comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bit ã me iniquitatis uiam : Gr̃a deiꝑ ũm xp̃m
tatis. non iniqͥtatem: eo qd non quasi naturalis
iniquitas sit in nobis: s maioꝵ post peccata cur.¬
rentium sit attrita uestigiis. Meritoq quia uul¬
nus grande ac uetus est diu serpens. ꝑfectioris me-¬
dicinȩ remedia deposcit: obsecrans ut domini
legitima miseratione curetur. Cito enim refricat᷑
uulnus. qd̃ sanatum medicinȩ lege non fuerit:
immo etiam seriore curatione sentit ꝓfectum. Id̾oq
si uirus in int̾iora serpit: medicamenta foris ap¬
posita non sentit. Exigit gͦ medicinȩ ratio: ut
aut sectione aut adustione curetur. Nisi enim
putrefacta recidantur: aut humor inutilis de.¬
coquatur: frustra medici manus adhibentur
ad uulnera. Ideoq bonus medicus huiꝰmodi egrũ
legitime dicit ẽẽ curandum: ut possit medicina
ꝓficere. lege gͦ miseretur. qui cum iusticia sapi-¬
entiaq miseretur. ⁊ ut ea dimittat quȩ scit iure

Expanded text:
bit a me iniquitatis uiam ? gratia dei per Iesubit a me iniquitatis uiam ? gratia dei per Iesuitatis, non iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniquitas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus quod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. nisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure
Abbreviated transcription (Latin):
stentat. & ideo non defluit neq deficit: quia
nichil in ea rimosum est ac remissum ÷ nichil
mobile. nichil lubricum: nichil qd̃ uicio sermoĩs
ex ea possit effundi. Ideoq confirmari petit in
u̾bis suis ꝓpħa. ne moueantur pedes eius: ne effun.¬
dantur gressus eius. Quȩ siquis recto ingeat corde.
non patitur: s radicatus atq fundatus. adu̾sus
omnes passionum fluctus immobilis ꝑseuerat. Con.¬
firmatus gͥ in u̾bis. ait. Uiam iniquitatis amo.¬
ue a me: & lege tua miserere mei.Nondixit a-¬
moue a me a uia miquitatis: s uiam miqͥtatis
amoue a me: quasi in nobissit. & non nob̃ ineͬe
uideatur. Qͣmdiu enim exercemus aliqͥd imꝓbũ:
uia iniqͥtatis interius manet. & non recedit a nob̃.
Ideoq studiose agamus : ut eam ã nob̃ separemꝰ.
S quia hereditarium iniqͥtatis glutinum m̃tib
inhesit humanis: opus est lib̃antis auxilium pre¬
cari. & tudicito. Infelix ego homo: quis amoue¬

Expanded text:
stentat et ideo non defluit neque deficit, quia stentat et ideo non defluit neque deficit, quia nihil in ea rimosum est ac remissum. nihil mobile, nihil lubricum, nihil quod uitio sermonis ex ea possit effundi. ideoque confirmari se petit in uerbis suis propheta, ne moueantur pedes eius, ne effundantur gressus eius. quae, si quis recto uigeat corde, non patitur, sed radicatus atque fundatus aduersus omnes passionum fluctus inmobilis perseuerat. Confirmatus igitur in uerbis ait: u i a m i niquitatis a moue a me et lege tu a miserere mei non dixit: \'amoue me a uia iniquitatis\', sed: uiam iniquitatis amoue a me, quasi in nobis sit et nobis inesse uideatur. quamdiu enim exercemus aliquid inprobum, uia iniquitatis interius manet et non recedit a nobis; ideoque studiose agamus, ut eam a nobis separemus. sed quia hereditarium iniquitatis glutinum mentibus inhaesit humanis, opus est liberantis auxilio. precare et tu, dicito: \'infelix ego homo, quis amoue
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑet. Siquos culpa lassauit: hosiãc grenno¬
suo suscipiat: & molli foueat amplexu. Unde au¬
deo dicere: qd̃ caro xp̃i adelmatio sit ȩccłȩ. Tra.¬
bes domoꝵ nostrarum cedri. Cedri specie: maioꝵ
qui iusti fuerint gła declaratur. Iustus enm ut
palma florebit: & sicut cedrus quȩ in libano ẽ
multiplicabitur. Sicut enim cedrus non putre¬
scit: ita nec maioꝵ gloria ulla uecustate cor¬
rumpitur. Lacunaria nostra cupressi. Genus ħ
arboris nunqͣm amittit uiriditatem suam: hy¬
eme ꝑusta atq estate comam pascit ÷ nec diu̾so
colore mutatur. Solam hanc arborem: uentuᷤ
suo nunqͣm honore dispoliat. Sola nunqͣm uet̾i
exintur amictu: aut nouo flore uestitur. Sic
apł̃ica quoq gr̃a nescit defectum: & uenustate
sui floret. Anma gͦ corrumpi nescia. quȩ floren¬
tib meritis uget : semꝑ iusticiȩ cet̾arumq uir¬
tutum culmina. patienciȩ magnanimitate su-¬

Expanded text:
susciperet: si quos culpa lassauit, hos Iesus gresusciperet: si quos culpa lassauit, hos Iesus gremio suscipiat et molli foueat amplexu. unde audeo dicere, quod caro Christi adclinatio sit ecclesiae. Trabes domorum nostrarum cedri. cedri specie maiorum qui iusti fuerunt gloria declaratur: iustus ut palma florebit et sicut cedrus quae in Libano est multiplicabitur. sicut enim cedrus non putrescit, ita nec maiorum gloria ulla uetustate corrumpitur. Lacunaria nostra cypressi. genus hoc arboris numquam amittit uiriditatem suam; hieme perusta atque aestate comam pascit nec diuerso colore mutatur. solam hanc arborem uentus suo numquam honore despoliat, sola numquam ueteri exuitur amictu aut nouo flore uestitur. sic apostolica quoque gratia nescit defectum et uenustate sui floret. anima ergo corrumpi nescit, quae florentibus membris uiget, semper iustitiae ceterarumque uirtutum culmina patienti magnanimitate su
Abbreviated transcription (Latin):
dat sponsi decorem ȩccl̃a: quem plus unusqͥsq ta.¬
cito laudat affectu: & fidus myst̾ioꝵ interpres
tacendo plus predicat. Nam qui archana diuul.¬
gat: imminuit xp̃i decorem. Ideo nemo mittat
margaritas suas porcis: ne conculcari faciat or-¬
namenta preciosa. Nongͦ intab̃naculo loquacis
& garruli. quia in multiloquio peccatum admit¬
titur: s in uiri seriĩ qui sit parcus alloquiĩ. nec ser.¬
monis intemꝑans. & u̾boꝵ sobrietate temulentiã
loquacitatis euitans: caput suum xp̃c inclinat.¬
& merito opacam significat adclinationem : qr
in ȩccła constitutos uirtusobumbrat altissim.Hac
umbra cdauid ꝓtegi postulabat: ne eum ꝑ diem
sol ureret. uel luna ꝑ noctẽ. Hanc umbrã fp̃italis
ministrat gratia torrida seculi huius & mundi esti.¬
requiescamus umbra: peccatoꝵ nostroꝵ estibus
fatigati. Siquos adussit libido: his domini crux
refrigeret: inqua se reclinauit. ut nostra delicta

Expanded text:
dat sponsi decorem ecclesia, quem plus unusquisque tadat sponsi decorem ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat; nam qui arcana diuulgat, inminuit Christi decorem. ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. non ergo in tabernaculo loquacis et garruli, quia in multiloquio peccatum admittitur, sed in uiri serii, qui sit parcus alloquii nec sermonis intemperans et uerborum sobrietate temulentiam loquacitatis euitans, caput suum Christus inclinat. Et merito opacam significat adclinationem, quia in ecclesia constitutos uirtus obumbrat altissimi. hac umbra Dauid protegi se postulabat, ne eum per diem sol ureret uel luna per noctem; hanc umbram spiritalis ministrat gratia torrida saeculi huius et mundi aestirequiescamus umbra peccatorum nostrorum aestibus fatigati. si quos adussit libido, his domini crux refrigeret, in qua se reclinauit, ut nostra delicta
Abbreviated transcription (Latin):
funcdamentis subruant hommem. nulla sapientiȩ
soliditate fundatum. Ideoq ait ꝓpħa. fili ne deflu-¬
as. Confirmanda est igitur anma nostra ne stillet:
& indiuidua uirtutum compage solidanda: ut
possit regis ȩt̾m seruare mysterium. Cet̾um isqui¬
cunq est facilis in u̾bis. uelut plenus rimarum.
hac atq illac effluens. int̾iora euacua. sua: & ext̾i¬
orib passionib inundatur: tegere se nesciens. nec
tenere u̾bum qd̵ acceꝑit: sicut scͥa maria quȩ con-¬
seruabat omma uerba incorde suo: ne quid ex
eius corde deflucret.Talise munitam dote uirtu.¬
tum. eccła loquitur: ut digna uideatur. incuiꝰ
inuitatus sponsus succedat hospicium. Binc
primum se presumit ẽẽ placituram : sibene tec¬
tam. & fida seruantem silentia. xp̃c aspitiat. Ecce
es inquit formosus consobrinus meus: & quidẽ
pulcher. Adelinatio nostra opaca: trabes domoꝵ
nostrarum cedri: lacunaria nostra cupressi.Lau.¬

Expanded text:
fundamentis subruant hominem nulla sapientiae fundamentis subruant hominem nulla sapientiae soliditate fundatum. ideoque ait propheta: fili, ne defluas. confirmanda est igitur anima nostra, ne stillet, et indiuidua uirtutum conpage solidanda, ut possit regis aeterni seruare mysterium. ceterum is, quicumque est facilis in uerbis, uelut plenus rimarum hac atque illac effluens interiora euacuat sua et exterioribus passionibus inundatur, tegere se nesciens nec tenere uerbum quod acceperit, sicut sancta Maria, quae conseruabat omnia uerba in corde suo, ne quid ex eius corde deflueret. Tali se munitam dote uirtutum ecclesia loquitur, ut digna uideatur in cuius inuitatus sponsus succedat hospitium; hinc primum se praesumit esse placituram, si bene tectam et fida seruantem silentia Christus aspiciat: ecce es, inquit, formosus, consobrinus meus, et quidem pulcher; adclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cypressi. lau
Abbreviated transcription (Latin):
nullã illic mutationẽ rerũ sic̃ sclariũ ꝑtimescens
Qui faciliorib igitur laboꝵ utuntur compendiis:
dormitauit. accipiunt. S origenes qui multoꝵ
int̾pretationes diligenti discussit indagine. stilla.¬
uit secutus est: eo qd̵ ꝑfecti anima quasi bene cõ.¬
posita & confirmata. non stillat : ut fastigia cul.¬
minum quȩ bene tecta atq munita sunt: cet̾um
incõposita cito stillant. Inde usurpatum est. Stil.¬
licidia eitiunt hominem in die hyemali de domo
sua: in quo frigoris asꝑitate & frequenti aeris mu.¬
tatione temptamur. Demiq docemur. ꝓuidere: ne
fuga nr̃a fiat hẏeme uel sabbato: ꝓbatos enim iã
nos dies debet repꝑire. uel iudicii uel mortis: ne
flor e successuũ. ex itus mortis inuemiat. Caueamꝰ gͦ
ne unusquisq nostrum eitiatur de statu m̃tis sue
& naturali quadam mansione: fi habeat forami.¬
na mansionũ ex qͥb fluentia stillicidia tanqͣm ex

Expanded text:
nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. Qui facilioribus igitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, ceterum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aeris mutatione temptamur. denique docemur prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel iudicii uel mortis, ne secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo, ne unusquisque nostrum eiciatur de statu mentis suae et naturali quadam mansione, si habeat foramina mansionum, e quibus fluentia stillicidia tamquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut non dormiret anima eius seculi istius somno:
nec mundanȩ captus uoluptatis illecebris. ã ꝑ¬
sequenda u̾itatis intencione difflueret. Qua rati.¬
one igitur doceri uelit: subtexuit dicens. Stil.
lauit ammna mea pretedio: confirma me in u̾¬
bis tuis. Aliqui codices habent. dormitauit: qͥa
Potuit int̾pres uel antiquarius scriptor hic fali.
ꝑfectior non dormitat: qui diuinis animũ inten¬
dit mysterĩis. Deniq ipse alibi dicit. Si dedero
somnum oculis meis: aut palpebris meis dormi.¬
tationem. S uigilat semꝑ: & si caro dormit. cor
uigilat. Non ergo dormiebat. qui templum domino
condere cogitabat: uerboꝵ cȩlestium ex edificatiõe.
non lapidum. Uerbum enim dei. repulsorium tedi.¬
oꝵ est: quo somnus animȩ. sopor mentis excludit᷑.
Ex tristicia enim & sollicitudine secularium : somnꝰ
irrepit.Qui autem adheret deo. curarum fugitais
uoluptatem. capet cognitionis et̾nȩ dulcedinem:

Expanded text:
ut non dormiret anima eius saeculi istius somno ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea prae taedio. confirma me in uerbis tuis. aliqui codices habent dormitauit, quiatuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: perfectior non dormitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aeternae,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ñd fastidium uult doceri : & uel suꝑfluo
immorari tempore. qͣm necessarium ordinem
pret̾ire. AdoCNCAyA enim uel adlucinatio.
uidetur longa ẽẽ quedam meditatio : uel moro.¬
sa quedam mentis intentio: a quo non longe abs
exercitium uel animi uel corporis. Nam ut ille qui
exercet membra sua palestra. diutius exercet ut ro¬
boret : ita qui exercet mentem suam in diumis scͥp
turis uel consiliis : diutius exercere debet. Exiuit
in campum ysaac: grecus dixit adolescese. latinꝰ
deambulare uel exercere. Rebecca ueniebat: ty.¬
pus in ea prefigurabatur ȩccłȩ. Parabantur nup
pat̾archa ista mysteria exiuit incampum: dif.¬
fundens acrimoniam suȩ mentis: & deambu.¬
lansminnocentia cordis sui. Diu̾sis utiq cogi¬
tationib exercebat animum: & in mirabilib
mysteriis delectabatur. Cinus ut imitator uide¬
retur sanctus ꝓpħa. doceri iustificationes dei. &
uiam iusticiarum cȩlestium cognosere gestiebat:

Expanded text:
usque ad fastidium uult doceri et uel superfluo usque ad fastidium uult doceri et uel superfluo inmorari tempore quam necessarium ordinem praeterire. ἀδολεσχία enim uel halucinatio uidetur longa quaedam esse meditatio uel morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium uel animi uel corporis. nam ut ille, qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet, ut roboret, ita qui exercet mentem suam in scripturis diuinis uel in consiliis, diutius exercere debet. Exiuit in campum Isaac, Graecus dixit ἀδολεσχη̃σαι, Latinus deambulare uel exercere. Rebecca ueniebat — typus in eapraefigurabaturecclesiae—, parabantur nuptpatriarcha ista mysteria exiuit in campum diffundens acrimoniam suae mentis et deambulans in innocentia cordis sui. diuersis utique cogitationibus exercebat animum et in mirabilibus mysteriis delectabatur. cuius ut imitator euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
monis accusat. Iniustus autem: qui qd̾ prius ne¬
gauerat confitetur. Ille u̾ecundiȩ inuenit gr̃ãm:
hic notam incurrit impudentiȩ. Ita ordinis igno.¬
rantia conturbat negotioꝵ naturam: formãq
meritoꝵ. Ille autem qui didiscerit pͥmo mysteria
dei. deinde ordinem mysterioꝵ: exercetur in mi¬
dicit latinus adlucinabor: in quo udetur ẽẽ aliqͣ
sermonis offensio. secundum uulgarem consuetu.¬
uel adlucinari. uel plusqͣm oportet loqui aliquid:¬
& suꝑfltum uideri qd̃ audienti fastidio est. &
uidetur ẽẽ preter ordinem. cum ordo rerum uide.¬
atur afferre fastidium: ut si causam uelis enar.¬
rart aliquam. & ordinem serues. Auditor autẽ
adrerum festinet exitum: suꝑiora fastidit. S ñ
potest plene instrui: nisi qui ordine sin cuncta
cognouerit. Inde non solum factum dep̾hendit᷑:
s etiam facti pondus: & facientis affectus. Idõq
dauid quasi bonus sui iudex atq arbiter. ꝓpe

Expanded text:
monis accusat, iniustus autem, qui quod prius nemonis accusat, iniustus autem, qui quod prius negauerat confitetur; ille uerecundiae inuenit gratiam, hic notam incurrit inpudentiae. ita ordinis ignorantia conturbat negotiorum naturam formamque meritorum. ille autem, qui didicerit primo mysteria dei, deinde ordinem mysteriorum, exercetur in midicitLatinushalucinabor. in quo uidetur esse aliqua sermonis offensio secundum uulgarem consuetuuel halucinari uel plus quam oportet aliquid loqui et superfluum uideri, quod audienti fastidio est; et uidetur esse praeter ordinem, cum ordo rerum uideatur adferre fastidium, ut si causam uelis enarrare aliquam et ordinem serues, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. sed non potest plene instrui nisi qui ordine sui cuncta cognouerit; inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus et facientis affectus. ideoque Dauid quasi bonus sui iudex atque arbiter prope
Abbreviated transcription (Latin):
& si peccator sit. iustus ẽẽ incipit. quia nec sibi par¬
cit: & dei iusticias confitetur. quem putat latẽre
nichil posse.Utinam adam se prius accusare qͣm
celare uoluisset. S non satis est ut confiteamur
errorem ÷ uerumetiam si corrigi uolumus.ã dño
ne postea errare possimus. A domino igitur do¬
ceri petit: quia unus est magister noster. ut ait
xp̃c. Nec ociose hoc petit: non enim beatus ille qͦm
docet homo. s quem tu erudieris domine. Ibiq
meminit sui: nec putat sͥ satis esse ut doceat eũ
iustificationes suas dominus deus noster. s addi.¬
dit. Uiam iustificationum tuarum insinua mͥ:
& exercebor inmirabilib tuis. Uide ordinem. Priꝰ
est ut discamus domini iustificationes: deinde
ut gradus quosdam iustificationum & ordinem
nouerimus: quid prius. quid consequens ẽt̃ debeat.
Nam scire quid facias. & ordinem nescire faciendi:
non est ꝑfectȩ cognitionis. Offendunt p̾repostera

Expanded text:
etsi peccator est, justus esse incipit; quia nec sibi paretsi peccator est, justus esse incipit; quia nec sibi parcit, et Dei justitias confitetur, quem putat latere nihil posse. Utinam Adam se prius accusare, quam celare voluisset! Sed non satis est ut confiteamur errorem: verum etiamsi corrigi volumus, a Domino ne postea errare possimus. A Domino igitur doceri petit, quia unus est magister noster, ut ait Christus . Nec otiose hoc petit; non enim ille beatus quem docet homo: sed quem tu erudieris, Domine. 12. Ubique meminit sui, nec putat satis esse, ut doceat eum justificationes suas Dominus Deus noster, sed addidit: Viam justificationum tuarum insinua mihi, et exercebor in mirabilibus tuis. uide ordinem. prius est ut discamus domini iustificationes, deinde ut gradus quosdam iustificationum et ordinem nouerimus, quid prius, quid consequens esse debeat. nam scire quid facias et ordinem nescire faciendi non est perfectae cognitionis; offendunt plerumque pr
Abbreviated transcription (Latin):
toto corde tuo. & ex tota anma tua : ut custodi-¬
as mandata eius & iusticias ens: Liquet gͥ aliaᷤ
uias ẽẽ carnis. alias dei : & siquis uelit ambulare
uias dei : ei prius c̾e uias carms & corporis & seculã.¬
ris sapientiȩ deserendas. Relinquens eas itaq: dã
uid. ꝓnuntiat: & apud deum non tacet. Confitet᷑
errores: non negat lapsus. Smile hoc dixit illi:
annuntiabo adu̾sus me inquitatem meam dño.
Si enim se accusauerit iustus: uocem parati excu-¬
satons exclusit: qui solet coaceruare peccata. & u-¬
niuscuiꝰq ex aggerare flagicia. Obstruit gͦ oseius :
qui ipse de se fuerit ante confessus: & ꝑstruit ueniã
confitentis. In uerecundia excusat reum : pudor
suum actorem accusat. Qui enim sua delicta non
tacuit : uidetur in se doluisse qd̾ fecit : in diabolo
ꝓdidisse qd̃ suasit. Ideoq ait scriptura. Iustus. in
exordio sermonis accusator est sui. Quise accusat.

Expanded text:
toto corde tuo et ex tota anima tua, custoditoto corde tuo et ex tota anima tua, custodias mandata eius et iustitias eius? liquet igitur alias uias esse carnis, alias dei, et si quis uelit ambulare uias dei, ei prius esse uias carnis et corporis et saecularis sapientiae deserendas. Relinquens itaque eas Dauid pronuntiat et apud deum non tacet: confitetur errores, non negat lapsus. simile illi hoc dixit: adnuntiabo aduersus me iniquitatem meam domino. si enim se accusauerit iustus, uocem parati accusatoris exclusit. qui solet coacerbare peccata et uniuscuiusquequi ipse de se fuerit ante confessus, et praestruit veniam confitentis. Verecundia excusat reum, pudor suus accusat auctorem. Qui enim sua delicta non tacuit, videtur in se doluisse quod fecit, in diabolo prodidisse quod suasit. Ideoque ait Scriptura: Justus in exordio sermonis accusator est sui . Qui se accusat,
Abbreviated transcription (Latin):
ficationes tuas. Pulcro ordine ad iustificationes dei
ꝑueniendum putat: ut primum sua peccata fate.¬
atur. Sic enim docemur & alibi. Dic imqͥtates tua:
ut iustificeris. Itaq debemus scire. quid sit uas sua
ambulare hominem: & uias dei. Qui facit uolun¬
tates carnis. & uiuit scđm concupiscentias mundi
huius: hic uias suas ambulat: quib delectatur &
gaudet. Qui autẽ uenit facere uoluntatem patris
sui qui in cęlis est: cuius cibus est ut mandatũ dĩ
compleat: qui non querit qd̾ sibi uoluntatissit.
s qd̾ placeat deo: ille uiam domim ꝑgit: illam
uiam quȩ ait. Ego sum uia: & ueritas & uita. ui.¬
des gͦ quia ille uiuit scdm u̾bum dei: qui uiam am¬
bulat xp̃i. Ipse etiam dominus deus in deuterono.¬
mio docet. quomodo in uiis suis ambules: dicenꝰ
C nunc isrł qͥd dñs deus tuus petit ãte. nisi ut
timeas dominum deum tuum. & ambules in uiis
eius. & diligas eum : & seruias domino deo tuo. ex

Expanded text:
ficationes tuas. pulchro ordine ad iustificationes dei ficationes tuas. pulchro ordine ad iustificationes dei perueniendum putat, ut primum sua peccata fateatur. sic enim docemur et alibi: dic iniquitates tuas, ut iustificeris. itaque scire debemus, quid sit uias suas ambulare hominem et uias dei. qui facit uoluntates carnis et uiuit secundum concupiscentiam mundi huius, uias suas ambulat, quibus delectatur et gaudet; qui autem uenit uoluntatem facere patris sui qui in caelis est, cuius cibus est ut mandatum dei conpleat, qui non quaerit quod sibi uoluptati sit, sed quod placeat deo, ille uiam domini pergit, illam uiam, quae ait: ego sum uia et ueritas et uita. uides ergo. quia ille uiuit secundum uerbum dei, qui uiam ambulat Christi. ipse etiam dominus deus in Deuteronomio docet, quomodo in uiis suis ambules, dicens: et nunc, Israel, quid dominus deus petit a te, nisi ut timeas dominum deum tuum et ambules in uiis eius et diligas eum et seruias domino deo tuo ex
Abbreviated transcription (Latin):
& merito: exꝑtes libidinis angłis comparantur.
saro non sunt. quia non sunt incarne. s in sp̃u:
quales erant illi qui doctorem apłm sequebantur.
quib ait uosautem non estis in carne: s in sp̃u.
Qui autem corporea feminarum capiuntur libidi.¬
ne: caro sunt. Atq utiuam caro tantum: ꝙ ñ
ẽqui etĩam adhinmentes: quia ir uxorem inqͥt
ꝓxuimi si adhinmebãt. Rogat gͦ qui deiectionẽ
animȩ suȩ sentit. ad pauimentum usq curuatȩ :
ut uiuificetur scđm u̾bum di: qd̃ animas ad se
trahit. quascunq miseratione sui lib̃are cupiens
abducit ã terris. Uiuificatur autem anima quȩ
uias ambulat xp̃i. peccato mortua. deo uiuens: ita
ut mors peccati dominatum in ea habere post hec
non possit: postea qͣm consepulta cum xp̃o. iusti¬
ficata est a pectato.S qui iustificari cupit: inas
suas ante ꝓnuntiet. Ideoq scdo uersu dicit. ¶i¬
as measꝓnuntiaui. & exaudisti me: doce me iusti.¬

Expanded text:
et merito expertes libidinis angelis conparantur, et merito expertes libidinis angelis conparantur, caro non sunt, quia non sunt in carne sed in spiritu, quales erant illi qui doctorem apostolum sequebantur, quibus ait: uos autem non estis in carne sed in spiritu. qui autem corporea feminarum capiuntur libidine, caro sunt, atque utinam caro tantum et non etiam equi adhinnientes, quia in uxorem, inquit. proximi sui adhinniebant. Rogat ergo, qui deiectionem animae suae sentit ad pauimentum usque curuatae, ut uiuificetur secundum uerbum dei, quod animas ad se trahit quascumque miseratione sui leuare cupiens abducit a terris. uiuificatur autem anima, quae uias ambulat Christi, peccato mortua deo uiuens, ita ut mors peccati dominatum in ea posthaec habere non possit, posteaquam consepulta cum Christo iustificata est a peccato. sed qui iustificari cupit, uias suas ante pronuntiet. Ideoque secundo uersu ait: uias meas pronuntiaui, et exaudisti me; doce me iusti
Abbreviated transcription (Latin):
naculo. fiat amma. & hoc appellari. mereatur
nomine: sicut appellata est familia iacob patͥ
archȩ: c generationis eius sancta posteritas. Sis
enim scriptum est.hi filiĩ balẽ quam dedit laban
rachel filie suȩ : & peꝑit hos iacob omnes. animaᷤ
septem. & alibi. Omnes autem animȩ quȩ intra.¬
uerunt in egyptum. quȩ exierunt de femorib illiꝰ.
pret̾ mulieres. sexaginta inquit & sex. & in pͥncipio
exodi legimus. Erant autem omnes ammȩ quinq
& septuaginta: qui erant cum iacob. Ergo illi qui
habitabant cum ioseph. & de egypto exierunt:
septuaginta animȩ sunt. Qui autem cum e̾e̾nt
angłi dei. hoc est uitȩ ꝓbitate angeloꝵ imitanteᷤ
grãm: qui enim non ducunt uxores. & quȩ non nu-¬
bunt. erunt sicut angłi in cęlo: qui gͦ cum angłi
uiderentur capti sunt decore femmeo. hi caro st̃.
sicut dominus deus dixit. Non ꝑmanebit sp̃s meuᷤ
in hominib istis inȩt̾num : ꝓpter qd̾ caro sunt.

Expanded text:
naculo fiat anima et hoc appellari mereatur naculo fiat anima et hoc appellari mereatur nomine, sicut appellata est familia patriarchae Iacob et generationis eius sancta posteritas. sic enim scriptum est: hifi1ii Ballae, quam dedit Laban Rachel filiae suae, et peperit hos Iacob: omnes animae septem, et alibi: omnes autem animae quae intrauerunt in Aegyptum, qui exierunt de femoribus illius, praeter mulieres sexaginta, inquit, e t sex. et in principio Exodi legimus: erant autem omnes animae de Iacob quinque et septuaginta, qui erant cum Iacob. ergo illi, qui habitabant cum Ioseph, et de Aegypto exierunt et animae sunt. Qui autem, cum essent angeli dei, hoc est uitae probitate angelorum imitantes gratiam — qui enim non ducunt uxores et quae non nubunt erunt sicut angeli in caelo —, qui ergo, cum angeli uiderentur. capti sunt decore femineo, hi caro sunt: sicut dominus deus dixit: non permanebit spiritus meus in hominibus istis in aeternum, propter quod caro sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
am: cui dominus etiam naturalem altitudinem
tribuit. & uigorem: quo se excitet & adsurgat. Uñ
etiam de hac conunctione animȩ & corꝑis dictũ
oportune accipitur: eo qd̃ innaturali inite nostre
mysterio. connexa anima corpori uelut humi rep¬
tet. & pauimento adhereat: p̃pter parti hoc
t̾renum habitaculum : partim quia corpus istud
e terra est. & regionis igitur diu̾sorium ⁊ & mat̾ia
ipsa corporis nostri: huic concurrit sententiȩ.
Ideoq pulcre apłs de mortis huius corpore liberari
cupit: quia carcere quodam claudimur: & in
quodam luxuriȩ gurgustio siti. tenebris inuol.¬
uimur delictoꝵ. Ergo scdm uoluntatem dei am.¬
bulemus: ut adherere dicamur deo. Nam qui
scđm corporis appetentiam uiuit: caro est. Qui
scd̾m precepta dei : sp̃s est.Non gͦ fiat anima
nostra caro: hoc est ut dicamur caro. sicut & illi
qui in diluuio ꝑierunt ÷ de quib dictum est quia
caro sunt. s magis caro nr̃a obediens ammȩ gub̃¬

Expanded text:
am, cui dominus etiam naturalem altitudinem am, cui dominus etiam naturalem altitudinem tribuit et uigorem, quo se excitet et adsurgat. unde etiam de hac coniunctione animae et corporis dictum oportune accipitur, eo quod in naturali uitae nostrae mysterio conexa anima corpori uelut humi reptet et pauimento adhaereat partim propter hoc terrenum habitaculum, partim quia corpus istud e terra est. et regionis igitur diuersorium et materia ipsa corporis nostri huic concurrit sententiae. ideoque pulchre apostolus de mortis huius corpore liberari cupit, quia carcere quodam claudimur et in quodam luxuriae gurgustio siti tenebris inuoluimur delictorum. Ergo secundum uoluntatem dei ambulemus, ut adhaerere dicamur deo. nam qui secundum corporis adpetentiam uiuit, caro est, qui secundum praecepta dei, spiritus est. non ergo fiat anima nostra caro, hoc est, ut dicamur caro sicut et illi, qui in diluuio perierunt, de quibus dictum est: quia caro sunt, sed magis caro nostra oboediens animae guber
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicem habere adiugum mundi. Ideoq eccłȩ
uel forti animȩ : dicit sapientia. Sicut turris da.¬
uid ceruix tua: quȩ edificata est in talpio. Mille
scuta pendent in ea: & omnia iacula potentium
Erecta enim ad deum ceruix. & iugo xp̃i habilis.¬
quȩ nulla int̾rarum illecebras inflexione curuet᷑:
sicut. xp̃i regalis est turris: cin iugum suum nabu¬
chodonosor non possit imponere. Condidit enim
turrem illam dauid ille manufortis: & supͣ muro¬
rum edificauit excelsa: ut subsidio parit᷑ & deco.¬
risit. Subsidio: quia hostem preuidet & repel.¬
lit. Decori: quia non solum int̾ humilia. s eciam
int̾ excelsa suꝑeminet. Ita tamen subsidio ueldeco.¬
ri: si habeat in se uerbi dogmata. uelut quedam
falerarum momlia: si habeat eitiam iacula po¬
tentium ꝓpħ̃arum : quȩ adu̾sus omnem extollentẽ
se altitudinem. lacertis quibdam fidei diriguntur.
Noli igitur inpuluere mortis deducere animam tu¬

Expanded text:
ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae ceruicem habere ad iugum mundi. ideoque ecclesiae uel forti animae dicit Sapientia: sicut turris Dauid ceruix tua, quae aedificata est in Thalpioth. mille ostia pendent in ea et omnia iacula potentium. erecta enim ad deum ceruix et iugo quae nulla in terras illecebrarum inflexione curvetur; sicut Christi regalis est turris, cui jugum suum Nabuchodturrem illam Dauid ille manu fortis et supra murorum aedificauit excelsa, ut subsidio pariter et decori sit, subsidio, quia hostem praeuidet et repellit, decori, quia non solum inter humilia, sed etiam inter excelsa supereminet; ita tamen subsidio uel decori, si habeat in se uerbi dogmata uelut quaedam falerum monilia, habeat etiam iacula potentium prophetarum, quae aduersus omnem extollentem se altitudinem lacertis quibusdam fidei diriguntur. Noli igitur in puluerem mortis deducere animam tu
Abbreviated transcription (Latin):
eum supra crucem suam xp̃c leuasset. Merito ad-¬
herebat pauimento: qui se abscondebat a xp̃o. Ñ
adherebat pauimento: cui dicit iñc. Sequere me.
Non adherebat paumento: qui audit &e sequitur
legem dicentem. Post dñm deuñ ambulabis tu̾ũ:¬
& ipsi adhebis. Quomͦ gͦ pauimento adhereat un¬
qͥsq: quomͦ deo: Audi dicentem. Qui adheret me.¬
retrici: unum corpus est. Qui autem adheret do¬
mino: unus sp̃s est. Terra ista quam gerimus. me.¬
retriciis quibdam nos illecebris capit: & quasi uul¬
tus quosdas uoluptatum corporalium. delectationũ
fucis inlinit: ut lateat in his ueritas. & forensi qua.¬
dam specie decipiant appropinquantes.S cum
int̾iorem ocłm mentis. ad tempus obduxerint: po.¬
stea tamen decusso uelut quodam puluere uolup¬
tatum huius mundi decore: qͣm sit manis gratia
seculi huius aut corpons. facile deprehenditur.
Bonum est igitur adherr̾e deo: nec inflexam

Expanded text:
eum supra crucem suam Christus leuasset, merito adheum supra crucem suam Christus leuasset, merito adhaerebat pauimento qui se abscondebat a Christo. non adhaeret pauimento cui dicit Iesus: sequere me. non adhaeret pauimento qui audit et sequitur legem dicentem: post dominum deum tuum ambulabis et ipsi adhaerebis. Quomodo ergo pauimento adhaereat unusquisque, quomodo deo, audi dicentem: qui adhaeret meretrici unum corpus est, qui autem adhaeret domino unus spiritus est. terra ista, quam gerimus, meretriciis quibusdam nos inlecebris capit et quasi uultus quosdam uoluptatum corporalium delectationum fucis inlinit, ut lateat in his ueritas et forensi quadam specie decipiant adpropinquantes. sed cum interiorem oculum mentis ad tL\'mpus obduxerint. postea tamen decusso uelut quodam puluere uoluptatum huiusmodi decore, quam sit inanis gratia saeculi huius aut corporis, facile deprehenditur. Bonum est igitur adhaerere domino nec inflexam
Abbreviated transcription (Latin):
radiso: hoc est ex illo sublimi & celesti loco. ad qͣm
raptus est paulus: siue in corpore siue extra corpus
nesciens. Ex illo ergo emmenti loco deiectus int̾ram.
deplorat adam dicens: adhesit pauimento anima
mea: sicut alibi ait. humiliata est inpuluere
anima mea: & adhesit in terra uenter meus. Pe-¬
nitentiam gerentis hȩc uox est: qui meminit ad.¬
herentem se deo nescisse nec potuisse discernere. qd̃
non discreuit & paulus. utrum in corꝑe esset anextͣ
corpus. Ita infirmitatem pigriciamq corporis mi
suscepit eius infirmitatem. ꝑsonam representat
ade: eiusq assumit affectum. Loquatur gͦ adam.
Adhesit pauimento anima mea. Qui ante beatissi.¬
mus auram carpebat etheream: curas uite huius
& tedia nesciebat: isnunc sollicitudine mundi huiꝰ.
luxuriȩ studio. pecuniȩq cupiditate curuat᷑: ut
uulpes foueis se inserit. latibulisq terrestrib. Meri¬
to adherebat pulu̾i: qui se leuare non pot̾at. insi

Expanded text:
radiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem radiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiam gerentis haec uox est, qui meminisset adhaerentem se deo nescisse nec potuisse discernere quod non discreuit et Paulus, utrum in corpore esset an extra corpus: ita infirmitatem pigritiamque corporis misuscepit eius infirmitatem, personam repraesentat Adae eiusque adsumit adfectum. Loquatur ergo Adam: adhaesit pauimento anima ni e a. qui ante beatissimus auram carpebat aetheriam, curas uitae huius et taedia nesciebat, is nunc sollicitudine mundi huius, luxuriae studio pecuniaeque cupiditate curuatus ut uulpis foueis se inserit latibulisque terrestribus. merito adhaerebat pulueri qui se leuare non poterat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sticiam. & bonum est. ut consilium dei seqͣntur ho¬
minum consilia: quia dei consilium certum semꝑ:
eleth quarta littera secundum hebre. delech.¬
os. significat latine timorem: uł ut
alibi muenimus natiuitatem. S
utrunq potest congruere & con¬
uemre sensui. Natruitas enim est eoꝵ
quȩ gen̾antur in hoc seculo ꝑ qͣm intelligimus
corporalia & materialia. quȩ sunt caduca: &
ideo a timore non distat. Ex corporalib enim &
materialib: nascitur timor. Qͥd enim est terre.¬
na natiuitas nisi timor: Demiq inde incipit u̾sꝰ¬
Dhesit pauimento anima mea: uniuifica me
scđm u̾bum tuum. ꝑpauimentum t̾ram in.¬
tessigimus: ꝑ t̾ram mat̾ialia. Peccatori autẽ dic. cͣc¬
tum est. terra es & int̾ram ibis: eo qd̃ diuinis inan-¬
datis inherendum non putauerit: s inmat̾ialia
& corporalia deflexerit: cui impressa fuerit uitȩ
huius secularis delectatio. Demiq eiectus est de pa-¬

Expanded text:
stitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hostitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hominum consilia, quia dei consilium certum sempereleth\' quarta littera secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uadhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum terram intellegimus, per terram materialia. peccatori autem dictum est: terra es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de pa
Abbreviated transcription (Latin):
laudando. Et semꝑ loquitur oꝑa dei: ne loqͣtur
os suum oꝑa hominum. Nichil terrenum iustus
loquitur: nichil moitale agit. Ideoq dicit. Et¬
enim testimonia tua meditatio mea est: & con-¬
silium meum iustificatio tua. Adu̾tis quid doce-¬
at: Qd̃ hȩc debeant ẽẽ consilia iusti. ut meditetur
mandata dei: & exerceatur in dei laudib & oracu.¬
lis : ut iustificet dominum semꝑ. Qui facit qd̃ de¬
us mandat: qd̃ deo credit placere : deum iustifi¬
cat. Qd̃ ex lectione euangelii possumus intelligere:
dicente euanglista quia pharisei spreuerunt con.¬
silium dei. non baptirati baptismo ioħis. hoc in
uno libro. In alio autem habes. Non iustificauert̃
deum: quia baptizari noluerunt. Ideo dominus
ad ioħem dicentem ego a te debeo baptirari & tu
uenis ad me: respondit. Sine modo. Sic enim opor¬
tet nos implere omnem iusticiam. Qui ergo facit
mandata dei. nstificat deum: quia facit eius iu-¬

Expanded text:
laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil mortale agit. Ideoque dicit: etenim test i m on i a tua medi tatio me a est et consilia mea iustificatio tua. aduertis quid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc in uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui baptizari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicentem: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit: sine modo; sic enim oportet nos implere omnem iustitiam. qui ergo facit mandata dei, iustificat deum, quia facit eius iu
Abbreviated transcription (Latin):
autem tuus exercebatur in iustificationib tuiˢ.
Adu̾timus arma iusti: quib om̃s adu̾sarioꝵ im-¬
petus repellat. Alibi dicit. Circinerunt me & expu-¬
gnauerunt me gratis: ꝓ eo ut me diligerent detͣ-¬
hebant michi: ego autem orabam. Hic ait qd̃ stu¬
dium ei non ȩxercende ad belli artes fuerit iuuen-¬
tutis. non decipiendi adu̾santis astucia ulla cor-¬
dis. ut illum uinceret quem uidebat:: s adu̾sum
eos preliabatur quos non uidebat: maiorq ineo
pietas. qͣm uirtus corporis militabat. Itaq in dei
exercebatur iustificationib: ut contrario iccu
diabolum uulneraret. Ille eum ab intencione iu.¬
sticiȩ & studio deuotionis. occupationib bellicis
conabatur abducere: hic magis sediuim oꝑis oꝵ
cultu meditationib occupabat. Itaq dominus
ꝓtexit eum. in quem sꝑauit: cum quo loquebat᷑:
cui toto adherebat affectu. Iustus enim. aut deo
loquitur orando: aut diuma loquitur oꝑa

Expanded text:
autem tuus exercebatur in justificationibus tuis. autem tuus exercebatur in justificationibus tuis. Advertimus arma justi, quibus omnes adversariorum repellat gnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina loquitur opera
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ consilioꝵ atq oꝑum fidib ac neruis mentẽ
regis ammumq demulcebat: Quis excitauit do-¬
ech siri nequitiam. ut sc̃m uirum ꝓderet: & hospi-¬
talem humanitatem deduceret inꝑiculum sac̾do¬
tis: Quis inflammauit ardorem ammon. ut do-¬
mum incestaret ꝓpħicam. & contristaret animũ
patris. alt̾ius incesta libidine. alt̾ius inuria: Q
potuit. Quis armauit furorem absalon. ut patrẽ
domo excluderet: & parricidali ꝓsequeretur p̾lio:
S cum ꝓpe uirib regni iame̾et sc̃s inferior: hoc
uno accensa adu̾sum se diaboli restrinxit spicula:
qd̾ cum filius peteret necem patris: ille tamen sa¬
lutem filiĩ pietatis mandabat affectu. Ergo pͥnci.
pes populi ut achitophel. & ceteribellantium du-¬
ces sederunt: tractabant pͥncipes populi cum ab-¬
salon: adu̾sus ꝓpħam. & ideo dicit. Etenim sede¬
runt pͥncipes. & adu̾sum me decertabãt : seruuᷤ

Expanded text:
norum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem norum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum uirum proderet et hospitalem humanitatem deduceret in periculum sacerdotis? quis inflammauit ardorem Amnon, ut domum incestaret propheticam et contristaret animum patris alterius incesta libidine, alterius iniuria, potuerit ? quis armauit furorem Abessalon, ut patrem domo excluderet et parricidali persequeretur proelio ? sed cum prope uiribus regni iam esset sanctus inferior, hoc uno incensa aduersum se diaboli restinxit spicula, quod, cum filius necem peteret patris, ille tamen salutem filii pipes populi, ut Architophel, et caeteri bellantium duces sederunt . Tractabant principes populi cum Abessalon adversus Prophetam . Et ideo dicit: Etenim sederunt principes, et adversum me detrectabant: servus
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ non est nob̃ colluctatio adu̾sus carnem &
sangumem: s adu̾sus prinupat᷑ & potestates:
aduersus mundi huius rectores tenebrarum hã¬
rum: adu̾sus sp̃alia nequitiȩ quȩ sunt incȩlestibꝰ
Isti sedent & explorant qui sunt nusti in hoc seculo:
qui xp̃ianus intente deo seruiat. studiosus bom
oꝑis & facti: decͥctantq ei dicentes. Insidiemur illi÷
impediamus eum: phibeamus eum efficere quȩ
desiderat. Conteramus eius mentem: frangamꝰ
eius animum: aduersis frequentib & repentiniᷤ.
& si deo ꝓbatus est ꝓbt̾ iusticiam: rogemus dari
nobis temptationes eius. Neq enim in tantum
ꝓpħam temptationum quas plurimas subiit. pote.¬
statem habere potuissent: nisi dommnus ꝓbandi
sui militis causam dedisset: ut maiore eum gła
coronaret. Quis igitur regem saul excitauit incũ:
nisi sp̃c malus sicut legimus qui se dolebat exclu-¬
di: quotienscunq dauid uel cytharȩ sono. uel bo¬

Expanded text:
quoniam non est nobis conluctatio aduersus carnem et quoniam non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduersus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent et explorant, qui iustus sit in hoc saeculo, qui christianus intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum aduersis frequentibus ac repentinis et, si deo probatus est propter iustitiam, rogemus dari nobis temptationes eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret. quis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bo
Abbreviated transcription (Latin):
arguimur ꝓ egroti hominissanitate. Hanc here¬
ditatem: seruulis saluator omnium dereliquit.
At illi conferebant int̾ se.dicentes. Qͥd faciemus
istis hominib: & dimiserunt eos. Glabatur pe
ti sunt. qd̃ iniuriam ꝓ xp̃i nomine sustinerent.
Recte gͦ tunc dicerent singuli. Et enim sederunt
pͥncipes: & adu̾sum me decrectabant. Sederunt
principes adu̾sum ysaiam : & disputauerunt
ut secaretur. S non timebat eos: qui dicebat.
Audite pͥncipes sodomoꝵ. Sederunt adu̾sus ihe-¬
remiam: ut mitteretur in lacum. Sederunt ad¬
u̾sus zachariam: qui occisus est inter templum
& altare. Sederunt adu̾sus susannam : & contͣ
castitatis feminam iudicabant. S ut ostenderet᷑
pͥncipum non ẽẽ bonum concilium. excitauit pue.
risp̃m dominus: & quam pͥncipes ream mortiᷤ¬
esse ꝓnuntiauerant: eandem ꝓpħa totius innoxi.¬
am triminationis absoluit. Sunt & alii pͥn.¬
cipes. qui adu̾sus nos detrittant: de quib dicit.

Expanded text:
arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc herearguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis saluator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemus istis hominibus? et dimiserunt eos. gloriabatur ti sunt qui iniuriam pro Christi nomine sustinerent. recte ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus Esaiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum. sederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis feminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiritum dominus et quam principes ream mortis pronuntiauerant, eandem propheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
concilium iudeoꝵ deductus esset. dicentium. Ed
adhuc desid̾amus testes: Audiuimus enimde
ore ipsius. & cum staret ante presidem. & duceret᷑
ad crucem: quid pulcrius diceret. qͣm sederunt
pͥncipes. & adu̾sum me detrectabant. Hoc est: me
stante. sederunt principes. Et quia tribunalium
fulcro sublimiores erant: dominum non uidebaĩ.
Sedebant ergo. Erat & fastigio principatus: nec
principem principum cogitabant.S parum hoc
Adu̾sus me inquit detrectabant. Ego redemptor¬
eoꝵ adueneram: ego ueneram. ut omnium pecca¬
ta mundarem : ut recuꝑarem amissos: restitu.¬
uersus me detrectabant. Et ideo imitatores mei di.
scipuli mei: nolite miuriam erubescere. sistatis
ante pͥncipes ꝓ nomine meo: cum ego steterim ꝓ
cum ceteris apostolis: & postera die statutus an.¬
te concilium. constanter dicebat. Principes populi.
& seniores israhel. Hoc est: uos estis qui statiustis
& xp̃m. Glonȩ loco ducimus istam imuriam: qͥa

Expanded text:
concilium Judaeorum deductus esset dicentium: Quid concilium Judaeorum deductus esset dicentium: Quid adhuc desideramus testes? audivimus enim de ore ipsius ; et staret ante praesidem, et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret, quam: Sederunt principes, et adversum me detrectabant, hoc est, me stante, sederunt principes? Et quia tribunalium fulcro sublimes erant, Dominum non videbant. Sedebant ergo, erant in fastigio principatus, nec Principem principum cogitabant. Sed parum hoc. Adversus me, inquit, detrectabant. Ego eorum redemptor adveneram, ego veneram ut omnium peccata mundarem, ut recuperarem amissos, restitudversus me detrecscipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim prcum ceteris apostolis et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: principes populi et seniores Israel, et Christum. gloriae loco ducimus istam iniuriam, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pectatorem despitiat. Qͣm graue: sixp̃c dignũ
obꝓbrio ducat. le tibi inquit chororaim: &e
bethsaida: Condempnantur: quia non egert̃
penitentiam delictoꝵ suoꝵ. Nos gͦ agamus: ut
auferatur ã nobis obpbrium. Quis autem est
qui non est ohpbrio dignus : Qui exquisunt¬
testimonia domini. Multi quidem sunt: qui
ꝓbrosi magis: quia pro nomine tuo pati obpbͥ¬
um gloriosum est. & ideo ait. Et enim sede.¬
runt principes: & adu̾sum me decrectabant.
Uox martyris est: qui ꝑductus ad iudicium ꝑ.¬
sequutoꝵ. cum cogeretur idolis immolare. &
constanter resisteret : iudices autem sedentes
in tributalib. stipati officĩs. indignantes qd̵̃
sins non obsecundaret imꝑiis. conferrent qd̃ cligna
supplicio censerent: stabat intrepidus dicens. Se¬
derunt principes: & adu̾sum me decrectabant.
Est etiam domini uox ista: cum conuenisset p̾sbi.¬
teroꝵ plebs. & principes sac̾dotum & scribe: & aq

Expanded text:
peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit. Chorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delictorum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis auferatur obprobrium. quis auqui non est opprobrio dignus? Qui exquisivit Domini testimonia. Multi quidem sunt qui magis probrosi; quia pro nomine tuo pati opprobrium gloriosum est. 42. Et ideo ait: Etenim sederunt principes, et adversum me 1007 detrectabant. Vox martyris est, qui perductus ad judicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare, et constanter resisteret: judices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent; stabat intrepidus dicens: Sederunt principes et adversum me detrectabant. Est etiam Domini vox ista, cum convenisset presbyterium plebis, et principes sacerdotum et scribae, et ad