comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi postea quam resurręxit amortius ait di¬
scipłis suis. oportebat xp̃m pati. & resurgere
amortius tercio die. & predicari in nomine
eius penitentiam & remissionem peccatorũ
ꝑoms gs̃ incipientib ab ierłm. Hec omnino
inpenitentia. ñ habet remissionẽ neq in
hoc scło neq in futuro: quia penitentia un¬
petrat remissionem in hoc scło que ualet
infuturo. S ista inpenitentia. uel cor im¬
penitens: quandui quisq in hac carne
uiuit non potest ui dicari. De nullo enim
de sꝑandum ẽ. quamdiu patientia di ad
penitentiam adducit. nec de hac uita ra¬
pit impium qui non uult mortem impii.
quantũ ut reuertat᷑ & uiuat. Paganus est
hodie: unde scis utrum sit futurus crastino
xꝑ̃ianus: uids infidelis ẽ. hodie: quid si
cras credit in xp̃m:. hercticiis ẽ hodic: quid
sicras sequitur catholicam ueritatem. scis¬
maticiis ẽ. hodie: quid si cras amplectitir
catholicam pacem : Quidsi isti quos in

Expanded text:
ubi postea quam resurrexit a mortuis, ait diubi postea quam resurrexit a mortuis, ait discipulis suis: « Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissiones incipientibus ab Hierusalem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am loquitur cor impenitens. Ipsa g̃ im¬
penitentia ẽ sꝑc̃ blas phemia: que ñ remiati.
neq in hoc scło neq infuturo. Contra enĩ
omĩa dimiitunt᷑. & quẽ accepit eccłia. ui
cui dimiserit peccata dimutant᷑ ei. Uerbĩ
ualde malũ. & nimis impium siue coqi¬
tatione. siue etiam lingua sua dicit. Qui¬
Quẽ pacientia dĩ cum ad penitentiam ad du¬
cit. ipse scđm duritiam cordis sui. & cor im¬
penitens thes aurizat sibi iram indie ire. &
reuelationis usti uidicii di: qui reddet unicu
uno aliquo nomine possumus ut cumq
appellare blas phemiã. & uerbum contra spi¬
ritum scm̃. quod remissionẽ ñ habet inet̃¬
num: Hec in quam in penitentia. contra quã
clamabat & preco & uidex dicentes. peni¬
tentiam agite. appro pinquabit enim regnũ
celorum: Contra quam dñs os eugłice pre¬
dicationis aꝑuit. & contra quam ipsum eu¬
głm in toto orbe predicandum eẽ. predixit.

Expanded text:
gratiam loquitur cor impaenitens. ipsa ergo imgratiam loquitur cor impaenitens. ipsa ergo impaenitentia est spiritus blasphemia, quae non remittetur neque in hoc saeculo neque in futuro. contra enim omnia dimittuntur et quem accepit ecclesia, ut cui dimiserit peccata dimittantur ei, uerbum ualde malum et nimis impium siue cogitatione siue etiam lingua sua dicit. quem patientia dei cum ad paenitentiam adducit, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impaenitens thesaurizat sibi iram in die irae et reuelationis iustiuno aliquo nomine possumus utcunque appellare blasphemiam, et verbum contra Spiritum sanctum, quod remissionem non habet in aetertum haec, inquam, impoenitentia, contra quam clamabat et praeco et judex dicentes: « Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum ; contra quam Dominus os evangelicae oraedicationis aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit,
Abbreviated transcription (Latin):
num dĩ. In hoc enim diuinitati reconciliam᷑:
eaq de lectamur. Nam quid nob ꝓ desset
quie quid boni nossemꝰ. nisi etiam diligere¬
mus : sicut aut̃ ueritate discimꝰ. ita carita¬
te diligimus: ut & plenius cognoscamus. &
beati cognito ꝑfruamur. Caritas porro
apossessione usrorum bonorũ: caritas coo¬
ꝑit multitudinẽ peccatorũ. Egͦ pat̾ filio
ueritati origo uerax. & filius de ueraci pane
orta ueritas: & sꝑc̃ sc̃s apatre bono & filio
bono effusa bonitas. Omĩum ẽ aũt ñ mi¬
par diuunitas: nec separabilis unitas. Pri
mog̾ innos ad accipiendam uitam eternã.
Que in nouissimo dabitur. de bonitate dei
miinus uenit ab initio fidi remissio pecca
infidelitatis: Nulla ii alia nisi societate a
obligatione peccati. In sꝑũ enim scõ quo in
rinum dĩ popłs congregatur. eicitur sꝑ̃c
inmundꝰ : qui inseipsum diuiditur. Cont̃
hoc donum gratuitum: contra istam dei

Expanded text:
 deum et donum dei. in hoc enim diuinitati reconciliamur  deum et donum dei. in hoc enim diuinitati reconciliamur eaque delectamur. nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? sicut autem ueritate discimus, ita caritate diligimus, ut et plenius cognoscamus et beati cognito perfruamur. caritas porro a possessione uerorum bonorum, caritas cooperit multitudinem peccatorum. est ergo pater filio ueritati origo uerax et filius de ueraci patre orta ueritas et spiritus sanctus a patre bono et filio bono effusa bonitas. omnium est autem non impar diuinitas nec separabilis unitas. primo ergo in nos ad accipiendam uitam aeternam, quae in nouissimo dabitur de bonitate dei munus, uenit ab initio fidei remissio peccainfidelitatis nulla ui alia nisi societate et obligatione peccati. in spiritu enim sancto, quo in unum dei populus congregatur, eicitur spiritus immundus, qui in se ipsum diuiditur. contra hoc donum gratuitum, contra istam dei
Abbreviated transcription (Latin):
carnem illam manducant. & sanguinẽ bi¬
bent. uel cum manducauerint & biberint
manducandi iliam earnẽ. & bibendi illum
sanguinẽ: quomodo quimanducauerit &
quocumq modo quisq manducauerit
carnem xꝑ̃i & biberit sanguinẽ xꝑ̃i. maner¬
inxꝑ̃o. & in illo xꝑ̃c: sed certo quodã modo:
Quem modum utiq ipse iudebat. quando
ista dicebat. Sic igitur & in eo quod ait. qui
mauerit reus erit huius irremissibilis de¬
licti: s modo quodam quem nos querere
atq intelligere uoluit: qui hanc sentẽtiã
ueram terribilemq de prompsit: ꝓeaptu
nr̃õ. Quantum ista ꝑspeculũ. & in enignate.
presertim talib quales ad huc sumus iudẽ
conceditur. in sinuatur nob̾ inpatre auctori¬
tas: infilio natiuitas: in spũ scõ patris filiiq
communitas: intribus equalitas. Quod ergo
comiune ẽ. patri & filio. ꝑhoc nos uoluit ha¬
bere communionẽ & internos & secũ: ꝑ illud
donum. nos colligere mnunum quod ambo

Expanded text:
carnem illam manducant et sanguinem bicarnem illam manducant et sanguinem bibunt, vel cum manducaverint et biberint,manducandi illam carnem, et bibendi illum sanguinem, quo modo qui manducaverit et biquocumque modo quisquam manducaverit carnem Christi, et biberit sanguinem Christi, maneisto, et in illo Christus, sed certo quodam modo: quem modum utique iste videbat, quando ista dicebat. Sic igitur et in eo quod ait, Qui maverit reus est hujus irremissibilis delicti, sed modo quoduam quem nos quaerere atque intelligere voluit qui hanc sententiam veram terribilemque deprompsit. Pro captu nostro, quantum ista per speculum et in aenigmate, praesertim talibus quconceditur, insinuatur nobis in patre auctoritas, in filio natiuitas, in spiritu sancto patris filiique communitas, in tribus aequalitas. quod ergo commune est patri et filio, per hoc nos uoluerunt habere communionem et inter nos et secum, per illud donum nos colligere in unum, quod ambo
Abbreviated transcription (Latin):
derit & baptizatus fuerit saluis fuerit sal¬
uus erit. Non om̃s credentes. & baptizatiss.
S quosdam intrebat᷑. in ea scilicet constitutos
fide quȩ apło distinguente ꝑdilectionẽ oꝑat᷑:
ita cum dicit. qui blasphemauerit in sp̃m scm̃
non habet remissionẽ inet̃num. Non omnẽ.
s quendã blasphemantis sꝑ̃m scm̃ intende¬
bat reatum: quo quisq frierit obligatus nul
quodait. qui manducat carnem meã & bi¬
bit sanguinem meum in me manet & ego in
illo. quomͦ intellecturi sumus: nũquid etiã
illos hic poterimus acciꝑe de quib dicit
apłs. quod iudicium sibi manducent &
bibant a cumipsam carnẽ manducent. & ip¬
sum sanguinẽ bibant: nũquid & uidas
magistri uenditor. & traditor impuis. qrã¬
uis primũ ipsum manib eiꝰ confectũ sacra¬
m̃tum carnis & sanguinis eius cũ cȩceris
apłis. sicut aꝑtius lucas eugłista declarat.
ineo: tam multi deniq qui uel corde ficto

Expanded text:
derit et baptizatus fuerit, salderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non omnes credentes et baptizatos, sed quosdam intuebatur, in ea scilicet constitutos fide, quae apostolo distinguente per dilectionem operatur: ita cum dixit: qui blasphemauerit in spiritu sancto, non habet sed quemdam blasphemantis Spiritum sanctum intendebat reatum, quo quisquis fuerit obligatus nullquod ait, Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem in me manet et ego in illo, quomodo intellecturi sumus? Nunquid etiam illos hic poterimus accipere, de quibus dicit Apostolus quod judicium sibi manducent et bibant ; cum ipsam carnem manducent, et ipsum sanguinem bibant? Numquid et Judas magistri venditor et traditor impius, quamvis primum ipsum manibus ejus confectum Sacramentum carnis et sanguinis ejus cum caeteris discipulis, sicut apertius Lucas evangelista declarat, ut Christus in eo? Tam multi denique, qui vel corde ficto
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. non habere remissionem inet̃nũ.
Ille intelligatur qui ñ omni modo. sed
eo m blasphemauerit. ut ei nũquam pos¬
sit ignosci. Sicut enim in eo quod dictũ
ẽ. deus neminem temptat. Non omni.
s quodam temptationis mͦ ds̃ nemi¬
nem temptare intelligenduis ẽ. ne falsũ
sit illud quod scriptum ẽ. Temptat uos
dicamus falsum eugłm ubi legimus
quod int̾rogabat discipłm temptans
eum. ipse autem sciebat quid esset fa¬
cturus. Est enim temptatio ad ducens
peccatũ. qu a d̃s neminem temptat.
Et est tẽptatio ꝓbans fidem. qua & ds
temptare dignat᷑: Ita cum audimus
acciꝑe . sicut nec ibi omne temptãdi.
Item cum audimus. qui crediderit &
baptizatus fuerit. saliuis erit. Non uti¬
q: intelligimus eomͦ credentes. quo &e
demones credunt & contremiscunt. ⁊¬
Nec in eo numero baptiratus. in quo¬
magus symon baptirari potuit s saliuis esse
non potuit Sicut gͦ cum diceret. qui credi¬

Expanded text:
m, non habet remissionem in aeternum, m, non habet remissionem in aeternum, ille intellegatur qui non omni modo, sed eo modo blasphemauerit, ut ei numquam possit ignosci. Sicut enim in eo quod dictum est: deus neminem temtat, non omni, sed quodam temtationis modo deus neminem temtare intellegendus est, ne falsum sit illud quod scridicamus falsum euangelium, ubi legimus, quod interrogabat discipulum temtans eum; ipse autem sciebat quid esset facturus — est enim temtatio adducens peccatum, qua deus neminem temtat; et est temtatio probans fidem, qua et deus temtare dignatur — ita cum audimus:accipere, sicut nec ibi omne temtandi. item cum audimus: qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit, non utique intellegimus eo modo credentes, quo et daemones credunt et contremescunt, nec in eo numero baptizatos, in quomagus Simon baptizari potuit, sed saluus esse non potuit. sicut ergo cum diceret: qui credi
Abbreviated transcription (Latin):
quis renatus fuerit ex aqua & sp̃u. Non
Quo circa cum audis. sꝑ̃c aut blasphemia
ñ remittetur: sicut ñ omnem sꝑm̃. ita
ñ omnẽ blasphȩmiam oportet accipies.
Audire iam uelle uos uideo qm̃ non ẽ
omĩs. que nam sit illa blasphemia sp̃s
que ñ remutetur: & quod sit uerbũ. Qm̃
in futuro. Iam & ego uellem dicere: quod
intentissime expectatis audire. S tolerate
aliquantas maioris diligentie moras: do¬
nec ad uiuante dño dotum quod occur¬
rint expediam. Alii quippe duo eugłiste
marcus & lucas cum de hac re loquerẽt᷑
ñ dixerunt blas phemiã. seu uerbum: ut
intelligeremus non omnẽ blasphȩmiam
s quandam: Nec uerbum omne. s qđdã
nis uideis. hereticis. om̃iq hominum
generi. qui di suis errorib & contradi¬
ctionibus sius blasphȩmant in sp̃m sc̃m
spem remissionis si se correxeruit. Au¬
feramus :Rastat utiq ut in eo quod
scriptum ẽ. qui blasphemauerit sꝑm̃¬

Expanded text:
quis renatus fuerit ex aqua et squis renatus fuerit ex aqua et sQuocirca cum audis, Spiritus autem blasphemia non remittetur, sicut non omnem spiritum, ita non omnem blasphemiam oportet accipias. Audire iam uelle uos uideo, quoniam non est omnis, quaenam sit illa blasphemia spiritus, quae non remittetur, et quod sit uerbum — quoniam  saeculo neque in futuro. iam et ego uellem dicere quod intentissime exspectatis audire; sed tolerate aliquantas maioris diligentiae moras, donec adiuuante domino totum quod occurrerit expediam. alii quippe duo euangelistae Marcus et Lucas, cum de hac re loquerentur, non dixerunt blasphemiam seu uerbum, ut intellegeremus non omnem blasphemiam, sed quandam, nec uerbum omne, sed quoddnis, Iudaeis, haereticis omnique hominum generi, qui diuersis erroribus et contradictionibus blasphemant in spiritum sanctum, spem remissionis, si se correxerint, auferamus, restat utique, ut in eo quod scriptum est: qui blasphemauerit
Abbreviated transcription (Latin):
siñ uenissem peccatum non haberent. un¬
de necesse ẽ. etiam si non omne. asquod ta¬
m̃ eos ex aduentu domini quod non ha¬
bebant. contraxisse peccatũ. Illud ip¬
sum ꝓ fecto ẽ: quod inp̃sentẽ sibiq loqñ¬
tem ñ crediderunt. Euunq inimicum
de putantes qm̃ uera licebat. in suꝑ occi¬
derunt. hoc peccatũ tã magnum. & hor¬
rendum. si non uenisset & locutus eis
fuisset: peccatũ utiq ñ haberent. Sicut
ergo ibi cum audimu peccatũ ñ ha¬
berent ñ omne s aliquod peccatum in¬
telligimus: ita in ho dierna lectione cum
audi nus sꝑc̃ blasphemia non remutet᷑.
Non omnẽ blasphemiam .s quandã: et
cum audimnus qui dic̃ uerbum contra
sp̃m scm̃ non remittetur ei. ñ omne uerbũ
s quod dam intelligere debemus. Nam &
hoc ipsum quod ait. sꝑc̃ aut̃ blas phemia
planius alibi ñ diceret: quis tam uechor
esset. ut aliud intelligeret: seđm hanc
regłam locutionis &e illud accipit᷑. Nisi

Expanded text:
Si non venissem, peccatum non haberent; inSi non venissem, peccatum non haberent; inde necesse est, etiamsi non omne, aliquod tamen eos ex adventu Domini, quod non habebant, contraxisse peccatum. Illud ipsum profecto est, quod in praesentem sibique loquentem non crediderunt, eumque inimicum deputantes, quoniam vera dicebat, insuper occiderunt. Hoc peccatum tam magnum et horrendum, si non venisset et locutus eis fuisset, utique non haberent. Sicut ergo ibi cum audimus, Peccatum non haberent; non omne, sed aliquod peccatum intelligimus: ita in hodierna lectione cum audimus, Spiritus blasphemia non remittetur; non omnem blasphemiam, sed quamdam; et cum audimus, Qui dicit verbum contra Spiritum sanctum, non remittetur ei; sed quoddam intellegere debemus. nam et hoc ipsum quod ait: spiritus autem blasphemia planius alibi non diceret, quis tam uecors esset, ut aliud intellegeret? secundum hanc regulam locutionis et illud accipitur: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dicat. Nonenim uocare iustos sed
peecatores. quomͦ si ñ uenisset peccatum
nonhaberent: nisi quia ista sententia
nec uniuersalit̃ nec particularit̃. s inde¬
finite pronuntiata. non om̃ẽ peccatum
cogit intelligi: s plane nisi aliquod pec¬
catum intellexerimus. quod ñ haberent
nisi xp̃c uenisset. & locutus eis fuisset. fal¬
sam quod absit sententiam eẽ dicemus. Nͥ
gͦ ait. si ñ uenissẽ & locutus eis fuissem
nulum peccatũ haberent: ne ueritas m̃¬
tiretur. Nec rursus de finite dixit. Si ñ
uenissẽ & locutus eis fuissem. quocdda¬
quoddam peccatũ ñ haberent: ne piũ studi¬
um parum exerceretur. In omni quippe
copia scripturarum sanctarum pascim᷑
Aꝑtis. exercemur obscuris. Illinc fami̾s ex¬
pellitur: hinc fastidium. Quia gͦ ñ ẽ dictũ¬
peccatum nullum hab̾ent. ñ ꝑturbem᷑:
cum peccatores uidõs etiã si dominus ñ
uenisset agnoscimus: s tam̃ quia dictũ ẽ.

Expanded text:
alibi dicat: non ueni uocare iustos, sed alibi dicat: non ueni uocare iustos, sed peccatores, quomodo, si non uenisset, peccatum non haberent, nisi quia ista sententia nec uniuersaliter nec particulariter, sed indefinite pronuntiata non omne peccatum cogit intellegi? sed plane nisi aliquod peccatum intellexerimus, quod non haberent, nisi Christus uenisset et locutus eis fuisset, falsam — quod absit- sententiam esse dicemus. non ergo ait: "si non uenissem et locutus eis fuissem, nullum peccatum haberent", ne ueritas mentiretur. nec rursus definite dixit: "si non uenissem et locutus eis fuissem, quoddam peccatum non haberent", ne pium studium parum exerceretur. in omni quippe copia scripturarum sanctarum pascimur apertis et exercemur obscuris: illinc famis expellitur, hinc fastidium. quia ergo dictuPeccatum nullum haberent; non perturbemur, cum peccatores Judaeos, etiamsi Dominus non venisset, agnoscimus. Sed tamen quia dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tũmͦ infinite dictumẽ. sꝑ̃c blasphemia ñ
uerbum. s indeffinite qui dixerit uerbum:
ñ ẽ necesse ut omnẽ blasphemiam. uel om̃e
uierbum intelligamus: s. necesse ẽ. plane ut
quandam blasphemiã. & quoddam uerbũ
uoluerit intelligi dñs. quam uis id expri¬
mere noluerit: ut querendo. pactendo. pul¬
sando. siquid recti intellectus acceperimꝰ
non uirilit̃ habeamus. hoc ut manifestius
uideatis. Illud attendite. quod ait idem
ipse de uideis. Si ñ uenissẽ. & locutus uis
fuissem: peccatũ ñ haberẽt: neq enĩ itadi¬
ctumẽ. ut sine ullo omnino peccato uel¬
let intelligi futuros fuisse uideos. si ñ uenis¬
scm & locutus eis fuisset: plenos quippe
inuenit: oneratosq peccatis. ꝓpter quod
dicit. Uenite ad me om̃s qui laboratiꝰ &
onerati estis. Unde nisi sarcinis peccatoꝵ.
ex trans gressionib legis: qm̃ lex subintrauit
ut habundaret delictum. Cumgͦ ipse etiã

Expanded text:
tummodo indefinite dictum est, Spiritus blasphemia non tummodo indefinite dictum est, Spiritus blasphemia non verbum, sed indefinite, Qui dixerit verbum: non est necesse ut omnem blasphemiam vel omne verbum intelligamus sed; necesse est plane ut quamdam blasphemiam et quoddam verbum voluerit intelligi Dominus, quamvis id exprimere noluerit, ut quaerendo, petendo, pulsando, si quid recti intellectus acceperimus non viliter habeamus. Hoc ut manifestius videatis, illud attendite quod ait idem ipse de Judaeis: Si non venissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. neque enim ita dictum est, ut sine ullo omnino peccato uellet intellegi futuros fuisse Iudaeos, si non uenisset et locutus eis fuisset; plenos quippe inuenit oneratosque peccatis. propter quod dicit: uenite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis. unde, nisi sarcinis peccatorum ex transgressionibus legis? quoniam lex subintrauit, ut abundaret delictum. cum ergo ipse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑimus: quisnam poterit saluari: si aũt
rursum nullum putauerimus: contra di¬
cimus saluatori. Est gͦ sine dubio aliqͣ
blasphȩmia. & aliquod uerbũ: quod si
dictum fuerit contra sp̃m sc̃m̃. non re¬
mittetur. Quod sit aũt hoc uerbum queri
a nob̾ dñs uoluit: idõ ñ expressit. Queri
inquam uoluit: ñ negari. Solent enĩ scri¬
pturę ita loqui: ut quando aliquid sic
dicitur. ut neq ex toto. neq ex parte dictũ
de fimatur: ñ sit necesse ex toto: s fieri pꝰ¬
sit. ut ex parte intelligatur. Ista gͦ sententia
ex toto. idẽ. uniuersalit̃ prõnuneiatetur.
si diceretur. omnis blasphemia in sꝑ̃m. ñ
remittenit.:Aut qui dixerit ullum uerbũ
riter ꝓnunciaretur: si diceret᷑. quedã blas¬
phemia in spũ ñ remittetur. Quia ergo ñ
uniuersalit̃ nec particula rit̃ ꝓnunciata
sententia ẽ. ñ enim dictum ẽ omĩs blasphe¬
mia sꝑc̃. aut quedam blasphemia. sedtan¬

Expanded text:
erimus, quisnam poterit saluari? si autem erimus, quisnam poterit saluari? si autem rursum nullum putauerimus, contradicimus saluatori. est ergo sine dubio aliqua blasphemia et aliquod uerbum, quod si dictum fuerit contra spiritum sanctum, non remittetur. quod sit autem hoc uerbum, quaeri a nobis dominus uoluit; ideo non expressit. quaeri, inquam, uoluit, non negari. solent enim scripturae ita loqui, ut, quando aliquid sic dicitur, ut neque ex toto neque ex parte dictum definiatur, non sit necesse ex toto, sed fieri possit, ex parte ut intellegatur. ista ergo sententia ex toto, id est uniuersaliter pronuntiaretur, si diceretur: "omnis blasphemia in spiritum non remittetur" aut: "qui dixerit ullum uerbum riter pronuntiaretur, si diceretur. Quaedam blasphemia in Spiritu non remittetur. Quia ergo non universaliter nec particulariter pronuntiata sententia est: non enim dictum est, Omnis blasphemia Spiritus, aut, Quaedam blasphemia, sed tan
Abbreviated transcription (Latin):
Rius gͦ ut aduertats intelligatis ammo¬
neo: ñ dixisse dominũ om̃is balasphe¬
mia insꝑũ ñ remititur: neq dixisse
Illud enim si dixisset. nichil nob̾ om̃ino rema¬
genere impiecatis eorum quidonoxpi & scĩ
ficationi eccłiȩ contradicunt. uel paganoꝵ
uel udorũ aut quorũlibet hereticorũ. non¬
nullorum etiam in ipsa catholica imꝑitoꝵ
quẽquam eccłia lucraretur: s absit. ut hoc
dñs diceret. Absit inquanut ueritas diceret: om¬
nem blasphemiã. uel omne uerbum quod
contra sꝑm̃ scm̃ diceretur. ñ hab̾e remissio¬
nem. neq in hoc scło neq in futuro. Exerce¬
re quippe nos noluit difficultate questioniꝰ:
non deciꝑe sententie fassitate. Qua ꝓpt̃.
nonẽ necesse ut omnẽ blasphemiam. et
missionem quis quam existimet ñ habere:
sed necesse ẽ plane. ut sit aliqua blasphe¬
mia. & aliquod uerbum. quod si dicat᷑
contra sꝑm̃ scm̃ nullam ũquam ueniam
remissionemq mereatur. Quasi omne ac¬

Expanded text:
rius ergo ut aduertatis et intellegatis, admoneo non dixisse dominum: "omnis blasphemia in spiritum non remittetur", neque dixisse:illud enim si dixisset, nihil nobis omnino remagenere impietatis eorum qui dono Christi et sanctificationi ecclesiae contradicunt, uel paganorum uel Iudaeorum aut quorumlibet haereticorum, nonnullorum etiam in ipsa catholica imperitorum quemquam ecclesia lucraretur. sed absit, ut hoc dominus diceret; absit, inquam, ut ueritas diceret omnem blasphemiam uel omne uerbum, quod contra spiritum sanctum diceretur, non habere remissionem neque in, hoc saeculo neque in futuro. Exercere quippe nos uoluit difficultate quaestionis, non decipere sententiae falsitate. quapropter non est necess sanctum, remissionem quisquam existimet non habere sed necesse est plane ut sit aliqua blasphemia et aliquod verbum, quod si dicatur contra Spiritum sanctum nullam unquam veniam remissionemque mereatur: quia si omne ac
Abbreviated transcription (Latin):
modi. ut & ille in huiꝰ. & hic in ulius
patria: abeo quod ceteri faciunt non
aborreret. Siue etiam in aliena patria
cum peregrinaretur. ubi maior & fregñ¬
tior. & feruentior ẽ popłs di. iudit uer¬
bi grã bis offetri quinta sabbati ultime qua¬
dragesime. & mane ⁊ aduesꝑam:. ueniensq

Expanded text:
modi, ut et ille in huius et hic in illius modi, ut et ille in huius et hic in illius patria ab eo quod ceteri faciunt non abhorreret. sine etiam, in aliena patria cum peregrinaretur, ubi maior et frequentior et feruentior est populus dei, uidit uerbi gratia bis offerri quinta sabbati ultimae quadragesimae, et mane et ad uesperam, ■ ueniensq
Abbreviated transcription (Latin):
ne dic̃ acceptum ab eis qͥ hoc ñ discnebant a cȩtĩs
cibis: ueneratione singłariter debita:
Continuo quippe cum dixisset iudiciũ
sibi manducat & bibit. addidit ut di¬
ceret. ñ diiuidicans corpus dñi qͦd satis
toto illo loco inepła ad corinthios pͥma.
si diligent̃ attendat᷑ apparet. Sic aliquis
peregrinus in eo forte loco. ubi ꝑseuerãt᷑
in obseruatione quadragesime. nec qͥnta
sabbati lauant. relaxant ue ieiunium:
rif querit᷑ causa: quia ñ fit inquit in
patria mea: quid aliud iste nisi consue¬
tudinẽ suam. consuetudini alterius
preponere conat᷑: Non enim mnͥ de librodĩ
hoc recitat᷑us ẽ. Aut uniuerse qua dilata¬
tur eccłie plena uoce certabit: aut osten¬
dit illum contra fidem facere. se aut̃ secũ¬
dum fidem: moresq hinc optimos. aut
custodire coniuneet: iuolant sane quie¬
tem. & pacem suam: de suꝑflua questio¬
ne rixando. Mallem tam̃ in rebus huiꝰ

Expanded text:
ne dicit acceptum ab eis qui hoc non discernebant a ceteris ne dicit acceptum ab eis qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita. continuo quippe cum dixisset: iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: non diiudicans corpus, quod satis toto ipso loco in epistula ad Corinthios prima, si diligenter attendatur, apparet. Sio aliquis peregrinus in eo forte loco, ubi perseueranter in obseruatione quadragesimae nec quinta sabbati lauant relaxantue ieiunium: ritur causa. ,,quia non fit" inquit "in patria mea". quid aliud iste nisi consuetudinem suam consuetudini alterius praeponere conatur? non enim mihi de libro dei hoc recitaturus est aut uniuersae qua dilatatur ecclesiae plena uoce certabit aut ostendet illum contra fidem facere, se autem secundum fidem, moresque hinc optimos aut custodire conuincet. uiolant sane quietem et pacem suam de superflua quaestione rixando. mallem tamen in rebus huius
Abbreviated transcription (Latin):
aũt unusquisq quod seđm fidem suã
pie credit esse faciendũ. Neuter enĩ eorũ
exorreat corpus &e sanguinem dñrsed sa¬
luberrimum sacram̃tum certatim hono¬
rare contendant. Neq enĩ litigauerunt
int̾ se. aut quisquam eorũ se alteri p̃po¬
suit. ⁊acheus & ille centurio: cum alter
eorum gaudens indomum suam susceꝑit
dominum: alt̃ dixerit ñ sum dignus. ut
sub tectum meum intres: Ambo saluatorẽ
honorificantes diuerso & quasi contrario
modo. ambo peccatis miseri: ambo miãm
consecuti. Ualet etiam ad hanc similitudi¬
nem. quod inprimo popło unicuiq fi¬
delium manna seđm propriã uoluntatẽ
inore sapiebat: sic unius cuiꝰq inore xꝑ̃i¬
ani sacram̃tũ illud que subiugatus ẽ
mundus. Nam & ille honorando non
audet cotidie sumere:⁊ ille honorando ñ audet
ullo die p̃t̾mittẽ. Contemptũ solũ ñ uult cibꝰ
iste: sic̃ manna fastidium. Inde enĩ &e apłs indig¬

Expanded text:
autem unusquisque quod secundum fidem suam autem unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. neuter autem eorum exhorreat corpus et sanguinem domini, sed saluberrimum sacramentum certatim honorare contendant. neque enim litigauerunt inter se aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zacchaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens ■/ in domum suam susceperit dominum, alter dixerit: non sum dignus, ut sub tectum meum intres: ambo saluatorem honorificantes diuerso et quasi contrario modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. ualet enim ad hanc similitudinem quod in primo populo unicuique fidelium manna secundum propriam uoluntatem in ore sapiebat: sic in uniuscuiusque ore christiani sacramentum illud, quo subiugatus est mundus. nam et ille honorando non audet cotidie sumere et ille honorando non audet ullo die praetermittere. contemtum solum non uult cibus iste sicut manna fastidium. inde enim et apostolus indig
Abbreviated transcription (Latin):
& his ꝗͥ praro cõmunieant. uel etiam dehis
etiam celebrandorũ sacram̃toꝵ indiuer¬
eu charistiam: quesieris quare: qͣm̃
inquit eligendi sunt dies quibus
puriꝰ homo continenti usq uiuã. quo ad
tantum sacram̃tum dignus accedat. Qui
cnim manducauerit indigne. uudicium si¬
bi mandueat & bibit. Alius contra.Immo
inquit sitanta esł plaga peccati. atq in¬
petus morbi ut medicam̃ta differendasĩt.
auctoritate antistitis debet quisq ab alta¬
rio remoueri ad agendam penitentiam: &
eadem auctoritate reconciliari. Hoc ẽ enim
indigne accipere. si eo tempore accipiat. qͦ
debeat agere penitentiam. non ut arbitrio
suo cum libet. uel auferat se communio¬
ni. ł reddat Ceterum si tanta ñ sunt ut
ex communicandu quisq homo iudicet᷑:
ñ sedebere a cotidiana medicina dñici
corporis separare. Rectius int̾ eos fortasse
quispiam dirimit litem. qui monet. ut
precipue in xp̃i pace ꝑmaneant: faciat

Expanded text:
et his qui perraro communicant, uel etiam his et his qui perraro communicant, uel etiam his etiam celebrandorum sacramentorum in diuereucharistiam. quaesieris quare? "quoniam" inquit ,, eligendi sunt dies, quibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat. qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit". alius contra: ,,immo" inquit "si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari. hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat, quo debet agere paenitentiam, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excommunicandus quisque homo iudicetur, non se debere a cotidiana medicina dominici corporis separare". rectius inter eos fortasse quispiam dirimit litem, qui monet, ut praecipue in Christi pace permaneant. faciat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ illud ꝑpenitentiam petat. s ei ꝑ un¬
penitentiam contra dicat.⁊ fit inͥ remissi¬
bilis . Non quodcumq peccatum. s con¬
tempta. uel etiam oppugnata ipsa remis
tionem nun quã uenitur: que ad remitten¬
dapeccata accepit sꝑ̃m scm̃. Ad quam c̃¬
gregationẽ. etiam si ꝑministrum reꝑbũ
& fictum aliquis accesserit corde non
ficto: in ipso sꝑũ scõ remissionẽ accipit
peccatorum: qui spc̃ in scã ȩccłia etiam
isto tempore quo uelud area cũ palea
triturat᷑. sicoꝑatur ut nullius ueram confessi¬
onem asꝑnetur: nullius simulatione fallat᷑
atq ita reꝓbos fugiat: ut etiã ꝑeoꝵ minist̾ium
ꝓboscolligat. Unũ gͦ suffugiũ ẽ: ne sit irremissibił
blaphemia. cor ĩpenitenᷤ caueat᷑: nec ałr penitentia ꝓ¬
desse credat᷑: nisi ut tentatur ecclia ubi remi¬
sio peccatorũ datur & societas sꝑ̃c in pacis
uinculo custoditur. De his qui cotaidie

Expanded text:
ut non illud per paenitentiam petat, sed ei per imut non illud per paenitentiam petat, sed ei per impaenitentiam contradicat, fit inremissibile non quodcumque peccatum, sed contemta uel etiam oppugnata ipsa remisstionem numquam uenitur, quae ad remittenda peccata accepit spiritum sanctum. ad quam congregationem etiam si per ministrum reprobum et fictum aliquis accesserit corde non ficto, in ipso spiritu sancto remissionem accipit peccatorum. qui spiritus in sancta ecclesia etiam isto tempore, quo uelut area cum palea trituratur, sic operatur, ut nullius ueram confessionem \'aspernetur, nullius simulatione fallatur atque ita reprobos fugiat, ut etiam per eorum ministerium probos colligat. unum ergo suffugium est, ne sit inremissibilis blasphemia: cor impaenitens caueatur nec aliter paenitentia prodesse credatur, nisi ut teneatur ecclesia, ubi remissio peccatorum datur et societas spiritus in pacis uinculo custoditur. CXVII. DB HIS QVI COTIDIE
Abbreviated transcription (Latin):
hec uerba dii cum dixisset: sua deinde
dum habet: ut ostenderet hinc fuisse exor¬
tam causam ut hoc diceret. qđ dixerunt
eũ in beelzebub principe demoni orum
demones pellere: non quia ipsaesset
blasphemia quȩ nremittetur: Cum et
hec remittatur. si recta penitentia conse¬
quatur: S. quod hinc ut dixi causa exti¬
tit. ut a domino illa sententia ꝓferret᷑.
facta mentione sꝑ̃c inmundi quẽ aduer¬
sus serpsum dñs diuisum ostendit: ꝓpter
uisos. peccata que aduersum se diuisas
dimitcendo: eosq mundatos in habitã
ueritati ut dõ loquenti ñ in ꝓpħis. s in
unico filio. cũ ꝓpt̃ nos eum ut nob̾ in eo
loqueretur filium hominis eẽ uoluit re¬
luctetur: remuttetur ei. cũ penttendo con¬
uersus fuerit ad di benignitatẽ: qui cum
mortem impii nollet. quantum ut reuertat᷑¬
in eo peccata dimuteret dimitterentur ei.
Qui uero huic dono extiterit inimicus.

Expanded text:
haec uerba domini cum. dixisset, sua deinde haec uerba domini cum. dixisset, sua deinde itum immundum habet: ut ostenderet hinc fuisse exortam causam, ut hoc diceret, quod dixerunt eum in Beelzebub principe daemoniorum daemones repellere: non quia ipsa esset blasphemia, quae non remittetur, cum et haec remittatur, si recta paenitentia consequatur; sed quod hinc, ut dixi, causa extitit, ut a domino illa sententia proferretur facta mentione spiritus immundi, quem aduersum se ipsum dominus diuisum ostendit propteruisos, peccata, quae aduersum se diuisa sunt, dimittendo eosque mundatos inhabitandoueritati, ut deo loquenti non in prophetis, sed in unico filio, cum propter nos eum, ut nobis in eo loqueretur, filium hominis esse uoluit, reluctetur: remittetur ei, cum paenitendo conuersus fuerit ad dei benignitatem; qui cum mortem impii nollet, quantum ut reuertatur etum, ut cuicumque in eo peccata dimitteret, dimitterentur ei. qui uero huic dono extiterit inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
& sꝑũ scõ: quia ñ ẽ pater amborũ. Et
filius ñ communit̃ habetur filius apatͤ
filio: quia sꝑc ẽ unus amborũ. Quisqͥs
igitur reus fuerit in penitentie contra
sꝑm̃. in quo unitas &e societas cõmunis
congregatur eccłie. nũquam illi remit¬
tetur: quia hoc sibi clausit ubi remit¬
titur: & merito dam pnabit᷑ cum spũqͥ
inseipso duususẽ. Diuisus & ipse con¬
tra spm̃. qui in seipso diuisus ñ ẽ. Ut de
blasphemia sꝑc̃ hec sententia diceretur.
causa extitit ex commemoratione sꝑ̃s in¬
mundi. quim seipso diuisus ẽ. Dictũ
ñ ẽ in se diuisus. eum qui in se diuisꝰ
ẽ. uincat atq eiciat:Ille aũt homoin
eius ꝑditione remaneat: Qui in huiꝰ
qui inse diuisus ñ ẽ pacem ꝑ inpeniten¬
tiam transire de trãctat. hoc enim mar¬
cus ita narrat. Am̃ dico uob̃. qm̃omĩa
dimitentur filiis hominum peccata.
remissionẽ in et̃num: s reus erit ec̃n delicti.

Expanded text:
et spiritu sancto, quia non est pater amborum; et et spiritu sancto, quia non est pater amborum; et filius non communiter habetur filius a patrfilio, quia spiritus est unus amborum. Quisquis igitur reus fuerit impaenitentiae contra spiritum, in quo unitas et societas communionis congregatur ecclesiae, numquam illi remittetur, quia hoc sibi clausit ubi remittitur; et merito damnabitur cum spiritu, qui in se ipso diuisus est, diuisus et ipse contra spblasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in seipsum divisus est. Dictum non est in se divisus eum qui in se divisus est vincat atque ejiciat. Ille autem homo in ejus perditione remaneat, qui in hujus qui in se divisus non est, pacem per impoenitentiam transire detrectat. Hoc enim Marcus ita narrat: « Amen dico vobis, quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti.
Abbreviated transcription (Latin):
nio societatis: Nisi ad eum spm̃ qui est
patri filioq cõmunis : neq enim habi¬
tat in quo quam sꝑ̃c sc̃s. sine patre & fi¬
lio: sicut nec filuis sine patre & sꝑũ scõ.
nee sine illis pater. Inseparabilis ẽ qͥppe
habitatio: quorum ẽ inseparabilis oꝑatio:s
singillatim. Plerumq ꝑcreature significa¬
tiones non ꝑsuam substantiam demon¬
strantur. sicut sua temporum spacia sil¬
labis occupantibus. separatim uoce pro
nunciantur: nec tam̃ a se ipsis ullis inter¬
uallis mom̃tisq temporum separantur.
Non enim umquam dici possunt simul:
cum eẽ ñ possint nisi semꝑ simul. Sed
ut iam ñ semel diximus. ido remissio pec¬
catorum. qua inse diuisi sꝑẽ erertitͤ & ex¬
pellit᷑ regnum. Idõ societas unitatis eccłie
extra quam non fit ipsa remissio peccatoꝵ
tamquam proprium opus ẽ sp̃c scĩ. Patre
sane & filio cooꝑantibus: quia societas ẽ
quodam mͦ patris & filii ipse sp̃c sc̃s. Nã
pater non communit̃ habetur pat̃ a filio

Expanded text:
nio societatis, nisi ad eum Spiritum qui est Patri Filioque communis? Neque enim habitat in quoquam Spiritus sanctus sine Patre et Filio, sicut nec Filius sine Patre et Spiritu sancto, nec sine illis Pater. Inseparabilis est quippe habitatio, quorum est inseparabilis operatio: sed singillatim plerumque per creaturae significationes, non per suam substantiam demonstrantur; sicut sua temporum spatia syllabis occupantibus snuntiantur, nec tamen a se ipsis ullis interuallis momentisque temporum separantur: non enim umquam dici possunt simul, cum esse non possint nisi semper simul. sed, ut iam non semel diximus, ideo remissio peccatorum, qua in se diuisi spiritus euertitur et expellitur regnum, ideo societas unitatis ecclesiae, extra quam non fit ipsa remissio peccatorum, tamquam proprium opus est spiritus sancti patre sane et filio cooperantibus, quia societas est quodam modo patris et filii et spiritus sanctus. nam pater non communiter habetur pater a filio
Abbreviated transcription (Latin):
ptismo remissionẽ acciperent peccatorum:
dixi inquit pronunciabo aduersum me
delictum incum domino: & tu remisisti im¬
pietatem cordis mei. Hanc aut̃ prophetiã
potius fuisse quam locutus ẽ dñs ad mo¬
ysen. satis res ipsa indicat: quandoquidẽ
de petra. uel cauerna eiuis. & de manis eius
suꝑpositione. diiusione posteriorum eius
nichil postea uisibili oꝑe subsecutũ legit᷑
mox enim ad uingit int̃posito articulo
scriptura. & dixit dominus ad moysen:
cum ipse dñs utiq etiam illa que supͣ st̃.
lo queretur: atq inde contexit. quid de inceps
dominus dicat. extide tibi duas tabulas.
lapideas sicut & primas: & cȩtera. Exxiiii¬

Expanded text:
ptismo remissionem peccatorum acciperent, ptismo remissionem peccatorum acciperent, dixi, inquit, pronuntiabo aduersus me delictum meum domino, et tu remisisti inpietatem cordis mei. Hanc autem prophetiam potius fuisse quam locutus est dominus ad Moysen satis res ipsa indicat, quandoquidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posteriorum eius nihil postea uisibili opere subsecutum legitur. mox enim adiungit interposito articulo scriptura: et dixit dominus ad Moysen, cum ipse dominus utique etiam illa, quae supra sunt, loqueretur. atque inde contexit quid deinceps dominus dicat: excide tibi duas tabulas lapideas sicut et primas et cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
quando xꝑ̃c diuina miracula faciebat᷑. No¬
ctem quando sic̃ homo moriebat᷑: quando
& illi titubauerunt. qui in die crediderant.
hoc ẽ gͦ cum transiero. cunc iudebis poste¬
riora mea: cum transiero de hoc mundo ad
patrem. posterius in me credituri sunt qͦꝵ
typumgeris. Tune enum compuncti corde: di¬
xerunt: quid faciemus: & iussi sunt ab
apłis agere penitentiã & baptirari in noĩe
iħuxꝑ̃i: ut dimitterent᷑ illis peecata eorum:
quod inpsalmo illo sequit᷑: cũ dictũ esse. Di¬
e acnocte grauataẽ suꝑ me manus tua. idi.¬
ut non cognoscerent. si enim cognoiussẽt.
nũquam dñm gle crucifixissent. Sequit᷑.
& ungit: conuersussũ in erũpna mea.
dum configeretur spina. idẽ. cum essem
corde compunctus: deinde addidit: pecca
tum meum cognoui : & facinus meum
ñ operii: Postea quam uiderunt quanto
scelere xꝑ̃m crucifixerunt. & quia recepert̃
consilium. ut agerent penitentiam. & inba¬

Expanded text:
quando Christus divina miracula faciebat; noquando Christus divina miracula faciebat; noctem, quando sicut homo moriebatur, quando et illi titubaverunt qui in die crediderant. Hoc est ergo, Cum transiero, tunc videbis posteriora mea, Cum transiero de hoc mundo ad Patrem, posterius in me credituri sunt quorum typum geris. Tunc enim compuncti corde dixerunt: Quid faciemus? Et jussi sunt ab Apostolis agere poenitentiam, et baptizari in nomine Jesu Christi, ut dimitterentur illis peccata eorum . Quod ine ac nocte gravata est super me manus tua, id est, ut cognoscerem. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Sequitur et jungit: Conversus sum in aerumna, dum confringeretur spina, id est, cum essem corde compunctus. Deintum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in ba
Abbreviated transcription (Latin):
euis transitũ : s recapitulatio intelligenda ẽ
rei p̃termisse: quan solet utiscriptura inmł¬
tis locis: postea quippe dixit: quod ordine
temporis priusẽ qui ordo ita se habet:
tegam manu mea suꝑte donec transeam:
& tunc uidebis posteriora mea: Nlam facies
mea non uidebitur tibi: & stabis suꝑpetrã.
statim ut transiet głamea: & ponamte in
cauerna petre. Hoc enum factum ẽ in eis qͦs
tunc significabat ꝑsona moysi. idẽ. isrłitiꝰ.
eiꝰ gła. Nampostea quam resurrexit amor¬
tius & ascendit incelum: misso desuper
sꝑũ scõ. cum linguis omĩum gentiũ apłilo
querentur: compuncti sunt corde multi exeis
qui crucifixerant xp̃m. Quẽ ut ñ cognous¬
sent. & dñm głe crucifreislent. cecitas ex
parte isrł facta ẽ: sicut dictum fuerat. te¬
gam manum meam suꝑ te donec transeã.
Unde psalmus dic̃. Qm̃ die ac nocte graua¬
taẽ suꝑ me manus tua: Diem appellans.

Expanded text:
eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praetermissae, quali solet uti scriptura in multis locis; postea quippe dixit quod ordine temporis prius est. qui ordo ita se habet: tegam manu mea super te, donec transeam, et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non uidebitur tibi; et stabis super petram, statim ut transiet gloria mea, et ponam te in cauerna petrae". hoc enim factum est in eis, quos tunc significabat persona Moysi, id est Israhelitis, eius gloria. nam posteaquam resurrexit a mortuis et ascendit in caelum, misso desuper spiritu sancto cum linguis omnium gentium apostoli loquerentur, compuncti sunt corde multi ex eis qui crucifixerant Christum. quem ut non cognouissent et dominum gloriae crucifixissent, caecitas ex parte Israhel facta egam manu mea super te, donec transeam. Unde Psalmus dicit, Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua: diem appellans,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. idẽ statim ut tͥnsiet gła mea. stabis su¬
pra petram: quia post trans itũ xpisti.
idẽ. post passionem & resurrectionẽx.
Stetit popłs fidelis supra petram: & po¬
nam te inquit in cauerna petre: munim̃
firmissimũ significat. Alii aũt int̃p̃¬
tati sunt in specula petie. s grecus habet.
op̃en. Hoc aũt. foram̃ ueleauernam rectius
int̃pretam᷑: & tegam manu mea suꝑte do¬
nec transeam: & auferam manum meam.
& tunc uidebis posteriora mea: facies aũt
mea non uridebitur tibi. Cum iam dixisses
stab supra petrã statim cum transiet gła
mea ubi intelligitur. post transitũ suũ pro¬
misisse suꝑ petram stabilitatẽ. Quomͦ acci¬
piendum ẽ quod ait ponamte in cauerna
petre. & tegam manu mea suꝑte donec tͣn¬
seam. & auferam manũ. & tunc iudebis
posteriora mea. quasi iam illo inpetra con¬
stituto cegat manu sua suꝑeũ. & deincle
transeat: cum esse inpetra ñpossit. nisi post

Expanded text:
mea, id est statim ut transiet gloria mea stabis sumea, id est statim ut transiet gloria mea stabis super petram, quia post transitum Christi, id est post passionem et resurrectionem Christi, stetit populus fidelis super petram. et ponam te, inquit, in cauerna petrae: munimen firmissimum significat. alii autem interpretati sunt: in specula petrae. sed graecus habet dnyv; hoc autem foramen uel cauernam rectius interpretamur. Et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum meam, et tunc uidebis posteriora mea; facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem — quomodo accipiendum est quod ait: ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post
Abbreviated transcription (Latin):
si miscłiam consequantur. Conclusit enĩ
d̃s om̃s in incredulitate. ut om̃ium mi¬
sereatur. Deinde post hanc sue miscłie
comm̃dationẽ: respondit ad illud quod
ei dictũ fuerat. Ostende michi głamtuã:
uel quod supra petiuuierat moyses dicens
ostende inͥ temetipsum manifeste ut ui¬
deam te: ñ poteris in quit uidere faciẽ
meam: non enim uidebit homo faciem
meam. & uuict: Ostendens huic uite
que agit᷑ insensib mortalib corrupti¬
bilis carnis. dm̃ sic̃ ẽ apparere ñ posse:
Idẽ. sicut iuderi in illa uita pot̃. ubi ut
uiuatur. huic uite moriendumẽ. Item
int̾posito articulo dicente scriptura. &
ait dñs: sequit᷑ & loquit᷑. Ecce locuspe¬
nes me: quis enĩ locus ñ penes dm̃ est.
qui nusquam ẽ absens: s eccłiam signi¬
ficat dicendo. ecce locus penesme: tãquã
templum suum comm̃dans: & stabis in¬
quit suꝑ petram qͥa suꝑ hanc petram ait
dñs edificabo eccłiam meã. statim ut tũsietgła

Expanded text:
si misericordiam consequantur. conclusit enim deus omnes in incredulitate, ut omnium misereatur. Deinde post hanc suae misericordiae commendationem respondit ad illud quod ei dictum fuerat: ostende mihi. gloriam tuam uel, quod supra petiuerat Moyses dicens: ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, non poteris, inquit, uidere faciem meam. non enim uidebit homo faciem meam et uiuet, ostendens huic uitae, quae agitur in sensibus mortalibus corruptibilis carnis, deum sicuti est adparere non posse; id est: sicut est, uideri in illa uita potest, ubi ut uiuatur, huic uitae moriendum est. Item interposito articulo dicente scriptura: et ait dominus, sequitur et loquitur: ecce locus penes me. quis enim locus non penes deum est, qui nusquam est absens? sed ecclesiam significat dicendo: ecce loctemplum suum commendans: Et stabis, inquit, super petram, quia super hanc petram, ait Dominus, aedificabo Ecclesiam meam: statim ut transiet gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei possimus dicere. dimite nob̃ debita
nrã. & in hoc cognoscimus. sicut ioħs¬
quem dedit nob̃. Ipse sp̃s cestimonium
reddet sꝑũi nr̃o: quia sumus filiid̃ĩ. ad
ipsum enim ꝑtinet societas: qua efficim᷑
unum corpus unici filii di unde scrip¬
tumẽ. Si qua igitur exhortatio in xꝑ̃õsi
omniũ gentiũ st̃ locuti: qͥa ꝑlingͣs consotiatio cõ¬
stat gnis humani. dic oportebat ꝑlingͣs omniũ
gentiũ significari istã societatẽ filioꝵ dei.⁊ mem¬
broꝵ xp̃i fut᷑am in oĩb gentib: ut quẽadmodũ tc̃
ecclie. que diffundit᷑ in om̃ib gentib
Unde dic̃ apłs. Studentes seruare unita¬
sit sꝑ̃c patris. ipse filius dic̃.: de patre ꝓ¬
cedit: & alio loco. Non enum uos estis qͥ
loqͥmini : s sꝑ̃s patris ur̃i qui loquit in
uob. Quod uero ipse sit sꝑ̃c filii: apłs dic̃.
Misit ds sp̃m filii sui incorda nr̃a. cla¬

Expanded text:
 abba pater, ut ei possimus dicere: dimitte nobis debita  abba pater, ut ei possimus dicere: dimitte nobis debita nostra. et in hoc cognoscimus, sicut Ioquem dedit nobis. ipse spiritus testimonium reddet spiritui nostro, quia sumus filii dei. ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici filii dei. unde scriptum est: si qua igitur exhortatio in Christo, si omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, ut, quemadmodum tunc ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitasit Spiritus Patris, ipse Filius dicit: De Patre procedit. Et alio loco: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Quod vero ipse sit Spiritus Filii, Apostolus misit deus spiritum filii sui in corda nostra cla
Abbreviated transcription (Latin):
& illud idõ dictum eẽ de patre ipse facit
oꝑa quod abillo sit origo etiam operum
a quo ẽ existentia cooꝑantium personaꝵ:
Quia & filius de illo natus ẽ. & spc̃ sc̃s prĩ¬
Neq enim & solus hoc implere ñ poterat
atq illum ad ad iuitorium tamquam
hiuc operi ñ sufficiens assumebat: sed
spm̃ diuisum insemetipsum. eosꝑũ con¬
griubat ex pelli: quem pater & filius ñ
diuisum in semetipsos communit̃ habc̃t.
Sic & peceata. quia prẽt ecłiam ñ dimit¬
tuntur: in eo sꝑũ dimiti oportebat. quo
in unum eccłia congregatur. Deniq si
quemquã extra eccłiam suorũ peniteat
peccatorum. & huius tanti peccati qͦ d
alienus ẽ abeccłia dĩ corimpenitens
habeat: quid ei ꝓdest ula penitentia.
cum isto solo uerbũ dicat contra spm
scm̃. quod extraneus abeccłia ẽ. que
accłpit hoc donũ. ut in ea in spu scõfiat remis¬
sio peccatorum: quam remissionẽ cũ trini¬

Expanded text:
et illud ideo dictum esse de Patre, Ipse facit et illud ideo dictum esse de Patre, Ipse facit opera, quod ab illo sit origo etiam operum, a quo est existentia cooperantium personarum, quia et Filius de illo natus est, et Spineque enim et solus hoc implere non poterat atque illum adiutorium tamquam huic operi non sufficiens assumebat; sed spiritum diuisum in semet ipsum eo spiritu congruebat expelli, quem pater et filius non diuisum in semet ipso communiter habent. Sic et peccata, quia praeter ecclesiam non dimittuntur, in eo spiritu dimitti oportebat, quo in unum ecclesia congregatur. denique si quemquam extra ecclesiam suorum paeniteat peccatorum et huius tanti peccati, quod alienus est ab ecclesia dei, cor impaenitens habeat, quid ei prodest illa paenitentia, cum isto solo uerbum dicat contra spiritum sanctum, quod extraneus est ab ecclesia, quae accepit hoc donum, ut in spiritu sancto fiat remissio peccatorum? quam remissionem cum trini