̾is inuenit᷑ diumis. Nam ip̃e dei
patris unigenitꝰ filiꝰ dũ esset equalis pr̃. ꝓpt̾ salutẽ urãm fõrmã sui accepit̾.¬

Expanded text:
ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere conantur, proprie, sed per similitudinem translate dicuntur, quippe sedere super cherubim dicitur, quod ent , quod ad tempus pertinet; et: Si ascendero in coelum, tu illic es , quod ad locum manet; et in Propheta, plaustri portantis fenum species ad Deum dicitur: et haec omnia per figuram dici ad proprietatem substantiae eius. De filio dei . Multis etiam modis Christus appellari in scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris Unigenitus filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem
Abbreviated transcription (Latin):
Dñi nemo uidir umꝙͣ. Res eñi ẽ inuisibił. ideoq ñ ocło sx corde querendꝰ ẽ.
Inpassibilis qr nullis ꝑturbatõnib afficit᷑. quib fr̾agilitas humana succũbit.
Non enĩ attingunt eũ ulle passiones. u libido. iracundia. cupiditas. timor.
tas sũma ẽ. Simplex aũt dr̃ si nõ amittendo qd hr̃. seu qr ñ aliud ẽ ipse. et aliud
qm ip̃o ẽ sic̃ in homine cuiꝰ aliud ẽ eẽ et aliud sapere. Nam et eẽ pͥ. et sapiens
uõ eẽ. Ds aũt ht̃ essentiã. ht et sapientiã. s& q hc̃ hoc et ẽ. et om̃ia unus ẽ ac

Expanded text:
eoque non oculo, sed corde quaerendus est. 24. Impassibilis est, quia nullis perturbationibus afficitur quibus fragilitas humana succumbit. Non enim attingunt eum ullae passiones, ut libido, iracundia, cupiditas, timor, t. Simplex autem dicitur, sive non amittendo quod habet, seu quia non aliud est ipse, et aliud quod in ipso est: sicut in homine, cujus aliud est esse, et aliud sapere; nam et esse potest, et sapiens non esse. Deus habet essentiam, habet et sapientiam: sed quod habet, hoc est; et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
eloy. MI Tercium eloe. qd̾ utrũq in latinũ dicitur. Est aũt nom inlatinĩ ex
tum ẽ dͥs̃. qd̾ eũ colentib sit timor. Deus aũt ꝓprie nomen ẽ trinitatis. ꝓrinẽs
ad patrẽ et filiũ et sp̃m sc̃m. Ad quã trinitatẽ oẽ reliqua que in deo infra s̃ posi¬
Sunt eñi in huniꝰ modi ordinatione uirtutes multe. ut angłi archangłi. uirtuteᷤᷤ¬
pͥncipato. et p̾ates. cunctiq celestis milicie ordines. quoꝵ tam̃ ille dñs ẽ. Om̃s
enĩ fb̾ ip̃o sunt. eiꝰ q dñatui sb̾iacent.U Quntũ nom̃ elion qd̾ int̾preta
ualde eninena. Mi Sertum eie ie. id ẽ qui ẽ. D eñi solꝰ. qr eternꝰ ẽ. hoc ẽq¬

Expanded text:
OIM. Tertium, ELOE. Quod utrumque in Latinum Deus dicitur. Est autem in Latinum ex tum est Deus, quod eum colentibus sit timor. Deus autem proprie nomen est Trinitatis pertinens ad Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Ad quam Trinitatem etiam reliqua quae in Deo infra sunt posiSunt enim in huius mundi ordinatione virtutes multae, ut angeli, archangeli, principatus et potestates, cunctique caclestis militiae ordines, quorum tamen ille Dominus est. Omnes enim sub ipso sunt eiusque dominatui subiavalde eminens. Sextum, Ieie, id est qui est. Deus enim solus, quia aeternus est, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
qnib inundũ regi dic̃ siue ad cursũ septẽ dicrũ presentiũ. qͥb actis uite t̾mmꝰ ꝯsũmat᷑
quorũ firiis ẽ creta. idest iudicium. De equitib .xi.
Prro equites singłares ideo currere dic̃ q singlarit᷑ umisqͥsq cursũ uite huiꝰ
pigiꝰ. attr transit. alius alio tp̃re secins aliũ ꝑunã tam̃ uiã mortilitatis usc ad ꝓpͥã mi
e sultatores nominari q olim ꝓ ut quisq ad finẽ cursꝯ uen̾at de desultoribꝰ.xiii.
Sesisiebat. et currebat. siue qłͣ de eqͦ ĩ equo inequum transiliebat. De peditib .xiiii¬
edites. auitꝰ aiuint p̃pea pede eurrere. qr pedib currit᷑ mortalitite. Ob hoc a fuꝑiore

Expanded text:
quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentiuquibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentiuquorum finis est creta, id est iudicium. § 38 De equitibus. orro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriesultores nominati quod olim, prout quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. De peditibus . Pedites autem aiunt propterea pede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a supe
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ut fabule fer̃ ꝓcreat. portentũ demonicũ immo diabolus. qui primo uino
garũ uͥ currꝰ duppliciolim temone erant. ꝑpetuoq. et qui om̃ib equis unceret᷑. Lugo
primis eiristenes sicionius tantũ medos iugauit. eisq singłos exutraq parte
UaDRIG̃e. et bige. et trige.et seuige.a numero equoꝵ. et uge dicte. ex quibꝰ
quadrigas soli. bigas lune. ⁊ rigas infe̾ris. seuigas ioui. desultores lucifẽro. ez
hesꝑi: sacrauer̃. Quadrigã ideo soli iungunt: qr ꝑ quatuor tp̃ra amiꝯ uertit᷑. uere.
estate. autumuo. et hyeme. Bigas liine: qm̃ gemiino cursu c̃ sole ꝯtendit. siue q
nocte et clie iuidetꝰ. Iungunt unũ eñi equũ nigrũ. alt̾um candidũ. Trigas liis
ĩ feris. qr hic ꝑ tresetates homines ad sc rapunit. idẽ ꝑinfantiã. iuiuentutẽ atq se¬

Expanded text:
ne, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni ne, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, imo diabolus, qui primo Junoni garum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte uadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam estate, autumno et hyeme. Bigas lune, quoniam gemino cursu cum sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt enim unum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia hi per tres etates homines ad se rapiunt, id est per infantiam, iuventutem, atque se
Abbreviated transcription (Latin):
eio ait spacio ab utraq neti astitit. obosiscꝰ. fastigiũ sũmitatẽ q celi significit
cu solab uroq spacio medio discrimine transcendiẽ. sũmo obolisco sĩ positũ
qua et il lecarcer qui ẽ in ciuntate d ubi homines dampnati atq ĩclusi ita hic
qui co hercerent᷑. ne exeant ante quã sigiim emutat᷑. De Aurigio. UI.¬
as Circi auriga. et currentes equites ut pedites. Aurigi ꝓpne dictꝰđ currũ
iat. et regat᷑ siue qͥ feriat unctos equos. Nam haurit ferit. ut et latꝰ haurit¬
ꝑtũ. Ip̃e eꝰ et agitato idẽ et uerb̾ator. ab augendo dicto. Aurige aũt dnob colo¬
sib suĩt. quib speciẽ idolatrie uestuint᷑. N lam prassimis t̾re. uenetus celo. et
Rie cotirus aut qui regnauit athenus pͥmꝰ quatuor e quos iunxisie fert᷑
Sic̃ dirgiliꝰ auctor ẽ. dicens. Primꝰ erictomiꝰ currꝰ et qͣtuor ausꝰ ungere equos rapi¬
dosq rotis ĩsistere uictor. fu̾it aũt minerue ee uulgan filiꝰ de caduica ĩt̾ram libidi¬

Expanded text:
raque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum ea re qua et ille carcer qui est in civitate; quod, ut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi cohercentur, ne exeant antequam signum emittant. § 33 De aurigis. Ars Circi: auriga et cursus, equites vel pedites. Auriga proprie dictus quod currum agat et regat, sive quod feriat iunctos equos. Nam aurit, ferit; utVirg. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus coelo et honius autem, qui regnavit Athenis, primus quatuor equos junxisse fertur, sicut Virgilius auctor est dicens: Primus Ericthonius currus, et quatuor ausus Jungere equos, rapidisque rotis insistere victor. 2. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidi
Abbreviated transcription (Latin):
ñis macula. ne bonũ estimes q iniciũ amalo accep̃. Ludo aũt aut ginicꝰ ẽ. aut
circensis. aut gladiatoriũ. aut sennicꝰ.ii. De Ludo Gimnico. atien¬
Ionieus ludꝰ ẽ uelocitis ac uiriũ gła. cuiꝰ locꝰ ginmasiũadr̃. ubi exereẽ¬
tur athlere. et cursoꝵ uelocitas cõpbatur. hinc accidit ut omini ꝓpe arti¬
ũ exercicia ginasia dicantꝰ: Antea eñi ĩ Iocis certantes cinctierant ue nudaten¬
tꝰ pꝰ relaxato cingulo repente ꝓstratꝰ examinatꝯẽ. quidã cursor. Quare ex ꝯfilio
decreto. tinc arcon ippomienes ut nudi deinceps om̃s exercitarent᷑ pmisit. ex illo
gumnasiũ dictũ q uuenes midi exercent᷑ ĩ campo. ubi sola tantũ uecunda oꝑiunt̃.¬

Expanded text:
nis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut nis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De ludo gymnico . Gymnicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercetur athletae et cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verecunda operiunt
Abbreviated transcription (Latin):
pertacula ut opinor gnalit̾ nominant᷑ uoluptates De spectacul s.¬
que ñ ꝑ semor ipsa ĩquinant. soc ꝑea que illic geruntͦ. Dicta au̾t spec¬
tacła co hominib publici ibi prebeat᷑ inspectõ. hec et ludicra nuncupata
ꝗ in ludis gerant᷑. aut inscenis. Ludorũ origo sic tradit᷑. libios exasia transue e
tos metruria ꝯeecdisse duce tureno fruri suo cesserat regnũ. Contencione nit᷑
inetruria int̾ cet̾os ritꝰ suꝑfticionũ suarũ spectacula qͦ religionis nomine ĩ sti¬
stituer᷑. Inde romani arcersitos artifices mutuatis̃. et inde uidiales uocatis̃. Uar¬
ro auit diẽ luidos a lusu uocatos. q iiuenes ꝑ dies festos solebant ludiexultatõne
ppsm desectare. Unde et eũ lusũ iuuenũ dieb festis ex templis et religionib
deputant᷑. Nichil o de causa uocabuli. dũ rei causa idolatria fit. ⁊lude er pro¬
miscue ludi lib̾alia uocabant᷑ ob honorẽ lib̾i patris. Ob hoc despicienda ẽ origi¬

Expanded text:
pectacula, ut opinor, generaliter nominantur voluptates quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur aut in cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est origi
Abbreviated transcription (Latin):
mediosampiant fere quatiant. idq ap̃ grecos si a ay⁊ uocat᷑. Quidã opinant᷑ attẽ biẽ¬
tandi ursoꝵ ꝯtentõne monstratã. Namq int̾ cet̾as feras cossolos erigi ꝯ gressos. et sub
side ecelerit᷑ ac reu̾ti et modo manib tep̾tire inuicẽ. modo cõpleri abigere sese mor luctuiciũ.
Doc latin certimina greci agones uocit. a freq̃ncia q̃ celebribant᷑. De agone.uiiii.
Siquide et omnẽ cerũ atqi ꝯuentũ agona dici. Alii q̃ incireulis et qͣi agoniis id ẽ sine
q̃ngulo locis ederent᷑. mincupatos agones putant. De generib agonumr x.
Sͥonĩ genera fuisse ĩmẽsitas uiriũ. cursꝰ. ccłitas sagitandipicia. standipa¬
tienc̃ia ad cithara qͦ uł tibias ĩceclẽdi gestꝰ. De morib qͦ. de forma. de cantandimo¬

Expanded text:
medios arripiant, fere quatiant; idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam: namque isidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium. Que Latini certamina, Greci agones vocant, a frequentia qua celebrantur. Agonum Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. De generibus agonum . Agonum genera fuisse: inmensitas virium, cursui celeritas, sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi mo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ putam a circuitu equorũ. eo qͣ ibi cireũ metas equi eurrant. Greci uͦ a circe
solis filia qͥ patrisuo hos genꝰ certaminis institint᷑ asser mincupatũ. et abeacu¬
Sappellationẽ. arguineñtant᷑. fiut aũt maga et uenefici. et sacerdos demorũ
snaps habsue⁊ ope magice artes et cultus idolatrie recognoseit᷑. De ornam̃tis
Sp.nam̃ta curi: ꝯua meta. oboliscꝰ. Carcer. Oua honor pollucis ec enstoris in¬
seribia quiillos ouo eaitos credendo de signo ioue nõ erubescũt fingir aie
cirensia romam as causas imuidi referre. ut sb hac sp̃e srsticones uanitatũ suarũ exeusẽt.

Expanded text:
tum a circumitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Greci vero a Circe solis filia, que patri suo hoc genus certaminis instituit. Fuit enim maga et veionem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur. De ornamentis . Ornamenta circi: ova, meta, oboliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent.
Abbreviated transcription (Latin):
at uisĩ. Cuiꝰ uirto tradit᷑ ut sp̾entes amniã sen̾turẽ eiꝰ gustu deponãt. hoc holo
greci maratrõ uocant. Ligusticũ a regione nom̃ accepit nascitur em̃ plurimũ ĩ ligu¬
ria. odore a romatieo. et gustu as acris. Anesson greciut dicũt. siue ut latini asim̃
herba om̃ib cognita acerrime feruens. Mictualis anetũ cimimĩ. Coriandrũ ex gre¬
nomine sũptũ. qđ illi corian uocant. cuiꝰ sem̃ indules uinũ datũ promores redd
ĩuenerẽ. Si supͣ modũ dederis. am̃ciã nutritꝰ. Canos &̃ excoriandro infiei traditũ
ẽ. Abrotanũ. Cerofoliũ. Ruta dicta qͣ sit feruentissima. cuiꝰ alta agg̃stis. atq ur¬
tute acrior. s& att feruentissima ꝯ ꝓbantꝰ. hanc uenenis repugnare docent imis¬
tele. que dũ cũ spente dimicnierĩt cibo eius armant᷑. Saliua mula quã rusticiuo¬

Expanded text:
at visum, cujus virtus traditur, ut serpentes annuam senectutem ejus gustu deponant. Hoc olus at visum, cujus virtus traditur, ut serpentes annuam senectutem ejus gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. 5. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore aromatico, et gustu acre. 6. Aneson, ut Graeci dicunt, sive, ut Latini, anesum, herba 370 omnibus cognita, acerrime fervens mictualis. Anethum . . . . . Cuminum . semen in dulce vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutrit. Canos etiam ex coriandro infici traditum est. Abrotanum. Caerefolium. Ruta dicta quod sit ferventissima. Cuius altera agrestis atque virtute acrior; sed utraque ferventissimae conprobantur. Hanc venenis repugnare mustelae docent, quae dum cum serpente dimicaverint, cibo eius armantur. Salvia. Inula, quam rustici a
Abbreviated transcription (Latin):
uolui appellati qđ fint uolubiles et rotũdi. Asparagꝰ qd spinosa et asꝑasit fruter
chũ ꝯfortar uenerẽ repͥmit. Cardius. Eruca qĩ uruca đ ignire sit uirturis. et
ĩ cibo sepe sũpta ueneris incendiũ moueat̃. huius sp̃es due. quarũ alta usua¬
lis. alta̾ agrestis arrions urturis ut̾q tam̃ uen̾is cõmouentes usũ. De odoratibꝰ¬
pium dictũ đ ex eo apex. idẽ capꝰ antiquorũ triũphanciũ oleribus¬
Eius gn̾is s̃ petrosileon. ipposileon. et oleonsilenon. Petrosilenon uocitũ qͥsit
similis apio. et nascit᷑ in pocris montibq p̾ruptis. qͣ nos perrapiũ dicere po̾¬
sumꝰ. Silemĩ eñi grece apiũ dr̃. Soẽ ẽ sũmũ ac ꝓbabile macedonieũ. gusti sĩ¬
aue. et odore aromatico. Iposilenon dictũ q sit durũ & iugusterũ. oleosileon q
mollior folio. et caule tenerũ. feniculũ latimuocant q̃ eiꝰ tirsi sen radicis suceꝯ acu¬

Expanded text:
Volvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutVolvi appellati quod sint volubiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutchum confortat, Venerem reprimit. Carduus. Eruca, quasi uruca, quod ignitae sit virtutis et in cibo saepe sumpta Veneris incendium moveat. Huius species duae, quarum altera usualis, altera agrestis, acrioris virtutis; utraque tamen Veneris commovent usum. § 11 De odoratipium dictum, quod ex eo apex, id est, caput antiquorum triumphantium corEjus generis sunt petroselinon, hipposelinon, et oleoselinon. 2. Petroseltibusque praeruptis, quod nos petrapium dicere possumus, Σέλινον enim Graece apium dicitur, sed est summum, ac probabile Macedonicum, gustu suave, et odore aromatico. 3. Hipposelinon, quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio, et caule tenerum. 4. Feniculum Latini vocant, quod ejus thyrsi seu radicis succus acu
Abbreviated transcription (Latin):
cap̃. Ascalonia nuncupata er una urbiũ palestine. q̃ ascalon dr. unde priꝰ aduecta
ẽ Alliũ dictũ oleat. Ulpicũ appellatũ  allii odorẽ hẽat. Faselos uocari auit afase¬
lo insula grecie. ubi ñ ꝓcul mons olimpo. Porrũ cuiꝰ gen̾a duo. capitatũ er sectile.
Sectile paruũ capitatũ maiꝰ. Beta ap̃ nos holeris genꝰ ap̃ grecos gen̾alitt̾a. Blitum
genꝰ holeris. saporis euanidi. qĩ uilis beta. Cucumeres qđ sint int̾dũ amari. qui
dulces nasci ꝑhibent᷑. si lacte mellito eoꝵ sem̃ infundat᷑. Cucurbita apoperes. Sa
gi qđ acridi ignẽ acceptũ ꝯcipiãt. Fosem̃ ignis ẽ. unde et esca uulgo dr̃. qđ sit¬
fomes ignis et nutrum̃tũ. Ali dicũt fungos uocatos q sic ex eoꝵ gen̾e quiddã int̾¬
emptoriũ. unde et defuncti. Tubam tumor t̾re ꝓdit̾. eaq causa nom̃ illi reddir.

Expanded text:
caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta caput. Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus sectile parvulum. 368 Beta apud nos oleris genus, apud Graecos littera est. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta 16. Cucumeres, quod sint interdum amari, qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. 17. Cucurbita . . . . . ApoFungi, quod aridi ignem acceptum concipiant, φῶς enim ignis efomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos quod sint ex eorum genere quidam interemptorii; unde et defuncti. Tuberum tumor terrae prodit; eaque causa nomen illi dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
minis aũt afinitas ĩ utrisq ĩde pene cõmunus. qr utrisq sem̃ ialt̾um icissi cõ¬
napꝰ transit in rapã. Napo caulis ex duob holerib cõpositũ nom̃ ht. Quia dũ
sit sapore napo similis. ñ ĩ radice soe in tirsũ conscendit. ut caulis. Sinapis appe¬
llatur ͥ folus sic similis napis. Rafanũ grece ẽ. nos radicẽ uocamꝰ. eoqđ totus de¬
orsũ nitit᷑. dũ reliqͣ holera ĩ sũma magis ꝓsialiãt. cuiꝰ semine mac̾ato qͥsquis
manꝰ suuas ĩfecerit spentes ĩ pune tractabit. Siquidẽ ex ip̃iꝯ radice &ẽ ebur albe ᷤ¬
cit. In cibis qͦr uenenis resistit. Nã ꝯtra uenena radices s̃. Auces lupini. citrũ
hec solebant m̃sis appon̾e. Lactuci dicta ẽ q habundan᷑ lactis exuber&. seuq lac¬
re mitriẽtes feminas implez. hec̃ in uiris ueneris usũ coercoe. Lactuca aggrestis

Expanded text:
minis autem affinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen iminis autem affinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen im; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit: siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescit, in cibo quoque venenis resistit. Nam contra venena hujus radices, nuces, lupini, citriumhaec solebant mensis apponi. 11. Lactuca dicta est, quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas implet. Haec et in viris Veneris usum, coercet. Lactuca agrestis
Abbreviated transcription (Latin):
caulis diceret᷑. qr tirsꝯ ip̃i⁊ ampliꝰ cet̾is holerib coalescit. idẽ crescir. Est aũt gn̾a¬
le nom̃. om̃is enĩ frutex caulis. Cima dr̃ qͣi coma. est eñi sũmitas holerũ uł ar¬
boꝵ. in qua ĩgens uirtm naturalis ẽ. Malua ex parte greco uocabulo appellat᷑.
apotininalisin. eo d molliendi aliũ. soluendiq naturã heat. Cuiꝰ succo siquis se
oleo nuxto ꝑunacerit. ab apib negat᷑ ferri folia eiꝯ exoleo rrita et imposita. scor¬
pionib credunt᷑ afferre torporẽ. Pastinaca uocata qđ eius radix precipuꝰ pastꝰ sit
hominis. Est em̃ odoratu iocũda. cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo. id est
cõprehendẽdo. Est aũt̾ radice amplior napo. sapore dulcior. et folio renui. Har̾
a similitudine rape uocat. nisi q foliis latior. et radicis eius gustꝰ sbacriorẽ. No¬

Expanded text:
oddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generaoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dicitur. Cyma dicitur quasi coma: est enim summitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cujus succo si quis se oleo misto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia ejus ex oleo trita et imposita scorpionibus, creduntur afferre torporem 6. Pastinaca vocata, quod radix ejus praecipuus pastus sit hominis. Est enim odoratu jucunda, cibo delectabilis. 7. Rapa dicta a rapiendo, id est, comprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folio tenui. 8. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior, et radicis gustu subacrior est. No
Abbreviated transcription (Latin):
que ex eo fuui̾t asꝑas̃. Gram̃ asitu potiꝰ dictũ. qd płimꝰ agroꝵ sit. unde et eũ greci agreᷤ
tẽ dicũt. licoe om̃is herba gram̃ uocet᷑. ab eoqd germinet᷑. sic̃ robur om̃is lignis cu¬
tis et sp̃es ab eo qd sit firmissĩa. filix a singulatitate folii dicta. Deniq ex una uir¬
gula altitudine cubitali una scissa folagignit᷑ res implicata ułut penna. Auena
loliũ zizania quã poeta semꝑ infelix loliũ dic̃. qd̃ sit minutũ et infecundũ. fenũ
Rt us nominat᷑ q semꝑ ibi aliquid oriat᷑. Nam d alia t̾ra semel ĩ anno aliquid
c̾reat. orm nũꝙͣ sine fructu ẽ. Holus ab alendo dictũ. eoqdđ primũ hominẽ olerib ale¬
rent᷑. ante ꝙͣ fruges et carnes ederent. Tantũ eñ pomis arboꝵ et holerib alebantur.

Expanded text:
quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωσquae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile et infecundum. Faenumrtus nominatus quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nigris. Ferula uocata a medulla. Nã ilum uarro tradit ẽẽ ferule medullã. ꝙͣ
apode lon greci uocant. ñ nulli aferiendo ferulã dicũt. ad hanc enĩ pueri ac
puelle uapulare solent. huiꝰ sucm galbanũ ẽ. Papirũ dictũ d igni et ceris est
do. De quo enniꝰ. Querit᷑ inscirpo soliti qd dic̾e nodus. Et in ꝓu̾ebus. Qui inumi¬
cusẽ &e inscirpo nodũ querit. Fucus genꝰ herbe ẽ. de qua tingit᷑ uestis. dictaq
m̃titur alienũ colorẽ. Unde et uirgiliꝰ dic̃. Mentiri lana colores. Alga nascitur
ĩ aquis stantib. itadeniq nom̃ sumpsit ab algore aque. uł qd alligoe pedes q
crassa ẽ. folus aquã ex parte suꝑantib. Ulua et tipꝰ. herbe: circi fontes et palu
des. stagnisq nascunt᷑. ex quib ulua idẽ alga mollis. et quodã modo fungꝰ. dcãã
ab uligine. Tipꝰ uͦ q̃ se ab aqua inflat. Unde &ẽ ambiciosoꝵ et sͥ placenciũ hominũ

Expanded text:
nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis estdo, de quo Ennius: Quaerunt in scirpo soliti quod dicere nodum. Et in proverbio: Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit. 98. Fucus genus herbae est, de qua tingitur vestis: dicta quia mentitur alienum colorem; unde et Virgilius: Discet mentiri lana colores. 99. Alga nascitur in aquis stantibus. Ita denique nomen sumpsit ab algore aquae, vel quod alliget pedes, quia crassa est foliis aquam ex parte superantibus. 100. Ulva, et typus herbae quae des stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum