comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocatione nominis xp̃i concedit᷑: uł ad
condemnatione coꝵ qui inuocant. uł
ob utilitat̾e eoꝵ. qui udent . & audi¬
unt. In quo semꝑ honorat᷑ ds̃. ꝑ cuiꝰ
nom̃ miracula fiunt: licet facientes
signa despiciant᷑. In actib apłoꝵ filii sce¬
ue eiciebant demones: & udas ꝓditor
multa fecisse signa narrat᷑. Gaudeant
gͦ discipuli xp̃i. non de humiliatione
demonum s de sua sublimatione: ut
unde illi cecidunt subleuati: isti ascendãt
humiliati. Eoꝵ namq nomina scripta
cẽ in celis: ẽ illos ẽẽ p̃destinatos. Quãnis
enĩ singła sinit in dĩ memoria et̾nalit̃ affi¬
xa: quadã tam̃ p̾rogatiua dicit᷑. nonit
n ipsa hora exultauit spu sc̃o: & dixit.¬

Expanded text:
ominis Christi conceditur, vel ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt. In quo semper honoratur Deus, per cujus nomen miracula fiunt, licet facientes signa, despiciantur. In Actibus apostolorum filii Scevae ejiciebant daemones , et Judas proditor multa signa fecisse narratur. Gaudeant ergo discipuli Christi non de humiliatione daemonum, sed de sua sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati. Eorum namque nomina scripta esse in coelis, est illos esse praedestinatos. Quamvis enim singula sint in Dei memoria aeternaliter affixa, quadam tamen praerogativa dicitur: Novit n ipsa hora exsultavit Sp
Abbreviated transcription (Latin):
uia si in sodomis factȩ fuĩssent uir¬
tutes que factȩ sunt in te: forte mansis¬
sent usq in huinc diem. Ntiq ñ conti¬
gisset eis subuersio: si int̾uenisset correctio.
Qđ autẽ dominus dicit forte mansissent.
ncħ dubitat: s humanũ more sequit᷑:
qui sepius qđ certissime scit. dubitatiue
ꝓmittit. U criuntam̃ dico uob̃: quia terrȩ
sodomoꝵ remissius crit in die iudicii. qmͣ
tͥ. Cui multũ donatũ ẽ. multũ ab eo queri
t᷑: & potentes potent̃ torm̃ta patient᷑. So¬
domitȩ & si in uicus exardebant. & teste
iezechiele inhospitales erant: facile tamen
consensissent si eis licet indignis gra offerre¬
t᷑. E quidẽ loth int̾ eos & si uistus: neq do¬
cuit. neq signa fecit. Quate autẽ sit p̃dica¬

Expanded text:
factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, forte mansissent usque in hunc diem. Utique non contigisset eis subversio, si intervenisset correctio. Quod autem Dominus dicit, forte mansissent, nihil dubitat, sed humanum morem sequitur, qui saepius quod certissime scit, dubitative promit. Verumtamen, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi. Cu; et: Potentes potenter tormenta patientur . Sodomitae etsi in vitiis exardebant, et, teste Ezechiele, inhospitales erant , facile tamen consensissent, si eis, licet indignis, gratia offerretur. Equidem Lot inter eos, etsi justus, neque docuit, neque signa fecit . Quare autem sit p
Abbreviated transcription (Latin):
Inde dauid. Michi adherere deo bonũ
ẽ: ut inhabitem in domo dñi omnib
dieb uite meȩ. Una gͦ ẽ theoria .i. con¬
templatio di: cui merito uniuersa iur¬
titum studia pꝰponunt᷑. Repeticio aut̃
nominis marthe indiciũ ẽ dilectionis:
aut ammontcio intentionis. ut atten¬
tius audiret. Maria optimã part̾e
elegit: quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Pars mar̃¬
thȩ bona ẽ. s mariȩ optima: quȩ ñ
auferct᷑. sic̃ actiua uita cum corꝑe defi¬
cit. Uult homo qñ amministrat: ali¬

Expanded text:
eo bonum est , ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . Una ergo est theorica, id est, contemplativa Dei cui merito universa virtutum studia postponantur. Repetitio autem nominis Marthae, indicium est dilectionis, aut admonitio intentionis, ut attentius audiret. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Pars Marthae bona est, sed Mariae optima, quae non auferetur, sicut activa vita cum corpore deficit. Vult homo
Abbreviated transcription (Latin):
retinere: ab exteriori actione quiescere
soli desiderio conditoris inhercre: ad
uidendam faciem cieatoris inardescere:
choris celestib admisceri optare. Magi¬
ster gentium de actiua uita commemo¬
tat sua ꝑicula: in quib etiam uisiones
& reuelationes dñi commendans. signi¬
ficat se in speculatiua uita fuisse con¬
summatũ. Unde diẽ. Siue enĩ mente
excedimꝰ deo: siue sobrii sumus uob̃.¬

Expanded text:
retinere, ab exteriori actione quiescere, retinere, ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ad videndam faciem Creatoris inardescere, choris coelestibus admisceri optare. Magister gentium de activa vita commemorat sua pericula: in quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, significat se in speculativa vita fuisse consummatum. Unde dixit: Sive enim mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vob
Abbreviated transcription (Latin):
ne maria: quȩ etiam sedens secus pedes
Sedebat maria ad pedes capitis nr̃i:
& qnͣto humiliꝰ sedebat: tanto ampliꝰ
capiebat. Confluit ciũ aqua ad humi¬
litatẽ conuallis: de tumorib collis.
Iintenta erat maria qͦmͦ pasceret᷑ a dũo.
intenta erat martha quomͦ pasceret do¬
minũ. Ista conuiuiũ ꝑat dño: in con¬
uiuio dñi iam illa iocundat᷑. Scien¬
dum ẽ in his duab figuratas ẽe p̃sen¬
quietam: erumpnosam & beatam.
In martha erat imago p̾sentium: in¬
maria futuroꝵ. Uel ita. Istȩ due soroies
qua ꝓximo in caritate sociam᷑: maria
contemplatuiam: qua in dĩ amore sus¬
piramꝰ. Actuia enĩ uita ẽ panẽ esurienti
tͥbuere: uerbo sapientiȩ nescientẽ docere
errantẽ corrigere: ad humilitatis uiam
suꝑbientẽ ꝓximũ reuocare: infirmantiᷤ
curã gererẽ . singulis quibꝰq quȩ expedi¬
ant dispensare: commissis nob̃ qualĩt
subsistant p̃uidere. Contemplatuia uͦ
uita ẽ. caritatẽ dĩ & ꝓximi tota mente

Expanded text:
m sedens secus pedes um. AUGUST. Sedebat Maria ad pedes capitis nostri; et quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis de tumoribus collis. Intenta erat Maria quomodo pasceretur a Domino; intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum. Ista convivium parat Domino, in convivio Domini jam illa jucundatur. Sciendum est, in his duabus esse figuratas praesenquietam, aerumnosam et beatam. In Martha erat imago praesentium, inMaria futurorum. Vel ita: Istae duae sorores qua proximo in charitate sociamur; Maria contemplativam, qua in Dei amore suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientierrantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, singulis quibusque quae expediant dispensare, commissis nobis qualiter subsistant praevidere. Contemplativa vero vita est, charitatem Dei et proximi tota mente
Abbreviated transcription (Latin):
tio erit tibi. Cororaym & bethsaida urbes
sunt galilee. in quib dñs signa fecit. qͣndo
circuibat uicos & cuutates curando infir
fidẽ deuotione susccꝑunt: ut paulũ apłm
a tẏro abcuntẽ. cuncti ciues cum uxorib
& filiis ꝓsequerent᷑. usq ad naues. Cili
moriã peccati asꝑe pungentis significat:
in cinere aut̾ẽ considerationẽ mortis ꝑ
qũa tota humami genis massa inpulue¬
rem ẽ redigenda. dominus demonstrat.
Porro in sessione apito lucam. humilia¬
tionem designat: de qua psalmista ait.
Surgite pꝰquam sederitis. Qđ est diccre.
Humiliamini sub pocenti manu dei:
uos exaltet in temꝑe uisitationis.
Et tu capharnaum. numqͥd usq in
celum exaltabis: Usq in infernũ desccu¬
des. Uel ideo demergeris. quia eraltatas
suꝑbe resistendo meȩ p̃dicationi: uł ideo
quia exaltata hospicii mei fama. uirtu¬
tib qͣs uidisti credere noliusti. Exaltata
fuit ut lucas ait usq ad celum. scd̃m te¬
putationẽ uidelicet illoꝵ qui existima¬

Expanded text:
tio erit tibi. Corozaim et Bethsaida urbes sunt Galilaeae, in quibus Dominus signa fecit, quando circuibat vicos et civitates, curando infirmfidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum a Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis prosequerentur usque ad naves . Cilimoriam peccati aspere pungentis significat; in cinere autem considerationem mortis, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, Dominus demonstrat. Porro in sessione apud Lucam, humiliationem designat, de qua Psalmista ait: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, nunquid usque in coelum exaltaberis? Usque in infernum descendes, Vel ideo demergeris, quia exaltata es superbe resistendo meae praedicationi; vel ideo quia, exaltata mei hospitii fama, virtutibus quas vidisti credere noluisti. Exaltata fuit, ut Lucas ait, usque ad coelum , secundum reputationem videlicet illorum, qui existima
Abbreviated transcription (Latin):
nam: sic̃ fulgur de celo cadentẽ. Tunc indi.
qñ corruit. Qd̃ ait sic̃ fulgur cadentẽ. de
suꝑnis lapsum significat: & quia deiectꝰ
ad huc tranifigurat᷑ se in angłm lucis. Defe¬
runt discipuli honorem nomini xp̃r: s
quia infirma adhuc fide gaudent in
uirtutib. & de signoꝵ. oꝑatione efferun¬
t̃. exemplo terrent᷑ & ad humilitatẽ reuo¬
cant᷑: ut agnoscant se tertenos si suꝑbie¬
rint humiliandos: recordando diabolũ
eiectum ob suꝑbiam de celo. E cce dedi
uob̾ potestat̾ẽ calcandi suꝑ serpentes et
scorpiones. & supͣ omñe uirtutẽ inimici:
ciciendoꝵ de obsessis significat: qmͣuis
ad luteram possit accipi. Paulus & eñi
a iuꝑa inuasus. nil passus ẽ aduersi:
qui inchoandis uirtutib uenena praue
ꝑsuasionis obiciunt. Scorpiones ũ cau¬
da nocentes. clam insidiantes: sunt ili
qui consummatas uirtutes uiciare con¬
tendunt. Uerumtam̃ in hoc nolite gau¬
dere: quia sp̃c uob̃ subiciunt᷑. Gaude

Expanded text:
nam sicut fulgur de coelo cadentem. Tunc vidi, quando corruit. Quod ait, sicut fulgur cadentem, de supernis lapsum significat: et quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Differunt discipuli honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudent in virtutibus, et de signorum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitatem revocantur, ut agnoscant se terrenos, si superbierint, humiliandos, recordando diabolum ejectum ob superbiam de coelo . Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, ejiciendorum de obsessis, significat, quamvis ad litteram possit accipi. Paulus etenim a vipera invasus, nil passus est adversi qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauda nocentes, clam insidiantes, sunt illi qui consummatas virtutes vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. G
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uira p̃ceptoꝵ. di condebant᷑.
Ibi ꝓphȩ tanqu̾a in publico fori conue¬
tu suis coequalib.i. gen̾is sui ppłis pa¬
tria uoce etꝓbrabant. qđ nec psalmis
allecti ad laudẽ dĩ assurrexerint corde
deuoto. menbroꝵ. agilitate. qđ notat
saltus: nec threnis.i. lamentationibus
ꝓphicis. ꝓ excidiis iam factis uł facien¬
dis. ad penitentiam s int conuersi.
Cecinimus uob̃ nuptiale scił carmen:
ubi ꝙ dĩ uerbo anima. &. spĩu caro
nubit. Psalmista autẽ quasi in ipso
actu nuptiarũ positus. quada leticia
saltans: monuit nos ludere dicens
Exultate deo adiutori nr̃o: iubilate
deo iacob: & cet̾a. S quid sequitur:
Ꝙ ñ audiuit ppłs m̃s uocẽ meã. icir

Expanded text:
in qua jura praeceptorum Dei condebantur. Ibi prophetae, tanquam in publico fori conventu, sui coaequalibus, id est generis sui populis patria voce exprobrabant, quod nec psalmis allecti ad laudem Dei assurrexerint corde devoto, membrorum agilitate, quod notat saltus, nec threnis, id est lamentationibus propheticis pro excidiis jam factis vel faciendis, ad poenitentiam sint conversi. Cecinimus vobis, nuptiale scilicet carmen, ubi et Dei verbo anima et spiritui caro nubit. Psalmista autem, quasi in ipso actu nuptiarum positus, quadam laetitia saltans, monuit nos ludere, dicens: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo Jacob , et caetera. Sed quid sequitur? Et non audivit populus meus voc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpb̃a iode uaptista nemo e. Ut summam
uirtutũ eius comp̃hendam: int̃ natos mu¬
lierũ. hoc ẽ qui de concubitu nati sunt.
ñ de uirgine. nemo maior eo fit. Nuua
enĩ ioħi cum filio d̃i collatio. Non cet̾is
equat᷑. Utrum uͦ postea sanctior eo fue¬
rit aliquis. uł adhuc futurus sit: indis
loꝵ. qui in celis dño ministrant. Om̃is
qͦ sc̃s qui iam cum deo ẽ: maior ẽ illo.
qui adhuc consistit in p̃lio. Non nulli
de saluatore hoc intelligi uolunt: ut
qui ioħe minor ẽ nascendi tempore.
ac multoꝵ. opinione maior sit dig¬
nitate in ȩccłia scõꝵ: que a pͥmo uisto
incipiens. usq ad nouissimũ electũ
Et omnis ppłs audiens & publican:
iustificauerunt dm̃ baptiati baptismo

Expanded text:
anne Baptista nemo est. Ut summam virtutum ejus comprehendam, inter natos mulierum hoc est, qui de concubitu nati sunt, non de virgine nemo major eo fuit. Nulla enim Joanni cum Filio Dei collatio. Non caeteris aequatur. Utrum vero postea sanctior eo fuerat aliquis vel adhuc futurus sit, indisclorum qui in coelis Domino ministrant. Omnis quoque sanctus qui jam cum Deo est, major eo illo qui adhuc consistit in praelio. Nonnulli de Salvatore hoc intelligi volunt, ut qui Joanne minor est nascendi tempore, ac multorum opinione major sit dignitate in Ecclesia sanctorum, quae a primo justo incipiens, usque ad novissimum electum Et omnis populus audiens, et publicani, justificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ ꝓximis odiũ exhibere debemꝰ
ut in eis & diligamus qđ sunt: & ha¬
beamus odio qđ in dĩ nob̃ itinere ob¬
sistunt. Et ut hoc demonstraret agen¬
dum dñs: mox addidit dicens. Adhus
autẽ & animã suam. Tunc & enim
animã nram bene odimus. cũ eius
carnalib desideriis ñ acquiescimus.
s baulando crucẽ dnm̃ sequimur.
Quȩ gͦ contempta ad melius ducił.
quasi ꝑ odium amat᷑. Hiuc doctrinȩ
de contemptu mundi. & de abiectione
coiꝑis annectit᷑. sub comꝑatione turris
edificande de ꝑseuerantia: ad qũa ne¬
cessaria ẽ cũ humilitate patientia. Ac
si dicat. Ita debetis odisse. crucẽ bauila¬
re. uenire pꝰme: quia sic consummabi¬
t᷑ fidi edificium : sic uenit᷑ ad regnum.
Quis enĩ ex uob̃ uolens turrẽ edifica¬
re. ñ prius seciens computat sumptus

Expanded text:
nimirum proximis odium adhibere debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei itinere obsistunt nobis. Et ut hoc demonstraret agendum Dominus, mox addidit, dicens: Adhuc autem et animam suam. Tunc etenim animam nostram bene odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, sed bajulando crucem, Dominum sequimur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Huic doctrinae de contemptu mundi et de abjectione corporis annectitur sub comparatione turris aedificandae de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Ac si dicat: Ita debetis odisse, crucem bajulare, venire post me; quia sic consummabitur fidei aedificium, sic venitur ad regnum. Quis enim ex vobis volens turrim aedificare, non prius sedens computat s
Abbreviated transcription (Latin):
celor ium pati: quia reatus qu̾e litta
sine sp̃u iubendo faciebat. credendo sol
in t̾ra celũ querere: & possidere ꝑ uir¬
tutem qd̃ ñ cenuimꝰ ꝑ naturam. Om̃is
plus duigens regnũ dĩ qũa terrena bo¬
na. ium facit in illud: hoc ẽ laborat &
uirib & uirtute. ut illuc tandẽ ꝑue¬
niat. A dieb ioħ̃is: hoc ẽ postꝗͣ. iohes
cepit p̃dicare. Non dicit usq nunc.
ap̃c. qđ tunc cessasset us in regnum
celoꝵ: quia usq ad fin̾e mundi du¬
rabit. Hiolenti .i. uiolentiam facientes
rapiunt illud. cũ uim nature faciũt.
ut ñ ad terrena demergat: s ad suꝑna
se subrigat. Quasi raꝑe ẽ ubi nullũ ius
habemus: & qđ angłor ẽ possessio ac¬

Expanded text:
coelorum vim pati, quia reatus quem littera sine spiritu jubendo faciebat, credendo solvin terra coelum quaerere, et possidere per virtutem, quod non tenuimus per naturam. Omnis plus diligens regnum Dei quam terrena bona, vim facit in illud, hoc est, laborat et viribus et virtute, ut illuc tandem perveniat. A diebus Joannis, hoc est, postquam Joannes coepit praedicare. Non dicit usque nunc Christus, quod tunc cessasset vis in regnum coelorum; quia usque ad finem mundi durabit. Violenti, id est violentiam facientes, rapiunt illud: cum vim naturae faciunt, ut non ad terrena demergat, sed ad superna se subrigat. Quasi rapere est, ubi nullum jus habemus, et quod angelorum est possessio, ac
Abbreviated transcription (Latin):
mitti peccata ñ credens. contemnit tant̾a
diuini muneris largitatẽ. & in hac obsti¬
natione m̃tis diem claudit excremũ. reus
stinus de bapticatis apud scismaticos ud
hereticos: intellige de adhultis qui errore
illoꝵ imbuti sunt. uł etiam de pariuliᷤᷤ
qui neq recta intentione offerunt᷑ ad ba¬
ptismũ. neq recta uitentione baptirant᷑.
& si exterius integram baptismi form̾a

Expanded text:
mittit peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus dicit Augustinus de baptizatis apud schismaticos vel haereticos, intellige de adultis, qui errore illorum imbuti sunt, vel etiam de parvulis, qui neque recta intentione offeruntur ad baptismum, neque recta intentione baptizantur, etsi exterius integram baptismi formam
Abbreviated transcription (Latin):
& ita. Quomͦ dñs de lararo ubi ẽ positus
poc̃. Tu es quẽ lex uenturũ p̃dixit : an aliꝰ
xp̃e expectabit᷑: Respondet aut̾ẽ dñs. factis
potius quã dictis. Utiq uisa miracula plenũ
testimonium dant: qđ sit filius dĩ. Hec enĩ
ante ȩuangłium: uel rara uł nulla efuere.
Unus thobias oculos recepit: & hec fuit an¬
głi non hominis medicina. Helyas mortuũ
suscitauit: ipse tam̃ rogauit & fleuit: hic ui¬
ssit. Helyscus leꝑsum mundari fecit: non
tam̃ ibi ualuit p̃cepti auctoritas. s myste¬
rii figura. Addit post supͣdicta de cruce &
obitũ. & sepultura: qđ ẽ plenitudo fidĩ. Nul¬
lum enĩ maus ẽ dñi testimonium: quam
toto se unũ obtulisse ꝓ mundo. Hoc solo:
plene dñs declarat᷑. Sic ctiam a iohe declara¬
tus ẽ: ecce agnus dĩ: ecce qui collit peccatũ
mundi. Iilis autẽ abeuntib: cepit dicere ad¬

Expanded text:
et ita. Quomodo Dominus Lazaro: « Ubi est positus,potest: Tu es quem lex venturum praedixit, an alius Christus exspectabitur? Respondet autem Dominus factis potius quam dictis. Utique visa miracula plenum testimonium dant quod sit Filius Dei. Haec enim ante Evangelium vel rara vel nulla fuerunt. Unus Tobias oculos recepit, et haec fuit angeli, non hominis medicina. Elias mortuum suscitavit, ipse tamen rogavit et flevit. Hic jussit. Eliseus leprosum mundari fecit, non tamen ibi valuit praecepti auctoritas, sed ministerii figura. Addit post supradicta de cruce et obitu et sepultura, quod est plenitudo fidei. Nullum enim majus est testimonium quam toto se unum obtulisse pro mundo. Hoc solo plene Dominus declaratur. Sic etiam a Joanne declaratus est: « Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi
Abbreviated transcription (Latin):
existis iudere: legunt᷑. ꝓ.&. Mystice. Lex
peccatis ppłi iuncta. & pectorib peccatori.
quasi carccrib luce uacuatis inclusa tene¬
bat᷑: ne ꝑ eam xp̃e incelligi posset. Autit
gͦ discipulos ad cuangłium contuendum.
ut supplementũ consequant᷑: qͥa plenitudo
legis ẽ xp̃c. Cum gͥ plerumq nutaret ui̾tas
sine factis: fides plenissima gestoꝵ cestifica¬
dionib exhibct᷑. Ioħ̃es ñ fuit mollib uesti¬
tus: quia uitã peccantium ñ blandim̃tis
fouit. s asꝑe increpauit. Unde salomon.
Uerba sapientiũ quasi stimuli: & sicut

Expanded text:
existis videre, leguntur pro et mystice. Lex peccatis populi vincta, et pectoribus peccatorum quasi carceribus luce vacuatis inclusa tenebatur, ne per eam Christus intelligi posset. Mittit ergo discipulos ad Evangelium contuendum, ut supplementum consequantur, quia plenitudo legis est Christus. Cumque plerumque nutaret veritas sine factis, fides plenissima gestorum testificationibus exhibetur. Joannes non fuit mollibus vestitus, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed aspere increpavit. Unde Salomon: « Verba sap
Abbreviated transcription (Latin):
lib uestimentis indutũ: Ecce qui in ueste
p̃ciosa sunt & deliciis: in domib regum ft̃.
An uana gła ductus lucra querit ꝓdapib
uel uestib: qui locustis uiuit. & pilis ca¬
meloꝵ induit᷑: hic notandum. quia ri¬
gida uita & predicatio declinare debet
molliũ palatia. quȩ frequentant mollib
induti adulantes: qui ponunt puluia¬
ria sub cubito: qui uitã peccantiũ palpãt
ñ pungunt. ut uł sic aliquid uenent᷑. Nemo
existimet in studio p̃ciosarum uestium: pec¬
catum dec̃e. Unde petrus apls in epła sua
ad feminas. Non in ueste p̃ciosa. S quid
existis uidere: ꝓpħam: Utiq dico uob̃:

Expanded text:
libus vestimentis indutum? Ecce qui in veste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum sunt. An vana gloria ductus, lucra quaerit pro dapibus vel vestibus, qui locustis vivit, et pilis camelorum induitur? Hic notandum, quia rigida vita et praedicatio declinare debet mollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, qui ponunt pulvinaria sub cubito , qui vitam peccantium palpant, non pungunt, ut vel sic aliquid venentur. Nemo existimet in studio pretiosarum vestium peccatum deesse. Unde Petrus in Epistola sua ad feminas: Non in veste pretiosa . Sed quid existis videre? prophetam? Utique, dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat᷑ qd̃ adẽ: distendit᷑ animꝰ. Si mar¬
the sufficeret qđ uolebat: adiutoriũ
sororis ñ quereret. Onus necessitatis
aufert᷑: dulcedo et̃ne ui̾tatis nũquam.
Transit labor multitudinis: & rema¬
net caritas unitatis. Ignis enĩ amoris
qui hic ardere inchoat: cum ip̃m qu̾e
amat uiderit. in amore ampliꝰ inar¬
descit. Tunc autẽ pietatis oꝑa nullis
scĩs necessaria erunt: ut iudelicet tri
sius. misit ad dnm dicens. Tu es qui
uenturus es. an alium expectamus:
Sensus ẽ. Manda mͥ utrũ de debeam
annuntiare inferis quo descensurus
sum: an ñ conueniat te gustare mor¬
t̾e. cum dĩ sis filius. Or̃ suꝑ ierechielẽ.¬

Expanded text:
atur quod adest, distenditur animus. Si Marthae sufficeret quod volebat, adjutorium sororis non posceret. Onus necessitatis aufertur, dulcedo aeternae veritatis nunquam quam. Transit labor multitudinis, et remanet charitas unitatis. Ignis enim amoris qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius inardescit. Tunc autem pietatis opera nullis sanctis necessaria erunt, ut videlicet tribsuis, misit ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, in alium exspectamus? Sensus est: Manda mihi utrum te debeam nuntiare inferis, quo descensurus sum: an non conveniat te gustare mortem, cum Dei sis Filius. Gregorius super Ezechiele
Abbreviated transcription (Latin):
dalum nuntioꝵ referunt᷑ hec: ñ adinter¬
rogata. Pauꝑes dicit uel sp̃u uł opib: ut
in p̃dicatione nulla distantia sit int̾ nobi¬
les & ignobiles. int̾̃ diuites & egenos. Pau
& ad fidem conuertunt᷑. E.c beatus ẽ: qͥ
ñ fuerit scandaliratus in me. Hic respon¬
dit dñs: de humilitate mortis sus. Deati
udelicet sunt: quoꝵ. fidi nich demptam̃ti
afferet ctux: mors. sepultura. Nuntios io
die scandalo castigat. &. eidẽ ioħi quod
querebat exponit: quia ds̃ ẽ saluos facien¬
di: & dñi domini exitus mortis. Uisis cot
signis: ñ scandalizari. s ammirari quisq
potuit. Mens tam̃ infideliũ grauit tulit:
cũ dñm post dot miracula mori uidit.
Unde paulus. Nos autẽ predicamꝰ xp̃m
crucifixum: uideis quidẽ scandalum
gentib autẽ stulticiam. Mira faciebat
dñs: s cam̃ mori ñ dedignatus ẽ. At uͦ qͥa¬

Expanded text:
dalum nuntiorum referuntur haec, non ad interrogata. Pauperes dicit vel spiritu vel operibus, ut in praedicatore nulla distantia sit inter nobiles et ignobiles, intet ad fidem convertuntur. Et beatus est qui non fuerit scandalizatus in me. Hic respondit Dominus de humilitate mortis suae. Beati videlicet sunt, quorum fidei nihil tentamenti afferet crux, mors, sepultura. GREGOR. N a perfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat, exponit; quia Deus est salvos faciendi, et Domini Domini exitus mortis . Visis tot signis, non scandalizari, sed admirari quisque potuit. Mens tamen infidelium graviter tulit, cum Dominum post tot miracula mori vidit. Unde Paulus: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Mira faciebat Dominus, sed tamen mori non dedignatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ex p̃senti & ñ ex futuro: ut ioħis
ait. Ecce agnus dĩ. Moriturris tam̃
requisiuit ꝑdiscipulos suos. Tu es
qui uenturus es. an alium expectans
In quo ostendit᷑. quia uenisse redemptore.
nouerat: s an ꝑ seipsum in infernũ descen¬
cieret dubitabat. Tali quippe lapsu pietatiᷤ
& amoris. ñ infidelitatis: nec sc̃ĩ crediderũt
xp̃m moriturũ. Unde pͥnceps fidi. petrꝰ ait.
Absit a te dñe: non erit tͥhoc. Mictit quoq
iohes discipulos suss ad xp̃m. eoꝵ ignorantiȩ
consulendo: ut uidentes signa credant. Scan¬
dalum enĩ patiebant᷑: qͥa audierant iħm
p̃poni magistro suo. Hoc autẽ innotuit:
uͥ dixerunt. Rabbi. cui testimoniũ ꝑhibu¬
isti. ecce hic baptiat: & om̃s ueniunt ad
cum. In ipsa autẽ hora curauit multos a
langorib & plagis. & spirituy malis: & cecis
muitis donauit uisum. Ꝙ respondens ducit

Expanded text:
aliquando ex praesenti, et non futuro, ut Joannes ait: Ecce Agnus Dei . Moriturus tamen requisivit per discipulos suos: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? In quo ostenditur, quia venisse Redemptorem noverat; sed an per seipsum in infernum descenderet, dubitabat. Tali quippe lapsu pietatis et amoris, non infidelitatis, nec sancti crediderunt Christum moriturum. Unde princeps fidei Petrus ait: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc . Mittit quoque Joannes discipulos ad Christum eorum ignorantiae consulendo, ut videntes signa, credant. Scandalum enim patiebantur, quia audierant Jesum praeponi magistro suo. Hoc autem innotuit, ubi dixerunt: Rabbi, cui testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum . In ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Et r
Abbreviated transcription (Latin):
em maledicere: obloqui uͦ ẽ. absentem do¬
lose mordere. Exꝓbrat itaq dñs ad correp¬
tionẽ p̃dicendo uentura: ñ optando mala
Ue tibi cororaym ue tibi bechsaida: qͥa
si in tyro & sydone facte fuissent uirtutes
que facte sunt in uob̃: olim in cilicio et

Expanded text:
em maledicere; obloqui vero, est absentem dolose mordere. Exprobrat itaque Dominus ad correctionem, praedicendo ventura, non optando mala. Vae tibi, Corozaim! Vae tibi, Bethsaida! quia, si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes quae factae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
planctu: & scindite corda uĩa. et non
uestimenta ur̃a. Et iterum. Uentrem
meũ doleo: sensus mei conturbati st̃
tium modus officio corꝑis aptat᷑. dictum
ẽ cecinimꝰ uob̃ & ñ saltastis: hoc ẽ ad con¬
fessionẽ psallendi deo. ꝓuocamus & non
obedistis: coaptando &. conformando uos
doctͥnȩ. Uenit enĩ iohes neq manducans
inquit tunc: sic &. nunc utramq salutis
ad ioh̃em ꝑtinet: cuiꝰ abstinentia luctum
penitentie significabat. Qd̃ aut̾e lucas ait
cantauimꝰ tybiis ad dñm spectat: cuiꝰ cib
& potus cum cct̾is leticiam regni figurabat.
sapientia intelligor iuste facere ab apłis.
Hic ostendit dominus filios sapĩe intelli¬
gere. iusticiam ñ ẽe in abstincudo uł in
manducando ͤ s intemꝑantia ñ sum̃di
ea quȩ merito rep̃hendi queant: & in eqͣ¬
nimitate tolerandi inopiam. Nonẽ emm
regnũ dĩ esca & potus: quoꝵ ñ usus s con¬
cupiscentia rep̃hendit᷑: immo iusticia &
pax. & gaudium. Iustificata ẽ sapientia¬

Expanded text:
scindite corda vestra et non vestimenta vestra . Et iterum: Ventrem meum doleo, sensus cordis mei conturbati sunt tium modus officio corporis aptatur, dictum est: Cecinimus vobis, et non saltastis, hoc est, ad confessionem psallendi Deo provocavimus, et non obedistis coaptando et confirmando vos doctrinae. Venit enim Joannes, neque manducans, inquit tunc, ita et nunc utramque salutis ad Joannem pertinet, cujus abstinentia luctum poenitentiae significabat. Quod autem Lucas ait, cantavimus tibiis , ad Dominum spectat, cujus cibus et potus cum caeteris laetitiam regni figurabat. sapientia intelligor juste facere ab apostolis. Hic ostendit Dominus filios sapientiae intelligere, justitiam non esse in abstinendo vel in manducando, sed in temperantia non sumendi ea quae merito reprehendi queant, et in aequanimitate tolerandi inopiam. Non est enim regnum Dei esca et potus , quorum non usus, sed concupiscentia reprehenditur; imo justitia et pax
Abbreviated transcription (Latin):
ministrare: Dic gͦ illi: ut me adiuuet.
Ex illoꝵ ꝑsona loquit᷑: qui adhuc di¬
unȩ contemplationis ignari. solum
frat̾nȩ dilectionis opus qd didicere. dõ
placitũ ducunt. Et bene martha ste¬
tisse. maria secus pedes dñi sedisse des¬
cribit᷑: quia uita actiua laborioso de¬
sudat certamine: contemplatuia uͦ
iam in xp̃o ꝑfruit᷑ mentis quiete.
Non ꝑat maria respondendi sermo¬
nem: ne remuteret audiendi inten¬
tionem. Factus ẽ autẽ eius aduocatus:
qui udex fuerat interpellatus. Uñ
sequit᷑. Et respondens dixit illi dñs.
Martha. martha. sollicita es: & tur¬
baris erga plurima. Porro unũ ẽ

Expanded text:
ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet. Ex illorum persona loquitur qui, adhuc divinae contemplationis ignari, solum fraternae dilectionis opus quod didicere, Deo placitum ducunt. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur; quia vita activa laborioso desudat certamine, contemplativa vero jam in Christo perfruitur mentis quiete. Non parat Maria respondendi sermonem, ne remitteret audiendi intentionem. Factus est autem ejus advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Unde sequitur: Et respondens, dixit illi Dominus: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga plurima.
Abbreviated transcription (Latin):
ociosũ qđ loquiti fuerit homines: sub¬
audis tale ẽ. qđ de eo reddent rationẽ in
die iudicii. Si ociosum uerbũ ñ ẽ abq
dicit᷑ et audientis: ut si fabulȩ narrent᷑.
Ceterũ qui cachinnis ora dissoluit.
& aliquid ꝓfert turpitudinis: & scur¬
rilia replicat: ñ ociosi uerbi. s cͥminosi te¬
nebit᷑ reus. Ex uerbis enĩ tuis iustisica¬
beris: & ex uerbis tuis condempnaberis
Hinc ẽ illud. Mors & uita: in manibus
linguȩ. Uerba dicit hic ñsolum oris: s
ctiam cordis. Coram hominib etiã sepe
fit: ut homo ex uerbis sui oris. uł iustus
actum ẽ autẽ dum irent. & ipse in¬
trauit in qđdam castellum: & mulier¬

Expanded text:
otiosum, quod locuti fuerint homines, subaudis: tale est, quod de eo reddent rationem in die judicii. Si otiosum verbum non est absque dicitur et audientis, ut si fabulae narrentur. Caeterum qui cachinnis ora dissolvit, et aliquid profert turpitudinis, et scurrilia replicat, non otiosi verbi, sed criminosi tenebitur reus. Ex verbis enim tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis. Hinc est illud: Mors et vita in manibus linguae . Verba hic dicit non solum oris, sed etiam cordis. Coram hominibus etiam saepe fit, ut homo ex verbis sui oris vel justus Factum est autem, dum irent, et ipse intravit in q
Abbreviated transcription (Latin):
Progenies iuꝑarum: qͦmͦ pocestis bona
loqui cum sitis mali: Ex habundan¬
da cñĩ cordis: os loquit᷑. Hic ostendit
illos ẽẽ malam arborem.&. malos fru¬
ctus dare: cum in intentione cordis eoꝵ
Ionus homo de bono thesauro ꝓfert
uona: & malus homo de malo thesau¬
ro ꝓfert mala. Sic nec. xp̃c mala: nec
rus cordis intentio ẽ. ex qua d̾s iudicat.
oꝑa: ut aliqñ minora maior: aliqͣndo
maiora minoi merces sequatur:

Expanded text:
Progenies viperarum, quomodo potestis bona Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Hic ostendit illos esse malam arborem, et malos fructus dare, cum in intentione cordis eorum Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala. Sic nec Christus mala, nec MIG. Thesaurus, cordis intentio est, ex qua Deus judicat opera, ut aliquando minora major, aliquando majora minor merces sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
crandi ebrictate sp̃c ebrictatis: ita uolun¬
cas scient̃ impugnandi ueritat̾e ñcupat᷑
spc̃ blasphemiȩ: cuiꝰ remissio multis nul¬
la fiet ineternũ. Hic redarguit᷑ origenes:
asserens post iudiciũ unuiersale tran-
cunctos peccatores ueniam consequutu¬
ros. & ad celum ituros. Qđ uͦ dicit᷑ neq
in hoc scło neq in futuro: dat᷑ intelligi
quasdã culpas in noc scło. quasdã uͦ la¬
xari in futuro. Qd eni de uno negat᷑.
consequens ẽ de quibzdam concedi: s tñ
de minimis peccĩs credendũ ẽ: ut ẽ oci¬
osus sermo. immoderatus risus:
bonam & fructũ eius bonum: aut
facite arborem malã. & fructũ eiꝰ ma¬
lũ. Siquidẽ ex fructu arbor cognoscit᷑.
Me uidecis oꝑa bona facere. & me uitu¬
ꝑatis: in quo magna dissonantia appa¬
ret. Igit᷑ aut facitẽ .i. dicite me bonũ sic̃
& mali mala. Si gͦ facta quȩ cernitis uo¬
na sunt: ñ est diabolus qui ea facit. Se¬
ip̃m dicit arborem: suum opus fructum

Expanded text:
itus ebrietatis, ita voluntas scienter impugnandi veritatem, nuncupatur spiritus blasphemiae, cujus remissio multis nulla fiet in aeternum. Hic redarguitur Origenes, asserens post judicium universale transacunctos peccatores veniam consecuturos, et ad coelum ituros. Quod vero dicitur, neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero laxari in futuro. Quod enim de uno negatur, consequens est de quibusdam concedi, sed tamen de minimis peccatis credendum est, ut est otiosus sermo, immoderatus risus. bonam, et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam, et fructum ejus malum. Siquidem ex fructu arbor cognoscitur. Me videtis opera bona facere, et me vituperatis: in quo magna dissonantia apparet. Igitur aut facite, id est, dicite me bonum sicutet mali mala. Si ergo facta quae cernitis bona sunt, non est diabolus qui ea facit. Seipsum dicit arborem; suum opus, fructum.
Abbreviated transcription (Latin):
bio ñ habebant. ñ eis repetit᷑ lauachrum
carnis. Non defuit etiam foris posttis ista
forma pietatis: s nisi intus ñ pot̃ eis dan
unitas sp̃e in uinculo pacis. De talib diẽ
apłs. Habentes formã pietatis: uirtutẽ
autẽ eius ab negantes. Pot̃ eñi ẽẽ uisibilis
forma palmitis etiã p̃ter uitẽ: s inuisibi¬
lem uitã radicis habere ñ pot̾. nͥ in uitę
ꝓinde corporalia sacram̃ta quȩ portant
& celebrant etiam segregati ab unitate cor¬
ꝑis xp̃i. formã possunt exhibere pietatis:
uirtus uͦ pictatis inuisibilis & sp̃uał ita
in eis ñ pot̃ ẽẽ. quẽadmodũ sensus ñ seqͥt᷑¬

Expanded text:
bio non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non seq
Abbreviated transcription (Latin):
angłm meũ ante faciem tuam: qui p̃pa¬
officii dignitate: de quo pat̾ ad filiũ. sic
ait in malachia. Ante faciem .i. manife
cerdotii nomine censent᷑. angli uocant᷑: pro¬
pħa atcestante qui ait. Labia sacerdotis
custodient scientiam ÷ & legem requirent
ex ore eius: qͥa angls dñi exercituũ ẽ. Necñ
unusqͥsq fidelis si a prauitate ꝓximum re¬
uocat. & ad bonum exhortat᷑: si eternum
regnũ uł supplicium erranti denuntiat.
ꝓfecto angłs.i. nuntius dñi existit. cũ hec

Expanded text:
angelum meum ante faciem tuam qui praepaofficii dignitate dicitur. De quo Pater ad Filium, sicut ait in Malachia: « Ante faciem tuam cerdotii nomine censentur, angeli voantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . » Nec non unusquisque fidelis si a pravitate proximum revocat et ad bonum exhortatur, si aeterni regnum, vel supplicium erranti denuntiat, profecto angelus, id est nuntius Domini existit, cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
stulat᷑. Nec te moueat qđ euangłista ait
singularit̾ uerbũ: cum ꝓlixa impenitenta
plurib uerb blasphemiam contexat. Solet
enĩ scͥptura multa uerba uerbũ appellare:
ut illud. Uerbum qđ factum ẽ ad illum:
uł illũ ꝓpħam. Neq enĩ tantũ uerbũ unũ¬

Expanded text:
ta.  Nec te moveat quod evangelista ait singulariter, verbum, cum prolixa impoenitentia pluribus verbis blasphemiam contexat. Solet enim Scriptura multa verba verbum appellare, et illud Verbum quod factum est ad illum vel illum prophetam. Neque enim tantum
Abbreviated transcription (Latin):
scm. Quomͦ autẽ dimittet᷑ illud: qđ etã
gregationẽ ñ quã uenit᷑: quȩ ad remittenda
peccata accepit sp̃m scm̃. Quicũq autẽ in
scismaticis uł hereticis congregationib ut
potius segregationib baptizant᷑. quauis ñ
sint tenati spũ. tanqũa hismaheli similes
qui scdm carn̾e natus ẽ abrahȩ. ũ scdm¬

Expanded text:
m. Quomodo autem remittetur illud, quod etiam gregationem nunquam venitur, quae ad remittenda peccata accepit Spiritum sanctum. Quicunque autem in schismaticis vel haereticis congregationibus vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus e
Abbreviated transcription (Latin):
mea: & frẽs inei. Quicumq enĩ fecerit
uoluntatẽ patͥs mei qui in celis ẽ: ipse
mĩs fr̃. et soror & mat̃ ẽ. Non recusat ob¬
sequi mat̾: qui dicit honora patr̃e et
matr̃e: s ostenoit se plus debere
pat̾nis ministeriis. quã aca uo affecti¬
b maternis. Nec fiẽs con tem̾nit.
s opus spũale p̃tert cognationi. docens
melioĩe cẽ copulam mentiũ qu̾a corporꝑ:
ut & nos carmi sp̃m p̃feramts. Non
negauit matrẽ quasi de phantasmate
natus. ut uoluit marcion & manicheuᷤ:
s insidianti respondit. Ac si diceret. diat̃
mea ẽ. qui ꝑ predicationẽ me geuerat in
credentib: frẽs sunt qui ꝑ oꝑa patris mei
faciunt. Soror & frat̃ dicit᷑ ꝓpt̃ utrũq sex¬
um: qmtuis dñs in factis potius quã in
sexib discernat. Qui autẽ xp̃i frat uł so¬
roi ẽ. credendo: mat̾ eius fit p̃dicando. dũ
ꝑ predicationẽ quasi parit cũ in cordib
auditoꝵ: si fides ibi uel amor xp̃i gene¬

Expanded text:
ei. Quicunque enim fecerit voluntatem patris mei qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est. Non recusat obsequi matri, qui dicit: Honora patrem et matrem ; sed ostendit se plus debere paternis mysteriis, quam affectibus maternis. Nec fratres comtemnit, sed opus spirituale praefert cognationi, docens meliorem esse copulam mentium quam corporum, ut et nos carni spiritum praeferamus. Non negavit matrem, quasi de phantasmate natus, ut voluit Marcion et Manichaeus, sed insidianti respondit. Ac si diceret: Mater mea est, qui per praedicationem me generat in credentibus; fratres mei sunt, qui opera Patris mei faciunt. Soror et frater dicitur, propter utrumque sexum, quamvis Dominus in factis potius quam in sexibus discernat. Qui autem Christi frater vel soror est credendo, mater ejus fit praedicando, dum per praedicationem quasi parit eum in cordibus auditorum, si fides ibi vel amor Christi gene
Abbreviated transcription (Latin):
De hac impenitentia tam̃ ñ pot̃ iudica¬
ri: qmdiu impenitens uiuit. Paganꝰ ẽ
hodie uł iudeus uł hereticus: quid scis
utrũ cras fuerit fidelis: Non rapit ds de
hac uita impium: qui uult ut conuertat᷑¬

Expanded text:
e hac impoenitentia tamen non potest judicari, quamdiu impoenitens vivit. Paganus est hodie vel Judaeus vel haereticus? quid scis utrum cras fuerit fidelis? Non rapit Deus de hac vita impium, qui vult ut convertat
Abbreviated transcription (Latin):
indigne sacramentũ carnis & sanguinis
ciꝰ. qui iudicium dͥ manducat & uibit
carnẽ illam. & bibendi sanguinẽ illũ ad
salutẽ: et quidã modus ad iudiciũ. Sie gͥ
quidã modus ẽ in blasphemia sp̃e sc̃i qui¬

Expanded text:
indigne sacramentum carnis et sanguinis ejus, qui judicium sibi manducat et bibit, carnem illam, et bibendi sanguinem illum ad salutem, et quidam modus ad judicium. Sic igitur quidam modus est in blasphemia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
os euangłistas. hos ꝓpħas. alios pasto¬
res. odinans & doctores. fuit gͦ domũ
fortis dinꝑe. ereptos a diabolo eccłic ad¬
unare: & ꝑ distinctas graduum dig¬
nitates ꝓmouere. Qui ñ ẽ mecũ contͣ
me ẽ: & qui ñ congregat mecũ spargit.
hoc consequent ñ ad nereticos s ad di¬
abolum refert᷑: cuiꝰ oꝑa saluatoris oꝑibꝰ
comꝑari nequennt. Ile enĩ cupit ani¬
mas hominum tenere captiuas: qs
dñs lib̾at. Iue trahit ad uicia: dñs re¬
uocat ad uirtutes. Quomͦ gͦ concordãt:
quoꝵ oꝑa diuisa sunt: Qui ñ colligit.
hoc ẽ qui ñ congregat oues meas mecũ
disꝑgit: hoc ẽ dissipat eas a cetu fide¬
sub eiꝰ nomine congreget. Hic omnino
nos compulit intelligere ñ alibi posse
fieri remissionẽ peccatoꝵ. nͥ in xp̃i con
gregatione: quȩ non spargit.
deo dico uob̃. Omne peccatũ & blasphe¬
mia remitet᷑ hominib: sp̃c autẽ blasfe

Expanded text:
os evangelistas, alios prophetas, alios pastoos evangelistas, alios prophetas, alios pastores ordinans et doctores . Fuit ergo domum fortis diripere, ereptos a diabolo Ecclesiae adunare, et per distinctas graduum dignitates promovere. Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Hoc consequenter non ad haereticos, sed ad diabolum refertur, cujus opera Salvatoris operibus comparari nequeunt. Ille enim cupit animas hominum tenere captivas, quas Dominus liberat; ille trahit ad vitia, dominus revocat ad virtutes. Quomodo ergo concordant, quorum opera divisa sunt? Qui non colligit, hoc est, qui non congregat oves meas mecum, dispergit, hoc est dissipat eas a coetu fidesub ejus nomine congreget. Hic omnino nos compulit intelligere, non alibi posse fieri remissionem peccatorum, nisi in Christi congregatione quae non spargit. deo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ digicos uͦ scõs ut dictum ẽ ꝓpħas mysti¬
ce insinuauit. Nut quomͦ pot̃ quisqu̾a
uitiare in domũ fortis. & uasa eiꝰ aitpe
in quib confidebat. nisi pͥus alligauerit
fortem: & tunc domũ illiꝰ diripiat:
Ostendit dñs ꝑ manifestam ꝑabolam:
quia uirtute duunitatis homines a
demonio lib̃at. foitis ẽ diabolus: domꝰ
illius mundus in maligno positus: in
quo usq ad aduentũ saluatoris quasi
pacato imꝑio sine contradictione qui¬
escebat. Unde dñs. Uenit pͥnceps mũdi:
& in me ñ habet quicqũã. Ꝙ iterum.
Nunc pͥnceps huiꝰ mundi: eiciet᷑ foras.
fortior illo fuit ipse dominꝰ. qui arma
eiꝰ abstulit .i. astucias & dolos nequitie
spualis ͥ & sic adimendo potestatẽ a se¬
ductione electoꝵ compescere coegit: qd̃
fuit alligari fortẽ. Spolia seu uasa sunt
homines ab eo decepti. quȩ uictor xp̃e
distribuit. qđ ẽ insigne tͥumphantis:
quia captiuam ducens captuitatem
dedit dona hominib: qͦsdã apłos. ali¬

Expanded text:
as mystice insinuavit. « Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere in quibus confidebat, nisi prius alligaverit fortem, et tunc demum vasa illius diripiat? » Ostendit Dominus per manifestam parabolam, quia virtute divinitatis homines a daemonio liberantur. Fortis est diaboluillius, mundus in maligno positus, in quo usque ad adventum Salvatoris, quasi pacato imperio sine contradictione quiescebat. Unde Dominus: Venit princeps mundi, et in me non habet quidquam . Et iterum: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Fortior illo fuit ipse Dominus, qui arma ejus abstulit, id est, astutias et dolos nequitiae spiritualis: et sic adimendo potestatem, a seductione electorum compescere coegit: quod fuit alligari fortem. Spolia seu vasa, sunt homines ab eo decepti, quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam apostolos, ali
Abbreviated transcription (Latin):
Omne regnũ in seip̃m diuisum desolabit᷑.
& domꝰ diuisa aduersum se ñ stabit. Ad
cogitationes phariscoꝵ tespondit: ut uel
sic compellerent᷑ credere. Iuxta litterã patet
qđ omne regnũ solidũ & firmũ. si ꝑ partes
diuidit᷑: cum alii ab aliis uł ꝑimunt᷑ uł

Expanded text:
Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus divisa adversus se non stabit. » Ad cogitationes Pharisaeorum respondit ut vel sic compellerentur credere. Juxta litteram patet quod omne regnum solidum et firmum, si per partes dividitur, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
Pharisci
autẽ dicebant. In ueclaebub pͥncipe de¬
monioꝵ: hic cicit demones. Turb̃ minuᷤ
eruditis facta dm̃ mirantib: scͥbe & pha¬
risci sinistra interp̃tatione de factis dñi la¬
borabant. attͥbuentes miracula cius ue¬
eltebub: qui ds erat acharon. Beel ipse ẽ
baal: ⁊ebub autẽ musca uocat᷑. Nec iuxta
queda mendosa exemplaria .i. littera uł
d. in fine ẽ nominis legenda. s .u. Beel
zebub autẽ uir muscarũ. siue habens
muscas interp̃tat᷑. ob sordes iundelicet
immolaticii cruoris: ex cuiꝰ spurcissimo
titu uł nomine pͥncipem demonioꝵ
cognominabant. Nota qͥa ninꝰ rex con¬
ditor ninguȩ belo pat statuã consetͣuit:¬
eiq diuinos honoies constituit. Cuiꝰ simula¬
chri similitudine chaldei suscipientes. bel
al dicebant: moabite beelphegor Iucl̃i aũ
uniꝰ di cultores ꝓpt̾ detisionẽ gentiũ beela¬
bub appellabant: asserentes in hoc simula¬
chro pͥncipem demonioꝵ habitare:
cogitationes coꝵ: dixit cis. Rxxxiii.

Expanded text:
Pharisaei autem dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones. » Turbis minus eruditis facta Domini mirantibus, Scribae et Pharisaei sinistra interpretatione de factis Domini laborabant attribuentes miracula ejus Beelzebub, quod deus erat Accaron. Beel ipse est Baal. Zebub autem musca vocatur. Haec juxta quaedam mendosa exemplaria, l, littera, vel d in fine est nominis legenda. Sed bzebub autem vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine, principem daemoniorum cognominabant. Nota quia Ninus rex, conditor Ninivae, Belo patri statuam consecraveique divinos honores constituit. Cujus simulacri similitudinem Chaldaei suscipientes, Bel al dicebant. Moabitae Beelphegor, Judaei autem, unius Dei cultores propter, derisionem gentium, Beelzebub appellabant, asserentes in hoc simulacro principem daemoniorum habitare. « cogitationes eorum dixit eis. «
Abbreviated transcription (Latin):
currentib. Blasphemia ẽ ꝑ qũa de ipso
deo falsa dicunt᷑: & ideo peuis ẽ blasphe¬
mare quã peierare: qm̃ peierando falsa¬
rie adhibet᷑ testis ds̃: blasphemando de
ipso deo falsa dicunt᷑. Sensus gͦ ẽ. Qui
scandalizatꝰ infirmitate carniis mee uo
caui̾t me filiũ fabri. uoratorem. iuni po¬
tatoiem: ueniam habere poterit. Qui
autẽ manifeste intelligens oꝑa dĩ. ꝓpter
it. huic nũquã remittet᷑ : ñ qd ei neget᷑
remissio. si peniteat: s quia hic blasphe
ni.aliqtus lapsus ad eo ꝑfundus ẽ: quod
nemo inde resurgit. Unde illud. Pecca¬
tor cum uenĩt in ꝓfundum maloꝵ: con¬
temnit. E contͣ uͦ in amore boni aliquis
supp̃mus gradus ẽ: a quo nullus labit᷑
In illo paulus dicebat. Quis me seꝑabit
diaboli & angłoꝵ. eius contͣ conscien¬
tiam suam maiestatẽ ditatis oppugna¬
re ñ trepidat. ñ ht̃ remissionẽ ineteriũ:
s reus erit et̃ni delicti. sic̃ marchus ex¬
ponit. subiungens testimonio dñi.¬

Expanded text:
Consentianum.  Blasphemia est, per quam de ipso Deo falsa dicuntur, et ideo pejus est blasphemare quam pejerare; quoniam pejerando, falsarie adhibetur testis Deus; blasphemando, de ipso Deo falsa dicuntur. HIscandalizatur infirmitate carnis meae, quia vocaverit me filium fabri, voratorem, vini potatorem, veniam habere poterit. Qui autem manifeste intelligens opera Dei, propit, huic nunquam remittetur, non quod ei negetur remissio, si poeniteat; sed quia hic blasphemni aliquis lapsus adeo profundus est, quod nemo inde resurgit. Unde illud: Peccator cum venerit in profundum peccatorum, contemnit . Econtra vero in amore boni aliquis supremus gradus est, a quo nullus labitur. In illo Paulus dicebat: Quis me separabidiaboli et angelorum ejus, contra conscientiam suam majestatem deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Marcus exponit, subjungens testimonio Domin