comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuelans. ipsomotu noue erultationis. Unde
latebat ardens lucerna submodio:totum pau¬
lopost mundum nouis illustratura fulgoribꝰ
ardens: quia ioħis exferuore splendor nonfer¬
uor ꝓdut ex splendore.Sunt enim qui non eo
lucent. qͥa feruent. s magis feruent ut luce¬
ant. At istiplane non feruent caritatis sp̃u:
s studio uanitatis.Uisnosse quemadmodũ
arsit ioħs &e luxit: Egoutrumq in eo tͥplicẽ
posse arbitror inuenire: ⁊ ardorem seilicet ce
splendorem. Ardens enim in seipso uehem̃ti
aust̾itate conu̾sationis. erga xp̃m intimo qͦ¬
dam ⁊ pleno feruore deuotionis erga peccan¬
tes ꝓximos constantia libe in c̾pationis: luxit mch¬
ominus ut paucis dix̾im. exemplo. digito. u̾bo:
& seipsum ostendens ad imitationem. & lumi¬
nare maiꝰ qdlatebat ad peccatoꝵs remissionẽ:
⁊ ipsas qͦ tenebras nrãs illuminans sic̃ scͥptum
est. qͥ illuminas luc̾nam meam.. il .t .in. utiq¬

Expanded text:
revelans ipso motu novae exsultationis. Unde revelans ipso motu novae exsultationis. Unde latebat ardens lucerna sub modio, totum paulo post mundum novis illustratura fulgoribusardens; quia Joannis ex fervore splendor, non fervor prodiit ex splendore. Sunt enim qui non eo lucent, quia fervent; sed magis fervent ut luceant: at isti plane non fervent charitatis spiritu, sed studio vanitatis. Vultis nosse quemadmodum arsit Joannes, et luxit? Ego utrumque in eo triplicem posse arbitror inveniri, et ardorem scilicet, et splendorem. Ardens enim erat in se ipso vehementi austeritate conversationis: erga Christum, intimo quodam et pleno fervore devotionis; erga peccantes proximos, constantia liberae increpationis. Luxit nihilominus, ut paucis dixerim, exemplo, digito, verbo, et se ipsum ostendens ad imitationem, et luminare majus quod latebat, ad peccatorum remissionem, et ipsas quoque tenebras nostras illuminans, sicut scriptum est: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ẽ. qui feruere ab omnib exigit. splend̃e
hoc ẽ qͦd exigitur abuniũsis. nec ulla si deesse
bus non timeat᷑ a flatu quolibet. aut impulsi¬
one uentoꝵ. Dict̾um ẽ ⁊ ioħi. s illi in aure ax¬
diunt: ioħs in sp̃u tanquam angłs eruditur.
Nimirum tanto ꝓpinquior đo. quanto uox
uerbouicina: cui nulla aliauoce media quod
foris sonet oporteat intimari. Neq enm ioħm
p̃dicatio. s inspiratio docuit. quem repleuit
sp̃s in ut̾o matris sue. Uere ardens ce uehement̾
aecensꝰ. quem sic p̃occupauit flamma cȩlestiᷤᷤ
ut iam xͥ sentiret aduentum: qͥ necdum po¬
terat sentire uel seipsum. Nimirum nouus il¬
le ignis qui recens illaps ẽ cȩloꝑos gabrielis
pararet. fuit gͦ iam tunc ardens lucna. sed
int̾m adhuc sub modio:donec suꝑcandela¬
brumponet᷑ ⁊ luceret omnib qui erant in do¬
modomini. Iuo enim in tempore solum adhuc
potuit illuminare modium suum: soli int̾im
lucere matͥ: magnum ei pietatis facramentũ

Expanded text:
st, qui fervorem ab omnibus exigit, splendorem hoc est quod exigitur ab universis; nec ulla, si deesse ehementer accensis, et quibus non timeatur a flatu quolibet aut impulsione ventorum. Dictum est et Joanni; sed illi in aure audiunt; Joannes in spiritu tanquam angelus eruditur. Nimirum tanto propinquior Deo, quanto vox Verbo vicina, cui nulla voce alia media quod foris sonet oporteat intimari. Neque enim Joannem praedicatio, sed inspiratio docuit quem replevit Spiritus in utero matris suae. Vere ardens et vehementer accensus, quem sic praeoccupavit flamma coelestis, ut jam Christi sentiret adventum, qui necdum sentire poterat vel se ipsum. Nimirum novus ille ignis, qui recens elapsus e coelo, per os Gabrielis pararet. Fuit ergo jam tunc ardens lucerna, sed interim adhuc sub modio, donec super candelabrum poneretur, et luceret omnibus qui erant in domo Domini. Illo enim in tempore solum adhuc potuit illuminare modium suum; soli interim lucere matri, magnum ei pietatis sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
um fr̃s mei. Magnꝰenim ẽ cui ꝑhibet᷑. s maior
ardere ⁊ lucere ꝑfect̾um. Audi qͥd dicat scͥpt᷑a.
Dapiens ꝑmanet ut sol: stultꝰ autem siẽt luna
mutat᷑. Qͥa enim splendet luna sine feruore:
mͦ plena. mͦ exigua. mͦmuilia uidet᷑. Mutuatũ
siquidem lumen nunqͣm in eodem ꝑmanet sta¬
tu. hcrescit. deficit. extenuat᷑. adnichilat᷑. ⁊ pe¬
nitus non cõparet. Sic sic qͥ conscientias suas ĩ
alienis labiis posuerunt: mͦ magni. mͦ paruis̃.
mͦ nulli. scđm qͦd adulantium linguis uiel ui¬
tuꝑare placu̾it uł laudare. At uͦ solis splendor
igneꝰ est. ⁊ cum feruet acriꝰetiam ocłis lucidior
exhibet᷑. Sic sapientis ardor int̾nus foris lucet.
& siñ ei dat᷑ utrumq curat semꝑ arde inagis:

Expanded text:
um, fratres mei: magnus enim est cui perhibetur, sed major um, fratres mei: magnus enim est cui perhibetur, sed major ardere et lucere perfectum. Audi quid dicat Scriptura: Sapiens permanet ut sol, stultus autem ut luna mutatur . Quia enim splendet luna sine fervore; modo plena, modo exigua, modo nulla videtur. Mutuatum siquidem lumen nunquam in eodem permanet statu, sed crescit, deficit, extenuatur, annihilatur, et penitus non comparet. Sic qui conscientias suas in alienis labiis posuerunt, modo magni, modo parvi sunt, modo nulli, secundum quod adulantium linguis vel vituperare placuerit, vel laudare. At vero solis splendor igneus est, et cum fervet acrius, etiam oculis lucidior exhibetur. Sic sapientis ardor internus foris lucet: et si non ei datur utrumque, curat semper ardere magis,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad scli consummationem. Ascendunt itaq¬
& descendunt ad eum angłi sc̃i: quia caput ⁊̃
corpꝰ. unus est xp̃s. Mec tamen ubi caput. sed
ubicunq fũit corpꝰ ibi conggabunt᷑ & aquile.
ucet non possit caput a corpore separari. Den¬
q & ipse ait. Uduouel tres cong̾gatis in n .m.¬
circumducitis ocłos: Num ad uidendum ⁊ ñ
magis ad audiendum conuenitis: Dñs ddeus
aꝑuit mͥ aurem ait ꝓpħa. Aurem meam aꝑ¬
uit. ut audiam qͥd loquat᷑. non ocłm ut ui¬
deam uultum eiꝰ illuminauit. Aut certe suã
mͥ aꝑuit aurem. ñ faciem reuelauit. Post pa¬
rietem stat audit ⁊ audit᷑. s necdum apparet.
Audit orantes: erudit audientes. An exꝑimen
sticiam. Qͥdniloquat᷑ ore quod ipse plasma.¬
uit: Qͥdni suoutat᷑ ut libet artifex instrum̃¬
enim omnia facis: ⁊ surdos facis audire ⁊ mu¬
tosloqui. Audite gͦ fr̃s quod de ioħe loqͣt.
cuius sollem̃nis hodie natiuitas celebrat᷑. Iule

Expanded text:
usque ad saeculi consummationem. Ascendunt etusque ad saeculi consummationem. Ascendunt et descendunt itaque ad Deum angeli sancti, quia caput et corpus unus est Christus. 2. Nec tamen ubi caput, sed ubicunque fuerit corpus, ibi congregabuntur et aquilae, licet non possit caput a corpore separari. Denique et ipse ait: Ubi duo vel tres congregati circumducitis oculos? Num ad videndum, et non magis ad audiendum convenistis? Dominus Deus aperuit mihi aurem, ait propheta . Aurem meam aperuit, ut audiam quid loquatur: non oculum; ut videam vultum ejus, illuminavit. Aut certe suam mihi aperuit aurem, non faciem revelavit. Post parietem stat, audit, et auditur: sed necdum apparet. Audit orantes, erudit audientes. An experimestitiam . Quidni loquatur ore, quod ipse plasmavit? Quidni suo utatur, ut libet, artifex instrumenenim omnia facis; et surdos facis audire, et mutos loqui. 3. Audite ergo, fratres, quid de Joanne loquatur, cujus solemnis hodie nativitas celebratur. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
dila ⁊ dicentis. inqui sunt cȩtꝰ ur̃i. Hi nimĩ
cȩtꝰ nonimiqui s plane scĩ: s religiosi. s plem
gr̃a. digni bndict̾ione. Conuenitis siquiden
ad audientum dm: conuenitis ad latidan¬
dum. adorandum. ad adorandum. Sacer
ẽ conuent᷑ utq placens do. angłis familia¬
ris. State gͦ in reu̾entia fr̃s. state insollicituo¬
ne ae deuotione mentis: marimeq in locoora¬
tionis. & in hac scola xͥ. ⁊ auditorio sp̃itah
Holite considare dilectissini quȩ uidentus
& temporaliasunt: s mag̃ que non uident᷑¬
ct̃na. Scdmfidem: ñ scdm faciem iudicate.
Terribilit᷑ si quidem metuenoꝰ est locꝰ uterq
nec maior ad ẽẽ credenoꝰ est numerꝰ hominĩ
quiam angłoꝵ. Patet utrobiq sine dubiops¬
ta cȩli.sca ori la illa erecta ẽ ascendunt ⁊ di¬
scendunt angłisuꝑ filium hominis. Bygas
nempe est iste filiꝰ hominis: cȩlum ei sedes ̃
t̾ra scabellum pecdum eiꝰ. Eleuata ẽ magus¬
centia eiꝰ suꝑcelos: manet tamen nobis tus

Expanded text:
tri . Hi nimirum coetus non iniqui, sed plane sancti, sed religiosi, sed pleni gratia, digni benedictione. Convenitis siquidem ad audiendum Deum: convenitis ad laudandum, ad orandum, ad adorandum eum. Sacer est conventus uterque, placens Deo, angelis familiaris. State ergo in reverentia, fratres, state in sollicitudine et devotione mentis: maximeque in loco orationis, et in hac schola Christi, et auditorio spirituali. Nolite considerare, dilectissimi, quae videntur et temporalia sunt, sed magis quae non videntcundum fidem, non secundum faciem judicate. Terribiliter siquidem metuendus est locus uterque: nec major adesse credendus est numerus hominum quam angelorum. Patet utrobique sine dubio porta coeli, scala illa erecta est, ascendunt et descendunt angeli super Filium hominis. Gigas nempe est iste Filius hominis: coelum ei sedes est, terra scabellum pedum ejus. Elevata est magnificentia ejus super coelos: manet tamen nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
peccata: scelera nr̃a ⁊ delict̾a nob̃ des idemus
ostend. Scrutem᷑ uias nr̃as ⁊ studia nr̃a. ꝑicła¬
q uinũ sauigili intentione pensemus Dicat
quisq inpauore suouadam adportas inferi:
ut iam non nͥinsola dei miscđia respiremus.
Hec uera hominis fiducia a se deficientis ⁊ in¬
nitentis dñosuo. ħ inquam uera fiducia cui

Expanded text:
peccata; scelera nostra et delicta nobis desideremus peccata; scelera nostra et delicta nobis desideremus ostendi. Scrutemur vias nostras et studia nostra, periculaque universa vigili intentione pensemus. Dicat quisque in pavore suo: Vadam ad portas inferi, ut jam nonnisi in sola Dei misericordia respiremus. Haec vera hominis fiducia, a se deficientis, et innitentis Domino suo. Haec, inquam, vera fiducia, cui
Abbreviated transcription (Latin):
exerceatq uindict᷑am. Hȩc ueritas. Cet̾m ad huc
minꝰ est.⁊ si accusatores refellit hec ueritas. s
ream necdum absoluit. scͥbat it̾m scͥbat. grãm
legat. ⁊ audiamꝰ. Nemo te condemnauit muli¬
er: Nemodñe. Nec ego te condemnabo:uade
&e ampliꝰ noli peccare. Ouox miscdiȩ:. o auditꝰ
spes apud te miserationis obtinet locum: nec o¬
leum miscđiȩ nͥ in uase fiducie ponis. S est in¬
fidelis fidutia soliꝰutiq malediet̾ionis capax:.
cumuidelicet inspe peccamꝰ. Quanquam
nec fiducia illa dicenda sit. s insensibilitas q̃
dam ⁊ dissimulatio ꝑnitiosa. Quȩ enimfidutia
eiqͥ ꝑicłm non atcendit: qut quodibi timo¬
ris remeditm: uͥ nec timor sentit᷑. nec in at̾ia
ipsa timoris: fiducia solacium est. nec eget
ille solacio qui lȩtat᷑ cum malefecit.⁊ in pessi¬
mis rebꝰ magis exultat. Rogemꝰ itaq fr̃s res¬
ponderi nobis qͣntas habemꝰ iniquitates &

Expanded text:
exerceatque vindictam. Haec Veritas. 3. Caeterum adhuc exerceatque vindictam. Haec Veritas. 3. Caeterum adhuc minus est: et si accusatores refellit haec Veritas, sed ream necdum absolvit. Scribat iterum, scribat gratiam, legat, et audiamus. Nemo te condemnamine. Nec ego te condemnabo; vade, et amplius noli peccare. O vox misericordiae, o auditus spes apud te miserationis obtinet locum; nec oleum misericordiae, nisi in vase fiduciae ponis. Sed est infidelis fiducia, solius utique maledictionis capax, cum videlicet in spe peccamus. Quanquam nec fiducia illa dicenda sit, sed insensibilitas 980 quaedam, et dissimulatio perniciosa. Quae enim fiducia ei qui periculum non attendit? aut quod ibi timoris remedium, ubi nec timor sentitur, nec materia ipsa timoris? Fiducia solatium est: nec eget ille solatio, qui laetatur cum male fecerit, et in pessimis rebus magis exsultat. Rogemus itaque, fratres, responderi nobis, quantas habeamus iniquitates et
Abbreviated transcription (Latin):
mus. In lege moyses mandauit huiꝰmodi
lapidare aiunt de peccatͥce peccatores:de ad¬
ultera pharis ei. S ad duriciam lapidei cor
erat: digito sẽbebat. noniam in lapide s in
terra. Neq hoc tantum semel. s hic qͦ duplex
scͥptura: sic̃ apiro moysen tabulȩ duȩ. & forte
ueritatem ⁊ grãm sc̃ͥbens ⁊ it̾um sc̾bens. t̾re im¬
tatis legisse unde refelleret phariseos. qͥ sine
Uerbum qͥdem adbreuiatum stuuum ⁊ effi¬
cax:. ⁊ ancipiti gladio penetrabiliꝰ. Qmͣ gͣuit
enim adu̾bum hoc sarea corda transfossa. quã
uehement̾ hoc unolapillo contͥtȩ funt lapidee
frontes. rubor ipse confusionis. ⁊ clandestinꝰ
ꝓbauit abscessꝰ. Meruit qͥdem ad ult̾a lapidari:
s ispunire gestiat. qͥ dignꝰnon ẽ etiam ipse
puniri. Is p̃stimat a peccatͥce exigere ultionẽ:
qͥ eandem erciꝑe non meret᷑. Alioqͥn ipse sibi
uicinior a se incipiat: in se pꝰ sententiam ferat.

Expanded text:
mus. In lege Moyses mandavit hujusmodi mus. In lege Moyses mandavit hujusmodi lapidare, aiunt de peccatrice peccatores, de adultera Pharisaei. Sed ad duritiam lapidei cordis erat, digito scribebat, non jam in lapide, sed in terra. Neque hoc tantum semel, sed hic quoque duplex scriptura, sicut apud Moysen tabulae duae. Et forte veritatem et gratiam scribens, et iterum scribens terrae imtatis legisse, unde refelleret Pharisaeos: Qui sine Verbum quidem abbreviatum, sed vivum et efficax, et ancipiti gladio penetrabilius. Quam graviter enim ad verbum hoc saxea corda transfossa, quam vehementer hoc uno lapillo contritae sint lapideae frontes, rubor ipse confusionis et clandestinus probavit abscessus. Meruit quidem adultera lapidari: sed is punire gestiat, qui dignus non est etiam ipse puniri. Is praesumat a peccatrice exigere ultionem, qui eamdem excipere non meretur. Alioquin ipse sibi vicinior, a se incipiat: in se prius sententiam ferat,
Abbreviated transcription (Latin):
uamdiues es in miscd̃ia. qmmagnificꝰ
iniusticia in gr̃a quam munificꝰ dñe
copiosissime. remun̾ator equissime:piissime
libator. Gratis res picis humiles. iuste iudicas
innocentes: misedit̾ saluas etiam peccatores.ħ
sunt dilect̾iss imi q̃ nob̃ in m̃sa diuitis huius
patͥsfamilias scãrum testimoniis scͥpturarum.
hodie qͥdem si diligent̾ adu̾timꝰ. solito copiosiꝰ
apponunt᷑. Nimirum hanc nob̃copiam pre¬
in adult̾io mulierem. indulgentia redempto¬
ris absoluit: hodie innoxium susanne sangui¬
nem lib̾auit: hodie qͦ beatam uirginem singlã¬
ri mun̾e gratuite benedictionis impleuit. Ma
hominum: Salutaris omnino & effieax ad
medelam. Nunqͥd nonetiam iusticia panis
cordis: Et quidem oꝑtime confirmans illud:
utpote cibꝰ solidꝰ ad nutͥmentum. Deniq beati
qui esuriunt illum:qm̃ ipsi saturabuntur.
Nunquid noncibꝰ anime gr̃a deisui: Oulcissimꝰ
sane & omnem habens in se suauitatem.⁊ de¬
ex singlis dapib uł modicum aliqͥd deguste¬

Expanded text:
uam dives es in misericordia, quam magnificus in justitia, in gratia quam munificus, Domcopiosissime, remunerator aequissime, piissime liberator! Gratis respicis humiles, juste judicas innocentes, misericorditer salvas etiam peccatores. Haec sunt, dilectissimi, quae nobis in mensa divitis hujus patrisfamilias sanctarum testimoniis Scripturarum, hodie quidem, si diligenter advertimus, solito copiosius apponuntur. Nimirum hanc nobis copiam praein adulterio mulierem indulgentia Redemptoris absolvit, hodie innoxium Susannae sanguinem liberavit, hodie quoque beatam Virginem singulari munere gratuitae benedictionis implevit. Maghominum? Salutaris omnino et efficax ad medelam. Nunquid non etiam justitia panis cordis? Et quidem optime confirmans illud, utpote cibus solidus ad nutrimentum. Denique beati qui esuriunt illum, quoniam ipsi saturabuntur . Nunquid non cibus animae gratia Dei sui? Dulcissimus sane, et omnem habens in se suavitatem et deex singulis dapibus vel modicum aliquid deguste
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam & medullam sacroꝵ sensuum ñ a pͥmo
uł scd̃o s a t̾tio cȩlolargit̃ asportauit. Hist magi¬
stri nr̃i qͥ a magistro omnium uias uite plemus
didicert̃:⁊ docent nos usq in hodiernum diem.
Qͥ dgͦ docuerunt uł docent nos apłi sc̃i: Non
piscatoriam artem. uł sceno fact̾oriam. uł qͥeqͥd
huiꝰmi est :ñ platonem legere. ñ aristotilis ũsu¬
tias inũsare: ñ semꝑ discere. ⁊ nunqm aduitatis
scientiam ꝑuenire. Docuerunt me uiuere. Putaᷤ
paruares sit scire uiuere:Magnum aliqͥd. im¬
mo marimum ẽ. Nonuiuit qͥ suꝑbia inflatur.
usq ad portas mortis. Bonam aut̃ uitam ego po¬
to ⁊ mala pati.⁊ bona face̾.⁊ sic ꝑseuerare usq ad
mortem. Dicit᷑ uulgo. qr qui bn se pascie. bene

Expanded text:
llam sacrorum sensuum non a primo vel secundo, sed a tertio coelo largiter asportavit . 3. Hi sunt magistri nostri, qui a magistro omnium vias vitae plenius didicerunt, et docent nos usque in hodiernum diem. Quid ergo docuerunt vel docent nos apostoli sancti? Non piscatoriam artem, non scenofactoriam, vel quidquid hujusmodi est: non Platonem legere, non Aristotelis versutias inversare, non semper discere, et nunquam ad veritatis scientiam pervenire. Docuerunt me vivere. Putas, parva res est scire vivere? Magnum aliquid, imo maximum est. Non vivit qui superbia inflatur, usque ad portas mortis. Bonam autem vitam ego puto, et mala pati, et bona facere, et sic perseverare usque ad mortem. Dicitur vulgo, q
Abbreviated transcription (Latin):
conscientias nr̃as: & animem̃ adultionem
exigendam de nob̃. ut horrendum possimꝰ
euade iudicium dĩuiuentis. Qͦduͦ minus
est feruoris. humilitas suppleat purȩ confes¬
sionis. fidelis enim ds: & si confiteam̃ iniquia¬
tes nr̃as. si miserias nr̃as exponamꝰ. sinon eres¬
semus infirmitates nr̃as: dimittet nob peccas
nr̃a. Ex hoc sane & erga ꝓximorũ delicta fer¬
uorem intuere ioħis. Hic nempe dignꝰ est a
rationi consentaneus ordo. ut in cipiendibl
tͥ memineris a teipso. Ab oceults meis inquit m.¬

Expanded text:
conscientias nostras, et animemur ad ultionem conscientias nostras, et animemur ad ultionem exigendam de nobis, ut horrendum possimus evadere judicium Dei viventis. Quidquid vero minus est fervoris, humilitas suppleat purae confessionis. Fidelis enim Deus, et si confiteamur iniquitates nostras, si miserias nostras exponamus, si non excusemus infirmitates nostras, dimittet nobis peccata nostra. 9. Ex hoc sane et erga proximorum delicta fervorem intuere Joannis. His nempe dignus est et rationi consentaneus ordo, ut incipiendum tibi memineris a te ipso. Ab occultis, inquit, m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ humilitatem ⁊ grauitatem. semꝑ autẽ gas¬
dentes ꝓpt̾ int̾nam consolationem. G audeam
dilectissimi innatiuitate beati ioħis: ⁊ gaudeamꝰ
tionis: gaudebat aduocem sponsi tanquam
amicꝰ sponsi. Nob̃ in utͦq gaudendum est. in
eiꝰ ad imitationem : gaudeamꝰ & in lumine. ñ
tam̃ ibi manentes: s ut in lumine eiꝰ uideamꝰ
lum̃. Lumenutiq uerum. qͦd non ẽ ipse:. s cui
testimoniũ ꝑhibet ipse. Uenit ioħs ait dñs nec
manducans nec bibens. Incentiuum feruori
id mͥ est:⁊ mat̾ia humilitatis. Qͥsenim in nob
est fr̃s. qui ioħis penitentiam intuens. suam
ñ dico magnificare.s alicuiꝰ saltem mom̃ti
reputare p̃sumat: Qͥs audeat murmurare
in laborib suis. ⁊ dicere satis est qͦd patior. ne¬
dumnimis:. Que enimhomicioia. q̃ saclegda.
aut quȩ flagitia sic puniebat io. inseipso: de¬
cendamur ad pęnitentiam fr̃s. int̾rogemus

Expanded text:
propter humilitatem et gravitatem: semper autem gaupropter humilitatem et gravitatem: semper autem gaudentes , propter internam consolationem. Gaudeamus, dilectissimi, in nativitate beati Joannis, et gaudeamus tionis, gaudebat ad vocem sponsi tanquam amicus sponsi. Nobis in utroque gaudendum est; in ejus ad imitationem: gaudeamus et in lumine, non tamen ibi manentes, sed ut in lumine ejus videamus lumen, lumen utique verum, quod non est ipse, sed cui testimonium perhibet ipse. Venit Joannes, ait Dominus, nec manducans, nec bibens . Incentivum fervoris id mihi est, et materia humilitatis. Quis enim in nobis est, fratres, qui Joannis poenitentiam intuens, suam, non dico magnificare, sed alicujus saltem momenti reputare praesumat? Quis audeat murmurare in laboribus suis, et dicere: Satis est quod patior, nedum nimis? Quae enim homicidia, quae sacrilegia, aut quae flagitia sic puniebat Joannes in se ipso? Accendamur ad poenitentiam, fratres, interrogemus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ d existis in deserto uide filui babylonis: ha¬
rundinem uento agitatam: Qͥdgͦ: Hominẽ
mollib uestitum. nutrim̃tum mollib In hiᷤᷤ
nempe totau̾sat᷑ hec ur̃a celebritas: in popła¬
ris fauoris aura sect̾anda. ingła uestium. ⁊uo¬
luptate cybors. S qͥdhec ad ioħm: Neq enim
ioħs fec̃ sic: aut talib tinqm potuit delectari.
utinam de natiuitate ñ de uanitate. Quid ẽ
enim n uanitas tramtatũ quioquid subsole ẽ.
aut quid ampliꝰ habet᷑ de tiniũs o labore suo
qͦ subsole laborat: fr̃atres sub sole est qͥeqͥa
uidet᷑. Quid uͦ illud nͥ uapor admodicum pa¬
rens: Qͥd illud nͥ fęnum est ⁊ flosfȩni: Omnis
ñ cybum qͥ ꝑit. s qui ꝑmanet in uitam ȩt̾nam.
Quis ille: Non in solo pane uiuit hõ. s in om̃
minemus in sp̃u: qm̃ qui incarne seminant.
solam hñt metere corruptionem. Gaudeamus
intꝰ ⁊ non subsole. s iuxta apłm tanqͣm tͥstes

Expanded text:
Quid existis in desertum videre, filii Babylonis? aQuid existis in desertum videre, filii Babylonis? arundinem vento agitatam? Quid igitur? hominem mollibus vestitum? nutritum mollibus? In his nempe tota versatur haec vestra celebritas: in popularis favoris aura sectanda, in gloria vestium, et voluptate ciborum. Sed quid haec ad Joannem? Neque enim Joannes fecit sic, aut talibus unquam potuit delectari. 7. utinam de nativitate, non de vanitate. Quid est enim nisi vanitas vanitatum quidquid sub sole est? aut quid amplius habet homo de universo labore suo, quo sub sole laborat? Fratres, sub sole est quidquividetur. Quid vero illud, nisi vapor ad modicum parens? Quid illud, nisi fenum, et flos feni? Omnis non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quis ille? Non in solo pane vivit homo, sed in omissimi, seminemus in spiritu; quoniam qui in carne seminant, solam habent metere corruptionem. Gaudeamus intus, et non sub sole, sed, juxta Apostolum, tanquam tristes,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc contempsit̾. Demq audi dñmin euangłio.
Uenit inquit ioħs baptista nec manducans nec
bibens plane nec uestiens. Sic̃ enim non est lo¬
custa cibꝰ nͥ aliquoꝵ forte irrationabilium aĩa¬
lium. sic nec pilꝰ cameli humanum ẽ indumen¬
tum. Qd tupuos tuos camele deposusti: Uti¬
nam gybbt̃ magis deposuisses. Qͥd uos irrati¬
onales fere. ⁊ reptilia deserti. cibos exquiritis
delicatos: Ioħs sc̃s homomissꝰ a do. mimo an¬
gelus c. sic̃ ait gat̾. ecce mitto angłm meum
ante te. Hic gͦ ioħs quo nullꝰ maior innatis me¬
lerum. innocentissimum illud corpꝰ sic casti¬
gat. sic extenuat. sic affligit: uos indui festina¬
tis bysso ⁊ puirptira ⁊ splendide epulari: Hetib̾
ẽ totꝰ p̃sentis honor diei. ħ baptiste reuerentia
tota. hec natiuitatis eiꝰ ꝓpħata qͦndam lȩticia ẽ.
Cuiꝰ eniminemoriam agitis. onimium delica¬
ti cultores: cuiꝰ celebratis natalem: Num illius
qͥ in heremo fuit hirsutꝰ ueste: confectꝰ mnedia :

Expanded text:
etiam haec contempsit. Denique audi Dominum in Evangelio: Venit, inquit, Joannes Baptista non manducans, nec bibens ; plane nec vestiens. Sicut enim non est locusta cibus, nisi aliquorum forte irrationabilium animalium; sic nec pilus cameli humanum est indumentum. Quid tu pilos tuos, camele, deposuisti? Utinam gibbum magis deposuisses. Quid vos, irrationabiles ferae et reptilia deserti, cibos exquiritis delicatos? Joannes, sanctus homo, missus a Deo, imo angelus Dei, sicut ait Pater: Ecce mitro angelum meum ante te ; hic ergo Joannes, quo nullus major in natis mulierum, innocentissimum illud corpus sic castigat, sic extenuat, sic affligit: vos indui festinatis bysso et purpura, et splendide epulari? Heu! hic est praesentis totus honor diei? haec Baptistae reverentia tota? haec nativitatis ejus prophetata quondam laetitia 985 est? Cujus enim memoriam agitis, o nimis delicati cultores? cujus celebratis natalem? Nonne illius qui in eremo fuit hirsutus veste, confectus inedia?
Abbreviated transcription (Latin):
tos nos deo &e uere humiles exhibe. Huiꝰmi nem¬
pe animas gratant̃ res picit. pioullorespectu
scõs eiꝰ. & respectꝰ in electos illiꝰ. & forte ꝓpterea
quat̾ reuocat animam quam respiciat dicẽs
reũtere reuerte sunamitis. reu̾tere reutere
ut intueam᷑ te: qͦ uidelicet nec in peccandiꝯ
suetudine. nec in conscientia peccatorum s
neq intepore ⁊ torpore ingratitudinis aut
elationis cecitate ꝑsistat. A quonos quatriꝑ¬
tito ꝑicło reuocare & eriꝑe dignetur. qͥ factꝰẽ
noba deo patre sapientia ⁊ iusticia &e scĩfica¬

Expanded text:
tos nos Deo et vere humiles exhibere. Hujusmodi nemtos nos Deo et vere humiles exhibere. Hujusmodi nempe animas gratanter respicit pio illo respectu,sanctos ejus, et respectus in electos illius . Et forte propterea quater revocat animam quam respicit, dicens: Revertere, revertere, Qunamitis; revertere, revertere, ut intueamur te : quo videlicet nec in peccandi consuetudine, nec in conscientia peccatorum; sed nec in tepore et torpore ingratitudinis, aut in elationis caecitate persistat. A quo nos quadripartito periculo revocare et eripere dignetur, qui factus est nobis a Deo Patre sapientia, et justitia, et sanctifica
Abbreviated transcription (Latin):
caueat sͥ ne stuisfidatm̃itis: ne suis oꝑib innitat᷑.
Arioqumne huiꝰm᷑ qͥdem animum intrat gr̃a.
Mimirum plenꝰ ẽ. nec in eotam inuentt gr̃a locỹ
sibi. Considastis phariseum illum orantem: Ñ
erat raptor. non imustꝰ. ñ adult̾. Ansine fruct̾ibꝰ
penitentiȩ erat: Iertinabat bis insabbato: deci¬
masdabat omnium q̃ possidebat.S ingratũ
forsitan suspicammi: audite quid dicat. Deus
giãs agotͥ. S ñ erat uacuus. nonerat exinamtꝰ:
non erat humilis selatꝰ. Nonenim qͥd s decẽt
scire studuit. s exaggerauit mitum suum. nec
erat illa solida plenitudos tumor. Uacuus pro¬
inde rediit qui plenitudinem simulauit. nã
publicanꝰ ille qui erinanire seipsum. qͥ uacu¬
umuas exhibe curauit. gr̃am retulit ampliorẽ.
abstineamꝰ a uitus: ut de pͣtitis qͦ peccatis dig¬
ne peniteam᷑. Nichominꝰ qͦ sollicitisimꝰ. ⁊ deuo¬

Expanded text:
caveat sibi ne suis fidat meritis, ne suis operibus innitatur: caveat sibi ne suis fidat meritis, ne suis operibus innitatur: alioquin nec hujuscemodi animum intrat gratia. Nimirum plenus est, nec in eo jam invenit gratia locum sibi. 10. Considerastis Pharisaeum illum orantem? Non erat raptor, non injustus, non adulter. An sine fructibus poenitentiae erat? Jejunabat bis in Sabbato, decimas dabat omnium quae possidebat. Sed ingratum forsitan suspicamini. Audite quid dicat: Deus, gratias ago tibi. Sed non erat vacuus, non erat exinanitus, non erat humilis, sed elatus. Non enim quid sibi deesset, scire, studuit, sed exaggeravit meritum suum: nec erat illa solida plenitudo, sed tumor. Vacuus proinde rediit, qui plenitudinem simulavit. Nam publicanus ille, qui exinanivit se ipsum, quoniam vacuum vas exhibere curavit, gratiam retulit ampliorem .abstineamus a vitiis, ut de praeteritis quoque peccatis digne poeniteamus. Nihilominus quoque solliciti simus, et devo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ peccata p̾t̾ita licet iam amputata qͦdammͦ
uideant᷑: dum in eomanent gr̃am ñ admittũt.
Manent autem donec confessione lauent᷑. donec
succedentib dignis fructib penitentiȩ. de me¬
diofiant. S uȩ t si forte uitus ce peccatis ꝑnitiosior
successerit ingratitudo. Qͥd enim tam euident᷑
gr̃e adusat᷑: T̃epescimꝰ ꝓcessu temporis a feruo¬
reconũsationis nr̃e. paulatim refrigescit cari¬
tas. abundat iniquitas: ut consũmem᷑ in carue.
qͥ sp̃ti ceꝑamus. Inde est ut minꝰ iamsciamus q̃
a ddeo cdonata suint nob̃indeuoti parit̾ &e ingͣci.
Timorem dñi derelinquimꝰ. religiosam omitt¬
mus solitudinem: ũbosi. curiosi. faiceti. etiam
detractores ⁊ murmuratores. uacantes nugis.
fugitantes laboris &e disciplinȩ qͦtiens sinẽ nota
idlicet quasiuͦ confestim sit etiam sine nora.
siquis deuotꝰ. siqͥs sollicitꝰ. si quis sp̃u feruens:

Expanded text:
tamen peccata praeterita, licet jam amputata quodam modo tamen peccata praeterita, licet jam amputata quodam modo videantur, dum in eo manent, gratiam non admittunt. Manent autem donec confessione laventur, donec succedentibus dignis fructibus poenitentiae de medio fiant. Sed vae tibi, si forte vitiis et peccatis perniciosior successerit ingratitudo. Quid enim tam evidenter gratiae adversatur? Tepescimus processu temporis a fervore conversationis nostrae, paulatim refrigescit charitas, abundat iniquitas, ut consummemur carne, qui spiritu coeperamus. Inde enim est ut minus ea sciamus quae a Deo donata sunt nobis, indevoti pariter et ingrati. Timorem Domini relinquimus, religiosam omittimus solitudinem, verbosi, curiosi, faceti, etiam detractores et murmuratores, vacantes nugis, fugitantes laboris et disciplinae, quoties sine nota id licet; quasi vero confestim sit etiam sine noxa. si quis devotus, si quis sollicitus, si quis spiritu fervens:
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: uerꝰ deniq d̾s &e deifiliꝰ incarnatus.
S quo fructu: Nempe ut om̃s eiꝰ pauꝑtate
locupletem᷑. eiꝰ humilitate subleuemur. eiꝰ
minoratione magnificemur: eiꝰ incarnatio¬
leiam potimꝰ idoneum gr̃e receptacłm exhibe:
Balsamum ẽ ptirissimũ. ⁊ solidissimũuas reqͥrit.¬
& quid tampurum. quidue tam solidũ. quam
humiitas cordis: Merito ꝓinde humilib datur
gr̃a. m̾tto resperit ds humilitatẽ ancille suȩ. Qo¬
namm̃ito queris: Coutiq qͦd animum humi¬
lem m̃itum ñ occuparet humanum: qͦminus
libe influeret diuinȩ gr̃e plenitudo. S ad hance
nob̃humilitatem quibdamerit gradib ascen¬
dendum. Primoenimeor hominis quẽ adhuc
peccare delectat. nec miseram consuetudinem
ꝓposito utiliore mutauit: ne sit gr̃e caꝑar ꝓpruis
uitris p̃pedit᷑. Scdo qͦ ubi iam corrigere mores. ⁊
pͥores nequitias de cȩt̾onon it̾are ꝓponit. ips a

Expanded text:
tus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. tus est: verus denique Deus et Dei Filius incarnatus. Sed quo fructu? Nempe ut omnes ejus paupertate locupletemur, ejus humilitate 982 sublevemur, ejus minoratione magnificemur, ejus incarnatioale jam poterimus idoneum gratiae receptaculum exhibere? Balsamum est purissimum, et solidissimum vas requirit. Et quid tam purum, quidve tam solidum quam humilitas cordis? Merito proinde humilibus dat gratiam; merito respexit Deus humilitatem ancillae suae. Quonam merito, quaeris? Eo utique, quo animum humilem meritum non occuparet humanum, quominus libere influeret divinae gratiae plenitudo. Sed ad hanc nobis humilitatem quibusdam erit gradibus ascendendum. Primo enim cor hominis, quem adhuc peccare delectat, nec miseram consuetudinem proposito meliore mutavit, ne sit gratiae capax propriis vitiis praepeditur. Secundo quoque, ubi jam corrigere mores, et priores nequitias de caetero non iterare proponit; ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
erunt intranr̃a. Neq hinc discrepat quod na¬
tareth int̾ptat᷑ flos. Amat florigeram patͥam
flos de radice iesse:⁊ libent̾ int̾ lilia pascit᷑ flos
eampi. ⁊ lilium conuallium. Commendat enĩ
flores pulchritudo. suaui olentia. & spesfruct.
gr̃a tͥplex. Teq florem reputat d̃s & b̃n ei cõpla¬
cet in te: si tͥ nec honeste conũsationis decor.
nec bone opinionis fraglantia. nec intentio de
singłarem.Singłarem an generalem: Utrũq
sine dubio. q plenam: & eosingłarem quoge¬
neralem: ipsam enim generalem singlartter
accepisti. Eo inquam singłarem quog̃nalem:
nam sola omnib grãm inuenisti. Singłarem
quod sola hanc inuenis plenitudinemgñalẽ
qͦd de ipsaplenitudine accipiant uniuersi.
lim ros totꝰ inuellere. totꝰ in area. s innulla
ille diues ce p̃diues exinanit᷑. excelsꝰ. humilia¬
tus. immensꝰ. adbreuiatꝰ. & ab angłis minora¬

Expanded text:
erunt in terra nostra . Neque hinc discrepat, quod Naerunt in terra nostra . Neque hinc discrepat, quod Nazareth interpretatur flos. Amat florigeram patriam flos de radice Jesse, et libenter inter lilia pascitur flos campi et lilium convallium. Commendat enim flores pulchritudo, suaveolentia, et spes fructus; gratia triplex. Teque florem reputat Deus; et bene ei complacet in te, si tibi nec honestae conversationis decor, nec bonae opinionis fragrantia, nec intentio dessingularem. Singularem, an generalem? Utramque sine dubio, quia plenam, et eo singularem, quo generalem: ipsa enim generalem singulariter accepisti. Eo, inquam, singularem, quo generalem: nam sola prae omnibus gratiam invenisti. Singularem quod sola hanc inveneris plenitudinem; generalem, quod de ipsa plenitudine accipiant universi. lim ros totus in vellere, totus in area; sed in nulla ille dives et praedives exinanitus; excelsus, humiliatus; immensus, abbreviatus, et angelis minora
Abbreviated transcription (Latin):
mint deliciȩ sunt. Non onerabunt quamlib&
satiatos. ne aruct̾antib qͥdem poterunt fastidi¬
ri. Missus est gabriel angłs a deo inciuitatẽ
galilee eui nomen natareth. Miraris qͥd nara¬
reth parua ciuitas. & tantiregis nuncio illustre¬
tur &e tanto: S magnꝰ latet in hac paruacius¬
tate thesaurꝰ. Latet inquam: s homines latet
non dm̃. An non thes aurꝰ deimaria : Ubicũq
illa est. ⁊ cor eiꝰ. Oculi ciꝰ suꝑ eam. ubiq respicit
humilitatem ancillȩ sue. Mouit celum unige¬
nitus deipatͥs: Sinouit cȩlum: & nazareth. Qd¬
nisciat patͥam suam: Qd ninouerit heredita¬
tem suam: Celum ex patre. nazareth ex matre.
uendicat sͥ: sic̃ ipse se & filium dauid & dñm
trumq necesse est impossessionem:qͥ non modo
dñs. s ce filiꝰ hominis c̃. Audetiam quomͦ tram
sͥ tanquam filiꝰ hominis uendicat: s &e commu¬
nicat tanquam syons. flores inquiunt apparu¬

Expanded text:
mini: deliciae sunt. Non onerabunt quamlibet mini: deliciae sunt. Non onerabunt quamlibet satiatos, nec a ructantibus quidem poterunt fastidiri. 7. Missus est Gabriel angelus a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Miraris quod Nazareth, parva civitas, et tanti regis nuntio illustretur, et tanto? Sed magnus latet in hac parva civitate thesaurus; latet, inquam, sed homines latet, non Deum. An non thesaurus Dei Maria? ubicunque illa est, et cor ejus. Oculi ejus super eam, ubique respicit humilitatem ancillae suae. Novit coelum Unigenitus Dei Patris? Si novit coelum, et Nazareth. Quidni sciat patriam suam? quidni noverit haereditatem suam? Coelum ex Patre, Nazareth ex matre vindicat sibi, sicut ipse se et Filium David, et Dominum on modo Dominus, sed et filius hominis est. Audi etiam quomodo terram sibi tanquam filius hominis vindicat, sed et communicat tanquam sponsus. Flores, inquit, apparu
Abbreviated transcription (Latin):
inde cum duceret᷑ admortem. erat cor eius
fiduciam hñs in dño:quemusq adeotimius¬
set ut timorẽ omnem postposuisset humanũ:
iusto iudice iustam de iniustis obtinuit ultio¬
nem: q̃ tam uehement iusticiam esuriuit ut
ꝓpt̾ eam contemnet mortem corporis. oppbͥũ
gnis. luctum inconsolabilem amicoꝵ. Et noᷤ
sipeccare iamnolumꝰ contra ipsũ. si in ipsouo
lumꝰ pie uiuere. necesse est sustineamꝰ ꝑsecutio¬
nem: ne malum ꝓmalo aut maledict̾um pro
maledicto reddamꝰ. Alioqͥn qui patientiam ñ
seruauit. ꝑdet iusticiam. hoc est uitam ꝑdet.
hoc est ꝑdet animam suam. Mͥ uindict̾am ego
retͥbuam dic̃ dñs. Ita ꝓrsꝰ est ipse retribuet. s
sieiuindictam serues. si nontollas ab eo iudici¬
um.siñ reddas retͥbuentib tͥ mala. fãciet iudi¬
cium s in iuriam patienti. in ȩquitate iudica¬
bit. s ꝓmans uetis t̾rȩ. Iam uob̾ ni fallor mole¬
stum est quod delicie tardant.. ⁊ Non mire¬

Expanded text:
inde cum duceretur ad mortem, erat cor ejus inde cum duceretur ad mortem, erat cor ejus fiduciam habens in Domino, quem usque adeo timuisset, ut timorem omnem postposuisset humanum, justo Judice justam de injustis obtinuit ultionem, quae tam vehementer justitiam esurivit, ut propter eam contemneret mortem corporis, opprobrium generis, luctum inconsolabilem amicorum. 6. Etsi peccare jam nolumus contra ipsum, si in Christo volumus pie vivere; necesse est sustineamus persecutionem, ne malum pro malo, aut maledictum pro maledicto reddamus. Alioquin qui patientiam non servaverit, perdet justitiam; hoc est, vitam perdet; hoc est, perdet animam suam. Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus . Ita prorsus est. Ipse retribuet, sed si ei vindictam serves, si non tollas ab eo judicium, si non reddas retribuentibus tibi mala. Faciet judicium, sed injuriam patienti; in aequitate judicabit, sed pro mansuetis terrae. Jam vobis, ni fallor, molestum est, quod deliciae tardant. Non mire
Abbreviated transcription (Latin):
effugit nec pudica ur̃as accusationes nec sc̃s
nec peccator euadit: dissimulatis peccata ur̃a
ubi inuenitis aliena. Alioqͥn siquis forte suum
non ht. ur̃m ei impingitis crimen. Quid tam̃
susanna fac̃ int̾ mortẽ & mortem anime uidł
& corporis undiq angustata: Meliꝰ est mͥinqͥt
absq oꝑe incide in manꝰ hominum: quam dere¬
linquere legem dei mei. Nimirum sciebat ista
qͣm horrendum sit incidẽ in manꝰ diuiuentis.
Nam homines qͥdem cum occiđint corpꝰ. animȩ
ñ habent ultͣ quid faciant. ille autem timendꝰ
qui potestatem ht̃ ⁊ corpꝰ & animamꝑdere inge¬
hennam. Qͥd familia ioachim tardat: Irru
at ꝑposticium: nam in pomerioclamor audi¬
tur. Clamor uͦ lupors grauium:ce balantis oui¬
cule int̾ eos. S non patit᷑ ab eis innoxiam de¬
uorari: qͥ ab ipsis eoꝵ faucib tam dignanter
eripit. etiam eripi nonmerentem. Merito ꝓ¬

Expanded text:
effugit, nec pudica: vestras accusationes nec sanctus, effugit, nec pudica: vestras accusationes nec sanctus, nec peccator evadit. Dissimulatis peccata vestra, ubi inveneritis aliena: alioquin si quis forte suum non habet, vestrum ei impingitis crimen. Quid tamen Susanna facit, inter mortem et mortem, animae scilicet et corporis, undique angustata? Melius est mihi, inquit, absque opere incidere in manus hominum, quam derelinquere legem Dei mei. Nimirum sciebat ista, quam horrendum sit incidere in manus Dei viventis. Nam homines quidem, cum occiderint corpus, animae non habent ultra quid faciant: ille autem timendus est, qui potestatem habet et corpus et animam mittere in gehennam . Quid familia Joachim tardat? Irruat per 981 posticum, nam in pomerio clamor auditur; clamor autem luporum gravium, et balantis oviculae inter eos. Sed non patitur ab eis innoxiam devorari, qui ab ipsis eorum faucibus tam dignanter eripuit etiam eripi non merentem. Merito pro
Abbreviated transcription (Latin):
terium:. mͦ adult̾ium suadetis:. S ħ est tota iꝰ¬
ticia ur̃a:.⁊ q̃ palã arguitis. eadem agitis inoc¬
culto. Hinc fuit quod ex istis unꝰ post unum.
cum ille omnium conseiꝰ occultoꝵ. ur̃as tam
ad discipłos ueritas ait. Nisi abundauerit
iusticra ur̃a plusquam scͥbarum ⁊ phariseo¬
te testimonium. Semen chanaan & ñuida
ne hoc qͥdem moyses in lege mandauit. Anqͥ
decreuit adult̾am lapidare: mandauit ac¬
cusare pudicam᷑ Anqͥ iussit adult̾am lapi¬
dib oppͥmi. iussit etiam contͣ insontem testi¬
monium ferri: Immouͦ sic̃ adult̾am: sic cẽ
falsum testem non impunitum ẽe precepti.
S qui głamini in lege. ꝑ legis p̃uaricatione
dm̃ inhonoratis Ingemuit susanna. & ait. dn¬
gustiȩ mͥsunt undiq. Undiq enim mors. bĩs
quidem corporea. inde sp̃italis. Si hoc inquis
egeromors mͥ ẽ: si autem ñ egero. ñ effugiam
manꝰ ur̃as. Urãs o pharisei manꝰ nec adultera

Expanded text:
terium, modo adulterium suadetis. Sed haec est tota juterium, modo adulterium suadetis. Sed haec est tota justitia vestra, et quae palam arguitis, eadem agitis in occulto. Hinc fuit quod existis unus post unum, cum ille omnium conscius occultorum vestras tam ad discipulos Veritas ait: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeote testimonium. Semen Chanaan, et non Juda, nec hoc quidem Moyses in lege mandavit. An qui decrevit adulteram lapidare, mandavit accusare pudicam? an qui jussit adulteram lapidibus opprimi, etiam jussit contra insontem testimonium ferri? Imo vero sicut adulteram, sic etiam falsum testem non impunitum esse praecepit . Sed qui gloriamini in lege, per legis praevaricationem Deum inhonoratis. 5. Ingemuit Susanna, et ait: Angustiae mihi sunt undique. Undique enim mors; hinc quidem corporea, inde spiritualis. Si hoc, inquit, egero, mors mihi est; si autem non egero, non effugiam manus vestras. Vestras, o Pharisaei, manus nec adultera
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Nec paruautiq suppetit nob. in nob̃ qͥdem
timoris: in ipso autem caus a fiducie. Suauis
uel inimicis: qͥ in eo nil aliud unde occasio¬
nem struende calumnie caꝑent inuenerunt
Compatiet᷑ aiunt peccatͥci. nec sͥ oblatam
ullatenꝰ occidipatiet᷑. Tenebit᷑ itaq manifestus
adũsariꝰ legis cum absolũit lege damnatam.
In ur̃m pharisei caput totaurẽ malignitatis
ad inuentioretorquet᷑. Diffiditis cause: qͥ iudi¬
cium subt̾fugitis. Mam illa qͥdem sine iniu¬
quitur. S consideremꝰ fr̃s quonam hĩe abe¬
ant pharise. Uidetis ne duos senes. nam ase¬
morib exire cȩꝑunt: qͦmͦ in pomerio ioachĩ
abscondunt᷑: Susannam querunt uxorem eiꝰ.
sequam᷑ eos. nam iniqͣ cogitatione plenisunt
contͣ eam. Consentire nob̃ adiunt senes. aiunt
pharisei. aiunt luyi:qui ab altius pauloan¬
te licet errantis ouiculȩ fuerant deuoratione
frustrati. Consentire nob: ⁊ commiscere nobẽ.
Inuet̾ati dierum maloꝵs. mͦ accusabatis adul¬

Expanded text:
. Nec parva utique suppetit nobis: in nobis quidem timoris, in ipso autem causa fiduciae. Suavis vel inimicis, qui in eo nihil aliud, unde occasionem struendae calumniae caperent, invenerunt. Compatietur, aiunt, peccatrici, nec sibi oblatam ullatenus occidi patietur. Tenebitur itaque manifestus adversarius legis, cum absolverit lege damnatam. In vestrum, o Pharisaei, caput tota vestrae malignitatis adinventio retorquetur. Diffiditis causae, qui judicium subterfugitis. Nam illa quidem sine injuquitur. 4. Sed consideremus, fratres, quonam hinc abeant Pharisaei. Videtisne duos senes nam a senioribus exire coeperunt quomodo in pomerio Joachim abssconduntur? Susannam quaerunt uxorem ejus: sequamur eos; nam iniqua cogitatione pleni sunt contra eam. Consentire nobis, aiunt senes, aiunt Pharisaei, aiunt lupi, qui ab alterius paulo ante, licet errantis oviculae, fuerant devoratione frustrati. Consentire nobis, et commiscere nobiscum. Inveterati dierum malorum, modo accusabatis adul
Abbreviated transcription (Latin):
derunt qͥ oꝑant᷑ iniquitatem. Nam de eo qͥmittẽs
manum ad aratrum. postea retͦ conuertit᷑. ctum
stare uoluit. non qͥdem relinquens ordinem sed
pedimento est ꝓficere & ꝓficisei cupientib. hinc
est qͦd iugit̾ arguunt & rep̃hendunt qͥd ferre ne¬
queunt tepiditatis eiꝰ segniciem qͦduelut qͥbus¬
dam stimulis urgent ⁊impingunt manib:
omnino deficere. Minime gͥ oportet sistere gres¬
sum̾ respicere qͦq retͦ aut equare nos aliis mul¬
tominꝰ expedit: s totacum humilitate curren¬

Expanded text:
derunt qui operantur iniquitatem . Nam de eo qui mittens manum suam ad aratrum, postea retro convertitur, certum stare voluerit, non quidem relinquens ordinem, sed pedimento est proficere proficisci volentibus. Hinc est quod jugiter arguunt et reprehendunt, quod ferre nequeunt tepiditatis ejus segnitiem, quod velut quibusdam stimulis urgent et impingunt manibus: icet, aut prorsus deficere. Minime igitur oportet sistere gressum; respicere quoque retro, aut aequare nos aliis, multo minus expedit; sed tota humilitate curren
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis scrupulum: mnobedientia neu um caueas
ꝓpͥe uoluntatis. Nam & qͥ murmurauerunt. aser¬
s ea ipsa q̃ pauytatis sunt. tanto affectu desides: aut
etiam ardentꝰ qmdiuicias cupiant homines scł̃a¬
res: Qͥd distat quecunq substantia desideret᷑. dũ
equalit sit corruptꝰ affectꝰ: nͥ qͦd tolerabiliꝰ illud
siderare: Porro qͥsqͥs aꝑte uel occulte satagit. ut qͥ
plato: s mag̃ ei p̃latꝰ obedit. Ueruntam̃ qͥa iuxta
sententiã saluatoris. ĩ qͣ m̃sura m̃si fu̾imꝰ remetiet

Expanded text:
edientia naevum caveas propriae voluntatis. Nam et qui murmuraverunt, a sersed ea ipsa quae paupertatis sunt, tanto affectu desideres, aut etiam ardentius, quam divitias cupiant homines saeculares? Quid distat quaecunque substantia desideretur, dum aequaliter sit corruptus affectus; nisi esiderare? Porro quisquis vel aperte vel occulte satagit, ut quopraelato, sed magis ei praelatus obedit. 5. Verumtamen quia juxta sententiam Salva
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ necesse est ut clametis. trahe nos post te: ĩ
odore tinguentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. Non inquam
sp̃m accepistis. sp̃m qͥ ex deo est: ut sciatis q̃ a d̾o
donata sunt uob. Atidiuimꝰ apłicum. audiuimꝰ
& ꝓpħicum. etiam& euangłicum gͥdum: quib
nicha nob arbitror posse sublimiꝰ affectari. Sane
ex singłis muideor inuob̃aliqͥd.⁊ magnum aliqͥd
inuenire. Qs emincȩlibem uitam. uitam celestẽ¬
ne futi sunt om̃s elect̾i: qͦmͦ noniam nẽ estis sic̃t
angłi di incȩlo. anuptiis penitꝰ abstinentis: qm¬
plect̾imini fr̃s p̃ciosissimam margaritã. ampli¬
c̾omini sc̃imoniam uite. que uos efficit scõꝵ si¬
miles ⁊ domesticos di dicente scͥptura. Incorruy¬
tio fac̃ ꝓrimum do Ita gͦ ñ ur̃o qͥdem meritos
gr̃a dei estis quod estis: q̃d ad castitatem ⁊ sc̃imo¬
niam spectat. angłi quidam t̾reni aut potus

Expanded text:
semper necesse est ut clametis: Trahe nos post te, in semper necesse est ut clametis: Trahe nos post te, in odore unguentorum tuorum curremus . Non, inquam, spiritum accepistis, spiritum qui ex Deo est, ut sciatis quae a Deo donata sunt vobis. Andivimus apostolicum, audivimus et propheticum, etiam et angelicum gradum, quibus nihil a nobis arbitror posse sublimius affectari. Sane e singulis mihi videor in vobis aliquid, et magnum aliquid in venire. Quis enim caelibem vitam, vitam coelestene futuri sunt omnes electi, quomodo non jam nunc estis, sicut angeli Dei in coelo, a nuptiis penitus abstinentes? Amplectimini, fratres, pretiosissimam margaritam, amplectimini sanctimoniam vitae, quae vos efficit sanctorum similes, et domesticos Dei, dicente Scriptura: Incorruptio facit proximum Deo . Ita ergo non vestro quidem merito, sed gratia Dei estis quod estis: quod ad castitatem et sanctimoniam spectat, angeli quidam terreni, aut potius
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ is qͥdem ñ quesitꝰ habi forsitan potest. non
habit᷑ autem queri omminoñ potest. Demq
ipsa est que de se loquit᷑ sapientia. Quiedit me
adhuc esuriet. Potens ipse est p̃stare se etiamñ
querenti: qͥ uit supͣ ostendimꝰ de etimulo gratie
& bndictione dulcedinis querit & p̃uienit ad¬
huc querere ñ ualentes. Nemo autem ante i¬
doneus querere quam hab̃e: qͥa nemo inqͥt
uenit ad me. nͥ pat̾ m̃s trarerit eum. Ad est gͦ
quitrahit. & qͦd ammꝰ necdum ad est: qui non alio
tralnt quam ad seipsum. Nunquam enim nec us¬
quamsine fitio pat̃. Adest ꝑ fidem ut ad sp̃em tua¬
iocundet᷑ ingñatione ista querentium dñm:
Nempe testimonium credibile minis. gustate
sapientiȩ e esuries ipsa tamuchemens. Certissima
mͥ ꝓbatio ⁊ indubitabile argumentum. qͥa habe¬
tis quem sic queritis:⁊ in uobhabitat. qui tã ua¬
lide trahit uos ad seipsum. Nenim humane poᷤ¬
sibilitatis ẽ cursꝰ iste. eiꝰ dext̾a facit uirtutem cui

Expanded text:
est. Et is quidem non quaesitus haberi forsitan potest; non habitus autem quaeri omnino non potest. Denique ipsa est quae de se loquitur Sapientia: Qui edit me, adhuc esuriet . Potens ipse est praestare se etiam non quaerenti, qui, ut supra ostendimus, de cumulo gratiae et benedictione dulcedinis quaerit, et praevenit adhuc quaerere non valentes. Nemo autem ante idoneus quaerere, quam habere; quia nemo, inquit, venit ad me, nisi Pater meus traxerit eum . Adest ergo qui trahit, et quodam modo necdum adest, qui non alio trahit quam ad se ipsum. Nunquam enim, nec usquam sine Filio Pater adest per fidem, ut ad speciem trajucundetur in generatione ista quaerentium Dominum? Nempe testimonium credibile nimis gustatae sapientiae est esuries ipsa tam vehemens. Certissima mihi probatio te indubitabile argumentum, quia habetis quem sic quaeritis, et in vobis habitat, qui tam valide trahit vos ad se ipsum. Non enim humanae possibilitatis est cursus iste: ejus dextera facit virtutem, cui
Abbreviated transcription (Latin):
agnitio. nulla tanti noticia genitoris. Nunc de¬
mum uoluntaria gnatio uoluntarium ex hibo
sacͥficium. uta illud. Uoluntarie sacrificabo tͥ.¬
habentium dicam: Habentium utiq ⁊ q̃renti¬
um. Alioqͥn ñ possent querere non habentes. S
qͥd habentes aut qͥd querentes: Hel potiꝰ quomͦ
habentes qͦmͦ reqͥrentes: Uerbo geniti ũbum hñt.
Nunqͥd ñ uerbum dñs: Ioħm audi. ⁊ ds erat ũ¬
bum. Q d gͦ iam ampliꝰ querit gnatiohabentiũ¬

Expanded text:
agnitio, nulla tanti notitia genitoris. Nunc deagnitio, nulla tanti notitia genitoris. Nunc demum voluntaria generatio voluntarium exhibet sacrificium, juxta illud: Voluntarie sacrificabo thabentium dicam? Habentium utique et quaerentium: alioquin non possent quaerere non habentes. Sed quid habentes, aut quid quaerentes? vel potius quomodo habentes, quomodo requirentes? Verbo geniti Verbum habent. Nunquid non Verbum Dominus? Joannem audi: Et Deus erat Verbum . Quid ergo jam amplius quaerit generatio