comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipes cessabant loqui: et digitũ suꝑ¬
ponebant ori suo. U ocem suã co
hibebant duces: & lingua eorũ
gutturi suo adherebat. Ac si aptȩ
dicat. Cũ p̃dicare mͥ uoce publica
licuit: omnis me qͥueritati ñ fuit
subiectus. expauit. Inillo nanq tẽ¬
pore. cum sc̃a ȩccłia aduersitate p̃¬
mitur: prauis quibq p̃dicatorib
licentia locutionis dat᷑. Qd̃ longe
lamiȩ nudauerunt mammã: lac¬
tauerunt catulos suos. Qͥd nanq
lamias. n hereticos appellat: hu¬
manã quidẽ faciem. s beluina
pimpietatem corda gestantes:
Qui tunc mammã nudant: qͥa errorẽ
suũ liberȩ p̃chcant. Iunc catulos lac¬
tant: quia male sequaces paruuloꝵ
amimas. dum ꝑuersa insinuant:
adimpietatẽ nutriendo confirmat.

Expanded text:
oqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam duces cohibebant, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Ac si aperte dicat: Cum praedicare mihi voce publica licuit, omnis me qui veritati non fuit subjectus expavit. Illo namque tempore cum sancta Ecclesia adversitate premitur, pravis quibusque praedicatoribus licentia locutionis datur. Vet. XV.lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos . Quid namque lamias, nisi haereticos appellat, humanam quidem faciem, sed belluina per impietatem corda gestantes? Qui tunc mammam nudant, cum errorem suum libere praedicant. Tunc catulos lactant, quia male sequaces parvulorum animas dum perversa insinuant, ad impietatem nutriendo confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
bomi. et honorẽ ꝓpt̃ elationem fu¬
giunt: & honorari tam̃ ꝓpter uni¬
tationẽ uolunt. Sic nimirũ paulus
apłs discipłis loquens: & honorẽ
fugit: ectamen qͣntum eẽt hono¬
randus. ostendit. Nã cum thessa¬
lonicensib diceret: neq enĩ aliqñ
fiuimus insermone adulationis sic̃
scids. neq inoccasione auariciȩ¬

Expanded text:
boni et honorem propter elationem fugiunt, et honorari tamen propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis, neque in occasione a
Abbreviated transcription (Latin):
dominatio suꝑba repellitur: iugũ
conteritur: quo libertatis nr̃e colla
p̃mebant᷑. De hoc rursum oleo. scri¬
ptum ẽ. Uinea fact̾a ẽ. dilecto meo:
meornu filio olei. Filius quippe olei.
fidelis ppłs dr. qui. adfidem dez. in¬
terna sc̃ĩ sp̃s unctione generatur.
Multis gͦ tunc sc̃a eccłia tribulatio¬
nib depressa. dona sp̃s. & mira quȩ
nunc habet p̃dicamenta. admemo¬
nam reuocet: & suum silentium
deploret. dicens. Petra fundebat mͥ
riuos olei. Quib uerbis: congruȩ

Expanded text:
dominatio superba repellitur, jugum dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei . Filius quippe olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione generatur. Multis ergo tunc sancta Ecclesia tribulationibus depressa, dona Spiritus, et mira quae nunc habet praedicamenta, ad memoriam revocet, et suum silentium deploret, dicens: Petra fundebat mihi rivos olei. Quibus verbis congrue
Abbreviated transcription (Latin):
tempore extremo patiet᷑: cũ trans¬
act̾orum suoꝵ reminiscit᷑: cũ ꝑeam
uidelicet uerbi pinguedine oꝑan¬
tium uita lauarent᷑. Quȩ ipsã qͦ
p̃dicatoꝵ suoꝵ uigilantiã plemus
exequens: subdit. Et petra funde¬
ne.xp̃c accipitur: p̃dicator egregiꝰ
sc̃ẽ eccłiȩ. olei riuos fundit: quia in
ea loquens dñs. p̃dicamenta unc¬
tionis intimȩ emanat. De hac pe¬
tra. olei riuus exiit: liber mathei᷑. li¬
ber marci : uber luce. liber iohis. In
qhuersis huiꝰ mundi partib quot
huc de petra hac. olei riuus fundit᷑:
quoties scõ sp̃u unguendis mentib
auditoꝵ ea quȩ inlibris ueterib de
xp̃o dicta sunt. explanantur. Et riui
uocantur olei: qͥa decurrunt. & un
ait. Sicut adipe & pinguedine: reple¬
atur anima mea. Potest nomine olei.
ipsa scĩ sp̃s unctio designari: de quo.
afacie ole: Iugum quippe.afacie oles
computrescit: quia dum scĩ sp̃s gr̃a
tute liberamur. Dumq maligni sp̃s

Expanded text:
tempore extremo patietur, cum transtempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundeChristus accipitur, praedicator egregius sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei riber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod huc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quia decurrunt et ungait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Potest nomine olei ipsa sancti Spiritus unctio designari, de qua pa facie olei . Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum sancti Spiritustute liberamur: dumque maligni spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
orib intentos. ad eor reuocant: ut
quȩ int̾ ipsa licita oꝑa. admiserurs
mala cognoscant et quȩ cognoue¬
rint defleant. pedes butyro lauañ:
quia eoꝵ uulnerib. penitentiȩ un¬
guenta subministrant. Reminiscat᷑¬
gͥ eccłia tunc uehement̃ afflicta. qͦmͦ
pacis suȩ tempore. ꝑ exhortationis
uerbum. menbra inse etiã extrema
mundabat: etdicat. Quando laua¬
bam pedes meos butyro. Qđ. de bea¬
to iob. admirabilit̃ libet intuen: q̃
intot curas rerum. inter tot affec¬
tus pignorũ. inter tot stucha sacri¬
ficioꝵ. subiectis suis quamlibet ex¬
tremis bona sequentis uitȩ p̃dicabat ÷
ut eos de cȩlestib inbrieret: qui sibi
adterrena oꝑa deseruirent. Quid ad
hec nos ep̃i dicimꝰ. qui commissis
nob̾. uerba uite impendere ñcuramꝰ:
qñ comugatũ iuirũ ꝓhibere ñ ua¬
ris habitus. uel magna occupatio
amus: quȩ. ꝓbeatũ iob. idest pos
menbri sui loquit᷑ qͣnta sint quȩ

Expanded text:
ioribus intentos ad cor revocant, ut ioribus intentos ad cor revocant, ut quae inter ipsa licita opera admiserint mala cognoscant, et quae cognoverint defleant, pedes butyro lavant, quia eorum vulneribus poenitentiae unguenta subministrant. Reminiscat Ecclesia vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non varis habitus, vel magnae occupatio amus, quae per beatum Job, id est per os membri sui loquitur, quanta sint quae
Abbreviated transcription (Latin):
ferioꝵ oꝑum ministri. Qui dũ adu¬
sus necessarios. ea quȩ sunt exterius.
exercent: pertremũ ministeriũ. ue¬
lut pedes terrȩ inherent.s debent
hi qui prȩsunt. qui doctrinȩ studio
inuigilant. sollerti cura occupatoꝵ
corda requirere: eisq eam qͣm ipsi
uacando ꝑcipiunt crebra admo¬
nitionis uoce infusionem pingue¬
dinis ministrare. Nã quia muno cor¬
pore inuicem ꝓse menbra sollicita
sunt: sic̃ illoꝵ ministeriis nr̃a ex¬
trema fulquntur: ita necesse est.
ut nr̃is studiis. illoꝵ interiora re-¬
pleant᷑ Quando gͦ scĩ doctores qui¬
bus dã adextrema ministeria dedi¬
tis. unctionẽ dñice incarnationis p̃¬
dicant. butyro. eloquii pedes lauãt.
Solent etiã pedes.ipsa itineris asꝑi¬
tate lacerari. ynde. et omnino dif¬
ficile ẽ. int̾renis actionib hurꝰ uite
iter agere: & nulla ex labore itineris
uulnera sustinere. Cũ gͦ uigilantes
p̃posit: auditores suos curis exter¬

Expanded text:
feriorum operum ministri, qui dum ad uferiorum operum ministri, qui dum ad usus necessarios ea quae sunt exterius exercent, per extremum ministerium velut pedes terrae inhaerent. Sed debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando igitur sancti doctores quibusdam ad extrema ministeria deditis, unctionem dominicae incarnationis praedicant, butyro eloquii pedes lavant. Solent etiam pedes ipsa itineris asperitate lacerari. Unde et omnino difficile est in terrenis actionibus hujus vitae iter agere, et nulla ex labore itineris vulnera sustinere. Cum ergo vigilantes praepositi, auditores suos curis exter
Abbreviated transcription (Latin):
quero datum: s requiro fructum.
Datũ quippe ẽ. res ipsa quȩ impendit᷑:
fructus uͦ dati ẽ si benigna mente.
futirȩ mercedis studio aliquid im¬
pendatur. frgo datũ inre accipimꝰ:¬
fructũ. incorde. Et quia discipulorũ
suoꝵ apłs mercede potius qͣm mu¬
nere pascebat᷑: nequaqͣm datũ. sed
fructum sequerere fatet᷑ Vnde. &
subdit ꝓtinus. dicens. Habeo autẽ
omnia: et habundo. Butyro gͥ lauan¬
tur pedes: cũ p̃dicatores scĩ ut dixi¬
mus. ipsa p̃dicatione fatigati. audi¬
torũ suoꝵ bonis oꝑib fouent᷑ fessos
nanq pedes butyro unxerat ille qͥ
audiebat. Uiscera sc̃oꝵ requieuerunt
pes: qui incathena tenebat᷑. hcens.
Det miscdiam dñs onesifori domui:
quia sepe me refrigerauit: & cathe¬
nam meã ñ erubuit. Si gͦ exuoce ca¬
pitis. hȩc uerba pensamꝰ: rectȩ pedes.
sic̃ diciũ ẽ p̃dicatores accipimꝰ. Si
debemꝰ: nimirũ pedes eccłiȩ sunt in¬

Expanded text:
quaero datum, sed requiro fructum . quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe est res ipsa quae impenditur; fructus vero dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimfructum in corde. Et quia discipulorum suorum Apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
iacob dic̃. Nolite plures magistri fie¬
ri fr̃s mei. Et paulo post. Inmultis
enim: offendim om̃s. Pedes gͦ lauan¬
tur butyro: qͥa pinguedine boni o¬
peris infundit᷑ atq emundat᷑ collec¬
cus puluis. de gła p̃dcationis. Uel
ceite. butyro pedes lauant᷑: dũ scĩs
p̃dicatorib debita abauhentib sti¬
pendia conferunt᷑: et qͦs fatigat
iunctus p̃dicationis labor᷑ exhibita
adiscipulis pinguedo bonz oꝑis fo¬
uet. Non qđ ideo p̃dicent. ut alant᷑÷
s ideo alantur. ut p̃dicent: id: ut p̃¬
dicare subsistant. Non. ut mintentio¬
nem sum̃di uictus. tͣnseat actio p̃di¬
cationis: s adutilitatẽ p̃dicationis.
deseruiant ministeria sustentatio¬
nis. Abonis gͦ p̃chcatorib. ñ causa
uictus. p̃dicatio impenditur: s cau¬
sa p̃dicationis. accipitur uictus. Et
quoties p̃dicantib necessaria abau¬
dientib conferunt᷑: ñ solent de rerũ
mune. s de conferentiũ mercede
gaudere. Unde. ppaulum dr̃: Non

Expanded text:
acobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes . Pedes ergo lavantur butyro, quia pinguedine boni operis infunditur atque mundatur collectus pulvis de gloria praedicationis. Vel certe butyro pedes lavantur, dum sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare subsistant, non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicatoris, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde a bonis praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationis accipitur victus. Et quoties praedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non
Abbreviated transcription (Latin):
dionũ. Quid draeonũ nomine̾ nͥ
maliciosorum hominũtuta sig¬
Trarerunt uentum: qͣsi dracones.
Pu̾si & enim quiq uentũ qͣsi dra¬
cones trahunt: cũ malicios a suꝑ¬
bia inflantur. Qd autẽ structio¬
nũ appellatione intelligi: nisisi¬
mulatores solent: Structio & enĩ
pennas habet: & uolatũ ñ habet
qͥa simulatores quiq spẽm sc̃i¬
tatis habent̾ s uirtutem sc̃itatiꝰ¬
ñ habent. uisio eos quippe bonȩ
actionis decorat: s aterra. mini¬
mȩ penna uututis leuat. Flectus
itaq scẽ eccłiȩ populus. qͥa pacis
suȩ tp̃r.intra se quosdã maliciosos.
ac simulatores patitur: cheat frat̃
fui draconum: & soci structionũ.
Qd beati qͦ iob uocib specialit̃ con¬
gruit: qui adculmen magnȩ forti

Expanded text:
aconum nomine nisi malitiosorum hominum vita desigTraxerunt ventum quasi dracones? » Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa subia inflantur. Qui autem struthionum appellatione intelligi, nisi simulatores solent? Struthio etenim pennas habet, et volatum non habet; quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, snon habent. Visio quippe eos bonae actionis decorat, sed a terra minime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum, quod beatus Job vocibus specialiter cong
Abbreviated transcription (Latin):
per homines. &dormiunt inlec¬
tulo: quia nimirum tẽ secreta di¬
mundi tumultuosa eoncupiscen¬
tia. intra mentis nr̃ȩ cu̾bilia segre¬
gamur. Quia uero ut sepe iã dixi¬
mus. aurem cordis tumultus se¬
cularium negocioꝵ claudit. & qͥ¬
es secretȩ considerationis aꝑit:¬
aptȩ subiungit. Iune aꝑiet aureᷤ
actionib sopiuntur: aꝑta aure.
interni examinis causas auchũt
Qui. dum subtiliter uel flagella
publica. uel uchcia occulta con¬
siderant: semetipsos afficere flen¬
ẽ: & erudiens eos instruet disci¬
plina: quia consideranti menti.
& se se ꝑpȩnitentã laceranti: qͣsi
quedã plagȩ ꝑeussionis sunt. la¬
menta compunctionis. Vnde
etiam salomon. rectȩ uim ꝑcus¬
sionis utriusq coniungens. dic̃
huor uulneris abstergit mala: &
plage. insecretiorib uentris. ꝑliuo

Expanded text:
per homines, et dormiunt in lecper homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta Dimundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamus. Quia vero, ut jam saepe diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis i. Tunc aperit aures actionibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt, qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos affligere flenEt erudiens eos instruit disciplina. - Quia consideranti menti et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens dicit: « Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris .
Abbreviated transcription (Latin):
spicimus: subincerta imaginatio¬
ne caligamus. ꝓpha nanq adui¬
dendum dnm̃. quadã se premi
caligine sentiebat: dicens. Ani¬
ma mea desiderauit te innocte.
acsi diceret. In hac obscuritate uitȩ
p̃sentis. uidere te appeto:s ad¬
huc. infirmitatis nubilo circum¬
scribor. Dauid qͣs id qͦ huius
nochs caliginem uitans: clarita¬
tem ueri luminis prestolat᷑ ait
Mane astabo tͥ & uidebo. Adhuc
gͦ innocte minus se uidere con¬
spicit: qͥa adudendum dnm fu¬
turum mane concupiscit. Quia
uͦ ut diximus. abexteriore actio¬
ne cessare. dormire ẽ: bene he¬
lui subdidit. Quando irruit
sopor suꝑ homines. Quia autẽ
sci uii. cũ exteriori actioni non¬
deseruiunt. intra mentis cubi¬
lia conquiescunt: aptȩ subiun¬
xit. Etdormiunt inlectulo.
Scĩ enim uiri dormire inlectulo
ẽ: intra mentis suȩ cubile quie¬
scere. Unde &e scriptum ẽ. Exul¬
tur nobis d̃s ꝑsomnium. inuisio¬
ne nocturna. qndoirruit sopor su¬

Expanded text:
spicimus, sub incerta imaginatiospicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte . Ac si dpraesentis videre te appeto, sed adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhucergo in nocte minus sese videre conspicit, qui ad videndum Deum, futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare, dormire est, bene Eliu subdidit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjunxit: Et dormiunt in lectulo. Sanctos enim viros dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsulitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor su
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝑsomnium audierat: quȩ dice¬
bat. Ego dormio: & cor meũ uigi¬
iat. Ac si diceret Dum exterioreᷤ sen¬
sus. abhuius uitȩ sollicitudinib
sopio: uacante mente. uiuaci in
u terna cognosco. foris. dor¬
mioͥ s intus. cor uigilat: quia dũ
exteriora qͣsi non sentio: interiora
sollerter apprehendo.Bene ergo
heliũ ait: qͥa ꝑsomnium loquit᷑
ds̃. Acq aptȩ subdicdit. inuisione
nocturna. Nocturna enim uisio:
apparere contemplatone men¬
ds. subquibdam imaginationi¬
bus solet. Inchurna autem luce.
certius cernimus: innocturna uͦ
uisione. cunctanter uidemꝰ. Et
qͥa scĩ om̃s quamdiu inhac ui¬
ta sunt. duinȩ naturȩ secreta. qͦͣs
sub quadam imaginatione con¬
spiciunt: uidelicet qͥa nec dum
sicut sunt ea manifestius con¬
templantur: bene heliu. postqͣm
dicit. dñm nob̾ psomnium loqͥ
subdidit. inuisione nocturna. Nox
quippe ẽ. uita p̃sens: inqua. qͣm¬
diu sumus: ꝑhoc qđ interna con¬

Expanded text:
quasi per somnium audierat, quae dicequasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione nocturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna con
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnȩ uoluntatis sententiam ꝑ¬
scrutant᷑. Hinc ẽ qł isdẽ moyses
crebro dereb dubiis ad tab̃nacu¬
lum redit: ibiq secreto dnm̃ con¬
suluit: & quid certius decernat.
agnos cit Relichs quippe turbis.
adtab̾naculum redire ẽ: postpõ¬
sitis exterioꝵ tumultib. secretũ
mentis intrare. Ibi enim dñs con¬
licȩ intus silenter auditur. Hoc co¬
tidie boni rectores facunt᷑. cũ se
res dubias cernere ñ posse cogno¬
scunt: adsecretum mentis uelut
qđdam tabernaculum reuertun¬
tur: duina lege pspect̾a. qͣsi corã
posita archa. dñm consulunt.: &
qđ prius intus tacentes audiuns:
hocfori s postmodum agentes.
innotescunt. Ut enim exteriorib
officiis in offensȩ deseruiant᷑ ad
secreta cordhis recurrere incessabi¬
liter curant: & sic uocem di quas
psomnũ audhunt: dum inmedi¬
cagone mentis.acarnalib sensib
abstrahuntur. Hinc ẽ qđ spons a
incandeis canticoꝵ sponsi uocẽ.

Expanded text:
supernae voluntatis sententiam psupernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus conest, intus silenter auditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde exterius auditũ aꝑit: inde.
ĩterius obsurdescit. Moyses admix¬
tus egyptiis. qͣs uigilabat: & ic¬
cireo uocem dñĩ inegypto positꝰ.
ñ audiebat. S extincło egyptio.
postquam indeserdo fugit: illic
dum quadraginta annis deguit:
qͣsi abinquiets terrenor deside¬
rioꝵ tumultib obdormiuit. Atq
idcuco quinã uocem ꝑcipe me¬
ruit: quia suꝑnam grãm qͣntoma¬
gis ab appetendis exteriorib tor¬
puit: tanto uenius ad eognoscen¬
da interiora uigilauit. Rursus.
isrłitici ppłi turbis prȩlatus. ut
legis p̃cepta ꝑcipiat. inmontẽ
ducitur: atq ut interna pene¬
tret. ab externis tumultib occul¬
tatur. Unde & sc̃ uii. qui exteri¬
orib ministeriis deseruire. offi¬
cii necessitate coguntur. studios:
semꝑ adeordis secreta refugunt.
ibiq cogitationis intimȩ eacum̃
ascendunt: & legem. qͣsi inmonte
pcipunt: dum postpositis actio¬
incontemplationis suȩ uertice.

Expanded text:
unde exterius auditum aperit, inde unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat . Sed exstincpostquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit, quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam vocem percipere meruit; quia per supernam gratiam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actioin contemplationis suae vertice
Abbreviated transcription (Latin):
nes. & dormiunt inlectulo: Qͥ d
ẽ. qđ ꝑsompniũ nob̃ locutio di¬
umitatis innotescit: nͥ qđ di se¬
creta ñ cognoscimus. si int̾renis
desideriis uigilemus: Insomnio¬
enĩ exteriores sensus dormiunt:
& interiora cernuntur. Si gͦ int̾
uidelicet di qͣsi ꝑsomnium au¬
ditur: qndo tranquilla mente. ab
huius scłi actione quiescitur: &
impso mentis silentio. huina
p̃cepta pensantur. Cum enim ab
externis actionib mens sopitur:
tunc plenius mandatoꝵ dipon¬
dus agnoscitur: tunc uerba dei.
se admittere curarũ scłariumtu¬
multus recuisat Male autem ho¬
mo uigilat: quando eũ scłarium
negocioꝵ estus insolenter inquie¬
tat. Aurem quippe cordis. cerre¬
narum cogitationũ turba dũ ꝑ¬
strepit. claudit: atq insecretario
mentis. qͣntum minus curarum
tumultuantum sonꝰ compescit᷑:
tanto amplius uox p̃sidentis iu¬
dicis ñ auditur. Neq enĩ ꝑfectȩ
homo sufficit adutraq chuisus:
dũ sic interius erudiri appetit.
ut tamenexterius implicetur.

Expanded text:
nt in lectulo. Quid est quod per somnium nobis locutio Divinitatis innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus dormiunt, et interiora cernuntur. Si ergo intvidelicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab hujus saeculi actione quiescit, et in ipso mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatorum Dei pondus agnoscitur, tunc verba Dei se admittere curarum saecularium tumultus recumo vigilat, quando eum saecularium negotiorum aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit claudit, atque in secretario mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufficit ad utraque divisus, sed dum sic interius erudiri appetit, ut tamen exterius implicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
delectat. Potestas gͦ cum ꝑcipitur:
ñ ex libidine amanda ẽ si exlonga¬
nimitate toleranda: ut inde tũc
adiudicium salubriter leuis sit:

Expanded text:
delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda, ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit
Abbreviated transcription (Latin):
ettamen quȩ eum committere
contigit hominib ñ abscondit:
quatnus ei. & iusticiȩ sit gloria.
declinasse peccatumi & iusticiȩ
custodia: qđ non potuit dedinart
ꝓchidisse. Uideatur uir istȩ cuilib
magnus miuitutib suis: mn cercȩ
sublimis apparet etiam inpeccati
suis. Mirentur meo qͥuolunt casti¬
tatis continentiã: mirent᷑ integͥ¬
tatem iusticiȩ: mirentur uiscera
pietatis: ego ineo ñminus am¬
miror confessionẽ humillumã
peccatorum: qͣm tot sublimia
gesta untutũ. Scio enĩ. qͥa ꝑin
firmitatis uerecundiã. plerumq
grauioris ẽ certaminis cõmissa
peccata ꝓdere: qͣm. ñ admissa ui¬
tare. Etunumqđq malum. quã¬
uis robustius uitet᷑: tam̃ humiliꝰ
ꝓditur. Beat᷑ gͦ iob. qui tot mag¬
nis oꝑib fultus. confiteri culpã
ñ erubuit: ostendit. inuirtutib
qͣm humilis fuit.S qͥa ex humi¬
litate uera secii ra semꝑ aucto¬
ritas nascitur: ut tanto foras nil

Expanded text:
et tamen quae eum committere et tamen quae eum committere contigit, hominibus non abscondit, quatenus ei et justitiae sit gloria declinasse peccatum, et justitiae custodia quod non potuit declinare prodidisse. Videatur vir iste cuilibet magnus in virtutibus suis, mihi certe sublimis apparet etiam in peccatis suis. Mirentur in eo qui volunt castitatis continentiam, mirentur integritatem justitiae, mirentur viscera pietatis; ego in eo non minus admiror confessionem humillimam peccatorum quam tot sublimia gesta virtutum. Scio enim quod per infirmitatis verecundiam plerumque gravioris est certaminis commissa peccata prodere quam non admissa vitare, et unumquodque malum quamvis robustius vitetur, tamen humilius proditur. Beatus ergo Job, qui, tot magnis operibus fultus, confiteri culpam non erubuit, ostendit in virtutibus quam humilis fuit. Sed quia ex humilitate vera secura semper auctoritas nascitur, ut tanto foris nil
Abbreviated transcription (Latin):
sui: ñ magis peccator. s iustꝰ ui¬
deri appetit: cũ peccatorẽ se qͥsq.
nullo arguente confitetur. Sed
confessionis ueritatem ꝓbat:
cum alter malum qđ fȩcimus.
increpat. Qđ si supbȩ defendimus:
liquet qͥa peccatores nos exnobis
fictȩ dicebamꝰ. Vnde. summoꝑe
curandum ẽ ut mala quȩ fȩcimꝰ.
& sponte fateamur: & hȩc aliis
arguentib. ñ negemꝰ. Suꝑbiȩ qͥp¬
pe uicium ẽ: ut qđ de se fateri q̃sq
qͣsi sua sponde dignatur: hoc sib
dici abaliis dedignetur. Beatus¬
ostendit: qui se & inter adusarioᷤ
nouerat uiuere: & tamen non ue¬
rebatur culpas. uoce confessions
aꝑire. S notandum. qđ suꝑius urx¬
tutes suas loquitur: inferiꝰ. pecca¬
tum fatetur.Hinc enim liquidode¬
monstrat. quam uera de bonis sus
dixerat: qui noluit tacere de malis
cuerit. manifestat. Unde cergosi¬
mȩ apparet. qͣntȩ mundiciȩ iom¬
ipotentis dei oculis fuerit: qui.
& uitauit mala ne committeret:

Expanded text:
sui , non magis peccator, sed justus visui , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur ostendit, qui se et inter adversarios noverat vivere, et tamen non verebatur culpas voce confessionis aperire. Sed notandum quod superius virtutes suas loquitur, inferius peccatum fatetur. Hinc enim liquido demonstrat quam vera de bonis suis dixerat, qui noluit tacere de malis.cuerit, manifestat. Unde certissime apparet quantae munditiae in omnipotentis Dei oculis fuerit, qui et vitavit mala, ne committeret,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hanc. inconscientiȩ latibulis
occultare nec ꝑconfessionem
detegere. s ꝑdefensionẽ uelare
Quo contͣiacob cc̃ Confitemins
alterutrũ peccata ur̃a: & orate ꝓ
inuicem. ut saluemini. Salomon
qͦ ait. Qui abscondit scelera sua:
ñ diriget᷑. Qui autẽ confessꝰ fue¬
rit. & dereliquerit ea: miscdiam
consequedur.S inter hec scien¬
dum ẽ: qd plerũq: homines. &
culpas confidentur: & humiles
ñsunt. Nam multos nouimꝰ: qui
arguente nullo. peccatores se esse
confitentur. Cum uͦ de culpa sua
fuerint fortasse correpti: defensi¬
onis patrocinium querunt: ne
peccatores eẽ uideant᷑ Qui. si tũc
cũ idsponte dicunt. peccatores se
ẽẽ ueraci humilitate cognosceñ:
cũ arguuntur abaliis:ẽẽ se qđ
confessi fuerant. ñ negarent. Qua
inre. indicia uerȩ confeszionis
sunt: si cum quisq se peccatorẽ
dicit: id dese dicenti etiam alti
ñ contradicit. Nam quia scͥptũẽ
iustus inprincipio accusador ẽ

Expanded text:
est hanc in conscientiae latibulis est hanc in conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . Salomon quoque ait: Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et dereliquerit ea, misericordiam consequedum est quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est
Abbreviated transcription (Latin):
aseipso foras exeat ꝑconfessionẽ
Nortuo enĩ ueni foras dr: ut abexcu¬
sadone atq occultatione peccati.
ad accusationem suã. ore ꝓpͥo exire
ꝓuocetur. Unde dauid ꝓpha. ab
illa tand morte facinoris rerui¬
exiit: dum ꝑnathan correctus qd̃
cultationis culpa. inhumano ge¬
nere uehementer excreuit: bene
beatus iob dũ diceret. si abscondi
peccatũ meũ: int̾posuit. qͣs  homo.
Hominis quippe eẽ ꝓprium con¬
spicit: qđ exparentis ueteris nni¬
tatione descendit ubi. aptȩ sub¬
mente consueuit: sic̃ uoce ȩccłiȩ.
depsecutorib nrĩs. qui nob̾ natui¬
ra quidẽ comuncti sunt. s uita
dsiuncti: ꝑ psalmistã dr. Redde
uicinis nris septuplum: insinue¬
orum. Acsi aꝑtȩ cceretur. Inm̃¬
te sua recipiant hoc qđ minĩs cor¬
porib seuientes oꝑantur: ut dũ
nos exterius exparte puniunt:
ipsi interius ꝑfectȩ puniantur.
Quia gͥsinus secretum mentis ac¬
cipitur. insinu iniquitatẽ celare

Expanded text:
a seipso foras exeat per confessionem. a seipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim, Veni foras, dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati, ad accusationem suam ore proprio exire provocetur. Unde David Propheta ab illa tanexiit, dum, per Nathan correptus, quod cultationis culpa in humano genere vehementer excrevit, bene beatus Job cum diceret: Si abscondi peccatum meum, interposuit: quasi homo. Hominis quippe esse proprium conspicit, quod ex parentis veteris imitatione descendit. Ubi apte submente consuevit, sicut voce Ecclesiae de persecutoribus nostris, qui nobis natura quidem conjuncti sunt, sed vita disjuncti, per Psalmistam dicitur: Redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum . Ac si aperte diceret: In mente sua recipiant hoc quod in nostris corporibus saevientes operantur, ut dum nos exterius ex parte puniunt, ipsi interius perfecte puniantur. Quia igitur sinus secretum mentis accipitur, in sinu iniquitatem celare
Abbreviated transcription (Latin):
huc radice amaritudinẽ trahunt:
&cum de uicio suo quisq arguit᷑:
sub defensionum uerba. qͣs sub quȩ¬
dam se arboꝵ folia abscondis ft
uelut adquedã excusationis suȩ
ꝯpaca secreta. faciẽ cognitoris fug̃:
dum ñ uult cognosc qđ fecit. In
qua uidelicet occultatione. non
se dño: s dñm abscondit sib agit
qͥppe. ne omĩa uidentẽ uideat: ñ
autem ne ipse uideatur. Quocontͣ.
cuiq peccatori iã exordiũ illum:¬
nationis ẽ humilitas confessioni:
qͥa sibimet ipsi iam parcere renuit:
qui malũ ñ erubescit confiteri qđ
fȩc̃. Et qui defendendo accusare
potuit: accusando se.celerrimȩ de¬
fendit. Unde. & mortuo lararo. qͥ
scilicet resurrectione. quȩ gesta in
illius corpe ẽ signatur qualit̃ nos
resuscitemur incordecũ uidelicet
mortuo dr. ueni foras: ut numirũ
homo inpeccato suo mortuus. &
ꝑmolem malȩ consuetudinis iam
sepultus: quia intra conscientiã
suã absconsus iacet ꝑnequiciam:

Expanded text:
huc radice amaritudinem trahunt, huc radice amaritudinem trahunt, et cum de vitio suo quisque arguitur, sub defensionum verba quasi sub quaedam se arborum folia abscondit, et velut ad quaedam excusationis suae opaca secreta faciem conditoris fugit, dum non vult cognosci quod fecit. In qua videlicet occultatione non se Domino, sed Dominum abscondit sibi. Agit quippe ne omnia videntem videat, non autem ne ipse videatur. Quo contra cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis, quia sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri quod fecit, et qui defendendo accusare potuit, accusando se celerrime defendit. Unde et mortuo Lazaro qui scilicet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde, cum videlicet mortuo dicitur: Veni foras, ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et mole malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
reuocandus adueniã: ñ est de cul¬
pa requisitus. Interrogatus itaq ho¬
mo ẽ ubi eẽt᷑ ut ꝑpetratam culpã
res piceret: & confitendo. cognoscẽt
qͣm longe aconditoris sui facieab¬
eẽt S adhibere sibimet utriq de.¬
fensioniᷤ solatia. qͣm confessionis:ele¬
gerunt. Cũq excusare peccatũ uolu¬
it uir ꝑmulierẽ. mulier. ꝓserpentẽ.
auxert̃ culpã: quã tueri conadi st̃
Obliquȩ adam dnm̃ tangens: qd̃
ipse peccati eoꝵ auctor exstiterit.
qͥ mulierem fȩcit Et eua culpã ad
dnm̃ referens: qͥ serpentẽ inpara¬
dyso posuisset. Qui enĩ ore diaboli
fallentis aucherant erits sicut dii:
quia do ẽẽ similes inchuinitate
nequiuerunt: aderroris sui cumu¬
lum. dm sib facere similẽ inculpa.
conati sunt. Sic gͦ reatũ suum. dũ
defendere moliuntur. addidert̃.
ut culpa eoꝵ atrocior chscussa fie¬
ret qͣm fuerat ꝑpetrata. Unde nc̃
ꝙͦ humani genens rami. ex hac ad¬

Expanded text:
revocandus ad veniam, non est de culrevocandus ad veniam, non est de culpa requisitus. Interrogatus itaque homo est ubi esset, ut perpetratam culpam respiceret, et confitendo cognosceret quam longe a conditoris sui facie abesset. Sed adhibere sibimet utrique defensionis solatia quam confessionis elegerunt. Cumque excusare peccatum voluit vir per mulierem, mulier per serpentem, auxerunt culpam, quam tueri conati sunt: oblique Adam Dominum tangens, quod ipse peccati eorum auctor exstiterit, qui mulierem fecit; et Eva culpam ad Dominum referens, qui serpentem in paradiso posuisset. Qui enim ore diaboli fallentis audierant: Eritis sicut dii , quia Deo esse similes in divinitate nequiverunt, ad erroris sui cumulum Deum sibi facere similem in culpa conati sunt. Sic ergo reatum suum dum defendere moliuntur, addiderut culpa eorum atrocior discussa fieret quam fuerat perpetrata. Unde nunc quoque humani generis rami ex hac ad
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ humilitatis testimonia:. &
inquitatem suã quẽq cognosce̾:
& cognitã. uoce confessionis aꝑi¬
re. At contra. usitatum humani
generis ẽ uicium. & labendo pec¬
catum committere: & cõmissum.
negando abscondere: & conuictũ.
defendendo multiplicare. Exillo
quippe lapsu pͥmi hominis. hȩc
augmenta nequiciȩ ducimꝰ: exqͦ.
ipoã rachcẽ traximꝰ culpȩ. Sie nãq
ille. dum lignũ uetitũ contigisset:
abscondit se afacie dñi. inter lig¬
na paradysi. Inqua absconsione
uidelicet qͥa dm latere ñ poterat:
ñ latendi effectus describitur.ͥs
affectus notatur. Qui cũ argueret᷑
adño. qđ deligno uegdo contigis¬
set: ilico respondit Mulier quam
dedisti m sociam: ipsa mͥ dedit
de ligno. & comeci. Ipsa qͦ muli¬
er inquisita: responchit. Serpens
decepit me: & comedi. Adhoc
quippe reqͥsiti fuerant: ut pecca¬
tũ qđ transgrediendo commise¬
iant conficendo delerent. Vnde.
& serpens ille ꝑsuasor. qui ñerat

Expanded text:
e humilitatis testimonia, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. At contra, usitatum humani generis vitium est, et latendo peccatum committere, et commissum negando abscondere, et convictum defendendo multiplicare. Ex illo quippe lapsu primi hominis haec augmenta nequitiae ducimus, ex quo ipsam radicem traximus culpae. Sic namque ille dum lignum vetitum contigisset, abscondit se a facie Domini inter ligna paradisi. In qua absconsione, scilicet quia Deum latere non poterat, non latendi effectus describitur, sed affectus notatur. Qui cum argueretur a Domino, quod de ligno vetito contigisset, illico respondit: Mulier quam dedisti mihi sociam ipsa mihi dedit de ligno, et comedi . Ipsa quoque mulier inquisita respondit, dicens: Serpens decepit me, et comedi . Ad hoc quippe requisiti fuerant, ut peccatum quod transgrediendo commiserant confitendo delerent. Unde et serpens ille persuasor, qui non erat
Abbreviated transcription (Latin):
petiit: qd seuientes intrinsecus ȩqͣ¬
nimiter tolerauit᷑ & tunc demũ.
hospitalitats suȩ munificentiã
ptulit: ut audito scilicet narra¬
tionis eius ordine: discam̃. qͥa ex¬
teriora miinera exinterna cordis
mundicia conchuntur: &unrtu¬
tum eiꝰ contextio. lectorẽ doceat.
qͣlis apud se eẽ debeat: cũ exterio¬
se inter tanta uirtutum culmina.
scm̃ ẽẽ non crederet: Quis non ut¬
cunq ipsis tot mertis temptare¬
tur: ut siquando ut homo delin¬
queret. delictum suũ hominib
nollet innotesq. & leue ẽẽ crederet.
si qͥd inminimis peccaret: culpã¬
q suã mallet silentiõ sub tegere.
qͣm uoce confessiohis apires be¬
pe nanq continglt. ut elatus uir¬
tutib amimus. dũ multa bona
inestimatione ꝓximoꝵ de se spar¬
gi cognouerit:agnosc ñuelit.
siquid ẽ. qd reprehensibilit̃ fac̃.
Quas uidelicet erroris denebras. ie¬
circo mens tolerat: qͥa cordis ocu¬
lum tumor grauat. Vnde beat᷑
iob. int̃ tot eximia facta uirtutũ.

Expanded text:
t, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriose inter tanta virtutum culmina sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
pe corde. id qđ datur accipitur. Ie¬
cuco ñ abel exmunerib:s ex abel.
munera oblata placuerunt Prius
nanq: adeũ legitur dñs respexisse.
qui dabat: qͣm adilla.quȩ dabat.
Unde bene beat᷑ iob. chcturus nobis
in hospitalitatis grã largitatẽ suam:
pͥꝰ cura aduersarios ꝓtulit patien¬
tiam suã. & benignitatem: qđ rui¬

Expanded text:
pe corde id quod datur accipitur. Idpe corde id quod datur accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
exterius habemꝰ: cmittere autem.
adrelaxandum dolorẽ quẽ intere
exaliena culpa contraxim.S sci¬
endum ẽ qͥa qui chmittit. & ñ dat:
& si ñ plenȩ oꝑat᷑ ẽ meliorẽ tamen
partem miscdiȩ tenuit. Qui autẽ
dat. & minimȩ chmitat: omnino
miscdiam nullã fȩc̃: qͥa abomĩpo¬
tente dõ munꝰ exmanti ñ accipitur:
qđ corde obligato inmalicia pro
ammus.qui elemosinã prebet: qͥa
om̃e qđ datur deoͬ exdantis m̃te
pensatur. Cuncta itaq maliciȩ ma¬
cula: ab interiori nr̃o homine. co
gitationis immutatione tergen¬
da ẽ: quia iram nuchcis placare
ceat offerentis. Unde scriptum ẽ.
Nes pexit ds adabel. & admunera
ra eius m̃respexit. Neq & enĩ sacrũ
eloquium chc̃ respexit admune¬
ra abel.&adcain munera ñrespex̃:
s prius ait quia resperit adabel:
ac deinde subiunrit. & admune¬
ra eius.Etrursum chc̃ qͥa ñrespe¬
xit ad cain: ac deinde subdidit.
& admunera eius.Exdantis qͥp¬

Expanded text:
exterius habemus, dimittere autem exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia profanimus qui eleemosynam praebet, quia omne quod datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori ngitationis mundatione tergenda est, quia iram judicis placare ceat offerentis. Unde scriptum est: « Respexit Dominus ad Abel et ad munera ra ejus non respexit. » Neque etenim sacrum eloquium dicit, respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait: quia respexit ad Abel; ac deinde subdidit: et ad munera ejus, et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit et ad munera ejus. Ex dantis q
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ tuũ malechcentẽ tͥ Scit enĩ
tua conscientia: & tu crebro male¬
dixisti aliis.Uum enĩ pensamus.
qͣles erga alios frimus: eẽ cuca
nos.tales alios minus dolemus:
qͥa aliena miusticia innobis uin¬
dicat: qd inse iustȩ nr̃a conscien¬
tia accusat. Sequitur. F oris non ix.¬
mansit ꝑegrinꝰ: ostiũ meũ uiato¬
ripatuit. Quia teste paulo. cari¬
tas patiens. & benigna describit᷑
ppatientiã aliena mala ȩquani¬
miter toierat: pbenignitatem qͦ
bona miscđiter impendit sua. uñ.
beat᷑ iob. & patienter domesticos
maledicentes ꝑtulit: & uiatores
atq ꝑegrinos apud se benigne su¬
scepit Iiuis. morũ exempla tͥbuens.
istis. exteriorum opeconcurrens.
llis. ꝓmansuetudinẽ ñ cõncit᷑ ad
irascendum: istis. ꝓmiscdiam ac
subueniendũ paratꝰ. Nir et enĩ scs.
redemptorẽ generis humani ꝑp
illius. moꝑe seruabat: quib nos ad¬
monet. dicens. Dimittite & dimit¬
tetur uob̾: date. & dabitur uobis.
Dare nanq: nr̃m. adres ꝑtinet quas

Expanded text:
tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequitur: CAPUT XIV mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani pillius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas
Abbreviated transcription (Latin):
fortier:. & interius clement̃. Nã
sunt nonnulla: quȩ impsa qͦ
familiarium conu̾satione cor¬
rigi nequeunt:sine culpa corri¬
gentis. Atq ideo.cũ ut corrigen¬
tẽ inquinant ut ñ omnimodo
hȩc agentes grauant: magna
magisterii arte csimulanda st̃
ipsaq hac chssimillatione tole¬
randa. Quȩ contͣ nos illata. cicius
acorde laxamus: si nr̃a cura ꝓ¬
ximos errata cognoscumꝰ. Unde.
bene qͦ ꝑsalomonẽ dr. Cunctis¬

Expanded text:
fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Malors suor paulus memine¬
rat: & exeis se in quib fuerat affli¬
gebat. cum dicebat. Non sũ dignꝰ
cium subtiliter pensans: infut᷑o
male ẽẽ metuebat: dcens. Castigo
corpꝰ meũ. & seruituti subicio: ne
forte aliis p̃dicans. ipse repbus ef¬
ficiar. Rursum. mala p̃sents uitȩ
pensabat: cum chiceret. Dũ sumꝰ
uideo aliam legẽ inmenbris me

Expanded text:
est. Malorum suorum Paulus memineest. Malorum suorum Paulus meminerat, et ex eis se in quibus fuerat affligebat, cum diceret: Non sum dignuscium subtiliter pensans, in futuro male esse metuebat, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Rursus mala praesentis vitae pensabat, cum diceret: Dum sumus Video ali
Abbreviated transcription (Latin):
repletus. extenditur: ita mens pra¬
uis eogitationib dilatata. suble¬
uatur. Abstergent igitur mala &
liuor uulneris. & plage in no¬
secretiorib mentis: quia & discipli¬
na exterior culpas diltut: &extensa
mentem compunctio. penitendiȩ
ultione transsigit. S hoc int̃se ut̃q
hec differunt: qđ plagȩ pcussionũ.
dolent: lamenta compunctionũ.
sapiunt. Ilȩ. affligentes cruciant:
istȩ. reficiunt dum affligunt. Pila.
mafflictione meror ẽ: phec. inme¬
rore lȩticia. Ca tam̃ ipsa cõpunctio
mentẽ lacerat: eandẽ compuncto¬
nem ñ in congruȩ disciplinã uocãt¬
Quatuor quippe sunt qualitates:
quib. iust uiri anma. incompun¬
ctione uehement̃ afficitur. Cum.
aut maloꝵ suoꝵ reminiscitur.
considerans ubi fuit: aut iudicio¬
et secum quȩrens. cogitat ubi erit:
aut cũ mala uitȩ p̃sentis sollerter
attendens. merens considerat ubi
ẽ: aut cum bona suꝑnȩ patriȩ con¬
templatur: quȩ quia necdũ adipi¬
scitur:lugens conspicit ubi non

Expanded text:
repletus extenditur, ita mens pravis cogitationibus dilatata sublevatur. Abstergunt igitur mala, et livor vulneris, et plagae in secretioribus ventris, quia et disciplina exterior culpas diluit, et extensam mentem compunctio poenitentiae ultione transfigit. Sed hoc inter se utraque haec differunt, quod plagae percussionum dolent, lamenta compunctionum sapiunt. Illae affligentes cruciant, ista reficiunt, dum affligunt. Per illas in afflictione moeror est, per haec in moerore laetitia. Quia tamen ipsa compunctio mentem lacerat, eamdem compunctionem non incongrue disciplinam Quatuor quippe sunt qualitates, quibus viri justi anima in compunctione vehementer afficitur: cum aut malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit; aut judicioet secum quaerens, cogitat ubi erit; aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, moerens considerat ubi est, aut cum bona supernae patriae contemplatur, quae quia necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non