comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it: cũ dicit: porcio mea in terra uiuenti¬
um. ht̃ itaq hȩc terra celũ suũ: ht̃ n
solem suũ. Nec alium hunc. ẽẽ. arbitror:
Non occidet ultra soltiuus. ⁊ luna tua
ñ minuctur: qr dñs erit tibi in lucem
sempiternã. Si gͥ in hoc celo. suie in
hac terra es: illum solem uidere habes.
sub quo estuant. ⁊arcdent illi angłici
sp̃c. qui seraphin. hoc ẽ ardentes dicti
sunt. Et exre nom̃ habere meruert̃:
eoquod ñ sit exeis omnib qui se ab¬
scondat acalore eius. Solem itaq u¬
stieie uidere potes. si in hac terra es.
tibi. Non erit tͥ am̃pluis sol adlucendũ
ꝑdiem. nec splendor lune illuminabit
te: s erit tibi dñs in lucem sempiternã.
ndeus tuus in głam tuã. In hoc itaq
statu exꝑiri licet illius sententie ue¬
ritatem: qm̃ dulce lumen ⁊ delectabi¬
le oculis. uidere solem. In hoc statu aĩa
exꝑientie magisterio edocta. ꝑsallit
exsententia: quoniã melior ẽ dies una
in atriis tuis suꝑ milia. Nerum huius

Expanded text:
it, cum dicit: Portio mea in terra viventium . Habet itaque haec terra coelum suum; habet et solem suum. Nec alium hunc esse arbitror quaNon occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur, quia Dominus erit tibi in lucem sempiternam . Si igitur in hoc coelo, sive in hac terra es, illum solem videre habes sub quo aestuant et ardent illi angelici spiritus qui seraphin hoc est ardentes dicti sunt. Et ex re nomen habere meruerunt, eo quod non sit ex eis omnibus qui se abscondat a calore ejus. Solem itaque justitiae videre potes si in hac terra es, tibi: Non erit amplius tibi sol ad lucendum per diem; necte, sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus in gloriam tuam In hoc itaque statu experiri licet illius sententiae veritatem, quam dulce lumen, et delectabile oculis videre solem . In hoc statu anima experientiae magisterio edocta psallit ex sententia: Quoniam melior est dies una in atriis tuis super millia . Verum hujus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualuit: quando iam egressa sententia
a dño. qñ iam seuiente incendio. igni
furenti hõ se obiecit. ⁊ uiuentes ac mo¬
rientes medius interstetit. necessitatiq
finem imposuit: Ecce inquantã pie¬
p̃sumptionis audatiã. consũmatio cari¬
tatis solet mnentẽ hominis erigere:
ecce quomͦ facit hominẽ. ultra homi¬
nem p̃sumere. Sic pene dotũ plus est
quã huimanũ quod de dño p̃sumit. qͦd¬

Expanded text:
praevaluit, quando jam egressa sententia praevaluit, quando jam egressa sententia a Domino, quando jam saeviente incendio, igni furenti homo se objecit, et timentes ac morientes medius interstetit, necessitatique finem imposuit? Ecce in quantam praesumptionis audaciam, consummatio charitatis solet mentem hominis erigere; ecce quomodo facit hominem ultra hominem praesumere. Sic enim totum plus est quam humanum, quod de Domino praesumit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
reddere malũ ꝓmalo. nec maledictum
ꝓmaledicto: s ẽcontrario benedic̃. quiad
hunc caritatis gradũ ascendit. Absq
dubio in hoc gradu amoris ẽ. qui u̾acit̃
dicere potest. Omĩb omiã factus sũ: ut
om̃s facerem saluos. Deniq cupit ana¬
gradus udetur animum hominis quasi
inamentiã uertere: dũ non sinit eum in
sua emulatione modum mensuramue
tenere: Nonne sumine amentie uidet᷑
eẽ. ueram uitã repellere: summã sapien¬
tiam arguere. omnipotentie resistere:
separari cupit. Sieut nille qui diẽri lut
ignosce illis hanc noxam. aut dele me
de libro quem scripsisti. Nonne sapienti¬
am arguere. seu uelle docere udet: qui
ad dñm loquitur. Absit ate ut hanc rẽ
facias. Noccidas cũ impio iustũ. fiatq
iustus sicut impius. Non ẽ hoc tuum.
Qui iudicas omuem terrã: nequaquã
facies iudicium: Honne omnipotentie
resistere temptauit. omnipotentisq
iram mitigare homo p̃sumpsit. atq

Expanded text:
reddere malum pro malo, nec maledictum reddere malum pro malo, nec maledictum pro maledicto. Sed econtrario benedicit. Qui ad hunc charitatis gradum ascendit, absque dubio in hoc gradu amoris est qui veraciter dicere potest: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos . Denique cupit anagradus videtur animum hominis quasi in amentiam vertere, dum non sinit eum in sua aemulatione modum, mensuramve tenere? Nonne summae amentiae videtur esse, veram vitam repellere, summam sapientiam arguere, omni potentiae resistere? separari cupit, sicut et ille, qui dicit: Aut ignosce illis hanc noxam, aut dele me de libro, quem scripsisti? Nonne sapientiam arguere, seu velle docere videtur, qui ad Dominum loquitur: Absit a te ut hanc rem facias et occidas cum impio justum fiatque justus sicut impius . Non est tuum hoc, qui judicas omnem terram, nequaquam facies judicium? Nonne omnipotentiae resistere tentavit, Omnipotentisque iram mitigare homo praesumpsit atque
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. neq ꝓfundũ. neq creatura alia
poterit nos separare a caritate dei: que ẽ
in xp̃o ihũ. Nonne nille scđm aliquem
modum impassibilis uideri possit. qui
illata dampna ñ sentit. qui semꝑ adom¬
nem iniuriam hilarescit. ⁊ quieqͥd in¬
fertur ad penã. totũ presumit adgłam.
iuxta illam apł̃i sententiã: Libenter in¬
quit głabor minfirmitatib meis. ut in¬
habitet in me uirtus xp̃i: Quasi enim
impassibilis manet: eui in passionib n
contumeliis ꝓxp̃o complacet. d pter qͦd
complaceo michi inquit inifirmita¬
tibus. in contumeliis. in necessitatibus.
inꝑsecutionib. in angustiis ꝓ xp̃o. Qui
in hoc gradu ẽ. oicere fident᷑ pot̃. Omnia
possum in eo qui me confortat: eo qͦd
sciat saciari. esurire. ⁊ abundare. et
penuriam pati. In hoc gradu caritas
omnia suffert: omnia eredit: omnia
sperat. omnia sustinet. In hoc gradu
caritas paciens ẽ: benigna ẽ non ẽ am¬
bitiosa: ñ querit que sua sunt. Hescit

Expanded text:
 neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu . Nonne et ille secundum aliquem modum impassibilis videri possit, qui illata damna non sentit, qui semper ad omnem injuriam hilarescit, et quidquid infertur ad poenam, totum praesumit ad gloriam, juxta illam Apostoli sententiam: Libenter, inquit, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi . Quasi enim impassibilis manet, cui in passionibus, et contumeliis pro Christo complacet: Propter quod complaceo mihi, inquit, in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis pro Christo . Qui in hoc gradu est, dicere fidenter potest: Omnia possum in eo qui me confortat , eo quod sciat satiari, et esurire, et abundare, et penuriam pati. In hoc gradu charitas omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. In hoc gradu charitas patiens est, benigna est, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, nescit
Abbreviated transcription (Latin):
consummate caritatis gradũ atting̾e
uolet. Maiorem siquidem caritatẽ ne¬
mo habet: quã ut animã suã ponat
qͥs ꝓ amicis suis. ad summũ itaq cari¬
tatis culmen ꝓfecerunt. Niam in qͣrto
caritatis gradu positi sunt: qͥ ꝓamicis
animã suã ponere.⁊ illud apłicũ ĩplere
iam possunt. Estote imitatores dĩ. sicut
filii carissimi. nambulate indilectione.
sicut ixp̃c dilexit uos. ⁊tradidit semet¬
ipsum ꝓuob̾. oblationem ⁊ hostiam deo
in odorem suauitatis. In tercio itaq gra¬
du anima in dm̃ glorificat᷑. in .iiiͦi. ꝓpt̃
deum humiliatur. In tercio gradu con¬
formatur diuine claritati: In quarto
uͦ conformatur xp̃iane humilitati.
Et cũ tercio gradu quodãmodo qͣsi
to gradu semet ip̃sũ exinanixe in¬
cipit. formã serui acclpiens: habi¬
tu iterũ inuenitur ut hõ. In tercio
itaq gradu quodanmꝰ mortificat᷑
in dm̃n: in quarto quasi resuscitatur

Expanded text:
s gradum attingere volet. Majorem siquidem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Ad summum itaque charitatis culmen profecerunt, et jam in quarto charitatis gradu positi sunt, qui pro amicis animam suam ponere, et illud Apostolicum implere jam possunt: Estote imitatores Dei sicut filii charissimi, et ambulate in dilectione sicut et Christus dilexit vos, et tradidit semetipsum pro vobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis. . In tertio itaque gradu anima in Deum glorificatur, in quarto propter Deum humiliatur. In tertio gradu conformatur divinae claritati, in quarto vero conformatur Christianae humilitati. Et cum in tertio gradu quodammodo, quasi to gradu semetipsum exinanire incipit, formam servi accipiens, et habitu iterum invenitur ut homo. In tertio itaque gradu quodammodo mortificatur in Deum, in quarto quasi resuscitatur
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ se deicit ꝓdño. Quantũ ascendit ꝑ
p̃sumptionem: tm̃ descendit ꝑhumi¬
liationem. Sicut supra hominem ẽ.
quo ascendit ꝑfidutiã: sic ultra homi¬
nem ẽ. quo descendit ꝑpatientiã. In
pͥmo itaq gradu ut dictũ est. animꝰ
redit ad se ipsum: in scdo ascendit ad
dm̃: in tercio transit in dñi: in qͦrto
descendit subsemet ipsũ. In primo
nscdo eleuatur: intercio nquarto tͣnͣs¬
figuratur. In pͥmo adsemetipsũ as¬
cendit: in sccło semetipsũ tͦnscendit.
In tercio configuratur claritati dei:
inquarto configurat᷑ humilitati xͥ.
uel in pͥmo reducit᷑ in scdo tͣnsfertur:
in t̾eio fnsfigurat᷑. in qͣrto resuscitat᷑¬

Expanded text:
m se dejicit pro Domino. Quantum ascendit per praeumptionem, tantum descendit per humiliationem. Sicut supra hominem est quo ascendit per fiduciam, sic ultra hominem est quo descendit per patientiam. In primo itaque gradu, ut dictum est, animus redit ad se ipsum, in secundo ascendit in Deum, in tertio transit in Deum, in quarto descendit sub semetipsum. In primo et secundo elevatur; in tertio et quarto transfiguratur. In primo ad semetipsum ascendit, in secundo semetipsum transcendit, in tertio configuratur claritati Dei, in quarto configuratur humilitati Christi. Vel in primo reducitur, in secundo transfertur, in tertio transfiguratur, in quarto resuscitat
Abbreviated transcription (Latin):
in cor hominis ascendit: ita ut ueracit̃
dicere possit. Hobis aut̃ reuelauit deus
ꝑ sp̃m suũ. Nonne hanc gr̃am uidetur
accepisse: qui angłos ascendentes ndes¬
cendentes meruit uidere. ⁊dñm inm
xum scale: Unde ꝯdicit. uidi dnin fa¬
cie adfaciem: ⁊ salua facta ẽ anima mea.
Hanc gr̃am acoeꝑat. ⁊ quasi asueta re¬
petebat: qui dicebat. E mitte lucẽ tuã
raut ⁊ penna contemplacionis uolabãt:
qͦs ꝓpħa mirando untuebatur. ⁊ intu¬
endo mirabat᷑. Qui sunt isti inquit
qui ut nubes uolant: n quasi columbe
ad fenestras suas. In hoc itaq gradu.
alii petunt sibi dari pennas ut colũbe:

Expanded text:
in cor hominis ascendit, ita ut veraciter in cor hominis ascendit, ita ut veraciter dicere possit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum . Nonne hanc gratiam videtur accepisse qui angelos ascendentes et descendentes meruit videre, simxum scalae? Unde et dicit: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Hanc gratiam acceperat, et quasi assuetus repetebat, qui dicebat: Emitte lucem tuam rant, et penna contemplationis volabant quos propheta mirando intuebatur, et intuendo mirabatur: Qui sunt isti, inquit, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? In hoc itaque gradu alii petunt sibi dari pennas ut aquilae:
Abbreviated transcription (Latin):
nsubluniora postulare: in tm̃. ut audeat
o dicat. Si inueni gr̃am in oculis tuis:
ostende mͥ temetipsũ. Hec tñ qͦd petit᷑.
statim ꝓuoto ꝑcipitur: quãuis intimo
desicłio postulet᷑. Oportet sane ardent̃
petere. diligenter querere: fortit̃ pulsare:
⁊inhis omnib ꝑtinacit̃ insistere: si op¬
tata uolumus optinere. Honne tͥ uidet᷑
iam diu multũq laborasse. iamiamq
pene deficere. ⁊ quasi a spe concidisse
qui dicit. Usq quo dñe obliuiscerisie
infiem: usq qͦ auertis. fa .t.a. me Sed
scieus qr om̃is qui petit accip̃.⁊ qͥqͥrit
inuenit. ⁊ pulsanti aꝑietur: iterũ iterũ
q fiduciam recipit: iuresq eius resu¬
mit ꝯdicit. Exquisiuit te facies m: f.t.
studio. ardentiq desiderio ad diuine cõ¬
templationis gratiã ꝓficit: iam quasi
ad secłm amoris gradum ꝓficit: quãdo
meretur ꝑ reuelationẽ inspicere. quod
oculus ñ uidit. nec auris audiuit. nec

Expanded text:
et sublimiora postulare. In tantum, ut audeat et sublimiora postulare. In tantum, ut audeat et dicat: Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi temetipsum . Nec tamen quod petitur statim pro voto percipitur, quamvis intimo desiderio postuletur. Oportet sane ardenter petere, diligenter quaerere, fortiter pulsare, et in his omnibus pertinaciter insistere, si optata volumus obtinere. Nonne tibi videtur jamdiu multumque laborasse, jamque pene deficere, et quasi a spe concidisse, qui dicit: Usquequo, Domine, oblivisceris mei in finem, usquequo avertis faciem tuam a me? . Sed sciens quia omnis qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur, iterum iterum que fiduciam recipit, viresque ejus resumit, et dicit: Exquisivit te facies mea, facstudio ardentique desiderio ad divinae contemplationis gratiam proficit, jam quasi ad secundum amoris gradum proficit, quando meretur per revelationem inspicere quod oculos non vidit, nec auris audivit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
suum ñ ostendit. Infundit suauitatem:
s ũ ostendit claritatẽ. Suauitas itaq eiꝰ
sentitur: s species ñ cernit᷑. Ad huc nubes
ncaligo incireuitu eius : Adhuc thronus
eius in columpna nubis. Et lene quidem
ꝯblandũ admodum quod sentitur: s
nubilum omnino qͦd cernit᷑. Nondũ
namq apparet in lumine. Et quãuis ap¬
pareat in igne: magis tñ in igne accen¬
dente. quã illuminante. Accendit nãq
affectũ: s noudũ illuminat intellectũ.
Desideriũ inflãmat: s intelligentiã ñ
illuminat. In hoc itaq anima dilectum
suũ seutire potest: s sicut dictũ est. uid̾e
ñ potest. Et si uidet quidem: uidet qͦsi
in nocte: uidet uelut sub nube: uidet de¬
niq ꝑspeculũ ⁊ in enigmate: nondũ
aut̃ facie ad faciem. Unde ndicit. Illu
sepe uisitatus. sepe reficit᷑. sepe in ebriat᷑.
qñq admaiora audenda ꝓuocet᷑. Incipit
gͦ tandem aliqñ ampliora p̃sumere.

Expanded text:
suum non ostendit. Infundit suavitatem, suum non ostendit. Infundit suavitatem, sed non ostendit claritatem. Suavitas itaque ejus sentitur, sed species non cernitur. Adhuc nubes et caligo in circuitu ejus. Adhuc thronus ejus in columna nubis. Et lene quidem, et blandum admodum quod sentitur, sed nubilum omnino quod cernitur. Nondum namque apparet in lumine. Et quamvis appareat in igne, magis tamen in igne accendente quam illuminante. Accendit namque affectum, sed nondum illuminat intellectum. Desiderium inflammat, sed intellectum non illuminat. In hoc itaque statu anima dilectum suum sentire potest, sed, sicut dictum est, videre non potest. Et si videt, quidem videt quasi in nocte, videt velut sub nube, videt denique per speculum in aenigmate, nondum autem facie ad faciem. Unde et dicit: Illsaepe visitatur, saepe reficitur, saepe inebriatur, quandoque ad majora audenda provocetur. Incipit ergo tandem aliquando ampliora praesumere,
Abbreviated transcription (Latin):
ritudinẽ studeat de corde expellere: qu
saciari desiderat interna dulcedine.
Prius submergant᷑ egyptii. pereantq
moresq ꝑuersi: ne degenerem conuiuã
dedignent᷑ ciues angłici. Prius necesse:
egiptiacos cybos deficere. ⁊carnales uo¬
luptates in abhominationẽ uertere:
quã exꝑiri liceat que suit ille inter¬
ne. neterne delicie. Absq dubio amor
dei quãto plenius omnem aliũ affectũ
uinc̃. tanto sepiꝰ. tanto ub̃iꝰ aminũ int̃na io¬
cunditate refic̃. Sub hoc itaq statu mens sug̃.
mel de petͣ. oleũq de saxo durissimo. Subli
dominus upitat. sepe interna
suauitate saciat. sp̃sq su dulcedine
inebriat. Sepe sub hoc statu dñs descẽ¬
dit de celis: sepe uisitat sedentẽ in tene¬
bris ⁊ umbra mortis. sepe gła dñi im¬
plet tab̾naculum federis. Sic tñ presenti¬
am suã exibet: ut faciem suã minime
ostendat. Dulcorem suũ infundit: s decorẽ

Expanded text:
ritudinem studeat de corde expellere qui ritudinem studeat de corde expellere qui satiari desiderat interna dulcedine. Prius subjugentur Aegyptii pareantque mores perversi, ne degenerem convivam dedignentur cives angelici. Prius necesse est Aegyptiacos cibos deficere, et carnales voluptates in abominationem vertere, quam experiri liceat quae sint illae internae et aeternae deliciae. Absque dubio amor Dei quanto plenius omnem alium affectum vincit, tanto saepius, tanto uberius animum interna jucunditate reficit. Sub hoc itaque statu mens sugit mel de petra, oleumque de saxo durissimo. Sub hoc Dominus visitat, saepe interna suavitate satiat, spiritusque sui dulcedine inebriat. Saepe sub hoc statu Dominus descendit de coelis, saepe visitat sedentem in tenebris et umbra mortis, saepe gloria Domini implet tabernaculum foederis. Sic tamen praesentiam suam exhibet ut faciem suam minime ostendat. Dulcorem suum infundit, sed decorem
Abbreviated transcription (Latin):
iin boni ꝓposito consolidare consueuit.
Nic ẽ cibus ille celestis. qui egredientes de
egypto solet reficere: ⁊ ꝑsolitudinẽ pascere:
hoc ẽ illud manna absconditũ: qͦd nemo
nouit. nͥ qui accipit. Hic iͣłle dulcor sp̃italis¬
et interna suauitas: quȩ quasi modo ge¬
nitos infantes semꝑ solet lactare. ⁊ale¬
re. n admaturitatis robur paulatim ꝓ¬
ducere. In hoc itaq statu anima a dño
in solitudinem ducitur. ibiq lactatur:
ut interna dulcedine in ebrietur. Audi
tabo eamꝰ neducam eam in solitudinẽ:
tum deserere: pͥus oportet mare rubrũ
transire: pͥus necesse ẽ egiptios in aquis
perire. pͥus necesse ẽ egypti cibos defic̾e:
quã possimus hoc spiritale alimentũ.
cibumq cȩlestem ꝑcipere. Egyptũ non
solũ corꝑe. s ncorde deserat. mundiq
amorem penitus deponat: qui celestes
illos solitudinis cibos desiderat. Transe¬
at rubrũ mare: omnẽ merorem nama¬

Expanded text:
et in boni proposito consolidare consuevit. et in boni proposito consolidare consuevit. Hic est cibus ille coelestis qui egredientes de Aegypto solet reficere et per solitudinem pascere, hoc est illud manna absconditum quod nemo novit nisi qui accipit. Hic est ille dulcor spiritualiset interna suavitas, quae quasi modo genitos infantes semper solet lactare et alere, et ad maturitatis robur paulatim perducere. In hoc itaque statu anima a Domino in solitudinem ducitur, ibique lactatur, ut interna dulcedine inebrietur. Audi tabo eam, et educam eam in solitudinem, tum deserere, prius oportet mare rubrum transire. Prius necesse est Aegyptios in aquis perire, prius necesse est Aegypti cibos deficere, quam possimus hoc spirituale alimentum cibumque coelestem percipere, Aegyptum non solum corpore, sed et corde deserat, mundique amorem penitus deponat qui coelestis illos solitudinis cibos desiderat. Transeat rubrum mare, omnem moerorem et ama
Abbreviated transcription (Latin):
nanimus redit ad se ipsum. In scło gra¬
du ascendit supra se ipsũ: neleuat᷑ ad
deum. In tercio gradu animus eleuatꝰ
ad dm̃: totus transit in ipsum. In qͣrto¬
gradu animus exit ꝓpter dm̃: descendit
sub semetipsum. In primo animꝰ iugre¬
ditur adse ipsum: in scdo transgreditur
semetipsum. In pͥmo ꝑgit inse ipsũ: in
tercio ꝑgit in deum suum. In pͥmo ingͥ¬
ditur ꝓpter se ipsum: in quarto egreditur
ꝓpter ꝓximũ. In pͥmo iutrat meditaciõe:
in scdo ascendit contemplatione: intercio
introducitur iniubilatione: in qͣrto egre¬
ditur excompassione. In pͥmo itaq gra¬
du sp̃c ille suꝑ mel dulcis intrat ad ani¬
mam.⁊dulcedine sua inebriat eã: in
tm̃. ut habeat mel ⁊ lac sub lingua sua
nfiant fauus distillans labia sua. Memo¬
riam habundantie suauitatis eructab̃t
qui eiusmodi sunt: eo qͦd exabundantia
cordis os loquat᷑ hȩc ẽ pͥma consolatio.
quȩ ab renuntiantes scło pͥmo excipit.

Expanded text:
et animus redit ad seipsum. In secundo graet animus redit ad seipsum. In secundo gradu ascendit supra seipsum et elevatur ad Deum. In tertio gradu animus elevatus ad Deum totus transit in ipsum. In quarto animus exit propter Deum, et descendit sub semetipsum. In primo animus ingreditur ad seipsum, in secundo transgreditur semetipsum. In primo pergit in seipsum, in tertio pergit in Deum suum. In primo ingreditur propter seipsum, in quarto egreditur propter proximum. In primo intrat meditatione, in secundo ascendit contemplatione, in tertio retroducitur in jubilatione, in quarto egreditur ex compassione. In primo itaque gradu spiritus ille super mel dulcis intrat ad animam, et dulcedine sua inebriat eam, in tantum ut habeat mel et lac sub lingua sua, et fiant favus distillans labia sua. Memoriam abundantiae suavitatis eructabunt qui ejusmodi sunt, eo quod ex abundantia cordis os loquatur. Haec est prima consolatio quae abrenuntiantes saeculo primo excipit,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ dic. Concupiuit anima mea dñe iu¬
stificationes tuas in omni temꝑe. Sitit
anuma deum: qñ exꝑiri desiderat. quȩ sit
illa interna dulcedo quȩ mentẽ homi¬
nis in ebriare solet: dum incipit gustare
n uidere quã suauis ẽ dñs. Sitit anima
addm̃: quando ꝑcontemplationis gr̃am
supra se eleuari. ⁊ regem indecore suo ui¬
dere desiderat: lit ueraciter audrat ⁊dicat:
qr uidi dñm faciȩ ad faciem. ⁊ salua facta
ẽ anima mea. In dm̃ anima tẽ sitit: qͣndo
ꝑmentis excessum. tota indm̃ transire
concupiscit: ita ut sui penitus oblita.
ueraciter dicere possit. Siue in corpore.
siue extra corpus. nescio d̃s scit. Scdm
dm̃ anima sitit. qñ de pͥa uoluntate non
dicam incarnalib. s nec in spiritalibus
quidem auimus aliquid suo arbitrio
relinquit. s totũ domino commitcit.
nunquã cogitans quȩ sua sunt. s quȩ
Non ueni facere uoluntatẽ meã: s uo¬
luntatẽ patris mei qui incelis ẽ. In pri¬
mo itaq gradu deus intt ad animũ:

Expanded text:
pivit anima mea, Domine, justificationes tuas in omni tempore . Sitit anima Deum, quando experiri desiderat quae sit illa interna dulcedo quae mentem hominis inebriare solet, dum incipit gustare, et videre quam suavis est Dominus. Sitit anima ad Deum, quando per contemplationis gratiam supra se elevari, et Legem in decore suo videre desiderat, ut veraciter audeat et dicat: Quia vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . In Deum anima tunc sitit, quando per mentis excessum tota in Deum transire concupiscit, ita ut sui penitus oblita veraciter dicere possit: Sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit . Secundum Deum anima sitit, quando de propria voluntate, non dicam in carnalibus, sed nec in spiritualibus quidem animus aliquid de suo arbitrio relinquit, sed totum Domino committit, nunquam cogitans quae sua sunt, sed quae Non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem Patris mei qui in coelis est . In primo itaque gradu Deus intrat ad animum,
Abbreviated transcription (Latin):
de qualibet re ten̾e debeat ignorans.
ꝑ multiplices sententias uariat᷑. De
tercia. id ẽ subita temptatione. illud
recte intelligitur: qͦd ꝑ ieremiã ꝓpħam
dicitur. uelotiores fuert̃ ꝑsecutores
nr̃i aquilis cȩ̨li. Quid intelligimus
ꝑ aquilas çȩli: nͥ subtiles ⁊ sublunes
speculationes animi: S huiusmodi
aquilis çeli ꝑsecutores nr̃i sepe ue¬
lotiores sunt: qr subite ut dictum ẽ
demptationes circũspectionũ nr̃arũ

Expanded text:
de qualibet re tenere debeat ignorans de qualibet re tenere debeat ignorans per multiplices sententias variatur. De tertia id est subita tentatione illud recte intelligitur, quod per Jeremiam prophetam dicitur: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli . Quid intelligimus per aquilas coeli, nisi subtiles et sublimes speculationes animi? Sed hujusmodi aquilis coeli persecutores nostri saepe velociores sunt, quia subitae, ut dictum est, tentationes circumspectionum n
Abbreviated transcription (Latin):
nfraudulenta. In hunc itaq modũ.
nde aliis iudicare possumus: s nos in¬
terun in hoc loco de simplicib ag̾e̾
institiumus. De pͥma gͥ quȩ dicta ẽ
importuna: dictum ẽ in iob. Lapides
excauant aquȩ ⁊terra paulatum alu¬
uione consumitur. Attende obsecro
quã conuenienti similitudine impor¬
tuna temptatio describit᷑ cũ simplex
ẽ nuniformiter agitur. Quid magis
ẽ durũ saxo: qͥd mollius unda : Dura
tñ molli saxa cauantur aqua. Quid
lapide durius: qͥd aqua mollius: ue¬
rumptamen gutta cauat lapidem.
ñ ui s sepe cadendo. Sic sane fit se¬
nime mentis robur quandoq adpta¬
uitatis consensum emolliat. Sed temp̃¬
tatio. ẽ. quȩ recte dubia dicit᷑. q̃n illud
in corde cuiuslibet agitur. quod item in
beato iob legit᷑. Iccireo cogitationes ieẽ
inquit uariȩ succedunt sibr: ⁊ mens
mea indiuersa rapitur. Tunc enĩ meis
hominis in diuersa rapit᷑ : qñ qͥd certũ

Expanded text:
et fraudulenta. In hunc itaque modum et fraudulenta. In hunc itaque modum et de aliis judicare possumus, sed nos interim in hoc loco de simplicibus agere instituimus. De prima ergo quae dicta est importuna dictum est in Job: Lapides excavant aquae, et terra paulatim alluvione consumitur . Attende, obsecro, quam convenienti similitudine importuna tentatio describitur, cum simplex est et uniformiter agitur. Quid magis est durum saxo, quid mollius unda? Dura tamen molli saxa cavantur aqua. Quid lapide durius, quid aqua mollius? Verumtamen Gutta cavat lapidem non vi, sed saepe cadendo. Sic sane fit sae et magnanimae mentis robur quandoque ad pravitatis consensum emolliat. Secunda tentatio est, quae recte dubia dicitur, quando illud in corde cujuslibet agitur: quod item in B. Job legitur: Idcirco cogitationes meae, inquit, variae succedunt sibi, et mens mea in diversa rapitur . Tunc enim mens hominis in diversa rapitur, quando quid certum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uariis uitiis impetit. Notandũ
aut̃ quod h septem temptationum
modi. mͦ possunt. eẽ. simplices ⁊ i¬
ꝑmixti: modo compositi atq ꝑmi¬
xti. ultimus tam̃ temptandi modꝰ
iuxta aliquid sẽꝑ ẽ multiplex: ⁊ iu¬
xta aliquid potest. ẽẽ. simplex. Mul¬
tiplex enĩ ẽ in eo ipso quod expluribꝰ
uitiis ꝯponit᷑. simplex tn iuxta aliqͥd est
q̃n uniforunt̃ agct᷑. Aliud sane ẽ tẽptari di¬
uersis uitiis: ⁊ aliud absq dubio tẽptari di¬
uersis modis. dic̃ enĩ ex diũsis uitiis tẽpta¬
ripossumꝰ ĩ uno eodq modo. sie di¬
uersis quidem modis temptari pos¬
sumus in uno eodemq uitio. Modi
itaq temptandi uti iam dictum ẽ.
mͦ imꝑmixti st̃. qñ qui libet eorũ
uniformiter agitur: modo compositi.
q̃n inuicem ꝑmiscent᷑. n explurib
temptationũ modis una componit᷑.
Una siquidẽ eademq temptatio pot̃
eẽ modo subita nuolenta: mͦ subita

Expanded text:
quae variis vitiis impetit. Notandum quae variis vitiis impetit. Notandum autem quod hi septem tentationum modi, modo possunt esse simplices et impermisti, modo compositi atque permisti. Ultimus tamen tentandi modus juxta aliquid semper est multiplex, et juxta aliquid potest esse simplex. Multiplex enim est in eo ipso quod ex pluribus vitiis componitur; simplex tamen juxta aliquid est, quando uniformiter agitur. Aliud sane est tentari diversis vitiis et aliud absque dubio tentari diversis modis. Sicut enim ex diversis vitiis tentari possumus uno eodemque modo, sic diversis quidem modis tentari possumus uno eodemque vitio. Modi itaque tentandi, ut jam dictum est, modo impermisti sunt, quando quilibet eorum uniformiter agitur, modo compositi, quando invicem permiscentur, et ex pluribus tentationum modis una componitur, una siquidem eademque tentatio potest esse modo subita et violenta, modo subita
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃. ut bonum dicat qd̾ ueracit̃ ẽ ma¬
lum: similiter ⁊inalũ. qd̾ ueraciter ẽ
bonũ. ꝑhanc utiq temptationem id
ut omnes uidemus frequent̾ agit᷑.
ut uñ confundi deberet mens im¬
ꝓba. satis impudent̃ głetur: ⁊ inde
sepe quasi secura exspectat p̾miũ:
unde trepidam oporteret timere
supplicium. ꝑ plexa temptatio est.
quando subuno eodemq temꝑe meis
uariis uitiis impetitur. ut uł inuno
aliquo labatur. Et sepe uersuta ma¬
lignitas hos uitioꝵ congressus cũ
tanto artificio ordinat: ut animꝰ
in ꝓuidus. uñ uni uitio robustius
resistere parat. eo ipso aliud incur¬
rat. atq succumbat. Importuna
itaq temptatio ẽ: quȩ ꝓcaciter
insistit. dubia:. quȩ animũ ambi¬
guitatis nubilo inuoluit subita:
quȩ iuidicium rationis p̃uenit:
occultar q̃ delib̾ationis considera¬
tionem p̃ter fugit uiolenta: quȩ
uires mentis transcendit fraudu¬
lenta: quȩ animũ seducit. ꝑplexa:

Expanded text:
tantum ut bonum dicat quod veraciter est matantum ut bonum dicat quod veraciter est malum, similiter et malum, quod veraciter est bonum; per hanc utique tentationem id, ut omnes videmus, frequenter agitur, ut unde confundi deberet mens improba, satis imprudenter glorietur, et inde saepe quasi secura exspectat praemium, unde trepida oporteret timere supplicium. Perplexa tentatio est, quando sub uno eodemque tempore mens variis vitiis impetitur, ut vel in uno aliquo labatur. Et saepe versuta malignitas hos vitiorum congressus cum tanto artificio ordinat, ut animus improvidus unde uni vitio robustius resistere parat, eo ipso aliud incurrat atque succumbat. Importuna itaque tentatio est, quae procaciter insistit, dubia quae animum ambiguitatis nubilo involvit, subita quae judicium rationis praevenit, occulta quae deliberationis considerationem praeterfugit, violenta quae vires mentis transcendit, fraudulenta quae animum seducit, perplexa
Abbreviated transcription (Latin):
sentit se pͥus praue delectationis ia¬
eulo transsigi. quã possit circũspecti¬
onis sue scuto muniri. Occultã tẽp¬
tationem dicimus: ꝑquã fit sepe. ut
ibi negligamus. ubi solliciti esse de¬
beremus. ꝑ hanc enĩ agitur. ut res
noxla ualdeq ꝑnitiosa in consid̾atio¬
nem ñ adducatur: utrũ bona an
mala sit. omnino ñ diseutiat᷑. Et ꝙͣ
multa sunt putamus quȩ ꝑincuri¬
am aut negligentiã sepe cominitimꝰ:
quȩ nunquam fortassis toto temꝑe
uite nr̃e iniudicium adducimusumn
fit: ut inde securi simus. un uidiciũ
timere deberemus. Hiolenta tẽptatio
ẽ: quȩ uix aut nullom humana in¬
dustria superari potest: quȩ uires hu¬
mane mentis fatigationis suȩ uehe¬
mentia ita eneruat: ut temptanti ma¬
lo nisi diuinitus aspirata resistere om¬
nino ñ ualeat. fraudulenta temptatio
ẽ quȩ animum seducit. ⁊ infalsa sen¬
tentia sepe ȩtiã immobiliter figit: in

Expanded text:
sentit se prius pravae delectationis jasentit se prius pravae delectationis jaculo transfigi, quam possit circumspectionis suae scuto muniri. Occultam tentationem dicimus, per quam fit saepe ut ibi negligamus ubi solliciti esse deberemus. Per hanc enim agitur ut res noxia, valdeque perniciosa in considerationem non adducatur, et utrum bona, an mala sit omnino non discutiatur. Et quam multa sunt putamus, quae per incuriam, aut negligentiam saepe committimus, quae nunquam fortassis toto tempore vitae nostrae in judicium adducimus, unde fit ut inde securi simus, unde judicium timere deberemus. Violenta tentatio est, quae vix aut nullo modo humana industria superari potest, quae vires humanae mentis fatigationis suae vehementia ita enervat, ut tentanti malo, nisi divinitus aspirata, resistere omnino non valeat. Fraudulenta tentatio est quae animum seducit, et in falsa sententia saepe etiam immobiliter figit, in
Abbreviated transcription (Latin):
a nͥegotio ꝑambulante in tenebris:
ab incursu. ⁊ demonio meridiano.
sadent a latere tuo mille. ⁊decẽ milia
adextris tuis. Septem sunt gen̾a
temptationũ. pͥma. ẽ importuna. se¬
cunda ẽ dubia: tercia subita: quarta.
ocenlta: quinta tuolenta: sexta frau¬
dulenta: septima ꝑplexa. Inportunã
temptationem illam dicimus. quã a
recordationis nr̃e oculis amouere
iux possumus: quȩ sepe amota. sẽꝑ
ad animũ redit. ⁊⁊ ipsum omni pe¬
ne hora inquietare ñ desinit. Tem¬
ptacio dubia.ẽ. quȩ animũ ita am¬
biguitatis nubilo inuoluit. ut qͥd
certum de re aliqua tenere debeat:
plene discernere omnino ñ possit:
s modo animum ad ancipitem sen¬
tentiam trahit: mͦ addiuersas. seu
ȩtiã contrarias impellit: ⁊ ꝓuario
rerum euentu. multipliciq respectu.
sententias uariat atq multiplicat.
Subita temptacio ẽ. quȩ iudiciũ
rationis p̃uenit. in tm̃. ut mens
temptantis mali impetu preuenta.
eius insidias p̃uenire ñ possit:  sepe

Expanded text:
ambulante in tenebris, ab incursu et daemonio meridiano. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Septem sunt genera tentationum: prima est importuna, secunda est dubia, tertia subita, quarta occulta, quinta violenta, sexta fraudulenta, septima perplexa. Importunam tentationem illam dicimus quam a recordationis nostrae oculis amovere vix possumus, quae saepe amota, semper ad animum redit, et ipsum omni pene hora inquietare non desinit. Tentatio dubia est, quae animum ita ambiguitatis nubilo involvit, ut quid certum de re aliqua tenere debeat plene discernere omnino non possit, sed modo animum ad ancipitem sententiam trahit, modo ad diversas seu etiam contrarias impellit, et pro vario rerum eventu, multiplicique respectu sententias variat atque multiplicat. Subita tentatio est, quae judicium rationis praevenit, in tantum ut mens tentantis mali impetu praeventa ejus insidias praevenire non possit, et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
titudinisq arce longe ꝑdiscretionem
p̃sentire: ⁊ tot hostium insultus sub u¬
no impetu irruentes equanimiter
tolerare atq repellere: De his septẽ
temptationib. illud qͦd in beato iob
inuenimus. non inconuenient̃ accipi¬
mus. In sex tribulationib liberabit
te: ⁊ in septima ñ apprehendet de ma¬
lum. Ad has septẽ temptationes. ⁊ illud
nichilominus recte accomodat᷑. quod
alias rursum seriptũ inuenit᷑. Seyties ĩ die
cadit iustꝰ ⁊ resurgit. ꝓpt̾ has.uii. tẽptones¬
ht ⁊̃ iustꝰ qͥlibet seꝑties ĩ die laudẽ dic̃e:
ut ueracit̃ possit corã dño dosuo psalle
Septies in die laudem dixi tibi. suꝑ
iuditia iusticiȩ tuȩ. Quotiens enim
pꝰ lapsum resurgit. uł quotiens temp¬
tanti malo resistit. debet sane cooꝑa¬
tori suo gr̃as referre: aquo utiq fa¬
ctum ẽ. ut temptatus resistere. uel
lapsus posset resurgere. Notandũ
sane de his septem temptationibus

Expanded text:
titudinisque arce longe per discretionem titudinisque arce longe per discretionem praesentire, et tot hostium insultus sub uno impetu irruentes aequanimiter tolerare atque repellere? De his septem tentationibus illud quod in B. Job invenimus, non inconvenienter accipimus: In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non apprehendet malum . Ad has septem tentationes, et illud nihilominus recte accommodatur quod alias rursum scriptum invenitur: Septies in die cadit justus, et resurgit , propter has septetiam justus quilibet septies in die laudem dicere, ut veraciter possit coram Domino Deo suo psallere: Septies in die laudem dixi tibi, super judicia justitiae tuae . Quoties enim post lapsum resurgit, et quoties tentanti malo restitit, debet sane cooperatori suo gratias referre, a quo utique factum est ut tentatus resistere et lapsus posset resurgere. Notandum sane de his septem tentationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
damq ciuitatis undiq ꝓuoto diripi¬
unt. Sic utiq sic uigore mentis ex¬
hausto ꝑuiolentã temptationẽ. sp̃c ho¬
minis arectitudinis suȩ statu deicit᷑.
uirtutũq gła spoliat᷑. De fraudulenta
temptatione quȩ sexto loco ponitur.
ꝑsalomonem dicitur. Sunt uiȩ quȩ
uidentur homini bone: nouissima
aut̃ earũ deducunt ad mortẽ. Quid
queso fraudulentius. qͥd formidolosiꝰ
inuenitur: quã quod mors ꝑhennis
inde colligitur. unde uitȩ ȩternȩ
fructus sꝑabat᷑ : De ꝑplexa tempta¬
tione quȩ omniũ ẽ ultima. atq ꝑni¬
dosissima. illud nimirum recte intel¬
ligitur. quod in beato iob adnõ dicit᷑
ubi athletam suũ ipse describit. ⁊ ad¬
hibita similitudine uirtutis eius ma¬
gnitudinẽ euidenter ostendit. ꝓeul
inquit odoratur bellũ: exortationem
ducũ. Sululatũ exercitus. Qd głosius
iuro illo. qui tot hostiũ insidias pot̃
ab alta circũspectionis suȩ turre. for¬

Expanded text:
aedamque civitatis undique pro voto diripiaedamque civitatis undique pro voto diripiunt. Sic utique, sic vigore mentis exhausto per violentam tentationem, spiritus hominis a rectitudinis suae statu dejicitur virtutumque gloria spoliatur. De fraudulenta tentatione, quae sexto loco ponitur, per Salomonem dicitur: Sunt viae quae videntur homini bonae, novissima autem earum deducunt ad mortem . Quid, quaeso, fraudulentius, quid formidolosius invenitur, quam quod mors perennis inde colligitur unde vitae aeternae fructus sperabatur? De perplexa tentatione quae omnium est ultima atque perniciosissima, illud nimirum recte intelligitur quod B. Job a Domino dicitur, ubi athletam suum ipse describit, et adhibita similitudine virtutis ejus magnitudinem evidenter ostendit: Procul, inquit, odoratur bellum, exhortationem ducum, et ululatum exercitus . Quid gloriosius viro illo qui tot hostium insidias potest ab alta circumspectionis suae turre, for
Abbreviated transcription (Latin):
iob domino supplicabat: cũ dice̾t. Quã¬
tas habeo iniquitates ⁊pecc̃a: scelera
mea atq delicta ostende mͥ. Hisi enĩ
occulta aliqua se habere timeret. pro
quib supplicare oporteret. que tñ ig¬
norare potuisset: qͥd sibi queso iniqui¬
tates mpecẽa. scelera atq delicta osten¬
di a dño postularet: Quid gͦ nos acu᷑.
qͥd de nob̾ sumus dicturi: si uir talis.
ac tantus. occulta aliqua. ñ solum ue¬
nialia pecc̃a. uerũ ȩtiã scelera hr̃e se
formitabat. quȩ se tñ ignorare metu¬
ebat. Nam ꝓmanifestis quidẽ fiduci¬
aliter loquitur cũ dicit. Neq enĩ rep̃¬
hendit me cor meum in omĩ uita mea.
Tale ẽ illud apłi. Nichil mͥ conseuis sũ:
s ñ in hoc iustificatus sũi De uiolenta
quam quinto loco posuimus. illud be¬
ati iob intelligimus. Quasi rupto mu¬
ro naꝑta ianua sic irruerunt in me:
nad meas miserias euoluti st̃. Rupto
muro aꝑtaq ianua. hostes absq obsta¬
culo faeile adint̾iora irrumpunt: p̃¬

Expanded text:
cum diceret: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea atque delicta ostende mihi . Nisi enim occulta aliqua se habere timeret pro quibus supplicare oporteret, quae tamen ignorare potuisset, quid sibi, quaeso, iniquitates et peccata, scelera atque delicta ostendi a Domino postularet? Quid ergo nos acturi, quid de nobis sumus dicturi, si vir talis ac tantus occulta aliqua, non solum venialia peccata, verum etiam scelera habere se formidabat, quae se tamen ignorare metuebat? Nam pro manifestis quidem fiducialiter loquitur, cum dicit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Tale est illud Apostoli: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . De violenta, quam quinto loco posuimus, illud B. Job intelligimus: Quasi rupto muro et aperta janua, sic irruerunt in me, et ad meas miserias evoluti sunt . Rupto muro apertaque janua, hostes absque obstaculo facile ad interiora irrumpunt, pr
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ñ acceꝑis: Cogita gͦ quã sit ĩquũ
gratis largienti. ingratum fore: insuꝑ
n in ipsum rapinam exercere. Hoc ei
conaris auferre: qͦd sibi soli uult reser¬
uare. Gloriã meã inqͥt alt̾i ñ dabo. Si gͦ
tm̃ desipit. si tam iniquȩ agit. qui in se
głatur de suis bonis: quantũ queso infa¬
tuatiur qui adhoc usq ꝑducitur ut głet᷑
de malis suis : Quotiens cũq gͦ ꝑstrepũt
in te huiusmodi cogitaciones uane ac¬
clamantes tͥ euge. euge: necesses dño dõ
tuo ꝓclamare. fẽrant confestim ꝯfu. s. qͥ¬

Expanded text:
quasi non acceperis? Cogita ergo quam sit iniquum quasi non acceperis? Cogita ergo quam sit iniquum gratis largienti ingratum fore insuper et in ipsum rapinam exercere. Hoc ei conaris auferre, quod sibi soli vult reservare: Gloriam meam, inquit, alteri non dabo . Si ergo tantum desipit, si tam inique agit, qui in se gloriatur de suis bonis, quantum, quaeso, infatuatur qui ad hoc usque perducitur ut glorietur de malis suis? Quotiescunque ergo perstrepunt in te hujusmodi cogitationes vanae acclamantes tibi: Euge, euge, ne cesses Domino Deo tuo proclamare, ferant confestim confus
Abbreviated transcription (Latin):
s necdum tñ sp̃m tenent: qñ mentẽ
hominis iam ꝑ prauã delectationẽ.
necdũ tñ ꝑ prauitatis consensũ possi¬
dent. S qui uiolenta delectatione
iam se teneri p̃sentiunt. qualem se
diu dolerare non posse cognoscunt.
cito adorationis p̃sidium confugiãt:
diuinȩ ꝓtectionis adiutoriũ petant:
ne uehementis demptationis ponde
pressi. in praui consensus precipitiũ
ꝓni ruant. ꝓfraudulenta temptaci¬
one dño supplicabat: qñ idem ꝓpħa di¬
falsa. Lingua dolosa: gloriatio uana. Qñ
de m̾itis tuis uł aꝑto sermone. uł tacita
cogitatione gloriaris: linguã dolosam
audis. ⁊ nescis. Et hȩc quidem gloriatio
uana quandoq surgit exopinione hu¬
mana. q̃nq ex suggestione diabolica:
utrobiq quidem a lingua iniqua. alin¬
gua dolosa. Certe si eiusmodi linguã
libenter audis: ñ tantũmodo stulte. sed
ȩtiã inique agis. Quid enĩ habes qͦs ñ
accepisti: Si aut̃ accepisti: quid głaris

Expanded text:
 mentem hominis jam per pravam delectationem, necdum tamen per pravitatis consensum possident. Sed qui violenta delectatione jam se teneri praesentiunt qualem se diu tolerare non posse cognoscunt, cito ad orationis praesidium confugiant, divinae protectionis adjutorium petant, ne vehementis tentationis pondavi consensus praecipitium proni ruant. Pro fraudulenta tentatione Domino supplicabat, quando idem Propheta difalsa, lingua dolosa gloriatio vana. Quando de meritis tuis vel aperto sermone, vel tacita cogitatione gloriaris, linguam dolosam audis et nescis: et haec quidem gloriatio vana quandoque surgit ex opinione humana, quandoque ex suggestione diabolica, utroque modo quidem a lingua iniqua, a lingua dolosa. Certe si ejusmodi linguam libenter audis, non tantummodo stulte, sed etiam inique agis. Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris
Abbreviated transcription (Latin):
quã nr̃a prudentia eruditur addiscreti¬
onem. Sicut enĩ magne fortitudinis
ẽ. multitudinis impetũ fortit̃ sustuie̾.
sic nicħominus mire prudentie. ẽ. ercũ¬
fluentiũ insidias prudent̃ preuenire.
S qͦd hanc temptationẽ. nr̃am pruden¬
tiam exercere dicimus. ñ sic sane intel¬
ligi uolumus. quasi ꝑ ipsam mens ĩ rei
qualitate decipiat᷑. ut de falso bono glo¬
rietur. qͦd fraudulente quidẽ temptati¬
oni. quasi ꝓprium ascribit᷑ s qͦd magne
cautele mirandeq prudentiȩ sit.cũ
contra muttitudinis insidias tã caute
uigilat. ut exnulla ei parte ꝑincu¬
riam aliqͥa subripi ualeat hos septẽ
temptandi modos psalmista sub eodẽ
ordine consequenter ponit. satisq
compendiose describit: cũ dic̃. Scu¬
to circumdabit de u̾itas eius: non¬
timebis a timebis a timore noctur¬
no: a sagitta uolante indie: a .n. ꝑam.

Expanded text:
quam nostra prudentia eruditur ad discretiquam nostra prudentia eruditur ad discretionem. Sicut enim magnae fortitudinis est multitudinis impetum fortiter sustinere, sic nihilominus mirae prudentiae est circumfluentium insidias prudenter praevenire. Sed quod hanc tentationem nostram prudentiam exercere dicimus, non sic sane intelligi volumus, quasi per ipsam mens in rei qualitate decipiatur, ut de falso bono glorietur, quod fraudulentae quidem tentationi quasi proprium ascribitur, sed quod magnae cautelae mirandaeque prudentiae sit, cum contra multitudinis insidias tam caute vigilat ut ex nulla ei parte per incuriam aliquid subripi valeat. Hos septem tentandi modos Psalmista sub eodem ordine consequenter ponit, satisque compendiose describit, cum dicit: Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno, a sagitt
Abbreviated transcription (Latin):
dus quã securus redditur. Pensemus ꝙ
quã ꝑiculosum sit. ꝑieulũ suũ imꝑieło
non tuere: ⁊ꝑ mediũ mortis discͥm̃ se¬
curũ incede. ꝑplexa tẽptatiosic̃ õĩum ẽ
nouissima: sic oĩum ẽ ꝑnitios issima.
Si eñ difficile ẽ sepe unrum aliquod
uitium uincere: quã laboriosũ erit
plurium insultus. sub uno inpetu
sustinere: Hirum sane robustum. s
nec minus prudentẽ dixerum: qͥ tam
hostilis agminis nec uirib frangit᷑.
nec fraudib circũuentt᷑. Sciendum
aut̃ quod ex his septem temptationibꝰ
tres sunt quȩ exerrent pacientiam
nr̃am: &r tres alie quȩ exercent prudẽ¬
tiam nr̃am. Nam ꝑimportunã. ⁊ subi¬
tam. ⁊iuolentã. primã uidelicet. terciã.
n qͣrtam. exercetur nr̃a fortitudo: s
ꝑdubiam. occultam. ⁊ fraudulentam.
secundam uidelicet. quartã. ⁊ sextam.
eruditur nr̃a discretio. In ꝑplexa aut̃
tam nr̃a uirtus exercetur ad fortitudinẽ.

Expanded text:
dus quam securus redditur. Pensemus ergo dus quam securus redditur. Pensemus ergo quam periculosum sit periculum suum in periculo non timere, et per medium mortis discrimen securum incedere. Perplexa tentatio sicut omnium est novissima, sic omnium est perniciosissima. Si enim difficile est saepe unum aliquod vitium vincere, quam laboriosum erit plurium insultus sub uno impetu sustinere! Virum sane robustum, sed nec minus prudentem dixerim, qui tam hostilis agminis, nec viribus frangitur, nec fraudibus circumvenitur. Sciendum autem quod ex his septem tentationibus, tres sunt quae exercent patientiam nostram, et tres aliae quae exercent prudentiam nostram. Nam per importunam et subitam, et violentam primam videlicet, tertiam et quintam exercetur nostra fortitudo, sed per dubiam, occultam et fraudulentam secundam videlicet, quartam et sextam eruditur nostra discretio. In perplexa autem tam nostra virtus exercetur ad fortitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
excusationem parum uel potiꝰ nicħ
ꝓdesse pot̾it: quȩ ex uoluntatis corrup¬
tione descendit. Numquid nam sua
animũ infirmitas excusat. ñ potiuis
accusat: quẽ inueternta peccandi con¬
suetudo. ad eo cneruat. ut suꝑueni¬
enti demptationi resistere omnino
ñ ualeat: Cogita gͦ quã sit ꝑiculosũ
ꝑiculũ illud incurrere: de quo ñ possis
etiam cũ uolueris pedem referre. frau¬
dulenta tñ temptatio si recte ꝑpen¬
ditur: p̃dictis omnib ꝑiculosior inue¬
nitur. Intemptatione namq imꝑor¬
tuna. subita. atq uiolenta erubescimꝰ
atq dampnamus malũ: qͦd scienter
cõmittimus. ꝑfraudulentã aut̃ temp¬
tationem agitur: ut de confusionis suȩ
merito mens imꝓba głetur. S ndubia
quidem temptacio. animũ timidũ non
tumidũ reddit: fraudulenta aut̃ timorẽ
tollit. tumorem inducit. Ex occulta aut̃
tẽptatione animꝰ sic̃ nec timidꝰ sic nec tumis
efficit᷑: ex fraudulenta aut̃ non tumi¬

Expanded text:
excusationem parum, vel potius nihil excusationem parum, vel potius nihil prodesse poterit, quae ex voluntatis corruptione descendit. Nunquidnam sua animum infirmitas excusat, et non potius accusat, quem inveterata peccandi consuetudo adeo enervat ut supervenienti tentationi resistere omnino non valeat? Cogita ergo quam sit periculosum periculum illud incurrere, de quo non possis etiam cum volueris pedem referre. Fraudulenta tamen tentatio, si recte perpenditur, praedictis omnibus periculosior invenitur. In tentatione namque importuna, subita atque violenta erubescimus, atque damnamus malum quod scienter committimus. Per fraudulentam autem tentationem agitur, ut de confusionis suae merito mens improba glorietur. Sed et dubia quidem tentatio animum timidum, non tumidum reddit, fraudulenta autem timorem tollit, tumorem inducit. Ex occulta autem tentatione animus sicut nec timidus, sic nec tumidus efficitur; ex fraudulenta autem tam tumi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posumus p̃uenire. q subitũ ẽ possumꝰ
utiq ⁊ debemus cęleri satisfactionis
remedio delere. quandoqͥdem uolentũ
ñ est. S occulta temptatio huiusmodi
remedium ñ facile admittit: qr cecata
mens ubi ꝑiculi nil metuit. remediũ
ñ requirit. Decultũ enĩ malũ sicut cir¬
cumspectione ñ precauet: sic nec sub¬
sequenti satisfactione delere solet. In
hoc itaq. temptatio occulta. multo
ꝑiculosior ẽ quã subita. Oecultum tñ
malũ aliquam exeusationẽ recipit:
quandoquidẽ mens ꝑignorantiam. ñ¬
aut̃ ꝑmaliciã delinquit. Et sepe fit
ut lectionis alicuius. seu etiã exorta¬
tionis occasione malũ suũ intelli¬
gat. nstatim deserat. ⁊condigna satis¬
factione expiare contendat. Qd aut̃
de iolenta temptacione dicimus.⁊
ꝑquã sepe n scienter peccatũ cominit¬
timus. ⁊ ipsum ȩtiã cum uolumus
nostra omnino uirtute deserere ñ
possumꝰ: Illa sane infirmitas ad nr̃am

Expanded text:
non possumus praevenire, quia subitum est, possumus non possumus praevenire, quia subitum est, possumus utique et debemus celeri satisfactionis remedio delere, quandoquidem violentum non est. Sed occulta tentatio hujusmodi remedium non facile admittit, quia caecata mens ubi periculi nil metuit, remedium non requirit. Occultum enim malum sicut circumspectione non praecavet, sic nec subsequenti satisfactione delere solet. In hoc itaque tentatio occulta multo periculosior est quam subita. Occultum tamen malum aliquam excusationem recipere potest, quandoquidem mens autem per malitiam delinquit. Et saepe fit ubi lectionis alicujus, seu etiam exhortationis occasione malum suum intelligat, et statim deserat et condigna satisfactione expiare contendat. Quid autem de violenta tentatione dicemus, per quam saepe et scienter peccatum committimus, et ipsum etiam cum volumus nostra omnino virtute deserere non possumus? Illa sane infirmitas ad veram