comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rustica. clero p̾conante. pñte mar¬
chisio sił ⁊ ꝓtestante. miracł̾i
exponit᷑ . xp̃i gl̾ia martini pietas.
in cõmune laudatur. Uir gͥ pre¬
clarus quẽ ⁊ ĩgenita lib̾alitas exor
sci beneficiis haut ingͣtus exticit.
Nempe eccl̾iam ĩ honore dompni
mitini ĩ ꝓprio fũdauit aledio. eã¬
q de ꝓpriis redditib sua munificẽ¬
tia ampliauit: ut cõuentu mona
choꝵ ũbi cõgregato. ⁊ p̾lato eis pr̃e
abbĩam fore ĩ perpetuũ cõstitueret
In qͣ usq hodie ad honorẽ dei ⁊ lau¬
dem signipotentis mrͣtiri floret re¬
ligio. xp̃iq seruitꝰ lib̾alis in dies
ex soluit᷑. Creditor qͦ illusts mar¬
chisii ⁊ si sangiũs gen̾ositate ĩferi¬

Expanded text:
rustica, clero praeconante, praesente Marrustica, clero praeconante, praesente Marchisio simul et protestante miraculum exponitur. Christi gloria, Martini pietas in communi laudatur. Vir igitur praeclarus, quem et ingenuitas et liberalitas exornsancti beneficiis haud ingratus exstitit. Nempe ecclesiam in honore domni Martini in proprio fundavit allodio, eamque de propriis redditibus sua munificentchorum inibi congregato, et praelato eis Patre abbatiam fore in perpetuum constitueret, in qua usque hodie in honorem Dei et laudem sancti Martini floret religio, Christique servitus liberalis in dies exsolvitur. Crediturque quod illustris Marchisii, etsi sanguinis generositate inferi
Abbreviated transcription (Latin):
sita uir illustris repꝑit sũmam
nũmoꝵ cõtinentia ꝓ qͣb sollicit᷑
martiũ supplicau̾at. Nue sil
aspexit a ẜuante nemũe mirari
secũ circũ qͣ ꝓspice̾. ne forte. ad sui
temptacõem peccuniã tantã qͥs
opposuiss. Herebat gͥ stupẽs. Quẽ
eminꝰ p̾stolabant᷑. sollicitũ ꝓpen¬
dentes ꝓpius accedũt. Neminem
affuisse sese excubãtib qͥ ea depo¬
dio affecti ꝓtestabãtur Tũc mar¬
chisius. Sigmipotẽs inqͥt martin
de celestib tredo chesauris mͥ pon¬
dus p̾cuniaꝵ. qͥb debitor hiis die¬
b terieor celitꝰ destinauit . Osi ⁊
creditorẽ exhib̾e̾t ne eiꝰ uisitatio
mͥ fiat occasio fid̃i infringende.
piciũ iubet deportari. Ip̃e gaudẽs
initroitu adest ĩprouisus ille cui
debitor tenebat:. Tũ uir exclamat
pre gaudio nuraculum explitat.
martinũ actollit. martinũ incla¬
mat. mrtui facit audiri muabi¬
lia. Tandẽ creditori recõsignat pͥ¬
cuniã. plebs urbana cõcurrit et

Expanded text:
it summam nummorum continentia pro quibus sollicitus Martino supplicaverat. Quae simul ut aspexit, servante nemine, mirari secum, circumquaque prospicere, ne forte ad sui tentationem pecuniam tantam quis apposuisset. Haerebat igitur stupens. Quem eminus praestolabantur, sollicitum perpendentes propius accedunt, neminem adfuisse sese excubantibus qui ea depodio affecti protestabantur. Tunc Marchisius: Signipotens, inquit, Martinus de coelestibus, credo, thesauris mihi pondus pecuniarum quibus debitor his diebus teneor coelitus destinavit. O si et creditorem exhiberet, ne ejus visitatio mihi fiat occasio fidei infringendae. pitium jubet deportari, cum ecce introitu adest improvisus ille cui debitor tenebatur. Tunc vir exclamat prae gaudio; miraculum explicat; Martinum attollit; Martinum inclamat; Martini facit audiri mirabilia. Tandem creditori reconsignat pecuniam. Plebs urbana concurrit et
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes oꝑari dignat᷑. De cuiꝰ quidẽ
uirtutib multa freq̃nter audiuimꝰ
s de płimis nõ nuilia niratula q̃
uidimꝰ declarare decreuimus.
piscopus leodici ildritꝰ noĩe
uir moꝵ honestate laudabi¬
lis. occulto d̾i iudicio. morbo qui
in natib. Erat gͥ uide miseria.
Tam gͣuiter eĩ ius ualitudinuis
grassabat᷑. ut mirũ in medũ tar¬
nes uiri more lupino cõsumeret
corroderet. deuoraret. Solũq sola¬
cium nõ quidẽ spes eucidende egͥi¬
tudinis. s saltẽ dilatio mortis
erat qd̃ cotidie duo pulli gallina
eplumes ⁊ eiuscati mane duoq
uesꝑe uice carniũ uiri cõsumendi
morbo ac si lupine rabier oppone¬
bantur. Nec sic cesscbat cõsumpcõ
sarniũ eius. Iniusc̾atus enim
morb. et si aliqñ extruisecus pas¬
cebatur. intͥnsecam tũ mat̾iam
familiarius cõsumebat. Quid
plura: Desꝑantib medicis cura
omi mnutilit̾ fiustraq cõsumpta:
ep̃c ac si moriturus ab hũcince
salate penitꝰ destituif. S ut aut

Expanded text:
atur. De quibus quidem virtutibus multa frequenter audivimus. Sed de plurimis nonnulla miracula quae vidimus declarare decrevimus. I. Episcopus Leodici, Hildricus nomine, vir morum honestate laudabilis, occulto Dei judicio morbo, qui in natibus. Erat igitur videre miseria. Tam graviter enim vis valetudinis grassabatur ut mirum in modum carnes viri more lupino consumeret, corroderet, devoraret, solumque solatium, non quidem spes evadendae aegritudinis, sed saltem dilatio mortis, erat quod quotidie duo pulli gallinarum explumes et eviscerati mane, duoque vespere, vice carnium viri consumendi morbo, ac si lupinae rabiei, opponebantur. Nec sic cessabat consumptio carnium ejus. Invisceratus enim morbus, etsi aliquando extrinsecus pascebatur, intrinsecam tamen materiam familiarius consumebat. Quid plura? Desperantibus medicis, cura omnium inutiliter frustraque consumpta, episcopus, acsi moriturus, ab humana salute penitus destituitur. Sed. ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
um pedũq officio ꝑ biẽniũ destĩa¬
ta. ut ad sepłcrum bĩ antistitis pꝰ
longos labores potuit acced̾e: tam
fuit tito illi sospitatem recipere:
nifestis miradis. cl̾ici signa pul¬
sarent. ⁊ hymnũ te dm̃ laudaniꝰ.
iocundis uocib decãtarent: quidã
cl̾icus de ecc̃a bĩ petri puellaris in
pede cancri ulce ꝑcussus. audita
psallentiũ uoce. iusu quo potuit.
comitũ sustentatꝰ auxilio: mira¬
cula q̃ ibi fiebãt uisurꝰ. basilicã bĩ
martiri ĩtrouut. statĩq qd̃ mua¬
błe dictu sanitatẽ quã nõ petebat
eadem hora adipisci ꝓmenuit.
ed et puella noĩe oscina

Expanded text:
um pedumque officio per biennium destita, ut ad sepulcrum beati antistitis post longos labores potuit accedere, tam fuit illi cito sospitatem recipere q tam manifestis miraculis clerici signa pulsarent, et hymnum Te Deum laudamus jucundis vocibus decantarent, quidam clericus de ecclesia beati Petri puellaris in pede cancri ulcere percussus, audita cantantium voce, nisu quo potuit, comitum sustentatus auxilio, miracula quae ibi fiebant visurus, basilicam beati Martini introivit, statimque, quod mirabile dictu, sanitatem, quam non petebat, eadem hora adipisci promeruit. ed et puella, nomine Osanna
Abbreviated transcription (Latin):
lo turonensi. ⁊ sco luppor andegauẽ¬
si. ⁊ mamoldo denomanensi ⁊ rai-¬
morre aurelicanensi corpus sepe
nominandi confessoris martini
infra ambitũ altaris ĩ alt̾a absida
compon̾e. Ip̃m q hostiũ cũ absida
sigillauerũt: ita ut nec pateret a¬
ditus uel introitus. Cõmuni aũt
consilio dederũt ingelg̾io comiti
p̾bendam bĩssuru marturi ip̃i et
hedib eiꝰ in ꝑpetuũ possidendam.
Quia uero eccł̃ia eiusdẽ sc̃i tunc
tp̃is carebat thesaurario uel edituo
cõsulem ingelgͣiũ incioniz au̾nt.
et thesaurariũ constituerũt. ⁊ defẽ¬
sorem ecclĩe fecerũt. ⁊ tutorẽ oĩm
possessionũ eius: ubicũq essent

Expanded text:
do Turonensi, et S. Lupo Andegavensi, et Mainoldo Cenomannensi, et Raimone Aurelianensi, corpus saepe nominandi confessoris Martini infra ambitum altaris in altera absida componere, ipsumque ostium cum absida sigillaverunt, ita ut nec pateret aditus et introitus. Cum omni autem consilio dederunt Ingelgerio comiti praebendam beati Martini ipsi et haeredibus ejus in perpetuum possidendam. Quia vero ecclesia ejusdem sancti tunc temporis carebat thesaurario et aedituo, consulem Ingelgerium inthronizaverunt, et thesaurarium constituerunt et defensorem ecclesiae fecerunt, et tutorem omnium possessionum ejus, ubicunq
Abbreviated transcription (Latin):
sui oblacõe fiducia ab effusiõe ĩnocuisagiũs
Iceflexit. M eduitã uibrãti dext̾a frameã ĩ
t̾uitẽ eius uibrauͭ. St̃m uero caput desecto
guture abstisũ. ĩ fõtẽ qͥ forte ꝓpt̾ locũ effusi
sagiũs emanat. carnfices abluu̾t. Et qz
nec patͣta nece: ꝑsecutoꝵ aĩmꝰ utpote ĩ¬
saciabłit̾ estuãs ꝑc̾e nouit. corpꝰ trũcũ re-

Expanded text:
fusione innocui sanguinis reflexit; sed eductam vibranti dextera frameam in cervicem ejus vibrant. Sanctum vero caput, desecto gutture, abscissum in fontem, qui forte propter locum effusi sanguinis emanat, carnifices abluunt: et quia nec patrata nece persecutorum animus, ut pote insatiabiliter aestuans, parcere novit, corpus truncum re
Abbreviated transcription (Latin):
uasaq aurea uel argẽtea. qͥb hodieq
deo ⁊ sco iibi m̃ĩstratur: tñsmisit
singłisq canorucis singla donaria
destinauit. Neq h uisũ est ei satis
porocessu itaq tp̃is in diocesi sua
eccl̃iam in honore b̃ĩ martini con¬
struxit quã tantis redditib cumsa¬
uit. ut qͥnqͣginta canoĩci ĩ eo deo et
tissimis sũptib sustententur.
archisius de mõte ferrato
bonefaciꝰ noĩe hanc bone
deuotionis cõsuetudĩem fecerat.
ut ãns singłis ad diẽ festũ beati
martini tumłm eiꝰ sacrosciñ expe¬
tet. Non eũ itinis longitudo uel
asꝑitas. non inter iacentium hostiũ
ĩsidie. nõ lelloꝵ freq̃ns ĩcursio non
deniq ulla pot̾ant ĩpedire negocia.
qͥn ad sc̃ĩ suffragia ꝓm̾enda occur¬
ieret. Ad eo fideli uiro ꝓpositũ erat
ioro more gͥ aliqñ uen̾at. Cũ subi¬
to posito in or̃one negociũ ꝑicłosũ
satis ꝑculit eiꝰ memoriã. Mutuo si

Expanded text:
vasaque aurea et argentea, quibus hodieque vasaque aurea et argentea, quibus hodieque Domino et sancto inibi ministratur, transmisit singulisque canonicis singula donaria destinavit. Neque hoc visum est ei satis. Processu itaque temporis in dioecesi sua ecclesiam in honore beati Martini construxit, quam tantis redditibus cumulavit ut quinquaginta canonici in ea Deo et tissimis sumptibus sustententur. II. Marchisius de Monteferrato, Bonifacius nomine, bonae devotionis consuetudinem fecerat ut annis singulis ad diem festum beati Martini, tumulum ejus sacrosanctum expeteret. Non enim itineris longitudo et asperitas, non interjacentium hostium insidiae, non bellorum frequens incursio, non denique ulla poterant impedire negotia quin ad sancti suffragia promerenda occurreret. Adeo fideli viro propositum erat! Pro more igitur aliquando venerat, cum subito posito in oratione negotium periculosum satis perculit ejus memoriam. Mutuo siq
Abbreviated transcription (Latin):
pullos q qͦs sero morbo uelud ĩsa¬
ciabili belue obicerãt. intactos rep
piũt. Carnẽ subcieuisse reliqm̃ ĩ
nullo hũiliorem uͦ ab ea differie
pret̾ qd̃ lineola quedã rubicũda
uice cicattis alfutram diuidebat.
Quid moror: Clamor miranciũ
sił ⁊ gaudentiũ ad ast̃ sb̾stollit᷑.
Canonici qui matutinos ym¬
nos ꝓ solẽni more decantabãt. exci¬
ti uocib accurrũt. Remq dignam
satis muticlõ ccłis cõprobantes ne¬
minẽ scõꝵ signoꝵ efficatia cõꝑabi¬
lem nuͣtino ꝓtestabãtur. pulsant᷑
gͥ signa. te dm̃ laudamꝰ alacriter
decãtatur. Mane dato cõuentꝰ cl̾icoꝵ
nonicũ faciunt. Qui ⁊ eodẽ die
ut sibi sc̃s iusł̃at do̾cam missant
clero ppłisq actestãtib celebuit.
Quib rite ꝑfcĩs letꝰ ⁊ ĩcolumis
remeauit ad ꝓpͥa. S nõ ingratus
uł sc̃ĩ bñficio uł canonicoꝵ suorũ
obseqͥo ipsi scõ uestes sericas p̾cio sã

Expanded text:
pullosque quos sero morbo velut insapullosque quos sero morbo velut insatiabili belluae objecerant intactos reperiunt, carnem subcrevisse reliqua in nullo humiliorem inveniunt, nec ab ea differre praeter quod lineola quaedam rubicunda hinc cicatricis alterutram dividebat. Quid moror? Clamor mirantium simul et gaudentium ad astra sustollitur. Canonici, qui matutinos hymnos pro solemni more decantabant, exciti vocibus accurrunt, remque dignam satis miraculo oculis comprobantes, neminem sanctorum signorum efficacia comparabilem Martino protestabantur. Pulsantur igitur signa, Te Deum laudamus alacriter decantatur. Mane dato conventus canonicnonicum faciunt; qui et eodem die, ut sibi sanctus jusserat, Dominicam missam clero populisque astantibus celebravit. Quibus rite perfectis, laetus et incolumis remeavit ad propria. Sed non ingratus, vel sancti beneficio vel canonicorum suorum obsequio, ipsi sancto vestes sericas pretiosas
Abbreviated transcription (Latin):
eis ex p̾cepto meo qͣtiniꝰ te huius
ecclesie mee canionicun faciant.
In testĩoniũ autẽ gł̾ie xp̃i ⁊ tue
nem uiso te sospite ĩ misse celebͣtõe
et dñm gl̾ificent ⁊ de nr̃a int̾cessiõe
fiducialiꝰ presumãt. Hiis dictis
morbi locũ batuli pastoris cuspide
uisus ẽ tetigisse. Ad cuiꝰ tactum ⁊
uisio disparuit ⁊ sc̃pnus recessit.
Excitus ep̃c. exꝑiencie cã loco uul¬
neris manũ apponit. At nũstri eiꝰ
qui pp̃ extubabant tim̃tes cactu
prurigĩem irritare ꝓhibebant eũ.
Quib ille. Nolite inqͥt timn̾e. Doꝰ
enĩ martinus me sanitati reddidͭ.
Quib exaitantibz ne forte per sõp¬
nium loq̃retur: accendite inquit
luc̾nas. uenite ⁊ uidete locũ ubi fu̾at
morbꝰ. Illi dco cicius nã more ĩpa¬
tiens desideriũ est accensis lũaribꝰ
p̾euntem secũtur. Inq capitulũ
eccł̃ie substiterũt. Tũc uero resoluũt
fascias qͥb ut mos ẽ illigabatur

Expanded text:
eis ex praecepto meo quatenus te hujus eis ex praecepto meo quatenus te hujus ecclesiae meae canonicum faciant. In testimonium autem gloriae Christi et tuae udinem, viso te sospite in missae celebratione, et Deum glorificet, et de nostra intercessione fiducialius praesumat. His dictis morbi locum baculi pastoralis cuspide visus est tetigisse. Ad cujus tactum et visio disparuit, et somnus recessit. Excitatus episcopus experientiae causa loco vulneris manum apponit. At ministri ejus, qui prope excubabant, timentes tactu pruriginem irritare, prohibebant eum. Quibus ille: Nolite, inquit, timere. Domnus enim Martinus me sanitati restituit. Quibus excitantibus ne forte per somnium loqueretur, Accendite, inquit, lucernas, venite et videte locum ubi fuerat morbus. Illi dicto citius nam morae impatiens desiderium est accensis luminaribus praeeuntem sequuntur, inque capitulo ecclesiae substiterunt. Tunc vero resolvunt fascias quibus, ut mos est, ligabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ dieb solẽnitatis: clerus ⁊ ppłs
more debito letabant᷑. Ip̃e uero nõ
dieb nõ nocub a lacͥmis ⁊ or̃one
tessabat. Septua demũ necte or̃o¬
ne cõtinua ⁊ doloris fatigatꝰ acer¬
bitate. ut erat añ satroscm̃ tumu¬
lum ꝓstratus paululũ obdormut.
Cum ecte signpotẽs martinꝰ põti¬
ficali decoratꝰ infula ei uisus est
astitisse. Quẽ ut pr̃em filiꝰ. ut disci¬
pulus p̾ceptorem. scũs bricius seq̃¬
batur. ⁊ ipse tũ: ep̃aliter redimitꝰ
ad quẽ ita maitinꝰ. Quid frater
brici: Iustũ ne tͥ uidetur. ut eger
hic optatũ recipiat sanitatẽ qui
tam deuotꝰ ex tã lorigis ꝑtib ad
sanitatẽ recipiat. Ioleitun homo
nr̃ ordinis ⁊ cuiꝰ uita ordinẽ nõ
deturpat. Tunt gͥ martuiꝰ conuer¬
sus ad egrũ ⁊ familiare s̾ nomẽ
crutis ore satro depromẽs. ip̃amq
trutẽ manu sr̃ eum depingens.
adeptꝰ es sospitatem. Dices etiã

Expanded text:
septem diebus solemnitatibus, clerus et populus septem diebus solemnitatibus, clerus et populus more debito laetabantur. Ipse vero non diebus, non noctibus, a lacrymis et oratione cessabat. Septima demum nocte, oratione continua et doloris fatigatus acerbitate, ut erat ante sacrosanctum tumulum prostratus, paululum obdormivit, cum ecce signipotens Martinus, pontificali decoratus infula, ei visus est astitisse. Quem ut patrem filius, ut discipulus praeceptorem sanctus Briccius sequebatur, et ipse tamen episcopaliter redimitus. Ad quem ita Martinus: Quid, frater Bricci? Justumne tibi videtur ut aeger hic optatam recipiat sanitatem, qui tam devotus ex tam longinquis partibus ad sanitatem recipiat, praesertim homo nostri ordinis, et cujus vita ordinem non deturpat. Tunc igitur Martinus conversus ad aegrum, et familiare sibi nomen crucis ore sacro depromens, ipsamque crucem super eum depingens: adeptus es sanitatem: Dices etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃us de martur suffragio spem
uelut contͣ spem cõcipiens ad ip̃m
totus ⁊ ex toto corde conu̾titur. pͥ¬
sumens ꝑ erun posse fieri. quod
ars hũana nõ pot̾at. Uoto itaq se
obligat martini sepulcrũ se uisi¬
taturũ ab eo fidełr se petiturum
quã post dñi ab ip̃o sibi dari sant¬
tatẽ solum mͦ p̾sumebat. Nec mo
ra piũ uotum pia uolũtas exeqͥt᷑
festum sũmi pontificis qd̾ ĩmine¬
bat occuriet. Qd̃ ⁊ scm̃ est. Nec lat̾e
potuit uel egrotãtis sublimitas.
uel tãte sublimitatis ĩfurmitas.
Qnͣto erum qͥs eminẽtior. tãto ei
ĩfortunia lacius diuulgantur.
Quippe fama fortune comes quẽ
illa subruit h diffamat. Int̾erat
posito ĩ luctu: musica erat ĩportu¬
ria nairatio. Dincebat tñ deuecõe
mesticiã nec unꝙͣ nocturꝰ uigiliis
abeẽ ꝓctieret᷑. Multa canonicoꝵ
circa eũ compassio mira beniuolẽ¬
cia erat Ip̃e añt scm̃ tumulum
qr non iisi ꝓnus urgente ĩcomodo
ualebat subsist̾e. Cõtumatis itaq

Expanded text:
spem velut contra spem concipiens, ad ipsum totus, et ex toto corde convertitur, praesumens per eum posse fieri quod ars humana non poterat. Voto itaque se obligat Martini sepulcrum se visitaturum, ab eo fideliter se periturum quam post Deum ab ipso sibi dari sanitatem solummodo praesumebat. Nec mora: pium votum pia voluntas exsequitfestum summi Pontificis, quod imminebat, occurreret. Quod et factum est. Nec latere potuit vel aegrotantis sublimitas vel tantae sublimitatis infirmitas. Quanto enim quis eminentior, tanto ejus infortunia latius divulgantur. Quippe fama fortunae comes, quem illa subruit, haec diffamat. Intereratposito in luctu musica erat importuna narratio. Vincebat tamen devotione moestitiam, nec unquam nocturnis vigiliis abesse patiebatur. Multa canonicorum circa eum compassio, mira benevolentia erat. Ipse autem sanctum tumulum quia nonnisi pronus urgente incommodo, valebat subsistere. Continuatis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
mrͣis paciẽtia cõsec̃tis. Ita ꝓfana ꝑsecu¬
toꝵ ac̾citate ꝑactis: ĩ tͥb ut ita ditam
ne defertur. Corpꝰ a loco ĩ qͦ ꝑcussꝰ est.
briuati delatũ ẽ. felix anima a xp̃o cõ¬
spiritali gr̃a sacrostm̃ corpꝰ sepultẽ mã¬
cipau̾ãt. Ita reĩteg̃tist̃ ut ĩ sũma senͨ.¬
tute positi. Iuuemilis etatis uigore fir¬
mati tãꝙͣ iuuenes he̾rentur ¶dit igit ᷑
pͥ mr̃ir et testis ibidẽ studiose recõditus:
leta cotidie fideliũ deuocõe uenatur. ubi
tanta bñficia. uirtutesq patrãt᷑ issidue

Expanded text:
fana persecutorum atrocitate peractis, in tribus, ut ita dicam, nae defertur, corpus a loco in quo percussus est Brivatim delatum est, felix anima a Christo conspiritali gratia, sacrosanctum corpus sepulturae mancipaverant, ita redintegrati sunt, ut in summa senectute positi, juvenilis aetatis vigore firmati, tanquam juvenes haberentur. Hic igitur Christi martyr et testis ibidem studiose reconditus, laeta quotidie fidelium devotione veneratur: ubi tanta beneficia virtutesque patrantur assidue,
Abbreviated transcription (Latin):
sida siquidẽ ubi corpꝰ
quã etiam detulerãt ab
antisiodoro fusilis erat ex auro et
argento qd̃ d̾r electrũ spissitudĩe
duoꝵ digitoꝵ. auctorẽq oꝑis bñ¬
rima. foramẽ. fenest᷑. uel hostiũ in
ea. haric aũt fec̾tit ũs̃ perpetuus. qñ
eleuauit corpꝰ eius a tr̃a. inuolutũ
pͥus in puipura rubea. ⁊ diligent᷑
consutũ. sicq in hanc ab sidam po¬
suit: fecit etiã altare quadratum
et concauũ ex lopidib tabulatis.
quod magña tabula cooperuit ⁊
cũ aliis sementauit. Necit p̾terea
intus aliã. absidam ex aurisalco
cupro. et stagno fusilem. hñs pal¬
mũ in spissitudĩem. cũ hostio fu-¬
sili gũphis ⁊ uerteuellis et qͣtuor
clauib fumabatur. ffecit deniq
fredam de sr̃. aiuro optimo ⁊ lapidi

Expanded text:
sida siquidem, ubi corpus quam etiam detulerant ab Antissiodoro, fusilis erat ex auro et argento quod dicitur electrum, spissitudine duorum digitorum, auctoremque operis brima, foramen, fenestra et ostium in ea. Hanc autem fecerat beatus Perpetuus, quando elevavit corpus ejus a terra, involutum prius in purpura rubea, et diligenter consutum, sicque in hanc absidam posuit. Fecit etiam altare quadratum et coronam ex lapidibus tabulatis, quod magna tabula cooperuit, et cum aliis caementavit. Fecit etiam intus aliam absidam ex aurichalco, cupro et stanno, fusilem, habens palmum in spissitudine cum ostio fusili; gumphiis, et virtevellis; et quatuor clavibus firmabatur. Fecit denique fredam desuper auro optimo et lap
Abbreviated transcription (Latin):
licebat. illico se detegi ppopostit ⁊ cũ
bidel eũ senes c̾tatĩ octule̾ uellent
Quib nitãtibus ac remorãtib cũ qͥdẽ mi
nati urũpẽtiũ t̾rore peteretur. ne qͥd ꝑicłi
excusãtib ĩmin̾et: cõtinuo foris exiliens
ĩquit. Quẽ postitis: quẽ q̃ritis: en conã
adsũ. in me cõu̾tite ferrũ. Optatas penas
iã mͥdate: ĩꝑata supplicia de me liũte.
Rolo ultra cõmorari ĩ hoc stło. qr xp̃m

Expanded text:
licebat, illico se detegi poposcit, cum videlicet eum senes certatim occulere vellent. Quibus nutantibus ac remorantibus, cum quidem ille minaci irrumpentium terrore peteretur, ne quid periculi excusantibus immineret, continuo foris exsiliens, inquit: Quem poscitis? quem quaeritis? En coram adsum; in me convertite ferrum, optatas poenas jam mihi date, imperata supplicia de me sumite: Nolo ultra commorari in hoc saeculo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
reb uł ꝑẽtib spͣtis. obtat studiũ c̾ta¬
m̃s lib̾ius cucurriss ¶c .ii.¬
orro tͥspinꝰ cõsularis cõꝑto ꝙ uir
scũs clãdescĩo discessu fugiẽs. ĩ
druerme t̾ritorio latiret. ad hoc statĩ
exiciale ded ͭ p̾ceptũ ut ubi reꝑiret
ĩsequẽs eñ ꝑ secutor extiguer et c̃

Expanded text:
el parentibus spretis, optati stadium certaminis liberius cucurrisset. Porro Crispinus consularis comperto quod Vir sanctus, clandestino discessu fugiens, in Arvernae urbis territorio latitaret, ad hoc statim exitiale dedit praeceptum, ut ubi reperiretur, insequens eum persecutor exstingueret.
Abbreviated transcription (Latin):
tñ aĩcalłib ꝑere nõ distrilit / uidebat ei
qr nͨ hoc sine diõ mãdato ꝑegiss: qñ¬
quid tũt ꝑsecutio ĩ uiẽnẽsi urbe fueret.
legerat nãq dnm p̾cepisse Si uos ꝑse¬
cuti fu̾nit ĩ ista cĩtate: fugite ĩ aliam.
Metuebat eĩ ne ei ꝑẽtes eeñt obuii.
si ĩt eos hoc c̾tamẽ ĩisset sh̃iis uo oĩb¬

Expanded text:
tulit. Videbat enim quia nec hoc sine divino mandato peregisset, quandoquidem tunc persecutio in Viennensi urbe ferveret. Legerat nam que Dominum praecepisse: Si vos persecuti fuerint in ista civitate, fugite in aliam . Metuebat enim ne ei parentes essent obvii, si inter eos hoc certamen inisset; et
Abbreviated transcription (Latin):
solaciũ p̾bebat in filo. Se eĩ ĩuicẽm
cõtubermo miline tp̃alis costituti: plꝰ
fidei studio ꝙ̃ militari diligebant
ãplexu. Et ĩt̾ labores publicos stor
societatẽ fidelib uĩclĩs. satͣ dilcõnexu¬
erat.Cũ p̾t̾ea assiduis ꝑsecucionb
se ĩmitis gẽtiliũ furor tot̃ uͥanorũ
genus deo caꝵ armass. Et ĩmorͣli
agͥtole renitẽs: pussulãtẽ nouelle
cõtõderet: sic̃ ĩpioꝵ rabies ꝑ dusas
mũdi ꝑtes callido ĩex satabłie seutie
gladio discurrebat: urbi nłoꝰ bien̾si

Expanded text:
solatium praebebat in saeculo. Se enim invicem in contubernio militiae temporalis constituti, plus fidei studio quam militari diligebant amplexu, et inter labores publicos Sanctorum societatem fidelibus vinculis sacra dilectio nexuerat. Cum praeterea assiduis persecutionibus se immitis gentilium furor contra Christianorum genus Deo charum armasset, et immortali agricolae recontenderet; sicut impiorum rabies per diversas mundi partes callido inexsaturabilis saevitiae gladio discurrebat, urbi nihi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑui pendẽs Iur̃ bĩ freoli cõsiliũ clam
distessit. Et ĩ aruerne uĩbis t̾ritorio
diuertẽs. nõ alibi nͥ ad  bruatese uicũ
ĩ quo fanatici erroris neme collebãtur.
latitare disposint, uñ maĩfestũ est qr

Expanded text:
silium clam discessit, et in Arvernae urbis territorio divertens, non alicubi nisi ad Brivatensem vicum, in quo fanatici erroris neniae colebantur, latitare disposuit. Unde manifestum est quia
Abbreviated transcription (Latin):
statim sp̃tis mũdi stãdlis neglectis
cõcupistẽciis banis. delictisq seĩtis
p̃uis. Iusticie uitã expeditus et sine
ĩpedimẽto sclariũ actionũ conaret᷑.
irriꝑ̾e¶Per hãc eĩ uiã abel Iustus
abrahani eligr̃. ysaac bñdicit᷑. Iacob
dilatat᷑. Ioseph custoditur. moyses
stificatur. Sauid p̾desti̾auiͭ. Salomõ
Sitatur. Tres pi it icendia rorulẽ¬
ta uatitinãt᷑. Samel int̾ ĩno cuas be¬
stia pascitur ¶P hãt uiã apłi diri

Expanded text:
statim spraetis mundi scandalis, neglectis concupiscentiis vanis, derelictisque semitis pravis, iustitiae viam expeditus et sine inpedimento saecularium actionum conaretur inrepere. Per hanc enim viam Abel iustus Abraham elegitur, Isaac benedicitur, Iacob dilatatur, Ioseph custoditur, Moyses sanctificatur, David praedestinatur, Salomon ditatur, tres pueri inter incendia rorolenta vaticinantur, Danihel inter innocuas bestias pascitur. Per hanc viam apostoli diri
Abbreviated transcription (Latin):
a dño audirẽt. ¶ it et ĩcłitus
mr̃tu Iulianꝰ qui biennẽsi ortus
urbe aruerins datus est mr̃tir
ab hoc igne suctẽsus. hec cõcupi¬
uit. at mẽte tota desid̾auit de cuiꝰ
gestis et miracłis. pauca iuuat
ystorico explicare fulo set t̃ Clettio .ĩ.

Expanded text:
 847, audirentur. Sic et inclytus martyr Julianus, qui Viennensi ortus urbe Arvernis datus est martyr, ab hoc igne succensus, haec concupivit ac mente tota desideravit. De cujus gestis et miraculis pauca juvat historico explicare stylo. Sed dum copiosum
Abbreviated transcription (Latin):
eram qr nõ a notis cauelã. Heu
pccm nomen horridũ. res de testa¬
bilis. nulli malo equipperabilis
Cecus nõ uidet caueã inqͣ tadit.
insanus putat se debere fac̾e qd̃
facit. Si aũt spoate pectat uidens
et sciens ꝑiculo se tradit. mors¬
temꝑalis et tormenta qualz tor¬
menta tñ st̾. nec in se feda sunt qr
ordincita sunt. Peccatũ uero ht̃ in¬

Expanded text:
eram, quia non a notis cavebam. Heu eram, quia non a notis cavebam. Heu peccatum, nomen horrendum, res detestabilis, nulli malo comparabilis! Caecus non videt foveam, in quam cadit; insanus putat se debere facere quod facit: qui autem sponte peccat, videns et sciens praecipitio se tradit. Mors et tormenta quaelibet, tormenta tantum sunt; nec in se foeda sunt, quia ordinata sunt. Peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
uolutus. hiic ẽ ille carcer ⁊ uincla
hic sunt ille tenebre a pondera.
Peccata mea cui me ẜ̃natis ĩ hiis
unnculis et hec caroere sub hiis te¬
nebris et hoc ponde̾: Qui nͥ distͥto
iudici et tortorib uris intormen¬
tis et̾ius: Cui nsi rarceri infern
et uinculis sempit̾ius: Cui nisi
caligine ꝑpetue mortis ⁊ ponderi
indefficientis mortis: Certe his
malis me seiuaris. et ad hec ma¬
la me trahatis. Certe in hiis ero
solutus. Dere hoꝵ illiberabilis lu
ero. si liber a uobis prius nõ fuero
uicognita subito uenit et forsitã
hodie erit. Delicta mea tam ob
dulcedine potabrtis. Cũ cor meũ
ur̃a uoluptate ungelatis. Curl
michi celebatis. Qur me tradeba
tradidi. nõ uos me decepistis. sed
ego me decepi. qͥ uos uitͣ me susce¬
pi. O maudita ĩsania. sciebai.
quedam modo horribili uidens
cecus me cõmisi uobis: Uidens
eram qr uos cognoscebam. et que
mala sequantur uos sciebam. Cec̃

Expanded text:
volutus. Hinc est ille carcer et vincula. volutus. Hinc est ille carcer et vincula. Hinc sunt illae tenebrae et pondera. Peccata mea, cui servatis in his vinculis et hoc carcere, sub his tenebris et hoc pondere? Cui nisi districto judici, et tortoribus vestris, et tormentis aeternis? Cui, nisi carceri inferni, et vinculis sempiternis? Cui, nisi caligini perpetuae noctis, et ponderi indesinentis mortis? Certe his malis me servatis, ad haec mala me trahitis. Certe in his ero solutus. Vere horum illiberabilis servus ero, si liber a vobis prius non fuero.quam, est et incognita. Subito venit, et forsitan hodie erit. Delicta mea, an eradulcedine potabatis, cum cor meum vestra voluptate ungebatis? Cur haec me celabatis? Cur me tradebatn vos me decepistis; sed ego me decepi, qui vos intra me suscepi. O inaudita insania! sciebam ised quodam horribili modo videns, caecus commisi me vobis. Videns eram, quia vos cognoscebam, et quae mala vos sequuntur, sciebam; caecus
Abbreviated transcription (Latin):
ad subueniendum. Certe si cor
meum cõtrictum fu̾it. si uiscera
mea cõ trita fu̾int. si liquefacta
tuit anuna mea. Si riui diu
fluerint ab oclis meis. tũt sꝑabo
qr martiius a dest precib meis
contute spm̃ meum. Extita cor
meum. cõmoue mentem meam
tissime martine quid est qd me
sic impedit: Quid est qd̃ ceruicẽ
meam p̾mit . uride sic tenebratur
intuitꝰ meus. uride sic clauditur
grauatur. Cupit in ues dirigere
intuitũ suum et caliginosis te¬
nebris obseuratur. conatur se
stringitur. temptat exire ⁊ in eo
caicere clauditur: Quid sũt ista
mea. Certe hec sũt affectus carna¬
lium infatuãt in me saporem
spũalium. Intentio urfimorum
incuruauit aĩam mecun ab ĩtui¬
tu sr̃noꝵ. Amor t̾restrium exta¬
guit ĩme delectationẽ celestium
usus uicioꝵ eneruaint in mep
sensus uerlor bonoꝵ. Ab illis bonis
sum elongatus. ini hiis malis occie¬
patus. redusus ab illis. inclusus ĩ
istis. ab illis deuolutus. in istis ob¬

Expanded text:
ad 296 subveniendum. Certe si cor ad 296 subveniendum. Certe si cor meum contritum fuerit, si viscera mea commota fuerint, si liquefacta fuerit anima mea, si rivi diu fluxerint ab oculis meis; tunc sperabo quia Martinus adest precibus meis. concute spiritum meum, excita cor meum, commove mentem meam te Martine, quid est quod sic me impedit? Quid est quod cervicem meam sic premit? Unde sic tenebratur intuitus meus? Unde sic clauditur gravatur. Cupit in vos dirigere intuitum suum, et caliginosis tenebris obscuratur. Conatur se stringitur. Tentat exire, et aeneo carcere clauditur. Quid sunt ista,mea. Certe haec sunt. Affectus carnalis infatuavit in me saporem spiritualium; intentio infimorum incurvavit animam meam ab intuitu supernorum; amor terrestrium exstinxit in me delectationem coelestium; usu vitiorum evanuit in me sensus verorum bonorum. Ab illis bonis sum elongatus, in his malis occupatus, seclusus ab illis, inclusus in istis; ab illis devolutus, in istis ob
Abbreviated transcription (Latin):
potens q̃ ad eternitatẽ ꝑueniũt.
itempe nõ ad hec tm̃ mõdd faciẽda
tribuenda suꝑius ascendisti. Spũ¬
nos mores ĩ quib conu̾saris: Illoꝵ
per te senciamius idigentes ex urdc̃¬
ciam quoꝵ ꝑpetuã plenuls suscipis
ĩundantiam. Oborioꝵ tuoꝵ ĩun¬
dantia a maloꝵ meoꝵ hũndantia.
qnͣte est eox distaritia: quantate
uehement̾ illa te fricit felitem. qͥd
ninus istame ĩfelitem. Illa ex ple¬
intridine dei descendit. ista ex ĩdr¬
gentia mea ascendit. Illa fluit
ex dei cõpia. ista surgit ex merĩo
pia: O si istius exundantia ĩun¬
dabit ut diluat maloꝵ meoꝵ hũn¬
dantiam: Osi plenitudo illius
sacientis replebit uanitatẽ mee
egestatis: nõ dubito doͤ mrͣtine
hec te mͥ impetrare si tantũ uelis
iuidicem meũ dilectiun tuũ dilec¬
torem ex orare, ne expectes dñe
ad exorandũ meam ĩportunitatẽ
qr tu scis dñe ad exoranidũ meam
mibetillitatem. uelox erum sum
ad defficiendum. s esto tu uelox

Expanded text:
niunt. Nempe non ad haec tantummodo facienda tribuenda tantum ascendisti. Spirnfunde, in quibus conversaris. Illorum per te sentiamus indigentes exundantiam, quorum perpetuam plenus suscipis inundantiam. O bonorum tuorum inundantia, et malorum meorum abundantia. Quanta est eo um distantia? quam vehementer illa te facit felicem; quam nimis ista me infelicem? Illa ex plenitudine Dei descendit; ista ex indigentia mea ascendit. Illa fluit ex Dei copia, ista surgit ex mea inopia. O si illius inundantiae exundantia inundabit, ut diluat malorum meorum abundantiam! O si plenitudo illius satietatis replebit vacuitatem meae egestatis! Non dubito, domine, te hoc mihi impetrare, si tantum velis pro me judicem meum dilectum dilectorem tuum exorare. Ne exspectes, Domine, ad exaudiendum meam importunitatem; quia tu scis ad orandum diu meam imbecillitatem. Velox enim sum ad deficiendum; sed esto tu velocior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa tua trahũt me ad auxilium
tuũ. Sed qͣre narrem miracula
cum maior sic potentia tua. ut ꝙͥ
retrattẽ oꝑa tria. cũ suꝑemuneat
apud deũ gratia tua. Cur recitem
subuẽtiones qͣs multis ĩpenidisti.
cũ meliora sinit spũalia que potes
ꝙͣ corꝑalia que ĩ celo h̾ĩtans facis.¬

Expanded text:
ra tua trahunt me ad auxilium tuum. Sed quare narrem miracula tua, cum major sit potentia tua? Ut quid retractem opera tua, cum superemineat apud Deum gratia tua? Cur recitem subventiones, quas multis impendisti, cum meliora sint spiritualia quae potes, quam corporalia quae in coelo h
Abbreviated transcription (Latin):
mrͣis: quem cõstat desiderio mai¬
tirem extitisse. Alioqͥn iolx̃ni aple
qr uitã supplicumi nõ extorsit m̃¬
tiris negatur głici cum tñ cestetus
ueritas qd̃ sit suũ calicem bibitus
Hunt ꝓcul dubio martinꝰ calices
passionis bibit: qui ĩnumieras a¬
stirentie ĩcredibiles cruces sustis¬
it. se ip̃m uoluntarie macerãs in
cu̾ie ⁊ cilicio testis ih̃u ĩuictissim
spm̃ eralauit. Si gͦ muitinus.¬

Expanded text:
Martyris, quem constat desiderio MarMartyris, quem constat desiderio Martyrem extitisse? Alioquin Ioanni Apostolo quia vitam supplicium non extorsit, Martyris negatur gloria: cum tamen testetur Veritas, quod sit suum calicem bibiturus. Hunc procul dubio Martinus calicem passionis bibit, qui innumeras abstinentiæ incredibilis cruces sustinuit, seque ipsum voluntarie macerans, in cinere & cilicio testis inuictissimus spiritum exalauit. Si ergo Martinus,
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit fieri pr̃are remedium
postulanti uel ĩfirmanti. Uerũ
sine xp̃o nec petrus pñs potuit nͣ
martinus absens uirtutis aliqͥd
fecit. Mira qͥdem sunt hec ⁊ digna
onũ admiratione nuracła. uel
umibrã petri sb̃ eius pñcia. uel in
absencia martini paleas ĩ quib
iacuerat martinꝰ oꝑari murriblia
S longe nurabliorai. ⁊ ĩsolo mͣr¬
tino emuĩeritia reꝑimus. Cõtigit
nõnũqmͣ ut eo festinãte ad uisi¬
medietatem c̃ feciss itu ieus ad¬
uenientis uirtutem sensisse egres
hec de euãtio auũculo suo sele
sulpiciꝰ ptestatur. In apłis tu¬
se aliqͥs prerogatiuam nirͣn ante¬
ponit: martinus aũt ꝑ effusions
langũis martir nõ fuit iusi se
totauita eiꝰ martiriũ fuit. aplos
certe uolinitas ⁊ tꝑ̃is neccessitas nĩ¬
tires fecit. S quid pp̃ hoc glie nĩi¬
tinus ꝑdere debuit. cui ⁊ si tempis
neccessitas nõ obtulit gladiũ ꝑse¬
de fuit passionis. Ergs caret qlai

Expanded text:
non potuit fieri præstare remediū non potuit fieri præstare remediū postulanti, vel infirmanti. Verum, sine Christo nec Petrus præsens potuit, nec Martinus absens virtutis aliquid fecit. Mira quidem sunt hæc, & digna omni admiratione miracula: vel vmbram Petri sub eius præsentia, vel in absentiartinus operari mirabilia; sed longe mirabiliora, et in solo Martino eminentia reperimus. Contigit nonnunquam ut, eo festinante ad visimedietatem confecisset itineris, advenientis virtutem sensisse aegrotHoc de Evantio avunculo suo Severus Sulpitius protestatur. In apostolis fortasse aliquis praerogativam martyrii anteponit? Martinus autem per effusionem sanguinis martyr non fuit, nisi quod tota vita ejus martyrium fuit. Apostolos certe voluntas, & temporis necessitas Martyres fecit. Sed quid propter hoc gloriæ Martinus perdere debuit: cui etsi temporis necessitas non obtulit gladium Persevoluntas passionis? Ergo caret gloria
Abbreviated transcription (Latin):
impositione honorau meruit. sĩt
alii de quib scriptũ est. qr eos a¬
płos nominauit. Quod si ideo
surrectionem sibi apparentẽ et
collõntem uid̾e meruerunt. Q̾
et multis aliis datũ est teste pau¬
lo qr uisus ẽ plusꝙͣ quingentis
fiatrib simul. Certe et hoc martinui
assequutus ẽ qd̃ nulli alii concessũ
legitur ut nũdum renatus uidere
xp̃m diũm mereretur. Ogl̾iosam
cathecunũ nostri cdamidẽ: qua se
tegi xp̃c gł̾iani reputat. s longe re¬
nati fides gl̾iosior cui xp̃c nil qd̃
peteret denegauit. Nam siqͥs contẽ¬
dat de miracłis: preferriq ĩ u̾tutibꝰ
apłos uelit: totus exclamat orbrs
martino testĩonuun ꝑhibens plura
Deniq siqͥs obiciat quod ĩ umbra
petri ponebãtur infirmi ⁊ sancibãt᷑.
et nos de stramine ĩ quo martinꝰ
iacuit legimꝰ frequenter frãs fuisse
uirtutes. Plus ẽ sane uile st̾ͣmen
absente martirio oꝑari uirtutem:
qmͣ umibra petri quod sirie eiꝰ pñcia

Expanded text:
impositione honorari meruit, sicut impositione honorari meruit, sicut alij, de quibus scriptum est, quia eos Apostolos nominauit. Quod si ideo surrectionem sibi apparentem & colloquentem videre meruerunt: quod & multis aliis datum est, teste Paulo, quia visus est plus quam quingentis fratribus simul: Certe & hoc Martinus assequutus est, quod nulli alij concessum legitur, vt nondum renatus videre Christum Dominum mereretur. O gloriosam Cathecumeni nostri chlamydem, qua se tegi Christus gloriam reputat! Sed longe renati fides gloriosior, cui Christus nil, quod peteret, denegauit. Nam si quis contendat de miraculis, præferrique in virtutibus Apostolos velit: totus exclamat orbis Martino testimonium perhibens, pluraDenique si quis obiiciat, quod in vmbra Petri ponebantur infirmi & sanabantur: & nos de stramine, in quo Martinus iacuit, legimus frequenter factas fuisse virtutes. Plus est sane, vile stramen absente Martino operari virtutem, quam vmbram Petri quod sine eius præsentia
Abbreviated transcription (Latin):
potuit: Si nõ potuit ⁊ limitib
quibuscã coangustatur dei oĩpo¬
tentia ubi est qd̃ inscripturis d̾s
omp̃s appellatur: an fortasse op̃c
aus est. s gr̃e priuilegium quo
non uoluit elargiri: Si aũc quod
uerum ẽ potuit fac̾e omuurpotens
ut qui ꝑfectionem aplicam bene
uiuendo tenuerũt. equalitatẽ qͦ
gl̾ie sortiantur. Quid impedit
martinũ ne gradus apł̃ici subli¬
denegauit: Quis hoc uel cogitare
audeat. Et dicit fortasse aliquis
ideo martinũ non ẽẽ aplis parem
in gl̾ia: qr eis fu̾it inferior sc̃ĩtate.
Unde hoc ꝓbas quicũq hoc dicis:
An uide sumis argumẽtum ꝙ apli
prius electi qd̃ a dr̃io presente per
carnem uocati qd̃ apl̃i antonoma¬
sice ab eo sunt appellati: S si hac
de causa eis ẽ martinus inferior
qd̾ nichil hoꝵ hũerit: ergo ĩferior
et paulus qr ⁊ posterius ad fidem
uenit. ⁊ dñm in carrie mortali nõ
uidit. nec ab eo apłici nominis

Expanded text:
potuit. Si non potuit, & limitibus potuit. Si non potuit, & limitibus quibusdam coangustatur Dei omnipotentia, vbi est quod in Scripturis Deus omnipotēs appellatur? An fortasse omnipotens Deus est, sed gratiæ priuilegium, quo non voluit elargiri? Si autem, quod verum est, potuit facere omnipotens, vt qui perfectionem Apostolicam bene viuendo tenuerunt, æqualitatem quoque gloriæ sortiantur: quid impedit Martinum, ne gradus Apostolici sublidenegauit? Quis hoc dicere, vel cogitare audeat? Et dicit fortasse aliquis, ideo Martinum non esse Apostolis parem in gloria, quia eis fuerit inferior sanctitate. Vnde hoc probas quicunque hoc dicis? An inde sumis argumentum, quod Apostoli prius electi, quod a Domino præsente per carnem vocati, quod Apostoli antonomasice ab eo sunt appellati? Sed si hac de causa eis est Martinus inferior, quod nihil horum habuerit: ergo inferior & Paulus, quia & posterius ad fidem venit, & Dominum in carne mortali non vidit, nec ab eo Apostolici nominis
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾atores eiꝰ exignus
p̃s eiusdem uestigiis in her̾e. Ple¬
rosq scandaliz ari audio ꝙ marti¬
num nr̃m pareni aplis cantet et
glietur ecclia que martini laus fe¬
ie ubiq t̾raꝵ in ore ecclie resoncit.
marime in illis locis ubi celeb̾us
et deuotius eius scĩtas honoratur.
uonde ꝓpõĩti mei est martini con¬
futture emulos. obstrectatores ꝑseqͥ.
ab eo utiq auxilii ĩplorans gĩam:
aquo ille icciꝑe meruit ut par apłi
dicẽtur et ẽẽt. Specialis qͥppe gr̃e
uirum singłari donatum glia
plis parificare potuit ⁊ ꝓcul dubio
parem fecit: qͥ solus existens oĩo
incomꝑablis. sine comparatione
sũmus est. cuiꝰ par exsuꝑat om̃em
sensum. Cet̾um ea q̃ infra eum
sunt. qnͣtum libet talis nature sue
digiutas uel bonitas creatoris extu¬
lerit: nõ refugiunt paritatis cõsor¬
tium. Et qd̃ instituit conditoris
auitoritas: nõ inuidet cõmunio
caritatis. Quid gͥ: ut martinus
par apłis eẽt. fieri patuit aut nõ

Expanded text:
veneratores eius exiguus, Patris eiusdem vestigiis inhęrere. Plerosque scandalizari audio, quod Martinum nostrum parem Apostolis cantet, & glorietur Ecclesia. Quæ Martini laus fere vbique terrarum in ore Ecclesiæ resonat: maxime in illis locis, vbi celebrius & deuotius eius sanctitas honoratur. Vnde propositi mei est, Martini confutare æmulos, obtrectatores persequi: ab eo vtique auxilij implorans gratiam, a quo ille accipere meruit, vt par Apostolis diceretur, & esset. Specialis quippe gratiæ virum, singulari donatum gratia, Apostolis parificare potuit, & proculdubio parem fecit, qui solus existens omnino incomparabilis sine comparatione summus est, cuius pax exuperat omnem sensum. Ceterum, ea quæ infra eum sunt, quantumlibet talis naturæ suæ dignitas, vel bonitas Creatoris extulerit, non refugiunt paritatis consortium: & quod instituit Conditoris auctoritas, non inuidet communio caritatis. Quid igitur? vt Martinus par Apostolis esset fieri potuit, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
cibi dixisse uidet᷑ qui ait. Sil̾es en
erimus qñ uidebimus eũ sicuti ẽ.
Hit int̾uentu martini opus est.
ut qui xp̃o similis ac per hoc nõ
regione yiuentibz ĩpetret ueniã.
reducat ad gr̃am. repñtet ad gla.
uiunt et regnat: per omĩa secula
seculoꝵ amell. ¶ Item de muaclis

Expanded text:
tibi dixisse videtur, qui ait, Similes ei tibi dixisse videtur, qui ait, Similes ei erimus, quando videbimus eum sicuti Hic interventu Martini opus est, ut qui Christo similis, ac per hoc non regione viventibus impetret veniam, reducat ad gratiam, praesentet ad gloriam, vivit et regnat in saecula saeculorum
Abbreviated transcription (Latin):
ac si dicat. Uolo ut ad eqͣlitatẽ
gl̾ie quam ego hẽo per natiuã
pueniant ⁊ m̃ĩstri per graciã
Inde scriptũ est. Cum apparu¬
erit similes ei erunus. qr uidebs¬
mus eũ sicuti est. Quid igit
An soli apłi ministri xp̃i sunt
An nõ xpisti m̃ster ⁊ maitinus
et ip̃e int̾ ꝑfectos ꝑfectissimus
Siergo nunistu xpisti xpisto in
glia similes: ⁊ per hoc pares sunt
quo patto int̾ xpisti m̾istios pa¬
utas ẽẽ non p̃t.: Quod si aliquis
exinuidia martini titulis dero¬
gat corrigatur. Alicqͥn potens ẽ
martini deus ĩ martino mirabi¬
ua faciens: ulcisci scm̃ suum. et
temerarie p̾sumptioni finem ĩpo¬
nere. Presertim cũ sit dubitatio
pia melior de occultis. ꝙͣ litigiosa
contentio de ĩcertis. Uenerare itaz
decetero martunũ qui ei hattenꝰ
aut ignorando aut inuidendo
detraxeras ⁊ ne diffitearis aplis
paren: quẽ etiam xp̃o esse nõ du¬
bitas in głia sinulem: si tñ uerũ

Expanded text:
ac si dicat. Volo vt ad æqualitatem ac si dicat. Volo vt ad æqualitatem gloriæ, quam ego habeo per naturam, perueniant & ministri per gratiam. Inde scriptum est. Cum apparuerit, similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est. Quid igitur? An soli Apostoli ministri Christi sunt? An non Christi minister & Martinus, & ipse inter perfectos perfectissimus? Si ergo ministri Christi Christo in gloria similes, & per hoc pares sunt: quo pacto inter Christi ministros paritas esse non potest? Quod si aliquis ex inuidia Martini titulis derogat, corrigatur: alioquin potens est Martini Deus in Martino mirabilia faciens, vlcisci Sanctum suum, & temerariæ præsumptioni finem imponere: pręsertim cum sit dubitatio pia melior de occultis, quam litigiosa contentio de incertis. Venerare itaque de cætero Martinum, qui ei hactenus, aut ignorando, aut inuidendo, detraxeras: & ne diffitearis Apostolis parem, quem etiam Christo esse non dubitas in gloria similem. Si tamen verum
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. ut uiens ĩ corꝑe per tordis
caritatem totus igneus esset En
postqm migrauit incorpe. aliqt¬
ens uisibliter totus igneus apu¬
reret. Hinic est qd̾ treuanio sãfes
sãctoriensi ep̃o in igrie oñsusns
et ad exequias pelagie mr̃is a¬
dii abbĩs globus igneus totã
illustrans eccliam de celo uenit
clamantib mergumuis ai de¬
functe exeqͥas uenisse martinũ
Non dissimilr gregorio turons¬
si eiꝰ reliquias ĩnouam basilice
inferenti appuit. Brachio quap
oratoriũ ingrediens: globum
igneũ per eccł̃ie suꝑiora discuiie
sepius uide consueuit. Nor eseq̃
heticum confit̾i uirum per omĩt
apłicum. ad apłice paritatis c̃¬
sortium sb̾limari. Qui gͦ ex ig¬
norãtia martini mitis detrabit
intueat᷑ legat ⁊ discat dñm nõ
solum de apłis: s de apłoꝵ nratt¬
toribz dixisse. Uolo pr: ut ubiest
sum illic ⁊ illi suit mecum. Q
ubi ego sũ nisi qualis ego sum.

Expanded text:
eum, vt & viuens in corpore, per cordis eum, vt & viuens in corpore, per cordis caritatem totus igneus esset; & postquam migrauit a corpore, aliquotiens visibiliter totus igneus appareret. Hinc est quod sancto Traiano Sanctonensi Episcopo in igne ostensus est, & ad exequias Pelagiæ matris Aredij Abbatis globus igneus, totam illustrans Ecclesiam, de cœlo venit: clamantibus energumenis ad defunctæ exequias venisse Martinum. Non dissimiliter Gregorio Turonensi eius reliquias in nouam basilicam inferenti apparuit. Brachio quoque Oratorium ingrediens, globum igneum per Ecclesię superiora discurrere, sæpius videre consueuit. Non est igitur hæreticum, confiteri virum per omnia Apostolicum, ad Apostolicæ paritatis cōsortium sublimari. Qui ergo ex ignorantia Martini meritis detrahit, intueatur, legat, & discat, Dominum non solum de Apostolis, sed de Aposttoribus dixisse. Volo, Pater, vt vbi ego sum, illic & illi sint mecum. Quid, vbi ego sum, nisi, qualis ego sum?
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ qnͣtunlibet m̾ita differant
est ea paritas ut unũ idemq sit
omĩb in consũmatione carita¬
tis. ĩ uisione cõditoris. ĩ etrutate¬
beate ĩmortalitatis gaudium:
quid putas glie pre cet̾is marti¬
nus obtuuut. Quem apłorũ
uestigiis inherentẽ ꝑfecto apłica
uirtutum p̾regatuia signoꝵ po¬
tentia p̾ ceteris illust̾uit ucd̃
si ea q̃ ꝓsequutus sũ assercõni
mee non sufficiũt: niam demũ ꝓ¬
ponatur aliqͥd ex quo manifestũ
sit ꝑfectioni aplice nõ imꝑarẽ
esse martinũ. Certe spũs scũs
apłis et apłoꝵ imitatorib datu
est. S eo mͦ quo si̾ apłos uenit
nũqmͣ uel raro ĩ aliquem sc̃oꝵ
descendit. At qͥ uisibiliter si apłos
in igne appuit se qͦz consimili sp̃e
et potentia ĩ globo igneo sr̃ mar¬
tini caput dũ sacramenta oftꝰ¬
ret oñdit. Qui ⁊ si uariis loqui
luigius qr neccesse nõ ereit mar¬
tuio nõ contulit. ita tr̃ singłari
flãma diuini amoris ignuuit

Expanded text:
torum quātumlibet merita difftorum quātumlibet merita diffea est paritas, ut unum idemque sit omnibus in consummatione charitatis, in visione Conditoris, in aeternitate immortalitatis gaudium, quid putas gloriae prae caeteris Martinus obtinuit, quem apostolorum vestigiis inhærentem perfectio Apostolica, virtutū prærogatiua, signorum potentia præ ceteris illustrauit? Quod si ea quæ prosequutus sum assertioni meæ non sufficiunt: iam demum proponatur aliquid, ex quo manifestum sit perfectioni Apostolicæ non imparem esse Martinum. Certe spiritusstolorum imitatoribus datus est, sed eo modo quo super Apostolos venit, nunquam vel raro in aliquem Sanctorum descendit. At qui visibiliter super Apostolos in igne apparuit, se quoque consimili specie & potentia in globo igneo super Martini caput, dum Sacramenta offerret, ostendit. Quia etsi variis loqui linguis, quia necesse non erat, Martino non cōtulit: ita tamē singulari flamma diuini amoris igniuit
Abbreviated transcription (Latin):
apłis uitam ducũt: paria miracła
rcbunt. ꝑiter unũ denarium post
unũ uniꝰ uinee laborẽ habebunt.
Hoc solũ interest qd̃ in erogatõe
denarii nõ est apud pr̃emfamilia
ꝑsonaꝵ acceptio: s fiũt nouissi
primi et pͥmi nouissimi. Nec est¬
int̾ accipientes ĩuidici: nec iactã¬
tia m̾itoꝵ. Qũo ergo martinum
aplis parem ẽẽ inuides cũ tanta
sit dispẽscitoris ueritas tãta acci¬
pientiũ caritas ut qͥ fuit ĩ labore
nouissimus ĩueniatur ĩ accepcõe
primus. Erunt inqͥt nouissimi
pͥmi i pͥmi nouissimi. An ccłus
tuus neqmͣ est qr bonus ẽ dispen¬
sator p̾mii qr tale ẽ remuneratio¬
nis beneplacitũ ut cũ om̃s euisdẽ
acceptione ꝑificẽtur denarii: pͥmo
Que potest esse inter eos disparita
quib par idẽ q denariis erogat᷑:
Certe ꝙͣuis sit int̾ electos dispar
claritas qr stella a stella differt
in claritate: et tñ in dispari cla¬
ritate par gaudiũ cum sit deuꝰ
omĩa in om̃ib. Qd̃ si oĩm elec¬

Expanded text:
racula nabunt, pariter unum denarium propter unum unius vineae laborem habebunt? Hoc solum interest, quod in erogatione denarii, non est apud Patremfamilias rsonarum acceptio: sed fient nouissimi primi, & primi nouissimi, nec inter accipientes inuidia, nec iactantia meritorum. Quomodo ergo Martinum Apostolis parem esse inuides, cum tanta sit Dispensatoris veritas, tanta accipientium caritas, vt qui fuit in labore nouissimus, inueniatur in acceptione primus? Erunt, inquit, nouissimi primi, & primi nouissimi. An oculus tuus nequam est, quia bonus est dispensator præmij? quia tale est remunerationis beneplacitum, vt cum omnes eiusdem acceptione parificentur denarij, primo Quæ potest esse inter eos disparitas, quibus par idemque denarius erogatur? Certe, quamuis sit inter electos dispar claritas, quia stella a stella differt in claritate: est tamen in dispari claritate par gaudium, cum sit Deus omnia in omnibus. Quod si omnium elec