comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. neq ex dõ. id÷ de substantia dĩ nat ñẽẽt
Hȩc audiens hebui. neq credidi. donec cum
publice exconsensu omĩũ eoꝵ ꝓ fanissime hu¬
sine aliquo impietatis pudore impudentis¬
sime hec loquebant᷑ condep̃nauert̃. Conde¬
mnati ad regẽ suũ conuolauert̃. exceptiq
honorifice: impietatessuas quanta potuert̃
ambitione confirmart᷑. Similẽ dõ eẽ. uł ex
dõ natũ. uł naturalẽ eẽ filiũ denegante.
P auci pluriũ dñati st̃. Constantires blasphe¬
miȩ suȩ metu extorsit ex ilii. Uicisse se iam
orientales glãtus. qr decẽ legatos uolunta¬
entis ciuitates hereticos ep̃os subrogatos
cõmunione heretica muniuit. Hichil
ut incȩteris ante artissuȩ consuetudine. ut ꝑ
recti speciẽ. praua confirmet. & ꝑrationis no¬
men insana constituat. Nolo inquit uerba
quȩ ñ scͥpta sunt dici. Hoc tandem rogo. quis
ep̃is iubeat. ⁊ quis apłice p̃dicationis uetet
formã: Dic pͥꝰ si recte dici putas. Nolo aduer¬

Expanded text:
et, neque ex Deo, id est, de substantia Dei natus esset. » Haec audiens hebui, neque credidi, donec cum publice ex consensu omnium eorum profanissimae husine aliquo impietatis pudore impudentissime haec loquebantur, condemnaverunt. Condemnati 575 ad regem suum advolaverunt: exceptique honorifice impietates suas quanta potuerunt ambitione confirmaverunt, similem Deo esse, vel ex Deo natum, vel naturalem esse filium denegantes. Pauci plurium dominati sunt. Constantius res blasphemiae suae, metu extorsit exsilii. Vicisse se jam Orientales gloriatus, quia decem legatos voluntaentis civitates haereticos episcopos subrogatos communione haeretica munivit. Nihil ut in caeteris ante, artis suae consuetudine, ut per recti speciem prava confirmet, et per rationis nomen insana constituat. « Nolo, » inquit, « verba quae non scripta sunt dici. » Hoc tandem rogo quis episcopis jubeat? et quis apostolicae praedicationis vetet formam? Dic prius, si recte dici putas: Nolo adver
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa patris mei. nolite mͥ credere. si aut̃ facio
& ñ uultis mͥ credere. uł oꝑib meiscredite.
q pat̾ inme ẽ. & ego in patre : Quid rogo e¬
qualitati dei de ẽ: anopus: an natura: an
ꝓfessio: Ham pat̾ inme ẽ & ego inpatre
ȩqualitas ẽ quȩ uicissitudinẽ equalitatis
exp̃ssit. dũ ineẽ atq eẽ cõmune ẽ. Oꝑa uͦ
patris sui facere. ñ aliud ẽ ꝗͣ uirtutẽ in se pa-¬
terne diuinitatis oꝑari. Unũ uͦ qd st̃. hoc ẽ
ñ ȩqualitatẽ abnuere. s incremento intel¬
ligentiȩ fidẽ ȩqualitatis instruere. uetas gͥ¬

Expanded text:
ite mihi credere: sin autem facio, et non vultis mihi credere, vel operibus meis credite, quia Pater in me est, et ego in Patre ? Quid rogo aequalitati Dei deest? An opus? an natura? an 577 professio? Nam Pater in me est, et ego in Patre . aequalitas est: quae vicissitudinem aequalitatis expressit, dum inesse atque esse commune est. Opera vero patris sui facere, non aliud est, quam virtutem in se paternae divinitatis operari. Unum vero quod sunt, hoc est non aequalitatem abnuere, sed incremento intelligentiae fidem aequalitatis instruere. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ ẽ. sc̃ificari cõpellis. Otu sceleste. qd ludibͥũ
de ecd̃a facis. Soli canes ad uomitũ suũ redeunt.
Abare eo id inc̾fessiõibꝰ suis p̃cipis. qd̾ ante dã.¬
nauerant. In negando reossuos ab soluunt:⁊
se ipsos reos reddt̃. Oĩa inimpietatẽ ⁊ reatũ de¬
trusisti. dũ om̃s reosse eẽ atq impios aut ex
p̃sentibꝰ statuunt. aut exp̃titis c̃fitent᷑. Nõ
recipit m̃daciũ ueritas. nec patit᷑ religio im
nec ꝓfessioĩ tuȩ gesta c̃ueniunt. Subst̃uisti

Expanded text:
semper est, sanctificare compellis. O tu sceleste, qui ludibrium semper est, sanctificare compellis. O tu sceleste, qui ludibrium de Ecclesia facis! Soli canes ad vomitum suum redeunt: Probare eos id in se confessionibus suis praecipis, quod ante damnaverant: in negando reos suos absolvunt, et se ipsos reos reddunt. Omnia in impietatem et in reatum detrusisti: dum omnes reos se esse atque impios, aut ex praesentibus statuunt, aut ex praeteritis confitentur. Non recipit mendacium veritas, nec patitur religio impnec professioni tuae gesta conveniunt. Substravisti
Abbreviated transcription (Latin):
scindis. Non enĩ cũ his tͥ conuenit. hoc tan¬
tũ queror cur tua dãpnas. F idem enĩ unã
& unũ baptismũ apls̃ p̃dicat. Iam qͥcͥquid
apud te pret̃ fidem unã ẽ. ꝑfidia. ñ fides
ẽ. Nã qͥ fidem emendando condẽpnas. dã¬
nationẽ fidi eẽ constituus. dum apud te
abolet᷑ ꝑ alterã que ꝑ alterã rursus abolen
tẽ reliquisti: Quã linguã ñ ad falsiloqͥum
coegisti: Qd̃ cor ñ ad dãpnationẽ anterio¬
rissententie demutasti: dãpnare hõmousi¬
on decernis antiquitatisfidem & pietatis
securitatẽ anathema homoͣusion abhisipsis a
qͥb usur patũ ẽ constituisti. Qd tam̃ & si nobis
ad fide uiciosi e can rescmnaentib fi dei sue¬
dãpnatio ẽ. Dãpnasqͦ⁊ substantiȩ nõm qͦ te¬
libꝰ m̃tiebaris. Qd tam̃ ꝓpħtica auctoritate susce¬
ptũ fid̾i intelligentiã continebat. Om̃e itaq
qd ꝓbatũ ẽ antea dãpnare tubes. qd̾ impbatũ

Expanded text:
scindis; non enim cum his tibi convenit: hoc tanscindis; non enim cum his tibi convenit: hoc tantum quaero, cur tua damnas? Fidem enim unam et unum baptisma Apostolus praedicat : jam quidquid apud te praeter fidem unam est, perfidia, non fides est. Nam qui fidem emendando condemnas, damnationem fidei esse constituis; dum apud te aboletur per alteram, quae per alteram rursus abolendtem reliquisti? Quam linguam non an falsiloquium coegisti? Quod cor non ad damnationem anterioris sententiae demutasti? Damnare homousion decernis, antiquitatis fidem, et pietatis securitatem. Anathematizari homoeusion ab his ipsis, a quibus usurpatum est, constituisti: quod tametsi nobis ad fidem otiosum est, tamen rescindentibus fidei sudamnatio est. Damnas quoque et substantiae nomen, qulibus mentiebaris: quod tamen prophetica auctoritate susceptum, fidei intelligentiam continebat. Omne itaque, quod probatum antea est, damnare jubes; quod improbatum
Abbreviated transcription (Latin):
alia substantia & ñ ex dõ. &. qd̾ erat aliquando
tempꝰ aut scl̃m. quando ñ erat. alienos nouit
scã et catholica eccła. Tuis ipsis dissides. & aduer¬
sus tuos hostis rebellas. Nouis uetera subuertis.
Noua ipsa rursũ innouata emendatione scindis.
Emendata aut̃ iterũ emendando condempnas.
Suscipis etiã aduersũ deliramenta osĩ. ⁊ incre¬
mentaursatii ac ualentis emendationũ tuarũ
dãpnationes. S mox emendanda tua omĩa eẽ
uł potiꝰ dãpnanda constituis. Offenderis enim
his paucis inimicissimis t uerbis. & si quissemo¬
rẽ tẽporis patrẽ dicat filio eẽ ungenito. uimorẽ
aut̃ filiũ patre. anathema sit. Ncalupniam᷑ de
quertm̃. Hã etiã si his om̃ib nichil uicioꝵ subia¬
cere affirmare rͥ. ñ tam̃ causa religiose uolunta.¬
tis inẽet. qr mali meditatio ẽ bonoꝵ demutatio.
& ñ necessaria emendatio ꝑuersitatis occasio ẽ.
Taceo cur nr̃a apud niceã a patͥb gesta re¬

Expanded text:
alia substantia, et non ex Deo, et quod erat aliquando tempus aut saeculum quando non erat, alienos novit sancta et catholica Ecclesia. » Tuis ipsis dissides, et adversus tuos hostis rebellas. Novis vetera subvertis, nova ipsa rursum innovata emendatione rescindis, emendata autem iterum emendando condemnas. Suscipis etiam adversum deliramenta Osii et incrementa Ursacii ac Valentis, emendationum tuarum damnationes: sed mox emendanda tua omnia esse, vel potius damnanda constituis. Offenderis enim his paucis inimicissimis tibi verbis: « Et si quis seniorem tempore Patrem dicat Filio esse unigenito, juniorem autem Filium Patre, anathema sit. » 24. Fides nulnquerimur. Nam etiamsi in his omnibus nihil vitiorum subjacere affirmetur, 581 non tamen causa religiosae voluntatis inesset: quia mali meditatio est, bonorum demutatio; et non necessaria emendatio, perversitatis occasio est. Taceo cur nostra apud Nicaeam a patribus gesta re
Abbreviated transcription (Latin):
torib quib sua semꝑ displicent accidere so¬
let. ut semꝑ destruas qd̃ semꝑ edifices. Ac
ne me iniquũ uoluntatis tuȩ uidicẽ arguas. qͥd
tͥ in eadẽ encenioꝵ fide displiceat renuntiabo.¬
AA mime fallit illud qd tuũ ẽ. Qgeneratꝰ est
ex patre dm̃ de dõ. totũ de toto. unũ de uno.
ꝑfectii a ꝑfecto. regẽ de rege. inconuertibilem

Expanded text:
toribus, quibus sua semper displicent, accidere sotoribus, quibus sua semper displicent, accidere solet: ut semper destruas, quod semper aedifices. Ac ne me iniquum voluntatis tuae judicem arguas, quid tibi in eadem Encaeniorum fide displiceat renuntiabo. Ni me fallit, illud quod tuum est: « Qui generatus est ex 580 Patre, Deum de Deo, totum de toto, unum de uno, perfectum a perfecto, regem
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ factussit: Qd itaq uerbis fallis:
Quid arte eludis: Cur ñequalẽ dõ. Hoc e¬
intellige. Qd in ȩqualis dõ eẽ intellectus ẽ.
sibi ꝓpͥum dm̃ eẽ. natiuitatis demonstratio ẽ.
AA ichi qͥd̾e similitudo ne uiioni det̾ occasio
sc̃a ẽ. qr ȩ qualẽ eundẽ & similẽ postea pie fa¬
lẽ uͦ ita. ut similitudini hoc dictũ semꝑ an¬
teferã. ego & pat̾ unũ sum᷑. Tu aut his om̃ibꝰ
contradicis. qr similitudinẽ excusatione de-¬
fendis. Liegas filiu ꝑ natiuitatẽ. negas dm̃ ꝑ
naturã. negas similẽ ꝑ equalitatẽ. negas uerũ
ꝑunitatẽ. Etiã quero quid ei relinquassimi¬
dẽ fide credas. Ego enĩ nc̃ ꝑ demutationis
tuȩ tempora quib quisq inunũ blasphemie
tuȩ baratrui descendens. ꝑ gradus p̃cipites cu¬
curristi. Namq pꝰ pͥmã uere fid̾i sinodi nice¬
ni congregato. rursũ antiochie concilio fidẽ
tibi renouas. S accidit tͥ qd̾ imꝑitis edifica¬

Expanded text:
tantum factus sit? Quid itaque verbis fallis? tantum factus sit? Quid itaque verbis fallis? Quid arte eludis? Cur non aequalem Deo hoc eintellige, quod hinc aequalis Deo esse intellectus est, sibi proprium Deum esse, nativitatis demonstratio est. Mihi quidem similitudo, ne unioni detur occasiopostea pie falem vero ita, ut similitudini hoc dictum semper anteferam: Ego et Pater unum sumus : tu autem his omnibus contradicis, quia similitudinem excusatione defendis. Negas Filium per nativitatem, negas Deum per naturam, negas similem per aequalitatem, negas verum per unitatem. Et jam quaero, quid ei relinquas simidem fide credas. Pergo enim nunc per demutationis tuae tempora, quibus usque in imum blasphemiae tuae barathrum descendens, per gradus praecipites cucurristi. Namque post primam vere fidem synodi Nicaenae, congregato rursum Antiochiae concilio, fidem tibi renovas. Sed accidit tibi, quod imperitis aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ut imaginẽ inuisibilis dĩ etiã ꝑid quo ipse in-¬
uisibilis ẽ. inuisibilis dĩ imago eẽt. Similitu¬
dinẽ uͦ cũ imagine ad dm̃ homini deputauit.
ne ueritatis eẽ ꝓpͥetas existimaret᷑. cui ad ima¬
ginẽ similitudo eẽt adiuncta. D eniq uͥ ad
significationẽ uirtutis ȩquat. ⁊ similitudo in
filio demonstrat᷑ oꝑandi. cũ ꝓfectꝰ uͦ intelligen¬
tiȩ p̃dicat᷑. tũ ita dic̃. O mĩa quȩ cũq facit
pat̃. eadẽ ⁊ filius facit similit̾. F acere autẽ¬
similit̾ parũ uisũ ẽ: nͥ ead̾e faceret qͥ similia
fiebant. Atq similitudo faciendi pie demon¬
strata ẽ ineorundẽ ꝓpͥetate factoꝵ. Est autẽ
⁊ similitudo in dño carnispeccati. S illi ñ
similitudo carnis ẽ: s similitudocarnis pecc̃i
ẽ. ut quod informa ẽdei homosit. Quod aut̃
insimilitudine carnis peccati est: ho
cũ ad imaginem ⁊ similitudinẽ dĩ homo

Expanded text:
ut imago invisibilis Dei, etiam per id quod ipse inut imago invisibilis Dei, etiam per id quod ipse invisibilis est, invisibilis Dei imago esset. Similitudinem vero cum imagine ad Deum homini deputavit: ne veritatis esse proprietas existimaretur, cui ad imaginem similitudo esset adjuncta. Denique ubi ad significationem virtutis aequatur, et similitudo in Filio demonstratur operandi: cum profectus vero intelligentiae praedicatur: tum ita dicitur: Omnia quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter . Facere similiter parum visum est, nisi eadem fierent quae similia fiebant. Atque ita similitudo faciendi pie demonstrata est in eorumdem proprietate factorum. Est autem et similitudo in Domino carnis peccati : sed illi non similitudo carnis est, sed similitudo carnis peccati est: ut quod in forma Dei est, homo sit; quod autem in similitudine carnis peccati est, homcum ad imaginem et similitudinem Dei homo
Abbreviated transcription (Latin):
forma dĩ eẽ. N enĩ eẽt equalitas dĩ in forma
dĩ eẽ: si ñ equalitas hoĩsẽ tẽ informa serui.
dicari uis. ne in fide tua sit. & omĩs lingisa
fallax blandimentũ tuũ. P aleis enĩ aqͣs
tegis. & foueas cespitib occultas. & escis
laqueos supponis. Satisfacere ignorantib
putas. quia dicis similẽ pat scdm̃ scͥpturas.
audietiã nc̃ impietatis tuȩ artẽ. Nunꝗd ñ
pie dicimꝰ similẽ hoĩem dõ scd̃m scͥpturas.
qr dictũ ẽ. faciamꝰ hoĩem ad imaginẽ ⁊ simi¬
litudinẽ nrãm: homo gͦ adimaginẽ ⁊ simili¬
tudinẽ dĩ patͥs. ⁊ dĩ filii ẽ. Et cuiꝰ modi ima¬
go ẽ: catholici si requirent. docebunt᷑. Nc̃ aut̃
homo ad similitudinẽ ⁊ imaginẽ di condit᷑.
si etiã similitudo intͣ patrẽ ⁊ filiũ p̃dicatur.
Id enĩ qd ait nr̃am. ȩqualitatis ẽ demonstratio.
ad ditamento fidei. ne imaginẽ conformatio¬
nẽ sentires. ait eñ. Qui ẽ imago di inuisibił.

Expanded text:
ma Dei esse. Non est aequalitas Dei in forma Dei esse, si non aequalitas hominis est esse in forma servi.  id praedicari vis, ne in fide tua sit: Et omnis lingua Fallax blandimentum tuum! Paleis enim aquas tegis, et foveas cespitibus occultas, et escis laqueos supponis. Satisfacere te ignorantibus putas, quia dicis similem Patri secundum Scripturas. Audi etiam nunc impietatis tuae artem. Numquid non pie dicimus hominem similem Deo secundum Scripturas; quia dictum elitudinem nostram ? Homo ergo ad imaginem et similitudinem Dei patris et Dei filii est. Et cujusmodi imago est, catholici si requirantur, docebunt. Nunc autem homo ad similitudinem et imaginem Dei conditur: non etiam similitudo 578 intra Patrem et Filium praedicatur. Id enim, quod ait nostram, aequalitatis est demonstratio; ed cum additamento fidei: ne imaginem conformationem sentires. Ait enim: Qui est imago Dei invisibilis :
Abbreviated transcription (Latin):
endã uoluntatẽ egere cartula dm̃: Aut qd̾ semel
scͥptũ ẽ ⁊ ꝑte uiolent̃ abreptũ. id de c̃scientia
posse diuinȩ potestatis aboleri. Seqͣnt᷑ eqͥd̾e te
incinerescartulȩ. s cͥminosoꝵ apud dm̃ unient
dãpnatioẽs. Unũ tantũ ꝓficis. ut post̾itas qͥd de¬
cernere in eos debeat. instructa sit timendo. &
cõmunicare nosscõꝵ memoriis docuit. tu eas
dapnare coegisti. Ẽne aliqͥs hodie aut uiuus
dãpnat᷑ ẽ.⁊ eũ a qͦ sac̾dotiũ sũpsit. ñ iã ⁊ ipse dã¬
naurt. Cui nc̃ scõꝵ memorie cõmunicabit᷑: ana-¬
thema tͥ. Trecenti decẽ ⁊ octo conuenientes apud
niccã ep̃i. st̃ anathema. deinde om̃s qͥ uariis ex¬
inde expositioĩb affuert̃. Ipse qͦ pͥd̾e iã mortuus
anathema tͥ pat̾ tiuis ẽ. cui nicea si nodꝰ fuit cu¬
re. ꝗͣ tu falsis opinioĩb infamatã ꝑturbas. &
cont̃ humanũ diuinũq uidiciũcũ paucis sa
gno potenti etiã inpostremo p̃uidicare. Extant

Expanded text:
re chartula Deum? aut quod semel scriptum est, et per te violenter abreptum, id de conscientia posse divinae potestatis aboleri? Sequentur te quidem in cineres chartulae, sed criminosorum apud Deum vivent damnationes. Unum tantum proficis, ut posteritas quid decernere in eos debeat, instructa sit timendo. 27communicare nos sanctorum memoriis docuit : tu eas damnare coegisti. Estne aliquis hodie aut vivus, damnatus est, et eum, a quo sacerdotium sumpsit, non jam et ipse damnavit. Cui nunc sanctorum memoriae communicabitur? Anathema tibi trecenti decem et octo convenientes apud Nicaeam episcopi sunt: anathema deinde omnes, qui variis exinde expositionibus adfuerunt. Ipse quoque pridem jam mortuus anathema tibi pater tuus est, cui Nicaena synodus fuit curae, quam tu falsis opinionibus infamatam perturbas, et contra humanum divinumque judicium cum paucis satgno potenti etiam in posterum praejudicare. Exstant
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere patrẽ. tantũ pat̾ suꝑ extendit
se. ne cognitus filiꝰ sit. Qbꝰ recitatis: tu¬
hi qui dissimilẽ dm̃ dicunt. humanas aures
tantȩ impietatis uerba ñ suscepturas eẽ. rur¬
su hi ipsi palatii potiꝰ quã eccłe ep̃i. fidẽ scri¬
go quend̾a eoꝵ qui forte ad me ꝑtẽptandum
accesserat. qͣsi ignorans rerũ gestarũ ꝓcuncta¬
tussũ qͥd sibi uellet istud. ut qui unã substan¬
tiã filii eẽ cũ patre dãpnassent. uł eẽ similis
substantie denegassent. dissimilitudinẽ dam¬
similẽ pat̾ eẽ. Rursus hoc obscurimͥ adhuc
uidebat᷑. De quo cũ iterũ int̾rogarẽ. tẽ hec
ita locutꝰ ẽ. Dico eũ dissimilẽ dõ eẽ similẽ
pat̾ posse intelligi. Ꝙa pat uoluiss creaturã
istiꝰ modi create. quȩ similia si uellet. Et ic

Expanded text:
cognoscere Patrem, tantum Pater superextendit cognoscere Patrem, tantum Pater superextendit se ne cognitus Filio sit. » Quibus recitatis, tuhi, qui dissimilem Deum dicunt, humanas aures tantae impietatis verba non suscepturas esse; rursum hi ipsi, fallaces potius quam Ecclesiae episcopi, fidem scrigo quemdam eorum, qui forte ad me pertentandum accesserat, quasi ignorans rerum gestarum percontatus sum, quid sibi vellet istud, ut qui unam substantiam Filii esse cum Patre damnassent, vel esse similis substantiae denegassent, dissimilitudinem damsimilem Patri esse. » Rursus hoc obscurius mihi adhuc videbatur. De quo cum iterum interrogarem, tunc haec ita locutus est: « Dico eum dissimilem Deo esse, similem Patri posse intelligi; quia Pater voluisset creaturam istiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
usion constantissime obtinerẽt.Cogente itaq
homo eousion p̃dicabant. Aliqui eoꝵ ñ muia
pie uerbis p̃ferebant. quod & ex dõ eẽt idem de
substantia di filius ⁊ semꝑ fuiss. Q u̾ homoeo¬
usion defendebant. nichil nͥ ꝑfanissimii asscre¬
bant: negantes quicꝗ̃ substantie d̾i simile eẽ
posse. neq ex dõ posse existere generationem:
s eẽ xp̃m creaturã. Ita quod creatts ẽ. id ei nati¬
uitas deputaret᷑. Ex nichilo aut̃ eẽ. & iccuro ñẽe
filiũ. nec dõ similẽ. Loquor aut̃ uob̃̾ q̃d egoipse
recitari in conuentu publice audiui. qd p̃dicatũ¬
antiochie exceptũ habebat᷑. Nec ꝙͦ ita dicta eẽ
ab eo cõmemorabant᷑. Erat ds q̃d ẽ: pat̾ ñ erat.
quia neq ei filuis. Nam si filius: neccẽ ẽ ut ⁊ fe
ad generandũ naturalis machinula. Omiseras
dicari. Post multas aut̃ istiꝰ modi impietates.
cũ patm ⁊ filiũ ex nõib potiꝰ qm̃ ex natura c̃õ¬
parasset. ait. Quantũ enĩ filius se extendit

Expanded text:
usion constantissime obtinerent. 573 Cogente homoeusion praedicabant, aliqui nonnulla pie verbis praeferebant: quod et ex Deo esset, id est, de substantia Dei filius, et semper fuisset. Qui vero anomoeusion defendebant, nihil nisi profanissimum asserebant: negantes quidquam substantiae Dei simile esse posse, neque de Deo posse exsistere generationem, sed esse Christum creaturam; ita quod creatus est, id ei nativitas deputaretur: ex nihilo autem esse; et idcirco non esse filium, nec Deo similrecitari in conventu publice audivi, quod praedicaAntiochiae exceptum habebatur. Haec ergo ita dicta esse ab eo commemorabantur: « Erat Deus, quod est. Pater non erat, quia neque ei Filius: nam si filius, necesse est ut et feminad generandum naturalis machinula. » O miseras esia praedicari! Post multas autem istiusmodi impietates, cum Patrem et Filium ex nominibus potius quam ex natura comparasset, ait: « Quantum enim Filius se extendit
Abbreviated transcription (Latin):
Tuxp̃m obuirgas ueritatis. tu patm
argiis ꝓfessionis. Emendas dm̃ homõ.
uitam moderaris corruptio. & nox lucem il¬
simultate cõmisces. negans hoc de dõ quod
dictũ docuit. dicens. Attendite apseudo ꝓ¬
phetis. qui ueniunt aduos inuestitu ouiũ:
abintus aut̃ sunt lupirapaces. A fructibꝰ eoꝵ
cognoscetis eos. Est enĩ aliquid in corde. quod
dissimulat᷑ inuultu. Et uelatũ mente ⁊ ouẽ
putantes. lupũ senserunt. Si quȩ ouiũ sunt
agunt. credant᷑ & oues eẽ. Si aut̃ rapacia lu¬
poꝵ ouesꝑagunt. lupi eẽ ꝑ opussuũ intelli¬
gunt̾. & gestoꝵ fructu uestimentoꝵ species
arguit᷑. Uestem ouis tuȩ lupe rapax cernimꝰ.
auro rei publicȩ scm̃ dĩ oneras. E uł detracta
templis. uł publicata edictis. uł exacta peniꝰ.
dõ ingeris. Osculo sacerdotes excipis. qͦ ⁊ xp̃c
ẽ ꝓditus. Caput benedictioni subimitis. ut fi¬
dem calces. Conunuo dignaris. ex qͦ iudas ad ꝓ¬
ditionẽ egressus ẽ. Censũ capitũ remittis. ꝗͣ¬

Expanded text:
tum objurgas veritatis, tu Patrem arguis professionis. Emendas Deum homo, vitam moderaris corruptio, et nox lucem ilsimultate committis: negans hoc de Deo, quod dictum docuit, dicens: Attendite a pseudoprophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, ab intus autem sunt lupi rapaces: a fructibus eorum cognoscetis eos . Est enim aliquid in corde, quod dissimulatur in vultu, et velatum est mente: et ovem putantes, lupum senserunt. Si quae ovium sunt agunt, credantur et oves esse: si autem rapacium luporum opus peragunt, lupi esse per opus suum intelliguntur; et gestorum fructu, vestimentorum species arguitur. Vestem ovis tuae, lupe rapax, cernimus. Auro reipublicae sanctum Dei oneras, et vel dectracta templis, vel publicata edictis, vel exacta poenis Deo ingeris. Osculo sacerdotes excipis, quo et Christus est proditus: caput benedictioni submittis, ut fidem calces: convivio dignaris, ex quo Judas ad proditionem egressus est: censum capitum remittis,
Abbreviated transcription (Latin):
horreo tuo sumeret. aut de montane maxi¬
milleq ant᷑ ꝓfanatũ expectaret. Mediola.¬
nensẽ pussimã plebẽ qm̃ tu furore terroris
tui turbasti. tͥbuni tui adierunt. scã sc̃oꝵ
tes: ꝓtraxert̃ de altario sacerdotes.Ceuiꝰ
te putas sceleste uideoꝵ impietate peccasse.
scidisti. Uertisti deinde usq ad romã bellũ
ꝗͣ remiseris. Quos tu deinde in eccłam to¬
losanã exerciusti fuores. clerici fustib cȩsu
stanti. si eꝗo mentior ouis es. Si uͦ tu ꝑagis.
cii diem metuit. si quis diabolo renuntiauit
siqͥs se regeneratũ inuitã recordat᷑. accipiat qu
dico. & de his. iudicio quo in se uidicandum ẽ
iudicet. Quȩ enĩ dicturꝰ sũ. ñ aluinde cognoui.
s ipse audiui:. ⁊ p̃sens affui cũ gerebant᷑. In xp̃o
Orientalis̃ inseleucia si nodo. ubi reppi tantũ
blasphemoꝵ. quantũ constantio placcbat. Nam
pͥmã secessionẽ meã dep̃hendi. ut centũ qͥnq ep̃i

Expanded text:
horreo tuo sumeret, aut de Montanae Maxihorreo tuo sumeret, aut de Montanae Maximillaeque antro profanatum exspectaret. 571 Mediolanensem piissimam plebem quam tu furore terroris tui turbasti! Tribuni tui adierunt sancta sancttes, protraxerunt de altario sacerdotes. Levius te putas, sceleste, Judaeorum impietate peccasse? scidisti. Vertisti deinde usque ad Romam bellum quam remiseris! Quos tu deinde in ecclesiam Tolosanam exercuisti furores! Clerici fustibus caesi, stanti, si ego mentior, ovis es: si vero tu peragis, cii diem metuit, si quis diabolo renuntiavit, si quis se regeneratum in vitam recordatur, accipiat quae dico, et de his judicio, quo in se judicandum est, judicet. Quae enim dicturus sum, non aliunde cognovi: sed ipse audivi, et praesens adfuOrientalium in Seleucia synodo, ubi reperi tantum blasphemorum, quantum Constantio placebat. Nam prima secessione in ea deprehendi, ut centum et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝓferre quero: q causã ignoro. S tam̃ que-¬
rela famosa. Iussos a te ep̃os ñ ẽe. qͥs conde pua¬
nullus audebat. etiã nc̃ ineccłasticis frontib
scͥptos. inetallicȩ dãpnatiõis titulo recenseri.
Adest mecũ alexandria tot concussabellis.
tantũ cõmotarũ expeditionũ pauens tu-¬
multũ. Greuiꝰ eñ aduersũ ꝑsã qmͣ
aduersũ eã. armis certatũ ẽ. Mutati
p̃fecti. electi duces. corrupti ppłi. cõmotẽq
legiones: ne abathanasio xp̃c p̃dicaretur.
Taceo de minorib ppłis ⁊ ciuitatib quib ꝑ
totũ orientẽ. aut terror aut bellũ ẽ. Postquã
omĩa contulisti. arma aduersũ fidẽ occiden¬
tis. ⁊ exercitꝰ tuos conuertistimoues xp̃i.I u¬
gere sub nerone mͥ licuit. At tu paulitium
beatȩ passioĩsurũ blandim̃to sollicitatum
relegasti. ⁊ eccłam scãm treueroꝵ tali sacer¬
dote spoliasti. Edictisfidẽ t̾ruisti. ipsũusq
ad mortẽ demutasti exilus. ⁊ fatigasti. Ext̃

Expanded text:
 queror, quia causam ignoro, sed tamen querela famosa est, jussos a te episcopos non esse, quos condemnanullus audebat, etiam nunc in ecclesiasticis frontibus scriptos metallicae damnationis titulo recenseri. Adest mecum Alexandria tot concussa bellis, tantum commotarum expeditionum pavens tumultum. Brevius enim adversum Persam, quam adversum eam armis certatum est. Mutati praefecti, electi duces, corrupti populi, commotae legiones, ne ab Athanasio Christus praedicaretur. Taceo de minoribus populis et civitatibus, quibus per totum Orientem aut terror, aut bellum est. Postquam omnia contulisti arma adversum fidem Occidentis, et exercitus tuos convertisti in oves Christi: fugere mihi sub Nerone licuit. Aut tu Paulinum beatae passionis virum blandimento sollicitatum relegasti , et ecclesiam sanctam Trevirorum tali sacerdote spoliasti. Edictis fidem terruisti. Ipsum usque ad mortem demutasti exsiliis et fatigasti, extra
Abbreviated transcription (Latin):
dientia pat̃ne uoluntatis admittit᷑. At ui¬
de tu si p̃ferens nom̃ dnĩ inuerbis: uolun¬
tatẽ efficias dĩ patͥs in reb Clamat ille.
Hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ in qͦ bene cõplacui: ⁊ tu
decernis ñ ẽẽ filiũ neq eẽ patm. s ad optioĩs
noĩa. ex t̃nas nuncupationes. ⁊ simulantem
de se oĩa dm̃. Nouus hodie religionis dixi¬
nȩ ꝑsecutor inducerif. Ante hanc patres tui
in solũ xp̃m hostes fuert. Tu aut ad pat̾mn
dm̃ certas ut mendax sit. ut fefellerit. ut
hoc de se ꝓfessussit quod ñ eẽt. guasi neq eẽ
possit. Clamat filius. Ego & pat̃ unũ sumꝰ¬

Expanded text:
atis admittitur? At vide tu, si praeferens nomen Domini in verbis, voluntatem efficias Dei patris in rebus. Clamat ille: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui : et tu decernis non esse filium, neque esse patrem; sed adoptionis nomina, externas nuncupationes, et simulantem de se omnia Deum novus hodie religionis divinae persecutor inducis. Antehac patres tui in solum Christum hostes fuerunt: tu autem ad Patrem Deum certas, ut mendax sit, ut fefellerit, ut hoc de se professus sit quod non esset, quasi neque esse possit, Clamat Filius: Ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ antixpm eẽ. Qsq petulantia istud
mag̃ ꝗͣ constantia in dicabit. Relegat pri¬
mũ ioħem dixisse adherodẽ. ñ tͥ licet fac̾e
istud. Sciat a martyre eẽ dictũ regi antio-¬
cho. Tu qͥdẽ iniquus de p̃senti uita nos ꝑ-¬
dis: s rex mundi de functos nos ꝓsuis le¬
gib in ȩt̾nã uitã in resurrectione suscita¬
bit. Et rursũ beata fid̾iq uoce aliũ incre¬
passe. Potestatẽ inquit int̾ hoiẽs habens.
cũ sis corruptibilis facis qd uis. Noli autẽ
qualit te⁊ sem̃ tuũ torquebit. & quidem
ita pueri. At u̾femina nichil minꝰ ꝑfectis &
beatis uiris locuta ẽ dicens. Tuuͦ qͥ inuentor
om̃is malicie factus es in hebreos. ñ effugies mi¬

Expanded text:
tichristum esse. Quisquis petulantiam istud magis quam constantiam judicabit, relegat primum Joannem dixisse ad Herodem, Non tibi licet facere istud : sciat a Martyre esse dictum regi Antiocho, Tu quidem iniquus de praesenti vita nos perdis, sed Rex mundi defunctos nos pro suis legibus in aeternam vitam in resurrectione suscitabit : et rursum beata fidelique voce alium increpasse, Potestatem, inquit, inter homines habens, cum sis corruptibilis facis quod vis: noli autem qualiter te et semen tuum torquebit . Et quidem ita pueri. At vero foemina nihil minus perfectis et beatis viris locuta est, dicens: Tu vero, qui inventor omnis malitiae factus es in Hebraeos, non effugies ma
Abbreviated transcription (Latin):
dõ negasse xp̃m qr dixerat. ñ pot̃ filius
a se facere quicqm. nisi qd̾ uiderit pa¬
trẽ facientẽ: memento xpm̃ & respon¬
‸ disse
de sabbato q̃d uolasse arguebat᷑. ut in
hoc ipso patris in se oꝑantis p̃ferret auctorita¬
tẽ. ⁊ equalitatẽ sibi uirtutis honorisq sũpsiss.
Omĩa quecũq pat̾ facit. eadẽ ⁊ filius fac̃ simi-

Expanded text:
dixerit: Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem : memento Christum et respondisse de sabbato, quod violasse arguebatur, ut in hoc ipso Patris in se operantis praeferret auctoritatem, et aequalitatem sibi virtutis honorisque sumpsisse: Omnia quaecumque Pater facit, eadem et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate. agere q̃d uelles. nec manifesta¬
re quȩ uelis. S me ipse unigenitꝰ ds̃ quẽ
in me ꝑsequeris. admonuit ne tͥ crederẽ.
neq me hoc fallax inte ementitum q
nom̃ illuderet dicens. Hion om̃is qͥ dic̃¬

Expanded text:
bonitate, agere quod velis, nec manifestabonitate, agere quod velis, nec manifestare quae velis. 9. in me persequeris, admonuit ne tibi crederem, neque me hoc fallax in te ementitumque nomen illuderet, dicens: Non omnis qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. Diabolũ cnĩ ꝑuos uicimꝰ. sc̃s ubiq
ne laqueis corpora.⁊ suspensis pede femi¬
nis. uestes ñ defluere infaciem. uri sine
ignib spem. confiteri sine int̾rogantis
litatũ crudelissime: dãp̃no maiore in no¬
bis ⁊ uenia minore deseuis. Subrepis
nõis blandim̃to: occidis specie religioĩs.
mpietatẽ ꝑagis: xp̃i fidẽ xp̃i mendax
p̃dicator extingus. ñ relinquis saltim
miseris excusationes. ut ȩt̃no iudici suo
pȩnas ⁊ aliquas laniatoꝵ corpoꝵ ꝑferant
cicatrices. ut infirmitas defendat necessi¬
tatẽ. Scelestissime mortaliũ. oĩa ꝑsecuti.¬
onis mala ita temꝑas. ut excludas ⁊ in pec-¬
cato ueniã. ⁊ in confessione martẏrium.
S hȩc ille pat̾ tuus. artifex humanarsi
mortiũ docuit uincere sine contumacia.
iugulare sine gladio. ꝑsequi sine infamia.
odire sine suspicione. mentiri sine intelli¬
gentia. ꝓfiterisine fide. blandiri sine

Expanded text:
bemus. Diabolum enim per vos vicimus. Sanctus ubique bemus. Diabolum enim per vos vicimus. Sanctus ubique ne laqueis corpora, et suspensis pede feminis vestes non defluere in faciem, uri sine ignibus spiritus, confiteri sine interrogationlium crudelissime, damno majore in nos, et venia minore desaevis. Subrepis nomine, blandimento occidis, specie religionis impietatem peragis, Christi fidem Christi mendax praedicator exstinguis. Non relinquis saltem miseris excusationes, ut aeterno judici suo poenas et aliquas laniatorum corporum perferant cicatrices, ut infirmitas defendat necessitatem. Scelestissime mortalium, omnia persecutionis mala ita temperas, ut excludas et in peccato veniam, et in confessione martyrium. Sed haec ille pater tuus artifex humanarum mortium docuit, 568 vincere sine contumacia, jugulare sine gladio, persequi sine infamia, ordire sine suspicione, mentiri sine intelligentia, profiteri sine fide, blandiri sine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓclamo tͥ constanti: q̃d neroni locuturꝰ suis.¬
sẽ. Qd̃ ex me deciꝰ. ⁊ maximianꝰ audirent.
Contͣ dm̃ pugnas. contͣ ecclãm seuis. Sc̃õsꝑ
sequeris. p̃dicatores xp̃i odis. Religionẽ tol
At uͦ nc̃ ꝓpͥa tua accipe. Xp̃ianũ te m̃tiris.
archanoꝵ misteria eiꝰ oꝑaris. Condisfides.
contͣ fidem uiuens. D octor ꝓfanoꝵ es. in.¬
doctus pioꝵ. Ep̃atꝰ tuos donas. bonos malis
demutas. S acerdotes custodiȩ mandas. Exer¬
cit᷑ tuos ad terrorẽ eccłȩ disponis. Sinodos c̃¬
trahis. ⁊ occidentaliũ fidem ad impietatem
compellis. Conclusos urbe una: minis t̃
res. fame debilitas. hieme conficis. dissi.¬
mulatione de prauas. Orientales aut̃ dis¬
sensiones artifex. nutrix. blandos elicis.
fautores instigas. ueterũ turbator es. ꝓfa¬
nus nouoꝵ es. Omiã seuissima sine ĩnui.¬
dia gloriosarũ mortiũ ꝑagis. Nouo itaq¬
inauditoq ingenii triumpho de diabo¬
crudelitati ur̃ȩ nero. deci. maximiane de¬

Expanded text:
clamo tibi, Constanti, quod Neroni locuturus fuissem, quod ex me Decius et Maximianus audirent: Contra Deum pugnas, contra Ecclesiam saevis, sanctos persequeris, praedicatores Christi odis, religionem tollat vero nunc propria tua accipe. Christianum te mentiris, arcanorum mysteria ejus operaris. Condis fides, contra fidem vivens. Doctor profanorum es, indoctus piorum episcopatus tuis donas, bonos malis demutas. Sacerdotes custodiae mandas, exercitus tuos ad terrorem Ecclesiae disponis, synodos contrahis, et Occidentalium fidem ad impietatem compellis, conclusos urbe Ariminensi una minis terres, fame debilitas, hieme conficis, dissimulatione depravas. Orientales autem dissensiones artifex nutris, blandos elicis, fautores instigas: veterum 567 turbator es, profanus novorum es. Omnia saevissima sine invidia gloriosarum mortium peragis. Novo inauditoque ingenii triumpho de diabocrudelitati vestrae, Nero, Deci, Maximiane, de
Abbreviated transcription (Latin):
dit. s uentrẽ palpat. Nꝓsc̾bit ad uitã. s di¬
tat inmortẽ. N trudit carcere adlib̾tatẽ:
s intͣ palatiũ onerat ad seruitutẽ. Nlatera
uerat. s cor occupat. Ncaput gladio de se¬
cat. s aiãm auro occidit. Nignes ꝑublice mi-¬
nat᷑. s gehennã pͥuatĩ accendit. ħ conten¬
sit. hereses cõpͥmit. ne xp̃iani sint. Sa¬
cerdotes honorat. ne ep̃isint. Ecclȩ tecta
struit. ut fidẽ destruat.Te inuerbis. te in
oꝑe circũfert. ⁊ onĩa omĩno agit. ne tu ds̃
ctoꝵ opinio. ⁊ m̃dacii suspitio. Ueritatis
enĩ ministros. dfcet uera ꝓferre. Si falsa
dicimꝰ. infamis sit sermo maledicꝰ. Si uͦ uni¬
uersa hȩc manifesta eẽ ostendimꝰ. ñ sumus
extͣ apłicã libertatẽ. ⁊ modestiã. pꝰ longũ¬

Expanded text:
dit, sed ventrem palpat; non proscribit ad vitam, sed ditat in mortem; 565 non trudit carcere ad libertatem, sed intra palatium honorat ad servitutem; non latera vexat, sed cor occupat; non caput gladio desecat, sed animam auro occidit; non ignes publice minatur, sed gehennam privatim accendit. Non contensit; haereses comprimit, ne christiani sint; sacerdotes honorat, ne episcopi sint; ecclesiae tecta struit, ut fidem destruat. Te in verbis, te in ore circumfert; et omnia omnino agit, ne tu Deus ictorum opinio, et mendacii suspicio. Veritatis enim ministros decet vera proferre. Si falsa dicimus, infamis sit sermo maledicus: si vero universa haec manifesta esse ostendimus, non sumus extra apostolicam libertatem et modestiam p
Abbreviated transcription (Latin):
rũ meoꝵ uitassem. post quã inparadysum
translatũ latͦnẽ recordarer. Nec ꝓfundũ
maris ⁊ pontici ȩstus absorbentẽ reumã
set: qr nec dubiũ relinqueret᷑. qͥn ꝑsecuto¬
res eẽnt. qui ad negandũ te. penis ferro.
igni cõpellerent. Keq ad testificandũ
plus tͥ nos ꝗͣ mortes nr̃as liceret impenðe.
Pugnaremꝰ enĩ palã ⁊ cũ fiducia contra
negantes. cont̃ torquentes. cont iugulan.¬
tes. & nos ppłi tui tanqm̃ duces suos ad
confessionis religionẽ. intelligentia ꝑ secu¬
tionis publice comitarent᷑. At nc̃. pugnamꝰ¬

Expanded text:
rum meorum vitassem, postquam in paradisum rum meorum vitassem, postquam in paradisum translatum latronem recordarer: nec profundum maris et Pontici aestus absorbentem rheumamset; quia nec dubium relinqueretur, quin persecutores essent, qui ad negandum te poenis, ferro, igni compellerent: neque ad testificandum plus tibi nos, quam mortes nostras liceret impendere. Pugnaremus enim palam et cum fiducia contra negantes, contra torquentes, contra jugulantes: et nos populi tui, tamquam duces suos, ad confessionis religionem intelligentia persecutionis publicae comitarentur. 5. Con
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionis societate orationis domũ adire.
aut pacioptanda sꝑare. dũ erroris indulgen¬
paremꝰ. Si qͥsg prudens rationẽ silentii mei
ꝑcipit. ꝓfecto me usq nc̃ recentis inuiriȩ a¬
cerbitate mod̾atũ: nc̃ demũ fideli inxp̃o lib̃-¬
tate testante. ñ aliquo uicio humane ꝑturba¬
tionis ad hȩc scͥbenda arguit incitatũ. Deq
enĩ ĩmature loquor: qui dui tacui. nec sine
modestia tacui. qr aliqñ iã loqͦr. Neq inuirĩa
queror. qͥ dissimulaui illã recentẽ. & ne qͥd
ex causa mea loqui existimarer. tantũ ad¬
hibui ad silentiũ temporis. Nmͥ ñ alia ad di-
& tempori p̃stitisses hoc confessionis meȩ inte
atq unigenitũ tuũ ministeriũ. neronianis
decianis ue temporib explessẽ. Pec ego per
um metuissẽ. qͥ desectũ ysaiã scissẽ. Hec
ignes timuissẽ int̃ qͦs hebreos pueros cantas¬
se meminissẽ. Hec crucẽ ⁊ fragmenta cru¬

Expanded text:
communionis societate, orationis domum adire, communionis societate, orationis domum adire, aut paci optanda sperare; dum erroris indulgen igitur prudens rationem silentii mei percipit, profecto me usque nunc recentis injuriae acerbitatem moderatum, nunc demum fideli in Christo libertate testante, non aliquo vitio humanae perturbationis, ad haec scribenda arguet incitatum. Neque enim immature loquar, qui diu tacui, nec sine modestia tacui, qui aliquando jam loquor: neque injuriam queror, qui dissimulavi recentem, et qui, ne quid ex causa mea loqui existimarer, tantum adhibui ad silentium temporis. Nunc mihi non alia ad diceet tempori praestitisses, ut hoc confessionis meae in te atque in unigenitum tuum ministerium Neronianis, Decianisve temporibus explessem! Nec ego, perum metuissem, qui desectum Esaiam scissem, nec ignes timuissem, inter quos Hebraeos pueros cantasse meminissem: nec crucem et fragmenta cru
Abbreviated transcription (Latin):
men hoc ipsũ beatissimis confessorib xp̃i e
dita decreta tũ a nob̾ manere placuisset.
Qui postea ꝑfactionẽ eoꝵ pseudo apłor
ad byterrensẽ synodum cõpulsus cogniti¬
onẽ demonstrande huiꝰ hereseos obtuli.
D hi timentes publicȩ c̃scientie audire in¬
gesta ame noluerunt. putantesse innocen-¬
tia suã rep̃o posse mentiri: si uolentes nesci¬
rent quod gesturi postmodum eẽnt scien¬
tes. Atq exinde toto hoc tempore in exilio
detentus. neq decedendum mͥ eẽ de. xp̃i ẽ-¬
fessione decreui. neq honestã aliꝗ̃ ac ꝓbabi-¬
lẽ in eundã unitatisrationẽ statui respu¬
enda. Deniq exinde nichil intempore ma-¬
ledictũ. nichil in eã quȩ tũ se xp̃i eccłam
mentiebat᷑. nc̃ aut antixp̃i ẽ synagoga.
famosũ ac dignũ ipsoꝵ impietate scͥpsi aut
locut᷑ sũ: neq interĩ criminis loco duxi qͦn¬
qm̃. aut cũ his collo qui. aut suspensa lien

Expanded text:
men hoc ipsum beatissimis confessoribus Christi men hoc ipsum beatissimis confessoribus Christi editum decretum tum a nobis manere placuisset. 563 Qui postea per factionem eorum pseudoapostolorum ad Biterrensem synodum compulsus, cognitionem demonstrandae hujus haereseos obtuli. Sed hi timentes publicae conscientiae, audire ingesta a me noluerunt: putantes se innocentiam suam Christo posse mentiri, si volentes nescirent, quod gesturi postmodum essent scientes. Atque exinde toto hoc tempore in exsilio detentus, neque decedendum mihi esse de Christi confessione decrevi, neque honestam aliquam ac probabilem ineundae unitatis rationem statui respuendam. Denique exinde nihil in tempora maledictum, nihil in eam, quae tum se Christi ecclesiam mentiebatur, nunc autem antichristi est synagoga, famosum ac dignum ipsorum impietate scripsi, aut locutus sum: neque interim criminis loco duxi, quemquam aut cum his colloqui, aut suspensa licet
Abbreviated transcription (Latin):
cesur̃a copiosa est incęlo. Sic enĩ ꝑ se¬
cuti sunt ⁊ ꝓpħas: qui erant ante uos.
Stemus ante iudices ⁊ potestates. ꝓ xp̃i
nomine. Quia beatus ẽ. qui usq in
finem ꝑseuerauerit. Kon timeamus
eũ qui pot̃ corpus occidere: animã aut̃
non potest. S timeamus eum qͥ pot̃¬
corpꝰ & aiãm occidere ingehennã. Hiec solli
tacere. diffidentie signum ẽ. ñ modestiȩ ra.¬
tio. Quia ñ minus ꝑicłi ẽ semꝑ tacuisse. ꝗͣ¬
diunt uł familiaritate cognitũ habent te¬
stessunt. grauissimũ ꝑiculũ fid̾i longe an¬
tea ꝓuidens post scõꝵ uiroꝵ exilia. paulini.
ensebii. luciferi. dionisui. quinto abhinc
anno. a saturnini. ⁊ ursatii. ⁊ ualentis
cõmunione me cum gallicanis ep̃is sepa¬
raui. indulta cȩteris consortib eoꝵ resipiscen¬
di facultate. ut nec pacis ab ẽẽt uoluntã: &
pncipaliũ morboꝵ fecida & incorrupta totͦi
corporis mẽbra ꝓficientia de secarent᷑. Si ta¬

Expanded text:
vestra copiosa est in coelo. Sic enim persecuti sunt et prophetas qui erant ante vos . Stemus ante judices et potestates pro Christi nomine: quia beatus est qui usque in finem perseveraverit . Non timeamus cum qui potest corpus occidere, animam autem non potest: sed timeamus eum, qui potecorpus et animam occidere in gehennam . Nec sollictacere, diffidentiae signum est, non modestiae ratio, quia non minus periculi est semper tacuisse, diunt vel familiaritate cognitum habent, testes sunt, gravissimum fidei periculum longe antea praevidens, post sanctorum virorum exsilia Paulini, Eusebii, Luciferi, Dionysii, quinto abhinc anno, a Saturnini et Ursacii et Valentis communione me cum Gallicanis episcopis separavi, indulta caeteris consortibus eorum resipiscendi facultate: ut nec pacis abesset voluntas, et principalium morborum foetida, et in corruptionem totius corporis membra proficientia desecarentur; si ta
Abbreviated transcription (Latin):
promerear: qui michi idoneus ad fi¬
dem testis est. dicens. Pater. omnia
mea tua sunt. et tua mea. dominus
et apud te semper deus. Qu i. est
beN E DΙCT++
⁊ belgice sccłe: ⁊ lugdunensi prime et
tolosanis: ⁊ prouinciarũ britanniaꝵ
epĩs. hylariꝰ seruus xp̃i in dõ domino

Expanded text:
promerear. Quia mihi indoneus ad fipromerear. Quia mihi indoneus ad fidem testis est, dicens: Pater, omnia mea tua sunt, et tua mea , Dominuset apud te semper Deus: qui est benedictus et Belgicae secundae, et Lugdunensi primae, eTolosanis, et provinciarum Britanniarum episcopis, Hilarius servus Christi, in Deo et Domino
Abbreviated transcription (Latin):
terra uisibilia et inuisibilia paulus
enumerat. Et cumuniuersa inxp̃o
et per xpistum creata memoraret.
de spiritu sancto sufficientem sibi si¬
gnificationem esse existimauit. quod
hunc spiritum tuum diceret. Cum his
ergo proprie electis tibi uiris hȩc ita
sentiam. ut sicut nichil aliud ultra sen¬
sum intelligentiȩ meȩ secundum eos
de unigenito tuo dicam quam esse
natum: ita quoq ultra ingenii huma.¬
ni opinionem secundum eos nichil alitio
de sancto spiritu tuo loquar. quam spi¬
ritum tuum esse. Ni eq sit michi in¬
utilis pugna u̾boꝵ. s incunctan¬
tis fidei constans professio. Conserua
religionem: et usq ad excessum spi¬
ritus mei dona michi hanc conscien¬
tie meȩ uocem. ut quod in regenera¬
tionis meȩ symbolo baptizatus in pa¬
tre et filio et spiritu sancto professus
sum: semper obtineam. patrem scili¬
cet te nostrum. filium tuum una te¬
cum adorem. sanctum spiritum tuũ
qui ex te per unigenitum tuum est.

Expanded text:
terra visibilia et invisibilia Paulus terra visibilia et invisibilia Paulus enumerat . Et cum universa in Christo et per Christum creata memoraret; de Spiritu sancto sufficientem sibi significationem eam existimavit, quod hunc Spiritum tuum diceret. Cum his ego proprie electis tibi viris haec ita sentiam, ut sicut nihil aliud ultra 444 sensum intelligentiae meae secundum eos de Unigenito tuo dicam, quam esse natum; ita quoque ultra ingenii humani opinionem secundum eos nihil aliud de sancto Spiritu tuo loquar, quam Spiritum tuum esse. Neque sit mihi inutilis pugna verborum, sed incunctantis fidei constans professio. 57. Oratireligionem, et usque ad excessum spiritus mei dona mihi hanc conscientiae meae vocem: ut quod in regenerationis meae Symbolo, baptizatus in Patre et Filio et Spiritu sancto, professus sum, semper obtineam: Patrem scilicet te nostrum, Filium tuum una tecum adorem: sanctum Spiritum tuum, qui ex te per unigenitum tuum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ac difficultate solum quod natus est
manet: ita quod ex te per eum sanctus
spiritus tiuis est. et si sensu quidem non
p̾ercipiam. sed tamenteneo conscientia.
Inspiritalibus enim rebus tuis hebessũ.
unigenito tuo dicente. Ki e mireri
quod dixerim tibi. oportet uos nasci de-¬
nuo. Opiritus ubi uult spirat. et uocẽ
euis audis. sed nescis unde ueniat. et quo
eat. Sic est omnis. qui natus est ex a¬
qua et spiritu. Regenerationis mee
fidem obtinens nescio. et quod ignoro.
iam teneo. Sine sensuenim meo re¬
nascor: cum efficientia renascendi. Mo¬
dus autem spiritui nullus est loquen¬
di cum uelit: quod uelit. ubi uelit. et
cuius adeuntis atq ab euntis causa sub
absistentis licet conscientia nesciatur.
Huius naturam inter creaturas refe-¬
ram. et originis suȩ diffinitione mode¬
rabor: Omnia quidem facta per filiũ.
quia apud te deum in principio erat
deus uerbum. iohannes tiuis loquitur.
Sed creata omnia in eo incęlis et in

Expanded text:
tiae difficultate, solum quod natus est tiae difficultate, solum quod natus est manet: ita quod ex te per eum sanctus Spiritus tuus est, etsi sensu quidem non percipiam, sed tamen teneo conscientia. In spiritalibus enim rebus tuis hebes sum, Unigenito tuo dicente: Ne mireris quod dixerim tibi, oportet vos nasci denuo. 443 Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis; sed nescis unde veniat, et quo eat. Sic est omnis qui natus est ex aqua et Spiritu sancto . Regenerationis meae fidem obtinens nescio: et quod ignoro, jam teneo. Sine sensu enim meo renascor, cum efficientia renascendi. Modus autem Spiritui nullus est, loquenti cum velit, quod velit, ubi velit. Et cujus adeuntis atque abeuntis causa; sub assistentis licet conscientia, nesciatur, hujus naturam inter creaturas referam, et originis suae definitione moderabor? Omnia quidem facta per Filium, qui apud te Deum in principio erat Deus Verbum, Joannes tuus loquitur . Sed creata omnia in eo in coelis et in
Abbreviated transcription (Latin):
te solum innascibilem. et unigenitum ex
te natum sciens. genitum tamen spiritẽ
sanctum non dicturus sim. dicam inquã
creatum. Hiuus ergo dicti quod michi
cum cȩteris a te substitutis commune est.
ad te quoq prorepentis timeo contume¬
liam. Profunda tua sanctus spiritus tu¬
us secundum apostolum scrutatur et no-¬
uit. et interpellator prome tiuis menar¬
rabilia a me tibi loquitur. et ego naturȩ
sue ex te per unigenitum tuum manen¬
tis potentiam creationis nomine non mͦ
eloquar. sed infamabo: L ulla te nisi
res tua penetrat. neo profundum imnmen¬
sȩ maiestatis tuȩ. peregrinȩ atq alienȩ
a te uircutis causa metitur. Tuum est
quicquid te init: neq alienum ate est
quicquid uircuti scrutantis in est. Mi
chi autem inenarrabilis est. cuius pro me
michi inenarrabilessunt loquelȩ. Nam
ut in eo quod ante ȩterna tempora uni¬
genitus tuus ex te natus est. cessante oĩ
ambiguitatis sermone atq intelligen¬

Expanded text:
te solum innascibilem, et unigenitum ex te solum innascibilem, et unigenitum ex te natum sciens, genitum tamen Spiritum sanctum non dicturus sim, dicam umquam creatum. Hujus ego dicti, quod mihi cum caeteris a te substitutis commune est, ad te quoque prorepentes timeo contumelias. Profunda tua sanctus Spiritus tuus, secundum Apostolum , scrutatur et novit, et interpellator pro me tuus inenarrabilia a me tibi loquitur: et ego naturae suae ex te per unigenitum tuum manentis potentiam creationis nomine non modo eloquar, sed etiam infamabo? Nulla te nisi res tua penetrat: nec profundum immensae majestatis tuae, peregrinae atque alienae a te virtutis causa metitur. Tuum est quidquid te init: neque alienum a te est, quidquid virtute scrutantis inest. 56. Inenarrabilis est. --Mihi autem inenarrabilis est, cujus pro me mihi inenarrabiles sunt loquelae. Nam ut in eo, quod ante aeterna tempora Unigenitus tuus ex te natus est, cessante omni ambiguitate sermonis atque intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
fecto quod sensum ȩternitatis excedat.¬
Tua enimres est. et unigenitus tuus est. non
portio. non protensio. non sccundum efficien-¬
tiarum opinionem nomen aliquod inane.
sed filius: filius ex te deo uero patre deus ue¬
rus. et a te innaturȩ tuȩ unigenite genitꝰ
potestate. ita ex se confitendus ut tecum. qr
eternȩ originis suȩ auctor eternus es. Hã
dum ex te est. secundus a te est. Dum uͦ
tuus est. non separandus ab eo es. quia nec
sine tuo fuisse confitendus aliquando es:
ne aut imperfectus sine generatione. aut
suꝑfluuis post generationem arguaris. Atq
ita adid tantum natiuitas proficit ȩcerna.
ut geniti ante eterna tempora ex te filii
patrem te sciamus ȩternum. Et michi qͥ
cio dominum et deum meum unigenitũ
tuum xpistum ihm creaturam negare.
Huius ego nominis consortium ne in
sancto quidem spiritu tuo patiar. ex te
profecto et per eum misso. Magna enĩ
michi erga res tuas religio est: neq quia

Expanded text:
fecto, quod sensum aeternitatis excedat.fecto, quod sensum aeternitatis excedat.Tua enim res est, et Unigenitus tuus est: non portio; non protensio, non secundum efficientiarum opinionem nomen aliquod inane; sed filius, filius ex te Deo patre Deus verus, et a te in naturae tuae unitate genitus; post te ita confitendus, ut tecum: quia aeternae originis suae auctor aeternus es. Nam dum ex te est, secundus a te est; dum vero tuus est, non separandus ab eo es: quia nec sine tuo fuisse confitendus aliquando es, ne aut imperfectus sine generatione, aut superfluus post generationem arguaris. Atque ita ad id tantum nativitas proficit aeterna, ut unigeniti ante aeterna tempora ex te filii patrem te sciamus aeternum. 55. Spirituscio, Dominum et Deum meum unigenitum tuum Jesum Christum creaturam negare: hujus ego nominis consortium ne in sancto quidem Spiritu tuo patiar, ex te profecto, et per eum misso. Magna 442 enim mihi erga res tuas religio est. Neque, quia