comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& lapis stagneus: ꝓ quo in hebreo
scriptũ ẽ abdil. eo qđ sit murus¬
& fortitudo: roburq credentium.
Sicut enĩ stegnũ ab igne alia me-¬
talla defendit. & cum sit natura
es. ferrũq durissimũ. si absq steg¬
no fuerit. uritur. & crematur: sic
omnis angłoꝵ & hominũ fortitudo.
si non habuerit auxiliũ saluato¬
ris: imbecilla probatur & fragilis.
Lapis aut̃ iste. idẽ massa. qui apud
hebreos ab dil scribitur. id ẽ ste̾gneꝰ.
ut quomͦi stegnũ mixta & adultera¬
ta inter se per ignem metalla disso¬
tiat: ita dñs uerus ꝓbator. & u
NNYOnc̃. ab auro & argento bo¬
noꝵ operũ. es uitioꝵ. plumbũq
secernat: ut purũ aurũ remaneat
& argentũ. Aliis uerbis AΠΩXΩ¬
bi÷ UT iste. & separator in euange¬
lio scribitur: cuius uentilabrum
in manu sua: & ipse purgabit areã
suam: & separabit paleas a tritico:
qui clamat ꝑ hieremiam. Quid pa-¬
leis ad frumentũ dicit dñs: Multi

Expanded text:
et lapis stanneus: Pro quo in Hebraico et lapis stanneus: Pro quo in Hebraico scriptum est ABDIL  et fortitudo roburque credentium. Sicut enim 812 stannum ab igne alia metalla defendit, et cum sit natura aes ferrumque durissimum, si absque stanno fuerit, uritur et crematur, sic omnis angelorum et hominum fortitudo, si non habuerit auxilium Salvatoris, imbecilla probatur et fragilis. Lapis autem iste, id est, massa, qui apud Hebraeos ABDIL scribitur, id est, stanneusut quomodo stannum mixta et adulterata inter se per ignem metalla dissociat: ita Dominus verus probator et χωνευτὴς ab auro et argento bonorum operum aes vitiorum plumbumque secernat, ut purum aurum remaneat et argentum. Aliis verbis ἀποχωρίζων iste et separator in Evangelio scribitur: Cujus ventilabrum in manu sua, et ipse purgabit aream suam, et separabit paleas a tritico , qui clamat per Jeremiam: Quid paleis ad frumentum? dicit Dominus . Multi
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse. Quis enĩ dĩspexit dies paruoᷤ:
quis hic ꝓ raro accipitur iuxta illud.
quisputas ẽ dispensator fidelis. & pru¬
dens: & dñe quis habitabit in ta¬
bernaculo tuo: & quis ascendet in
montẽ scm̃ tuũ: Rarus ergo ẽ qui
dies paruos huius scłi dispiciat: &
regiam potestatem: putet esse pro¬
nichili. Quando uiderimus poten¬
tes scłi fulgere auro:purpura gem¬
misq rutilare. circũdari exercitu.
dicamus in nobis. Quisputas dsspi¬
cit dies paruos: Unde & iacob uitã
sunt inquit. & pessimi dies uite
meȩ. Qui ergo dispexerint dies par¬
uos: hoc aut̃ refert ad regiam po¬
testatem: ut cõmoneat ⁊orobabel.
& iłm. & popłm ȩdificantes tẽplũ
dei: nequaꝗͣ aduersarios timere
prohibentes: s audire dñm cohor¬
tantem. Ex eo quod dsspiciunt re¬
gale fastigrum: letabuntur. & ui-¬
debunt auxiliũ saluatoris: qui de
torobabel stirpe promittitur: et
propt̃ fortitudinẽ lapis appellat᷑.

Expanded text:
dixisse. Quis enim despexit dies parvos? dixisse. Quis enim despexit dies parvos? Quis hic pro raro accipitur, juxta illud: Quis putas est dispensator fidelis et prudens ? Et, Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, et quis ascendet in montem sanctum tuum ? Rarus ergo est, qui dies parvos hujus saeculi despiciat, et regiam potestatem putet esse nihili. Cum viderimus potentes saeculi fulgere auro, purpura, gemmisque rutilare, circumdari exercitu, dicamus in nobis: quis, putas, despicit dies parvos? Unde et Jacob vitam sunt, inquit, et pessimi dies vitae meae . Qui ergo despexerint dies parvos hoc autem refert ad regiam potestatem, ut commoneat Zorobabel, et Jesum, et populum aedificantes templum Dei, nequaquam adversarios timere prohibentes; sed audire Dominum cohortantem, ex eo quod despiciunt regale fastigium, laetabuntur et videbunt auxilium Salvatoris, qui de Zorobabel stirpe promittitur, et propter fortitudinem, lapis appellatur,
Abbreviated transcription (Latin):
in uniuersa t̾ra .Lxx. Et factus est
sermo dñi: ad me dicens. Manus zo¬
robabel fundauerunt domũ istam:
& manus eius cõplebunt eam: & sci
Quis enim dsspexit in dies paruo:
Et letabuntur & uidebunt lapidẽ
stagneũ in manu zorobabel: septẽ
isti oculi sunt. qui respiciunt suꝑ
omnẽ terrã. Et ab hebreis. & a nr̃is
multa dicuntur: quoꝵ poͣpłiq sec¬
tantes. & alia repudiantes: quid
nobis placeat inferamus. seruantes
historiȩ ueritatẽ: ut ex hac possimꝰ
eum qui per historiam ꝓphetatur
agnoscere. Manus zorobabel prin¬
cipis iudeoꝵ. qui reuersi sunt de
babilone templi fundam̃ta iecert̃:
& manus eius usq ad templi fasti¬
gia uenient complentes qđ cȩꝑant
& omnia quȩ cepta fuerant exstru-¬
entes. Legamus ezram quod azoro¬
babel templũ cȩptum sit: atq ꝑfec¬
tum. Cũq ait zacharias ꝓpheta
in templo quod nunc ȩdificatis.
uideritis a uobis culmen impositũ:
tunc intelligetis me missũ a dño:
& quȩ loquutus sũ: ipso mandante

Expanded text:
in universa terra. LXX: Et factus est sermo Domini ad me dicens: Manus Zorobabel fundaverunt domum istam, et manus ejus complebunt eam. Et sciquis enim despexit in dies parvos? et laetabuntur, et videbunt lapidem stanneum in manu Zorobabel: septem isti oculi Domini sunt, qui respiciunt super omnem terram. Ab Hebraeis, et a nostris multa dicuntur, quorum pleraque sectantes, et alia repudiantes, quid nobis placeat, inferamus, servantes historiae veritatem, ut ex hac possimus eum, qui per historiam prophetatur, agnoscere. Manus Zorobabel principis Judaeorum, qui reversi sunt de Babylone, templi fundamenta fecerunt, et manus ejus usque ad templi fastigia venient, complentes quod coeperant, et omnia quae coepta fuerant, exstruentes. Legimus apud Ezram quod a Zorobabel templum coeptum sit atque perfectum . Cumque, ait Zacharias propheta, in templo, quod nunc aedificatis, videritis a vobis culmen impositum, tunc intelligetis me missum a Domino, et quae locutus sum, ipso mandante,
Abbreviated transcription (Latin):
lapidesq consumat. Quod si in his
quȩ minora putantur. furtũ dico
& ꝑiuriũ. tanta pęnarũ cõminatio
ẽ. quid dicemus de fornicatione:
adulterio. homicidio. sacrilegio: cun¬
ctisq criminib que ab apło int̾ car¬
nis oꝑa numerantur: Legi uiginti
cubitos longitudinis. & decẽ latitu¬
nis: id ẽ tricenariũ nume

Expanded text:
lapidesque consumat. Quod si in his lapidesque consumat. Quod si in his quae minora putantur furtum dico, et perjurium tanta poenarum comminatio est, quid dicemus de fornicatione, adulterio, homicidio, sacrilegio, cunctisque criminibus, quae ab Apostolo inter carnis opera numerantur ? Legi viginti cubitos longitudinis, et decem latituris, id est tr
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non facit fructũ bonũ: excidet᷑.
& in ignem mittetur. Uolum̃ istud.
in quo omnia describunt᷑ peccata:
siue falx quȩ cunctoꝵ delicta succi¬
dit: mittitur in uineam sodomorũ.
de qua scriptũ est. inimici nr̃i insi¬
pientes: ex uinea enim sodomorum
uinea eoꝵ: & ꝓpago eoꝵ de gomorrs.
uua eoꝵ uua fellis: & botrus amaritu¬
dinis eius. furor draconũ uinũ eoꝵ
& furor aspidis insanabilis. Hec falx
uiginti habet cubitos longitudinis.
& decem altitudinis. in quo nume¬
ro tristibus leta sociantur: ad hoc
dñs corripit: ut emendet. Et in uice¬
simo qui ex duabus decadis efficit᷑.
austera & tristia nunciantur: in
decimo id ẽ uno decade. meliora.
& ꝓspera. Per omnia enĩ flagella
atq supplicia: eruditur isrł. Simul¬
q moneamus eos qui parua tȩ¬
putant crimina. furtũ. atq
ꝑiurium: quod inducatur maledic¬
tio. quȩ in uolum ine ac falce descrip¬
ta ẽ in domũ furis atq ꝑuiri: & cõ¬
moretur in ea: & omnia eius ligna.

Expanded text:
cidetur et in ignem mittetur . Volumen istud in quo peccata omnium describuntur, sive falx quae cunctorum delicta succidit, mittitur in vineam Sodomorum, de qua scriptum est: Inimici nostri insipientes: ex vinea enim Sodomorum vinea eorum, et propago eorum de Gomorrhis: Uva eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis eis. Furor draconum, vinum eorum et furor aspidis insanabilis . Haec falx viginti habet cubitos longitudinis, et decem latitudinis, in quo numero tristibus laeta sociantur. Ad hoc enim Dominus corripit ut emendet. In vicesimo, qui ex duabus decadibus efficitur, austera et tristia nuntiantur: in decimo, id est, una decade, meliora et prospera: per omnia enim flagella atque supplicia eruditur Israel. Simulque moneamus eos qui parva putant crimina furtum atque perjurium, quod inducatur maledictio quae in volumine ac  Al. a falce descripta est, in domum furis atque perjuri, et commoretur in ea, et omnia ejus ligna
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ. In qua erant ȩqui nigri. egre¬
diebantur in t̾ram aquilonis: & al¬
bi egressi sunt post eos: & uarii egrẽ¬
si sunt ad t̾ram austri. Qui autem
erant robustissimi: & ierunt: et
querebant ire & discurrere per om¬
nem t̾ram. Et dixit. Ite: & ꝑ ambu¬
late terram. Et ꝑambulauer̃ t̾ram.
Et uocauit me: & locutus ẽ ad me

Expanded text:
igri, egrediebantur in terram aquilonis, et albi egressi sunt post eos, et varii egressi sunt ad terram austri. Qui autem erant robustissimi, exierunt et quaerebant ire et discurrere per omnem terram. Et dixit: Ite et perambulate terram. Et perambulaverunt terram. Et vocavit me, et locutus est ad me
Abbreviated transcription (Latin):
dium legimus: in ebriabo sagittas
meas sanguine: & gladius meus de¬
uorabit carnes. Et quia ds̃ angelis
peccantib non pepercit. qui ꝓprio
uitio habitaculũ ꝑdidere cȩleste: idõ
ipse dicit ꝑ ysaiam. In ebriatus ẽ gla¬
dius m̃s in cęlo: gladio enĩ interibt
om̃s peccatores popłi: non utiq gla¬
dio corporali. Siquidẽ multȩ & diuer¬
sȩ preter gladium ad mortẽ uiȩ st̃:
s gladio spiritali quo percutiendi st̃
qui non egerunt penitentiã: & qͥb
cõminatur psalmista ꝓclamans: nisi
conuertamini: gladiũ suũ uibrauit.
arcũ suũ tetendit. & parauit illum:
& in ipso parauit uasa mortis. Et in
hieremia legimus. Usqueqͦ secabis
mucro uł gladius dñi: usqueqͦ non
quiescis: Conuertere in uaginã tuã.
Iste gladius ñ solũ falx appellat᷑. quȩ
fȩnũ. stipulam. spinasq succidit. sed
& securis arborũ dicit᷑: quȩ ñ fecert̃¬

Expanded text:
dium legimus: Inebriabo sagittas dium legimus: Inebriabo sagittas meas sanguine, et gladius meus devorabit carnes . Et quia Deus angelis peccantibus non pepercit, qui proprio vitio habitaculum perdidere coeleste, ideo ipse dicit per Isaiam: Inebriatus est gladius meus in coelo . Gladio enim interibunt 816 omnes peccatores populi, non utique gladio corporali siquidem multae et diversae praeter gladium ad mortem viae sunt, sed gladio spirituali, quo percutiendi sunt qui non egerunt poenitentiam, et quibus comminatur Psalmista proclamans: Nisi convertamini, gladium suum vibrabit: arcum suum tetendit, et paravit illum: et in ipso paravit vasa mortis . Et in Jeremia legimus: Usquequo secabis mucro, vel gladius Domini? Usquequo non quiesces? convertere in vaginam tuam . Iste gladius non solum falx appellatur, quae fenum, stipulam, spinasque succidit; sed et securis arborum dicitur, quae succidet
Abbreviated transcription (Latin):
& ab aquila & theodotione uersũ ẽ¬
id ẽ capitulũ: iuxta illud qd in ꝑsal-¬
lantem. Omnia enĩ quȩ supra uide¬
rat. ed ificationẽ templi ad uentum
dñi saluatoris: libertatem de babilo¬
ne popli nunciarant. Itaq ne eleua¬
retur cũ popło cor eius. cui datus ẽ
angłs sathane qui eũ colafizaret. ne
se extolleret: uidet & ipse quȩ tristia
sunt. ut quicqͥd ex bonoꝵ reuelatio¬
ne arrogantiȩ creuerat: ex tristium
comminatione decrescat. Uolumen
aut̃ uolans ostenditur in quo omni¬
um peccata descripta sunt: ut unus¬
quisq recipiat scđm oꝑa sua. siue bo¬
nũ siue malũ dicente danihele: thro¬
ni positi sunt. & libri aꝑti sunt. Sin
aut̃ falcem accipimus. ut septuagin¬
ta transtulerunt de apocalipsi ioħis
sumamus exemplũ in quo scriptũ
ẽ: & respondit angłs. & dixit ei qui
sedebat suꝑ ȩquũ: mitte falcẽ tuam
acutissimã. & mete uineam tuam:
qm̃ maturȩ sunt uuȩ eius. Pro fal¬
ce in deuteronomio sagittas & gla-¬

Expanded text:
ila et Theodotione versum esid est, capitulum, juxta illud quod in psallantem. Omnia enim quae supra viderat, aedificationem templi, adventum Domini Salvatoris, libertatem de Babylone populi nuntiarant. Itaque ne elevaretur cum Apostolo cor ejus cui datus est angelus Satanae qui eum colaphizaret , ne se extolleret, videt et ipse quae tristia sunt, ut quidquid ex bonorum revelatione arrogantiae creverat, ex tristium comminatione decrescat. Volumen autem volans ostenditur, in quo omnium peccata descripta sunt, ut unusquisque recipiat secundum opera sua, sive bonum, sive malum, dicente Daniele: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Sin autem falcem accipimus, ut LXX transtulerunt, de Apocalypsi Joannis sumamus exemplum, in qua scriptum est: Et respondit angelus, et dixit ei qui sedebat super equum: Mitte falcem tuam acutissimam, et mete vineam tuam, quoniam maturae sunt uvae ejus . Pro falce in Deuteronomio sagittas et gla
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Hec ẽ ocłs eoꝵ in uniuersa t̾ra
Et ecce talentum plumbi portabat᷑.
orecce mulier una sedebat in medio
amphorȩ: & dixit. Hec est impietas.
Et ꝓiecit eam in medio amphorȩ:
or misit massam plũbeam in os eius.
lxx. Et egressus ẽ angłs qui loque¬
batur in me: & dixit ad me. Suspi¬
ce oculis tuis: & uide quid sit quod
egreditur. Et dixi. Quid ẽ: Et ait.
Hec ẽ mensura quȩ egreditur. Et di¬
xit. Hec ẽ iniquitas eoꝵ in omni t̾ra
Et ecce talentum plũbi eleuatum ẽ:
& ecce mulier una sedebat in medio
mensurȩ: & dixit. Hec ẽ iniquitas
eoꝵ. Et ꝓiecit eam in medio m̃sure:
&r ꝓiecit lapidem plũbeum in os eiꝰ
Amphora siue m̃sura egrediebatur.
& ferebatur in aere. Et ne dubitare¬
mus quo propriȩ uocabulo nuncu¬
petur: ipse angłs qui ostenderat am¬
phoram. siue m̃suram illi nom̃ impo¬
nit. & dicit iuxta septuaginta: hec ẽ

Expanded text:
ersa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas, et projecit eam in medium amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. LXX: Et egressus est angelus qui loquebatur in me, et dixit ad me: Suspice oculis tuis, et vide quid sit quod egreditur; et dixi, Quid est? Et ait: Haec est mensura quae egreditur. Et ait: Haec est iniquitas eorum in omni terra. Et ecce talentum plumbi elevatum est: et ecce mulier una sedebat in medio mensurae, et dixit: Haec est iniquitas, et projecit eam in medio mensurae, et projecit lapidem plumbeum in os ejus. Amphora sive mensura egrediebatur, et ferebatur in aere. Et ne dubitaremus quo proprie vocabulo nuncupetur, ipse angelus, qui ostenderat amphoram, sive mensuram, illi nomen imponit, et dicit, juxta Septuaginta, haec est
Abbreviated transcription (Latin):
faciem zorobabel ẽ. hoc ẽ qui de zo-¬
robabel stirpe descendat: uelit mun¬
dũ ipse corrigere: & de ipso sit quod
sequitur: educam lapidem heredita¬
tis: de qua scriptũ est: tu es qui res¬
titues hereditatẽ meã mͥ. Et in alio
loco. Clegit nobis hereditatẽ suã:
pulchritudinẽ iacob quem dilexit.

Expanded text:
faciem Zorobabel est, hoc est, qui de Zofaciem Zorobabel est, hoc est, qui de Zorobabel stirpe descendat, velit mundum ipse corrigere, et de ipso sit quod sequitur: Educam lapidem haereditatis de qua scriptum est: Tu es qui restitues haereditatem meam mihi . Et in alio loco: Elegit nobis haereditatem suam pulchritudinem Ja
Abbreviated transcription (Latin):
nasciturus ẽ xp̃s. facere audeat. & se
erigere: & in euangłio dicere. Hec om¬
nia michi tradita sunt: & dabo ea tibi
si ꝓcidens adoraueris me. quẽ dñs sui
pedib ꝓsternens: & de suꝑbo humi-¬
lem faciens. atq deiectũ: dicit: uade
retro sathana: scriptũ ẽ enĩ: dñm
deũ tuũ adorabis: & illi soli seruies.
Dantq exemplũ in euangłio latini:
quẽcũ apłi ñ potuissent sanare: in¬
terrogant cur sanare nequiuerint :¬
& audiunt: amen dico uobis. si ha¬
bueritis fidem sicut granũ sinapis:
dicetis monti huic transi hinc. et
transibit: & nichil impossibile erit
non parua: hoc qđ manifeste de di-¬
abolo dicit᷑ ad xp̃m referunt: qui
in scripturis scĩs mons sepius appel¬
latur. Sed ñ necesse ẽ dare exempla:
quoꝵ magna ẽ copia. Ad hunc autẽ
ducunt᷑ errorem. quia scriptũ ẽ in
septuaginta. quis es tu mons mag¬
nȩ ante faciem zorobabel ut corrigaᷤ.
Quod uidelicet mons iste. qui ante

Expanded text:
nasciturus est Christus stare audeat, et se nasciturus est Christus stare audeat, et se erigere, et in Evangelio dicere: Haec omnia mihi tradita sunt, et dabo ea tibi, si procidens adoraveris me . Quem Dominus suis pedibus prosternens, et de superbo humilem faciens, atque dejectum, dicit: Vade retro, Satana, scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et 810 ipsi soli servies . Dantque exemplum in Evangelio lunatici, quem cum apostoli non potuissent sanare, interrogant cur sanare nequiverint, et audiunt: Amen dico vobis, si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, transi hinc, et transibit; et nihil impossibile erit non parva, hoc quod manifeste de diabolo dicitur, ad Christum referunt, qui in Scripturis sanctis mons saepius appellatur. Nec necesse est dare exempla, quorum magna copia est. Ad hunc autem ducuntur errorem, quia scriptum est in Septuaginta: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? quod videlicet mons iste qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
repperimꝰ: nunc quid ab ȩccłiasticis
uiris in cõmentariis scriptũ sit: dis¬
seramus. Candelabrũ aut̃ de auro pu¬
rissimo eccłiam intelligunt: quȩ in
quã uerba ꝑquirit. Quod autem in
sensu aurũ accipiet posteriora: & hu¬
meri columbȩ. in sexagesimo septimo
psalmo ostendunt. quȩ dicunt᷑ auri
uirore. siue fulgore radiare. Lampidẽ
in eccłia: qui de se ipse dicebat. Nemo
lucernã accendit. & ponit eã sub mo-¬
dio. hoc ẽ sub mensura legis. s super
candelabrũ: id ẽ euangłii libertatem:
ut luceat cunctis qui sunt in domo. Lu¬
grãm sp̃s scĩ intelligunt: ꝑ quas oleũ
pit ȩccłia. Duas oliuas suꝑ candelabrũ.
& ipsi moysen. & heliam intelligunt :
qui cũ dño loquebantur in monte:
& significabant quid in ierłm passu
p̃dicant passione. Alii duas oliuas
euangłiũ sit: & in sinistra lex. De qua
dextra. & sinistra dicitur & in cantico
canticorũ: sinistra eiꝰ sub capite meo:

Expanded text:
reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis reperimus. Nunc quid ab ecclesiasticis viris in Commentariis scriptum sit, disseramus. Candelabrum aureum de auro purissimo Ecclesiam intelligunt, quae in quam verba perquirit. Quod autem in sensu aurum accipiatur, posteriora et humeri columbae in sexagesimo septimo psalmo ostendunt: quae dicuntur auri virore sive fulgore radiare. Lampadem in Ecclesia, qui de seipso dicebat: Nemo lucernam accendit, et ponit eam sub modio , hoc est, sub mensura Legis; sed super candelabrum, id est, Evangelii libertatem, ut luceat cunctis qui sunt in domo. Lu quas oleum sia suscipit. Duas olivas super candelabrum, et ipsi Moysen et Eliam intelligunt, qui cum Domino loquebatur in monte, et significabant quid in Jerusalem passurristi praedicant passione. Alii duas olivas elium sit, in sinistra Lex: de qua dextra, et sinistra dicitur in Cantico canticorum: Sinistra ejus sub capite meo,
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras quid sint hec: Quo respon¬
dente nescio: ipse respondebit. Hoc ẽ
uerbũ dñi ad zorobabel dicens: non
in exercitu nec in robore: s in sp̃u
meo dicit dñs om̃ps. Sermo dñi ad
iorobabel qui locutus ẽ ñ in exerci¬
tu. neq in robore. sed in spũ meo:
ipsa ẽ interp̃tatio uisionis. non in
exercitu neq in multitudine bella¬
toꝵ: s in spu dĩ reductũ populũ:
& pleniꝰ reducendũ: & ad uersariõ¬
ẽẽ uastandos. Quodq sequit᷑. quis
tu mons magne corã ⁊orobabel in
planũ: ad diabolũ dictũ intelligunt.
qui stabat a dextris ibi ut adu̾saret᷑
ei: & se eleuabat contra zorobabel: &
popłm iudeoꝵ. In planũ aut̃ uersũ.
& humiliatus ẽ. & sub pedib iacet
isrł: quia educet ds̃ lapidem prima¬
rium. xp̃m filiũ suũ. qui semꝑ auxi¬
in eos quos reduxit de captiuitate ex¬
equabit grãm: quã in patres eorum
semꝑ exercuit. Hec ab hebreis dicta

Expanded text:
ignoras quid sint haec? Quo responignoras quid sint haec? Quo respondente, nescio: etiam ipse respondit; Hoc est verbum Domini ad Zorobabel dicens: Non in exercitu, nec in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus. Sermo ergo Domini ad Zorobabel, qui locutus est non in exercitu, neque in robore; sed in spiritu meo, ipse est interpretatio visionis: non in exercitu, neque in multitudine bellatorum; sed in spiritu Dei reductum populum, et plenius reducendum, et ad vastandos. 809 Quodque sequitur: Quis tu, mons magne, coram Zorobabel in planum; ad diabolum dictum intelligunt, qui stabat a dextris Jesu, ut adversaretur ei, et se elevabat contra Zorobabel et populum Judaeorum. In planum autem versus et humiliatus est; et sub pedibus jacet Israel, quia educet Deus lapidem primarium, Christum Filium suum qui semper auxiin eos quos reduxit de captivitate, exaequabit gratiam quam in patres eorum semper exercuit. Haec ab Hebraeis dicta
Abbreviated transcription (Latin):
lucentem atq fulgentẽ: xp̃m qui
caput legis sit. & omnẽ mundũ illu¬
minet. Septẽ lucernas suꝑ candela-
diximus: quod in lapide uno septẽ
oculi sunt. Nulli enĩ dubiũ: quin
lex sp̃u sco dictante conscripta sit.
Septem aut̃ infusoria in quib oleũ
sit quod mittatur in lucernas. quȩ
suꝑ candelabrũ luceant: hoc intel¬
ligi uolunt: septem istas gr̃as de cȩ¬
lo ad homines ꝑ legem descendere.
Duas aut̃ oliuas suꝑ candelabrũ a
parte dextra & sinistra: int̾ quas
media lampas luceat: legẽ & ꝓpħas
int̾pretant᷑. Cũq ꝓpħa narrasset ui¬
sionẽ suam. nesciens quid uiderat:
int̾rogat angłm loquentẽ in se: sen¬
sũ uidelicet a deo illuminatũ. Iste
enĩ angłs nr̃ ẽ qui prudent̃ intelli¬
gens. dei nobis indicat uoluntatẽ:
& dicit. Quid sunt hec dñe mi: An-¬
gelus aut̃ non explanat uisionem
ꝓpħȩ. ut rogatus ab eo fuerat: sed
in t̾rogantẽ rursũ in t̾rogat. Non

Expanded text:
lucentem atque fulgentem, Christum, qui lucentem atque fulgentem, Christum, qui caput Legis sit, et omnem mundum illuminet. Septem lucernas super candelabus supra diximus, quod in lapide uno septem oculi sint. Nulli enim dubium quin Lex, Spiritu sancto dictante, conscripta sit. Septem autem infusoria in quibus oleum sit, quod mittatur in lucernas, quae super candelabro luceant, hoc intelligi volunt, septem istas gratias de coelo ad homines per Legem descendere. Duas autem olivas super candelabrum a parte dextera et sinistra, inter quas media lampas luceat, Legem et Prophetas interpretantur. Cumque propheta narrasset visionem suam, nesciens quid videret, interrogat angelum loquentem in se, sensum videlicet a Deo illuminatum. Iste enim angelus noster est, qui prudenter intelligens, Dei nobis indicat voluntatem, et dicit: Quid sunt haec, domine mi? Angelus autem non explanat visionem prophetae, ut rogatus ab eo fuerat; sed interrogantem rursum interrogat: Num
Abbreviated transcription (Latin):
illud: una adextris lampadis: et
altera ã sinistris. Et in t̾rogaui: &¬
dixi ad angłm qui loquebat᷑ in me
dixit ad me. Iste est sermo dñi ad ro¬
robabel dicens. Non in fortitudine
magna neq in robore: s in sp̃u
meo: dicit dñs om̃ps. Quis es tu mors
magnȩ ante faciem zorobabel ut
corrigas: Et educam lapidẽ heredi¬
tatis. ȩqualitatẽ gr̃ȩ: gr̃e eius. Angls
qui suscitauit zachariam quasi de
somno hominem consurgentẽ int̾¬
rogat quid uidet: ut illo responden¬
te. & ignorante. & sciscitante quid
cernat: atq dicente quid sint hec
dñe mi: audiamus ab eo: hoc ẽ uer¬
bũ dñi ad zorobabel: non in exerci¬
tu. nec in robore: s in sp̃u meo dic̃
dñs. Dicamus igitur singula ꝑcur.¬
rentes: primũ quid uideat᷑ hebreis.
a quib in ueteri testam̃to eruditi
sumus: dein ꝑ hos quasi gradus ad
labrũ aureũ solidũ. legem id ẽ nc̃¬
ACIT int̃pretant᷑: lampadẽ autẽ
id ẽ flammã. in uertice candelabri

Expanded text:
illud; una a dextris et altera a sinistris; et dixit mihi angelus qui loquebatur ad me: dicens: Iste est sermo Domini ad Zorobabel, dicens: Non in fortitudine magna, neque in robore, sed in spiritu meo, dicit Dominus omnipotens: Quis es tu, mons magne, ante faciem Zorobabel, ut corrigas? et educam lapidem 808 haereditatis: aequalitatem gratiae gratiam ejus. Angelus qui suscitavit Zachariam quasi de somno hominem consurgentem, interrogat quid viderit, ut illo respondente, et ignorante, et sciscitante quid cernat, atque dicente: Quid sunt haec, domine mi? audiamus ab eo: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel: Non in exercitu, nec in robore; sed in spiritu meo, dicit Dominus. Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videatur Hebraeis, a quibus in veteri Testamento eruditi sumus: deinde per hos quasi gradus ad labrum aureum solidum, Legem, id est, νόμον interpretantur. Lampadem autem, id est flammam in vertice candelabri
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. Et conuersus sũ. & leuaui ocu¬
los meos: & uidi falcẽ uolantẽ. Et
dixit ad me. Quid tu uides : Et dixi.
Ego uideo falcem uolantem. longitu¬
dinis cubitoꝵ uiginti: & latitudinis
cubitoꝵ decem. Et dixit ad me. Hec
ẽ maledictio quȩ egreditur suꝑ faci-¬
em omnis t̾rȩ: quia omnis fur ex
hoc usq ad mortẽ punietur: & om¬
nis ꝑiurans ex hoc usq ad mortem
cruciabitur. Et educam illud dicit
furis. & in domũ iurantis in nomi¬
ne meo mendaciter: & requi escet in
medio domus eius: & consumet eũ:

Expanded text:
s sum, et levavi oculos meos, et vidi falcem volantem. Et dixit ad me: Quid tu vides? Et dixi: Ego video falcem volantem, longitudinis cubitorum viginti, et latitudinis cubitorum decem. Et dixit ad me: Haec est maledictio quae egreditur super faciem omnis terrae: quia omnis fur ex hoc usque ad mortem punietur, et omnis perjurus ex hoc usque ad mortem cruciabitur. Et edfuris et ad domum iurantis in nomine meo mendaciter, et commorabitur in medio domus eius et consumet eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ẽ maledictio quȩ egreditur suꝑ
faciem uniuersȩ terrȩ: quia omnis
fur sicut ibi scriptũ est iudicabitur:
& omnis iurans ex hoc similit̃ iudi-¬
cabitur. Educã illud dicit dñs exer-¬
cituum. & ueniet ad domũ furis.
& ad domũ rurantis in nomine meo
mendaciter: & cõmorabitur in medio

Expanded text:
aec est maledictio, quae egredietur super faciem omnis terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, iudicabitur, et omnis iurans ex hoc similiter iudicabitur. Educam illud, dicit Dominus exercituum, et veniet ad domum furis et ad domum iurantis in nomine meo menda
Abbreviated transcription (Latin):
enscũq humana fragilitas suę relin¬
quitur imbecillitati. dĩ a nob̾ & an-
ẽ. Ergo & ꝓpħa stupore magne uisi¬
onis attonitus: tota m̃te torpebat.
& clarũ ueritatis lum̃ uidere non
poterat. Unde a uisione p̃terita:
suscitat᷑ ad aliam uisionẽ. quasi de
somno euigilans: ut uideat quod
clausis oculis non uidebat. Dicamꝰ
& aliter. Prouerbioꝵ salomonis testi¬
moniũ ẽ. Si sederis: absq timore
eris. Si autẽ dormieris: dulciter
dormies: & non timebis t̾rorem suꝑ¬
uenientẽ tibi: nec impetus impiorũ
rit. & audierit dictũ de se qđ scriptũ
de lazaro legimus: si dormit saluus
erit: poterit cantare cũ sponsa: ego
dormio: & cor meũ uigilat. Uideamꝰ
ergo: ad quȩ ꝓpħa contẽplanda quasi
de somno consurgat. Et dixit ad me.
Quid tu uides: Et dixi. Uidi. & ecce
candelabrũ aureũ totũ. & lampas eiꝰ
suꝑ caput ipsius: & septẽ lucerne eiꝰ

Expanded text:
escumque humana fragilitas suae relinescumque humana fragilitas suae relinquitur imbecillitati, Dei  Al. Deus aest. Ergo et propheta stupore magnae visionis attonitus, tota mente torpebat, et clarum veritatis lumen videre non poterat: unde a visione praeterita suscitatur ad aliam visionem quasi de somno evigilans, ut videat quod clausis oculis non videbat. Dicamus et aliter. Proverbium Salomonis testimonium est: Si sederis, absque timore eris: si autem dormieris, dulciter dormies, et non timebis terrorem supervenientem tibi, nec impetus impiorum rit, et audierit dictum de se quod scriptum de Lazaro legimus: Si dormit, salvus erit , poterit cantare cum sponsa: Ego dormio, et cor meum vigilat . Videamus ergo ad quae contemplanda quasi de somno propheta consurgat. Et dixit ad me, quid tu vides? et dixi: Vidi, et ecce candelabrum aureum totum, et lampas ejus super caput ips
Abbreviated transcription (Latin):
lapidis intelligere. Omne enĩ qđ scul¬
pitur & foditur. Iam̃ siquis conten¬
tiosus noluerit hoc referre ad lapi¬
dem: s quasi propriũ habere prin¬
cipiũ suãq sententiã: dicamꝰ deum
om̃i potentẽ. in die passionis filii
sii. siue ut iudei putant. in ulti¬
mo fine mundi. quando udicaturꝰ
aduenerit effodere: & in medium
proferre oꝑa singłoꝵ: & contracta¬
re uniuersam t̾ram in die iudicii.
Hanc enĩ ẽẽ diem unã. & in die illa
unũ quẽq scõꝵ socios suos. & amicos:
qui & ipsi sunt scĩ uocare ad requiẽ:
or opum suoꝵ uirtute gaudere. Et
reuersus ẽ angłs qui loquebat᷑ in me.
& suscitauit me quasi uirũ qui sus-¬
citatur de somno suo.lxx. Et reuer¬
sus ẽ angłs qui loquebat᷑ in me. et
suscitauit me sicut suscitari solet
homo de somno suo. Quo enĩ abie¬
rat ut reuerteret᷑ maxime qui lo¬
quebatur in ꝓpħa: & absq eo in quo
loquebatur ẽẽ non poterat: s quoti¬

Expanded text:
lapidis intelligere: omne enim quod scullapidis intelligere: omne enim quod sculpitur et foditur. Tamen si quis et contentiosius noluerit hoc referre ad lapidem; sed quasi proprium habere principium, suamque sententiam, dicamus Deum omnipotentem in die passionis Filii sui, sive ut Judaei putant, in ultimo fine mundi, quando judicaturus advenerit effodere et in medium proferre opera singulorum, et contrectare universam terram in die judicii: hanc enim esse diem unam, et in die illa unumquemque sanctorum, socios suos et amicos, qui et ipsi sunt sancti, vocare ad requiem, et operum suorum virtute gaudere. Et reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me quasi virum qui suscitatur de somno suo. LXX: Et reversus est angelus, qui loquebatur in me, et suscitavit me sicut suscitari solet homo de somno suo. Quo enim abierat, ut reverteretur, maxime qui loquebatur in propheta, et absque eo in quo loquebatur esse non poterat. Sed quoti
Abbreviated transcription (Latin):
eius: theodotio & simmacꝰ. sculpam
scripturã eiꝰ. Et ẽ sensus. Istũ lapidẽ
clauis crucis. & lancea militis faciã
uulnerari: & in illius passione. au¬
feram iniquitatem t̾re in die una
de qua scriptũ ẽ. Hec ẽ dies quã fec̃
dñs: exultemus & letemur in ea.
In die illa passionis xp̃i uocabitur
qui ꝑfectus ẽ in xp̃o: & cũ apłis ad¬
anice beniuolentie culm̃ ascendit.
ꝓximũ suũ: uł credentes ex iudeis.
uł certe gentiliũ popłm: ut subter
uineã que appellatur sorech. & dicit
in euangelio. ego sum uitis: & fru
ctus cuiꝰ letificat cor hominis. & subt̃
ficũ spc̃ scĩ. poma dulcissima uitę:¬
et̃na pace requiescant: & cõpressa
seditione mundi & cruore bellorũ:
mone mistice nom̃ ẽ pacis. De hac
eadem sessione subt̃ uineam. & sub¬
ter ficum: etiam micheas ꝓpheta
cõmemorat dicens. In die illa uoca¬
suũ. subt̃ ficũ & uineã suã: & ñ
erit qui ext̾reat. Qđ aut̃ scriptũ
ẽ iuxta septuaginta. ecce ego fodiam

Expanded text:
ejus: Theodotio et Symmachus, sculpam sculpturam ejus. Et est sensus: 806 Istum lapidem clavis crucis, et lancea militis faciam vulnerari, et in illius passione auferam iniquitatem terrae in die una, de qua scriptum est: Haec est dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea . In die illa passionis Christi, vocabit vir qui perfectus est in Christo, et cum aposnicae benevolentiae culmen ascendit, proximum suum, vel credentes ex Judaeis, vel certe gentilium populum, subter vineam quae appellatur Sorec, et de qua dicit in Evangelio: Ego sum vitis , et cujus fructus laetificat cor hominis: et subter ficum, Speterna pace requiescant, et compressa seditione mundi et cruore bellatorummone nomen est pacis. De hac eadem sessione subter vineam, et subter ficum, etiam Michaeas propheta commemorat, dicens: In die illa vocasuum subter ficum, et vineam suam, et non erit qui exterreat . Quod autem scriptum est juxta Septuaginta: Ecce ego fodiam
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit oriens de quo scriptũ ẽ: ecce
uir oriens nom̃ eius. Et in malachia
& homo ex isrł. In euangłio quoq
uisitauit nos oriens ex alto: illumi¬
nare eos qui in tenebris. & in um¬
bra mortis sedent: ad dirigendos
pedes nr̃os in uiam pacis. Qui ori¬
ens ipse dicitur. & lapis angularis :
quia popłm utrũq coniungat. et
duos parietes in unã domũ consoti¬
et: hic ñ credentib lapis scandali ẽ
de quo & in psalmis dictt᷑. Lapidem
quẽ reꝓbauerunt ȩdificantes. hic fa¬
ctus ẽ in caput anguli: a dño factũ

Expanded text:
venerit Oriens, de quo scriptum est: Ecce venerit Oriens, de quo scriptum est: Ecce vir Oriens nomen ejus . Et in Malachia:et homo ex Israel . In Evangelio quoque visitabit nos Oriens ex alto: Illuminare eos qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis . Qui Oriens ipse dicitur et lapis angularis , quia populum utrumque 805 conjungat, et duos parietes in unam domum consociet: Hic non credentibus lapis scandali est, de quo et in Psalmis dicitur: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput ang
Abbreviated transcription (Latin):
quod iuxta consequentiã. textumq
sermonis magis debeant iħm sacer¬
dotem intelligere filiũ iosedech: quã
dñm saluatorem. Si enĩ ad dñm ser
dos magne. quis ẽ de quo infertur:
ecce ego adducam seruũ meũ orien¬
tem. qui alio nomine lapis appellat᷑:
& datus ẽ coram iħu: & suꝑ hoc lapi¬
de septẽ sunt oculi: e contrario nr̃i
nituntur asserere. & iħm sacerdotẽ
magnũ & orientẽ: & lapidẽ scđm diu̾.¬
sas intelligentias xp̃m appellari: sed
quasi de altero: exponere possint. dif¬
ficillimũ ẽ. Qui igitur iħm uolunt
ẽẽ filiũ iosedech sacerdotẽ magnum.
amicos eius qui habitant. uł sedent
roꝵ. Quid ẽ igitur. quod iħs & amici
eius coguntur audire. adducam ser
set. & erus p̃cepta seruasset: ipse diui¬
dicaret domũ eius. & atria eius custo¬
diret: & daret ei ministros anglice
dignitatis: nunc ei dicit. & amici
illius plenã felicitatem. & perfectã
beatitudinẽ. tunc futurã. quando

Expanded text:
quod juxta consequentiam textumque quod juxta consequentiam textumque sermonis magis debeant Jesum sacerdotem intelligere filium Josedec, quam Dominum Salvatorem. Si enim ad Dominum sdos magne: quis est de quo infertur: Ecce ego adducam servum meum Orientem, qui alio nomine lapis appellatur, et datus est coram Jesu, et super hoc lapide septem sunt oculi? Econtrario nostri nituntur asserere, et Jesum sacerdotem magnum, et Orientem, et lapidem, secundum diversas intelligentias Christum appellari. Sed quasi de altero, exponere difficillimum est. Qui igitur Jesum volunt esse filium Josedec sacerdotem magnum, amicos ejus qui habitant, vel sedent rorum. Quid est igitur quod Jesus et amici ejus coguntur audire: Adducam servset, et ejus praecepta servasset, ipse dijudicaret domum ejus, et atria ejus custodiret, et daret ei ministros angelicae dignitatis: nunc ei dicit et amicis illius, plenam felicitatem, et perfectam beatitudinem tunc futuram, quando
Abbreviated transcription (Latin):
lans decem ciuitates & alii quinq
cientes. alios ꝓ oculis habens: alios ꝓ
manib: alios pro pedibus: iuxta illud
quod legimus. Deus stecit in sinago¬
ga deoꝵ: in medio autẽ deos dnudi-¬
cat. Dedit quoq ei de angeloꝵ nume-¬
ro ministros: qui in carne constituti:
similes angłoꝵ sunt. de quib apłs
loquebatur: nr̃ municipatus in cȩles¬
tibus ẽ. Si enĩ angłi non nubunt.
neq nubuntur: & qui in uirginali
continentia ꝑseuerant: angłorum
fluctuantes habeant pedes. s cũ stan-¬
te stent dño: Audi iħu sacerdos mag¬
ne: tu & amici tui qui habitant co-¬
ram te: quia uiri portentes sunt.
Ecce enĩ ego adducam serirũ meum
orientem: quia ecce lapis quẽ dedi
Lxx Audi ergo iħu sacerdos magne:
&e ꝓximi tui qui sedent ante faciem
idẽ portentoꝵ spectatores sunt. Quia
ecce ego addducam seruũ meũ orientẽ:
quia lapis quẽ dedi ante faciem iħu:
sup lapidem unũ. septẽ oculi sunt
Nr̃i in hoc loco artantur a iudeis:

Expanded text:
dans decem civitates, et alii quinque , cientes , alios pro oculis habens, alios pro manibus, alios pro pedibus, juxta illud quod legimus: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . Dedit quoque ei de angelorum numero ministros, qui in carne constituti, similes angelorum sunt, et de quibus Apostolus loquebatur: Noster municipatus in coelestibus est . Si enim angeli non nubunt neque nubuntur, et qui in virginali continentia perseverant, similes a, et numquam fluctuantes habeant pedes, sed cum stante stent Domino? Audi, Jesu sacerdos magne, tu et amici tui qui habitant coram te, quia viri portendentes sunt. Ecce enim ego adducam 804 servum meum Orientem, quia ecce lapis quem dedi LXX: Audi ergo, Jesu sacerdos magne, et proximi tui qui sedent ante faciem id est, portentorum spectatores sunt, quia ecce ego adducam servum meum Orientem, quia lapis quem dedi ante faciem Jesu super lapidem unum, septem oculi sunt. Nostri in hoc loco arctantur a Judaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
frugũ omniũ habundantia habi¬
etur: ut habeat multitudinem
hominũ ac ium̃toꝵ: & dñs ignis
sit in circuitu eius. & ipse in medio
ilius uersetur in głia. Ista ẽ ciuitas
de qua alibi legimus. Głosa dicta
sunt de te: ciuitas dĩ. Et rursum.
Magnus dñs & laudabilis nimis:
in ciuitate dei nr̃i in monte scõ eiꝰ.
In hac quicũq habitat: dicere potest.
Ego autẽ sicut oliua fructifera in
domo dĩ. & dñs regit me & nichil
mͥ deerit: in loco pascue ibi colloca¬

Expanded text:
frugum omnium abundantia habitetur, et habeat multitudinem hominum, ac jumentorum, et Dominus ignis sit in circuitu ejus, et ipse in medio illius versetur in gloria. Ista est civitas de qua alibi legimus: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Et rursum: Magnus Dominus et laudabilis nimis, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus . In hac quicumque habitat, dicere potest: Ego autem sicut oliva frugifera in domo Dei . Et: Dominus regit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
eo: & ego ei ait dñs murus igneus
in circuitu: & in gła ero in medio
eius. Lxx. Et ecce angłs qui loque¬
illi dicens. frugifere habitabitur ihe¬
rusalem. a multitudine hominum
& ium̃toꝵ in medio: & ego ero illi
dicit dñs murus ignis in circuitu:
& in głam ero in medio eius. Angłs
qui loquebatur in ꝓpħa. & stabat:
siue ut in hebraico legitur egredie¬
batur: hoc enĩ significat yacã:
hebrei michaelem putant. & alte¬
rũ angłm qui egrediebat᷑. & uenie¬
bat in occursũ eius. gabrielem sus¬
picantur: qui loquitur ad michael
ut loquatur ad ꝓpħam. Quantam
rerũ omniũ habundantiã. & mul¬
titudinẽ hominũ. & ium̃toꝵ. firmi¬
tatemq muroꝵ habitura sit ierłm.¬

Expanded text:
o ero ei, ait Dominus, murus ignis in circuitu, et in gloria ero in medio ejus. LXX: Et ecce angelus qui loqueilli, dicens: Frugifera habitabitur Jerusalem a multitudine hominum et jumentorum in medio ejus. Et ego ero illi, dicit Dominus, murus ignis in circuitu, et in gloriam ero in medio ejus. Angelum qui loquebatur in propheta, et stabat, sive ut in Hebraico legitur, egrediebatur, hoc enim significat JASA  , Hebraei Michaelem putant. Et alterum angelum qui egrediebatur et veniebat in occursum ejus, Gabrielem suspicantur, qui loquitur ad Michaelem, ut loquatur prophetae, quantam rerum omnium abundantiam, et multitudinem hominum, et jumentorum, firmitatemque murorum habitura sit Jer
Abbreviated transcription (Latin):
ficioꝵ libris tullius disputat: scri-¬
bens ꝓpriũ quoq de quatuor uir¬
tutib librũ. Quicquid gͦ uitia
destruunt: uirtutes edificant:
om̃sq scĩ qui hec remedia possi¬
dentes. instaurant semꝑ eccłiam:
fabri appellandi sunt: unde & apłs
loquebat᷑. Quasi sapiens architec¬
tus fundam̃tum posui: & iratus
dñs de ierłm ablaturũ ẽẽ se dicit

Expanded text:
ficiorum libris Tullius disputat, scrificiorum libris Tullius disputat, scribens proprium quoque de quatuor virtutibus librum. Qui ergo vitia destruunt, virtutes aedificant, omnesque sancti, qui haec remedia possidentes instaurant semper Ecclesiam, fabri appellandi sunt. Unde et Apostolus loquebatur: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Et iratus Dominus de Jerusalem ablatur
Abbreviated transcription (Latin):
uersus principes & potestates: ad¬
uersus huiꝰ mundi rectores tenebra¬
rũ istarũ: aduersus spiritalia ne-¬
quitiȩ in cęlestibus. Hos quatuor
aduersarios. qui contra scõs semꝑ
dimicabant. xp̃s opp̃ssit adueni¬
ens: & de his psalmista congemi¬
nat. suꝑ aspidẽ & basiliscũ ambu¬
labis: & conculcabis leonẽ. & draco¬
nem. Possumus quatuor cornua q̃
regnauer̃ contra popłm dĩ. & qua¬
tuor a sñ acciꝑe: quȩ eruditi
non uerbũ de uerbo exprim̃tes
ꝑturbationes interp̃tant᷑ egritu¬
dinẽ animi. & gaudiũ: duo p̃sen¬
tia: & duo futura: metũ. & cupidi¬
tatẽ: de quib & illustris poeta sig¬
nificat. Hinc metuunt. cupiuntq
dolent gaudentq. Aduersũ has
quatuor. fabri. & ut ita dicã medici
boniq artifices ñ cernunt᷑ a ꝓpħa:
necdũ enĩ absq oftensione dĩ ꝑ se
eos uidere poterat: s ostenduntur
ei a dño. quatuor scilicet uirtutes:
prudentia. iusticia. fortitudo. & tẽ¬
perantia. de quib plenissime in of¬

Expanded text:
testates, adversum mundi hujus rectores tenebrarum istarum, adversum spiritualia nequitiae in coelestibus . Hos quatuor adversarios, qui contra Sanctos semper dimicabant, Christus oppressit adveniens. Et de his Psalmista congeminat: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem . Possumus quatuor cornua, quae regnaverunt contra populum Dei, et quatuor πάθη accipere, quae eruditi non verbum de verbo perturbationes interpretantur, aegritudinem animi et gaudium: 792 duo praesentia, et duo futura, metum et cupiditatem, de quibus et illustris poeta significat : Hinc metuunt, cupiuntque, dolent, gaudentque. Adversum has, quatuor fabri, et ut ita dicam medici, bonique artifices, non cernuntur a propheta, necdum enim absque ostensione Dei per se eos videre poterat, sed ostenduntur ei a Domino, quatuor scilicet virtutes, prudentia, justitia, fortitudo, temperantia, de quibus plenissime in Of
Abbreviated transcription (Latin):
du: & sathanas stans a dextris eiꝰ ut
aduersaretur ei. Temptatus enim ẽ
ꝑ omnẽ modũ absq peccato: & in
eu angłio ad eum temptator acce-¬
dit: querens semꝑ. dextris erus. & uir¬
tutib contraire. Qđq sequit᷑. in cre-¬
pet dñs in te sathan: & increpet dñs
In te qui elegit ierłm: sic edisserunt.
quia pat̃ & filius dñs ẽ. Et in cente¬
simo nono psalmo legimus. dix̃ dñs
dño meo: sede a dextris meis: dñs de
altero dño loquit᷑: ñ quo ipse dñs
qui loquitur increpare non possit:
s quo ex unitate nature cũ aliter
increpuerit: increpet ipse qui loqͥt᷑.
de igne erutus. rectissime intelligi
potest: qui cũ in babilone fuerit.
non ẽ babilonio igne consũptus nec
flãma scłi huiꝰ attactus. Unde & mo-¬
yses in solitudine cernit uisionem
magnã. in qua ardebat rubus. & ñ
comburebatur: hic iħs erat uestitus
uestib sordidis. Qui cũ non fecisset

Expanded text:
du: et Satan stabat a dextris ejus, ut du: et Satan stabat a dextris ejus, ut adversaretur ei. Tentatus enim est per omnem modum absque peccato. Et in Evangelio ad eum tentator accedit, quaerens semper dextris ejus et virtutibus contraire. Quodque sequitur: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet Dominus in te qui eligit Jerusalem, sic edisserunt, quia Pater et Filius Dominus est, et in centesimo nono psalmo legimus: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis: Dominus de altero Domino loquitur, non quod ipse Dominus qui loquitur, increpare non possit; sed quod ex unitate naturae, cum alter increpaverit, increpet ipse qui loquiturde igne erutus, rectissime intelligi potest, qui cum in Babylone fuerit, non est Babylonio igne consumptus, nec flamma saeculi hujus attactus. Unde et Moyses in solitudine cernit visionem magnam, in qua ardebat rubus, et non comburebatur . Hic Jesus erat indutus vestibus sordidis; qui cum non fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
runt. NΩANPH. quã nos tunicam
talarem possumus dicere: eo quod
sequitur. ponite eydarim suꝑ caput
Et in hac uolunt intelligi sacerdotii
dignitatem: quod ablatis sordibus
peccatoꝵ: mundũ habuerit sacerdo¬
tiũ. Hec iudei. Hr̃i aut̃ ita disserun
sacerdotem ẽẽ magnũ. ad quem đr.
tues sacerdos in ȩternũ: scđm ordinẽ
melchisedech. Qui. qm̃ ꝑ se uideri ñ
potest. a dño ꝓpħa ostenditur. stans
corã angło dñi quẽ uolunt magni
consilii eẽ angłm: non quod alter. &
alter sit. aut duas ꝑsonas recipiamꝰ
in filio. s qđ idem atq unus. & qua-¬
si homo sordidatus ostendit᷑: & quasi
angłs mediator hominũ & dei appa¬
rere dicatur. Non aut̃ eẽ filiũ iose-¬
dech ex hoc conantur ostendere. qđ
ñ sit appositũ in p̃senti loco filius io¬
sedech: qui in aliis locis. ubi uere de
ihu dictt᷑ filio iosedech semꝑ patris
cognomine censetur. Stans igitur.
cernitur iħs: & stabili consistens gra¬

Expanded text:
runt ποδήρη quam nos tunicam runt ποδήρη quam nos tunicam talarem possumus dicere, eo quod sequitur: Ponite cidarim mundam supet in hac volunt intelligi sacerdotii dignitatem, quod, ablatis sordibus peccatorum, mundum habuerit sacerdotium. Haec Judaei. Nostri ausacerdotem esse magnum , ad quem dicitur: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , qui quoniam per se videri non potest, a Domino prophetae ostenditur, stans coram angelo Domini, quem volunt magni consilii esse angelum , non quod alter et alter sit, aut duas personas recipiamus in Filio; sed quod idem atque unus, et quasi homo sordidatus ostenditur, et quasi angelus mediator hominum et Dei apparere dicatur. Non autem esse Jesum filium Josedec, ex hoc conantur ostendere, quod non sit appositum in praesenti loco, filius Josedec, qui in aliis locis, et ubi vere de Jesu dicitur filio Josedec, semper patris cognomine censeatur. Stans igitur cernitur Jesus, et stabili consistens gra
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ eius. Ipse ẽ enĩ inimicus & uin¬
dex: accusator fratrũ nr̃oꝵ. Incre-¬
pet dñs in te sathan. ut pluit dñs
a dño: increpet dñs in te qui elegit
ierłm. Cum ergo de cunctis iudee
urbibus nunc electa sit ierłm. neqͣꝗͣ
imputante dño peccata quȩ fecit.:
cur quasi torrẽ. quẽ uulgo ticionẽ
uocant. iħm conaris occidere: qui de
babilonie captiuitate quasi semius¬
tus euasit: Quod aut̃ sequit᷑. iħc
erat indutus uestib sordidis: tripli¬
citer interp̃tantur: uł ob coniugiũ
illicitum: uł ob peccata popłi: uel
ꝓpt̃ squalorem captiuitatis. Angłs
aut̃ ante cuius faciem stabat iħs: p̃ce¬
pit ceteris angłis ex ꝑsona dñi: ut ari¬
ferrent ab eo sordida uestim̃ta : de qͥbꝰ
supra diximus. Qui cũ preceptum
oꝑe cõplessent: rursũ idem angłs
loquit᷑ ad iħm: ecce abstuli a te mni¬
quitatem tuam. Hec sunt sordida
uestimenta: & indui te mutatoriis:
hoc ẽ isrłitem tibi coniugem copu¬
laui: pro quo septuaginta transtule¬

Expanded text:
sarium ejus, ipse est enim inimicus et vindex, ac accusator fratrum suorum: Increpet Dominus in te, Satan: ut, pluit Dominus a Domino: et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem. Cum ergo de cunctis Judae urbibus nunc electa sit Jerusalem, nequaquam ei imputante Domino peccata quae fecit, cur quasi torrem, quem vulgo titionem vocant, Jesum conaris obruere, qui de Babylonia captivitate quasi semiustus evasit? Quod autem sequitur: Jesus erat indutus vestibus sordidis, tripliciter interpretantur. Vel ob conjugium illicitum, vel ob peccata populi, vel propter squalorem captivitatis. Angelus autem ante cujus faciem stabat Jesus, praecepit caeteris angelis ex persona Domini, ut auferrent ab eo sordida vestimenta, de quibus supra diximus. Qui cum praeceptum opere complessent rursum idem angelus loquitur ad Jesum: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam: haec sunt sordida vestimenta, et indui te mutatoriis, hoc est, Israelitem tibi conjugem copulavi, pro quo Septuaginta transtule
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ nos. Et ad timotheum. Si tar¬
dauero ut scias quomͦ debeas in do-¬
mo dei conuersari. que ẽ eccłia dei
uiuentis colũpna. & firmamentum
ueritatis: & non solum iudacabit do¬

Expanded text:
nos . Et ad Timotheum: Si tardavero, ut scias quomodo debeas in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei viventis, columna et firmamentum veritatis . Et non solum jud