comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homines hominẽ creasse eũ ñ penituit. inqͦ peccatũ
nullũ omimꝰ inuenit. sic̃ de illo ꝑ psalmistã dr. Iu
rauit añs et ñ penitebit eũ. tues sic̃dos in eternũ
scđm ordine̾ melchisedech. Insolo gͦ s̃ redep̾tore
nr̃o conplacet pat᷑. qr in illo solo ñ inuenit culpam.
inqͣ se rep̃hendat qͦsi ꝑ penitentiã. Sc̃ã itaq aĩalia¬
uocẽ suꝑ firmam̃tũ audiant et ꝑtimescant. qr si
solus sine percato ẽ. in eiꝰ innocentia aspiciant. ĩ qͦntiᷤᷤ
ipsi cotidie delinquant. quȩ necesse: ut incessanter
defleant. Considant q qi et ipse auc̾tor uitȩ. sine
paslionis dolore ex hac uita ñ eriit. Et hȩc gͦ uax suꝑ
firmam̃tũ fac̾ta ẽ. qr om̃ipotentis patͥs sententia etiã

Expanded text:
homines, hominem creasse non poenituit, in quo peccatum nullum omnino invenit, sic de illo per Psalmistam dicituravit Dominus et non poenituit eum: tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . In solo ergo sibi Redemptore nostro complacet Pater, quia in solo non invenit culpam in qua se reprehendat, quasi per poenitentiam. CAP. V.-- vocem super firmamentum audiunt et pertimescunt: quia si solus sine peccato est, in ejus innocentia aspiciunt, in quantum ipsi quotidie delinquant, quae necesse est ut incessanter defleant. Considerant quoque, quia et ipse auctor vitae, sine passionis dolore ex hac vita non exivit. Et haec ergo vox super firmamentum facta est, quia omnipotentis Patris sententia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ multarũ. nͥ qͦd ex omipotisitis dĩ pietate
ille ale uirtutũ que in paucis scĩs priꝰ sonabant.
ũ nc̃ p̾dicatione. diffusa. inmultoꝵ popłoꝵ con¬
uersatione resonant: Incairnato eniĩ. passo ac re¬
surgente dño. pauea pennata animalia fuerins.
quia rari ulde extiterunt qui celestia desidarent. et
iurtutũ penrus se in alta suspendent. S postꝙͣ diuini¬
tatis eiꝰ pdicatio in mundo cliffusa ẽ. qͣnti iã pariuuili.
ꝑamorẽ ad celestia euolint. qͥsdicere. qͥs estimare suf¬
ficiati fece alarũ sonꝰ qͥ priꝰ in paucis animalib fuit.
iã nẽ in popłis resonat: iã nc̃ mundi multiudinẽ
id celeste desideriũ. pennę uirtutũ leuant. Bene
gͦ dr̃. et audiebã sonũ alarũ. qͣsi sonũ aqrũ multarũ¬

Expanded text:
d omnipotentis Dei pietate illae alae virtutum, quae in paucis prius sanctis sonabant, etiam nunc praedicatione diffusa, in multarum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo, ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, amorem ad coelestia evolant, quis dicere, quis aestimare sufficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat, jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, q
Abbreviated transcription (Latin):
tres qui in culpa defuncti sunt. audire noluerunt:
Pensemꝰ gͦ quȩ uirtꝰ sit in hoc diũci sermonis defec tu.
ut dicat si forte uel ipsi audiant. Nob̾ hoc aꝑte drͣ.
buimꝰ bona ꝑdidimꝰ. Urbes dirutas. eu̾sa castra. de¬
populatos agros. suffossas eccłias uidemꝰ. et tam̃ ad¬
huc parentes nr̃os ad. iniqͥtates seqͥm᷑. ab eorũ ela¬
tione quã uidimꝰ ñ mutam᷑. Et illi quidẽ int̾ gau¬
dia. nos uͦ qͦd ÷ gͣuius. et int̾ flagella peccamꝰ. S ecce
omp̃c ds̃ iniqͥtates uidicans. iã pͥores nrõs abstulit.
iã adiudiciũ uocauit. oi nos adhuc adpęnitentiã
expec̾tat. nos ad reu̾tendũ sustinet. et qui in illis
ĩ iudiciũ erercuit. nob̾ sue pacientie longanimita¬

Expanded text:
tres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? tres qui in culpa defuncti sunt audire noluerunt? Pensemus, rogo, quae virtus sit in hoc dominici sermonis defectu, ut dicat: Si forte vel ipsi audiant. Nobis hoc nobis apebuimus bona perdidimus. Urbes erutas, eversa castra, depopulatos agros, suffossas Ecclesias videmus; et tamen adhuc parentes nostros ad iniquitates sequimur, ab eorum elatione quam vidimus non mutamur. Et illi quidem inter gaudiaomnipotens Deus iniquitates judicans jam priores nostros abstulit, jam ad judicium vocavit: nos adhuc ad poenitentiam exspectat, nos ad revertendum sustinet; et qui in illis jam judicium exercuit, nobis suae patientiae longanimita
Abbreviated transcription (Latin):
dde antixpi p̃cdicatorib dic̃. Pabunt signa magna
et ꝓdigia. ita ut errorẽ inducant᷑ si fieri pot̾ etiã
sunt fieri ñ pot̾ si aũ fieri pot̾. elec̾ti ñ sunt. Et
tam̃ drͣ. ita ut inerrorẽ inducant᷑ si fieri pot᷑ etiã
electi. lstagͦ dñici sermonis dubitatio exelectoꝵ
cordib designatio tep̾tationis fuit. qr qͥ electi s̃c
qͣ electi in corde tep̃tabunt᷑. Nutant enĩ ẜ non
cactunt. Dicit᷑ gͦ. si fieri pot̾ q trepidabunt ⁊ tam̃
dicunt᷑ electi. qr ñcadent. Dubitatio itaꝙ sertuo¬
nis a nõ in electis expͥmit trepidationẽ m̃tis.
quos et elec̃tos nominat. qr cernit quod infide
et bono oꝑe ꝑsistant. Uñ hic quoq dr̃. Si forte
audiant. et si forte quiescant. ꝑ hoc enĩ qͦd anͣ
siforte qi exmagna multitudine pauci auditur
sunt demonstrat᷑. Per dubitationẽ gͦ sermonũ cuĩ
ꝓpħam ad filio ᷤ dicat. si forte uel ipsi audiant. et
si forte quiescant. Qͥ d ÷ dicere uel ipsi. nͥ qr eoꝵ pa¬

Expanded text:
isti praedicatoribus dicit: Dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam sunt, fieri non potest: si autem fieri potest, electi non sunt. Et tamen dicitur: Ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Ista ergo dominici sermonis dubitatio, ex electorum cordibus designatio tentationis fuit; quia qui electi sunt quod electi in corde tentabuntur. Nutant enim, sed non cadunt. Dicitur ergo, Si fieri potest, quia trepidabunt; et tamen dicuntur electi, quia non cadent. Dubitatio itaque sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis. Quos et electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere persistant. Unde hic quoque dicitur: Si forte audiant, et si forte quiescant. Per hoc enim quod dicitur, Si forte, quia ex magna multitudine pauci audituri sint demonstratur. Per dubitationem ergo sermonum Dei prophetam ad filios dicat: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant. Quid est dicere Vel ipsi, nisi quia eorum pa
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am et impenet᷑bilia eiꝰ uidicia ꝑpendentes.
sublimis alis humilit̃ stamꝰ. Seqͥt᷑. Et suꝑ firma
qͣsi aspectus hoĩs desuꝑ. Qͥd ꝑ thronũ. nisi ille
uirtutes anglicȩ designantur. que ipsos quoq
angłos. dignitate loci suꝑoris excedunt: Nã cuin
angłi nuntii dicant᷑. et sepe angłi ad annuntianda
quedã hominib ueniant. throni missi ad ministeri¬
um nuntii nusꝗͣ legunt᷑. ꝙ eis longe sublimiꝰ creator
om̃iũ p̃sidet. Uñ paułꝰ apłs. ordines celestiũ agmi-¬
nũ quos ad t̾ciũ cȩlũ raptꝰ uidat describens. ait.

Expanded text:
naturam, et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, naturam, et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, submissis alis humiliter stamus. Sequitur: VERS. 26.-- per thronum nisi illae virtutes angelicae designantur, quae ipsos quoque angelos dignitate loci superioris excedunt? Nam cum angeli nuntii dicantur, et saepe angeli ad annuntianda quaedam hominibus veniant, throni missi ad ministerium nuntii nusquam leguntur, quia eis longe sublimius creator omnium praesidet. Unde Paulus apostolus ordines coelestium agminum, quos ad tertium coelum raptu
Abbreviated transcription (Latin):
amicis illiꝰ dix̃. ñ estis locuti corã me recꝰtũ sic̃ seruuꝰ
m̃s iob. cũ u̾ba dĩ colloquentes audir&. respondit di¬
cens. Insipient᷑ locutꝰ sũ. et quȩ ult modũ excecd̾ent
scientiã meã. E paulopost. Id̾circo ipse me rep̃hendo.
et ago penitentiã infauilla et cinere. Qui enĩ qͣntũ
adhomines sapient᷑ locutꝰ fuerat. loquentẽ sibi dm̃
audiens. insipient᷑ sẽ locutũ fuisse rep̃hendit. quia
incõtẽplatione uere sapientiȩ. sua ei sapientia iui¬
luit. Aduocẽ gͥ desuꝑ ueniente̾. animalia alas de¬
ponunt. qr uirtutẽ dĩ siue in nat᷑a sua cõtẽplari
reqͥramꝰ. siue in ocultis udiciis. inuestigare cogite¬
mus. ꝓeo quod eiꝰ alta nob̾ inpenet᷑bilia st̃. nr̃a nob̾
siqͣ in eẽ bona credebant᷑ uilescunt. et qͥ inquantula¬
cũq scientia uolare credebam᷑. inuisibilẽ suꝑ nos

Expanded text:
amicis illius dixit: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus amicis illius dixit: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus , cum verba Dei colloquentis audiret, respondit, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam . Et paulo post: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Qui enim quantum ad homines sapienter locutus fuerat, loquentem sibi Deum audiens, insipienter se locutum fuisse reprehendit, quia in contemplatione verae sapientiae sua ei sapientia viluit. Ad vocem ergo desuper venientem animalia alas deponunt, quia virtutem Dei sive in natura sua contemplari requiramus, sive in occultis judiciis investigare cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inesse bona credebantur vilescunt. Et qui in quantulacunque scientia volare credebamur, invisibilem 1243 super nos
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo locutus es ad seruũ tuũ. inpeditioris et
tardioris lingue sũ. acsi aꝑte diceret. Postquã
a te u̾ba uite audio. confusũ me in u̾bis priorib
agnosco. Sic ysaias cuiꝰ utta dño ad pͣdicandum
placuerat. cuͣ eundẽ dnm̃ contẽplatus. carbone
de altari in ore tactꝰ ẽ ait. Ue mͥ qr tacui. quia
uir pollutꝰ labiis egosũ. Ecce ad superiora sub¬
leuatꝰ. sibim& ipsi de labiorũ pollictione displicuit
Nisi eni cȩlestis mudiciȩ alta conspicer&e. ẽẽ se iudicabi¬
lem ñ inuenisset. Sic loquente dño. ihereiias clamat.
hahaba. dñe ds̃ fcce nescio Ioqui qi puer ego sũ. lurta
enĩ ea u̾ba que aucdiebat. u̾ba se ñ hab̾e cognouerat. Sic
danihel sublinẽ usionẽ uidens. ꝑ plurimos dies elan¬
guit. et egrotauit. qr et hii qui inuirtutib fortes st̃.
cũ altiora clĩ conspiciunt. insua sibin& estimatione
infirmi atq inbecilles fiunt. Sic beatꝰ iob deqͦ dominꝰ

Expanded text:
Ex quo enim locutus es ad servum tuum, impeditioris et Ex quo enim locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Ac si aperte diceret: Postquam a te verba vitae audio, confusum me in verbis prioribus agnosco. Sic Isaias, cujus vita Domino ad praedicandum placuerat, cum, eumdem Dominum contemplatus, carbone de altari in ore tactus est, ait: Vae mihi quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Ecce ad superiora sublevatus, sibimetipsi de labiorum pollutione displicuit. Nisi enim coelestis munditiae alta conspiceret, esse se judicabilem non invenisset. Sic loquente Domino Jeremias clamat: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . Juxta enim ea verba quae audiebat verba se non habere cognoverat. Sic Daniel sublimem visionem videns, per plurimos dies elanguit et aegrotavit , quia hi qui in virtutibus fortes sunt, cum altiora Dei conspiciunt, in sua sibimet aestimatione infirmi atque imbecilles fiunt. Sic beatus Job, de quo Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
iusti et sapientes. et oꝑa eorũ in manu diͣ. nec tam̃
scit hõ utrũ amore an odio dignꝰ sit. ẜ omĩa uifut᷑o
seruant᷑ incerta. Et ẽ uia que uidet᷑ hominibus
rec̾ta. et nouissimũ eiꝰ duc̃ ad inortẽ. Hec itaq ocul¬
ti iudicii ꝓfunda cogitare. quid ẽ. aliud quã alas
deponere. id.ẽ de nulla iã uirtute confidere. sed
sub magno tumore trepidare : Siue enĩ om̃ĩpoten¬
tis dĩ nat᷑am considerent. siue eiꝰ uidicia ꝑpendant
trepidant. ꝑtunescunt. Fis ergoꝰ llas deponere ẽ. uͥ¬
tutes quas habent. humiliare. Sic abrahã alas depo¬
suit. qui quando loqui cũ dõ cep̃. puluere̾ et cinerẽ
se ẽẽ cognouit dicens. Lo qͣr ad dñm meuͣ cũ sun
puluis et cinis. Sic moyses alas deposuit. qͥ eru¬
ditus omi sapientia egẏptiorũ mox ut uerba
dñi audiuit. u̾ba se nͣ hab̾e dep̾hendit dicens.
Obsecro dñe ñ sũ eloquens. abheri etnudiꝰ tertus.

Expanded text:
justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei. Nec tamen justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei. Nec tamen scit homo utrum amore vel odio dignus sit, sed omnia in futuro servantur incerta , Et: Est via quae videtur hominibus recta, et novissimum ejus ducit ad mortem . Haec itaque occulti judicii profunda cogitare, quid est aliud quam alas deponere, id est de nulla jam virtute confidere, sed sub magno timore trepidare? Sive enim omnipotentis Dei naturam considerent, sive ejus judicia perpendant, trepidant, pertimescunt. Eis ergo quasi alas deponere est virtutes quas habent humiliare. 19. Sic Abraham alas deposuit, qui quando loqui cum Deo coepit, pulverem et cinerem se esse cognovit dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis ? Sic Moyses alas deposuit, qui eruditus omni scientia Aegyptiorum , mox ut verba Domini audivit, verba se non habere deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius.
Abbreviated transcription (Latin):
altitudine luminis considłant. quã minꝰ sit illud
quod intento ocło qͣsi ꝑrimas uiderunt. Deponant
gͦ alas suas. cũ uex suꝑ firmam̃tũ fit. id ẽ humilientur
in eo quod apprehendunt. cũ suꝑna conspiciunt. que
abeis conp̾hendi nͣ possunt. Sepe etiã scõꝵ cogitatio¬
nib ipsaque habent bona blandiunt᷑. ut eoꝵ m̃tes
in aliqua sui fiducia eleuent. s ꝓtinꝰ ad oculta dĩ ui¬
dicia recrunt. quomͦ alii exuirt᷑utib ad infernũ per
elationẽ corruuunt. alii exuitiis correcͣti. ad cȩlũ
ꝑhumilitatẽ leuant᷑. Uñ nos adhumilitatẽ reuo¬
cans ꝓpħ̃a. t̾ret et ammonet dicens. Uenite. et ui¬
dete oꝑa dñi. quã tͣribilis in c̃siliis. suꝑ filios homi¬
nũ. Iuis enĩ digne considerare ualeat. quautꝰ suꝑ
nos sit t̾ror consilioꝵ dĩ. quando et altͣ exiurtutib
infinẽ tendit aduitia. et alt̃ exuitiis in uirtutib
concludit finẽ : Quia uirta salomonis uoce̾ sunt

Expanded text:
altitudine luminis considerant quam minus sit illud quod intento oculo quasi per rimas viderunt. Deponant ergo alas suas, cum vox super firmamentum fit, id est humilientur in eo quod apprehendunt cum superna conspiciunt quae ab eis comprehendi non possunt. 18. Saepe etiam sanctorum cogitationibus ipsa quae hin aliqua sui fiducia elevent, sed protinus ad occulta Dei judicia recurrunt, quomodo alii ex virtutibus ad infernum per elationem corruunt, alii ex vitiis correcti ad coelum per humilitatem levantur. Unde nos ad humilitatem revocans propheta terret et admonet dicens: « Venite et videte opera Domini, quam terribilis in cnum . Quis enim digne considerare valeat quantus super nos terror sit consiliorum Dei, quando et alter ex virtutibus in finem tendit ad vitia, et alter ex vitiis in virtutibus concludit finem? Quia juxta Salomonis vocem: Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia in auditoꝵ multitudine. scientię u̾ba dilata¬
inus. Cũ uͦ nos adiuuante diuma grã intrinsecus
custodimꝰ. et ne maligni spc̃ qͥ iure a nobis alieni st̃
quia sortẽ beatitudinis ꝑdiderunt. nob̾ inelatione
subripiant. sollicitudine cauta circũspicimꝰ. soli ha¬
bemꝰ aqͣs quas inplateis diuidimꝰ. ut nob̾ in eis alieni
participes ñ sint. hi nuirũ. de quib scriptũ ẽ. Alieni
insurrexer̃ inme. et fortes quęsierunt anim̃ meam.
Aquas gͦ et in plateis diuidit et sol ht̃. qͥ ꝑ hoc qͦd mul¬
tis p̃dicat. se incogitatione tẽporalis głe ñ eraltat.
loquendo foras exierit. exhumilitate semꝑ ad discu¬
tienda cordis sui secreta reuocet᷑. Uñ et subditur.¬

Expanded text:
quia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilataquia in auditotorum multitudinem scientiae verba dilatamus. Cum vero nos, adjuvante divina gratia, intrinsecus custodimus, et ne maligni spiritus qui jure a nobis alieni sunt quia sortem beatitudinis perdiderunt, nobis in elatione subripiant, sollicitudine cauta circumspicimus, soli habemus aquas quas in plateis dividimus, ut nobis in eis alieni participes non sint. Hi nimirum, de quibus scriptum est: Alieni insurrexerunt in me, et fortes quaesierunt animam meam . Aquas ergo et in plateis dividit, et solus habet, qui per hoc quod multis praedicat, se in cogitatione temporalis gloriae non exaltat. tilitate proximorum loquendo foras exierit, ex humilitate semper ad discutienda cordis sui secreta revocetur. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dicere tolle grabatũ tuũ et uade indomũ
tuã. nͥ porta tep̃tationes carnis inquib hac̾tenꝰ
racuisti. ac reuertere ad conscientiã tuã ut uide
q̃ prarimis ministrat. adͥ conscientiã redeat. seq
ipsũ subtili examinatione discutiat. ne de his
quȩ foris p̃dicat. aliquid ipse apud se intrinsecus
transitorie laudis quęrat. Uñ et ꝑsalomonẽ dicit᷑.
Bibe aquã decist̾na tua. et fluenta puteitui. Diri¬
uentur fontes tui foras. et in plateis aqͣs diuide.
Habeto eas solus. ne sint alieni participes tii. Hal
tui foras. et inplateis aquas diuide. cũ ꝓtinꝰ ad¬
iungit. Habeto eas solꝰ. ne siit alieni participes
tui. Quomͦ enĩ aquã scientię solꝰ habere poterit
si hanc in plateis diuidit: Quomꝰ alieni aquȩ eiꝰ
participes ñ sint. si fontes illiꝰ foras diriuant᷑: Sed
cũ p̃dicamꝰ popłis. nimirũ inplateis aqͣs diuidinius.

Expanded text:
ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad conscientiam tuam, ut videquam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examinatione discutiat, ne de his quae foris praedicat aliquid ipse apud se intrinsecus transitoriae laudis quaerat. 12. Unde et per Salomonem dicitur: Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide ; habeto eas solus, nec sint alitui foras, et in plateis aquas divide, cum protinus adjungit: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Quomodo enim aquam scientiae solus habere poterit, si hanc in plateis dividit? Quomodo alieni aquae ejus participes non sunt, si fontes illius foras derivantur? Sed cum praedicamus populis, nimirum in plateis aquas dividimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝑ eiꝰ grãm ad discutiendũ m̃tis nr̃e secreta
reuocamur. iet apud seinet ipsũ ii dõ animꝰ qͥescat.
et non iam perteriores concupiscentias in appetitu
laudis et głe cogitationis mobilitate discurrat. De
bac domo cordis cuidã sanato ꝑsemetipsã ueritas
dicẽ : Tolle grabatũ tuũ. et uade indomũ tiũ. ł gra¬
batũ quippe inqͦ carnis ẽ requies: ipsa caro signat᷑
ꝑ domũ uero conscientia figirat᷑. Et cũ m̃te mor¬
tui inuitiis iacemꝰ. in carnis delectatione quiesci¬
mus. infirmi portam᷑ in lec̾to. Cũ uͦ sanati fueri¬
mus m̃te. ut iã pulsantib carnis uitiis resistamꝰ.
necesse ẽ. ut tepͣtationũ contumelias de nr̃a carne
toleremꝰ. Egro itaq adsalutẽ reduc̾to pͣcipitur.
tolle grabatum tuũ. id÷ porta lec̾tũ inquo porta¬
tus es. quia necesse ẽ. ut sanatꝰ quisq portet con¬
tumeliam carnis. inqͣ priꝰ iacebat egrotꝰ. Iuidẽ

Expanded text:
quando per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta quando per ejus gratiam ad discutienda mentis nostrae secreta revocamur, ut apud seipsum in Deo animus quiescat, et non jam per exteriores concupiscentias in appetitum laudis et gloriae cogitationis mobilitate discurrat. 11. De hac domo cordis cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
cãpũ iubet᷑. nͥ quod unꝰquisq qui p̾dicat. ꝓpt̾ eos qͦs
extͣ se positos corrigit. atq ab iniquitatẽ compescit.
loquendo ad cãpũ exit : Iniq dñi glãm iudet. qr tanto
largiꝰ doctrinȩ gram ꝑcipit. quanto se in labore pͣcli¬
cationis ex amore ꝓximorũ tendit. Foras gͦ exeundo
in altũ uisionis ducit᷑. quia unde in alienis cordib
ignorantiȩ cȩcitatẽ ministerio suȩ locutionis illumi¬
nat. inde eũ suꝑna gr̃a in altiori uttelligentia ex¬
altat. S: quia semꝑ p̾dicator debet adm̃tẽ recurrere.
humilitatẽ atq mundiciã intrinsecus custodire. post
cãpũ neceẽ ẽ. ut addomũ redeat. qͣtinꝰ in his quȩ dic̃
qualis etiã ipse sit. uit᷑ conscientiã agnoscat. Si enĩ aut
hoc quod loquit᷑. minimȩ custodit. aut de his que lo¬
quit᷑ tẽꝑalem glam reqͥrit. loquendo quidẽ ad cã¬
pũ erit. s ñ cogitando semetipsũ. ad domũ redire
contẽpnit. Accepto enĩ spũ in medio domꝰ includum̃.

Expanded text:
campum, nisi quod unusquisque, qui praedicat propter eos quos extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique Domini gloriam videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore proximorum tendit. Foras ergo eundo in altum visione ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est, ut ad domum redeat, quatenus in hqualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto etenim spiritu, in medio domus includimur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad hierechiel dr̃. Linguã tuã adherescere faciam
palato tuo. et eris mutꝰ nec qͣsi uir obiurgans. qr
domꝰ exasꝑans ẽ. Et sic̃ paulo dr̃. festina et exi
scriptũ ẽ. quia ꝓhibuit eos spc̃ ibũ. Proptͣ bonos
auditores. etiã malis doc̾torib sermo dat᷑. sic̃ de
phariseis dñs dic̃. Omĩa quęcũq direruit uob̾.¬

Expanded text:
ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, etdomus exasperans est. » Et sicut Paulo dicitur: « Festina et exi scriptum est quia « prohibuit eos spiritus Jesu . » Propter bonos auditores etiam malis doctoribus sermo datur, sicut de Pharisaeis Dominus dic
Abbreviated transcription (Latin):
heresce̾ faciã palato tuo. et eris mutꝰ nec ꝗͥsi uir ob¬
iurgans. quia domꝰ ex asꝑans ẽ. Discernendũ qͥppe
nob̾ ẽ. utrũ ꝓsolis malis auditorib an aliquando
etiã ꝓuitio p̃dicantis. p̃dicationis sermo subt̾hat᷑.
Quattuor enĩ qualitatib. res hec considerata distin¬
guit᷑. Nam aliquando ꝓptͣ malos auditores. bonis
tollitur sermo doctorib. aliquando uͭ ꝓptͣ bonos
auditores dat᷑ sermo doctorib et malis. Aliquando
aut ꝓpt̾ docentiũ atq audientiũ iustificationem.
bonis sermo doctorib dat᷑. ut ipsi ꝑmeritũ crescant.
et auditores eorũ mnintellec̾tu et uita ꝓficiant.
A liquando uͦ qr neq hi digni sunt acciꝑe qͥb doctͥne
sermo ꝓfertur. neq illi doctrinȩ u̾bũ ꝓferre qui
locũ docendi tenent. p̃dicationis sermo tollitur.
ut utͣq pars distutte iuidicet᷑. P ropt̾ malos nãq
auditores. bonis sermo doc̃torib tollit᷑. sic̃ nunc

Expanded text:
 et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est. Discernendum quippe nobis est utrum pro solis malis auditoribus, an aliquando etiam pro vitio praedicantis praedicationis sermo subtrahatur. 16. Quatuor enim qualitatibus res haec considerata distinguitur. Nam aliquando propter malos auditores bonis tollitur sermo doctoribus. Aliquando vero propter bonos auditores datur sermo doctoribus etiam malis. Aliquando autem propter docentium atque audientium justificationem bonis sermo doctoribus datur, ut et ipsi per meritum crescant, et auditores eorum in intellectu et vita proficiant. Aliquando vero quia nec hi digni sunt accipere quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur. Propter malos namque auditores bonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicatoris scientia tacere cõpellit᷑. unde ⁊ hic sub¬
ditur. Et linguã tuã adherescere faciã palato tuo
et eris mutꝰ. nec qͦsi uir obiurgans. qr domꝰ exaꝑansẽ.¬
S quia enoch. et helia pͣdicante. multi erhis qui tc̃
ex iudeis in infidelitate remanseruit. ad cogniti¬
onẽ ueritatis redeunt. sic̃ de eodẽ helia dr̾. helias
ueniet et ipse restituet oĩa. qui utiq ꝑ zachariã
due oliue. et ꝑ ioħem duo candelabra nominant᷑.¬
os tuuͣ. et dices ad eos. Hec dic̃ dñs ds̃. Tunc
enĩ uelut in extremo os ꝓpħe aperit᷑: cũ inp̃dicatio¬
ne enoch et helie uideis ad fidem redeuntibus
ꝓpħia sacri eloqũii de xp̃o fuisse cognoseitur. Sed
quia hec tẏpice diximꝰ. nc̃ u̾ba eadẽ karitateͥ urẽ
moralit᷑ disseramꝰ. Iuid ẽ. enĩ quodͥ exre ꝓpsu ad¬

Expanded text:
praedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subpraedicatorum scientia tacere compellitur. Unde adhuc subditur: « Et linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec q quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his, qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint, ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de Hetia dicitur: « Elias veniet et ipse restituet omnia . » Qui utrique per Zachariam duae olivae , et per Joannem duo candelabra nominantuos tuum, et dices ad eos: Haec dicit Denim velut in extremo os prophetae aperitur, cum in praedicatione Enoch et Eliae a Judaeis ad fidem redeuntibus prophetiae sacri eloquii de Christo fuisse cognoscuntur. Sed quia haec typice diximus, nunc verba eadem charitati vestrae moraliter disseramus. Quid est enim quod exire ju
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ exasperans ẽ. Quȩ uidelicet u̾ba si ꝑ typice ex¬
positionis ordine̾ sequamur. ꝓpħa indomo sua uin¬
cula suscipit et ligat᷑. qr inextremis cũ iudȩa cre¬
diderit. grauissimas antirꝑi temꝑe ꝑsecutiones
sentit. itã ut p̃dicationes eiꝰ. ministri unqͥtatis ñ
recipiant. s resistendo. hos. uincłis doloru pͣmant.
Et in medio eorũ ñ egredit᷑. quia ad corda pͣuorum
p̃dicatio ñ ꝑuenit. dũ lingua bonoꝵ ligata tribu
infidelib. qui cosdẽ ipsos qui eruideis crediderint ꝑ¬
qmͣ et exipso suo genere uidea cũ fidelis fuerit. tri¬
bulationẽ ꝑsecutionis portet. Dũeiũ unigenitus
sũmi patris incarnatꝰ ac mortuuꝰ. resurrerisse atq
ad celos ascendisse ñ credit᷑. sic̃ ꝑ sacre script᷑e pugina
p̃dicat᷑. nimirũ ap̃ eos ꝓpħia ligata ẽ. Quę siita ut
dicta ẽ. in eorũ intellec tũ decurreret. quasi gressuᷤ
liberos suȩ p̃dicationis habuisset. Reꝓbis aut̃ tunc

Expanded text:
omus exasperans est. 7. Quae videlicet verba si per typicae expositionis ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravissimas Antichristi tempore persecutiones sentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribuinfidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint pquoniam et ex ipso suo genere Judaea cum fidelis fuerit tribulationem persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus ac mortuus resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripraedicatur, nimirum apud eos prophetia ligata erit: quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, quasi gressus liberos suae praedicationis habuisset. Reprobis ergo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. S hȩc que breuit᷑ sub duplici in tellectu discussimꝰ.
placet ut uirta considerationẽ litt̾ȩ lenitͣ tangendo
transeamꝰ. Quid enĩ nob̃ ampliꝰ ꝑ ipsa u̾ba bistoriȩ. quã
uirtꝰ obȩdientiȩ cõm̃dat᷑. cũ mͦ adtransmigͣtionẽ iuxta
fluuiũ chobar ꝑgere. mͦ ad cãpũ egredi. mͦ ex cãpo
ad domũ redire ꝓpħa precipitur. ut priꝰ eruissione
ꝑgens et paulopost exiens. atq iterũ ad domũ rediens
et semetipsũ recludens. semꝑ suȩ uoluntate ipleat:¬
Cuidr̃. Et tu fili hoĩs ecce data sunt suꝑ te uincła. et
ligabunt te ineis. et nͣ egredieris in medio eoꝵ. Qua
inre notandũ ẽ. quod aduersa ꝓpħa p̃noscit. ut contͣ
omĩa paret᷑. Minus enĩ mala c̾ont᷑ m̃tẽ p̃ualent. que
inopinata ñ ueniunt. E tam̃ dũ contͣria pͣnoscunt᷑.
quanta sit in eo obedientiȩ uirtus ostenditur. qui
et cognoscit quod aduersa passurꝰ ẽ. et tam̃ uoci dñi¬
cȩ in obȩdieus ñ ẽ. Magna aut̃ consideratione in

Expanded text:
. Sed haec, quae breviter sub duplici intellectu discussimus, placet ut juxta considerationem litterae leniter tangendo transeamus. Quid enim amplius per ipsa verba historiae, quam virtus obedientiae commendatur, cum modo in transmigrationem juxta fluvium Chobar pergere, modo in campum egredi, modo ex campo ad domum redire propheta praecipitur, ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis aa, et ligabunt te in eis, et non egredieris in medio eorum. » Qua in re notandum quod adversa propheta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata non veniunt. Et tamen, dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit, quod adversa passurus est, et tamen voci Dominicae inobediens non est. Magna autem consideratione i
Abbreviated transcription (Latin):
ed & in absidicula ꝑ frm̃ cellariũ
giregori cĩdẽ artificis magistirio in iota gypsea pieł
ostendit᷑: sttura uista. & benc formata. facie de patis faci¬
eilongitudine. & mat̾iiȩ ittunditate ita madie tẽpata int
cũ rotunditate quadã decentissime uideat᷑ et̃ totunda. bat¬
ba pat̾uo mort sub aba & modica. ita caluast : ut in fron¬
tis medio gemellos cincinnos iarusculos babtat & derto¬
sũ teflexos. cotona rotuda & spaciosa. capilo sub nigo
& elem̃t intorto. sub auricule mediũ ꝓpendentt fronte
speciosa. clatis & longiss exilib suꝑcilus. ocłis pupula
fulius. ñ quidẽ magnis s patulis. sub ocłatiu plenis. nalso

Expanded text:
ed et in absidula post fratrum cellarium Gregorius ejusdem artificis magisterio in rota gypsea pictus ostenditur, statura justa et bene formata, facie de paternae faciei longitudine et maternae rotunditate ita medie temperata, ut cum rotunditate quadam decentissime videatur esse deducta, barba paterno more subfulva et modica; ita calvaster, ut in medio frontis gemellos cincinnos rarusculos habeat, et dextrorsum reflexos; corona rotunda et spatiosa, capillo subnigro et decenter intorto sub auriculae medium propendente; fronte speciosa, elatis et longis, sed exilibus superciliis; oculis pupilla furvis non quidem magnis sed patulis; subocularibus plenis; naso
Abbreviated transcription (Latin):
dicturꝰ su. dũ constet. qͥd eo tẽꝑe qͦ passi sunt ex ori¬
ente fideles uenerunt. qui eoꝵ corꝑa sicut ciuiũ
suoꝵ repeterent. quȩ ducꝰta usq ad scdm urbis mili¬
ariũ in loco qui dr̃cata cũbas collocata sunt: sed
dũ ea exinde leuare omĩseoꝵ multitudo conueni¬
ens niteret᷑. ita eos uis tonitrui atq fulguris t̾ruit
rent: Tunc aut̃ exeuntes romani. eoꝵ corꝑa qͥ hoc
ex dñi pietate meruerunt leuauerunt: & in locis
quibꝰ nunc st̃ condita posuerunt Quis gͦ serenis¬
sima dũa tã temerariꝰ possit existere. ut hȩc sciens.
parete nullatenꝰ potuissẽ. quantũ inuenio ñ ur̃m. ẽ.
sed quidã homines cont᷑ me pietatẽ urãm excitare
uoluer̃. ut mͥ qd absit uoluntatis urę grãm subtra¬
herent: & ꝓpt̾a quesierunt capitulũ de qͦ quasi
in obediens inuenirer. Sed in omuĩ potente dñõ con¬
fido: quia nullo mͦ benignissime uoluntati ur̃ȩ¬

Expanded text:
dicturus sum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oridicturus sum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora sicut civium suorum repeterent? Quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris nimio rent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vestrum est; sed quidam homines contra me pietatevoluerunt, ut mihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesierunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Deo confido quia nullo modo benignissimae 118 vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictus pontifex hoc ipsum braudeum ab¬
latis forficibꝰ incicdit.⁊ ex ipsa incisione. san¬
gius effluxit. In romanis namq uł totuis
occidentis partib om̃ino intolerabile ẽ. atq
fortasse uoluerit. Iuod siquis p̾sũpserit.
certum ẽ qr hec temeritas impunita nul
omͦ remanebit. Pro quare degrecoꝵ con¬
suetudine. qui essa leuare se sc̃oꝵ asser iutt.
uen emeriter miramur. ⁊ uix credimus. Nã
quidã greci monachi. huc arte biennuin.
ueruerites noc turro silentio uixta eccłiam
scĩ pauli corpora mortuoꝵ. incampo iacenttia
esfodiebant. atq eoꝵ ossa recondebant. ser¬
uantes sibi dũ recederent. u cũ tenti. & cur hoc
facerent diligent᷑ fuissent discussi. confessi sunt. qd̃
illa ossa ad grecias eẽnt tãquã scõꝵ reliquias porta¬
turi. Ex quoꝵ exẽplo sicut p̾dictũ. ẽ. maior nob̾
dubietas nata. ẽ: utrũ uerũ sit. quod leuari ueracit̃

Expanded text:
praedictus pontifex hoc ipsum brandeum alpraedictus pontifex hoc ipsum brandeum allatis forficibus incidit, et ex ipsa incisione sanguis effluxit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus. Nam quidam Graeci monachi huc ante biennium venientes, nocturno silentio juxta ecclesiam sancti Pauli corpora mortuorum in campo jacentia effodiebant, atque eorum ossa recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti, et cur hoc facerent diligenter fuissent discussi, confessi sunt quod illa ossa ad Graeciam essent tamquam sanctorum reliquias portaturi. Ex quorum exemplo, sicut praedictum est, major nobis dubietas nata est utrum verum sit quod levari veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt uenerabile collocatũ. effoditur exquiren¬
do. ⁊ subito sepulchrũ ipsiꝰ ignoranter aper¬
tum est. Et hii qui p̃sentes erant atq laborabatĩ
monachi ⁊ mansionarii. qui corpꝰ eiꝰdem mar¬
tyris uderunt. qđ quidẽ tangere mininie
p̃sumpser̃. om̃s intra. x dies defuncti suit.
ita ut nullꝰ iite suꝑ ẽẽ potuisset. qui scm iꝰ
ti corpꝰ illiꝰ uiderat. Cognoscat gͦ tranquillis¬
sima dña. quia romanis consuctudo ñ est.
quanto sc̃õꝵ reliquias dant. ut qͥcquã tange¬
re petuut. decorpore. sed tantũ mͦ inpi¬
xi debrandeum mittit᷑. atq at sanctissima
sc̃oꝵ corꝑa ponit᷑. qđ leuatum in eccłia quȩ
ẽ dedicanda. debita cũ ueneratione recon¬
dit᷑. ⁊ tante ꝓ hoc ibidem uirtutes fiuint.
acsi illic spetialit̾ eoꝵ corpora deferant᷑.
Unde ẽtigit ut beate recordationis leonis
pape tẽpore sicut amaioribꝰ traditur. dum
quidã greci detalib reliquiis dubitarent.

Expanded text:
esset venerabile collocatum, effoditur exquirenesset venerabile collocatum, effoditur exquirendo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et hi qui praesentes erant atque laborabant monachi, et mansionarii, qui corpus ejusdem martyris viderunt, quod quidem minime tangere praesumpserunt, omnes intra decem dies defuncti sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum et justum corpus illius viderat. « Cognoscat autem tranquillissima domina quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, ut quidquam tangere praesumant de corpore, sed tantummodo in pyxide brandeum mittitur, atque ad sacratissima sanctorum corpora ponitur: quod levatum in ecclesia quae est dedicanda, debita cum veneratione reconditur; et tantae per hoc ibidem virtutes fiunt ac si illic specialiter eorum corpora deferantur. Unde contigit ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocare maior. me mestitia tenuit qđ uua p̃¬
cipitis quȩ facere ñpossum nec audeo. Nã
corpora ⁊ c̃oꝵ petri ⁊ paili apłoꝵ tantis in ecele¬
sus suis choriiscant miticulis atq t̃rorib᷑. ut
neq adorandũ sine magnotimore illic pes¬
sit accedi. Deniq dũbeate recordationis de¬
cessor m̃s quia argentũ qđ supra sacratissimũ
corpꝰ sc̃i petri aplĩ erat. longe tamen ab eodẽ
corpore fere .xu. pedib mutare uoluit. sig¬
num ci ñ parui temporis apparuit. Sed ⁊ ego
li meliorare uolui. Et quia necesse erat ut
iuxta sepulchrum eiꝰ moddi effodi altiꝰ debu¬
isset. p̃positus loci ipsiꝰ ossa aliqua ñ quidẽ¬
sepulchro c̃iuncta repperit. quȩ qm̃ leuare p̃¬
supsit. atq malio loco transponere. apparenti¬
bꝰ qͥbustã tristib signis. subita morte defunc
id ẽ ad corpus scĩ laurentii martyris quedam
meliorare desid̾ans. dũ nescitur ubi corpus

Expanded text:
ovocare, major me moestitia tenuit, quod illa provocare, major me moestitia tenuit, quod illa praecipitis quae facere nec possum, nec audeo. Nam corpora sanctorum Petri et Pauli apostolorum tantis in Ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argentum, quod supra sacratissimum corpus beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quindecim pedibus mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. 709 Sed et ego Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsisepulcro conjuncta reperit, quae quoniam levare praesumpsit atque in alio loco ponere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctidem, ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorare desiderans, dum nescitur ubi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
inuob̾ est. quã qͥin hoc mundo. Et in hac causa
qͥdqͥt agendum ẽ. cũ summa auetoritate.a¬
gat. P ost quã enĩ defendi abinimicoꝵ insidiis
uuillomͦ possumus. pꝰquã ꝓ amore rei publicẽ.
argentũ. aurum. mancipia. uestesq ꝑdidimꝰ.
nimis ignominiosum est. ut pꝰeos etiam fi¬
dem ꝑdamus. Inisto enĩ sceles to uocabulo
consentire. nichil ẽ aliut qũã fidem ꝑdere.
mauritiũ dec adũsum. gregorio cũ su¬
is c̃oplicibus fecit infensum. cernens constan¬
tinã imꝑatricẽ totis conatibꝰ romane ȩcłię
seruanda pͥuilegia suacde. quantis ualuit
artib incitauit. ut ꝓpt̃ eam qũa in honore
sc̃i pauli apłi inpalatio ȩdificabat eccłiam.
gregorio caput eiꝰdem apłi: ut aliut quid
deipsiꝰ corpore sibi dirigi postularet. Iuã cal¬
liditatẽ beatissimꝰ papa cognoscens. ĩ ꝑatricis
animis talit̃ satis fecit. Dum illamͥ ddesidera

Expanded text:
in vobis est, quam qui in hoc mundo . Et in hac causa, in vobis est, quam qui in hoc mundo . Et in hac causa, quidquid agendum est cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicorum gladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestesque perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Mauricium Deo adversum, Gregorio cum suis complicibus fecit infensum, cernens Constantinam imperatricem totis conatibus Romanae Ecclesiae servanda privilegia suadere, quantis valuit artibus, incitavit ut propter eam quam in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificabat ecclesiam, a Gregorio caput ejusdem apostoli aut aliud quid de ipsius corpore sibi dirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognoscens, imperatricis animo taliter satisfecit: « Dum illa mihi des
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ tuã fallere potuit. ut ꝑmitteret dõno
ĩꝑatori ꝑsuaderi. quatinꝰ adme sua scripta
causa dehac re transinitteret. inqͥbꝰ ammnoneret.
ut cum eo pacem habere debuissem. A uisi iꝰ¬
titiã tenere uult illũ debuit ãmonere. ut
se a suꝑbo uocabulo cõpesceret.⁊ ꝓtinꝰ inter
nos pax fieret. Lamen quod calliditate a pre¬
dicto fr̃e rr̃o iohe factum sit. ut suspicor
inuume pensasti. Icuro enĩ hoc ille fecit.
ut audiretur dõnus ĩꝑator. ⁊ ille insua ua¬
nitate confirmatꝰ eẽ uideretur.aut ut ña
me audiretur. ⁊ eiꝰ anunꝰ cont᷑ me irritaret᷑.
S: nos rectam iuam tenebimus. nichil inhac
causa aliud nͥ om̃ĩ potentẽ dm̃ metuentes.
Unde tua dilectio. innullo trepidet. Om̃a
que inhoc scło uidet alta ẽẽ. cont᷑ ueritatẽ
pro ueritate d espitiat. ⁊ imnomi potentis dei
gr̃a atq beati petri ad iutorio confidat uo¬
cem ueritatis recolat dicentis. oaior ẽ qui

Expanded text:
tionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno tionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi, quatenus ad me de hac causa sua scripta transmitteret in quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere, ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua calliditate a praedicto fratre nostro Joanne factum sit, ut suspicor, minime pensasti. Idcirco enim hoc ille fecit, ut aut audiretur domnus imperator, et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur; aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nil in hac causa aliud, nisi omnipotentem Dominum, metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro veritate despiciat; et in omnipotentis Dei gratia atque beati Petri adjutorio confidat. Vocem Veritatis recolat, dicentis: Major est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nũ t̃minos custodi. Suͦ neutrũ feceris. nos quidẽ
rixã inferre nolumꝰ. secdtamen uenientẽ auobis.
ñ deuitamus. Iuit autẽ deep̃is quiũ berbꝰ timeri
p̃dicator dicit. Argue. obsecra increpa. cũ omĩ
patientia ⁊ doc trina. Noua uͦ atq in audita est
ista p̾dicatio. quȩ ũberibꝰ exigit fidem.
uerentissimi ioħis ep̃i constantinopolitani. duas
eplãs facere nolui.s una breuit̾ facta ẽ. quȩ utrũ¬
q habere uidet᷑ admixtum. id est rec titudinẽ
et blandim̃tũ. ł̃ uaitaq dilectio. cam eplãm q̃
deat. Nam de subsequenti talis alia transmit¬
tet᷑. dequa eiꝰ suꝑbia ñletet᷑. Id hoc em̃ usq
ꝑuenit. ut suboccasione prbi ioħis gestahic
trans mitteret. inqua se pene ꝑomnẽ ũsum
y com inicon patarchã nominaret.d. spero
in omĩpotentẽ dñm. qr y pocrisin illius suꝑ¬
na maiestas cdissoluet. Miror. autẽ qͦd dilec¬

Expanded text:
num terminos custodi. Si vero neutrum feceris, nos quidem num terminos custodi. Si vero neutrum feceris, nos quidem rixam inferre nolumus, sed tamen venientem a vobis non devitamus. Quid autem de episcopis qui verberibus timeri praedicator dicit: Argue, obsecra, increpa, in omni patientia et doctrina . Nova vero atque inaudita est ista praedicatio, quae verberibus exigit fidem. verendissimi Joannis, episcopi Constantinopolitani, duas epistolas facere nolui: sed una breviter facta est, quae utrumque habere videtur admixtum, id est et rectitudinem et blandimentum. Tua itaque dilectio eam epistolam, quam deat. Nam de insequenti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione presbyteri Joannis gesta huc transmitteret, in quibus se pene per omnem versum oecumenicum patriarcham nominaret. Sed spero in omnipotentem Deum, quia hypocrisim illius superna majestas dissolvet. Miror autem quod dilec
Abbreviated transcription (Latin):
insurgurit ingentes t̾rore concutit᷑ orbis: Cũ ha¬
bitatoribꝰ suis t̾ra deficiente soluentur omĩa.
quȩ p̃dicta sunt fient. rex suꝑbie ꝓpe est. et
quod dici nefas est sac̃dotum ei p̃paratur
erercitꝰ. quia ceruici militant elationis. qui
positi fuerant. ut ducatũ p̃berent huiralita¬
contlicat. illiꝰ uirtute contra elationẽ erigi¬
tur. qͥsuꝑbie uitio ꝑsemet ipsum spetialiter¬
ñ adũsatiur. Et infra. Considerare uos c̃uenit.
nequa radix amaritudius sursum germi¬
nans impediat. ⁊ ꝑillam coiquinentur
multi. Qđ tam̃ sinos considare neglegimꝰ.
cont̾ tantȩ elationis tumorẽ uditia supna
uigilabunt. Item eidem inalia epła post mul
ed ta. &iam nune dico. Aut easdem ꝑsonas. ui¬
delicet ioh̃em ealcedonensẽ. athanasiũ isau¬
riȩ prb̃os. intuis ordinibꝰ suscipe eisq quietẽ
p̃be aut si hoc fortasse nolueris. omĩ alt̾cati¬
onc pꝰposita. deeoꝵ causa statitta maioꝵ. aut cano¬

Expanded text:
orbis cum habitatoribus suis, terra deficiente, solvuntur omnia, quae predicta sunt, fiunt, rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum ei preparatur exercitus, quia cervice militant elationis, qui positi fuerant, ut ducatum preberent humilitacontradicat, illius virtus contra elationem erigitur, qui superbiae vitio per semetipsum specialiter adversatur. » Et infra: « Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi: quod tamen si nos considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt. » Item eidem in alia epistola post multa: « Sed etiam nunc dico: aut easdem personas videlicet Joannem Chalcedonenseem personas in suis ordinibus suscipe, eisque quietem praebe; aut si hoc fortasse nolueris, omni mihi altercatione postposita, de eorum causa statuta majorum et cano
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corꝑe eiꝰdẽ. ita tangiñ potest: sic̃ nec ad corpus
illiꝰ accedi Sed quia serenissimȩ dñȩ tã religiosũ
desidiũ uacuũ eẽ ñ debet: de cathenis quas ipse
sc̃is paulus apłs in collo & manibꝰ gestauit. ex qͥb
multa iniracła in popło demonstrant᷑: partẽ aliꝗͣ
uob̾ transmutere festinabo. sitam̃ hanc tollere
limando ualuero: quia dũ frequent᷑ ex cathenis
cisdẽ multi ueniunt & benedictionẽ petunt. ut
parũ qͥd e&x limatura ꝑcipiant. assistit sacerdos
cũ lima. & aliquibꝰ petentib ita concite aliquid
de cathenis ciꝰ exxeutit᷑: ut mora nulla sit: Qubꝰdã
uͦ petentib diui ꝑ cathenas ipsas luna ducit᷑: & tam̃
ut aliquid inde excat. ñ obtinet᷑.¬
N qͥbꝰ girgorii ueracibꝰ utiq uerbis apparet. quia
usq ad illa temꝑa ꝓ reliquiis brandeũ romanus
pontifex conferebat: cũ posteriori tẽꝑe quȩdã de
uestib quȩ sub altari scĩ iob̃is in basilica constan¬

Expanded text:
us est, quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desiderium esse vacuum non debet, de catenis quas ipse sanctus Paulus apostolus in collo et in manibus gestavit, ex quibus multa miracula in populo demonstrantur, partaliquam transmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetn quibus Gregorii veracibus utique verbis apparet, quia usque ad illa tempora pro reliquiis brandeum Romanus pontifex conferebat, cum posteriori tempore de vestibus quae sub altari sancti Joannis in basilica Constan