comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quimur. qd sꝑamꝰ. ds̃ crit. illaq unitas quȩ nc̃ ẽ pa¬
triscũ filio. et filiicum patre in nr̃m fuerit sensum
mentẽq tr̃ansfusa: id est ut quc̃admodũ nos ille
sincera et pura atq indissolubili diligit caritate:
nos quoq ei ꝑpetua et inseparabili dilectione iun¬
gamur: ita scilicet cidem copulati. ut quicqͥd sꝑa¬
mus. quicqͥd intelligimꝰ quicqͥd loqͥmͣ ds̃ sit: in illũ
inquã ꝑuenientes quẽ p̃diximus finẽ. quẽ idem
dñs orans in nob optat impleri. ut om̃ssint unũ. sicut
nos unũ sumus. ego in eis et tumme. ut sint et ipsi
consũmati in unũ. Et iterũ. Pater quos dedistimͥ. uo¬
lo ut ubi ego sũ: et ipsi sint mecũ. Hec gͥ destinatioso¬
litarii hec ẽẽ debet omnisintentio: ut imaginẽ fu¬
ture beatitudinis in hoc corpore possidere mereat᷑:
et quodãmͦ arram cȩlestis illius conuersationis et głẽ.

Expanded text:
quimur, quod spiramus. deus erit, illaque unitas quae nunc est paquimur, quod spiramus. deus erit, illaque unitas quae nunc est patris cum filio et filii cum patre in nostrum fuerit sensum mentemque transfusa, id est ut quemadmodum nos ille sincera et pura atque indissolubili diligit caritate, nos quoque ei perpetua et inseparabili dilectione iungamur, ita scilicet eidem copulati, ut quid quid spiramus, quidquid intellegimus, quidquid loquimur, deus sit, in illum, inquam, peruenientes quem praediximus finem, quem idem dominus orans in nobis optat inpleri: ut omnes sint unum sicut nos unum sumus, ego in eis et tu in me, ut sint et ipsi consummati in unum, et iterum: pater, quos dedisti mihi, uolo ut ubi ego sum et ipsi sint mecum. haec igitur destinatio solitarii, haec esse debet omnis intentio, ut imaginem futurae beatitudinis in hoc corpore possidere mereatur et quodammodo arram caelestis illius conuersationis et gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
orare. ꝑ hoc scilicet nos instruenssuȩ secessionis exem¬
plum: ut si interpellare nos quoq uolucrimꝰ dm̃ pr¬
ro et integro cordis affectui. ab omni inquietudine
et confusione turbarũ similit secedamꝰ. ut in hoc
corpore cõmorantes. ad similitudinẽ quandã ills
beatitudinis quȩ infuturo reꝑmittit᷑ scĩs. uel ex
nobis illa nr̃i saluatoris oratio. qua ꝓsuis discipu
lis orauit dicens. ut dilectio qua dilexisti mc miy
sis sit: et ipsi in nob̃. Et ittrũ. ut om̃s unũ sint. sicut
tu pater inme. et ego inte. ut et ipsi in nob̃ unũ sint:
quando illa ꝑfecta dei dilectio qua pͥor nos ille dilcẽ.
in nr̃i quoq transicrit cordis affectũ. hac dñica orati¬
onc completa. quam credimꝰ nullo mͦ posse cassari.
Qđ itafiet: cũ om̃s amor. omne desideriũ. om̃c studit̃.
omĩs conatꝰ. om̃is cogitatio nr̃ã. omẽ qđ uidemꝰ. qd̃ lo¬

Expanded text:
orare, per hoc scilicet nos instruens suae secessionis exemorare, per hoc scilicet nos instruens suae secessionis exemplo, ut si interpellare nos quoque uoluerimus deum puro et integro cordis affectu, ab omni inquietudine et confusione turbarum similiter secedamus, ut in hoc corpore conmorantes ad similitudinem quandam illius beatitudinis, quae in futuro repromittitur sanctis, uel ex bitur in nobis illa nostri saluatoris oratio, qua pro suis discipulis orauit ad patrem dicens: ut dilectio qua dilexisti me in eis sit et ipsi in nobis, et iterum: ut omnes unum sint, sicut tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint, quando illa dei perfecta dilectio, qua prior nos ille dilexit, in nostri quoque transierit cordis affectum hac dominica oratione conpleta, quam credimus nullo modo posse cassari. quod ita fiat, oum omnis amor, omne desiderium, omne studium. omnis conatus, omnis cogitatio nostra, omne quod uiuimus, quod lo
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾atẽ ipsiꝰ contemplant᷑: qͥ de humilib ac de t̾re¬
nis oꝑib et cogitationib ascendentes. cũ illo sece¬
dunt in excelsũ solitudinis montẽ. qͥlib̃ ab omĩ¬
ũ t̾renarũ cogitationũ ꝑturbationũ cumultu. et a
cunctoꝵ uicioꝵ ꝑmixtione secretꝰ. fide purissima
ac uirtutũ eminentia sublimatꝰ. głam uultꝰ qꝰ et
claritatis eiusreuelat imaginẽ: his qͥ merent᷑ cũ mur¬
dis ammȩ obtutib intueri. Ceterũ uidet᷑ iħc etiã ab
s ñ milla clariatt. qua illis apparuit qͥ cũ ipso
possunt in p̃dictũ montẽ uirtutũ conscendere: dest
petro. iacobo et iohi. Ita enĩ insolitudine et mossia
&e quidẽ cũ ipse fonsinuiolabilis sc̃itatis ad obtinen¬
dam eã secessionis adiutorio acsolitudinis benesi¬
cio extrinsecus ñ egeret: ñ enĩ pot̾at ullis turbarũ
sordib. puritatis plenitudo maculari: nec conta¬
minari humanoconsortio. qͥ uniuersa polluta e¬
mundat atq scĩficat: secessit tam̃ in montẽ solus

Expanded text:
nitatem ipsius speculantur, qui de humilibus ac terrenis operibus et cogitationibus ascendentes cum illo secedunt in excelso solitudinis monte, qui liber ab omnium terrenarum cogitationum ac perturbationum tumultu et a cunctorum uitiorum permixtione secretus, fide purissima ac uirtutum eminentia sublimatus, gloriam uultus eius et claritatis reuelat imaginem his qui merentur eum mundis animae obtutibus intueri. ceterum uidetur Iesus etiam sed non in illa claritate qua illis apparuit, qui cum ipso possunt in praedicto uirtutum monte conscendere, id est Petro, Iacobo et Iohanni. ita enim in solitet quidem cum ipse fons inuiolabilis sanctitatis ad obtinendam eam secessionis adiutorio ac solitudinis beneficio extrinsecus non egeret non enim poterat ullis turbarum sordibus puritatis plenitudo maculari nec contaminari humano consortio qui uniuersa polluta emundat atque sanctificat, secessit tamen in monte solus
Abbreviated transcription (Latin):
affixam. Suꝑ quoꝵ hoc errore competent̃ dirigit᷑¬
illa sententia. Et mutauerunt głam incorruptibilis
dei: in similitudinẽ imaginis hominis corruptibilis.
lo. Quierror licet origine hac qua diximꝰ quorundã
sensib molitꝰ: nichilominꝰ cñ in illoꝵ quoq animis
qͥ nunqͣ gentili suꝑsticione pollutisunt. sub colore
contractus ẽ: ta ut etiam heresis quȩ dicit᷑ antropo¬
morphitarũ sub occasione detestandȩ huꝰ interp̃ta¬
tionis emerserit̃quȩ immensã illã ac simplicẽ diui¬
ntatis substantiã limamentis nr̃is et humana fi¬
guratione compositã. ꝑtinaci ꝑuersitate contẽn¬
dit. Quam tam̃siquis fuerit catholicis dogmati¬
b institutꝰ. ut gentilẽ blasphemiã decestabit᷑. et ita
ad illã orationis purissimã ꝑtienet qualitatẽ. quȩ
ñ solũ nullã diuinitatis effigẽ. nec limamenta cor¬
porea qđ dictu quoq nefas ẽ in sua supplicatione

Expanded text:
affixam. Super quoaffixam. Super quoilla sententia: « Et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis hominis corruptibilis. lo. » Qui error, licet origine hac qua diximus quorumdam sensibus sit inolitus, nihilominus tamen in illorum quoque animis qui nunquam gentilica superstitione polluti sunt, sub colore contractus est, ita ut etiam haeresis Anthropomorphitarum sub occasione detestandae hujus interpretationis emerserit, quae immensam illam ac simplicem Divinitatis substantiam lineamentis nostris et humana figuratione compositam, pertinaci perversitate contendit. Quam tamen si quis fuerit catholicis dogmatibus institutus, ut gentilem blasphemiam detestabitur, et ita ad illam orationis purissimam perveniet qualitatem, quae non solum nullam diuinitatis effigiem nac liniamenta corporea, quod dictu quoque nefas est, in sua supplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
bns adintrabilis illa collatio: ut stuporẽ tantũmͦ m̃¬
tisincuteret: ñ qũeadmodũ eã ꝑficere uel apyhende¬
re ualeremus ostenderet: u. ysaac.
on est mrandt̃i hominẽ simplicissimũ et de sub¬
stantia ac natura diuinitatis nunꝙ̃ penitꝰ crudi¬
tum. rusticitatis uicio et consuctudine crroris anti¬
quiusq nc̃ detineri uel decipipotuisse. et ut ue¬
riꝰ dicã merrore pͥstino ꝑdurare: qͥ ñ recenti cit pu¬
tatis demonũ illusione s ignorantia pͥstinȩ gentili¬
tatis infert᷑: dũ scdm confuctudinẽ crroris illiꝰ qͦ
demones hominũ figura compositos excolebant.
nc̃ quoq illam incomp̃hensibilẽ atq ineffabilẽ
ueri numinis maiestatẽ. sub cireũscͥptione alicuiꝰ
imaginis existimant ad orandã: nichil se tenere
ual habere credentes. si ꝓpositam ñ habuierint
imaginẽ quandã quã insupplicatione positi iugit̃ int̃¬

Expanded text:
bis admirabilis illa conlatio, ut stuporem tantummodo menbis admirabilis illa conlatio, ut stuporem tantummodo mentis incuteret, non quemadmodum eam perficere uel adprehendere ualeremus ostenderet. ISAAC: Non est mirandum hominem simplicissimum et de substantia ac natura diuinitatis numquam penitus eruditum rusticitatis uitio et consuetudine erroris antiqui usque nunc detineri uel decipi potuisse et ut uerius dicam in errore pristino perdurare, qui non recenti sicut putatis daemonum inlusione, sed ignorantia ptatis infertur, dum secundum consuetudinem erroris illius quo daemones hominum figura compositos excolebant, nunc quoque illam incomprehensibilem atque ineffabilem veri numinis majestatem sub circumscriptione alicujus imaginis aestimant adorandam; nihil se retinere vel habere credentes, si propositam non habuerint imaginem quamdam, quam in supplicatione positi jugiter inter
Abbreviated transcription (Latin):
ãd abbatẽ ysaac rediuimꝰ. Qũȩ cõminꝰ intuentes: his
sermonibus adorsi sumus:
icet nos etiã citra eiꝰ rei quȩ nuꝑ oborta ẽ nouita¬
tem. p̃terite collationis quȩ suꝑ orationis statu dige¬
sta ẽ desideriũ recurrere ad tuã beatitudinẽ pꝰposi¬
tis om̃ib inuitarit: adiecit tam̃ aliqind hitic cupidi¬
tatietiam abbatis serapionis tam grauis error neqͥssi¬
moꝵ ut arbitror acmonũ calliditate conceptꝰ. Non
enĩ parua desꝑatione dcicim᷑: considerantes cũ la¬
borestantos quos ꝑ quinqͣginta annos in hac heremo
tam laudabilit exegit ignorantiȩ huiꝰ uicio ñ solũ
penitꝰ ꝑ nichilo ꝑdidisse: s etiam ꝑpetuȩ mortis in¬
currisse discrimen. Uñ gͦ uel cur ci hic tam gratris
error irrepserit: pͥmũ desidamꝰ agnoscere: deinde
quesumꝰ eddoceri qũcadmodũ ad illã orationis qͣli¬
tatẽ de qua pridem ñ solũ copiose s etiã magnifice
disputasti ꝑuenire possimꝰ. In hoc enim ꝓficit in no¬

Expanded text:
ad abbatem Isaac rediuimus, quem comminus intuentes his sermonibus adorsi sumus. Licet nos etiam citra eius rei quae nuper oborta est nouitatem praeteritae conlationis, quae super orationis statu digesta eet, desiderium recurrere ad tuam beatitudinem postpositis omnibus inuitaret, adiecit tamen aliquid huic cupiditati etiam abbatis Sarapionis tam grauis error, nequissimorum at arbitramur daemonum calliditate conceptus. non enim parua desperatione deicimur considerantes eum labores tantos, quos per quinquaginta annos in hac heremo tam laudabiliter exegit, ignorantiae huius uitio non solum penitus perdidisse, sed etiam perpetuae mortis incurrisse discrimen. nnde ergo uel cur ei hic tam grauis error inrepserit, primum desideramus agnoscere. deinde quaesumus edoceri quemadmodum ad illam orationis qualitatem, de qua pridem non solum copiose, sed etiam magnifice disputasti, peruenire possimus. in hoc enim profecit in no
Abbreviated transcription (Latin):
sue sic̃ suꝑiore collatione p̃fatꝰ sum. tina quȩq mers
in oratione sua uel crigit᷑ uel format᷑: tantũ scilicet
a t̾renarum ac mat̾ialiũ rerũ contemplatione di¬
scedens. quantũ eã status suȩ ꝓuexerit puritatis:¬
feceritq iħm uel humilẽ ad huc et carneũ. uel głi¬
ficatũ et in maiestatis suc̨ gła uenientẽ internis
obtutib animȩ ꝑuideri. Non enĩ poterunt intueri
modo iud aica infirmitate detenti. ñ queunt cum¬

Expanded text:
ollatione praefatus sum , unaquaeque mens in oratione sua vel erigitur vel formatur; tantum scilicet a terrenarum ac materialium rerum contemplatione discedens, quantum eam status suae feceritque Iesum uel àumilem adhuc et carneum, uel glorificatum et in maiestatis snaa gloria uenientem internis obtutibus animae peruideri. non enim poterunt intneri modo Iudaica infirmitate detenti non queunt
Abbreviated transcription (Latin):
se magnitudinis stabat. Ibi captiuus qͥdã
fugiens: in caua arbore latebat. ubiunꝰ
ex longobardis educto gladio. p̃dictum ue¬
nerabilem occidit uirũ. Cuiis corpore
in t̾ram cadente. mons omnis ꝓtinus et sil¬
ua concussa ẽ: ac si se ferre non posse pon

Expanded text:
sae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam sae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat, ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cujus corpore in terram cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, ac si se ferre non posse pon
Abbreviated transcription (Latin):
q om̃s qui illic aderant audierunt: atq¬
eiusdem psalmodiȩ postmodũ testes extite¬
uentes quiq: incarne discerent: quia si dõ
seruire studeant. post carnem uerius ui¬
uant. Quibusdam religiosis quoq: attestan¬
tibus adhuc inmonasterio positus agnoui:
qͦd hoc lõgobardorum tempore iuxta in
hac ꝓumeia que sura nominat᷑. qͥdã mo¬
nasterii pater uitȩ uenerabilis suranꝰ noĩe
fuerit: qui captiuis aduemientib. atq a
longobardorum dep̃datione fugientib.
cuncta quȩ in monasterio uidebant᷑ ha¬
beri largitus ẽ. Cumq melemosinis uestim̃¬
ta sua ac frm̃ omnia et cellariũ consumpsis
set: quicqͥd habere mnorto potuit expen¬
dit. Expensis ucro rebus om̃ib longobar¬
di ad eũ subito uenerunt: eumq tenue¬
runt: et aurũ petere ceꝑunt. Quib cum
ille. diceret. se omĩmͦ nil habere: inuicino
monte ab eis ductus ẽ: in quo silua ĩmen¬

Expanded text:
oque omnes, qui illic aderant, audierunt atquoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae postmodum testes extiteventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivant. 23. Quibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua set, quidquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt, eumque tenuerunt, et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret se omnino nihil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva immen
Abbreviated transcription (Latin):
fugerunt: ut palam daret᷑ intelligi qͣn¬
ferre potuisset. S inter. hec sciendũ est.
quia aliquando anime meritũ ñ in ipso
suo egressu ostenditur: post mortẽ uero
certius declaratur. Unde et scĩ martyres
ab infidelib crudelia multa ꝓpessi sunt:
qui tamen ut p̃diximus ad ossa sua mor¬
tua signis cotidie et miraculis claresct̃.¬
Nite nanq uenerabilis ualentio qui post
inhac romana urbe mͥ sicut nosti meoq: mo¬
nasterio p̃fuit: pͥus in ualeria ꝓuintia suũ
monasteriũ rexit. In quo dũ longobardi se¬
uientes uenissent: sicut eius narratione didici.
duos eiꝰ monachos in ramisunius arboris sus¬
penderunt. Qui suspensi: eodem die defun¬
cti sunt. facto autem uesꝑe. utrorumq eoꝵ
sp̃s claris illic aꝑtisq uocibus psallere ce¬
perunt: ita ut ipsi quoq: qui eos occiderañ.
cũ uoces psallentiũ audirent. nimiũ mirati
terrerent᷑. Quas uidelicet uoces. captiui qͦ¬

Expanded text:
fugerunt, ut palam daretur intelligi qfugerunt, ut palam daretur intelligi qdeclaratur. Sed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescVitae namque venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utrorumque eorum spiritus claris illic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi qu
Abbreviated transcription (Latin):
ue qͥdem illi contigit: qui hoc fecit. Nã
mͥ qͥd contigit: In quibus eiꝰ uerbis ostñ¬
ditur. in quo uirtutis culmine sedebat.
qui unũ quod insumptu mundi habue¬
rat. tam secura ꝑdebat mente: magisq illi
dolebat qui peccatũ cõmiserat. quã sibi
qui peccati illius damna tolerabat: nec
peniabat. quid ipse exterius. s culpȩ reus
quantum ꝑdebat intus. Hunc ita ⁊ cũ di
es mortis ogredi e corpore urgeret: conue¬
nerunc multi. ut tam scȩ anime de hoc
mundo recedent.suas ammas cõmenda¬
rent. Cumq lecto illius hii qͥ conuenerant
om̃s assisterent: alii ingredientes angłos
uiderunt. s &icere aliquid nullomͦ potu¬
erunt: al iiomino nichil urlorunt ⁊ s
om̃s qui alerant ita uehemerssimus
timor ꝑculit: ut nullus egrediente illa sc̃a
anima.illic stare potuisset. Et hii gͦ qui
uiderant. et hii qui omino nichil uide¬
rant. uno om̃s timore ꝑculsi et exterriti

Expanded text:
: Vae illi contigit qui hoc fecit; nam : Vae illi contigit qui hoc fecit; nam mihi quid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid ipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt, alii omnino nil viderunt; sed omnes qui aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi
Abbreviated transcription (Latin):
de uenerabili patre stephano in omeliis
ȩuangelii curaui. Fuit et enim uir sicut et¬
isdem ꝓbus et multi alii testant᷑. nichil in
hoc mundo polsidens: nichil querens:
solam cũ dõ pauꝑtatem diligens: int̾
aduersa semꝑ patientiam amplectens:
conuentus secuilarium fugiens: uacare sẽꝑ
orationi concupiscens. De quo unũ uirtutis¬
bonũ refero: ut exhoc uno ualeant eiꝰ mul¬
ta pensari. Is nanq cũ quodã die messẽ
quã sua manu seuerat. decisam ad aream
deduxisset: nichilq aliud eũ discipłis
suis ad totius annistipendiũ haberet: qͥ¬
dam ꝑuersȩ uoluntatis uir. antiqͥ hostis
stimulis instigatus. eandẽ messem igni
supposito. ita ut erat in area succendit. Qd̃
factum dũ alter aspiceret: ad eundẽ dei fa¬
mulũ cucurrit. et nuntiauit. Quod postꝗͣ.
indicauit: adiunxit. dicens. Te. ue. pat̃
stephane: quid tibi contigit: Qui statĩ
uultu acmente placida ille respondit.¬

Expanded text:
de venerabili Patre Stephano in Homiliis de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus saecularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s trementibꝰ oculis puer aspiciens. cepit
clamare. Obsta pater: obsta pater.Qui cla¬
mans declinabat faciem: ut se ab eis insinu
patris absconderet. Quẽ cum ille tremen¬
tem requireret quid uideret: puer adiun¬
xit dicens. Mauri homines uenerunt: qͥ
me tollere uolunt. Qui cum hoc dixisset.
maiestatis nom̃ ꝓtinus bł asplemauit: et
animã reddidit. Ut enim omp̃s ds osten¬
deret ꝓ quo reatu talibus fuisset executori
b traditus: unde uiuentẽ pat̾ suus nolu¬
it corrigere. hoc morientẽ ꝑmisit itr ut
qui diu ꝑdiuinitatis patientiam blasphe¬
uinitatis iudicium bilasphemaret et more¬
retur: quatinus reatũ suum pater eiꝰ agno¬
sceret: qui paruuli filii animã negligens.
ñ paruulũ peccatorem gehennȩ ignib nu¬
trisset. S interim hoc triste seponentes: ad
ea quȩ narrare ceꝑam leta redeamus.Predicto¬
et enim ꝓbo.aliisq: religiosis uiris narranti
bus agnoui: e quȩ indicare audientibus

Expanded text:
spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit spiritus trementibus oculis puer aspiciens, coepit clamare: Obsta, pater, obsta, pater. Qui clamans declinabat faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem requireret quid videret, puer adjunxit, dicens: Mauri homines venerunt, qui me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset, majestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim omnipotens Deus ostenderet pro quo reatu talibus fuisset traditus exsecutoribus, unde viventem pater suus holuit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphevinitatis judicium blasphemaret, et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamus.etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ris uiciis sit subiectum: ierłm cȩlestis
maximã partẽ ex paruulis uł infantibus
arbitror posse compleri. GREGORIUS.
t si om̃s baptiratos infantes. atq in eadẽ
infantia morientes ingredi regnũ cȩleste
credendum ẽ: om̃s tamen paruulos qͥ scili¬
cet iam loqui possunt. regna cȩlestia ingͥ¬
di credendũ non est: quia ñnullis paruu¬
lis eiꝰdem regni celestis aditus a parentibꝰ
clauditur. si male nutriant᷑. Nam qͥdam
uir cunctis in hac urbe notissimꝰ. ante tri¬
enniũ filiũ habuit: annoꝵ sicut arbitror
quinq: quẽ nimis carnaliter diligens.
remisse nutriebat. Atq isdem paruulꝰ qͦd
dictu graue ẽ. mox ut eiꝰ animo aliqͥd obsti¬
tisset: maiestatem dei blasphemare consue¬
uerat. Qui inhacante drienniũ mortal¬
tate ꝑcussus: uenit ad mortẽ. Cumq eũ su¬
us pader insinu teneret: sicut hii testati st̃
qui p̃sentes fuerant. malignos ad se uenisse

Expanded text:
ris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis ris vitiis sit subjectum, Jerusalem coelestis maximam partem ex parvulis vel infantibus arbitror posse compleri. ΚΕΦΑΛ.Etsi omnes baptizatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac urbe notissimus, ante triennium filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque; quem nimis carnaliter 401 diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus quod dictu grave est mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat: qui in hac urbe ante triennium mortalitate percussus, venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt qui praesentes fuerunt, malignos ad se venisse
Abbreviated transcription (Latin):
leue. et puellare ageret: arisu et iocis ab¬
stineret: sciens ꝑomnia qͦd inter easdẽ uir¬
gines quas uiderat. ad eius obseqinũ die
.xxx. ueniret. Quibus uisis. incunctis suis
morib puella mutata ẽ: omnẽq a se leuita¬
tẽ puellaris uitȩ. magna grauitatis det̾sit
manu. Cumq eam parentes eiꝰ mutatam
eẽ mirarent᷑: requisita remretulit:⁊ et qͥd
sibi beata dĩ gemtrix iusserit. ut quo die
itura eẽt ad obsequium eiꝰ. indicauit: cũ
post uicesimo et quinto dief ebre correp¬
ta ẽ. Die autem.xxͦx. cum hora eiꝰ exitus ꝓ¬
pinquasset: eandem beatam genitricem
dei cum puellis quas ꝑuisionem uiderat.
ad se uenire conspexit: cui se etiam uocanti
respondere cepit: et dep̃ssis reuerenter ocłis.
aꝑta uoce clamare: ecce domma uenio. ecce
domina uenio. In qua etiam uoce spm̃ red¬
didit: et ex uirgineo corpore. habitatura
cum scĩs uirginib exiuit.
um humanũ genꝰ multis atq innume¬

Expanded text:
leve et puellare ageret, et a risu et jocis ableve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis aperta voce clamare: Ecce, Domina, venio, ecce, Domina, venio. In qua etiam voce spiritum reddidit, et ex virgineo corpore, habitatura cum sanctis virginibus exivit. PETR. Cum humanum genus multis atque innume
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq in eum intenderet quẽ uidebat: sc̃a
illa anima est e corpore egressa: tantaq su¬
bito fraglantia miri odoris asꝑsa ẽ. ut ipsa
quoq suauitas cunctis ostenderet. illic au¬
ctorem suauitatis uenisse. Cumq corpꝰ eius
ex more mortuoꝵ ad lauandũ eẽt nudatũ:
longe orationis usu incubitis eiꝰ et genibꝰ.
cameloꝵ more inuenta ẽ obdurata cutis
excreuisse: et qͥd iuiuens eiꝰ sp̃s semꝑ egerit.
caro mortua destabat᷑. S neq hoc sileo.
quod p̃dictus ꝓbus dei famulus de sorore
sua musa nomine.puella paruanarrare
consueuit dicens: qđ quadam nocte ei ꝑ
uisionẽ scã dei genitrix uirgo Maria appa¬
ruit: atq coeuas ei in albis uestibus puel¬
las ostendit. Quibus cum illa ad misceri
appeteret. s sese eisiungere non auderet:
beatȩ marie semꝑ uirginis ẽ uoce reqͥsita.
an uellet cum cis esse : atq in eiꝰ obsequio uiue¬
re.Cui cum puella eadem diceret uolo: ab

Expanded text:
Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima e corpore est egressa. Tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 400 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus camelorum more inventa est obdurata cutis excrevisse; et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. ΚΕΦΑΛ. quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã u in consolatione egredientis a¬
nimȩ:. ipse apparere solet auctor ac retribu¬
tor uitȩ. Unde et hoc quod detarsilla a¬
mica mea in omeliis ȩuuangłii dixisse me
recolo. replicabo: quȩ inter duas alias
sorores suas uirtute continuȩ orationis.
grauitate uitȩ. singularitate abstinentie.
ad culmen scĩtatis excreuerat. Huic ꝑuisio¬
nem. felix attauus meus huiꝰ romane eccle
antistes apparuit: eiq mansionẽ ꝑpetuȩ
claritatis ostendit. dicens. ueni: quia in
hac te lucis mansione suscipio. Quȩ mox¬
subsequent febre correpta ad diem ꝑue¬
nit extremum: et sicut nobilib feminis
uirisq morientib multi conueniunt.
qui eors proximos consolentur: eadẽ
hora exitus ipsius. multiuiri ac feminȩ eiꝰ
lectulum circũsteterunt: cum subido sur
sũ illa respiciens. iħm uenientẽ uidit: et
cũ magna animaduersione cepit circũstantibꝰ
clamare. dicens. Recedite recedite: iħs uenit.

Expanded text:
nunquam vero in consolatione egredientis anunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
Noli timere mater: non morior mͦ. Cũq hoc
crebro diceret ⁊ paulatim lux illa quȩ fue¬
rat emissa subtracta ẽ: sed is qui subsecutꝰ
est odor remansit. Sicq dies scds et tertiꝰ
transiit:ut aspersa fraglantia odoris ma¬
neret. Nocte gͥ quarta: eandẽ magistram
suam iterum uocauit. Quaueniente:uia¬
acum petiit. et accepit. Necdũ uͦ eadẽ redẽ¬
pta. uel alia eius discipula e lectulo iacen¬
tis abscesserant: et ecce subito inplatea. an¬
te eiusdem cellule ostium. duo chori psallen¬
qum constiderunt. Et sicut se dicebant sexus
ex uocibus discreuisse: psalmodie cantus di¬
cebant uiri. et feminȩ respondebant. Cũq
ante fores cellule exhiberentur celestes exe¬
quiȩ: scã illa ammacarne soluta ẽ. Qua ad cȩlũ
ducta. quanto choripsallentrũ altius ascen¬
debant: tanto cepit psalmodia lenus du¬
diri: quousq et eur oẽ psalmodiȩ sonitus
et odoris suauitas elongata fimrent᷑. Non¬

Expanded text:
Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc Noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc crebro diceret, paulatim lux quae fuerat emissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersa odoris fragrantia remaneret. Nocte igitur quarta eamdem magistram suam iterum vocavit; qua veniente, viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta, vel illa alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctulo iacentis assisterent: subito celitus
lux emissa.omne illiꝰ cellulȩ spatiũ imple¬
uit. et splendor tante claritatis emicuit.
ut corda assistentium in estimabili pauore
ꝑstringeret: atq ut post ipse referebant.
omne in eis corpus obrigesceret : et insu¬
bito stupore remanerent.Cepit nanq qͣ¬
si cuiusdam magne multitudinis ing̾dien¬
dis sonitus audiri: ostium cellulȩ concun:
acsi ingredientium turba p̾meretur. Atq
ut dicebant. intrantiũ multitudinẽ sen¬
tiebant: s nimietate timoris. et luminis.
uidere non poterant: quia earũ oculos
et pauor dep̾sserat: et ipsa tanti lumi¬
nis claritas reuerberabat. Quam lucẽ ꝓtinus
miri est odoris fraglantia subsecuta: ita ut
earũ animũ quia lux emissa terruerat. odoris
suauitas refoueret. S cumuim claritatis illiꝰ
ferre non possent:cepit eadem romula assistẽ¬
tem et trementẽ redemptam. suoꝵ moꝵ
magistram. blandauoce consolari dicens

Expanded text:
ctulo jacentis assisterent, subito coelitus ctulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur; atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis 397 videre non poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus est miri odoris fragrantia subsecuta, ita ut earum animum quem lux emissa terruerat odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem et trementem Redemptam suorum morum magistram blanda voce consolari, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta laudamus. quȩ tamen adhuc art¬
fex considerat. et limat: laudari iam audit:
et tamen ea tundere meliorando ñ desinit.
hec quam p̃diximus romula.ea quã greco
uocabulo medici paralisin uocant. molestia
corporali ꝑcussa ẽ. Multisq annis in lectu¬
lo decubans. pene omni iacebat m̃broꝵ of¬
ficio destituta: nec tamen hȩc cadem eius
mentẽ adimpa tentiam flagella ꝑdu¬
xerant. Namipsa ei detrimenta membroꝵ
facta fuerant inerementa uirtutũ: quia
tanto sollicitius adusum orationis excre¬
uerat: quanto et aliud quodlibet agere
nequaquam ualebat Nocte igit᷑ quadã
eandem redemptam quam p̃fatus sũ. que
utrasq discipulas suas filiarũ loco nutri¬
ebat. uocauit dicens. Mater ueni: mater ue¬
ni. Quȩ mox cum alia eius condiscipula sur¬
rexit: sicut utrisq referentibus. et multis
res eaderlaruit ⁊ et eg quoq in eodem
tempore agnoui. Cumq noctis medio. le¬

Expanded text:
perfecta laudamus, quae tamen adhuc artperfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio le
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe hac iuxta beatȩ mariȩ semꝑ uirgi¬
nis ȩccłam manebat. Nec illius erundinis dis¬
cipula fuerat: quȩ magnis uirtutib pollens.
suꝑ p̃nestinos montes uitam heremiticam
duxisse ferebatur. Huic autem redemptȩ.
duȩ in eodem habitu discipulȩ aderant: u¬
na noĩe romula: ⁊ alt̾ã que nunc adhuc su¬
ꝑest. quam qͥdem facie scio: s noĩe nescio.
Tres itaq hȩ in uno habitacło cõmanentes:
moꝵ quidem diuitiis plenam. stam̃ rebus
pauꝑem uitam ducebant. Hȩc autẽ quã p̃fa¬
tus sũ romula: aliã quã p̃dixi condiscipulam
suã. magnisinitȩ meritis anteibat. Erat qͥppe
mire patientiȩ : sũme obedientie: custosori sui
adsilentiũ: studiosa ualde ad continue
orationis usũ. S quia plerunq hii quos
culis sumini opificis aliquid inꝑfectionis
habent: sicut sepe imꝑiti homines necdũ
ꝑfecte sculpta sigilla conspicimꝰ. et iam qͣsi

Expanded text:
in urbe hac juxta beatae Mariae semper virgiin urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, quos culis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
expectatione exitus decantarent. Cumq cũ
eis et ipse moriens psalleret: uoces psallentiũ
repente compescuit cũ terrore magni clamo¬
ris dicens: Tacete. tacete. Nunqͥdnon auditis
quante resonant laudes in cȩlo: Et dũ ad eas¬
dem laudes quas intus audierat aurẽ cordis
intenderet: scã illa amma carne soluta est
Qua scilicet exeunte. tanta illic fraglantia
odoris aspersa est. ut om̃s illi qui aderant.
in estimabili suauitate replerent᷑: ita ut per
hoc patenter agnoscerent. qͦd eam laudes in
cȩlo suscepissent. Cui rei monachus nr̃ int̾¬
fuit. qui nunc usq uiuit: et cũ magno fletu
atcestari solet. quia quousq corpus eiꝰ sepul¬
turȩ traderet᷑. ab eorum naribus odoris illiꝰ
fraglantia non recessit. In eisdem quoq: o.
comp̃sbiter meus qui hanc nouerat. me nar¬
rante atcestatus ẽ. Eo nanq tempore qͦ mo¬
nasterium petii: anus quȩdam redempta
nomine. inscĩmonialis habitu constituta.

Expanded text:
exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta
Abbreviated transcription (Latin):
longa egritudo dissoluerat. Nam ex quo
eum scire potuius: usq ad finem uite
paraliticus iacebat. Quid dicam ꝙ stare
non poterat. qui nunquã in lecto surge¬
re uel ad sedendũ ualebat: Nunquã ma¬
nũ suam ad os ducere: nunquã se potuit
in latus aliud declinare. Nuic ad serui¬
endũ mater cum fr̃ẽ aderat: et quicqͥd ex ele-¬
mosina potuisset acciꝑe: hoc eors manib
pauꝑib erogabat. Nequaquã litteras noue¬
rat: s scripturȩ sacrȩ sibimet codices emerat:
et religiosos quosq in hospitalitate suscipi¬
ens. hos coram se legere studiose faciebat. Fa¬
ctumq ẽ ut iuxta modũ suũ plene sacram
scripturam disceret: cum sicut dixi. litteras
funditus ignoraret. Studebat in dolore sẽꝑ¬
grãs agere: hymnis deo et laudibus. dieb
ac noctib uacare. S cum iam tempꝰ eẽt. ut
tanta eiꝰ patientia remunerari debuisset:
membroꝵ dolor ad uitalia rediit.Cumq
monuit ut surgerent: et cum eo psalmos pro

Expanded text:
longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat semper in dolore gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumquceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro
Abbreviated transcription (Latin):
ablata ẽ. At illa ꝓtinus cuncte congregati¬
onis adsciuit matrem: eiq quid uiderit.
quid ue audierit. mdicauit. Tercio autem
die: cum ea quȩ iussa fuerat sorore defun¬
cta ẽ.Illa uero quam ipsa poposcerat: die
ẽ.xxx. subsecuta. Quod factum nẽ usꝙ
in eodẽ monasterio manet memorabile: sic¬
q hoc ap̃cedentibus matribus traditũ nar¬
rare illic subtiliter solent iuniores que
nunc sunt sc̃imoniales uirgines: acsi illo
intempore huic tam grandi miraculo
est.quia sepe ammabus exeuntib electoꝵ.
dulcedo solet laudis celestis erumꝑe: ut
dũ illam libenter audiunt: dissolutionẽ
carnis ab ar.ama sentire minime ꝑmittant᷑.
Unde momeliis quoq: euangłn iam narras¬
se me memini: qͥd in ea porticu quȩ eunti¬
b ad eccłiar beati clementis ẽ ꝑina. fuit
quidam seruulus nomine: cuitis quoq
te ñ ambigo memmisse. Qui quidẽ pau¬
per rebus. sed meritis diueserat: quẽ

Expanded text:
ei ablata est. At illa protinus cunctae congregatiei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uisset: cancri ulcere in mamilla ꝑcussa ẽ.
Nocturno autẽ tempore ante lectum eius
duo candelabra lucere consueuerant: qr
uidelicet amica lucis. ñ solum spiritales sed eti¬
am corporales tenebras odiohabebat. Que
dum nocte quadam exhac eadem iaceret
infirmitate fatigata: uidit beatũ petrum
apłm. inter utraq candelabra ante suũ le¬
ctulum constitisse. Nec ꝑterrita timuit :
s ex amore sumens audaciam. exultauit:
eiq dixit. Quid ẽ. anẽ ms̃: Dimissa sunt
mnͥ peccata mea᷑ Cui ille benignissimo ut est
uultu. inclinato capite annuit : aicens. Di¬
missa.Ueni.S quia quandam sc̃imonialẽ
feminã in eodẽ monasterio p̃ceteris dilige¬
bat: ilico galla subiunxit. Rogo: ut soror
benedicta mecũ ueniat. Cui ille respondit.
Non: s illa talis ueniat tecum. Hec uero
quam petis. die te erit. xxx. secutura. His gͥ ex¬
pletis: uisio apostoli assistentis et colloquentis

Expanded text:
visset, cancri ulcere in mamilla percussa est. visset, cancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis
Abbreviated transcription (Latin):
eius ẽ morte uiduata. Quam dũ fer¬
uente mundi copia. aditerandũ thalamũ.
et opes et ȩtasuocaret : clegit magis spi¬
ritalib nuptiis copulari deo. inquib alu¬
ctu incipitur. sed ad gaudia eterna pueni¬
tur: quam carnalibus nuptiis subici. qͦ
a leticia semꝑ incipiunt : et ad fuiẽ cũ lu¬
ctu tendunt. Huic autẽ cum ualde ignea
conspersio corporis inẽẽt. cepunt medi¬
ei dicere. quia nisi ad amplexus uiriles
rediret: calore minio contranatur̃a bar
tis timuit. quȩ interioris sponsi speciem
amauit: nec uerita ẽ si hoc in ea fedare¬
tur. quod acelesti sponso ineañ amaret᷑.
Mox ergo ut eius coniunx defunctus ẽ:
abiecto secularihabitu. ad ommipotentis
deiseruitiũ sese apud beati petri apłi eccle¬
siam monasterio tradidit: ibiq multis
annis simplicitati cordis atq orationi de¬
dita. larga indigentib elemosinarũ opa
mercedem reddere eius laborib decre¬

Expanded text:
ejus est morte viduata. Quam dum, ferejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barl exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera nem jam mercedem reddere ejus laboribus decre
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ claritate ꝑcussus: qui nã illi eẽnt
emissa cepit uoce clamare. Qua uoce eiam ꝓbꝰ
eps cõmotus. intrantes eos aspexit. et agno¬
uit: atq eundem stridentem uagientẽq
puerum consolari cepit dicens. Noli timere:
quia ad me sc̃s iuuenalis et sc̃s eleuterius
martyres uenerunt. Ille autem tante uisi¬
onis nouitatẽ nonferens ⁊ cursu concito ex¬
tra fores fugiit: atq eos quos uiderat. pa¬
tri ac medicis nuntiauit. Qui conciti de¬
scenderunt: s egrũ quẽ reliquerant. iã
defunc̃tũ inuenerunt: quia illi eũ secũ
tulerant. quors uisionẽ puer ferre ñ po¬
tuit. qui ibi remansit. Interea neq hoc
silendum arbitror: qͦd michi ꝑsonarũ gra¬
uium atq fidelium ẽ relatione comꝑtum.
Gothorum nanq temporib. galla huiꝰ ur¬
bis nobilissima puella sỹmachi consulis
ac patricii filia. intra adolescendiȩ tem¬
pora marito tradita: inunius ani sꝑacio

Expanded text:
etiam claritate perculsus, quinam illi essent, etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansit. silendum arbitror quod mihi personarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio