comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratre & coep̾o nr̃o habeat
caritas ur̃a iudicium.
dtrecta a uobis delatio patefecit:
quem quoniam ita estis in paucis
diebus exꝑti. ut eum cardiualem
Chabere desideretis ep̃m gratulamͣ
Sed quia summis in rebus eitum
non oportet ẽẽ consilium & nos
quid fiendum sit matura subinde
xp̃o adiuuante deliberatione dis¬
ponimꝰ: &e uob̃ melius tractu tem
poris qualem se exhibeat innotescit.
Ideoq filii dilectissimi p̃dict̃o uiro
si eum uere diligitis obedite. deuo¬
tisq ad eum mentibus occursiõe
pacifica conuenite: quatinꝰ ita uos
ad alterutrum dilectio mutue
caritatis adstringat ut inimi¬
cus seuiendo circumuolans in
nullo ur̃m uiam nanciscatur.
ad dissociandam unanimitatẽ
qua subrepat. Prefatum quoq
epͣm dum fructum animarum
quem desideramus dõ nr̃o. ipso
quoq suffragante. facere sense¬
rimus: quicquid post hoc de eiꝰ
ꝑsona ur̃oq desiderio cordi nr̃o
inspiratio diuina ministrauerit
faciamus.

Expanded text:
ratre et coepiscopo nostro habeat charitas vestra judicium, directa a vobis relatio patefecit. Quem quoniam ita estis in paucis diebus experti, ut eum cardinalem habere desideretis episcopum, gratulamur. Sed quia summis in rebus citum non oportet esse consilium, et nos quid fiendum sit matura subinde, Christo adjuvante, deliberatione disponimus, et vobis melius tractu temporis qualem se exhibeat innotescit. Ideoque, filii dilectissimi, praedicto viro, si eum vere diligitis, obedite, devotisque ad eum mentibus occursione pacifica convenite, quatenus ita 575 ad alterutrum dilectio mutuae charitatis astringat, ut inimicus saeviendo circumvolans in nullo vestrum viam nanciscatur ad dissociandam unanimitatem qua subrepat. Praefatum quoque episcopum dum fructum animarum, quem desideramus, Deo nostro, ipso quoque suffragante, facere senserimus, quidquid post haec de ejus persona vestroque desiderio cordi nostro inspiratio divina ministraverit, faciemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o sanctonis gallie. xluiii.¬
eniens lator p̾sentium
leuparicus prb̃r ur̃. insi¬
nuauit nobis fr̃nitatem
uram eccłiam in honorẽ bea¬
ti petri ⁊ pauli apłoꝵ nec non
laurentii atq pancratii mar¬
tyrũ construxisse. atq illic tre¬
decim altaria collocasse. Ex qͥb
quatuor nec dum dedicata com¬
perimꝰ remansisse. ob hoc qd̾ supͣ¬
scriptoꝵ scõꝵ reliquias illic collo¬
care do annuente disponitis. Et
quia reliquias scoꝵ petri & pauli
nec non laurentii atq pancratii
martirũ cũ ueneratiõe p̾buimꝰ.
hortam᷑ ut eas cũ reuerentia susci¬
ꝑe & collocare auxiliante dño de¬
beatis. ꝓuisuri ante omĩa ut ser¬
uientib ibidem ñ debeant ali¬
monioꝵ deesse suffragia. alyiiii.¬

Expanded text:
po Santonis Galliae. Veniens lator praesentium Leuparicus presbyter vester insinuavit nobis fraternitatem vestram ecclesiam in honorem beati Petri et Pauli apostolorum, necnon Laurentii atque Pancratii martyrum construxisse, atque illic tredecim altaria collocasse, ex quibus quatuor necdum dedicata comperimus remansisse, ob hoc quod suprascriptorum sanctorum reliquias illic collocare Deo annuente disponitis. Et quia reliquias sanctorum Petri et Pauli, necnon Laurentii atque Pancratii martyrum cum veneratione praebuimus, hortamur ut eas cum reverentia suscipere, et collocare, auxiliante Domino, debeatis: provisuri ante omnia ut servientibus ibidem non debeant alimoniarum deesse suffragia.
Abbreviated transcription (Latin):
citur. in tiris rationib imputet᷑.
Ita gͦ ut tu ipse ꝓuideas. si in eiꝰd̾
insule fabrica expendi utiliter
ualet. Quia autem dura est in
insulis congregatio monachoꝵ.
etiam pueros in eisdem monaste¬
riis aute decem nouem annoꝵ.
tempora suscipi ꝓhibemus: uł si
qui nunc sunt tua eos exꝑientia
auferat. & in romanã urbem tnͣs¬
mittat. Hoc et in palmaria aliisq
insulis te ꝑ omĩa uolumꝰ custo¬
dire

Expanded text:
cetur rationibus imputetur. cetur rationibus imputetur. Ita ergo fac ut te ipse provideas, si in ejusdem insulae fabrica expendi utiliter valent. Quia autem dura est in insulis congregatio monachorum, etiam pueros in eisdem monasteriis ante decem et octo annorum tempora suscipi prohibemus. Vel si qui nunc sunt, tua eos experientia auferat, et in Romanam urbem transmittat. Hoc et in Palmaria aliisque insulis te per omnia volumus custodire
Abbreviated transcription (Latin):
Anthemo subdiacono .xluiii.¬
icut regiminis locum deo
ut ipsi placuit disponente
suscepimus: ita nos oportet
de commissis nobis animabus ẽẽ
sollicitos. Comꝑimus autem in
insula orfiana in qua situm ora
barice refugisse: quod in oportu¬
ne iudicauimus. ut dum alia re¬
fugioꝵ. loca uicina sint. eur
ibidem cum monachis debeãt
mulieres habitare. Propterea ex
illic ulterius mulierem siue ec¬
clesiastici iuris sit. siue cuiusli¬
bet alteruis. habitare cõmanere¬
ue ꝑmittat: sed refugium sibi cũ
sicut dictum est tot loca uicina
sint. ubi maluerint ipsi ꝓuideãt:
ut omnis exinde mulierũ con¬
uersatio submoueatur. ne si que
in nobis est curam gerere desista¬
mus. inimiciq laqueis obuiare:
nos exinde quod absit siquid ad¬
uersi contigerit culpabiles exista¬
mus. Presentium itaq latori fe-¬
lici abbati. mille quingentas li¬
bras plumbi de quo in eadem in¬
sula reiacere noscitur dare non
differas: quod tuis postinodum
cum totius quantitatis ratio nos¬

Expanded text:
Anthemio subdiacono. Sicut regiminis locum Deo, ut ipsi placuit, disponente suscepimus, ita nos oportet de commissis nobis animabus esse sollicitos. Comperimus autem in insula Eumorphiana, in qua situm beatbaricae refugisse: quod importunum judicavimus, ut dum alia refugiorum loca vicina sint, cur ibidem cum monachis debeant mulieres habitare? Propterea prae nullam illic ulterius mulierem, sive ecclesiastici juris sit, sive cujuslibet alterius, habitare commanereve permittat, sed refugium sibi, cum sicut praedictum est, tot loca vicina sint, ubi maluerint, ipsi provideant, ut omnis exinde mulierum conversatio submoveatur; ne si, quae in nobis est, curam gerere desistamus, atque inimici laqueis obviare, nos exinde, quod absit, si quid diversi contigerit, culpabiles existamus. Praesentium itaque latori Felici abbati mille quingentas 545 plumbi libras, de quo in eadem insula egere dignoscitur, dare non differas, quod tuis postmodum, cum totius quantitatis ratio nos
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s ꝓ quibꝰdam culpis in peniten¬
tiam deputatꝰ est relatione cõpimꝰ
nullum illic ẽẽ prb̃m qui sacra
possit missarũ sollempnia cele¬
brare. in tantũ ut etiam filios
suos sine baptismate asserant
remansisse. Et qr hac ꝓ causa
magnope petiuerunt sibi in ea¬
dem eccł̃ia cui fr̃nitas ur̃a oꝑã
uisitatioĩs impendit deb̃e prb̃m
ordinari: ea ꝓpt̾ scriptis uos p̾sen¬
tib adhortam᷑. ut de clero eiꝰdem
eccłie requirere debeatis. cuiꝰ uita
&e mores ad hoc possit officium
conuenire. et eũ illic prb̃rm fe¬
stinetis auxiliante dño consecra¬
re. Nam ualde durũ est ut qͦusq
causa ep̃i eoꝵ. subtiliter reqͥrat᷑.
mense Iulio. Indictio. xiiii.

Expanded text:
pro quibusdam culpis in poenitentiam 824 deputatus est, relatione comperimus nullum illic esse presbyterum qui sacra possit missarum solemnia celebrare, in tantum ut etiam filios suos sine baptismate asserant remansisse. Et quia hac pro causa magnopere petiverunt sibi in eadem Ecclesia cui fraternitas vestra operam visitationis impendit debere presbyterum ordinari, ea propter scriptis vos praesentibus adhortamur, ut de clero ejusdem Ecclesiae requirere debeatis, cujus vita et mores ad hoc possint officium convenire, et eum illic presbyterum festinetis, auxiliante Domino, consecrare. Nam valde durum est ut quousque causa episcopi eorum subtiliter requiraturMense Julio, indictione 14.
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. Sufficiat autẽ illis cõmis¬
se sibi plebis tantũmodo curam
gerere: non autẽ &̾ illos antistites
quos catholica fides in eccłie si nu
&e edocuit & genuit ad optinendi
caritatis dñice p̾uenite. scientes
quod districtus uidex ad exami¬
nandũ deducturus est. euncta
que gerimus: & unũquẽq nr̃m̃
non ex p̾rogatiua sublimioris
gradus. s ex oꝑum meritis ad¬
ꝓbabit. Queso gͦ uosmetipsos in¬
uno cordis intuitu obuiate: ꝓri¬
moꝵ. animab estote solliciti. ad
fidem quos ualetis p̾dicatione
caritatis p̾tenso &̾ terrore fut᷑i
iudicii suadete: qm̃ pastores con¬
stituti estis. & dñs gregrum ab
his quibus cõmisit pastoribus
fructum multiplicati gregis spe¬
ctat. Qͥ si ꝓprii gregis augm̃tũ
ad hibito studio diligentiori ꝓ¬
spexerit: multiplicib ꝓfecto nõ
celestis regni muneribus decora¬
bit. ꝑsoluens p̾terea fraterne
dilectionis alloquiũ. oro dñm
quo uos animarũ pastores quos

Expanded text:
bemus. Sufficiat autem illis commisbemus. Sufficiat autem illis commissae sibi plebis tantummodo curam gerere, non autem etiam illos antistites quos catholica fides in Ecclesiae sinu 562 et edocuit et genuit ad obtinendi charitatis dominicae praevenite, scientes quod districtus judex ad examinandum deducturus est cuncta quae gerimus, et unumquemque nostrum non ex praerogativa sublimioris gradus, sed ex operum meritis approbabit. Quaeso ergo, vosmetipsos inuno cordis intuitu obviate. De proximorum animabus estote solliciti: ad fidem quos valetis praedicatione charitatis, praetenso etiam terrore futuri judicii, suadete, quoniam pastores constituti estis, et Dominus gregum ab iis quibus commisit pastoribus fructum multiplicati gregis exspectat. Qui si proprii gregis augmentum, adhibito studio diligentiori, prospexerit, multiplicibus profecto vos coelestis regni muneribus decorabit. Persolvens praeterea fraternae dilectionis alloquium, oro Dominum, qui vos animarum pastores, quos
Abbreviated transcription (Latin):
uirentes segetes zizanioꝵ. qͣd̃a
se infert importuna cõmixtio.
hanc radicitus necesse est cultoris
manus adimat: ne futurus secunde
segetis fructus possit intercipi. & nos
gͦ qui licet indigni dñici culturam¬
agri suscepimus. ab om̃i ⁊ izanioꝵ.
scandalo ingenuã reddere segetẽ
festinemꝰ: quatinus agri dño reditu
abundantiori fructificent. Petistis
&e eñĩ ꝑ hilarum cartularium nr̃m
a beate memorie decessore nr̃o ut
om̃s uobis retro tempoꝵ consuetu¬
dines seruarent᷑: que a beati petri
apłoꝵ principis ordinationum
initiis hactenus uetustas longa
seruauit. & nos quidem iuxta se¬
riem relationis ur̃e. consuetudi¬
ne que tam̃ contra fidem catho¬
licam nichil usurpare dinoscit᷑
immotam ꝑmanere concedimꝰ. si¬
ue de primatib constituendis ce¬
terisq capitulis. exceptis his qui ex
donatistis ad episcopatũ ꝑuenuit:
quos ꝓuehi ad primatus dignita
tem etiam cũ ordo eos ad locum
eundem deferat. modis om̃ib ꝓhi¬

Expanded text:
virentes segetes zizaniorum quaedam se infert importuna commistio, hanc radicitus necesse est cultoris manus adimat, ne futurus fecundae segetis fructus possit intercipi. Et nos ergo, qui, licet indigni, dominici agri culturam suscepimus, ab omni zizaniorum scandalo ingenuam reddere segetem festinemus, quatenus ager Domini reditu abundantiori fructificet. Petiistis etenim per Hilarum chartularium nostrum a beatae memoriae decessore nostro, ut omnes vobis retro temporum consuetudines servarentur, quas a beati Petri apostolorum principis ordinationum initiis hactenus vetustas longa servavit. Et nos quidem juxta seriem relationis vestrae, consuetudinem, quae tamen contra fidem catholicam nihil usurpare dignoscitur, immotam permanere concedimus, sive de primatibus constituendis, caeterisque capitulis; exceptis his qui ex Donatistis ad episcopatum perveniunt, quos provehi ad primatus dignitatem, etiam cum ordo clericorum eos ad locum eumdem deferat, modis omnibus prohi
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc scandalum contra scãm ec¬
clesiam fuisse ꝑduct̾i:. ut sese a ca¬
tholice lnanimitatis commumiõe
suspenderet. Quod quantũ uos pu¬
re diligimus. tantũ de uob̾ fortius
dolemus: qr uos imꝑitis stultisq
hominib creditis. qui ñ solum ea
neq legunt neq legentibꝰ credunt:
in ipso errore manent. que sibi de
nobis ipsi fecerunt. Nos enim ue¬
neram᷑ scãs quatuor si nodos. nice¬
nam in qua arrius. constantino¬
politanam. in qua macedonius
ephesinã primã. in qua nestoriꝰ.¬

Expanded text:
ad hoc scandalum contra sanctam Ecclesiam fuisse perductam, ut sese a catholicae unanimitatis communione suspenderet. Quod, quantum vos pure diligimus, tanto de vobis fortius dolemus, quia vos imperitis stultisque hominibus creditis, qui non solum eaneque legunt, neque legentibus credunt, in ipso errore manent, quem sibi ipsi de nobis finxerunt. Nos enim veneramur sanctas quatuor synodos: Nicaenam, in qua Arius; Constantinopolitanam, in qua Macedonius; Ephesinam primam, in qua Nestor
Abbreviated transcription (Latin):
uimus deputatã. Idoq si ut fert᷑
eiꝰ se maritus ab administratione
suspendit: ante dicte mulieri ñ
debet officere. qd̃ ad scd̃am con¬
iugii copulationẽ migrauit. pre¬
sertim si non tali m̃te subdiacono
iuncta est. ut a carnis uoluptatib
abstineret. Si gͦ ita se ueritatẽ qũe¬
admodũ edocti sumꝰ hab̾e cog¬
noscis: p̃dictam te mulierẽ de mo¬
nast̾io ꝑ omĩa conuenit relaxare.
ut ad suũ maritũ sine aliqua pos¬
sit formidine remeare. De cetero
uero fraternitas tua sit omnino sol¬
licita. & quos ad hoc eam officium
contigerit ꝓmouere. hoc quã ma¬
xime diligent̾ inspiciat: ne si uro¬
res habent miscendi secũ eis licen¬
tiam patiant᷑. s ad similitudinem
sua nich̃ominꝰ distͥctiõe ꝯstituat.

Expanded text:
vimus esse deputatam. Ideoque si, ut fertur, vimus esse deputatam. Ideoque si, ut fertur, ejus se maritus ab administratione suspendit, ante dictae mulieri non debet officere, quod ad secundam conjugii copulationem migravit, praesertim si non tali mente subdiacono juncta est, ut a carnis voluptatibus abstineret. Si ergo ita se veritatem quemadmodum edocti sumus habere cognoscis, praedictam te mulierem de monasterio per omnia convenit relaxare, ut ad suum maritum sine aliqua possit formidine remeare. De caetero vero fraternitas tua sit omnino sollicita, ut quos ad hoc jam officium contigerit promoveri, hoc quam maxime diligenter inspiciat, ne si uxores habent, miscendi se cum eis licentia potiantur, sed ad similitudinem sua nihilominus dist
Abbreviated transcription (Latin):
eus eccl̃ie communione in nul¬
lo seꝑamini. ut uere sicut de bo¬
na ac fideli filia cõmuni exulta¬
tione gratulemur. In hoc autem
cite: si priusquã eiꝰ exam̃ ueniat.
sacerdotũ illius indicio cõꝓbent᷑¬
ultorum relatione comperi¬
mus. hane apud uos olim
consuetudiuẽ tenuisse: ut
subdiacones suis licite miscerent᷑
conugibus. Quod ne denuo qͥsqͣm
p̾sumeret. a seruo dei sedis nr̃e dia¬
cone ex auetoritate nr̃i est decesso¬
ris isto modo ꝓhibitũ. ut eodem tẽ¬
pore hi qui iam uxoribus fuerant
copulati. unũ e duobꝰ elig̾ent: id:
aut a sius uxoribꝰ abstinerent. aut
tunc subdiaconus hac ꝓre abad¬
ministratiõĩs se suspendit officio.
&e usq in obitus sui tempore no¬
tarii quidem gessit officiũ: & a
ministerio quod subdiaconum
oportuerat ex hib̃e cessauit. Post
cuius obitũ quia relicta eiꝰ hono¬
rata marito est sociata: a tua eã
fraternitate in monast̾io cogno¬

Expanded text:
ejus Ecclesiae communione in nulejus Ecclesiae communione in nullo separamini, ut vere, sicut de bona ac fideli filia, communi exsultatione gratulemur. In hoc autem cite, si priusquam ejus examen veniat sacerdotum illius judicio comprobentultorum relatione comperimus hanc apud vos olim consuetudinem tenuisse, ut subdiaconi suis licite miscerentur conjugibus. Quod ne denuo quisquam praesumeret, a servo Dei sedis nostrae diacono, ex auctoritate nostri decessoris, est isto modo prohibitum, ut eodem tempore hi qui jam uxoribus fuerant copulati unum ex duobus eligerent, id est, aut a suis uxoribus abstinerent, aut tunc subdiaconus pro hac re ab administrationis se suspendit officio, et usque in obitus sui tempus notarii quidem gessit officium, et a ministerio, quod subdiaconum oportuerat exhibere, cessavit. Post cujus obitum, quia relicta ejus Honorata marito est sociata, a tua eam fraternitate 717 in monasterio cogno
Abbreviated transcription (Latin):
synodi. a fide ueritatis alienus ẽ.
dampnamꝰ aut̃ quoscũq dãp¬
nant. & quoscũq absoluunt ab¬
soluimꝰ: sub anathematis int̾po¬
sitione ferientes eũ qui earũdem
quatuor sinodoꝵ. maxime aut
calcedonensis. de qua quibꝰdam
sione cognoscitis. dignũ ẽ ut de
eccłia beati petri apłoꝵ pͥncipis.
nullum ulteriꝰ scrupulũ dubi-¬
etatis habeatis. s in fide uera ꝑ-¬
sistite. uitã urãm in petra eccłie.
id÷ in confessione beati petri a¬
płoꝵ pͥncipis solidate: ne tot
ur̃e lacrime tantaq bona oꝑa
pereant. si a fide uera in ueni¬
untur aliena. Sicut enim ra-¬
mi sine uirtite radicis arefiuis¬
ita oꝑa quãlibet bona uideant᷑
nulla sunt: si a soliditate fidei dis¬
iunguntur. Decet gͦ głam urãm
ad reuerentissimũ frem & coep̃m¬
meũ constantiũ. cuiꝰ & fides &e uita
olim mͥ bene est apꝓbata subomĩ
celeritate transmittere. eiq direc¬
tis epłis indicare ordinationẽ eiꝰ
quam benigne suscipitis: & q ab

Expanded text:
nus est. Damnamus autem quoscunque damnant, et quoscunque absolvunt absolvimus, sub anathematis interpositione ferientes eum qui earumdem quatuor synodorum, maxime autem Chalcedonensis, de qua quibusdamsione cognoscitis, dignum est ut de Ecclesia beati Petri apostolorum principis nullum ulterius scrupulum dubietatis habeatis; sed in vera fide persistite, et vitam vestram in petra Ecclesiae, hoc est in confessione beati Petri apostolorum principis solidate, ne tot vestrae lacrymae tantaque bona opera pereant, si a fide vera inveniantur aliena. Sicut enim rami sine virtute radicis arefiuita opera quantumlibet bona videantur, nulla sunt, si a soliditate fidei disjunguntur. Decet ergo gloriam vestram ad reverendissimum fratrem et coepm Constantium, cujus et fides et vita olim mihi bene est approbata, sub omni celeritate transmittere, eique directis epistolis indicare ordinationem ejus quam benigne suscipitis; et quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
monis attendimꝰ: due sunt silla¬
bȩ. Si uͦ pondus iniquitatis: uni¬
uersa ꝑnities. Ego autẽ fidenter
dico. quia quisquis se uniuersalẽ
sac̾dotẽ uocat ł uocari desidat:
in elatione sua antixp̃m p̾currit.
quia suꝑbiendo se cet̾is p̾ponit:
nec dispari suꝑbia ad errore du¬
citur. Quia sicut ꝑuersus ille d̃s
uideri uult suꝑ om̃s hoĩes. ita
quisqͥs iste ẽ qui solus sac̾dos ap¬
pellari appetit suꝑ reliqͦs sac̾do¬
quanto ampliꝰ inflat᷑. Illis gͦ
pietas ur̃a p̾cipiat. ne qd̃ ꝑ
appellationẽ friuoli nominis
scandalum ginnant: qui in
suꝑbie tẏpum ceciderunt.
Nam peccator ego qui auctore
do humilitatẽ teneo. ad mo¬
nendus ad humilitatẽ ñ sũ
Omp̃s autẽ ds serenissimi
dñi nri uitã ⁊ ad pac̃e sc̃e ec¬
clesie & ad utilitatẽ romane
rei publice ꝑ tempora longa
custodiat. Certi & enĩ sumꝰ. qr
si uos uiuitis qui celi dm̃ time¬
tis. nulla contͣ ueritatẽ suꝑba¬

Expanded text:
monis attendimus, quae sunt syllamonis attendimus, quae sunt syllabae; si vero pondus iniquitatis, universa pernicies. Ego autem fidenter dico quia quisquis se universalem sacerdotem vocat, vel vocari desiderat, in elatione sua Antichristum praecurrit, quia superbiendo se caeteris praeponit. Nec dispari superbia ad errorem ducitur, quia, sicut perversus ille, Deus videri vult super omnes homines ita quisquis iste est, qui solus sacerdos appellari appetit, super reliquos sacerdoquanto amplius inflatur. Illis ergo pietas vestra praecipiat ne quod per appellationem frivoli nominis scandalum gignant, qui in superbiae typum ceciderunt. Nam peccator ego, qui auctore Deo humilitatem teneo, admonendus ad humilitatem non sum. Omnipotens autem Deus serenissimi nostri vitam et ad pacem sanctae Ecclesiae et ad utilitatem ae per 882 tempora longa custodiat. Certi etenim sumus quia si vos vivitis, qui coeli Dominum timetis, nulla contra veritatem su
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis exhibui meliusq eos quã
consuetudo prisca fuerit honora¬
ui: & mecũ feci eos sacra missaꝵ
sollempnia celebrare. Quia sic̃
meus diaconꝰ ad exhibenda sc̃a
misteria illi non debet ministͣre.
qui elatioĩs culpam aut cõmisit.
aut cõmissam ab aliis ipse non
corrrigit: ita ministri illiꝰ in ce-¬
lebratione missarũ mͥ adẽẽ debu-¬
erunt. qui custodiente deo in suꝑ¬
bie errorẽ ñ cecidi. E undem uͦ frẽm
⁊ consac̾dotẽ meũ studiose ad mo¬
nere curaui. ut si habere pacem
omiũ concordiamq desid̾at. ab
stulti uocabuli se appellatione
cõpescat. De qua re mͥ in suis iussio¬
nibus dñoꝵ pietas p̃cepit dicens.
ut ꝓ appellatione friuoli nominis
inter nos seandalũ generari non
debeat. S rogo ut imꝑialis pietas
penset. quia alia st̃ friuola ualde
innoxia. atq alia uehem̃t̾ nociua.
dix̾it friuolũ ualde erit. s tam̃
nimis ꝑnitiosũ: Si quantitatẽ ser¬

Expanded text:
ritatis exhibui, meliusque eos quam ritatis exhibui, meliusque eos quam consuetudo prisca fuerat honoravi, et mecum feci eos sacra missarum solemnia celebrare, quia sicut meus diaconus ad exhibenda sancta mysteria illi non debet ministrare, qui elationis culpam aut commisit, aut commissam ab aliis ipse non corrigit, ita ministri illius in celebratione missarum mihi adesse debuerunt, qui, custodiente Deo, in superbiae errorem non cecidi. Eumdem vero fratrem et coepiscopum meum studiose admonere curavi, ut si habere pacem omnium concordiamque desiderat, ad stulti vocabuli se appellatione compescat. De qua re mihi in suis jussionibus dominorum pietas praecepit, dicens, ut pro appellatione frivoli nominis inter nos scandalum generari non debeat. Sed rogo ut imperalis pietas penset quia alia sunt frivola valde innoxia, atque alia vehementer nociva. dixerit, frivolum valde erit, sed tamen nimis perniciosum? Si quantitatem ser
Abbreviated transcription (Latin):
ominoꝵ pietas ꝓuida ne
quid fortasse scandali in
unitate sce eccłie ex sac̾¬
dotum dissensione generari po¬
tuisset. semel ac bis me admon̾e
dignata est. ut responsales frĩs
& consacerdotis mei cyriaci benig¬
ne susciꝑem. eosq ad remeandũ
citius relaxarem. Et licet piisime
dñe apte ac ꝓuide cuncta p̾cipi¬
atis. ego tam̃ inuenio qr eoꝵ iu¬
dicio indiscretꝰ ẽẽ ex hac tali ad¬
monitione rep̃hendor. Numqͥd¬
nã si ex suꝑbo ac ꝓfano uocabulo
m̃s ñ in modico ẽ animꝰ uulneratꝰ.
tante indiscretionis ẽẽ potui. ut
nescirem quid unitati fidi. quid
concordie eccliasticȩ deberem. &
fr̃is mei responsales. ⁊ synodicã
rat desipuisse. sic sape. Aliud ñaq¬
est quod conseruande unitatis fi¬
dei. atq aliud qd̃ debemꝰ c̃õpescen¬
de elationi. Distinguenda gͦ erãt
tempora. ne p̃dic̾ti frĩs mei ex qͦ¬
libet articulo nouitas turbaret᷑.
Uñ &e responsales eiꝰ cum magno
affectii suscepi. quieqͥd debui ca¬

Expanded text:
ominorum pietas provida, ne quid fortasse scandali in unitate sanctae Ecclesiae ex sacerdotum dissensione generari potuisset, semel ac bis 881 me admonere dignata est ut responsales fratris et consacerdotis mei Cyriaci benigne susciperem eosque ad remeandum citius relaxarem. Et licet, piissime domine, apte et provide cuncta praecipiatis, ego tamen invenio quia eorum judicio indiscretus esse ex hac tali admonitione reprehendor. Nunquidnam si ex superbo ac profano vocabulo meus non in modico est animus vulneratus, tantae indiscretionis esse potui ut nescirem quid unitati fidei, quid concordiae ecclesiasticae deberem, et fratris mei responsales et synodicam rat desipuisse sic sapere. Aliud naest quod conservandae unitati fidei, atque aliud quod debemus compescendae elationi. Distinguenda ergo erant tempora, ne praedicti fratris mei ex quolibet articulo novitas turbaretur. Unde et responsales ejus cum magno affectu suscepi. Quidquid debui cha
Abbreviated transcription (Latin):
congrua ut oportet dispensatione ser¬
uetis. Suprascriptum uͦ portitor̃e in
p̃senti qͥd uob̾cum ei sit agendum in¬
struximus. a quo cuncta subtilit̾ ad¬
discentes sic uos in om̃ib exhibete.
ut in ur̃a sollicitudine nram fuis¬
se p̾sentiã sentiamus.

Expanded text:
congrua, ut oportet, dispensatione sercongrua, ut oportet, dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
maximi sint agenda ex
epłis quas ad uos ante tͣs¬
misimus agnouistis. S quia qͣlis
hac de re fr̃nitatis ur̃e uoluntas
sit ac magis peticio p̾sentiũ latore
castorio cartulario nr̃o renuntiante
cognouimꝰ. ideoq si isdem maximꝰ co¬
ram uob̾ & p̃dicto cartulario nr̃o de
simoniacha heresi p̾stito se sacram̃to
purgauerit. atq de aliis ante corpus
sc̃i apollinaris sicut scripsimꝰ tantũ mͦ
requisitus liberũ se esse respondĩt. cau¬
sam ipsius fr̃nitatis ur̃e de eo qd̾̃ ex¬
cõmunicatꝰ missarũ sollẽpnia agere
p̃sũpsit iudicio c̃omittimꝰ. qua debe¬
at penitentia talis culpa purgari.
Et ideo quicqͥd uob̃ sed̾m d̾m placet
securi disponite. nec aliqͥd de nob̾ du¬
bium habeatis. Nam quicqͥd a uob̾
hac de causa fuerit ordinatũ. nos ae
grati suscipimꝰ. & libenter admittimꝰ.
hortam᷑ tam̃ ut debeatis e̾ẽ solliciti.
& ita que fienda ꝓspicitis tẽpetis: qͣ¬
p̃stetis. & uigoris eccłiastiei genium

Expanded text:
Maximi sint agenda, ex epistolis quas ad vos ante transmisimus agnovistis. Sed quia qualis hac de re fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium Castorio chartulario nostro renuntiante cognovimus; ideoque si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro de simoniaca haeresi, praestito se sacramento, purgaverit, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris, sicut scripsimus, tantummodo requisitus, liberum se esse responderit; causam ipsius fraternitatis vestrae, de eo quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. Hortamur tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, qustetis, et vigoris ecclesiastici genium
Abbreviated transcription (Latin):
inferat. atq ꝑuerse agentibꝰ nul¬
la districtione contradicat. Sic
namq in corporali p̾lio fieri so¬
let. ut his qui in certamine ue¬
xillũ portat ipsum hostis uehe¬
menter impetat. quatinꝰ si ipse
atur. hoc gͦ opinionis illate
uulnus sentire ura fraternitas
non debet: s uitam atq melio¬
rationem sibi cõmissoꝵ curare:
quatinꝰ uenturo iudici bonã poᷤ¬
sitis & de ur̃a innocentia & de
subdidoꝵ melioratione pon̾e ra-¬
tionẽ. Cet̾a autẽ que ad itilitatẽ

Expanded text:
inferat, atque perverse agentibus nulinferat, atque perverse agentibus nulla districtione contradicat. Sic namque in corporali praelio fieri solet, ut is qui in certamine vexillum portat, ipsum hostis vehementer impetat; quatenus si ipse atur. Hoc igitur opinionis illatae vulnus sentire vestra fraternitas non debet, sed vitam atque meliorationem sibi commissorum curare, quatenus venturo judici bonam possitis et de vestra innocentia et de subjectorum melioratione ponere ratione
Abbreviated transcription (Latin):
do ut uideam utrũ clamorẽ que
audiui oꝑe compleuerint & ulcis¬
car: an non est ita ut sciam. Quo
enim descendẽt d̃s ut que essent
facta cognosceret. aut quid non
is qui ubiq est sciret: S ut nr̃e
ignorantie exemplum discretioĩs
daret: quatinus deberemꝰ mala
grauia audita non credere. ipse
se dixit ad cognoscendũ descen¬
dere. de quo om̃ibꝰ liquet. quia &
non descendens omĩa sciret. hec
gͥ dixi. ut nimie ẽẽ leuitatis os¬
tenderẽ siquis mala grauia cre¬
dere studeat: que ꝓbari non pos¬
sunt. Unde scĩtas ur̃a debet m̃tẽ
suam a maledicoꝵ hominũ ru-¬
morib. atq obtrectatione disiun¬
gere. & sola que interne uite
sunt atq ad utilitatẽ subditoꝵ
ꝓficiunt cogitare. Quia & ad
hoc fortasse antiquus hostis
tali cura implicari uos uoluit.
ut ͣ fr̾nitatis ur̃e animꝰ. erga ea
que sua sunt indesinenter oc¬
cupat᷑. aliena minꝰ cogitet: et
nullũ uerbi solatium subditis

Expanded text:
do ut videam utrum clamorem quem do ut videam utrum clamorem quem audivi, opere compleverint, et ulciscar; an non est ita ut sciam ? Quo enim descenderet Deus ut quae essent facta cognosceret? Aut quid non is qui ubique est sciret? Sed ut nostrae ignorantiae exemplum discretionis daret, quatenus deberemus mala gravia audita non credere, ipse se dicit ad cognoscendum descendere, de quo omnibus liquet quia et non descendens omnia sciret. Haec igitur dixi, ut nimiae esse levitatis ostenderem, si quis mala gravia credere studeat quae probari non possunt. Unde sanctitas vestra debet mentem suam a maledicorum hominum rumoribus atque obtrectatione disjungere, et sola quae aeternae vitae sunt, atque ad utilitatem subditorum proficiunt, cogitare quia et ad hoc fortasse antiquus hostis tali cura implicari vos voluit, ut dum fraternitatis vestrae animus erga ea quae sua sunt indesinenter occupatur, aliena minus cogitet, et nullum verbi solatium subditis
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis inimicus
quib uos linguarum ia¬
culis & maloꝵ cordium insidiis
existimauit impetendos. relatio-¬
ne multoꝵ iam dudum me au-¬
disse cognoscite: s in cunctis que
in hac uita aduersa ꝓueniunt
sola est sicut nostis om̃ipĩs dei
distributio pensanda. atq ad cor
semꝑ ꝓpriũ recurendũ. ut nulliꝰ
uos ibi lingua implicet: ubi con¬
scientia non accusat. Quem enĩ
conscientia defendit. & inter accu¬
sationes lib est: & liber uł sine
accusatione ẽẽ non potest si sola
que int̾iꝰ addicit conscientia accu
noꝵ uidicio ea que maledicoꝵ ho¬
minũ rumorib conficta credimꝰ.
in qualicumq modulo suspicio¬
nis ad ducere: quia & sacri eloquii
testimoniũ tenemꝰ ut mala ma-
iora cum forsitan dicunt᷑ nisi ꝓ¬
bata credi non debeant. s ꝓbata
citiꝰ ulcisci. Nam ipse qui omĩa
creauit & cuncta que condidit in¬
tuet᷑ ds maloꝵ grauiũ ultione
cõmotus ait. Clamor sodome &
gomorre ascendit ad me. Descen¬

Expanded text:
humani generis inimicus quibus vos linguarum jaculis et malorum cordium insidiis existimavit impetendos, relatione multorum jam dudum me audisse cognoscite. Sed in cunctis quae in hac vita adversa proveniunt, sola est, sicut nostis, omnipotentis Dei districtio pensanda, atque ad cor semper proprium recurrendum, ut nullius nos ibi lingua implicet, ubi conscientia non accusat. Quem enim conscientia defendit, et inter accusationem liber est; et liber vel sine accusatione esse non potest, si sola quae interius addicit, conscientia accusnorum judicio ea quae maledicorum hominum rumoribus conficta credimus in qualicunque modulo suspicionis adduci, quia et sacri eloquii testimonium tenemus, ut majora mala cum forsitan dicuntur, nisi probata credi non debeant, sed probata citius ulcisci. Nam ipse qui omnia creavit, et cuncta quae condidit intuetur Deus, malorum gravium ultione commotus, ait: Clamor Sodomae et Gomorrhae ascendit ad me; descen
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nostis ultra tres menses
eccłiam p̾cipiant non uacare:
si manifestũ in eo crim apparuit
om̃iliz ordinare: quia dui sine
ꝓp rectore e̾ẽ ñ debet eccłia.

Expanded text:
sicut nostis, ultra tres menses Ecclesiam praecipiant non vacare, si manifestum in eo crimen apparuiomnibus ordinare, quia diu sine proprio rectore esse non debet Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
uanto apłica sedes deo
auctore cunctis prelata
constat eceli̾is. tanto
iuter multiplices curas. & illa
nos ualde sollicitat: ubi ad con¬
secrandum antistitem nrm ex¬
pectatur arbitrium. Defuncto
gͥ laurentio eccłie mediolanen¬
sis ep̃o: sua nob relatione elerus
innotuit. in electione se filii no¬
stri constantii diaconi sui una¬
nimiter consensisse. Sed qm ea¬
dem non fuit subscripta rela¬
tio. ne quid quod ad cautelam
tum. genuam te ꝓficisci neces¬
se est. & quia multi illic me¬
diolanensium coacti barbari¬
ca feritate consistunt: eoꝵ te
uoluntates oportet conuocatis¬
eis in cõmune ꝑscrutari. Et si
nulla eos diuersitas ab electio¬
nis unitate disterminat. si qͥd̾e
in p̾dicto filio nr̃o constantio
omnium uoluntates atq con¬
sensum ꝑdurare cognoscis: tc̃
eum a ꝓpriis ep̃is sicut anti¬
quitatis mos exigit. eum nr̃e
auctoritatis assensu solatiante
dño facias consecrari: quatinꝰ
huius modi seruata consuetudi¬
ne. & apłica sedes ꝓprium ugo¬

Expanded text:
uanto apostolica sedes , Deo auctore, cunctis praelata constat Ecclesiis, tanto inter multiplices curas, et illa nos valde sollicitat. ubi ad consecrandum antistitem nostrum exspectatur arbitrium. Defuncto igitur Laurentio Ecclesiae Mediolanensis episcopo, sua nobis relatione clerus innotuit in electione se filii nostri Constantii, diaconi sui, unanimiter consensisse. Sed quoniam eadem non fuit subscripta relatio, ne quid quod ad cautelam tum Genuam te proficisci necesse est. Et quia multi illic Mediolanensium coacti barbarica feritate consistunt, eorum te voluntates oportet, eis convocatis, in commune perscrutari. Et si nulla eos diversitas ab electionis unitate disterminat, siquidem in praedicto filio nostro Constantio omnium voluntates atque consensum perdurare cognoscis, tunc eum a propriis episcopis, sicut antiquitatis mos exigit cum nostrae auctoritatis assensu, solatiante no facias consecrari, quatinus huiusmodi servata consuetudine et apostolica sedes proprium vigo
Abbreviated transcription (Latin):
detinere. ita ut uiduitatis eiꝰ de¬
iectio non misccłiam ꝓuocare. s
eius inueniat᷑ toborare maliciã:
p̃cipimꝰ exꝑientie tue ut tam
contra p̾fatum uirũ quam in ce¬
teris causis in quib se asserit p̃¬
fata femina p̾iudicium sustin̾e.
nr̃e ei solatium tuitionis impen¬
das. nec a quolibet eam p̃graua¬
ri ꝑmittas. ne ue ea que tibi sal¬
ua tam̃ equitate mandant᷑ in
aliqua inueniaris parte negli¬
gere: uł uidius aliisq pauꝑib¬
dum illic auxilium non inueni¬
unt. ex huius itineris ꝓfligentur
longinquitate dispendia. x ly¬

Expanded text:
detinere, ita ut viduitatis ejus dedetinere, ita ut viduitatis ejus dejectio non misericordiam provocare, sed ejus inveniatur roborare malitiam, praecipimus experientiae tuae ut tam contra praefatum virum, quam in caeteris causis, in quibus se asserit praefata femina praejudicium sustinere, tuae ei solatium tuitionis impendas, nec a quolibet eam praegravari permittas, ne vel ea quae tibi, salva tamen aequitate, mandantur, in aliqua inveniaris parte negligere, vel viduis aliisque pauperdum illic auxilium non inveniunt, ex hujus itineris profligentur longinquitate dispendia.
Abbreviated transcription (Latin):
uibus dã uenientibus
retuli. quia uixta egregii p̾di
dit: quod eadem oꝑa multis
uos ipsi nuntiatis. Ex qua re
colligi: quod mens ur̃a ñ stu¬
deat dei oculis. s humano
iudicio placere. Unde necesse
est frat̾ kmñe. ut cum bona ex¬
terius agis. hec interuis cum
magna eautela custodias: ne
appetitus placendi hominib
subrepat. ⁊ omĩs labor boni
operis incassum fiat. Nos enim
qui sumus. a quib placeri ho
minib queritur: Quid namq
aliudꝰ. quã puluis & cinis sumꝰ:
Sed illi tua fraternitas placere
desideret. qui &e non longe est
ut appareat: & omne quod re¬
tribuerit finẽ nullomͦ habebit.
Licut in iudiciis panie. xlimi¬
laicoꝵ priuilegia turba¬
re non cupimus: ita eis
preiudicantib moderata te uo¬
lumus auctoritate resistere. Uio¬
lentos namq laicos cohercere.
non contra leges est agere. sed le¬
gi ferre subsidiũ. Quia gͥ deusde¬
dit gener felicis de orticello p̾sen¬
tium latrici. iuolentiam dicitur
irrogasse. p̾fatam rem illicite

Expanded text:
uibusdam venientibus retuli, quia juxta egregii praeddit, quod eadem opera multis vosipsi nuntiatis; ex qua re collegi quod mens vestra non studeat Dei oculis, sed humano judicio placere. Unde necesse est, frater charissime, ut cum bona exterius agis, haec interius cum magna cautela custodias, ne appetitus placendi hominibus subrepat, et omnis labor boni operis incassum fiat. Nos enim qui sumus, quibus placeri ab hominibus quaeritur? Quid namque aliud quam pulvis et cinis sumus? Sed illi tua fraternitas placere desideret, qui et non longe est ut appareat, et omne quod retribuerit finem nullo modo habebit. Sicut in judiciis laicorum privilegia turbare non cupimus, ita eis praejudicantibus, moderata te 627 volumus auctoritate resistere. Violentos namque laicos coercere, non contra leges est agere, sed legi ferre subsidium. Quia igitur Deusdedit gener Felicis de Orticello praesentium latrici violentiam dicitur irrogasse, praefatamque rem illicite
Abbreviated transcription (Latin):
heodosia religiosa femina
in construendo monast̾io
uoluntatem stephani qͦn¬
dam uiri sui compłẽ desiderans
serit siquidem hoc a suo coniuige¬
constitutũ. ut in predio quod ap¬
pellatur piscenas. qd̃ ad xenodo¬
chii thome quondam ep̃i iura ꝑ¬
uenit: monasteriũ construi debu¬
isset. Quia gͥ in alienis hoc funda¬
re rebus licet possessiones ꝑmit¬
deret. dñs tam̃ uidetur eum ratiõe
refugere: peticionem eiꝰ pͣuidimꝰ
anuuendam. id: in domo iuris
sui qua caralis asserit se habere.
ancillarum dei monast̾iũ debeat
dũo adiuuante construere. S qi
p̾dictam domũ suam dicit ab
hospitib atq suꝑ uenientibus
onerari: hortamur fraternitatẽ
tuã ut studeas ei in cuncta con¬
currere. deuotioniq eius tue p̃¬
beas tuitionis auxiliũ. ut m̾cedis
defuncti atq huiꝰ studii tuus
te concursus faciat & sollicitu¬
do participem. Reliquie uͦ quas
ibidem postulat collocandas: uo¬
lumus ut a fraternitate tua sub
debita ueneratione condantur.

Expanded text:
heodosia religiosa femina in construendo monasterio voluntatem Stephani quondam viri sui complere desiderans,serit siquidem hoc a suo conjugeconstitutum, ut in praedio quod appellatur Piscenas, quod ad Xenodochii Thomae quondam episcopi jura pervenit, monasterium construi debuisset. Quia igitur in alienis hoc fundare rebus, licet possessor, permitteret, dominus tamen videtur cum ratione refugere, petitionem ejus praevidimus annuendam, id est ut in domo juris sui, quam Caralis asserit se habere, ancillarum Dei monasterium debeat, Domino adjuvante, construere. Sed quia praedictam domum suam dicit ab hospitibus atque supervenientibus onerari, hortamur fraternitatem tuam ut studeas ei in cunctis concurrere, devotionique ejus tuae praebeas tuitionis auxilium, ut mercedis defuncti atque ejus studii tuus te concursus faciat et sollicitudo participem. Reliquiae vero, quas ibidem postulat collocandas, volumus ut a fraternitate tua sub debita veneratione condantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nitano. Nlon potest quemqũa ab ep̃atus gͣdu
nͥ iustis ex causis concors sac̃dotũ sũ mou̾e sentẽna.
Antonino subdiac̃ Ion debet is pen̾a sustin̾e
canonic̃a in cuiꝰ dampnatione ñ est canonice
prolata sententia. ̾ nodi.

Expanded text:
Item: Non potest quemquam episcopatus gradu nisi iustis ex causis concors sucerdotum summovere sententia. Item Antonino subdiacono: Non debet is poenam sustinere canonicam, in cuius damnatione non est canonica prolata sententia. XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos. nulla uos
monastice regule precep¬
ta custodire. Pro qua re
compulsi sumus. p̾sentis p̃cepti
portitorem horosium abbatem
ad uos dirigere: ut omĩa acta urã
subtiliter exquirens. queq ei re¬
cta fuerint uisa disponat. & no¬
bis que ab eo fuerint ordinata
renuntiet. Proinde ad monemus
ut omuem ei obedientiam p̾bea¬
tis: & quic quid disposuerit uelut
a me dispositum cum debita re¬
uerentia custodite.

Expanded text:
ervenit ad nos nulla vos monachicae regulae praecepta custodire: pro qua re compulsi sumus praesentis praecepti portitorem Horosium abbatem ad vos dirigere, ut omnia acta vestra subtiliter exquirens, quaeqcta fuerint visa disponat, et nobis quae ab eo ordinata fuerint renuntiet. Proinde admonemus ut omnem ei obedientiam praebeatis; et quidquid disposuerit, velut a me dispositum, cum debita reverentia custodite.
Abbreviated transcription (Latin):
mindare. s ad lib̾tatis ꝓculdubio
p̾mia ꝑducat᷑. qr hunc ñ ad uen¬
dendũ s ad seruiendũ sibi intel¬
ligitur reseruasse. Hec gͥ omĩa
frat̾nitas ur̃a ita uigilant̃ obser¬
uet. quatinꝰ ei nec supplicatio
quoꝵ dã ualeat nec ꝑsona surriꝑe.¬
OR Leoni ep̃o catensi. xx .x.¬
les ad nos omĩo detestabilis
que si uera est fraternitatẽ
tuam uehementer accusat. quia
eam de minori sollicitudine ꝓbat
ce̾ culpabilem. Comperimꝰ autẽ
qd samarei degentes catene paga¬
na mancipia emeruit. atq ea cir¬
cũcidere ausu temerario p̾sũ pse¬
rint. Iecirco necesse est ut omni
mͦ delũ in hac causa sacerdota¬
le exerceas. &e cũ om̃i hoc uiuati¬
tate ac sollicitudine studeas ꝑseru¬
tari. ⁊ suta reppereris mancipia
ipsa sine mora in lib̾tate̾ modis
om̃ib uendica. & eccłiastic᷑a eis
tuitionẽ ĩpende. nec qͥeqmͣ dnĩsᷤ
eoꝵ de p̃cio quolibet mͦ reciꝑe pa¬
tiaris: qui ñ solũ hoc dampno mul¬

Expanded text:
are, sed ad libertatis procul dubio praemia perducatur, quia hunc non ad vendendum, sed ad serviendum sibi intelligitur reservasse. Haec igitur omnia fraternitas vestra ita vigilanter observet, quatenus ei nec supplicatio quorumdam valeat, nec persona subripe Leoni episcopo Catanensi. Res ad nos detestabilis quae, si vera est, fraternitatem tuam 819 vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catinae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exercens, cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclessiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mul
Abbreviated transcription (Latin):
licita uos hoc conuenit ꝯsidatione
seruare. ut si paganos quoᷤ m̃cimo¬
nii causa de finib externis emerit.
intra tres meuses dum emptor.¬
cui uendi debeant inuenit᷑. fug̾e
ad eccłiam forte contigerit. & uel
extra eccł̃iam hanc talem uoluntatem
ꝓdiderint: p̾ciũ eoꝵ. a xp̃iano sci¬
licet emptore ꝑcipiant. Si autẽ
post p̾finitos tres menses qͥsꝙͣ hꝰ¬

Expanded text:
licita vos hoc convenit consideratione licita vos hoc convenit consideratione servare: ut si paganos quos mercimonii causa de externis finibus emerint, intra tres menses, dum emptocui vendi debeant inveniatur, 155 fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et veletiam extra Ecclesiam hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano scilicet emptore percipiant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hu
Abbreviated transcription (Latin):
raternitati tire ante hoc
tempus scripsimꝰ. ut hos qͥ
iudaica suꝑsticione ad xͥa¬
nam fidem d̃o aspirante uenire
desid̾ant dñis eoꝵ nulla ẽẽt licen¬
tia uenundandi s ex eo quło uo-¬
luntatis sue desideriũ ꝓdidissẽt.
defendi in lib̾tatẽ ꝑ omĩa debuis¬
sent. S quia quantũ cognouimꝰ
nec uoluntatẽ nrãm nec legũ sta-¬
tuta subtili scientes discretiõe
pensare in paganis serius hac se non
arbitrantur condicione constringi:
sollicitum. Et si de eorum seruitio
non solum uideus s etiam quiꝰ¬
quã paganorum fieri uoluerit
xp̾ianus: postquã uoluutaᷤ eiꝰ
fuerit patefacta. nec hunc sub
quolibet ingenio uel argum̃to
cuipiã iudeorum uenundandi
facultas sit: sed his qui ad xp̃ia¬
nam fidem conuerti desiderat.
defensione ur̃a in lib̾tatẽ modiᷤᷤ
om̃ib uendicetur. hi uero quos
huiꝰcemodi oportet seruos amitte.¬
re. ne forsitan utilitate ᷤᷤ suas irra
tionabilit̾ estiment impediri. sol¬

Expanded text:
raternitati vestrae ante hoc tempus scripsimus, ut hos qui de Judaica superstitione ad Christianam fidem Deo aspirante venire desiderant, dominis eorum nulla esset licentia venundandi; sed ex eo quo voluntatis suae desiderium prodidissent, defendi in libertatem per omnia debuissent. Sed quia, quantum cognovimus, nec voluntatem nostram, nec legum statuta subtili scientes discretione pensare, in paganis servis hac se non arbitrantur conditione constringi, sollicitam; et si de eorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Christianus, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne fortionabiliter aestiment impediri, sol
Abbreviated transcription (Latin):
i in ꝓximoꝵ necessitatib
habita compassione benig¬
na mente coneurrimꝰ sirĩs
ꝓculdubio peticionibus elemen-¬
tem dñm repperiius. Palatina
siquidem illustris femina. conti¬
nua hostilitate insinuauit. sed
plurimis necessitatibus subiace.
Propterea exꝑientie tue p̾senti
auctoritate p̃cipimus. uti pro
solidos dare non differat: qui
tuis possint postmodum ratio¬
nibus imputari. Ita gͦ fac ut &e
tu bene ministrate mercedis cõ¬
modum ꝑcipias: & nr̃a ad effec¬
tum p̾cepta ꝑducas.

Expanded text:
i proximorum necessitatibus habita compassione benigna mente concurrimus, nostris procul dubio necessitatibus clementem Dominum reperimus. Palatina siquidem femma illustris, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, uti pro iginta solidos dare non differat, qui tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministrando mercedis commmodum percipias, et nostra ad effectum praecepta perducas.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi emendam non suficere posse
cognoscis: te eis uestem quã ad
baptisma habeant comꝑare uo-¬
lumus ac p̾bere. in quib p̾cium
quod dederis tuis noueris ratioĩbꝰ
imputandum. Si uͦ sc̃m pascha
elegerint expectare. item cũ ep̃o
loquere ut mͦ quidem cathecu¬
mini fiant. atq ad eos frequent̾
accedat. geratq sollicitudinẽ: &
animos eoꝵ admonitiõe sue ad¬
hortatioĩs accendat. ut quanto
que expectat᷑ elongat᷑ festiuitas:
tanto se p̾ꝑare & eam desidĩo fer¬
uenti debeant sustin̾e. Preterea
cum om̃i studio ac diligentia
studii tui sit ꝑserutari. utrum
suprascriptũ monast̾ium cui añ
dicta dña p̃est sufficiens sibi sit.
an necessitatem aliqu̾a patiat᷑.
et quicquid in ueritate cognou̾is
uł quid de his qui baptizari de¬
siderant actum fuerit: nob̾ sub¬
tilit̾ indicare festina. Gregoriꝰ¬

Expanded text:
sibi emendam non sufficere posse sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad baptisma habeant comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha 913 elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere, ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem, et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. Praeterea cum omni studio ac diligentia studii tui sit perscrutari utrum supradictum monasterium, cui ante dicta domna praeest, sufficiens sibi sit, an necessitatem aliquam patiatur. Et quidquid in veritate cognoveris, vel quid de his qui baptizari desiderant, actum fuerit, nobis subtiliter indicare festina. Me
Abbreviated transcription (Latin):
omna abbatissa .iii.¬
monasterii sc̃i stephani
quod in agrigentino est
territorio constitutum indicante
nam fidem diuina grã inspiran-¬
te uelle conuerti. s esse necessari¬
um ut aliquis illic ex nr̃o man¬
dato debeat ꝓficisci. Pinde huiꝰ
tibi auctoritatis tenore p̾cipimꝰ.
ut om̃i excusatione subinota ad
p̃dictum locũ ꝑgere. & desideriũ
eoꝵ tuis dño ꝓpitio adhortatibibꝰ
adiuuare festines. Quib tam̃ si
longũ uel triste uidetur sollemp¬
nitatẽ sustinere paschalem. & eos
nc̃ ad baptisma festinare cognoscis:
ne quod absit longa dilatio eoꝵ
retro possit animos reuocare cũ
ut penitentia ac abstinentia
quadraginta dieb indicta. aut
die dñico aut si celeberrima festi¬
uitas fortassis occurrerit eos omĩ-¬
potentis dei misc̃ia ꝓtegente
baptiret. Quia &e temporis qualitaᷤ
ꝓpt̾ eam que sibi imminet cladẽ
impellit. ut desideria eoꝵ nulla
debeant dilatione differri. Quos¬
cumq uͦ ex eis pauꝑes & ad uestẽ

Expanded text:
omna abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio consnam fidem, divina gratia inspirante, velle converti; sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus, ut omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, cumut poenitentia ac abstinentia quadraginta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit, eos omnipotentis Dei misericordia protegente baptizet, quia et temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem