comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus Dominꝰ uirtutem populo
suo dabit: De patre competenter
adu̾timus ppło suo. significat xp̃i-¬
ano: quem de sacri baptismatis
munere conquisiuit. Subiunx
etiam:: benedicet populum suũ
in pace: Non dixit benedicent. s
benedicet: quia unus ÷ dominꝰ
deus ñr:. in pace: ꝓpter illud ȩuan¬
gelii: Pacem meam do uobis: pa¬
cem meã relinquo uobis Una ẽ
enim pax: ⁊ patris .⁊ filis i spiritꝰ
ingenti tuba psalmus iste tonu¬
erit: ut detractores sp̃c sc̃i non possent
ignorantiȩ excusatione defendi: Nam
potentia ipsrus septi formi distribu¬
tione laudata est: ut nichil ibi infe¬
rius. nichil cognoueris ẽẽ diuisum:
quia sc̃ę trinitatis unitas. infine de¬
clarata est. desinat hereticorum insa-¬
na ꝑfidia. uanas cõmouere calump¬
nias Legant didunum. legant be¬
atum ambrosium. cęterosq̃ patres
qui de hac re ꝑfectissima disputa¬
tione dixerunt afferant in diuiduȩ

Expanded text:
mus. Dominus virtutem populo mus. Dominus virtutem populo suo dabit, de Patre competenter advertimus. Populo suo, significat Christiano, quem de sacri baptismatis munere conquisivit. Subjunxit etiam: Et benedicet populum suum in pace. Non dixit benedicent, sed benedicet, quia unus est Dominus Deus noster. In pace, propter illud Evangelii: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Una est enim pax et Patris, et Filii, et Spiritus ingenti tuba psalmus iste tonuerit, ut detrectatores Spiritus sancti non possint ignorantiae excusatione defendi. Nam potentia ipsius septiformi distributione laudata est, ut nihil ibi inferius, nihil cognosceres esse divisum; quia sanctae Trinitatis unitas in fine declarata est. Desinat haereticorum insana perfidia vanas commovere calumnias: legant Didymum, legant beatum Ambrosium, caeterosque. Patres qui de hac re perfectissima disputatione dixerunt. Afferant individuae
Abbreviated transcription (Latin):
Dominus uirtutem populo suo
dabit: ⁊ benedicet populum suũ
in pace. Decursi ᷤ uirtutibus sp̃c
septiformis : in tercio ordine ad tri¬
nitatiᷤ complexionem mirabili
dispositione ꝑuenit. Dicendo
enim in his duobus uersiculis
tercio dominus: ostendit scãm
trinitatem diluulo. id÷ aquis bap¬
tismatiᷤᷤ in habitare. sicut in ęuan¬
gelio dictum est: Funtes baptizate
omnes gentes: in nomine patris et
filii ⁊ spiritus sci Sed quęramus:
cur hic diluuium. pro sacris fontibꝰ
positum est: Merito: qͣm illud qͦd
factum est sub noe. baptismatis
sacri gerebat imaginem Nam sĩc
istud purgat animaᷤᷤ sordibus pec¬
catorum: ita ⁊ illud diluuium
mundi crimina probrosa deleuit.
Mertto gͦ pro baptismate diluui¬
um positum ẽ: ad cuuis similitu¬
dinem constat effectum: Nam qđ
tercio dominus repetiit sine di¬
stinctione ꝑsonarum. licet intelli¬
gi primum dictum de sp̃u sc̃o:
Et sedebit dominus rex in ȩt̾num
Hoc autem de filio recte intelligi¬

Expanded text:
Dominus virtutem populo suo dabit, et benedicet populum suum in pace. Decursis virtutibus Spiritus septiformis, in tertio ordine ad Trinitatis complexionem mirabili dispositione pervenit. Dicendo enim in his duobus versiculis tertio Dominus, ostendit sanctam Trinitatem diluvium, id est aquas baptismatis inhabitare; sicut in Evangelio dictum est: Euntes baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Sed quaeramus cur hic diluvium pro sacris fontibus positum est? Merito, quoniam illud quod factum est sub Noe, baptismatis sacri gerebat imaginem. Nam sicut istud purgat animas sordibus peccatorum, ita et illud diluvium mundi crimina probrosa delevit. Merito ergo pro baptismate diluvium positum est, ad cujus similitudinem constat effectum. Nam quod tertio Dominus repetiit, sine distinctione personarum, licet intelligi primum dictum de Spiritu sanet sedebit Dominus Rex in aeternum; hoc autem de Filio recte intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
uictima: dum conu̾si xp̃o domino.
nitidis mentibus offeruntur: Sed
ne sibi homines dutam legem que¬
rerentur impositam: etiam dilectũ
filium dei dicit moriturum. de qͦ
scriptum ẽ Hic ẽ filius meus dilec̃¬
tus: in quo mͥ bene complacui Pro¬
pter incarnationem enim factus :
sicut filius unicornuorum: id est
uidȩorum singularit se extollenti¬
um Siue unicornes appellati sunt
iudȩi: quia unum tantum uiden¬
tur accipere testamentum: Sic gͦ¬

Expanded text:
victima, dum conversi Christo Domino victima, dum conversi Christo Domino nitidis mentibus offeruntur. Sed ne sibi homines duram legem quererentur impositam, etiam dilectum Filium Dei dicit esse moriturum: de quo scriptum est: Hic est filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Propter incarnationem enim factus est sicut filius unicornuorum, id est Judaeorum singulariter se extollentium. Sive unicornes appellati sunt Judaei, quia unum tantum videntur accipere Testamentum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sumilia uideantur: tam̃ uno u̾bo
addito libani. non paruam uident᷑
indicare distantiam Cȩdri enim q̃
alibi nascunt᷑: non omnino ꝓcerȩ
sunt. In libauo autem tales inueni¬
untur: ut om̃s altitudines arborũ
superare uideant᷑ Ergo mundi istiꝰ
nobiles. acreges. qui reliquos hoĩes¬
enim uirtute superantur: illi int
diuitias suaᷤ aut cogitationibus
gemunt. aut turpi ambitione sol¬
uuntur Ponuntur etiam cędri ⁊
in bonam partem: sicut in alio psal¬
mo dicit. cedri libani quas añs
tanquam uitulum libani: ⁊ dilecꝰ¬
tum sicut filius unicornuorum:
Et hic quoq uersus. ad sp̃m uirtutiᷤ
ꝑtinet. Uitulos autem libani. sacri¬
ficiis frequent᷑ antiquitas offerebat:
qui ꝓpter luxitriam dulciuim herba¬
rum. pingues erant admodum. ⁊ de¬
cori: eos mauult mundanis sum mi¬
tatibus comparare: quȩ sic commi¬
nuendȩ sunt. tanqͣm illi qui sacrifi¬
ciis uidebant᷑ offerri Nam ⁊ ipsi st̃

Expanded text:
haec similia videantur, tamen uno verbo haec similia videantur, tamen uno verbo addito, Libani, non parvam videntur indicare distantiam. Cedri enim quae alibi nascuntur non omnino procerae sunt; in Libano autem tales inveniuntur, ut omnes altitudines arborum superare videantur. Ergo mundi istius nobiles acenim virtute superantur, illi inter divitias suas aut cogitationibus gemunt, aut turpi ambitione solvuntur. Ponuntur etiam cedri et in bonam partem, sicut in alio psalmo dicit: Cedri Libani quas Domintanquam vitulum Libani, et dilectum sicut filios unicornuorum. Et hic quoque versus ad Spiritum virtutis pertinet. Vitulos autem Libani sacrificiis frequenter antiquitas offerebat, qui propter luxuriam dulcium herbarum pingues erant admodum et decori. Eos mavult mundanis summitatibus comparare, quae sic comminuendae sunt, tanquam illi qui sacrificiis videbantur offerri. Nam et ipsi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulliᷤ obstaciis obuiatur U ox
añi in magnificentia Hic sp̃e con¬
silii redolet. Quid enim illo magni¬
sicentius. qui corde illum inato. senti¬
re facit. ut appetantur bona:i pessima
quȩq fugiantur. P restatq ut de im¬
pio ꝑficiatur pius. de captiuo liber.
de seruo filius: quod illis prouenire
tis elucescit: qui confringit suꝑbiã
quȩ inse confidit ⁊ humilitatem eri¬
git quȩ de eius bonitate presumit:
Cedros enim suꝑbiam debemus acciꝑe.
quȩ se in altitudinem eleuans ꝓceraᷤ
huius arboris summitates unitatur:
Maxime quia ⁊ lignutm ipsum non
ẽ utile. nisi succisum fuerit Nullo
enum insua radice manens. proficuoᷤ
generat fructus: Sicut nec elatio de¬
testabilis. quȩ peccatum intulit mun¬
do: Hanc suꝑbiam uox dñi confrin¬
get: dicendo Suꝑbis deus resistit:
humilibus autem dat grãm Repe¬
tit quoq Et confringet dñs cędros
libani S quamius superioribus

Expanded text:
nullis obstaculis obviatur. Vox nullis obstaculis obviatur. Vox Domini in magnificentia. Hic Spiritus consilii redolet. Quid enim illo magnificentius, qui corde illuminato sentiri facit, ut appetantur bona, et pessima quaeque fugiantur; praestatque ut de impio perficiatur pius, de captivo liber, de servo filius? Quod illis provenire tis elucescit, qui confringit superbiam, quae in se confidit, et humilitatem erigit, quae de ejus bonitate praesumit. Cedros enim superbiam debemus accipere, quae se in altitudinem elevans, proceras hujus arboris summitates imitatur, maxime quia et lignum ipsum non est utile, nisi succisum fuerit. Nullus enim in sua radice manens, proficuos generat fructus; sicut nec elatio detestabilis, quae peccatum intulit mundo. Hanc superbiam vox Domini confringit, dicendo: Deus superbis resistit; humilibus autem dat gratiam . Repetit qLibani. Sed quamvis superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
in apocalipsi legitur cuitta  sedẽs
super aquaᷤ multaᷤ Qua pp̃t istiᷤ
allusionibus. noc significare ma¬
nifestum ẽ: sp̃m sapientię legem
populi condidisse. Sequitur:
Deus maiestati᷑ intonuit Hoc etiã
ꝑtinet ad sp̃m sapientiȩ. Dicit eñ
qͣndo diem iudicii prȩdicauit. cum
gehennȩ penas iestimabili terrore
prȩdixit: ut nontam loqui quã into¬
nare uideretur Subuinxit etiam
dñs suꝑ aquaᷤᷤ multaᷤᷤ. iã: supra po¬
puloᷤ gentium diuersarum: quas
ꝓphetarum atq apostoloꝵ predicati¬
one. lucratus est Sic ⁊ in isto com¬
mate ppłos significauit: quos etiam
intellegi superius maluit U ox
domini in uirtute Miranda breui¬
tas: tria u̾ba qͣm magnam expleue¬
re sententiam. uocem dñi in uirtrte:
Sp̃m dicit intelligentiȩ: qui adu̾¬
saria cuncta deicit. atq prosternit.
sicut legit᷑ Et non est qui possit resi¬
stere uoluntati tuȩ. Merito gͦ uox do¬
mini inuirtute esse dicitur: cui

Expanded text:
edens super aquas multas . Quapropter istis allusionibus hoc significari manifestum est Spiritum sapientiae legem populis condidisse. Sequitur, Deus majestatis intonuit. Hoc etiam pertinet ad Spiritum sapientiae. Dicit enim quando diem judicii praedicavit, cum gehennae poenas inaestimabili terrore praedixit, ut non tam loqui quam intonare videretur. Subjunxit etiam, Dominus super aquas multas, id est super populos gentium diversarum, quas prophetarum atque apostolorum praedicatione lucratus est. Sic et in isto commate populos significavit, quos etiam intelligi superius maluit. Vers. 4. Vox Domini in virtute. Miranda brevitas, tria verba quam magnam explevere sententiam! Vocem Domini in virtute, Spiritum dicit intelligentiae, qui adversaria cuncta dejicit atque prosternit, sicut legitur: Et non est qui possit resistere voluntati tuae . Merito ergo Vox Domini in virtute esse dicitur, cui
Abbreviated transcription (Latin):
signatus est ut superius diximus
sp̃c septiformiᷤᷤ: quem ⁊ supputati¬
one facile colleͥgis. ⁊ opetatione co¬
gnoscis. Sed hunc sp̃m sc̃m unum
atq eundem debemus accipere:
cuius has quas diximus. testante
Ssaya septem constat ẽe uirtutes:
a est sp̃c sapientię. sp̃c intellectuᷤ.

Expanded text:
signatus est, ut superius diximus, signatus est, ut superius diximus, Spiritus septiformis, quem et supputatione facile colliges, et operatione cognosces. Sed hunc Spiritum sanctum unum atque eumdem debemus accipere, cujus has quas diximus, testante Isaia , septem constat esse virtutes, id est spiritus sapientiae, spiritus intellectus,
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset. nimiaꝙ stti loci aridita¬
te laboraret. moyse iussu domini
ꝑcussa petra subtto illis aquarum
copiam contulisse: Miroq modo
facta est terra irrigua: quȩ arida sic¬
citate iacebat squalida: Per hanc
ergo similitudinem. dicit peccatorũ
corda durissima in aquas sapientiȩ
posse dissolui :Iterumq illud exem¬
plum cades. in humaniᷤᷤ cordibus ẽẽ
faciendum: Sepe enim desertum
ponitur. ubi ⁊ infideles populi con¬
uenire noscuntur: sicut in euãgelio
dicit. Uex clamantis in deserto. Non
enim iohannes predicare poterat in
deserto. ubi nullus audiret: s deser¬
tum appellati sunt. qui adhuc nec¬
sp̃m timoris domini. Cerui enim
sunt timidi quidem: s uenenosa
sorbentes Et merito illiᷤᷤ comparati
sunt. qui ⁊ diuinitatem timent.
i contraria quęq deuorant: nec
ab eis possunt decipi uł noceri. qͥ
adu̾sum ȩcclesiam dei fellita nos¬
cuntur altercatione resisterez Cõ¬

Expanded text:
venisset, nimiaque siti loci ariditavenisset, nimiaque siti loci ariditate laboraret, Moysen jussu Domini percussa petra subito illis aquarum copiam contulisse, miroque modo facta est terra irrigua, quae arida siccitate jacebat squalida. Per hanc ergo similitudinem dicit peccatorum corda durissima in aquas sapientiae posse dissolvi, iterumque illud exemplum Cades in humanis cordibus esse faciendum. Saepe enim desertum ponitur, ubi et infideles populi convenire noscuntur, sicut in Evangelio dicit: Vox clamantis in deserto . Non enim Joannes praedicare poterat in deserto, ubi nullus audiret; sed desertum appellati sunt, qui adhuc necSpiritum timoris Domini. Cervi enim sunt timidi quidem, sed venenosa sorbentes. Et merito illis comparati sunt, qui et Divinitatem timent, et contraria quaeque devorant; nec ab eis possunt decipi vel noceri, qui adversum Ecclesiam Dei, fellita noscuntur altercatione resistere. Con
Abbreviated transcription (Latin):
cidentis flammam igniᷤᷤ. Sp̃m sci¬
entiȩ significat: qui omne ꝯsilium.
uł calorem contrarium intcidendo.
id÷ diuidendo diuidicat. Ille enim
uidȩorum ignitos ⁊ flam meoᷤᷤ tumul¬
tus scientia suȩ maiestati extinxit:
ut quod scelerati fȩcerant uelut adso¬
lum hominem negandum. in huma¬
nam salutem ⁊ gloriam uerteretur:
Uox domini concutientis solitudm̃t:
i cominouebit dñs desertum cades:
hic spm̃ pietatis demonstrat: qui
fallaces cogitati ones. ⁊ in epta homi¬
num uotã concutiens. ad ueritatiᷤ
studium correctos attrahit. Et bene
errores eorum solitudinẽ uocauit:
qm̃ habitatorem non habẽt deum
nec ipsi in prauitatibus suiᷤ dintius
manere possunt: qͣndo eas aut lam̃¬
tabili morte deserunt. aut fęlici cõ¬
uersione derelinquunt. Sequit᷑
& com mouet dñs desertum cades:
Hoc adhuc. ad sp̃m pertinet pieta¬
tis. Sedhũc locum narratio libri
exodi diligent̃ exponit: referens
cum istaheliticus populus in cades

Expanded text:
rcidentis flammam ignis. Spiritum scientiae significat, qui omne consilium vel calorem contrarium intercidendo, id est dividendo dijudicat. Ille enim Judaeorum ignitos et flammeos tumultus scientia suae majestatis exstinxit; ut quod scelerati fecerant velut ad solum hominem negandum, in humanam salutem et gloriam verteretur. Vox Domini concutientis solitudinem; et commovebit Dominus desertum Cades. Hic Spiritum pietatis demonstrat, qui fallaces cogitationes et inepta hominum vota concutiens, ad veritatis studium correctos attrahit. Et bene errores eorum solitudinem vocavit, quoniam habitatorem non habet Deum; nec ipsi in pravitatibus suis diutius manere possunt, quando eas aut lamentabili morte deserunt, aut felici conversione derelinquunt. Sequitur, et commovebit Dominus desertum Cades. Hoc adhuc ad Spiritum pertinet pietatis. Sed hunc locum narratio libri Numeri diligenter exponit , referens cum Israeliticus populus in Cades
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. frequenter ꝑ capita u̾suu̾
unum repetens u̾bum. preconia
sp̃c sc̃i septenaria uirtute concȩlebr̾at:
quod suiᷤ lociꝰ uiuante dño conabor
exponere Primus iste eiusdem rei
qua credentium turba regeretur:
Nam legunt᷑ tabulȩ testamenti digi¬
to dei scripte: Digitus autem dei
specialiter intelligitur sp̃c sc̃s: Sued
uero dixit suꝑ aquas. populoᷤ signi¬
ficat: sicut ⁊ alter psalmus ait Sal¬

Expanded text:
diximus, frequenter per capita versuum diximus, frequenter per capita versuum unum repetens verbum, praeconia Spiritus sancti septenaria virtute concelebrat; quod suis locis, juvante Domino, conabor exponere. Primus iste ejusdem rei qua credentium turba regeretur; nam leguntur tabulae Testamenti digito Dei scriptae ; digitus autem Dei specialiter intelligitur Spiritus sanctus. Quod vero dixit: Super aquas, populos significat, sicut et alter psalmus ait: Sal
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt. Afferte domino gloriã
nomini eius: adorate dñm in aula
sc̃a eius Supra dixit. afferte glori¬
am: modo dicit nomini eius: af¬
fert igitur nomini sc̃i sp̃c gloriã.
qui eum facit latius innotescere:
quando incredulorum corda con¬
uertit. Nomenq eius dilatat per
multitudinem plebis. turbasq
populorum: quod magis ad docen¬
tium uidetur ꝑtinere cautelã:
S nec illua udices otiosum: qͦd
afferte quarto repetiit. Hȩc figu¬
ra dicttur ephymone. latine re¬
petitio Crebra sermonis.: quȩ
multa colligit. unuis u̾bi iteratione
decursa. Sequit᷑ Adorate dominũ
in aula sancta eius: id̃. colite eum
in conscientia ur̃a mundissima. Ipsa
est enim aula regalis. ⁊ habitatio sp̃c
sc̃i. sicut dicit ãpostolus: Quia tem¬
plum dei esti ᷤ: i sp̃c dei habitat in uob̾.¬
Uox domini suꝑ aquaᷤᷤ deus maie¬
statis intonuit. añs suꝑ a quaᷤ multaᷤ.
uenit ad ordinem secundum. in qͦ
ꝑfiguram epymone quam superiꝰ

Expanded text:
ers. 2. Afferte Domino gloriam nomini ejus; adorate Dominum in aula sancta ejus. Supra dixit, ipsi afferte gloriam; modo dicit, nomini ejus. Affert igitur nomini sancti Spiritus gloriam, qui eum facit latius innotescere, quando incredulorum corda convertit, nomenque illius dilatat per multitudinem plebis turbasque populorum; quod magis ad docentium videtur pertinere cautelam. Sed nec illud judices otiosum, quod afferte quarto repetiit. Haec figura dicitur epimone, Latine repetitio crebra sermonis, quae multa colligit unius verbi iteratione decursa. Sequitur, adorate Dominum in aula sancta ejus; id est colite eum in conscientia vestra mundissima. Ipsa est enim aula regalis et habitatio Spiritus sancti, sicut dicit Apostolus: Quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobas, Deus majestatis intonuit; Dominus super aquas multas. Venit ad ordinem secundum, in quo per figuram epimone, quam superius
Abbreviated transcription (Latin):
constat aptatum N am patris
ligimus uocem: cum dixit: Hic
est filius i eus dilectus: in quo
michi complacui. Idem filii dicen¬
tis: Saule. saule. quid me ꝑseque¬
ris  Similit̃ ⁊ in actibus apostoloꝵ
de spũ sc̃o legitur: Segregate mͥ
paulum ⁊ barnaban: in opus qͦd
uocaui eos Sed hanc cõmunionẽ
u̾borum sc̃issimus augustinus
cont᷑ arrianos scribens. in uno li¬
bro utili adunatione collegit: ut
ȩqualitatem substantiȩ. uł poten¬
tiȩ indiuiduȩ trinitatis. omniᷤ
prudens possit agnoscere. quan¬
do ⁊ ipsa uerba probat esse com¬
munia: Reuelauit etiam timor
domini condensa: quando igno¬
ratione deposita. ad intelligentiã
diuinȩ legis deuoti ppłi conuene¬
runt: Pro qua re in ȩcclesia eius
omnes referunt gloriam: pro ut
unus quisq p̾fati sp̃c septiformiᷤ
dona suscepit G loria enim sicut
dictum sepe meminimus: laus
est facta cę̧lebratione multorum.

Expanded text:
tum. 95 Nam Patris legimus vocem, cum dicit: Hic est Filius meus dilectus in quo mihi complacui . Item Filii dicentis: Saule, Saule, quid me persequeris ? Similiter et in Actibus apostolorum de Spiritu sancto legitur: Segregate mihi Paulum et Barnabam in opus ad quod vocavi eos . Sed hanc communionem verborum sanctissimus Augustinus contra Arianos scribens in uno libro utili adunatione collegit, ut aequalitatem substantiae, vel potentiae individuae Trinitatis omnis prudens possit agnoscere, quando et ipsa verba probat esse communia. Revelavit etiam timor Domini condensa, quando ignoratione deposita ad intelligentiam divinae legis devoti populi convenerunt. Pro qua re in Ecclesia ejus omnes referunt gloriam: prout unusquisque praefati spiritus septiformis dona suscipit: gloria enim sicut dictum saepe meminimus laus est facta celebratione multorum.
Abbreviated transcription (Latin):
est: O fferimus gͦ domino nr̃o. id̃
est spiritui sc̃o. Gloriam puram. ple¬
nam. ueram: cum eum ⁊ consubstan¬
tialem patri. acfilio dicimus coȩt̃¬
num: atq omni potentem sine ali¬
qua separatione predicamus: Sic
om nes hereses ꝑdiuersa loca script᷑e¬

Expanded text:
est. Offerimus ergo Domino Deo nostro, id est. Offerimus ergo Domino Deo nostro, id est Spiritui sancto gloriam puram, plenam, veram, cum eum et consubstantialem Patri ac Filio dicimus, et coaeternum, atque omnipotentem sine aliqua separatione praedicamus. Sic omnes haereses
Abbreviated transcription (Latin):
ritate lucentia: quod supͣ omne
sacrificium domino ꝓbatut acce¬
ptum. Sequit᷑. afferte dño filioᷤ
arietum: a rietes. apostoli accipien¬
di sunt: qui tanquam duces gre¬
gum. incaulas domini ꝑduxer̃t
populum xp̃ianum Filios autẽ¬
arietum offerendos dicit. quos a¬
postoli recta p̃dicatione genuer̃t.
non qui prauo dogmate proban¬
tur extranei Arietes autem bene
sunt apostolis comparati: qm̃ ani¬
malia ipsa plurimum fronte ua¬
lent: et obiecta semꝑ impingendo
deiciunt. Auod predicando fe¬
cisse constat apostolos: qui diu̾saᷤ
suꝑstitiones. ⁊ idola firmissima. cȩle¬
stis uerbi quadam fronte ruperirut:
Aries enim dictus est: quasi a fronte
ruens Adddidit afferte domino glo¬
riam ⁊ honorem Hic specialiter c̾o¬
monemur: ut nullam sp̃c sc̃s pati¬
atur inuiriam Nam qui eum mi¬
norem patre uel filio dicit: gloriã
illi non probatur afferre. Nulli en̾i
gloriosum est audire: quia minor

Expanded text:
ritate lucentia, quod supra omne ritate lucentia, quod supra omne sacrificium Domino probatur acceptum. Sequitur, afferte Domino filios arietum. Arietes apostoli accipiendi sunt, qui tanquam duces gregum in caulas Domini perduxerunt populum Christianum. Filios arietum offerendos dicit, quos apostoli recta praedicatione genuerunt, non qui pravo dogmate probantur extranei. Arietes autem bene sunt apostolis comparati, quoniam animalia ipsa plurimum fronte valent, et objecta semper impingendo dejiciunt; quod praedicando fecisse constat apostolos, qui diversas superstitiones et idola firmissima coelestis verbi quadam fronte ruperunt. Aries enim dictus est, quasi a fronte ruens. Addidit, afferte Domino gloriam et honorem. Hic specialiter commonemur ut nullam Spiritus sanctus patiatur injuriam. Nam qui eum minorem Patre vel Filio dicit, gloriam illi non probatur afferre. Nulli enim gloriosum est audire, quia minor
Abbreviated transcription (Latin):
fferte domino filii dei: afferte
dño filio arietum Afferte
domino głam et honorem. Cum
mutitudrnem gentuim sicut pre¬
dictum ẽ. ad credulitatem recte fi¬
dei spiritaliter ꝓpheta uenturam
ẽe respiceret. totiuisq mundi con¬
sotianda illiᷤ esset adunata confes¬
sio: dignum fuit iam quasi creden¬
tem ppsm commonere. ut fidei suȩ
affectum pet sacrificia deuota mon¬
straret Inuitat enim filio dei. id÷
qui ꝑ regenerationis gratiam facti
sunt filii eius: ut ait iohannes ȩuan¬
gelista. D edit eis potestatem filios
dei fieri: hi qui credunt in noĩe
eus Sed licet omnis trinitas unus
sit deus. nec aliqua ẽ in maiestate ip¬
sius. aut innatura distantia: diu̾sis
tamen lociᷤ dicitur. quod ad ꝑsonas
singulas probetur aptandum. Hic
autem sp̃m sc̃m specialiter dominũ
debemus accipere: quem instituit
de tabernaculi ꝑfectione laudare.
Intende autem quod in primis ñ
dicendo quid afferant. ipsi se iuben¬
tur offerre. id ÷ corda sua sc̃a pu¬

Expanded text:
fferte Domino, filii Dei; afferte Domino filios arietum; afferte Domino gloriam et honorem. cum multitudinem gentium, sicut praedictum est, ad credulitatem rectae fidei spiritualiter propheta venturam esse respiceret, totiusque mundi consocianda illis esset adunata confessio, dignum fuit jam quasi credentem populum commonere, ut fidei suae affectum per sacrificia devota monstraret. Invitat enim filios Dei, id est qui per regenerationis gratiam facti sunt filii ejus, ut ait Joannes Evangelista: Dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus . Sed licet omnis Trinitas unus sit Deus, nec aliqua est in majestate ipsius aut in natura distantia, diversis tamen locis dicitur, quod ad personas singulas probetur aptandum. Hic autem Spiritum sanctum specialiter Dominum debemus accipere, quem instituit de tabernaculi perfectione laudare. Intende autem quod imprimis non dicendo quid afferant, ipsi se jubentur offerre, id est corda sua sancta pu
Abbreviated transcription (Latin):
a parte enim meliore: bene totus no¬
mo suscipit᷑ Sed uide: quia seruorũ
suorum dicit: non iniqua ubertate
uiuentium: Addidit quoq: ⁊ non
derelinquet. Scilicet. tamquam
pastor bonus. qui oues suas sedula
petate custodit S geminauit pro¬
missionis omnino cautelam: Non
enim dicit nullum derelinqui: s
om̃s qui sperant in eum Nam dere¬
linquet illos qui spem suã. aut in
ipriis uiribus. aut in alicuius hõis
presumptione posuerint. Conclusio.

Expanded text:
. A parte enim meliore bene totus ho. A parte enim meliore bene totus homo suscipitur. Sed vide quia servorum suorum dicit, non iniqua libertate viventium. Addidit quoque, et non derelinquet, scilicet tanquam Pastor bonus, qui oves suas sedula pietate custodit. Sed geminavit promissionis omnino cautelam. Non enim dicit nullum derelinqui, sed omnes qui sperant in eum. Nam derelinquet illos qui spem suam aut in propriis viribus, aut in alicujus hominis praesumptione posuerint. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
pora condiuntur: Quod tanto stu¬
dio. tanto apparatu ꝑ agitur. ut in
suneribus ipsorum. suꝑstitum uita
recreetur: Ubi est gͦ peccatorum
mors pessima: s cilic& in inferno.
ubi recepti pęnas patiunt᷑ ȩternas:
Quanta enim pompa ut credimus
purpuratus ille diues ad sepulchra
ꝑductus ÷. qui guttam aquȩ frigi¬
dȩ ab eleararo paupere postulauit:
Et nota quod in isto nomine asperi¬
tas moetis ipsius explanatur. Pessi¬
ma enim dicta est: quasi pessum¬
data:. Subiunxit quoq: ⁊ qui oce¬
runt uistum delinquent Id÷ qui
dominum saluatorem nefando odio
habentes: mandata ipsius susciꝑe
Quambene inspe bonorum psalmu
iste finitus est. ut malorum collegia
deserentes: ad bona potius futura
ne p̃tioso: qm̃ qui in ipso recte cre¬
diderit. a peccatorum debita capti¬
uitate redintt᷑. Animas frequenter
scriptura ponit pro hominibꝰ: sicut
in exodo scriptum est Descender̃t
in egiptũ: animȩ septua guita qͥn&:

Expanded text:
pora condiuntur, quod tanto stupora condiuntur, quod tanto studio, tanto apparatu peragitur, ut in funeribus ipsorum superstitum vita recreetur? Ubi est ergo peccatorum mors pessima? Scilicet in inferno, ubi recepti poenas patiuntur aeternas. Quanta enim pompa, ut credimus, purpuratus ille dives ad sepulcra perductus est, qui guttam aquae frigidae ab Lazaro paupere postulavit ? Et nota quod in isto nomine asperitas mortis ipsius explanatur. Pessima enim dicta est, quasi pessumdata. Subjunxit quoque: Et qui oderunt justum delinquent, id est qui Dominum Salvatorem nefando odio habentes, mandata ipsius susciperQuam bene in spe bonorum psalmus iste finitus est, ut malorum collegia deserentes, ad bona potius futura ne pretioso: quoniam qui in ipso recte crediderit, a peccatorum debita captivitate redimetur. Animas frequenter Scriptura ponit pro hominibus, sicut in Exodo scriptum est: Descenderunt in Aegyptum animae septuaginta quinque
Abbreviated transcription (Latin):
sideres: non minima quȩstio uide¬
tur oboriri quomodo enm latro¬
tus illius ossa. eui dominus dixerat.
hodie mecum eris in paratyso. nõ
sunt contrita: quȩ a militibus le¬
guntur ẽẽ. confracta᷑ ⁊ multorum
martyrum corporali conditione
repperie esse uiolata. S hoc om̃e
neuum dubietatis excludit: si ossa
quent. Mortem peccatorum illam
dicit. quȩ ab homine non potest
intueri: quam non solum malã.
s ȩtiam pessimam ẽẽ. profitetut.
Reuera pessima: qm̃ eam. ęterna
pęna comitatur. Nam si ad istam
mortem respicias. quȩ nr̃is oculiᷤ
patet. frequent̃ inuenis diuites
peccatores. pomposis apparatibus de¬
center efferri Quem sic familia
plangit. ut pium fuisse humanis
auribus mentiat᷑ Amici ȩtiam. eũ
impensis lacrimis prosecuntur:
Ut reuera putes bonorum aliquẽ
ereptum. qui magna cognoscitur
lamentatione defletus Quid de
p̃ciosis referamus odoribus. quibꝰ
i post mortem eorum mansura cor¬

Expanded text:
sideres, non minima quaestio videsideres, non minima quaestio videtur oboriri: quomodo latronis illius ossa cui Dominus dixerat: Hodie mecum eris in paradiso , non sunt contrita, quae a militibus leguntur esse confracta; et multorum martyrum corporali conditione reperis esse violata? Sed hoc omne naevum dubietatis excludit, si ossa quent. Mortem peccatorum illam dicit quae ab homine non potest intueri, quam non solum malam, sed etiam pessimam profitetur esse. Revera pessima, quoniam eam aeterna poena comitatur. Nam si ad istam mortem respicias quae nostris oculis patet, frequenter invenis divitem peccatorem pomposis apparatibus decenter efferri, quem sic familia plangit, ut pium fuisse humanis auribus mentiatur. Amici etiam eum impensis lacrymis prosequuntur; ut revera putes bonorum aliquem ereptum, qui magna cognoscitur lamentatione defletus. Quid de pretiosis referamus odoribus, quibus et post mortem eorum mansura cor
Abbreviated transcription (Latin):
Aptum enim fuit plus de ista parte
loqui: ne fragilia corda mortalium.
iterato sȩpius timore succumberent:
Multę reuera tribulationes sunt ui¬
storum: quia eos diabolus ualiduis
insequit᷑ ⁊ homines ꝑ inuidiam fre-¬
quent affligunt Deinde impius tri¬
bulari potest. si quid adu̾sum solus
ipse patiat᷑. Iustus uͦ. ⁊ propriis pas¬
sionibus affligitur. et aliis caritate
compatit᷑. S cum sub iungit. ⁊ de
omnibus niᷤ liberauit eos dominus.
potentia creatoris ostenditur: quia
liberationi eius. tribulationum i¬
pedire non potest mulcitudo: Unde
colligitur omnem iustum multis
quidem tribulationibus onerari:
s de omnibus indubitant᷑ ab solui.
dixit. fidelium firmitatem. id est
patientiã. mansuetudinem:. cęt̾as¬
ꝙ uirtutes. que perire in sc̃ĩs neqͥũt.¬
qui a domino eustodeseruantur.
Ipsa sunt enim quȩ cõminui non
possunt: quamuis corporea ossa
frangantur Nam si ad utteram cõ-¬

Expanded text:
Aptum enim fuit plus de ista parte Aptum enim fuit plus de ista parte loqui, ne fragilia corda mortalium iterato saepius timore succumberent. Multae revera tribulationes sunt justorum, quia eos et diabolus validius insequitur, et homines per invidiam frequenter affligunt. Deinde impius tribulari potest, si quid adversum solus ipse patiatur; justus vero et propriis passionibus affligitur, et aliis charitate compatitur. Sed cum subjungitur, et de omnibus his 113 liberavit eos Dominus, potentia Creatoris ostenditur: quia liberationem ejus tribulationum impedire non potest multitudo. Unde colligitur omnem justum multis quidem tribulationibus onerari, sed de omnibus indubitanter absolvi. dixit fidelium firmitatem, id est patientiam, mansuetudinem et caeteras virtutes, quae perire in sanctis nequeuquia Domino custode servantur. Ipsa sunt enim quae comminui non possunt, quamvis corporea ossa frangantur. Nam si ad litteram con
Abbreviated transcription (Latin):
simus attingi non potest. nisi per hu¬
militates uidelicet inclinatas: N ec
addulcia eius gaudia. nisi ꝑ amaras
lacrimas ꝑuenitur: Sue ut alii dixe¬
runt. iuxta significat non loco. s auxi¬
lio Inspiciendum ẽ. quoq quad dicit:
qui tribulato sunt corde Multi en im
uibulantur. s non ex corde: ut quȩ¬
ruli. fatui. qui non peccata deflent.
s mundana eos dampna contristant:
lli autem corde tribulantur: qui a¬
lena mala suas faciunt ẽẽ miserias:
Qui mundum lugentes. generalita¬
tis cladibus affliguntur:. Ipsos itaq
saluabit: qui se humilluis conuer¬
sationibus subdiderunt: Et intende
quia non dicit uerbis humiles. quod
habet plerumq nequitia peccatorũ.
s sp̃it. sicut ⁊ in ęuangelio dicit Bea¬
ti pauperes sp̃u: qm̃ ipsorum ẽ. reg¬
num cȩlorum Multȩ tribulatio¬
nes iustorum: ⁊ de omnibus his libe¬
rauit eos dñs Et hic ⁊ alter uersus.
adhuc ustorum bona commemorãt.

Expanded text:
simus attingi non potest, nisi per husimus attingi non potest, nisi per humilitates videlicet inclinatas; nec ad dulcia ejus gaudia nisi per amaras lacrymas pervenitur. Sive, ut alii dixerunt, juxta, significat non loco, sed auxilio. Inspiciendum est quoque quod dicit, qui tribulato sunt corde. Multi enim tribulantur, sed non ex corde, ut queruli, fatui, qui peccata non deflent, sed mundana eos damna contristant. Illi autem corde tribulantur, qui aliena mala suas faciunt esse miserias, qui mundum lugentes generalitatis cladibus affliguntur. Ipsos namque salvabit, qui se humillimis conversationibus subdiderunt. Et intende quia non dicit verbis humiles, quod habet plerumque nequitia peccatorum, sed spiritu; sicut in Evangelio dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum eMultae tribulationes justorum, et de his omnibus liberavit eos Dominus. Et hic et alter versus adhuc justorum bona commemorant.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua prestare desideramus: Nam
qͥ de memoria dñi exeunt: ad ętua
supplicia sine dubitatione ꝑuenũt:¬
Claiauerunt iusti ⁊i dominꝰ exau¬
diuit eos: et ex omnibus tribulatio¬
nibus eorum liberauit eo. Iterum
redit ad iustoᷤ de quibꝰ paulolatiuᷤ
dicit: ut populos en arrata dona
rificiant. quos malorum pena terrue¬
rat. Discutiamus: quid sibi uelit ista
sententia: Iustos clamasse dicit ad
dominum: ⁊i semꝑ profitetur audi¬
tos. Quid gͦ de mar tyribus dicimus.
quos de suppliciis tyrannorum minime
bus tribulationibus probant᷑ exuti.¬
Clamor enim uistorum. non solum ad
temporalen. s maxime ad ȩternam
utilitatem semꝑ auditur: Iuxta est¬
dominus nis qui tribulato sunt corde:
ihumiles spiritu saluabit. Et iste uer¬
sus. ꝑtinet ad dona iustorum: Mos
domini. ⁊ humana consuetudo diuer¬
sa est: Nam qui uult altioribus uicinꝰ
sieri: erigit᷑. tenditur. ut possit fastigia
celsa contingere. Dominus enum altis¬

Expanded text:
aliqua praestare desideramus. Nam aliqua praestare desideramus. Nam qui de memoria Domini exeunt, ad aeterna supplicia sine dubitatione peClamaverunt justi, et Dominus exaudivit eos, et ex omnibus tribulationibus eorum liberavit eos. Iterum redit ad justos, de quibus paulo latius dicit, ut populos enarrata dona reficiant, quos malorum poena terruerat. Discutiamus quid sibi velit ista sententia. Justos clamasse dicit ad Dominum, et semper profitetur auditos. Quid ergo de martyribus dicimus, quos de suppliciis tyrannorum minime bus tribulationibus probantClamor enim justorum non solum ad temporalem, sed maxime ad aeternam utilitatem semper auditur. VeDominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit. Et iste versus pertinet ad bona justorum. Mos Domini et humana consuetudo diversa est. Nam qui vult altioribus vicinus fieri erigitur; tenditur ut possit fastigia celsa contingere. Dominus enim altis
Abbreviated transcription (Latin):
intttit᷑: qñdo in prȩces eorũ. parataᷤᷤ
aures habere monstrat᷑. Uultus au
Exposita urstoꝵ gratia: nunc ꝯu̾titur
ad penas malorurm. Et ne dicerent
pessimi iustoᷤᷤ attendit. Nos autem
non respicit. securi iam facimus. qͥ
ab illo conspici nou meremur: Pt¬
nunciat uultum domini. id ÷ intel¬
lectum ẽẽ supra maloᷤ. Quossic at¬
tendit ut non respiciat: sic non respi¬
cit. ut tamen eorum facta cognoscat.
Tuneamꝰ gͦ malum facere: quod euis
scientiam nouimus non latere: Et
considera. quia ⁊ in istis dicit᷑ super
facientes mala: ut falli non possit cõ¬
iuncta uicinitas. Intellege uͦ quod
utrosq uidet: sed eos euentu dispari
contuetur: Iustoᷤ ut audiat: pecca¬
tores ut ꝑdat. De terra uͦ dicit. id:
de futura patria: quam soli deo pla¬
citi possidebunt. Memoria eorum
ꝑibit: quia non erit iniquoꝵ inter
iustos ulla cõmemoratio: Iulos enim
in memoria nos habere dicimus: qͥbꝰ

Expanded text:
romittitur, quando in preces eorum paratas romittitur, quando in preces eorum paratas aures habere monstratur. Vers. 16.Exposita justorum gratia, nunc convertitur ad poenas malorum. Et ne dicerent pessimi, justos attendit, nos autem non respicit, securi jam facimus qui ab illo conspici non meremur: pronuntiat vultum Domini, id est intellectum esse supra malos, quos sic attendit ut non respiciat, sic non respicit ut tamen eorum facta cognoscat. Timeamus ergo malum facere, quod ejus scientiam novimus non latere. Et considera quia et in istis dicitur, super facientes mala, ut falli non possit conjuncta vicinitas. Intellige vero quod utrosque videt, sed eos eventu dispari contuetur: justos ut audiat, peccatores ut perdat. De terra vero dicit, id est de futura patria, quam soli Deo placiti possidebunt. Memoria eorum peribit, quia non erit iniquorum inter justos ulla commemoratio. Illos enim in memoria nos habere dicimus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quoniã ibi ꝑpętua stabilitate consistit.
Quȩramus gͦ seduli. sequamur in¬
tenti: quia illic eam uruenire non
possumꝰ. nisi hic diligentius inqui¬
ramus Quȩ tunc comphendi dabi
prȩdicatione confirmat. Modo
iustorum pręmium narians. modo
impioꝵ peccata castigans: ut ab uttͣq
parte commonitus. seruire discat
domino ponulus acquisitus Q uod
schema dicit᷑. paradigina. efficacis¬
simum planȩ figurȩ genus: qͣndo
duplici utilitate p̾cipitur. quod se¬
quamur: Cum enim dicit oculi do¬
tni suꝑ iustos. ꝯtinuam gratiã
druinitatiᷤ ostendit: ut aspectus im-¬
mobilis suꝑ eos ẽẽ uideatur Sub-¬
iungit quoq exauditioniᷤᷤ uelocis¬
simam cȩleritatem: quando aures
domini paratas. in eorum prȩces
ẽẽ commemorat: Quȩ enim illis
ad obtinendum fiat mora: cum in
ipsis qui exaudire possit in habitat:
S licet frequent exaudiat peccato¬
res. iustis tam en multo amplius ꝓ¬

Expanded text:
quoniam ibi perpetua stabilitate consistit. quoniam ibi perpetua stabilitate consistit. Quaeramus ergo seduli, sequamur intenti: quia illic eam invenire non possumus, nisi hic diligentius inquiramus. Quae tunc comprehendi dabitpraedicatione confirmat: modo justorum praemium narrans, modo impiorum peccata castigans, ut ab utraque parte commonitus servire discat Domino populus acquisitus. Quod schema dicitur paradigma, efficacissimum plane figurae genus, quando duplici utilitate praecipitur quod sequamur. Cum enim dicit, Oculi. Domini super justos. continuam gratiam Divinitatis ostendit, ut aspectus immobilis super eos esse videatur. Subjungit quoque exauditionis velocissimam celeritatem, quando aures Domini paratas in eorum preces esse commemorat. Quae enim illis ad obtinendum fiat mora, cum in ipsis qui exaudire possit inhabitat? Sed licet frequenter exaudiat peccatores, justis tamen multo amplius p
Abbreviated transcription (Latin):
in isto palmam piȩtatis acquirimꝰ:
Nam pupillo non nocuisse. aut pau¬
perem non expoliasse. abstinentia
est: quȩ ad prȩmium sola non suf¬
ficit In illa quippe iudicatione.
soli audunt. Uenite benedicti pa¬
tris mei. ꝑcipite regnum quod
uobis paratum ẽ. ab initio mundi:
qui gratiam domini ipso inspi¬
rante. diuersa largitione mercati
sunt: Uides gͦ necessario additũ:
⁊ fac bonum Ipsum ÷ siquidẽ:
quod nos liberat. atq cõmendat:
Scieus autem ꝓpheta in hoc ago¬
ne seculi cum corpore pacem fi¬
delissimos non habere. Et cum
sius uiciis hic illis continuũ ẽe
certamen. pulcherrime dixit in¬
quire pacem.Ut quamius eam
hic ñ habeant. tam̃ semper ab eis
studiosissime ꝑquiratur: Et non
ꝓmisit quod hic possit quo quo mo¬
do comprehendi: s impeiat. seqͦ¬
re eam. quasi precedentẽ: Ilam
quare sequenda est. nisi quia hinc fu¬
git: In futuro autem speranda est:

Expanded text:
in isto palmam pietatis acquirimus. in isto palmam pietatis acquirimus. Nam pupillo non nocuisse, aut pauperem non exspoliasse, abstinentia est, quae ad praemium sola non sufficit. In illa quippe judicatione soli audient: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi , qui gratiam Domini, ipso inspirante, diversa largitione mercati sunt. Vides ergo necessario additum, Et fac bonum; ipsum est siquidem quod nos liberat atque commendat. Sciens autem propheta in hoc agone saeculi cum corpore pacem fidelissimos non habere, et cum suis vitiis hic illis continuum esse certamen, pulcherrime dixit, inquire pacem; ut quamvis eam hic non habeant, tamen semper ab eis studiosissime perquiratur. Et non promisit quod hic possit quoquomodo comprehendi, sed imperat sequere eam, quasi praecedentem. Nam quare sequenda est, nisi quia hinc fugit? In futuro autem speranda est,
Abbreviated transcription (Latin):
autem dies non istos dicit. in quibꝰ
caducis delectationibus occupamͣ:
bonos: si lingua nr̃a aliquid ñ loqͣ¬
tur in compȩtens: Malum est enim
omne probabitum: ⁊ quicquid ue¬
ritati repugnat. tali appellatione
discernitur: Intende uero subtiliuᷤ:
quia prius cohibere dicit linguã:
Quam cũ loqui uolumus: anteriꝰ
commouemꝰ: Addidit. labia ne lo¬
quant᷑ dolum Quȩ linguȩ motũ
protinus consequunt᷑: ⁊ quasi qua¬
dam armonia sociata. amborum
modulamine humanus sermo ꝑ¬
agitur: Dolus est autem. quando
fallimus audientem: ut quod cre¬
ditur ad auxilium. inferre uidea¬
tur incõmodum: Quod mercto ꝓ¬
hibetur: quia purȩ ꝯscientiȩ constat
quere eam: Ad uidendos dies bonoˢ.
non sufficit tantum a malis actibꝰ
abstinere: nisi nos pietas compellat.
et bona ꝑagere. Nam primus ur¬
tutis gradus est. aliena ñ quȩrere:
s it̾m superior. egentibus ꝓpria ñ
negare: In illo culpam refugimꝰ:

Expanded text:
autem dies, non istos dicit in quibus autem dies, non istos dicit in quibus caducis delectationibus occupamur,bonos, si lingua nostra aliquid non loquatur incompetens. Malum est enim omne prohibitum; et quidquid veritati repugnat, tali appellatione discernitur. Intende vero subtilius, quia prius cohiberi dicit linguam, quam, cum loqui volumus, anterius commovemus. Addidit, labia ne loquantur dolum, quae linguae motum protinus consequuntur, et quasi quadam harmonia sociata amborum modulamine humanus sermo peragitur. Dolus est autem, quando fallimus audientem, ut quod creditur ad auxilium, inferre videatur incommodum. Quod merito prohibetur, quia purae conscientiae constat quere eam. Ad videndos dies bonos non sufficit tantum a malis actibus abstinere, nisi nos pietas compellat et bona peragere. Nam primus virtutis gradus est aliena non quaerere, sed iterum superior egentibus propria non negare. In illo culpam refugimus,
Abbreviated transcription (Latin):
significat eos intra ȩcclesiam ñ fuis¬
se: Quod etiam ꝯfitentibus nunc
dicit᷑: quando ad fidem ueniunt
xp̃ianam Uox pat̃na sonat. uox
pietatis ammonet: ut ultro dicen¬
tem audiamus. quẽ tacentem exqͥ¬
rere deberemus S quã suauis. qͣm
utilis timor est. ad quem filios in¬
uitatur : cum dicit docebo uos: am¬
monet ne pauescamus. quod audi¬
uimus timorem: Non ÷ eium timor
iste. qui formidetur: s qui diliga¬
tur Timor humanus. amaritudi¬
nem habet: iste. dulcedinem: Ille
ad seruitium cogit: iste ad liberta¬
tem trahit: P ostremo ille claustia
mȩtuit: hic cȩlorum regna patefĩ
Merito gͦ timorem istum sic utilem
ꝓsessus est: ut auida mente discatur:
ꝓposita est: quam omnrum seqũatur
assensus Quis ÷ enim qui possit dicẽ.
aut uitam nolo: aut dies bonos ui¬
ãere ñ cupio: S utinam sic uitam
ꝑpetuam quereremiis: sicut in ista
temporali. corda defigimus. Bonos

Expanded text:
significat eos intra Ecclesiam non fuissignificat eos intra Ecclesiam non fuisse; quod etiam confitentibus nunc dicitur, quando ad fidem veniunt Christianam. Vox paterna sonat, vox pietatis admonet, ut ultro dicentem audiamus, quem tacentem exquirere deberemus. Sed quam suavis, quam utilis timor est, ad quem filius invitatur. Cum dicit, docebo vos, admonet ne pavescamus, quod audivimus timorem. Non est enim timor iste qui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit, hic coelorum regna patefacit. Merito ergo timorem istum sic utilem professus est, ut avida mente discatur. proposita est quam omnium sequatur assensus. Quis est enim qui possit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos videre non cupio? Sed utinam sic vitam perpetuam quaereremus, sicut in ista temporali corda defigimus. Bonos
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu semꝑ esuriunt: Quid enĩ
habere possunt qͥ deum ñ habent:
Subsequit᷑. Inqͥrentes autem do¬
minum: non deficient omni bono.
Qui a nullo bono deficiunt: qui
spiritali desiderio ꝑfruuntur: Nã
cum diligimus dñm: in ipso oĩa
repperimus: Unus ÷ qui quęxit᷑:
s in quo omĩa ꝯtinentur Olucrũ
mirabile: o compendium singu¬
lare Cur nos ꝑ diuersa fatigamꝰ:
Ad ipsum gͦ. unanimĩt festinemꝰ.
Postquem cuncta bona ultra non
quęrimus. s tenemus. sicit apłs
dicit: Scimus qm̃ diligentibus dm̃.
omnia cooperantur in bonũ: hoc
argumentum: dicit᷑ ex contrario.
Contrarium ÷ enim egere diuites:
⁊ pauperes nullo bono deficere. Ar
les.rei dubiȩ ꝑficit fidem: Uenite¬
filii audite me: timorem domini do¬
cebo uos ꝑ actis sollempnibꝰ quȩ ad
sacramenta ȩccłiȩ ꝑtinebant: nunc
uenit ad terciam partem. ubi illos
alloquit᷑. qui prima fidei rudim̃ta
suscipiunt: Dicendo enim uenite:

Expanded text:
spiritu semper esuriunt. Quid enim spiritu semper esuriunt. Quid enim habeant qui Deum non habent? Subsequitur, inquirentes autem Dominum non deficient omni bono, quia nullo bono deficiunt qui spiritali desiderio perfruuntur. Nam cum diligimus Dominum, in ipso omnia reperimus. Unus est qui quaeritur, sed in quo omnia continentur. O lucrum mirabile, o compendium singulare! Cur nos per diversa fatigemus? Ad ipsum ergo unanimiter festinemus, post quem cuncta bona ultra non quaerimus, sed tenemus, sicut Apostolus dicit: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Hoc argumentum dicitur ex contrario. Contrarium est enim egere divites, et pauperes nullo bono deficere. Argles rei dubiae perficit fidem. Vefilii; audite me, timorem Domini docebo vos. Peractis solemnibus quae ad sacramenta Ecclesiae pertinebant, nunc venit ad tertiam partem, ubi illos alloquitur qui prima fidei rudimenta percipiunt. Dicendo enim, Venite,
Abbreviated transcription (Latin):
Precipua res. quȩ tam frequenter
iteratur: ut num quã illud desina¬
mus expetere. quod tanta cogno¬
sctt᷑ assiduitate prędicareͥ. Time
morem domini omnibꝰ satictis
imperat: ne quis quamuis bene me-¬
ritus a saluberrima intentione dis-¬
cedat S quid utilitatis timor cius
habeat. consequent ostendit: dicet.
Um̾ nichil deest timentibus eũ:
Obreuis sententia: o imensa pro¬
missio Possunt aliqui egere. quibꝰ
diuitiȩ. quibus salus corporis. quibꝰ
regna tribuuntur: solus ipse nicħ
indiget. qui domini timore ditatꝰ¬
est: Hiuites eguerunt ⁊ esurier̃t:
inquirentes autem dñm: non de¬
ficiẽt omni bono: Inuniu̾so orbe
tertarum. diuites:⁊ pauperes xp̃i.
magnifica contrarietate distinx̃:
Ait enim Diuites eguerunt: ⁊ e¬
surierunt: Quando egent diuites:
Quando fidem ñ habent rectam:
Quando esuruint: Quando mini¬
me domini corpore satiant᷑: Tales
gͦ diuites egent: ⁊ saturati uentre.

Expanded text:
Praecipua res quae tam frequenter Praecipua res quae tam frequenter iteratur, ut nunquam illud desinamus expetere, quod tanta cognoscitur assiduitate praedicari. Vers. morem Domini omnibus sanctis imperat, ne quis, quamvis bene meritus, a saluberrima intentione discedat. Sed quid utilitatis timor ejus habeat consequenter ostendit dicens: Quoniam nihil deest timentibus eum. O brevis sententia, o immensa promissio! Possunt aliquid egere. quibus divitiae, quibus salus corporis, quibus regna tribuuntur: solus ipse nihil indiget qui timore Domini ditat Divites eguerunt et esurierunt; inquirentes autem Dominum non deficient omni bono. In uno versu terrarum divites et pauperes Christi magnifica contrarietate distinxit. Ait enim: Divites eguerunt et esurierunt. Quando egent divites? quando fidem non habent rectam. Quando esuriunt? quando minime Domini corpore satiantur. Tales ergo divites egent, et saturati ventre,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ẽẽ suauem. qui in ea salutem ho¬
minibus ꝓsua piȩtate concedit: Uita
entm nr̃a quȩ reuera deus ẽ: quia car¬
nem sumptam ex uirgine maria sibi
uniuit. eam quȩ ꝓpriam fęcit: uiui¬
ficatricem eam ẽe. ꝓfessus est: sicut
ait in ȩuangelio: Amen am̃ dico uo-¬
bis: nisi manducaueritiᷤ carnem filii
hominis ⁊ biberitis sanguinẽ eius.
non habebitis inuobis uitam ȩ̃tnã
Quȩ licet ex humana natura sum¬
pta sit: non tamen eã ut unius ho-¬
mints ex nobis. ȩsti mare debemus
peccati alicuius contagione pollutã:
s adorabilem. salutiferam. uiiifica¬
tricem: quȩ peccata dimittit. ꝓpter
u̾bum eui adunata ẽ sicut in ȩuan-¬
gelio ipse dominus dicit: ut sciatis
quia potestatem nabet filius hõĩs
suꝑ terram dimittendi peccata:
Et ut ad ꝑpetuȩ uitę regna ꝑducat.
subiungit absolitam firmamq
sententiam: beatum ẽẽ uirum qui
sperare non desistit in dominum:

Expanded text:
dicit esse suavem, qui in ea salutem hodicit esse suavem, qui in ea salutem hominibus pro sua pietate concedit. Vita enim nostra, quae revera Deus est, qui carnem sumptam ex Virgine Maria sibi univit, eamque propriam fecit, vivificatricem eam esse professus est; sicut ait in Evangelio: Amen, amen, dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis sanguinem ejus, non habebitis in vobis vitam aeternam . Quae licet ex humana natura sumpta sit, non tamen eam ut unius hominis ex nobis aestimare debemus peccati alicujus contagione pollutam; sed adorabilem, salutiferam, vivificatricem, quae peccata dimittit propter Verbum cui adunata est, sicut in Evangelio ipse Dominus dicit: Ut sciatis quia potestatem habet Filius hominis super terram dimittendi peccata , et ad perpetuae vitae regna perducit. Subjungit itaque absolutam firmamque sententiam, beatum esse virum qui sperare non desistit in Domino.