comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testate libat᷑: qr qͥsqͥs iam t̾rena desidłia sub¬
qauitã in se carnalis con uersationis extinguit:
et mundo mortuus apparet: qi possessore pra¬
uo. qͥ ꝑ immunda desidia se agitabat caret.
Que multi mortuũ dicunt. qr qui sp̃italit᷑
iuuere nesciunt. eũ qui carnalia bona ñ se¬
derisores simpliciũ. xpĩanitatis nomine cen¬
sent̾ reuerentia religionis p̃ssi. exhib̾e malũ
publice irrisionis erubescunt. Unde fit ut
apud se tumidi tacentesq derideant qͦs ab¬
iectos ualde atq infimos ꝑ simplicitatẽ pu¬
tant. Bene gͦ dr̃. lampas contẽpta apud co¬
gitationes diuitũ: qr suꝑbi qͥq dũ pensare
qͥsq qͥ ad ȩternã felicitatẽ ducit᷑ continua
hic aduersitate depͥmat᷑. ñ hc̃ rerũ habun¬
dantia fulciat. ñ dignitatũ gła honorabilẽ
ostendat nulla ei obsequentiũ frequentia
suppetat: nulla hc̃ humanis ocłis uestiũ
popa cõponat. A cunctis uͦ despicabilis
cernit᷑ et huiꝰ mundi gła indignus estimat᷑.

Expanded text:
testate liberatur, quia quisquis jam terrena desideria subegit, vitam in se carnalis conversationis exstinguit, et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo qui per immunda desideria se agitabat caret. Quem multi mortuum dicunt, quia qui spiritualiter vivere nesciunt, eum qui carnalia bona non sederisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt. Unde fit ut apud se tumidi tacentesque derideant, quos abjectos valde atque infimos per simplicitatem putant. Bene ergo dicitur: Lampas contempta apud cogitationes divitum, quia superbi quique, dum pensare quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾: tot tc̃ in iudicio lãpades choruscaNi.
Dicat᷑ gͥ recte lãpas contẽpta apud cogi¬
tationes diuitũ. parata ad tẽpus statutum
qr uniꝰ cuiꝰq iusti anima uelut abiecta con¬
tẽpnit᷑. cũ degens inferiꝰ głam ñ ht̃. s am¬
mirabilis cernit᷑. dũ desuꝑ fulget. Libet¬
int̾ hȩc ad redemptoris uias m̃tis ocłos tol¬
lere: sensimq a m̃bris ad caput ueninire.
Ipse enĩ nob̾ lampas ueracit᷑ extitit: qui
ꝓ redeptione nr̃a in cruce moriens. tene¬
brosis nr̃is m̃tib lucẽ ꝑ lignũ fudit. Hac
nos lãpade ioħes illuminari conspexerat
cũ dicebat. Erat lux uera: quȩ illuminat
omẽm hominẽ uenientẽ in hc̃ mundum.
Quã tam̃ apud cogitationes diuitũ con¬
tẽptã uidit: cũ paulopost subdidit.
In ꝓpͥa uenit et sui eũ ñ receꝑunt. Huiꝰ
lãpadis flãmas herodes explorare uoluit
cũ eiꝰ miracła uidere concupiuit: sicut
scriptũ. ẽ. Erat enĩ ex multo tẽpore cu

Expanded text:
io lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia uniuscujusque justi anima velut abjecta contemnitur cum degens inferius gloriam non habet, sed admirabilis cernitur dum desuper fulget. inter haec ad Redemptoris vias mentis oculos attollere, sensimque a membris ad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cu
Abbreviated transcription (Latin):
stimulo diuini amoris excitatꝰ hic posses¬
sa reliquerit. illic ꝓcul dubio culm̃ iudici¬
arie postatis obtinebit. ut simul tẽ udex
cũ iudice ueniat qͥ nc̃ consid̾atione uidi¬
cii sese spontanea pauꝑtate castigat. hinc
ẽ enĩ qđ de scȩ eccłȩ sponso ꝑ salomonẽ
dr̃. Nobilis in portis uir eiꝰ: qnͣdo sedit cũ
ueritas ñ iã famulos. s amicos denuntiat
dicens. Iam ñ dicam uos seruos s amicos
meos. Quos nimirũ psalmista intuens ait.
Michi aut̃ nimis honorificati st̃ amici tui.
ds̃. Quoꝵ dũ celsitudinẽ cordis aspiceret.
mundi głam qua calce calcarent. ꝓtinꝰ
addidit nimis confortatꝰ est pͥncipatꝰ eoꝵ
Ac ne paucos eẽ credemꝰ quos ꝓficere
usq ad summã tante ꝑfectionis agnosci¬
mꝰ: ilico adiunxit. Dinumerabo eos: et

Expanded text:
stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ apud se ꝑ fastũ tumoris eriguntur.
Hos ce census ad ostensionẽ potentiȩ mi¬
nime subuehit: et tam̃ moꝵ pt̾uia inter
reꝓbos diuites addicit. Qs cũq gͦ sequen¬
tis uitȩ amor ñ humiliat: hoc inloco sacer
sermo diuites appellat: qr in udicit qͥꝙ
ultione ñ discrepant. utrũ reb an solis mo¬
rib intumescant. Q cũ uitã simplicłũ
i hoc mundo humilẽ abiectãq conspiciuns
elatis ꝓtinꝰ despectib irrioent. Neqͣquã qͥppe
his hoc exterĩ ad eẽ consid̾ant: ad qđ ipsi to¬
tis conatib anhelant. Quasi stultos gͥ des¬
piciunt qͥ scilicet ea quȩ ñ habẽt quȩ ipsi
utiq uł habendo. uł solummͦ amando moͣri¬
uintur. Et quasi mortuos eos deputant: qͣs
nequaꝗͣ secũ uiuere carnalit̾ pensant. Q
enĩ ab huiꝰ mundi appetitu morit᷑: a terrenis
ꝓfecto m̃tib omĩmꝰ extinctꝰ estimat᷑. Qđ̃ be¬
ne nr̃i mniracłm redẽptoris signat. cũ ab in¬

Expanded text:
tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non habent quae ipsi utique vel habendo, vel solummodo amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mundi appetitu moritur, a terrenisfecto omni modo exstinctus aestimatur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab im
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes diuitũ: Qd hoc loco signatur
apud se cogitationib tument: Nam st̃ ñ¬
nulli quos census ꝑ tumorẽ ñ eleuat: s. per
misericordie oꝑa exaltat. Et st ñnulli qui
dũ se terrenis opib abundare conspicumt.
ueras dĩ diuitias non reqͥrunt: atq et̾na
patriam ñ amant: qi hoc sͥ sufficere qđ re¬
bus tẽporalib fulciunt᷑ putant. Hson ẽ¬
gͦ census in crimine: s affectꝰ. Cuncta eĩ
quȩ dẽ condidit bona st̃: s qͥ bonis male
utit̾. ꝓfecto agit ut quasi ꝑ edacitatis in¬
gliuuẽ eo ꝑ quẽ uiuere potuit pane mo¬
riat᷑. Pauꝑ ad reqͥem lararus uenerat. suꝑ¬
bũ uͦ diuitem torm̃ta cruciabant: s tam̃
diues abrahã fuerat: qͥ in sinu lararũ te
nebat. Nui tam̃ auctori suo eolloquens
dicit. Loquar ad dnm̃ meũ cũ sim pul¬
sessa extolleret: qͥ de se qͦq earũ uidelicet
possessore tã abiecta sentiret: Atq iterũ¬
st̃ ñ nulli qͥb et res t̾renȩ ñ suppetunt. et

Expanded text:
ationem vestram! Qui hoc loco signantur apud se cogitationibus tument? Nam sunt nonnulli, quos census per tumorem non elevat, sed per misericordię opera exaltat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt; sed qui bonis male utitur profecto agit ut, quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen dives Abraham nebat, qui tamen auctori suo colloquens dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulsessa extolleret, qui de se quoque, earum videlicet possessore, tam abjecta sentiret? Caeterut nonnulli quibus et res terrenae non suppetunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
Bene itaq nc̃ dr̃. qͥ deridet᷑ ab amico suo sic̃
ego: inuocabit dm̃ et exaudiet eũ: qr bonoꝵ m̃t
dũ praui exꝓbrant ostendunt quẽ suoꝵ ac¬
tuũ iudicẽ querant. Quȩ dũ cõpuncta se¬
se in p̃cib accingit. inde in tra se suꝑnȩ exau¬
ditioni iungit̾: unde extra se abhumana lau¬
de separat᷑. Hotandũ uͦ quã ꝓuide int̾poni¬
tͥ sic̃ ego: qi st̃ ñ nulli qͦs et humanȩ irrisi¬
ones depͥmunt: et tam̃ diuinis aurib exau¬
dibiles ñ sc̃. Nam cũ derisio contra culpam
nascit᷑: ꝓfecto nullũ uirtutis meritũ in de¬
risione gen̾at᷑. Baal et enĩ sac̾dotes clamosis
hc̃ uocib implorantes. derisi ab helya fuerañ:
cũ dicebat. Cli mate uoce maiore. Ds̃ enĩ ur̃
forsitan loqͥt᷑: aut in diu̾sorio. ẽ. S ħ eis irrisio

Expanded text:
citur: Qui deridetur ab amico suo sicut ego, invocabit Deum, et exaudiet eum, quia bonorum menti dum pravi exprobrant, ostendunt quem suorum actuum testem quaerant. Quae dum compuncta sese in precibditioni jungitur. Unde extra se ab humana laude separatur. Notandum vero, quam provide interponitur sicut ego. Quia sunt nonnulli quos et humanae irrisiones deprimunt, et tamen divinis auribus exaudibiles non sunt. Hinc nascitur, profecto nullum virtutis meritum in derisione generatur. Baal etenim sacerdotes clamosis hunc vocibus implorantes, derisi ab Elia fuerant, cum dicebat: Clamate voce majori, Deus enim est, et forsitan loquitur, aut in diversorio
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas deridet᷑: qr ab huiꝰ mundi sapi¬
entib puritatis uirtꝰ fatiutas credit᷑. Ome
enĩ qđ innocent̃ agit᷑ ab eis ꝓcul dubio stul¬
tũ putat᷑: et qͥcqͥd in oꝑe ueritas approbat.
carnalis sapientia fatuũ sonat. Nonãq stul¬
dꝰ uidet̾ mundo. quã m̃tem uerbis ostendẽ
nil callida machinatione simulare: millas
in uiriis contumeliis redde. ꝓ maledicentib
orare. pauꝑtatẽ querere. possessa relinquere.
rapienti ñ resistere: ꝑcutienti alterã maxil¬
lã p̃bere: UInde bene huiꝰ mundi dilectorib
ille egregiꝰ dĩ sapiens dicit. A bhominatio
hominant᷑ egyptii. hoc istahes te dõ offe¬
runt: qr simplicitatẽ c̃scientie quam¬
Et excolentes rect puritatẽ atꝙ mansie¬
tudinẽ dõ immolant: quã abhominantes
repbi fatuitatẽ putant. Que nimirũ uisti¬

Expanded text:
 ab hujus mundi sapi ab hujus mundi sapientibus puritatis virtus, fatuitas creditur. Omne enim quod innocenter agitur, ab eis procul dubio stultum putatur; et quidquid in opere veritas approbat, carnali sapientiae fatuum sonat. Quid namque stultius videtur mundo quam mentem verbis ostendere, nil callida machinatione simulare, nullas injuriis contumelias reddere, pro maledicentibus orare, paupertatem quaerere, possessa relinquere, rapienti non resistere, percutienti alteram maxillam praebere? Unde bene hujus mundi dilectoribus ille egregius Dei sapiens dicit: Abominationesominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt: quia simplicitatem continentiae, qu et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem, Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant. Duo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
machinationib tegere : sensũ u̾bis celare: quȩ
falsa st̃ uera ostende: quȩ uera sunt: fallatia de¬
monstrare. Hȩc nimirũ prudentia. usi. a iuue¬
nib scit᷑: hec a pueris p̃cio discit᷑. Hanc qͥ scuuis
ceteros despiciunt. hanc qͥ nesciunt. subiecti et
tͣali in aliis mirãt᷑: qr ab eis hec eadem duplici¬
tatis iniqͥtas nomine palliata diligit᷑: dũ m̃tis
ꝑuersitas urbanitas uocat᷑. Hȩc sͥ obsequentib
p̃cipit honoꝵ culmina querere: ad epta tẽpora¬
lis głȩ uanitate gaude: irrogata ab aliis ma¬
la multipli ciꝰ redłe: cũ uires suppetunt. nul¬
lis resistentib ce se: cũ uirtutis possibilitas de¬
.ẽ. qͥcqͥd explere ꝑmaliciam ñ ualet: hoc impa¬
cifica bonitate simulare. At contra iustoꝵ sa
uerb apire: uera ut st̃ diligere. falsa deuitare:
bona gratis exhib̾e. mala libentiꝰ tolerare quã
facere: nullã in iurie ultionẽ quere᷑ ꝓuerita¬
te contumeliã lucrũ putare. S hȩc iustoꝵ

Expanded text:
machinationibus tegere, sensum verbis velare, quae falsa sunt vera ostendere, quae vera sunt fallacia demonstrare. Haec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur. Hanc qui sciunt, endo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas iniquitatis, nomine palliata, diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur. Haec sibi obsequentibus praecipit honorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multiplicius reddere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At contra sapientia verbis aperire, vera ut sunt diligere, falsa devitare, bona gratis exhibere, mala libentius tolerare quam facere; nullam injuriae ultionem quaerere, pro veritate contumeliam lucrum putare. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾. Ita ꝑuersi cũ uera sapiunt. recta que¬
dam etiã rectiorib loquunt᷑. ñ ut alios au¬
dientes doceant: s ut ipsi qͣnta doctrina
polleant in notescant. Preire se qͥppe sapi¬
entia cunctos existimant & iccirco nicħ
se cuilibet dicere ultra m̃suras stie mas¬
nitudinis putant. Sic praui qͥlibet. sic om̃s
heretici suꝑba uocȩ meliores docere ñ me¬
tuunt: qr om̃s se inferiores arbitrant᷑. S sc̃ã
nȩ reuocat et discretionis manu ad ȩqͣlitati
compagẽ reformat. Unde beatꝰ iob qͥ eiꝰdẽ
ꝑ uerba ꝓlatȩ eruditionis intumuit: ilico

Expanded text:
antur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaeantur. Ita perversi, cum vera sapiunt, recta quaedam etiam rectioribus loquuntur; non ut alios audientes doceant, sed ut ipsi quanta doctrina polleant, innotescant. Praeire se quippe sapientia cunctos existimant, et idcirco nihil se cuilibet dicere ultra mensuras suae magnitudinis putant. Sic pravi quilibet, sic omnes haeretici superba voce meliores docere non metuunt, quia omnes se inferiores arbitrantur.  Vet. Xne revocat, et discretionis manu ad aequalitatis compagem reformat. Unde beatus Job, qui ejusdem er verba prolatae eruditionis intu
Abbreviated transcription (Latin):
appetit offerat. ad hoc qđ uoluntas imꝑ¬
at. oꝑis expletione concurrat: Bene gͦ
o rectitudinis aduersant᷑. Nam qđ pecca¬
tores uoluptatẽ estimant: hoc iusti ꝓcul
dubio pęnã putant. Abhominatio ẽ gͦ a¬
nime spes prauoꝵ : qr nimirũ sp̃s defic̃.
uͥ caro reqͥescit. Ut enĩ caro mollib: sic
anima duris nutrit᷑. Illã blanda refoueñ:
hanc asꝑa exercent. Illa delectationib pa¬
cit᷑. hȩc amaritudinib uegetat᷑. Et sicut
cant. Sicut illam laboriosa interimunt:
ita hc̃ delectabilia extingunt. Spes itaq
nͥ beatꝰ iob cuncta largiꝰ etiã uiuendo p̃oi¬
casset. At post ꝗͣ sanctiorem mon̾e de ui¬
ta nitit᷑. doctioremq se erudire sapientiȩ
opes scientiȩ: sicut ab stultis sepe opes cor¬
poralis substantiȩ possident᷑. Nonnulli
enĩ qͥ t̾renarũ rerũ multipicitate subnixi
sunt. aliquando multa et habentib tri-¬
buunt: ut ipsi hȩc cunctis largiꝰ hab̾e uide¬

Expanded text:
appetit, offerat; ad hoc quod voluptas impappetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo rectitudinis aversantur. Nam quod peccatores voluptatem aestimant, hoc justi procul dubio poenam putant. animae, spes pravorum, quia nimirum spiritus deficit, ubi caro requiescit. Ut enim caro mollibus, sic anima duris nutritur: illam blanda refovent, hanc aspera exercent; illa delectationibus pascitur, haec amaritudinibus vegetatur. Et sicut cant; sicut illam laboriosa interimunt, ita hunc delectabilia exstinguunt. Spes itaquenisi beatus Job cuncta largius etiam vivendo praedicasset. At postquam sanctiorem monere de vita nititur, doctioremque se erudire sapientiae opes scientiae, sicut a stultis saepe opes corporalis substantiae possidentur. Nonnulli enim, qui rerum terrenarum multiplicitate subnixi sunt, aliquando multa et habentibus tribuunt, ut ipsi haec cunctis largius habere vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtas cruciet: diuitiis animũ demulcent.
Ne despectꝰ ꝓximoꝵ depͥmat: sese dignita¬
tib exaltant. Si fastidio corpus atterit᷑: ante¬
positis epularũ diuersitatib nutrit᷑. Si quo
animꝰ mesticiȩ impulsu deicit᷑: mox ꝑ inter¬
posita iocoꝵ blandim̃ta releuat᷑. Tot gͦ hic
habent effugia: qͦt sͥ p̃parant delectam̃ta.
S quandoq eis effugiũ ꝑit: qr eoꝵ mens a¬
missis omĩb se solũm᷑ & iudicem conspicit.
Tc̃ uoluptas subtrahit᷑: et uoluptatis culpa
seruat᷑ et repente miseri ꝑeundo discunt: qr
ꝑitura tenuerunt. Qtam̃ qͦusq corporalit̃
uiuunt: querere nocitura ñ desinunt. Uñ
animȩ Qd hic peccator totis cogitationib spe¬
rat. ñ ut potestate ceteros transeat. cunctos
rerũ multiplicitate transcendat. aduersan¬
tes dñanoo subitiat. obsequentib miran¬
dus in notescat ire aduotũ satis faciat. be¬
nignũ se cũ laudat᷑ ostendat. qͥcqͥd gula

Expanded text:
pertas cruciet, divitiis animum demulcent. pertas cruciet, divitiis animum demulcent. Ne despectus proximorum deprimat, sese dignitatibus exaltant. Si fastidio corpus atteritur, antepositis epularum diversitatibus nutritur. Si quo animus moestitiae impulsu dejicitur, mox per interposita jocorum blandimenta relevatur. Tot ergo hic habent effugia, quot sibi praeparant delectamenta. Sed quandoque eis effugium perit, quia eorum mens, amissis omnibus, se solummodo et judicem conspicit. Tunc voluptas subtrahitur, sed voluptatis culpa servatur, et repente miseri pereundo discunt quia peritura tenuerunt. Qui tamen quousque corporaliter vivunt quaerere nocitura non desinunt. Undeanimae. rat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula
Abbreviated transcription (Latin):
cursu rerũ labentiũ tendunt: s cogita¬
re mortalia mortalit̾ nesciunt. Carnis ui¬
ta ꝑ mom̃ta deficit: et tam̃ carnale desi¬
diũ crescit. Res habita instante fine cor¬
ripit̾ et habendi anxietas ñ finit᷑. S cũ
mors impios subtrait: eoꝵ ꝓfecto desidi¬
a cũ uita t̾minant᷑ quoꝵ scilicet ocłi tunc
suꝑna ultione deficiunt. qr suo hic iudi¬
cio a tirrena deficere delectatione nolue¬
runt. Hos illoꝵ ocłos a iocunditate pͥstina
claudi psalmista conspexerat cũ dicebat.
in illa die ꝑibunt om̃s cogitationes eoꝵ:
qr et ȩt̾na mala nunquã cogitata reppe¬
riunt. et subito amittunt bona tẽpora¬
lia quȩ diu tractata tenuerunt. A qͥbu
maduersione districti uidicis qͦ se ualeat
occultare ñ inuenit. Hsam nc̃ iniqͥ cũ tri¬
tia aliqua uł aduersa patiunt᷑. effugii la¬
tebras inueniunt: qr ad uoluptatẽ ꝓtinus
desidioꝵ carnaliũ recurrunt. Ne enĩ pau¬

Expanded text:
cursu rerum labentium tendunt; sed cogitacursu rerum labentium tendunt; sed cogitare mortalia mortaliter nesciunt. Carnis vita per momenta deficit, et tamen carnale desiderium crescit. Res habita instanti fine corripitur, et habendi anxietas non finitur. Sed cum mors impios subtrahit, eorum profecto desideria cum vita terminantur. Quorum scilicet oculi tunc superna ultione deficiunt, quia suo hic judicio a terrena deficere delectatione noluerunt. Hos illorum oculos a jucunditate pristina claudi Psalmista conspexerat, cum dicebat: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum ; quia et aeterna mala nunquam cogitata reperiunt, et subito amittunt bona temporalia quae diu tractata tenuerunt. A quibumadversione districti judicis quo se valeat occultare non invenit. Nam nunc iniqui cum tristitia aliqua, vel adversa patiuntur, effugii latebras inveniunt, quia ad voluptatem protinus desideriorum carnalium recurrunt. Ne enim 358 pau
Abbreviated transcription (Latin):
iusti uiri iccirco se ꝑ innocentiȩ itine¬
ra arta custodiunt: ut ab aliis exoren᷑.
S siue heretici siue ꝑuersi qͥlibet qui¬
ꝑ hoc qđ inter homines quasi in nocen
qđ ipsi appetunt hoc aliis ꝓ magno
pollicent᷑. Dũq celȩstia p̃dicant in suĩ
repente sponsionib ostendunt qđ a
mant. S ne du terrena pollicendo
patescant qđ sunt: ad uerba rectitudi¬
nis citiꝰ recurrunt. Unde mox subdit̾.
ueritas attestat᷑ dicens. si ocłs tuus sim¬
plex fuerit totũ corpiis tuũ lucidum
erit: qr uidelicet si oꝑationẽ nram inten¬
tio munda p̃uenerit. quãlibet alit̃ ho¬
minib uideat᷑ interni tam̃ iudicis ocłis
mundũ subsequentis actionis corpus
ostendit᷑. Ocłi gͦ impioꝵ sunt intentio¬
nes in eis carnaliũ desiderioꝵ. qͥ iccirco
deficiunt. qr ȩt̃na negligunt et sola
sẽꝑ transitoria p̾stolant᷑. Adipisci qͥppe
terrenã głam cogitant: multiplicari re¬
b tẽporalib ex optant: ao mortẽ cotidie

Expanded text:
usti viri idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homines quasi innocenteuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod sunt, ad verba rectitudinis citius recurrunt. Unde mox subditur. Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit ; quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quamlibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur. Oculi ergo impiorum sunt intentiones in eis carnalium desideriorum. Qui idcirco deficiunt, quia aeterna negligunt, et sola semper transitoria praestolantur. Adipisci quippe terrenam gloriam cogitant, multiplicari rebus temporalibus exoptant, ad mortem quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
git. ut cũ ꝑtumorem mens in altũ ducit᷑. in
despectu omĩũ. et sui ammiratiõe subleuet᷑.
In cogitatione et enĩ ꝓpͥs fauores oriunt᷑ sͥ q
de singłaritate sapientiȩ blandiunt᷑. Ipsa fa¬
tiutas pensat ea quȩ audierit: ac uerba quȩ
ꝓfert. et mirat᷑ sua: et deridet aliena. Qgͦ so
lũ se saꝑe estimat: qͥd aliud quã hanc eandẽ
secũ morari sapientiã putat: Nam ꝗͣ ad esse
aliis abnuit. soli sͥ hanc tͥbuens. ꝓfecto intra
tẽpora suȩ breuitatis claudit. Pensandũ uͦ ẽ.
uir sc̃s qͣnta discretione utit᷑. ut amicoꝵ su¬
ꝑbientiũ arrogantia cõpͥmat᷑ cũ ꝓtinꝰ ad uin¬

Expanded text:
s in altum ducitur, in despectum omnium et sui admirationem sublevetur. In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protin
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o: Cuiꝰ uidelicet fortitudo caritatis
tio. Uirtuti et enĩ mortis dilectio cõpara¬
tur : qr nimirũ m̃tẽ quã semel ceꝑit.
a delectatione mundi funditꝰ occidit:
et tanto hanc ualentiꝰ in auctoritate eri¬
git: quanto et insensibilẽ contͣ t̾rores
ut ad hoc qd̃ taciti ambiunt ñ erũpañ.
Unde et sophar ꝓtinꝰ adiungit. Et de¬

Expanded text:
tatis,ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem, quam semel ceperit, a delectatione mundi funditus occidit; et tanto hanc valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophar protinus adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia plerũq ab exteriore oꝑe sumimus. quan¬
tam subtilitatẽ rectitudinis incorde teneamꝰ
Quẽ bene sophar seruare ordinẽ studuit: cũ
prius auferri iniquitatẽ amanibꝰ et post ata¬
bernaculo iniusticiã dixit: quia nequaquã
plene animꝰ incogitatione erigitur: quando
adhue ab eo extrinsecꝰ inoꝑe eriat᷑. Que si ꝑfa¬
te duo hec terginus: addm statim sine ma¬
cula faciem leuamꝰ. Interna quippe facies ho¬
muiis mens ẽ: inqua nimirũ recognoscimus.
ut ab actore nr̃o diligamur. Quani faciẽ scillet
leuare ẽ: indm animũ ꝑstudia orationis at¬
tollere. Sed eleuatam faciẽ macula inquinat.
si intendentẽ mentẽ reatꝰ sui conscientia
accusat: quia ab spei fidutia ꝓtinuꝰ frangi
si intenta precibꝰ nec dũ de uicte culpȩ mi¬
moria mordetur. Diffi D dit namq accipe se
posse quȩ appetit: quo ꝓfecto remiscitur
nolle se adhuc facere qđ diuinitus audunt.

Expanded text:
quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quanquia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene animus in cogitatione erigitur, quando adhuc ab eo extrinsecus in opere erratur.  duo tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est; in qua nimirum recognoscimus, ut ab auctore nostro diligamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat. Quae ab spei fiducia protinus frangisi intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝑduret. Unde bene etiam ꝑsalomo¬
nẽ dicit᷑. Prepara foris opus tuũ: et diligent̾
exerre agrũ tuũ: ut post ea edifices domũ
tuã. Quid namq ẽ p̃parat uoꝑe. agrũ dili¬
genter exterius exercere: nisi euulsis ini¬
quitatis sentibꝰ accionẽ nr̃am adfrugẽ ietri¬
butionis excolere: Et quid est. post agriex¬
erciciũ adȩdificiũ domꝰ redire ÷ nisi qđ ple¬
riunq ex bonis oꝑibꝰ discinus. quantam
uite mundiciã et incogitatione construamꝰ:
Pene cunctanamq bona oꝑa excogitatione
ꝓdeunt: sed sunt non nulla cogitationis acti¬
mina. que exoꝑatione nascunt᷑. Nam sic̃
ab animo opus sumitur: ita rursus ab oꝑe
animꝰ erudit᷑. Mens quippe diuiniamoris
exordia capiens. imꝑat bona que fiant:
exercitata accionibꝰ disciti cũ impetraie bona
inchoauerat: quantũ minus uidebat. Foris .gͦ.
ager excolitur. ut domꝰ pꝰ modum construat᷑.

Expanded text:
tatione perduret. Unde bene etiam per Salomotatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, nisi evulsis iniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione construamus? Pene cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur,
Abbreviated transcription (Latin):
intab̾naculo tuo iniusticia. tc̃ leuare pot̾is
faciẽ tuã absq macula:. et eris stabilis. et non ti¬
cominituit᷑: aut cogitatione simul et oꝑe ꝑ
petiatur. Iniquitas gͦ. inmanu ẽ: culpa in
oꝑe. In iusticia . uͦ. intab̾nacło: iniquitas in
m̃te. Mensquippe nr̃a tab̾nacłm non incongrue
uocat. in qua apud nos abscondimur. cũ foris
inoꝑe non uidemur. Sophar itaq quia iusti
uiri amicus est. nouit qđ dicat: sed quia ui¬
stũ increpat. hereticorũ denens spetiẽ: ꝓferre
recte etiã quȩ nouit ignorat. Sed nos calcan¬
tes hoc qd ab eo tumide dicitur: pensemꝰ eiꝰ
uerba quã uera sint: si recte dicerent᷑. Prius
enĩ amanu iniquitatẽ subtrahi. et post ata¬
bnacło admonet iniusticiã abscidi: quia qui
um praua ase oꝑa exterus reserat. necesse
ꝓfecto est ut adsemet ipsum rediens. sollerter
sese umentis intentione discernat: ne cui¬
pa quã iam in actione non habet. adhuc incogi¬

Expanded text:
in tabernaculo tuo injustitia, tunc levare poteris in tabernaculo tuo injustitia, tunc levare poteris faciem tuam absque macula, et eris stabilis, et non ticommittitur, aut cogitatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in manu est culpa in opere, injustitia vero in tabernaculo iniquitas in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non incongrue vocatur, in qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Sophar itaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne cupa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a duriciam. adsensibilitatẽ uertit. ł manꝰ
uͦ. ut iam crebro dociumꝰ: oꝑa designant᷑. Cũ cul¬
pa.gͥ. manꝰ ad dm̃ ex pandẽ ẽ. contͣ largitoris g̾rã.
de uutute oꝑum suꝑbue. Qui enĩ inconspectu
et̾m uidicis loquens. sibi bona quȩ facit tribu¬
it: ad din manꝰ suꝑbiens tendit. Sic ꝓfecto con¬
tra electos reꝓbi. si contra catholicos hereticisẽꝑ
effrenantur: ut cũ obiurgare ficta nequeunt.
bonos rep̃hende defactoꝵ elatione moliant᷑:
quatinꝰ eos quos redarguere ex infiriitate ac¬
tionis non ualent: excrimine tłmoris accusent.
Unde et eabona quȩ exterius fiunt: nequa¬
quã bona eẽ. iam censeant: que quasi ꝑstudiũ
turgide cogitationis exibent᷑. Qui sepe humi¬
lia tumentes mnerepant: et quod dictis suis
semet ipsos feriant. ignorant. Sed quia iustũ
uirũ. sop̾ar actenꝰ rep̃hendendo corripuit:
nunc uelut docendo subiungit. Si iniquitatẽ

Expanded text:
nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc velut docendo subjungit: CAPUT XV  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
incũctis que appetimus. nutum prius
uitunȩ dispensationis ex quiramus: ut
mensnĩa in omne quod nititur suꝑni regi¬
minis loro teneatur. &inde magis uota
sua adiutã impleat: unde uite sue studia.
et contra ꝓpͥam uoluntatẽ calcat. Multa so¬
phar fortia ꝓtulit: sed quod meliori se hec
loquatur nescit. Unde adhuc increpando
sub iungit. Tu autem firmasti cortuum:
et expandisti ad eũ manus tuas. firmari cor
ñ hoc loco ꝑuirtutẽ dicit̾: sed ꝑinsensibilitatẽ.
Omis uamq animꝰ. qͥ districtionis utimȩ con¬
siderationi se subicit: ex eiuis ꝓtinꝰ timore mol¬
lescit. Cũq sigitta diuine formidinis pene¬
trat quia infirma uiscera ꝑhumilitatẽ gestat
Iuisquis autẽ ꝑtinatia insensibilitatis obdu¬
rescit. quasi cor firmat: ne hoc ucula timori
suꝑni confodiant. Unde quibꝰdam ꝑꝓpham
deũ tollit: cũ a nob suꝑbiȩ duriciã subtra¬
hit & corcarneũ tribuit: cum eandẽ ꝑtinus

Expanded text:
in cunctis quae appetimus nutum prius in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc increpando subjungit: et expandisti ad eum manus tuas. - Firmasti cor non hoc per virtutem dicitur, sed per insensibilitatem, Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam per prdeum tollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus
Abbreviated transcription (Latin):
seruiat: atq ȩternis dispositionibꝰ restric¬
cum uiuat. Qui ergo implere cuncta
quȩde sid̾at ꝑ effrenatam lib̾tatem quent
quid aliud quam pullo onagri eẽ similis
concupiscit. ut disciplinȩ hunc lora non
deneant: sel audacter uagus ꝑsiluam
seratio. quos ꝓdure ineffrenatione il¬
licitȩ lib̾tatis conspieit. obiectione ꝓsꝑe ad
uersitatis frangit: quatinus elisi discant.
quam repba erectione tumuerant.: ut iam
flagelli exꝑimento edomiti. quisi uimentã
domestica loris p̃ceptorũ mentis colla subici¬
ant: et uite prescnus itinera ad nutum p̾si¬
dentis ꝑgant. Quib bene loris ligatum se no¬
uerat: qui dicebat. Ut iumentum factꝰ
sum. apud te: et ego semꝑ decum. Unde et
seuus ille ꝑsecutor. ab agro ꝑ fidȩ uoluptatis.
addomũ fidei deductus: rector is sui
calcarib punctus. audiebat. durũt᷑
ẽ contra stimulum calcitrare. Resta gͦ.
ut si ẽẽ iam similes pullo onagri nolumꝰ:

Expanded text:
seruiat, atqseruiat, atqtum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam seratio, quos prodire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdat. Et fit plerũq ut pͣuis desidiis seruienꝰ.
aiugo se diuni amoris excuciat᷑ et qua¬
si in malorũ ꝑpetracione iam liba: omne
qđ uoluptas suggerit implere contendat.
Unde cum uir uanꝰ se erigere insuꝑbiam
dicitur: ilico subinfertur. Et quasi pul
ium onagri se lib̾um natũ putat. ꝑ pullũ
quippe onagri oẽ agrestium genus ex
pruitur: qđ natiux diissum motibꝰ
loris dñantium non denetur:. dgri namq
animalia lib̾tatem habent: et ue quo appe¬
tunt. et quiescere cum lassantur. Et quã¬
ius insensatis animalibꝰ homo longe sit me¬
lior: hoc tamen plerumq homini non
licet quod brutis animalibꝰ licet. Quȩ enĩ
ad aliud minime seruantur: eoꝵ motꝰ ꝓcul
dubio nequaquam sub disciplina restrngit᷑.
homo autem quia ad sequentem uitam
ducitur: necesse ꝓfecto ẽ uit incunctis sius¬
motibꝰ subdisciplinȩ dispositione religet᷑:
et quasi domesticum animal loris uinctũ

Expanded text:
perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigere in superbiam dicitur, illico subinfertulum onagri se liberum natum putat. - Per pullum quippe onagri oprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse est profecto, vt in cunctis motibus sub disciplinæ dispositione religetur, & quasi domesticum animal loris vinctum
Abbreviated transcription (Latin):
insensibiliter seducti. audenter etiam
maiora ꝑpetramus. Et notandum: qđ
non uidi sed considerari iniquitas dr.
Studiosius quippe conspicimus: que
c̃sidamꝰ. Ds̃ itaq homiinũ uanitatẽ nouit in iqͥta¬
tẽ c̃sidat: quia nec minora delicta inul¬
ta deserit: et admaiora ferienda se inten¬
tius accingit. Quia .gͥ. aleiuoribꝰ malis
incipitur. et ad gͣuiora ꝑuenitur. uani¬
tas mentem obnubilat. unquiras cȩcat.
Quȩ nimirum mens amisso max lumi¬
ne tanto se altius ꝑtiunorẽ erigit. quante
t iniquitatis capta laqueis aueritate
iongius recedit. Unde et apte quoq quo ua¬
nitas cum iniquitate ꝑtrahat. ex primit
cum repente subiungit. Uir uanus in suꝑ¬
biam erigitur. Uanitatis quippe finis ẽ.
ut cum peccato mentem sauciat. hanc er
culpa audacem reddat: quatinꝰ sui reat᷑ ob¬
lita. qͦ amisisse se innocentiam non dolet:
iusto excȩcata iuditio simul et humilitatẽ

Expanded text:
insensibiliter seducti, audenter etiam insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, exprimit, cum repente subjungit: CAPUT XII bus effrenum. --Vanitatis quippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa audacem reddat; quatenus, sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑleuia delicta defliumus: ut usucune¬
ta leuigante nequaquam post comini¬
Itere etiam grauiora timeamus. Nam dum
moderari lingua ociosa uerba negligit:
more molitȩ remissionis capta audax ad
noxia ꝓrumpit. dum gulȩ incumbit̾.
adleuitatis ꝓtinus insaniam ꝓditur. Cũq
mens subigere delectationẽ carnis renutꝰ
plerumq et ad ꝑfidiȩ uoraginem ruit.
Unde bene paulus plebis hyfraheliticę
dampna conspiciens ut imninentia ab
auditoribꝰ mala compesceret: curauit
cxordine transacta narrare dicens. Neq
idolatre efficiamini ficut quidã ex ipsis:
quemadinodum scriptum est. Sedit po¬
pulus manducare et bibere: et surrexeit᷑
udere. Esus quippe potusq adlusum im.¬
pulit: lusus adidolatriam traxit: quia
siuanitatis culpa nequaquam caute com¬
pescitur: ab miquitate ꝓtinus mens in¬
caute deuoratur : salomone attestante
qui ait. Qui modica sꝑnit: paulatim de¬
cidit. Si enim parcia curare negligimus

Expanded text:
per levia delicta defluimus, ut, usu cuncper levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus iniquitas sub infertur: qͥa dũ ꝑ que¬
dam transitorie ducimur. inquibusdã no¬
xie ligamur. Cumq mens incommutabili¬
tatis statũ non tenet: asemet ipsa deflu¬
ens. ad uitia ꝓrumpit Auanitate gͦ. ad
iniquitatẽ labitur: quȩ assueta rebꝰ mobi¬
libꝰ dum ex aliis ad alia semꝑ impellitur:
suborientibꝰ culpis inquinatur. Po test
tatis nomine reatus grauior demonstra¬
ri. Si erum aliquando uanitas culpa. ñ
ẽẽt: psalmista ñ diceret. Quamquã inimagi¬
ne dei ambulet homo: tamen uane con¬
turbatur. Tesauritat et nescit cui con¬
greget ea ÷ quia quamiuis trinitatis una¬
ginẽ innatura seruemus: uanis tamen
delectationibꝰ ꝑturbati. inconuersatio¬
ne nr̃a de lĩquimus : ut modis nos
semꝑ alternãtibꝰ cupido concuciat: me¬
tus frangat: lȩticia mulceat. dolor affli¬
gat. Ex uianitate.gͦ. ut et suꝑius dictũ
est adiniquitate in duciinur: cum pri

Expanded text:
protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaeprotinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatur.  Vet. Xia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius
Abbreviated transcription (Latin):
tendendo. derelinquit: ut eius mens rec¬
licta quid sit inueniat: que male inse
secuta gaudebat. Unde consubuerti omĩa.
uł in unum coartari dicerentur: ꝓtinus
rat: dcsip̃missa patefaciendo subiunge¬
ret dicens. Quia tolerando succrescere ui¬
tia conspicit: iudicando dona confundit:¬
indescriptione ordo seruatur: cũ prius
nosci uauitas. et post considari iniquitas.
ꝑhibetur. Oĩs quippe iniquitas uanitas.
ñ tamen oĩs uanitas mniquitas cẽ solet. Ua¬
na namq agnnus: quociens transitoria
cogitamus. Unde et uanescere dicitur:
qđ repente abintuentium oculis aufertur:
hinc psalmista ait. Uniuersauanitas om̃is
interitum tendit: recte quidem uanitas
dr̃: sed nequa quã recte etiam iniquitas ap¬
pellatur: quia et si depęna est culpȩ qdł̃
deficit: non tamen hoc ipsum culpa est.
qđ auita ꝑcurrit. Uana sunt itaq que
transeunt. Vnde et ꝑsalomonẽ dr̃. Omĩa
uanitas. Apte autem post uanitatem

Expanded text:
tendendo derelinquit, ut ejus mens deretendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, protinus --Ac si praemissa patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confunditin descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnisvendo ad interitum tendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: Omnia vanitas
Abbreviated transcription (Latin):
qđ et se credere asserit. et adiuuari inse
incredulitatẽ querit nisi quod coarta¬
cũ mari dep̃hendit. qui et ex or are
certus iã ꝑfidem cȩꝑat. et adhuc incer¬
tus undas ꝑfidiȩ ex incredulitate tole¬
rabat: Q uod tamen occulta fieri dis¬
pensatione ꝑmittitur : ut cũ mens
iam surgere adrectitudinẽ ceꝑit prauita¬
tis suȩ reliquiis impugnetur: quatinuis
ipsa hȩx impugnatio aut refistentem
exeiceat: aut delectationibꝰ seductã. fran¬
gat. Recte itaq nunc dicitur. si subuerte¬
rit omnia. uel in unũ coartauerit: quis
contradicet ei. uł qͥs di cere ei potest cur
ita facis: qr nimirũ diuinũ iudiciũ nec ad¬
uersitate ualet inminui. nec inquisitione
cognosci: cum uel uirtutss quas tribuerat
subtrahit: uł has onĩmo non adimens. ui¬
tiorum concuti inpugnatione ꝑmittit.
successibꝰ inuirtute roborat᷑: sed dum la¬
tentes motus audatie incogitatione con¬
iluater mu se sibi hominemos¬

Expanded text:
quod et se credere asserit, et adjuvari in se quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarcta mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? pensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittitsuccessibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conit, se sibi hominem os
Abbreviated transcription (Latin):
ti p̃dicatoris pectore. nisi cęlum ds in¬
fernumq coartauerat ÷ qui et uisionis
intimȩ iam lucem accęꝑat et tamen ad¬
huc denebras de carne tolerabat : suꝑ se
uidãt qđ lȩtus appeteret in se cernebat
qđ mectiens doleret : iam cȩlestis pacriȩ
lux irradiauerat: ad huc temptationis
obscuritas animum confundebat. Cum
cȩlo .. gͦ. infernum ꝑtulit: quia et illu¬
minatũ securitas erexit: et temptatũ
ut fides inmente iam uigeat ⁊ sed tam̃
ex parte aliquantula indubietate con¬
tabescat: quatinꝰ et certa se auisibilibꝰ ele¬
uet. et ex quibusdã sese incerta ꝑturbet.
Nam plerumq adęterna appetenda se
erigit: et sub ortis cogitationum stimuł
lidȩ fidei roborat: & tam̃ exaliquantula muta¬
bilitate ꝑfidiȩ. aura dubictatiꝰ u̾sat. Anñ in suo
pectore coartari terram mareq cogno¬
uerat: qui et ꝑfidem sꝑans et ꝑnifide¬
litatẽ fluctuans dicebat. credo dne ad¬
iuua incredulitatẽ meã: Quid itaq est

Expanded text:
si coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis lidae fidei roborat, et tamen ex aliquantula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est,