comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les lecti dicebant᷑ agentib qͥ nouo marito st̃¬
nebant᷑. Hȩc et alia sunt gentiliũ fabulosa
figmenta. quȩ interp̃tata sic habent᷑ ut ea ñ
intellecta dãpnabiliter tamen adorent. Fatũ
autẽ dicunt esse quicqͥd dii effant᷑. quicqͥd
iupiter fatur. A fando gͥ fatũ dicunt. id est
a loquendo. quod nͥ hoc nomen iam in alia
re soleret intelligi. quo corda hominũ nolu¬
inus inclinare. racionabiliter possumus a
fando fatum appellare. Non enĩ abnuere
possumus esse scriptũ in litteris scĩs. semel
sunt. et que ipse facturꝰ est. Tria auitẽ fri

Expanded text:
les lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito steles lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel sunt et quae ipse facturus est. Hac i
Abbreviated transcription (Latin):
uectus in egipto. cũ ibidẽ mortuus fuisset.
serapis appellatus est. propt̾ẽa qi archa in qua
mortuus ponitur. quã sarcofagũ uocant. saͦ¬
ros dicit᷑ grece. et ibi eum uenerari sepultum
ceꝑunt. priꝰquã templũ eius esset instructũ.
uelut saros. S apis sorapis pͥmo. deinde una¬
littera cõmutata serapis dictus ẽ. Apis fuit
apud egiptios taurꝰ serapi consecratus. et ab
eo ita cognominatꝰ. quẽ egiptꝰ instar numi¬
nis colebat. eo qđ de futis daret quedã mani¬
festa signa. Apparebat enĩ in menphis quẽ
centũ antistites prosequebant᷑. et repente ue¬
lut limphatici precinebant. Huus capitis
imaginẽ sibi in heremo iudei fecert̃. Fauni
signis ostendere uiderent᷑ fut᷑a. In lucis enĩ
consulebant᷑ apaganis. et responsa illis non
signis s uocib dabant. G eniũ autẽ dicunt
quod quasi uim habeat omniũ rerũ gignen¬
darũ. seu agignendis liberis. unde et genia¬

Expanded text:
vectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, vectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea, quia arca in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, σορὸς dicitur Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt, priusquam templum ejus esset instructum; velut σορὸς Apis: SORAPIS plittera commutata, Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Memphis, quem centum antistites prosequebantur, et repente velut lymphatici praecinebant. Hujus capitis imaginem sibi in eremo Judaei fecerunt. Fauni signis, ostendere viderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis. Unde et genia
Abbreviated transcription (Latin):
fingunt enĩ ex uniuersali elem̃torũ eum
spocie. Habet enim cornua in similitudinẽ
radiorũ solis et lunȩ. Distinctã maculis
habet pellẽ. ꝓpt̃ cęli sidera. rubet eiꝰ facies
ad similitudinẽ etheris. fistulã septẽ cala¬
morũ gestat. ꝓpter armoniã celi in qua septẽ
sunt soni. et septẽ discrimina uocũ. Uillosꝰ
est qr tellus conuestita est agitata uentis. Pars
eius inferior feda est propter arbores et fe
ras. et pecudes. Caprinas ungulas habet.
ut soliditatẽ terix ostendat. quam uolunt
rerum et tocius naturẽ dm. Inde et pan
quasi omnia dicunt. Ysis lingua egiptiorum
terra appellat᷑. quã ysin uolunt esse. Fu̾it aut̃
ysis regina egiptiorũ inachi regis filia. quȩ de
grecia ueniens. egiptios litteras docuit. et t̃ras
colere instituit: ꝓpt̃ qđ et terrã eius nomine ap¬
pellauert̃. Serapis omniũ maximꝰ egiptiorũ
deus. ipse ẽ apis rex argiuorũ. qui nauib tnͣs¬

Expanded text:
Fingunt enim eum ex universali elementorum Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim cornua in similituradiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior fras, et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae Deum; unde Pan, quasi omnia dicunt. 84. Isis lingua Aegyptiorum terra appellatur, quam Isim volunt esse. Fuit autem Isis regina Aegyptiorum, Inachi regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit, propter quod et terram ejus nomine appellaverunt. 85. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus trans
Abbreviated transcription (Latin):
ta uenus nata est. illud aiunt quod ꝑ coitũ
salsa humoris substantia ẽ. et inde affrodin
uenerẽ dici. qđ coitus spuma ẽ sanguinis. quȩ
ex succo uiscerũ liquido salsoq constat. Ideo
autẽ uenerẽ uulcani dicunt uxorẽ. qr ueneriũ
officium non nͥ calore consistit. Unde est. fr̃i
dicit᷑ patri cȩło uirilia amputasse. quȩ in ma¬
re cadentia uenerẽ creauerunt. ideo fingit᷑
quia nisi humor de cęlo interrã descendit.
nichil creatur. Cupidinẽ uocatũ ferunt
propt̾ amorẽ. Est enĩ demon fomicationis.
qui ideo alatus pingit᷑. quia uichil amanti.¬
b leuius. nichil mutabilius inuenitꝰ. Puer
pingit᷑ quia stultus ẽ et in racionabilis a¬
mor. Sagiitam et falcẽ tenere fingitꝰ. Sagit¬
tam qr amor cor uulnerat. falcẽ q inflãmat.
Pan dicunt greci. latini siluanũ. dm rusti¬
corũ. quẽ in naturȩ sumlitudinẽ formaue¬
runt. Lnde et pan dictus ẽ. id est omne.

Expanded text:
ta Venus nata est, illud aiunt quod per coitum ta Venus nata est, illud aiunt quod per coitum salsi humoris substantia est; et inde Ἀφροδίτην Venerem dici, quod coitus spuma est sanguinis, quae ex suco viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia Venerium officium nonnisi calore consistit, unde estVirg. Gdicitur patri Caelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, quod ideo fingitur quia nisi humor de caelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis. Qui ideo alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et inrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur. Sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est omne.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius pectore ideo caput gorgonis fingit᷑. qd
illic est omnis prudentia. quȩ confundit ali¬
os et imꝑitos ac saxeos comꝓbat. qđ et in anti¬
quis imꝑitorũ statuis cernimꝰ. in medio pec¬
tre lorice. ꝓpt̃ insinuandã sapientiã et uir¬
tutẽ. Hec ininerua et tritonia dr. T̃riton
enĩ affrice palus ẽ. circa quã fertur uirgina¬
li apparuisse etate. ꝓpt̾ quod tritonia nun¬
cupata est. Unde et tanto ꝓcliuiꝰ dea credita
quantominus origo eius innotuit. Pallas
autẽ dicta uel abinsula pallene intracia in
est abhastȩ concussione. uel quod pallantem
digantẽ occiderit. Nenerẽ dicunt ex inde
nuncupatã quod sine uiro femina uirgo esse ñ desinat.
Hauc greci affrodin uocant. ꝓpter spumam
sanguinis generantẽ. Affrodin enum grece:
spuma uocat᷑. Quodautẽ fingunt saturnũ
ceło patri genitalia abscidisse. et sanguinẽ
fluxisse in mari atq eo spuma maris concre¬

Expanded text:
cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios, et inperitos ac saxeos conprobat: quod et in antiquis Imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, propter insinuandam sapientiam et virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virginali apparuisse aetate, propter quod Tritonia nuncupata est. Unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Pallene in Thracia, in est ab hastae concussione; vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine vi femina virgo esse non desinat. Hanc Graeci Ἀφροδίτην vocant propter spumam sanguinis generantem. Ἀφρὸς enim Graece spuma vocatur. Quod autem fingunt Saturnum Caelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fluxisse in mare, atque eo spuma maris concre
Abbreviated transcription (Latin):
si anone. idest ianuã. pro purgationib femi¬
narum eoquod quasi portas matrũ. natu¬
rarum pandat. nubentũ maritis. S hoc
ohulosophi. Poece autẽ uinonẽ iouis asse¬
nnt soiorem et conugem. Ignẽ enim et ae¬
rem iouem. aquam et terram iunonẽ inter¬
pitant᷑. quorũ duorũ ꝑmixtione unuiersa
ꝯgnuntur. Et sororem dicunt quod mun¬
di pars est. et coniugem qđ cõmixta concor
cundis imbrib ether. coniugis in gremiũ
descendit. Minerua apud grecos athenas
dr idest femina. apud latinos autẽ miner¬
uam uocatã quasi deã. et munus artiũ ua-¬
riarum. Hanc enm inuentricẽ multorũ
ingeniorum ꝑhibent. et inde eam artẽ et raci¬
onẽ interp̃tant᷑. qr sine racione nichil potest
contineri. quȩ racio q ex solo amino nascitur.
ammũq putant esse in capite et cerebro. ido
eam dicunt de capite iouis esse natã. quia sen¬
sus sapientis qͥ inuenit omiã incapite ẽ. In

Expanded text:
si ianonem, id est ianuam, pro purgationibus femisi ianonem, id est ianuam, pro purgationibus feminarum, eo quod quasi portas matrum natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adserunt sororem et coniugem: ignem enim et aerem Iovem, aquam et terram Iunonem interpretantur; quorum duorum permixtione universa gignuntur. Et sororem dicunt quod mundi pars est; coniugem, quod commixta concordcundis imbribus aether coniugis in gremium descendit. Minerva apud Graecos Ἀθήνη dicitur, id est, femina. Apud Latinos autem Minervam vocatam quasi deam et munus artium variarum. Hanc enim inventricem multorum ingeniorum perhibent, et inde eam artem et rationem interpretantur, quia sine ratione nihil potest contineri. Quae ratio, quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro, ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. In
Abbreviated transcription (Latin):
ministri cum strictis gladiis esse finguit᷑.
ut significet᷑ omnes pro terra sua debere pis¬
nare. Quod gallos hiuc dee ut seruirent stt¬
runt. significant qͥ semines indigeant tnĩ
sequi oportere. Quod se apud eam iactant
cipitur inquiunt ut qui terrã colant nes¬
deant. semꝑ eium esse qd agant. Cymbale
autẽ ereorũ sonitus. ferramentorũ crepitus
incolendos agros. et ideo ere qł terrã antqͥ
ere colebant. priusquã ferrum esset inuentĩ
Eandem uestam et ignem esse ꝑhibent q
terrã ignem habere non dubium est. ut &
ethna uulcanoq datur intelligi. et ideo
uirginẽ putarit quia ignis inuiolabile st
elementum. nichilq nasci possit exeo. qͥpe
qui omĩa quȩ arripuerit absumat. Ouid̃
in fastis. Nec tu aliud uestam quã uiuan
intellige fiãnam. Nataq de flãma oapͦ
nilla uides. Propterea et uirgines ei serui¬
n dicunt eo quod sicut ex uirgine ita ii¬
dil exigne nascatur. Iunonẽ dicint qua¬

Expanded text:
ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae ut servirent fecerunt, significant qui semine indigeant, terram sequi oportepraecipitur, inquiunt, ut qui terram colunt ne sedeant; semper enim esse quod agant. Cymbalorum autem aereorum sonitus, ferramentorum crepitus in colendo agro: sed ideo aere, quod terram antiqui aere colebant, priusquam ferrum esset inventum. Eandem Vestam et ignem esse perhibent, quia terram ignem habere non dubium est, ut ex Aetna Vulcanoque datur intellegi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. Ovidius in Fastis6, 291: Nec tu aliud Vestam quam vivam intellege flammam; nataque de flamma corpora nulla vides. Propterea et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut ex virgine, ita nihil ex igne nascatur. Iunonem dicunt qua
Abbreviated transcription (Latin):
cognom̃to baal. suꝑ montẽ fegor quẽ latini
pͥapũ uocant deum ortorũ. Fuit enĩ de lap¬
saco ciuitate hellesponti de qua pulsus est.
et ꝓpt̾ uirilis menbri magnitudinẽ in nu¬
mero deorũ scͥorum eũ greci transtulerunt
dicit᷑ preeẽ ortis ꝓpt̾ eorum fecunditatẽ. Beel¬
zebub idolum fuit accaron qđ interp̃tat᷑ uir
muscarũ. Tebub enĩ musca uocat᷑. Spurcissi¬
mũ gͥ ido uirũ muscarũ uocatũ ꝓpt̾ sordes¬
idolatriȩ siue pro ĩmundicia. Belial inter¬
p̃tat᷑ absq iugo. Beemoth ex hebrea uoce in
latinã linguã animal sonat. ꝓpt̾ qđ de ex¬
celsis ad terrena cecidit. et promerito suo
ut animal brutũ effectus sit. Ipse ẽ et leui¬
atan idest serpens de aquis. qr in huiꝰ scłi
mare. uolubili uersat᷑ astutia. Leuiatan
autẽ int̾pretat᷑ additam̃tũ eorũ. quorum
scilicet nisi hominũ quib in paradiso se¬
mel culpam p̃uaricationis intulit & haox

Expanded text:
cognomento Baal super montem Phegor, quem Latini cognomento Baal super montem Phegor, quem Latini Priapum vocant deum hortorum. Fuit autem de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est, et propter virilis membri magnitudinem in numero deorum suorum eum Graeci transtulerunt, dicitur praeesse hortis propter eorum fecunditatem. Beelzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum: Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum idolum ideo vir muscarum vocatum idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatur additamentum eorum. Quorum scilicet, nisi hominum quibus in paradiso semel culpam praevaricationis intulit, et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ factos esse confingunt. figurate. ꝓpt̃ effi¬
gies. Apud grecos autẽ cicrops sub quo pͥmũ
in atre oliua orta ẽ. et atheniensiuĩ urbs ex
minerue appellatione nomen sortita ẽ. hic pͥ¬
mus omniũ iouẽ appellauit. simulaera rep¬
pit. aras statuit. uictimas ĩmolauit. nequaꝗͣ
istiuismodi reb in gircia uqͣ. uisis. Idolatͥa
idolorũ seruitꝰ siue cultura interp̃cat᷑: Nam
laiila grece latine seruitus dicit᷑. quȩ quantũ
ad uerã religionem ꝑtinet. ñ nisi uni deo et soli

Expanded text:
primum factos esse confingunt figurate propter effiprimum factos esse confingunt figurate propter effigies. Apud Graecos autem Cecrops, sub quo primum in arce oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatione nomen sortita est. Hic primus omnium Iovem appellavit, simulacra repperit, aras statuit, victimas inmolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Idolatria idolorum servitus sive cultura interpretatur. Nam λατρεία Graece, Latine servitus dicitur, quae quantum ad veram religionem adtinet, nonnisi u
Abbreviated transcription (Latin):
illi pro sola nominis memoria honor ales̃
siccessores deos existimarent atq colerent.
simulachiorũ usus exortus ẽ. cũ ex desidio
mortuorũ constituerent᷑ imagines uel effigies.
tãquã in celũ receptis: pro qͥb se in terris demo¬
nes colendi supposuerunt. et sibi sacͥficari a de-¬
ceptis et ꝑditis ꝑsuaserunt. Simulachra autẽ
asimilitudine nuncupata. eoquod manu ar-¬
tificis ex lapide. alia ue mat̾ia corũ uultus
imitant᷑. in quorũ honore figunt᷑. E simula¬
chra uel pieo qd sunt similia. uel pro eo qd̃
simulata atq conficta. Unde et falsa sunt.
Et notandũ quod latinus sermo sit. et ñ he¬
birus. Apud eos enĩ idolum siue simulacrũ
semel dr. ludei dicunt qđ ismael pͥmꝰ simu¬
lichrũ luto fecerit. Gentiles autẽ pͥmũ ꝓme¬
cheum simulachra hominũ de luto finxisse
ꝑbibetit. abeoq natã esse artẽ simulachra et
statuas fĩgendi. Unde et poctȩ ab eo homines

Expanded text:
illi pro sola nominis memoria honoraverunt, illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existimarent atque colerent. Simulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a deceptis et perditis persuaserunt. Simulacra autem a similitudine nuncupata, eo quod manu artificis ex lapide aliave materia eorum vultus imitantur in quorum honore finguntur. Ergo simulacra vel pro eo quod sunt similia, vel pro eo quod simulata atque conficta; unde et falsa sunt. Et notandum quod Latinus sermo sit in Hebraeis. Apud eos enim idolum sive simulacrum Semel dicitur. Iudaei dicunt quod Ismael primus simulacrum luto fecerit. Gentiles autem primum Prometheum simulacrum hominum de luto finxisse perhibent, ab eoque natam esse artem simulacra et statuas fingendi. Unde et poetae ab eo homines
Abbreviated transcription (Latin):
uos pagani deos asserunt. gencium ⁊
homines olun fuisse ꝓdunt᷑. et prou¬
nius cuiꝰq uita uel meritis coli apud eos pol
mortẽ ceꝑunt. ut apud egiptũ ysis. ap̃ citã
iouis. apud mauros iuba ap̃ latinos faunus.¬
ap̃ romanos qͥrinꝰ. Eodem quoq mͦ apud athe¬
nas minerua. apud samũ iuno. ap̃ pauos ue¬
nus. ap̃ lemnos uulcanꝰ. apud naxos liber.
apud delos apollo. In quorum etiam laud̃ib
accesserunt et poete. et cõpositis carminibus
in celos eos sustulerunt. Nam quorũdam¬
cultũ et inuentiones artiuĩ culturȩ peꝑisse
dicunt᷑. ut esculapio medicina. uulcanosa¬
brica. Ab actib autẽ uocant᷑. ut mercuriꝰ
quod mercib preẽ. liber a libertate. Fue¬
runt etiã et quidã uiri fortes aut urbũ
conditores. quib mortuis. homines qͥ tos
dilexerunt simulachra finxerunt. ut ba¬
berent aliquod ex imaginũ contẽplations
solaciũ. s paulatĩ hunc errorẽ ꝑsuadent¬
b demonib ita in posteris irrepsisse. utqͥ

Expanded text:
uos pagani deos asserendo uenerantur, homines olim fuisse produntur et pro uniuscuiusque uita uel meritis colere eos sui post mortem ceperunt ut apud Egyptum Ysis, apud Cretam Iuppiter, apud Mauros Iuba, apapud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et conpositis carminibus in caelum eos sustulerunt. Nam quorundam et inventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fuerunt etiam et quidam viri fortes aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
siue lingue cessabiit. Ideo autẽ prius delis̃
abuno principio orta. siue ab alia ntto
ne scdo ꝓpͥam collectionẽ distincta ut greaitite
Hinc et gentilitas dr̃. Eens autẽ appellata pt̃
generationes familiarũ. id est agignendo. sat
nacio a nascendo. Gentes autẽ aquib diuisa elt
terra. quindecĩ sunt. De iafeth . xxxi. Dechama
uii. De sem. que fiunt lxxiii. uel potius ut aar
declarat. septuaginta duȩ. Totidemq lingue
que ꝑterras esse ceꝑunt queq crescendo ꝓuna¬
as et insulas impleuerunt.

Expanded text:
Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem prius de linguis, uno prne secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est, a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes, a quibus divisa est terra, LXXIII: quindecim sunt de Japhet, XXXI de Cham, XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae per terras esse coeperunt, quae crescendo provincias et insulas impleverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
asaNi ex pagis atheniensiũ ganis .x.¬
dicti ubi exorti sunt. Ibi enĩ in locis a¬
grestib et pagis. gentiles lucos idolaq statu¬
crunt. et afali inicio uocabulum pagani sorti¬
ti sunt. Gentiles sunt qui sine lege sunt.ct uoi¬
dum crediderunt. Dicti autẽ gentiles qrta si
ut fuerunt genitirid est sieut in carne dͥesen¬
derunt. sub peccato scilicet idolis seruientes.
et necdum regenerati. proinde regenerat ꝑ¬
inde gentiles pͥmitus nuncupant᷑. Ipsi dici¬
tiles. E dinos enim grece gens dicit᷑. Post fide
autẽ non debere uocari gentes. siue gentiles:
cos qͥ exgentib credunt. sicut post ficitm.
iam non pot̃  dici uideus. testante pau
tes essetis hoc est infideles. Apostatȩ dicunt᷑¬

Expanded text:
agani ex pagis Atheniensium dicti, ubi exorti sunt. Ibi enim in locis agrestibus et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. Gentiles sunt qui sine lege sunt, et nondum crediderunt. Dicti autem gentiles, quia ita sunt ut fuerunt geniti, id est, sicut in carne descenderunt sub peccato, scilicet idolis servientes et necdum regenerati. Proinde gentiles primitus nuncupantur: ipsi dicutiles: ethnos enim Graece gens dicitur. Post fidem autem non debent vocari gentes, seu gentiles, illi qui ex gentibus credunt: sicut post fidem dici jam non potest Judaeus, testante Pauliam cum gentes essetis, hoc est, infideles, et reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
aut cimorem. Nam extimore stimuli ñcupati.
licet sint et libidinis stimuli. Strigiles ñ cupa¬
ti a cergendo. quod his equi tergantur. Caracter.
est ferrum caloratum quo notȩ pecudib in u¬
runtur. Caracter autem grece. latine forma dr
Cauterium diccum quasi cautorium quod u¬
rat. et prouida sit in eum seueraq cautio. ut dũ
uidetur euius sit auaricia refrenetur. quod in¬
cerlum pro signo. interdum procura adhibet᷑.
ut uis morbi. ignis ardore siccetur.

Expanded text:
aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum caloratum quo notae pecudibus inuruntur: χαρακτὴρ autem Graece, Latine forma dicitur. Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuant dentib. Hinc et faba fresa quȩ mo¬
luta est. Lupati sunt freni asꝑrimi. Dicti autẽ
lupati alupinis dentib qui in equales sunt.
unde etiã corũ morsus uehementer obest. sa¬
mus. Habenas. ab habendo dictas. qđ his eqͥͦs
habeamus. hoc est teneamus. unde et equi habi¬
les dicti. Hec reticula aretinendo. Lora. capistra
a capite iumentorũ dicta. Sella a sedendo. qͣsi
sedda. Antela. quasi antesella. sicut et postela qͣl
postsella. Cingulum bominũ generis neutͥ. nã
animaliũ gencre feniiiino dicimꝰ. has cingulas.
Sagia. quȩ corrupte uulgo psalma dr̃ abstra¬
tri sagorum uocatur. Unde et caballus sagmariꝰ¬
et mula sagmaria. Capulum. funis. a capiendo.
quia in eo indomita iumenta comprehendun¬
tur. Calcaria dicta quia in calce hominis li¬
gantur. id est in pedis posteriori parte. adsti¬
mulandos equos quib aut oppugnandumet.
aut currendum. propter pigriciam animaliũ

Expanded text:
comminuant dentibus. Hinc et faba fresa quae mocomminuant dentibus. Hinc et faba fresa quae molita est. 2. Lupata sunt freni asperrimi. Dicti autem lupata a lupinis dentibus, qui inaequales sunt; unde etiam eorum morsus vehementer obest. mus. Habenas ab habendo dictas, quod his equos habeamus, hoc est teneamus; unde et equi habiles dicti. Haec et retinacula a retinendo. Lora. Capistri a capite iumentorum dicti. Sella a sedendo, quasi sedda. Antela quasi antesella, sicut et postela quasi postsella. Cingulum hominum generis neutri est; nam animalium genere feminino dicimus has cingulas. Sagma, quae corrupte vulgo salma dicitur, ab stratu sagorum vocatur: unde et caballus sagmarius, mula sagmaria. Capulum funis a capiendo, quod eo indomita iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium
Abbreviated transcription (Latin):
Nota dicta quod quasi ruat est enĩ ma¬
china dequa e flumine aqua extrahit᷑.
uidemus. Austra autẽ ul est rota ab haurien¬
do aquam dicta. Girgillus qđ ingiro uertitur
Est enim intransuersa ꝑtica mobile. ex qͥ funic
eum situla ud utre. in puteum dimictitur her
riende aquȩ causa. Telonem. orcolani uoeant
lignumo longum quo hauriunt aquas. et dic¬
tum celonẽ a longitudine. celon enĩ at iuxta
grecos quicqͥd longum ẽ. Unde et mustela
dicta quasi mus longus. Hoc instrumentum
bispani ciconiã dicunt ꝓpter qđ imitet᷑ eiusdẽ
nominis auẽ. leuantis ac deponentis rostrũ.
dum clangit. A malupus qui et canicula. sert
arpax. quia si quid in puteum decidit. rapit
et extrahit. unde et nomen accepit. Arpaxaũ
dictus quia arripit. arpe enĩ grece rapere. sant̃
fr̃ena dicta qđ equos fremere cogant. ueł quod
hec equi fiendant. id est imprimanit dentib et
obmordeant. Unde et nefrendes dicti adhuclac¬
tentes porculi qđ nundũ aliquid frendant id ĩ

Expanded text:
ota dicta quod quasi ruat: est enim machina de qua e flumine aqua extrahitur.videmus. Austra autem, id est rota, ab auriendo aquam dicta. Girgillus, quod in giro vertatur: est enim lignum in transversa pertica mobile ex quo funis cum situla vel utre in puteum dimittitur aurriende aque causa. Telonem hortolani vocant lignum longum quo hauriunt aquas; et dictus telo a longitudine; telum enim dicitur iuxta Grecos, quicquid longum est: unde et mustela vocata, quasi Hispani ciconiam dicunt, quod imitetur ejusdem 517 nominis avem, levantem ac deponentem rostrum, dum clangit. Hama . . . . 4. Lupus qui et canicula, ferreus harpax, quia si quid in puteum decidit, rapit et extrahit, unde et nomen accepit: Harpax enim dictus quia arripit, ἀρπάζειν enim Graece rapere est. Frena dicta, quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant, id est, imprimant dentibus, et obmordeant. Unde et nefrendes dicti, adhuc lactentes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ubi senserint domũ ardere. currunt cũ
sifonib plenis aquis. et extingunt incendia.
s. et cum aras expressis ad suꝑiora aquis emũ¬
dant. De uazis oleaRiis .ui.¬
micadium. uas olearium. Scorcia uas
olearium eo qd fit ex corio dictũ. Ala¬
bastrum uas unguentariũ. alapide sui ge¬
neris cognominatũ. qu̾e alabastritẽ uocant.
qui incorrupta ungisnta conseruat. Pixides.
uascula unguentaria ex buxo facta. Nlam qđ
nos buxum greci pixũ uocant. Lenticula ua¬
sculũ olearium exere aut argento factũ. a li¬
niendo dictũ. His enim reges et sacendotes lin¬
ebantur. De uasis coquinariis et pistoriis. uii

Expanded text:
Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expressis ad superiora aquis emundant. § 7 De vasis oleariis. Hemicadium, vas olearium. Scortia, vas olearium eo quod sit ex corio dictum. Alabastrum vas unguentarium e lapide sui generis cognominatum, quem alabastriten vocant, qui incorrupta unguenta conservat. Pyxides vascula unguentaria ex buxo facta; nam quod nos buxum, Graeci πύξον vocant. Lenticula vasculum olearium, ex aere aut argento factum, a liniendo dictum: his enim reges et sacerdotes liniebantur. § 8 De vasis coquinariis. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ad bibendum. quod uas greci cadum uocant.
Catinum uas fictile. qd melius neutro dr. quã
masculino. sic̃ et salinũ dr. uas aptum salib.
Orca est amfore species. cuius minore uocabu¬
lo uiceus. diminutiuo urceolus est. Sciphus.
in quo manus lauamus. Seriola est orcarum
ordo directus uel uas fictile uini. apud siriam
pͥmũ excogitatum. sicut cilicises a cilicia nũ¬
cupati. unde pͥmũ aduectȩ sunt. Dolium cu¬
pos et cupas. a capiendo id est accipiendo aq̃s.
uel uinũ. uocata sunt. inde et caupones: ut res
ab utero. Mulgarium uas. in quo mulguntur
peccora. idem et multrũ. ab eo quod in eo mul¬
getur lac. Labrum uocatũ eo qđ in eo lauati¬
onem ficri solitum est infantiũ. cuiꝰ diminu¬
tuũ labellum ilem et et alueũ qđ in eo ablu¬
tionẽ fieri solitum est. Pelues uocate. qđ pedes
ibi lauentur: Sifon uas appellatũ qđ̃ aqͥs
suffiando fundat. Ncuntur enĩ his orientales.

Expanded text:
ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam masculino; sicut et salinum dicitur vas aptum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. Seriola est orcarum ordo directus vel vas fictile vini apud Syriam primum excogitatum; sicut Cilicises a Cilicia nuncupati, unde et primum advectae sunt. Dolium. Cupos et cupas a capiendo, id est accipiendo, aquas vel vinum vocatas; unde et caupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Pelves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos in oriente.
Abbreviated transcription (Latin):
poculi quȩ ductim id est uno sp̃u bibitur. Bac¬
cea pͥmũ abacho qđ est uinũ nominata. pꝰ ea
in usib aquariis transiit. Calices et calati et
scale. poculorum genera. antea ex ligno facta.
inde et uocata. Gireci enĩ omne lignũ cala
dicebant. Ampulla. quasi ampla bulla. Si¬
milis est enĩ rotunditate bullis quȩ ex spu¬
mis aquarũ fiuit atq ita inflantur uento
uas ferens uinum. eno enim uinum est.
De quo ẽ illud uertitur enofori fuudus senten¬
cia nobis. Fi̾asce ex greco uocabulo dicte. Hȩe
pro uehendis ac recondendis fialis primũ fac¬
ce sunt. unde et nũcupate. postea inusũ uini
transierunt. manente greco uocabulo unde
sũpserunt inicium. Lagena et situla greca
nomina sunt. inflexa ex parte ut fierent la¬
tina. Iui enĩ lagmos. nos lagena. ili sicili nos
situlam dicimus. Cantarus idria genus uasis
aquatilis ꝑdiriuationẽ uocata.ydor enun greci
aquam dicunt. Situla. qđ sitientib apta sit

Expanded text:
poculi, qua ductim, hoc est, uno spiritu bibitur. Bacpoculi, qua ductim, hoc est, uno spiritu bibitur. Bachea primum a Baccho, quod est vinum, nominata: postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et cale poculorum genera, antea ex ligno facta, unde et vocata; Greci enim omne lignum cala dicebant. Ampulla quasi ampla bulla, similis est enim rotunditate bullis, que ex spumis aquarum fiunt, atque ita inflantur vento. vas ferens vinumucil. 139: Vertitur oenophori fundus, sententia nobis. Flascae ex Graeco vocabulo dictae. Haec pro vehendis ac recondendis fialis primum factae sunt, unde et nuncupatae; postea in usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo unde sumpserunt initium. Lagoena et Sicula Graeca nomina sunt, inflexa ex parte ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος, nos lagoena; illi Σικελή, nos Siculam dicimus. Cantharus. Hydria genus vasis aquatilis per derivationem vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit
Abbreviated transcription (Latin):
plana. Salimĩ uas aptũ salib. idem et sultica.
quasi saltica. Acitabulũ. quasi accͥta ferũ quod
acctum ferat. Coclear. ab usu prius coclearum
habilis. et nec minus utilis ouis. nũquid scis
pocius eur cocleare uocor. Trissiles greco noĩe.
latine tripedes. qui autẽ quatuor pedib insistũt
abusiue dñr. In uasculis autẽ tria querunt᷑
quȩ placeant. manus artificis. pondus argen¬
ti splendor metalli. De uasis potariis .iiii.
Soculum a potando nominatũ. E st enĩ
omne uas in quo bibendi est consuetudo.
dispansisq labris. Cratera calix est duas ha¬
erat̃aᷤ arg̃nti. Uirgilꝰ. Cratas magnas statuunt:
et una coronant. Fi̾ebant aute primũ ex cõ¬
nexionib uirgultorũ. unde et dicte cratere.
a potucratin. id est quod se inuicẽ teneant. Ci¬
ati quoq sciphi. Cimbia et ipsa poculorum
sunt genera ex quib cimbia pocula dicta st̃.
ex similitudine cimbe nauis. Emisti species

Expanded text:
plana. Salinum vas aptum salibus. Idem et sulzica, plana. Salinum vas aptum salibus. Idem et sulzica, quasi salzica. Acitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Coclear ab usu prius coclearum habilis et nec minus utilis ovis. Numquid scis potius quur cocleare dicor? Trisceles Graeco nomine, Latine tripedes: qui autem quattuor pedibus insistunt abusive dicuntur. In vasculis autem tria quaeruntur quae placeant: manus artificis, pondus argenti, splendor metalli. § 5 De vasis potatoriis. Poculum a potando nominatum; est enim omne vas in quo bibendi est consuetudo. dispansisque labris. Cratera calix est duas hacrateras argenti. Virgilius: Crateras magnas statuunt, et vina coronant. Fiebant autem primum ex connexionibus virgultorum. Unde et dictae craterae apo tou cratein, id est, quod se invicem teneant. Cyathi quoque et scyphi. Cymbia et ipsa poculorum sunt genera, ex quibus cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae navis. Amystis species
Abbreviated transcription (Latin):
citur. quȩ samia appellatur. Celata uasa argen¬
cea uel aurea sunt. signis eminentiorib intus
extra ue expressa a celo uocata qđ est genus fer¬
ramenti. quẽ uulgo cęlionẽ uocant. Crẽsendi¬
ta uasa deaurata grecũ est. Anaglifa quod su¬
ꝑius sint sculpta. Ereci enim ana sursum. gli¬
fe scupture dñr. id est sursũ scupta. Discus an¬
tea iscus aspecie scuti unde et scutella postea
discus uocat᷑. qđ et escas det id est apponat. a qͦ
iacent. Missoriũ uocatũ a mensa ꝑ diriuatio¬
nẽ quasi mensorium. Parapsis. quandriangu¬
lum et quadrilaterũ uas. id est parib absidis.
Patena qđ dispansis patentibq sit oris. Lancis:
g auata quasi cauata gpro c. lutera posita. binc
et conca. s illa cauata. ista concaua. sic et greci
hec nuncupant. Scutella a scuto ꝑ diminutio¬
nẽ. est enĩ eiusdẽ similis. Apofereta. a grecis a
ferendo poma uel aliquid nominata. est enim

Expanded text:
citur, quae samia appellatur. Caelata vasa argencitur, quae samia appellatur. Caelata vasa argentea vel aurea sunt, signis eminentioribus intus extrave expressa, a caelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. Chrysendeta vasa deaurata; Graecum est. Anaglypha, quod superius sint sculpta; Graeci enim ἄνω sursum, γλυφὴ sculpturam dicunt, id est sursum sculpta. Discus antea scus ab specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus quod det escas, id est adponat; a quo iaciant. Messorium vocatum a mensa per derivationem, quasi mensorium. Parapsis qualum et quadrilaterum vas, id est paribus absidis. Patena, quod dispansis patentibusque sit oris. Lancis. Gavata, quia cavata, G pro C littera posita. Hinc et conca; sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci haec nuncupant. Scutella ab scuto per diminutionem; est enim eiusdem similis. Apophoreta a Graecis a ferendo poma vel aliud aliquid nominata; est enim
Abbreviated transcription (Latin):
quod mendaciuĩ est. s qdđ format᷑ ut sit. et habe¬
at aliquã formam. Unde et apls dicit. nũqͥd
ta tradunt᷑ facta ex creta et indurata igni uñ
it samia uasa. Postea inuentũ et rubicã ad¬
dere: et exrubra creta fingere. Antiquiorem
autem fuisse usum fictilium uasorum quã
fundendi exis aut argenti. Apiul ueteres enĩ
nec aurea nec argentea s fictilia uasa habeban¬
tur. sicut ad uina dolus excogitatis. ad aquas
aiforis. idrus adbalneas ac reliquis quȩ in usi¬
b hominum aut rota fiunt. aut manu aptan¬
tur. Argilla autẽ excocta teste uocabulũ sus¬
cepit. ꝙ dum mollis esset efficitur testa. nec cõ¬
municat cũ uocabulo pristini generis quia
qd fuit non est. Arietina uasa ex arrecio mu¬
nicipio italiȩ dñr. ubi fiunt. sunt enĩ rubra.
nistrat olus. Samia uasa quidã putant ab op¬
pido samo grecie habere nomen. Alii dicunt
cretam esse in italia. quȩ non longe aroma nas¬

Expanded text:
quod mendacium est, sed quod formatur, ut sit et habequod mendacium est, sed quod formatur, ut sit et habeat aliquam formam. Unde et Apostolus dicit Ronta traduntur, facta ex creta et indurata igni; unde et Samia vasa: postea inventum et rubricam addere et ex rubra creta fingere. Antiquiorem autem fuisse usum fictilium vasorum quam fundendi aeris aut argenti; apud veteres enim nec aurea nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balneas, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt aut manu aptantur. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit quia, dum mollis esset, efficitur tosta, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. Arretina vasa ex Arretio municipio Italiae dicuntur, ubi fiunt; sunt enim rubra. nistrat olus. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nas
Abbreviated transcription (Latin):
calor ebrietatis adicitur. quȩ fit in his partib
spaniȩ cuius ferax uini locus non est. fẽx dicta.
quod sese uasis emergendo affigat. Fiarũ est li¬
quor pisciũ salsus quiolim conficiebat᷑ ex pisce
quẽ greci garon uocabant. Et quãuis nunc ex
infinico genere pisciũ fiat. nomen tamen pri¬
stinũ retinet a quo iniciũ sumpsit. Liquamen
dictum eo qd soluti in salsamento pisciculi e¬
undem humorẽ liquant. cuius liquor appel¬
latur salsugo uel muria. Proprie autẽ mu¬
ria dr aqua sale cõmixta effectaq gustu in
modo maris. Succus dicti. qđ sacco expͥman¬
tur. ut tipsane. Tipsanȩ. tema aporima. gre¬
ca uocabula sunt. De uasis escarus. ii
aza dicta auescendo qđ in ea escȩ apponã¬
tur. cuiꝰ diminutiuũ uascula quasi ues¬
cula. Fictilia dicta qđ fiant et fingant᷑ ex t̾ra.
fingere enim est faccre formare. et plasinare unͣ
it siguli dñr. et uas fictile dr. non fictũ illud

Expanded text:
calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema, apozema Graeca vocabula sunt. De vasis escariis . Vasa dicta a vescendo, quad in ea escae adponantur. Cuius diminutivum vascula, quasi vescula. Fictilia dicta quod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est facere, formare et plasmare, unde et figuli dicuntur. Et vas fictile dicitur non fictum in illud
Abbreviated transcription (Latin):
cior. et decoquitur: et inde fit passũ. Defrau¬
ctum dictum est. qđ defraudatur. et quasi
fraudem patiat᷑. Carenum eoquod feruen¬
do parte careat. Tercia eñ parte musti a¬
missa. quod remanserit carenum est. Cui
contraria sappa est. quȩ feruendo ad terciã
redacta descendit. Sicera est omnis potio q̃
extra uinum inebriari potest. cuiꝰ licet no¬
men hebreum sit. tamen latinũ sonat. proc
quod ex succo fermenti uel pomorĩ conficia.
aut palinarum fructus in liquorem exprimã¬
tur. coctisq frugib aqua pinguior quasi sucꝰ
colatur. et ipsa potio sicera nuncupatur. Cer¬
uisia acerere. id est fruge uocata. Est eniͣ potio
ex seminib frumenti uario modo confecta.
Celia a calefaciendo dicta. est eni potio ex suco
tritici ꝑ artem confecta. suscitat᷑ enĩ ignea illa
ius germinis madefacte frugis ac deinde sic¬
catur. et post in farinã redacca molli succo ad¬
miscetur. quo fermentato sapor austeritatis et

Expanded text:
cior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrucior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinum sonat pro eo quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. 17. Cervisia a Cerere, id est, fruge vocata. Est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. 18. Caelia, a calefaciendo appellata. Est enim potio ex succo tritici per artem confecta. Suscitatur enim ignea illa vis germinis madefactae frugis, ac deinde siccatur, et post in farinam redacta molli succo admiscetur, quo fermentato, sapor austerit
Abbreviated transcription (Latin):
redigit᷑. unde et acetum quasi aquidũ. Con
ditum uocatũ qđ sit simplex et cõmixtio¬
ne pigmentorũ cõpositũ. Lactatũ est potio
e lacte. Mulsũ. ex melle mixtũ. E st enĩ potio
ex aqua et melle. qđ greci melicratũ uocant.
Inomelũ. mustum melle adnuxtum uehem̃¬
terq agitatũ atq cõmotum. Idromellũ. qđ
fiat ex aqua et malis matianis. Sacatum li¬
quor est aquȩ fere iuni admixtus. et sacco ȩx¬
pressus. Luriam oximelli appellatã qđ accti
et mellis ꝑmixta conficiatur materia. Nñ
et dulcedinẽ retinet et aquorem. Rodomel
lus dr eo qđ in sucorosȩ mel admiscetur.
Mellicratũ uinũ melle mixtũ. Medus qͣsi
melus. quia ex melle fit. sicut calamitas ꝓ
cadamitas. Fecula uua pinguis decocta usq
ad crassitudinẽ mellis. ac refrigerata uti¬
lis stomacho. Passum quicquid ex uua pas¬
sa compressum effluxerit. Dicitur autem
passum a patiendo. Nam ꝑcutitur uua sic¬

Expanded text:
redigitur. Unde et aciduredigitur. Unde et aciduditum vocatum, quod non sit simplex, et commixtione pigmentorum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum ex melle mixtum; est enim potio ex aqua et melle, quod Graeci μελίκρατον vocant. Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum, vinum melle mistum. 13. Medus, quasi melus, quia ex melle fit, sicut calamitas pro cadamitas. Faecula, uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis, ac refrigerata utilis stomacho. 14. Passum, quidquid ex uva passa compressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo. Nam percutitur uva sic
Abbreviated transcription (Latin):
cum rubore. rosa enim rubet. Amineũ uero.
quasi sine minio. id est sine rubore. nã albũ
est. Succinatium. succine gẽmȩ simile est id
est falui coloris. Lipidum uinũ. id est pre¬
spicuum. ab aque specie dictũ quasi limpi-¬
dum. limpha enim aqua est. Turbidũ quasi¬
terbidum. id est terra mixtum qđ est fece.
falernum uinũ uocatũ a falerna regione
garetum uero regio unde defertur. gaza enĩ
altario libatur atq offertur. Spurcũ. quod
offerri non licet. aut cui aqua ad mixta est.
quasi spurium. hoc est inmundũ. Honora¬
rium uinum. qđ regib et potentib honoris
gracia offertur. Cato de innocentia sua. Cũ
essem in prouincia legatus. quã plures et pre¬
tores et consules uinũ honorarium dabant.
numquã accepi. nec pͥuatus quidẽ. Crudũ
uinum est. in suaue: qđ serui potant. Acetum.
uel quia acutum uel qi aqua etiã mixtum
Ninum enĩ aqua mixtũ. cito in hunc saporẽ

Expanded text:
cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero cum rubore; rosa enim rubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbiduterbidum, id est, terra commistum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Gazetum vero a regione, unde defertur. Gaza enim altario libatur, atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admista est, quasi spurium, hoc est, immundum 8 Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato, de innocentia sua: Cum essem in provincia legatus, complures ad praetores et consules vinum honorarium dabant, nunquam accepi, ne privatus quidem. 9. Crucium vinum est insuave, quod servi potant. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum. Vinum enim aqua mistum cito in hunc saporem
Abbreviated transcription (Latin):
tulas inquit ita unũ debere fugere ut uenenũ.
non pro etate calore feruenti bibant et ꝑeant.
Inde est qđ apud ueteres romanos feminȩ non
utebant᷑ uino. nisi sacrorum causa certis dieb
Merum dicimus. cum uinum purũ significa¬
nius. Nam merũ dicimꝰ. quicquid purũ atq
sincerum est. sicut et aquã meram nulli utiq
rei mixtam. Hinc et merendam. qđ antiquitꝰ
id temporis pueris oꝑariis quib panis merus
dabatur. aut qđ meridie eo tempore id ẽ soli
ac separatim non utiq in prandio aut in cena
ad uniam mensam. Inde credimus etiã illud
tempꝰ qdđ post mediũ diem ẽ: meridiẽ appel¬
lari. qd̾ purum est. Mustũ est uinũ elacusta¬
tim sublatũ. Dictum autẽ credit᷑ mustũ qđ
in se limũ et terrã habeat mixtã. nam mus.
terra. unde et limus. Cuius tanta uis feruoris.
ut uasa qũauis grandia exeo plena absq re
pleta ilico disrumpat. Roseum uinũ id est

Expanded text:
tulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, tulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo repleta absque spiramine ilico disrumpat. Roseum vinum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
t̃q galienus. in libris quorũ titulus ẽ. nẽ picie
in quo puerorum et uiuenũ ac ꝑfecte etatis
uirorum mulierũq corpora insito calore fer¬
uere. et noxios esse his etatib cibos qͥ calorẽ
augeant. sanitatiq conducere. frigida q̃q
in esũ sumere. sic̃ contrario senib qui pitu¬
ita laborant. et frigore. calidos cibos et uina
uetera prodesse. De potu.
ta qđ suꝑficies eiꝰ equalis sit. Hincͦ et equor aꝙͣ
inde recentẽ dicimꝰ qr ñ est utilis uetusta ut ui¬
nũ. s stati sublata et de flumine. fonte uel pu-¬
teo. fecescit. enĩ uetusta. Uinũ inde dictũ. qđ
eiꝰ potus uenas sanguine citorepleat. Hoc alii.
qđ nos cura soluat lieum appellant. Ucteres enĩ¬
uinum uenenum uocabant. s postquã inuen¬
tus est uirus letiferi succus: hoc uinum uocatũ
illud uenenum. Unde et iheronimꝰ in libro quẽ
de uirginitate seruanda conscripsit. ad olescen¬

Expanded text:
eque Galienus in libris quorum titulus est †περσιε eque Galienus in libris quorum titulus est †περσιε in quo†, puerorum et iuvenum ac perfectae aetatis virorum mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esum sumere; sicut e contrario senibita laborant et frigore, calidos cibos et vina vetera prodesse. CAPUT IIIta, quod superficies ejus aequalis sit, hinc et aequora; quam inde recentem dicimus, quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine, fonte, vel puteo: fetescit enim vetusta. 2. Vinum inde dictum, quod ejus potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant. Sed postquam inventum eillud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescen