comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
roxime cum origenis psalteriũ quod
encheridion ille uocabat. strictis & ne.¬
cessariĩs interp̃tationib annotatũ. in commu.¬
ne legeremus: simul uterq dep̃hendimus. non¬
nulla eum uł ꝑstruxisse leuiter uł intacta pe¬
nitus reliquisse: de quib in alio oꝑe latissime
disputauit: quo scilicet non putaret. rem mag.¬
nã breui sermone concludere. Igitur ꝓfamilia¬
ritate quȩ inter nos ẽ. studiose & sedule postu¬
lasti. ut quecũq michi digna memoriȩ uide.¬
bantur. signis quibła potius qͣm interp̃tatio.¬
nib annotarẽ: & quod solent hu facere qui in
breui tabella terrarũ & urbiũ situs pingunt. et
latissimas regiones in modico spacio conantur
ostendere. ita in psalterii oꝑe latissimo. quasi pre¬
teriens aliqua ꝑstringerem: ut ex paucis quȩ teti.¬
gissem intelligantur et cȩtera que omissa s̃ quam
ium habeant atq rationẽ: non quo putẽ ame
posse dici. qđ ille preteriuit: s: qđ ea que in thomis

Expanded text:
roxime cum Origenis Psalterium, quod Enchiridion ille vocabat, strictis et necessariis interpretationibus annotatum, in commune legeremus: simul uterque deprehendimus nonnulla eum, vel perstrinxisse leviter, vel intacta penitus reliquisse: de quibus in alio opere latissime disputavit, quod scilicet non putaret rem magnam brevi sermone concludere. Igitur pro familiaritate quae inter nos est, studiose et sedule postulasti, ut quaecumque mihi digna memoria videbantur, signis quibusdam potius quam interpretationibus annotarem. Et quod solent hi facere, qui in brevi tabella terrarum et urbium situs pingunt, et latissimas regiones in modico spatio conantur ostendere: ita in Psalterii opere latissimo, quasi praeteriens aliqua perstringerem, ut ex paucis quae tetigissem, intelligantur et caetera quae omissa sunt, quam vim habeant atque rationem. Non quod putem a me posse dici quae ille praeteriit, sed quod ea quae in tomis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ qui ñ ꝑseuerauit indelicto: s ꝑ penitentiã
ad meliora conu̾sus est. Et in cathedra pestilentie
ñ sedit. ꝓ pestilentib. in hebreo delusores habet. qͦs
scilicet om̃s discipłos ꝑuersus doctor illudat. Un¬
de ieremias. Non sedi ait. in consilio ludentium.
S in lege dñi uoluntas eiꝰ: Trib duoretulit: ut
habeat uoluntatẽ: ut uoluntati ungat & stu

Expanded text:
entiam ad meliora conversus est. Et in cathedra pestilentiae non sedit. Pro pestilentibus in Hebraeo delusores habet, quod scilicet omnes discipulos perversus doctor illudat. Unde Jeremias: Non sedi, ait, in consilio ludentium . Sed in Lege Domini voluntas ejus. Tribus duo retulit, ut habeat voluntatem, et voluntati jungat et st
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo consumptis delictis. tuo statuas con¬
spectui. Sp̃m sc̃m tuũ ue auferas a me:
eo habui prius qͣm peccauerim. Salutariᷤᷤ
firma me: ut ipse in me. et ñ uicia prin¬
cipentur. Tu uero qui legis: sc̃am hic tͥni

Expanded text:
ras a me: Sed ab eo consumptis delictis, tuo statuas conras a me: Sed ab eo consumptis delictis, tuo statuas conspectui. Spiritum sanctum tuum ne auferas a me: eo habui prius quam peccaverim. Salutaris Dfirma me. Ut ipse in me: et non vitia principentur. Tu vero qui legis sanctam Scri
Abbreviated transcription (Latin):
ero. Homo. dimissa sunt tibi peccata tua.
uel auditu dicit: quando dixit ei nathã.
Dimissũ est peccatum tuũ. E exultabt̃
ossa humiliata: idẽ uirtutes quȩ prius
fuerant peccatis humiliate. llel eternitaᷤᷤ
spei meȩ quȩ me peccante humiliata fue.¬
rat: te indulgente ꝑsulcet. Auerte faciẽ
tuam a peccatis meis: ne ea sic aspicias. ut
reuertantur in cõmemorationẽ tuã. Auer¬
te faciem tuã. Ac si dicat. Ne uideas: ne
corderis illa. & om̃s iniqͥtates meas dele: pre¬
teritas. presentes. & futuras. Cor mundũ
crea in me ds̃: quo te uideam. Sic̃ rogabat
dauid: ita et unus quisq debet facere.
Cor mundũ erea in me ds. Proptea roga¬
bat: ut mundus deueniret a peccato. Et
sp̃m rectũ innoua in uiscerib meis. quo
te recte confitear: uł sp̃m rectũ ad uiden¬
dum et discernendũ sicut antea rectus fu¬
it inme. Ne proicias me a facie tua: sic̃ cam:
ut exul a te efficiar. A facie tua: id ẽ a p̃sen

Expanded text:
ero: Homo, dimissa sunt tibi peccata tua. ero: Homo, dimissa sunt tibi peccata tua. Vel auditui dicit: quando dixit: Nathan, dimissum est peccatum tuum, Et exsultabunt ossa humiliata. Id est, virtutes quae prius fuerant peccatis humiliatae. Vel aeternitas spei meae, quae, peccante me, humiliata fuerat: te indulgente persultat. Averte faciem tuam a peccatis meis. Nec ea sic aspicias ut revertantur in commemorationem tuam. Averte faciem tuam. Ac si dicat; ne videas, nec recorderis illa. Et omnes iniquitates meas dele. Praeteritas, praesentes atque futuras. Cor mundum crea in me, Deus. Quo te videam. Sicut rogabat David: ita et unusquisque debet facere. Cor mundum crea in me, Deus. Propterea rogabat, ut mundus fieret a peccato. Et spiritum rectum innova in visceribus meis. Quo te recte confitear. Vel, spiritum rectum, ad videndum et discernendum: sicut antea rectus fuit in me. Ne projicias me a facie tua. Sicut Cain, ut exsul a te efficiar. A facie tua: id est, a prae
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. Quis scit. si conuertatur & ignoscat¬
bimus: Uel ds̃ ꝑ nathan ꝓpħam incerta &
occulta manifestauit. id ẽ narrauit dauid:
quando dixit. dimissum ẽ peccatũ tuum᷑:
sicut niniuite subuersi sunt de malo in bonỹ
dabor. Sicut enĩ ysopus terrenus. curandis
pulmonib aptus ẽ. ut auertat inflationẽ:
ita cȩlesti qui fuerit respsus ẏsopo. id ẽ humi¬
litate cordis. ab om̃i suꝑbie malignitate pͣ.¬
gatur. Lauabis me. et suꝑ niuẽ dealbabor:
ut quia peccata mea fenicio sunt similia.
quasi nix de albentur. Tu inquã dñe poten
es. peccatum piceũ. in lacteũ candorẽ tranᷤ.¬
ferre: facinorosũq hebenũ. in cristalli ful.¬
gorem conuertere. Uel lauabis me: hoc ẽ
ꝑ penitentiã et baptismũ. Et suꝑ mue
dealbabor: sicut dix̃ ysaias Si fuint peccata
ur̃a sicut feniciũ: uelut niuem dealbabo.
Auditui meo dabis gaudiũ & leticia: cũ
iacens in infirmitate peccati. audire meru¬

Expanded text:
cerent: Quis scit si convertatur cerent: Quis scit si convertatur bimus ? Vel Deus per Nathan prophetam incerta et occulta manifestavit: id est, narravit David, quando dixit: dimissum est peccatum tuum, sicut Ninivitae conversi sunt de malo in bonum,e, hyssopo, et mundabor. Sicut enim hyssopus terrenus curandis pulmonibus aptus est, ut avertat inflationem: ita coelesti quis respersus hyssopo: id est, humilitate cordis, ab omni superbiae malignitate purgatur. Lavabis me, et super nivem dealbabor. Ut quia peccata mea sunt phoeniceo similia, quasi nix dealbentur. Tu, inquam, Domine, potens es peccatum piceum in lacteum candorem transferre: fuliginosumque hebenum in crystalli fulgorem convertere. Vel, lavabis me: hoc est, per poenitentiam et baptismum. Et super nivem dealbabor, sicut dixit Isaias: Si fuerint peccata vestra sicut phoeniceum, velut nivem dealbabor . Auditui meo dabis gaudium et laetitiam. Cum jacens in infirmitate peccati, audire meru
Abbreviated transcription (Latin):
cas cum uidicaris. Hunc locum diligen¬
tius in epła ad romanos paulus edisserit:
quod ds̃ cum possit de nobis iudicis aucto¬
ritate discernere. ñ hoc facit: s nobiscũ ue¬
lit iudicari: ut magis iusticia appareat ui¬
dicantis. In peccatis concepit me mater
mea. Obscuriis locus : et altius retractan¬
dus. Ecce enĩ ueritatem dilexisti: cũ ꝑ pro¬
pħam. peccantẽ famulũ increpasti. Ueri.¬
tatẽ dilexisti. Ueritas xp̃c ẽ: quia pater di¬
ligit filium: uł diligit confessions̃. ex ore
peccatoris. Incerta et occulta sapientie
tuȩ manifestasti mͥ. hoc ẽ qđ in alio loco
dicit. Reuela ocłos meos: et considerabo
mirabilia de lege tua. Incertum & abdi¬
tum michi erat. si remittis tale facinus:
s̃ manifestũ ẽ. cum ignoscere dignatuses
delinquenti. Sapientie enĩ tuȩ est. ut priꝰ
increpes: et sic remittas. Nam et nniuitis.
occulta erat sapientia pietatis tuę: cũ di.¬

Expanded text:
cas cum judicaris. Hunc locum diligencas cum judicaris. Hunc locum diligentius in Epistola ad Romanos Paulus edisserit: quod Deus cum possit de nobis judicis auctoritate discernere, non hoc facit, sed nobiscum vult judicari, ut magis justitia appareat judicantis . In peccatis concepit me mater mea. Obscurus locus et altius retractandus. Ecce enim veritatem dilexisti. Cum per prophetam peccantem famulum increpasti, veritatem dilexisti. Veritas Christus est: quia Pater diligit Filium suum, vel diligit confessionem ex ore peccatoris. Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Hoc est, quod in alio loco ait: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Incertum et abditum mihi erit, si remittis tale facinus. Sed manifestum est: cum ignoscere dignatus es delinquenti. Sapientiae enim tuae est, ut prius increpes, sic remittas. Nam et Ninivitis occulta erat sapientia pietatis tuae, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
b tuis: et uincas cum iudicaris. Quia ture.¬
ctum iudiciũ iudicas: nos trasgressores et
peccatores. Ille fuit uidicatus &e damnatꝰ
unde dictum ẽ. iustus ab iniquis uidicatꝰ
est: s ille in futuro iudicio erit alios iudi¬
caturus et condemnaturꝰ. Iustificatus es
dĩe iħu in sermonib tuis: cum ductus pro
popłi peccatis ad mortẽ. non ẽ inuentus do¬
lus inore tuo. Uicisti iudicatus: cum inte
nichil dignũ morte. princeps tenebrarũ
inuenit. Consuetudo ꝓphete ẽ. ut acta ꝓ
agendis loquatur. Ecce enĩ mniniquitati¬
b conceptus sum: et in peccatis concepit
me mater mea. Hic uersiculus. totius gene.¬
ris humani casũ exponit sicut in iob: nec si
unius diei sit suꝑ terrã. non potest ẽẽ mun¬
dus a sorde peccati. Concipitur autẽ & nasci.¬
tur in originali peccato. qđ ex adam trabi.¬
tur: s inbaptismo ꝑ grãm xp̃i purificat᷑.
Uel iustificeris in sermonib tius. et uin¬

Expanded text:
bus tuis, et vincas cum judicaris. Quia tu rebus tuis, et vincas cum judicaris. Quia tu rectum judicium judicas. Propter nos transgressores et peccatores ille fuit judicatus, et damnatus. Unde dictum est: Justus ab iniquis judicatus est. Sed ille in futuro judicio erit alios judicaturus et condemnaturus. Justificatus es, Domine Jesu, in sermonibus tuis: cum ductus pro populi peccatis ad mortem, non est inventus dolus in ore tuo. Vicisti judicatus: cum in te nihil dignum morte princeps tenebrarum invenit. Consuetudo prophetae est, ut acta pro agendis loquatur. Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea. Hic versiculus totius generis humani casum exponit, sicut in Job: Nec si unius diei sit super terram, potest esse mundus a sorde peccati . Concipitur autem et nascitur in originali peccato, quod ex Adam trahitur, sed baptismo per gratiam Christi purificatur. Vel, ut justificeris in sermonibus tuis, et vin
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ac si dicat. Tu potes michi plus remit.¬
tere: quã ego te intelligam rogare. Qm̃
iniquitatẽ meã ego cognosco. Ante faci.¬
em em̃ meã: eam pono. Si tu ꝓuin̾cias
in confessione. tua peccata: & ds ignos.¬
cit tibi. Et peccatum meũ contra me est
semꝑ. Quia mea peccata. tuę bonitatis
diuitie suꝑant: Quia ñ trado illud ĩ ob.¬
liuionẽ: ꝓpono illud semꝑ ante ocłos me¬
os: quia si tu ponas illud ante te. ds̃ illd̾
non ponit ante se. Tibi soli peccaui: & ma¬
lum coram te feci. Tibi enĩ delinquit quis¬
q cum peccauerit: quia tu solus sine pec¬
cato es. dicente apło. Est ds̃. uerax: omĩs
autẽ homo mendax. Uel dicit dauid.
Ego peccaui. et tu solus sine peccato es: si¬
cut dicit ysaias. Qui peccatum non fecit:
nec inuentus ẽ dolus in ore eius. Uel illd̃.
Quis arguet me de peccato: et itẽ dicit.
Uenit princeps mundi huiꝰ: et in me non
habet quieqͣm. Ut iustificeris in sermoni¬

Expanded text:
re: Ac si dicat: Tu potes plus mihi remitre: Ac si dicat: Tu potes plus mihi remittere, quam ego intelligam rogare. Quoniam iniquitatem meam ego cognosco. Ante faciem enim meam eam pono. Si tu pronuntias in confessione tua peccata, Deus ignoscet tibi. Et peccatum meum contra me est semper. Quia mea peccata a tuae bonitatis divitiis separant. Quia non trado illud in oblivionem, propono illud semper ante oculos meos. Quia si tu ponis illud ante te: Deus illud non ponit ante se. Tibi soli peccavi, et malum coram te feci. Tibi enim delinquit quisque cum peccaverit: quia tu solus sine peccato es: dicente Apostolo: Est Deus verax, omnis autem homo mendax . Vel dicit David: Ego peccavi, et tu solus sine peccato es, sicut dicit Isaias: Qui peccatum non fecit; nec inventus est in ore ejus dolus . Vel illud: Quis arguet me de peccato ? Et item dicit: Venit princeps mundi hujus, et in me non invenit quidquam . Ut justificeris in sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
.l. In fine psalmus dauid cũ uenit ad eu
nathan propha. quando uitrauit ad bet
Ste quinquagesinius psalmꝰ
uocẽ continet penitentis ꝑsonȩ: ostendenꝰ
ut qui ceciderit in crimine: confitendo
mala sua. redeat ad salutẽ.
i serere mei ds̃: scm magna mise.¬
ricordiam tuã. Confiteor inmen¬
sam nuseriã: ideo peto magnã nuseri¬
cordiã. Qui se miserũ putat᷑ e de suis pee¬
catis. cum illo facit ds miscdiam magnã:
quia minor ẽ miscđia hic in presenti: hoc
est quia homo cũ non eẽt. ex nicħ̾o creauit
illum ds̃ ut esset &ͥ regit & gubernat: ma¬
ior miscdia dicitur. quando ipsũ hominẽ
cundũ multitudinẽ miserationũ tuarũ.
dicit: quia multa sunt peccata mea: et mi¬
alio loco. Miserationes tuȩ multe sunt
dñe. Amplius laua me ab iniquitate me¬
a. et a peccato meo munda me. Expeto ut¬
peccata mea abluas fonte nuscđie: qui ñ
uis in ȩternum peccati uulnera reserua.¬

Expanded text:
finem, Psalmus David, cum venit ad eum finem, Psalmus David, cum venit ad eum Nathan propheta: quando intravit ad Betsabee. Iste quinquagesimus psalmus vocem continet poenitentis personae: ostendens, ut qui ceciderit in crimine, confitendo mala sua, redeat ad salutem. Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Confiteor immensam miseriam: ideo peto magnam misericordiam. Quia qui se miserum putat esse de suis peccatis: cum illo facit Deus misericordiam magnam. Quia minor misericordia est hic in praesenti, hoc est, quia homo cum non esset, ex nihilo creavit illum Deus ut esset, et regit, et gubernat. Major misericordia dicitur: quando ipsum hominem cundum multitdicit, quia multa sunt peccata mea, et mialio loco: Miserationes tuae multae sunt, Domine. Amplius lava me ab iniquitate mea, et a peccato meo munda me. Expeto ut abluas fonte misericordiae: quia non vis in aeternum peccati vulnera reserva
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ qui de manu mea possit eruere. Uł
rapit ille. hoc ẽ in mortẽ precipitat obli.¬
uiscentes se: et nemo criꝑe potest. Sacrifi¬
cium laudis honorificabit me: qr de om̃i
bono qđ scĩ faciunt. ds̃ honoratur. Unde
dixit sc̃s paulus. Om̃e quodeũq facitis ĩ
uerbo aut inoꝑe. omĩa in gła dĩ facite:
hoc me honorat ille coram angłis. quia e¬
go eum honoraui corã hominib in sacri¬
ficium laudis: impleuitq qđ in euangłiis
locutus ẽ. Qui me confessus fuerit coram
hominib: ego eiu confitebor corã patre
meo. et angłis eiꝰ. &illic it᷑ ẽ. Xp̃i iter est ꝑ¬
oꝑa scõꝵ: in quo ostendam illi salutare dĩ.
Salutare dĩ patris. filius ẽ. In hoc sacrifici¬
o indicat uiam quȩ ducit ad uitam. id ẽ
ad xp̃m: qui nobis prestare dignetur. ut
disereti a paleis.impleti fructu scificatio¬
nis. offeramꝰ ei sacrificiũ laudis: ut ipso
illuminante intelligere mereamur uiã

Expanded text:
non est qui de manu tua possit eruere. Vel non est qui de manu tua possit eruere. Vel rapit ille: hoc est, in mortem praecipitat obliviscentes se, et nemo eripere potest: Sacrificium laudis honorificabit me. Quia de omni bono quod sancti faciunt, Deus honoratur. Unde dixit Paulus: Omnia quaecumque facitis in verbo aut in opere: omnia in gloriam Dei facite hoc me honorat ille coram angelis: quia ego eum honorificavi coram hominibus in sacrificiis laudis; implevitque quod in Evangeliis est locutus: Qui me confessus fuerit coram hominibus, ego eum confitebor coram Patre meo et angelis ejus . Et illic iter est. Christi iter per st. In quo ostendam illi salutare Dei. Salutaris Dei Patris, Filius est. In hoc sacrificio indicat viam, quae ducit ad vitam, id est, ad Christum. Qui nobis praestare dignetur, ut discreti a paleis, impleti fructu sanctificationis offeramus ei sacrificium laudis, ut ipso illuminante, intelligere mereamur viam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ: quod ero tui similis. Dum ñ uindico
in presenti:arbitratus es michi ea placere:
sicut tibi placent tua mala. et alioꝵ. Ar.¬
guam te: cum in sinistra parte sedis. fueriᷤᷤ
collocatus in futuro iudicio. & statuam
illa contra faciem tuã: ut in his confus
damneris in morte ꝑpetua: hoc ẽ ꝓpter
illa mandata quȩ ñ custodisti. uł tua
peccata et alioꝵ quȩ post te reliquisti: ut
illud. Quia si ñ annunciaueris iniquo
iniquitatem suã: sanguinẽ eius de ma¬
nu tua requirã. Utinam nos in hoc scło
poneremꝰ ante nos peccata nr̃a: et ñ ds̃
in iudicio ea statueret ante faciẽ nr̃am:
ubi iam non castigatio. s iudiciũ mortis
accedit. Intelligite nunc hȩc qui obliuis.¬
cimini dm̃. Uox ꝓphete ammonet uns¬
quẽq: ut ñ ponat dñm in obliuione. nec
sua mandata. Nequando rapiat. ut non
sit qui eripiat. Nequando rapiat ad mor.¬
tem: uł ad diem iudicu. Unde dixit. Et

Expanded text:
que, quod ero tui similis. Dum non vindico que, quod ero tui similis. Dum non vindico in praesenti: arbitratus es ea mihi placere, sicut tibi placent tua mala et aliorum. Arguam te. Cum in sinistra parte sedis fueris collocatus, in futuro judicio. Et statuam illa contra faciem tuam. Ut his confusus damneris in morte perpetua, hoc est, per illa mandata quae non custodisti: vel tua peccata, et aliorum, quae post te reliquisti, ut illud: Quia si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram . Utinam nos in hoc saeculo poneremus ante nos peccata nostra: et non Deus ea in judicio statueret ante faciem nostram: ubi jam non castigatio, sed judicium mortis accedit. Intelligite nunc haec qui obliviscimini Deum. Vox prophetae admonet unumquemque, ut non ponat Dominum in oblivione, nec sua mandata . Ne quando rapiat, et non sit qui eripiat. Ne quando rapiat, ad mortem vel ad diem judicii: unde dixit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
nequiter ac dolose bene agere collaudabaᷤ.
Uel lingua tua concinnabat dolũ: idẽ iu.¬
das contra xp̃m. Os suum abundauit ne¬
quitia: qͣndo consiliũ fecit cum iudeis. ut
eum crucifigerent. Sedens aduersus fra.¬
trẽ tuũ detrahebas: et aduersus filiũ ma¬
tris tuȩ ponebas scandalum. filius dicit᷑
xp̃c: quia de synagoga ꝓcessit. Uel iudas
frater dñ dicitur: ut ait ꝓpħa. Narrabo
nomen tuũ fratrib meis. Uel aliter. Fratreᷤ.
fortiores scĩ: filii. simpliciores. Unde sc̃s
paulus dixit. Nos qui forticiores sumus de¬
benius infirmiores fr̃s sustinere. Sedens
aduersus frẽm tuũ loquebaris: qui tecũ
est inbaptismo renatus. & aduersus filiũ
matris tuȩ. ponebas scandalũ: quẽ eccłia
dĩ. sicut te ipsum ꝑ fidem exhibuit xp̃o.
Hec fecisti & tacui: quia examinanda ea in
futuro iudicio reseruaui: & tacui: quia ñ
statim uindicaui. s sustinui. Existimasti ini¬

Expanded text:
nequiter ac dolose bene agere collaudabas. nequiter ac dolose bene agere collaudabas. Vel, lingua tua concinnabat dolum, id est, Judas contra Christum. Os suum abundavit nequitia, quando consilium fecit cum Judaeis, ut eum crucifigerent. Sedens adversum fratrem tuum loquebaris, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Filius dicitur Christus: quia de synagoga processit. Vel Judas frater Domini dicitur, ut ait propheta: Narrabo nomen tuum fratribus meis . Vel aliter: Fratres, fortiores sancti: filii, simpliciores. Unde sanctus Paulus dixit: Nos qui firmiores sumus, debemus infirmiores fratres sustinere . Sedens adversus fratrem tuum loquebaris: qui tibi in baptismo est renatus. Et adversus filium matris tuae ponebas scandalum: quem Ecclesia Dei sicut teipsum per fidem exhibuit Christo. Haec fecisti, et tacui. Quia examinanda ea in futuro judicio reservavi. Et tacui: quia non statim vindicavi, sed sustinui. Existimasti, ini
Abbreviated transcription (Latin):
inuocemus in tribulatione: magnifice¬
mus eum cum fuerimus aꝑiculis libera¬
ti. Peccatori autẽ dixit ds̃: quare tu enar.¬
ras iusticias meas. et assumis testamentũ
meũ ꝑ os tuũ: Audiant hec doctores. uł
ep̃i eccłiarum: qui peccata popłi resecant
p̾dicando. Unde paulus dicit sc̃s. Mani¬
festi sunt qui preceptum dñi ñ sustinuer:
id ẽ non implent inoꝑe quod p̾dicant.
Unde dñs dicit ad apłos. Quȩ dixerint
uobis facite: scđm oꝑa uero illoꝵ nolite
facere. Tu uers odisti disciplina: et proie¬
cisti sermones meos retrorsum. Quȩ p̃di¬
cabas in eccłia: ñ custodiebas in uita. Si ui¬
debas furem. currebas cũ eo: et cum adul.¬
teris portionẽ tuã ponebas. Cucurristi cũ
fure: participatus es adultero: quando ei
uł in adulterinis laudib. uł in consentane.
habere dibueras. pones eam in inferno. Os
tuum abundauit malicia: et lingua tua
concinnabat dolos. Illo male agente: tu

Expanded text:
invocemus in tribulatione: magnificeinvocemus in tribulatione: magnificemus eum cum fuerimus a periculis liberati. Peccatori autem dixit Deus: quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Audiant haec doctores vel episcopi Ecclesiarum: qui peccata populorum resecant praedicando. Unde sanctus Paulus dicit: Manifesti sunt qui praeceptum Christi non sustinuerunt , id est, non implent in opere quod praedicant. Unde Dominus dixit apostolis: Quae dixerint vobis facite: secundum opera vero illorum nolite facere . Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos retrorsum. Quae praedicabas in Ecclesia, non custodiebas in vita. Si videbas furem, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Cucurristi cum fure, participatus es adultero, quando eis, vel in adulatoriis laudibus, vel in consentaneishabere debueras, ponas illam in inferno. Os tuum abundavit malitia, et lingua tua concinnabat dolos. Illo male agente: tu
Abbreviated transcription (Latin):
bilib: s ut faciat quis uoluntatẽ eius: si.
cut ait in euangłio. Meus cib ẽ: ut faci.¬
am uoluntatẽ patris mei. Ergo tacet isrł
suam esuriem: qr expectat peccatoris con
uersionẽ. Ms est enĩ orbis terre et pleni¬
tudo eius: totus mundus. Uel orbis terrȩ:
sc̃ã eccłia. Ac si diceret. suo eam ẽẽ sangui¬
ne redimendã. Nunqͥd manducabo car.¬
nes tauroꝵ: aut sanguinẽ hircoꝵ potabo:
Uetera hic sacrificia euacuanda ẽẽ decla¬
rat: ideoq in morib bonis. sacrificiũ reqͥ.¬
rit dicens. Immola deo sacrificiũ laudis.
et redde altissimo uota tua. Hoc ẽ sacrifi¬
cium acceptabile: hoc ẽ. holocaustum pin¬
gue÷ ut laudetur ds̃ ab homine quẽ crea¬
uit. quẽ redemit: cui et regnũ cȩleste ꝓmit.¬
tit. Uel uox propħȩ ammonet scõs unmo¬
lare spũaliter et uota reddere: ut ait. In
me sunt ds̃ uota tua: que reddam lauda.¬
tiones tibi. Inuocame in die tribulationiᷤ
tamur: ut ꝓbemur. Perseueremꝰ in fide:

Expanded text:
sed ut faciat quis voluntatem ejus: sicut ipse ait in Evangelio: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Ergo tacet Christus suam esuriem: quia exspectat peccatores ad poenitentiam. Meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Totus mundus. Vel, orbis terrae, sancta Ecclesia. Ac si diceret, suo eam esse sanguine redemptam. Numquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Vetera hic sacrificia evacuanda esse declarat: ideoque in moribus bonis sacrificium requirit: dicens. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Hoc est sacrificium acceptabile: hoc est holocaustum pingue: ut laudetur Deus ab homine quem creavit, quem redemit: cui et regnum coeleste promittit. Vel vox prophetae admonet sanctos, immolare spiritualiter, et vota reddere, ut ait: In me sunt, Deus, vota tua: quae reddam laudationes tibi. Invoca me in die tribulationis tamur, ut probemur: perseveremus in fide,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. Quia difficilis ẽ h ũsus ad in¬
telligendũ: ipsa uerba quȩ anteriores tͣe¬
tauerunt. edicã. Hẏlarius beatus antis¬
tes. et ut ita dicam inter procellas mundi
magnus sustentator eccłiȩ: ita de eodicit.
Iustus. manus suas ñ peccatoris sanguine
abliut: s cum peccatores in sanguine sint.
qr rei sunt sanguinũ: manus suas ille ab
omi reatu sangiunis continebit ablutas.
Tunc lauat iustus manus in sanguine pec¬
catoꝵ: cum uindictam de ipsis uiderit. ñ ꝓ¬
curantib scĩs. Et tunc letabitur: cũ post e¬
xitum eoꝵ. eius oꝑa głose refulgent. Et
dicet homo: si utiq ẽ fructus iusto. Tunc
gna participauerit. Utiq ẽ ds̃ iudicans
eos terra. Illi ante finis uidicium in hac ter.¬
ra iudicãtur: de quib suꝑius diximus.
qui ñ credit iam udicatus ẽ. & nos siup̃
ceptis dĩ aures dĩ non obturanius: si scõꝵ
monita cum innocentia exequamur: si

Expanded text:
peccatorum. Quia difficilis est hic versiculus ad inpeccatorum. Quia difficilis est hic versiculus ad intelligendum: ipsa verba quae anteriores tractaverunt, educam; Hilarius beatus antistes et, ut ita dicam, inter procellas mundi magnus sustentator Ecclesiae, ita de eo dicit: « Justus manus suas, non peccatorum sanguine abluit: sed cum peccatores in sanguine sint, quia rei sunt sanguinum, manus suas ille ab omni reatu sanguinis continebit ablutas. » Tunc lavat justus manus in sanguine peccatorum cum vindictam de ipsis viderit, non procurantibus sanctis, et tunc faetabitur, cum post exitum eorum, ejus opera gloriose refulgent. Et dicet homo si utique est fructus justo. Tunc gna participaverit. Utique est Deus judicans eos in terra. Illi ante judicium finis in hac terra judicantur, de quibus superius diximus: Qui non crediderit, jam judicatusceptis Dei aures non obturamus, si sanctorum monita cum innocentia exsequamur, si
Abbreviated transcription (Latin):
ripiet uos ñ ut uiuos. s quasi uiuos. Qui
enĩ spinas habent delictoꝵ: uiui ñ meren¬
tur uocari. Priusqͣm intelligerent spinȩ
ur̃e ramnũ. Hec ad popłm peccantẽ loqui¬
tur. Raminꝰ sentiũ genus ẽ: asꝑunũ acu¬
leis: et flore gratissunũ. Unde intelligi¬
tur duplam habere uirtutẽ ultionis ma
loꝵ & retributiõis bonoꝵ: idẽ iustis floret ad
ornatũ: peccatorib prebet spinas ad con¬
fringendũ. Sicut uiuentes:. sic̃ inira ab¬
sorbet eos. Uelociter eos absorbet pęna.
quia qui non credit iam uidicatꝰ est. Ui¬
uentes idẽ sapientes mundi: qui ꝑ illoꝵ
sapientiam putant se quasi uiuentes sĩ.
S sapientia huius mundi: stulticia est
apud dm̃. Sed ira dei quã dicit: iusta uin¬
dicta ẽ. Letabitur iustus cum uiderit
uindictam impioꝵ: quia quando illi dã¬
nantur in penis: iusti letificantur in p̃¬
miis. Manus suas lauabit in sanguine

Expanded text:
ripiet vos non ut vivos, sed quasi vivos. Qui ripiet vos non ut vivos, sed quasi vivos. Qui enim spinas habent delictorum, vivi non merentur vocari. Priusquam intelligerent spinae vestrae rhamnum, haec ad populum peccantem loquitur: Rhamnus sentium genus est asperrimum aculeis, et flore gratissimum. Unde intelligitur duplam habere virtutem: ultionis et bonorum retributionis: id est, justis floret ad ornatum, peccatoribus praebet spinas ad confringendum. Sicut viventes, sicut in ira absorbet eos. Velociter eos absorbet poena, quia qui non crediderit, jam judicatus est . Viventes, id est, sapientes mundi qui per illorum sapientiam putant se, quasi viventes sint. Sed sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum. Sed ira Dei quam dicit, justa vindicta est. Laetabitur justus cum viderit vindictam. Impiorum: quia quando illi damnantur in poenis, isti laetificantur in praemiis. Manus suas lavabit in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Intendit arcum suũ: donec infir¬
mentur. Arcum: minas. hoc ẽ cõminatio¬
nes dĩ intellige. Unde dixit. Nisi conuer.¬
si fueritis id est de suꝑbia ad humilitatem:
dit areum suũ: futurũ iudiciũ. Donec infir¬
mentur: hoc ẽ usq dum euanescant insi¬
die eoꝵ. Sicut cera que fluit auferentur
Sicut enĩ cera igne dissoluitur: ita ce isti
futuri iudicii igne ꝑdentur. Suꝑ cecidit
ignis: iudiciũ mortis. Qñ uidert̃ solem:
uiderunt solem. Peccatores xp̃m. ignẽ ui¬
dent: iusti. solem iusticie. Aliter. Quicõ¬
minationib scripturũ territus agitꝵ.¬
nitentiã: huic ꝑ ignẽ supplicioꝵ sol uerꝰ
ostenditur. Antequã intelligant spinȩ
uix̧ ramnũ: quasi uiuos quasi iura ab¬
sorbet eos. Ante quã peccata ur̃a ad finẽ
usq ꝑueniant: et cogitationũ spinȩ in
arborẽ ebulliant peccatoꝵ: ds̃ uos corri¬
piet ñ iratꝰ: s quasi iratus. Non ẽ quippe

Expanded text:
accepit. Intendit arcum suum donec infiraccepit. Intendit arcum suum donec infirmentur. Per arcum, irae et comminationes Dei intelliguntur. Unde dixit: Nisi conversi fueritis, id est, de superbia ad humilitatem; dit arcum suum, futurum judicium: donec infirmentur: hoc est, usque dum evanescant insidiae eorum. Sicut cera quae fluit, auferentur. Sicut enim cera igne dissolvitur, ita et isti futuro judicii igne perdentur. Supercecidit ignis, Judicium mortuis: Et non viderunt solem. viderunt solem. Peccatores Christum ignem vident, justi solem justitiae. Aliter: Qui comminationibus Scripturarum territus agit poenitentiam, huic per ignem suppliciorum sol verus ostenditur. Antequam intelligant spinae vestrae rhamnum. Quasi vivos, quasi in ira absorbet eos. Antequam peccata vestra ad finem usque perveniant, et cogitationum spinae in arborem ebulliant peccatorum: Deus vos corripiet non iratus, sed quasi iratus. Non est quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sapienter. Diabolum uel satellites eius dicit:
turato auriũ aditu seiuire ñ sinunt. Aspis:
genus ẽ serpentis. Ille hõ qͥ incantat aloco
marsus dicitur: et trahit illas de tenebris
ad lumen. Ds̃ conteret dentes eoꝵ in ore eo.¬
rũ : molas leonũ confringet dñs. Indenti.¬
b aꝑta ꝑsecutio: in molarib significatur
cerare ualeant iniquis morsib seruos eiꝰ.
Alolas leonũ confringet dñs. Maloꝵ neqͥ¬
tiarũ insidias: qui quasi molares leonum
dentes. ad ualidiorem morsũ habent᷑. Ad
nichilũ deuenient tanqͣm aqua decurrenᷤ.
Sicut enĩ aqua decurrens. ut aut absorbe.¬
atur de terra aut in mari deficiat: ita & isti
ad hoc deducuntur ut pereant. Sicut aqͣ
soꝵ ẽ. doctrina. Aqua decurrens: qđ ẽ tor¬
rens: hoc ẽ aqua que de montib decurrit
in uallib. Uel sicut aquȩ hiemales cũ ue¬
niunt. statim siccantur: sic isti cito transe¬
unt. Unde dictum ẽ.De torrente in uia bibet.
dñs de torrente in uiabibit. quia de nr̃o

Expanded text:
s, etc.: Diabolum vel satellites ejus dicit: turato aurium aditu, saevire non desinunt. Aspis genus serpentis. Ille homo qui incantat, Marsus dicitur, et trahit illas de tenebris ad lumen. Deus conteret dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus. In dentibus, aperta persecutio, in molaribus significatur cerare valeant iniquis morsibus servos ejus. Molas leonum confringet Dominus. Malarum nequitiarum insidias: qui quasi molares leonum dentes ad validiorem morsum habentur. Ad nihilum devenient tamquam aqua decurrens. Sicut enim aqua decurrens, aut absorbetur a terra, aut in mari deficit: ita et isti ad hoc deducuntur ut pereant. Sicut aqua quae sorum est doctrina. Aqua decurrens, quod est torrens, hoc est, aqua quae montibus decurrit in valles. Vel sicut aquae hyemales cum veniunt, statim siccantur: sic isti cito transeunt. Unde dictum est: De torrente in via bibit . Dominus de torrente in via bibit, quia de nostro
Abbreviated transcription (Latin):
patris. Unde dicit. Magnum ẽ tibi uocari ser¬
uum meũ. Pro parte carnis dicitur. Sed et
lingua mea meditabitur iusticiam tuam.
Lingua mea scĩ sunt: qui meditantur man¬
data xp̃i. Tota die laudem tuam: id ẽ toto
tempore laudare dm̃. Sed et lingua mea me¬
ditabitur iusticiam tuã: quia pro uita po¬
puli mortuus. ñ es in tartaro derelictus. Lo¬
ta dic laudem tuam: quia deuicta trium¬
phans morte. in cȩlis susceptus es a patre:cũ
quo tibi et spui sc̃o est. honor & gła. Expł de¬
salmus. ꝑsonam peccatoris de dĩii.dd¬
nat: suꝑbiam notat: fontẽ eterni
suminis monstrat.

Expanded text:
 Magnum est tibi vocari servum meum : pro parte carnis. Sed et lingua mea meditabitur justitiam tuam. Lingua mea, sancti sunt, qui meditantur mandata Christi. Tota die, laudem tuam. Tota die, toto tempore laudare Deum. Sed et lingua mea meditabitur justitiam tuam: quia pro vita populi mortuus, non es in tartaro derelictus. Tota die laudem tuam: quia devicta triumphans morte, in coelis es susceptus a Patre: cum quo tibi et Spiritu sancto est honor et salmus personam peccatoris designat, superbiam notat, fontem aeterni luminis monstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia par.ẽ pęna. et dispar est culpa: id ẽ. qͣn¬
liter iudicantes condemnauert me morti.
Ds m̃s. & dñs m̃s: in causam meã. Uox humi¬
litatis ad diuinitatẽ: ꝓ parte carmis loquitur.
Iudica me scđm magnã miscđiam tuam.¬
Repetit unde dixit. intende iudicium meũ:
id ẽ. fac discretionem inter me et illos. Iudica
me scđm iusticiam tuã dñe ds̃ m̃s. Iudicaus
ego adulteram ut ñ condemnaretur: iudi¬
cauerunt me et isti innocentem. dignũ mor¬
te: ideo unusquisq scđm opus ꝓpriũ iudi¬
cium mereatur. Non suꝑ gaudeant michi
immici mei: nec dicant incordib suis euge
euge aniȩ nr̃e: nec dicant deuorabimꝰ eũ.
Non patefiat ultra os eoꝵ ad me deuorandũ.
Nec dicant. deuorabimus eum. Deuorat ho¬
mo: qđ inos mittit. S in hoc dicit deuorare:
quia peccatores uolunt illos scõs deuorare:
id ẽ. ut unũ corpꝰ efficiantur. frubescant et
reuereantur simul. qui gratulantur malis

Expanded text:
quia par est poena, et dispar est culpa. Id est, quanquia par est poena, et dispar est culpa. Id est, quanmeum, qualiter judicantes condemnaverunt me morti. Deus meus, et Dominus meus in causa mea. Vox humanitatis ad divinitatem, pro parte carnis loquitur. Judica me secundum magnam misericordiam tuam. Unde dixit, intende judicium meum, id est, fac discretionem inter me et illos. Judica me secundum justitiam tuam, Domine Deus meus. Judicavi ego adulteram, ut non condemnaretur; judicaverunt et isti me innocentem, dignum morte, ideo unusquisque secundum opus proprium judicium mereatur. Non supergaudeant mihi inimici mei, ne dicant in cordibus suis, Euge, euge animae nostrae; nec dicant, Devorabimus eum. Non patefiat ultra os eorum ad me devorandum, ne dicant, devorabimus eum. Devorat homo quod in os mittit. Sed in hoc dicit devorare, quia peccatores volunt illos sanctos devorare: id est, ut unum corpus efficiantur. Erubescant et revereantur
Abbreviated transcription (Latin):
lite peccare. Et. sol non occidat suꝑ iracundia
ur̃am. Dilatauerunt in meos suũ. Dilataue¬
runt: idẽ accusauerunt in blasphemus. ꝙ
dilatauerunt in me os suũ. Non solum pec¬
cauerunt in me: s. etiam insultauerunt di¬
centes. Si filius dĩ est: descendat nunc de cͣce.
& credimus illi. Dixerunt. euge. euge: sicut di¬
cit in euangłio. euge serue bone. et fidelis. Uł
uox iudeoꝵ ẽ. Ac si dicant. Bene. bene uidemꝰ.
qđ expectauimꝰ: ille uirtutes quas faciebas.
nichil erant. Uel dixerunt. Bene. bene. s dolo.¬
se. Uiderunt ocłi nr̃i: quia non accipitis ꝑso¬
nam hominis: nec ẽ tibi cura de aliquo. Uidi¬
sti dñe. pater. illusiones eoꝵ. Ac si dicat. Uidi¬
sti illos ad iudicandum. Ne sileas dñe: ne tace¬
as. Tacet mͦ. et ñ tacet: id ẽ non tacet manda¬
tum: tacet autẽ iudicium. Te intestimoni.¬
um aduoco: cũ uidicauero mundũ. Ne dis
inter me et uideos. Intende uidicium meu:

Expanded text:
lite peccare . Sol non occidat super iracundiam lite peccare . Sol non occidat super iracundiam vestram . Dilataverunt super me os suum. Dilataverunt, quando accusaverunt in blasphemiis. Et, dilataverunt super me os suum: quia non solum peccaverunt in me: sed etiam insultaverunt, dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce, et credimus ei . Dixerunt: Euge, euge. Sicut dicit in Evangelio: Euge, serve bone, et fidelis . Vel vox Judaeorum est: ac si dicat: Bene, bene videmus quod exspectavimus, illae virtutes quas faciebas, quod nihil erant. Vel dixerunt, bene: sed dolose. Viderunt oculi nostri. Quia non accipis personam hominis, nec est tibi cura de aliquo. Vidisti, Domine. Pater, illusiones eorum. Ac si dicat: Vidisti illos ad judicandum. Ne sileas, Domine. Ne taceas. Tacet modo, et non tacet: id est, non tacet mandatum, tacet judicium. Te in testimonium advoco, cum judicavero mundum. Ne disinter me et Judaeos. Intende judicium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
no. ibi te laudabo. Grauis dicitur: quia non ẽ
leuis ad peccandũ. Non leui. quẽ uentus ut
puluerem ante faciem terre ꝓicit: s graui.
& supra petrã fundamento. &e firmiter pre¬
cepta custodienti. Hinc iterum recordatur
passionis sue. quo potius eis uidiciũ mortiᷤ
annunciet. dicens. Non suꝑ gaudeant mi¬
chi qui aduersantur mn unqui: idẽ iudei xͦ.¬
ꝑsecutores eccłie. Inqui. qui oderunt me gra¬
tis: et annuunt oclis. hȩc dicit. ut non sit
iterata passio: quia nec redemptio ueniet ite¬
rata. & annuerunt ocłis: id ẽ quia nichil bo¬
ni mopere ostenderunt. Quia michi quide
pacifice loquebantur. Magister. licet tribu¬
tum dare cesari an non: uel quando dixer̃t.
magister scuus quia uerax es: et uiam dĩ¬
in ueritate doces. S hec pacifica: plena erant
dolo & ira. Et in ira dolos cogitabant. Sic loqͤ¬
bantur: s cogitabant ut apprehenderent ex̃
& ligarent: sicut postea fecerunt. In ira hoc fe

Expanded text:
no, ibi te laudabo. Gravis dicitur. Quia non est no, ibi te laudabo. Gravis dicitur. Quia non est levis ad peccandum: Non levi, quem ventus ut pulverem a facie terrae projiciet: sed in gravi, et supra petram fundato, firmiterque praecepta custodiente. Hinc iterum recordatur passionis suae, quo potius eis judicium mortis annuntiet dicens: Non supergaudeant mihi qui adversantur mihi inique. Judaei secutores Ecclesiae. Qui oderunt me gratis, et annuunt oculis. Haec dicit ut non sit iterata passio: quia nec redemptio veniet iterata. Et annuerunt oculis: quia nihil boni in opere ostenderunt. Quoniam mihi quidem pacifice loquebantur. Et est esari, an non ? Vel quando dixerunt: Magister, scimus quia verax es, et in veritate viam Dei doces Sed haec pacifica plena erant dolo et ira. Et in iracundia dolos cogitabant. Sic loquebantur, sed cogitabant, ut apprehenderent eum, et ligarent eum: sicut postea fecerunt. In ira hoc fec
Abbreviated transcription (Latin):
stenditur motus animȩ. Fer dentes. malicia
sona eccłiȩ dicit. Ac sidicat. Respice maloꝵ
iniquitatẽ: et meã iusticiam ab ipsis discerne.
a malignitate eoꝵ: aleonib unicã meam. Le¬
ones. ipsos ꝑsecutores dicit: qui animã euiꝰ de¬
glutire ore intebantur:. s ꝑ eius resurrectionẽ
confusi sunt. Etce conuersam oratio. ẽ. in si¬
nũ eius: cum unica. id ẽ ipsa anma integra
corpori restituta ẽ: Et quis inquis eã restitu¬
it: Ipse cum paterna uoluntate. qui dixit.
Potestatem habeo ponendi animã meã: et
potestatem habeo iterum sumendi eã. & ale.¬
onib unicam meã. Leo. ipse popłs iudaicus ẽ:
propter fortitudine malicie suȩ. Unicã meã.
Unica fuit anima. xp̃i sine peccato. scđm pro¬
phetam: quia peccatũ non fecit. nec inuentꝰ ẽ¬
dolus in ore eius. Confitebor tibi dñe in ȩccłia
magna: id est in toto mundo diffusa. In po¬
pulo graui laudabo te: id est in popło.xp̃ia¬

Expanded text:
stenditur motus animae. Per dentes intelligistenditur motus animae. Per dentes intelligisona Ecclesiae dicit. Ac si dicat: Respice malorum iniquitatem, et meam justitiam ab ipsis discerne. a malignitate eorum, a leonibus unicam meam. Leones ipsos persecutores dicit, qui animam ejus deglutire ore nitebantur: sed ejus resurrectione confusi sunt. Ecce conversa est oratio ejus in sinum ejus, cum unica, id est, ipsa anima integra corpori restituta est. Et quis, inquis, eam restituit? Ipse cum paterna voluntate, qui dixit: Potestatem habeo tollendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Et a leonibus unicam meam. Leo ipse populus Judaicus, propter fortitudinem malitiae suae. Unicam meam: quia unica fuit anima Christi sine peccato, secundum prophetam: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia magna. Id est, in toto mundo diffusa. In populo gravi laudabo te. Id est, in populo Christia
Abbreviated transcription (Latin):
cebat patri. ꝑfidem et spem. Aduersus me le¬
tati sunt. Lecati sunt iudei: quando xp̃m ap¬
prehenderunt. ut eum crucifigerent. & con¬
uencrunt inunũ. Ad hoc conuenert. ut ie¬
sum crucifigerent: non ut erederent. Uel ad¬
uersus me letati sunt. & conuenerunt: cum
traditionis mee promissionẽ haberent. Et¬
congregata sunt inme flagella. Hagellaue.¬
runt. xp̃m. sicut dixit. Cum gladus & fustib
ad me uenistis. & pilatus dixit. Dimittã eũ
tant. dolore uulnerũ que patiebatur in eru¬
ce: s melius ad peccata refertur: qđ ñ ha¬
buerit conscientiã peccato si rũ. quare cru¬
cifixus sit. & ignoraui. Ñ quod ignoret
xrp̃c aliquid: s iguoraui. id ẽ. propt̃ quid istud
nitentiã. Temptauerunt me. Multis modis
ipsis. Magister: qd ẽ primũ mandatũ : uel¬
sannatione deludentes atq dicentes. Aue rex
iudeoꝵ. Frenduerunt suꝑ me dentib suis:
clamantes. crucifigatur. ꝑmotus corporis.o.¬

Expanded text:
cebat Patri per fidem et spem. Et adversum me laecebat Patri per fidem et spem. Et adversum me laetati sunt. Laetati sunt Judaei, quando Christum apprehenderunt, ut eum crucifigerent. Et convenerunt in unum. Ad hoc convenerunt, ut Christum crucifigerent, non ut crederent. Vel adversus me congregati sunt, et convenerunt, cum traditionis meae promissionem haberent. Congregata sunt in me flagella. Flagellaverunt Christum, sicut dixit: Cum gladiis et fustibus ad me venistis . Et Pilatus dixit: Dimittam eum tant dolorem vulnerum quae patiebatur in cruce. Sed melius ad peccata refertur, quod non habuerit conscientiam peccatorum, quare crucifixus sit. Et ignoravi, non quod ignoret Christus aliquid: sed ignoravi, quia propter quod istud nitentiam. Tentaverunt me. Multis modis ipsis: Magister, quod est primum mandatum ? sannatione. Deludentes atque dicentes: Ave, rex Judaeorum . Frenduerunt super me dentibus suis. Clamantes, Crucifige eum. Per motus corporis, o
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: ñ carnaliter s spũaliter ieiunauit. E¬
suriens uenit ad arborem fici:. si tiens uenit
ad fontem. Esuriebat salutẽ humani gene¬
ris: sitiebat fidem eccłie. Esuriebat in passio
tum dĩ patris audietur. & sc̃i orant in secre.¬
to. hoc ẽ in corde. ubi ds̃ uidet: ut in euangłio.
Cum oras. incubiculũ tuũ intra. & ora patrẽ
tuũ in abscondito. & anna orabat intemplo
Quasi ꝑximũ quasi frem nr̃m. Si exꝑsona da¬
uid psalmũ accipimꝰ: proxinũ accipimus
saulem. Si exxp̃i: uidam proditorem ꝓximũ
uocat. Uel ꝑximus et frater iudeis. xp̃c: quia
de ipsis humani tatẽ attraxit. Ita complacebã.
generationẽ corpoream. Qsi lugens & cont̾sta¬
tus: sic humiliabar. Lugebat enĩ. cum confor¬
tante angło. gutte sudoris eius tanquã san¬
gius defluebãt defluebant ad terrã. & cõtri¬
status ẽ. cũ diceret: tristis ẽ. anima mea us¬
quit ciuitatẽ: fleuit suꝑ eam. Ita humilia.

Expanded text:
Christus non carnaliter, sed spiritualiter jejunavit. EChristus non carnaliter, sed spiritualiter jejunavit. Esuriens venit ad arborem fici: sitiens venit ad fontem. Esuriebat salutem humani generis: sitiebat fidem Ecclesiae. Esuriebat in passionto Dei Patris agebat. Et sancti orant in secreto: id est, in corde, ubi Deus videtur ut in Evangelio: Cum oras, intra in cubiculum tuum, et ora Patrem tuum in abscondito . Et Anna orabat in templo . Quasi proximum, quasi fratrem nostrum. Si ex persona David psalmum accipimus, proximum accipimus Saulem. Si ex Christi, Judam proditorem proximum vocat. Vel proximus, et frater Christus Judaeis: quia de ipsis humanitatem attraxit. Ita complacebam. generationem corpoream. Quasi lugens, et contristatus, sic humiliabar. Lugebat enim, cum, confortante angelo, guttae sudoris ejus tamquam sanguis defluebant ad terram. Et contristatus est cum diceret: Tristis est anima mea usquit, civitatem, flevit super eam . Ita humiliaba
Abbreviated transcription (Latin):
pro bonis mala reddiderunt. Sterilitatem
anune. mex: id est quomodo illoꝵ anime
steriles erant de bono et plenȩ de peccato:
sic uoluerunt ut xp̃i anima fuisset. Ego au¬
tem cum mͥ molesti essent: induebam me¬
liabam in ieiunio anima meã. Legimus illiꝰ
ieiuniũ: non legimꝰ cilicium. S ciliciũ pec¬
catoꝵ ẽ: quia uestitus ẽ penitentiȩ. Indue¬
bam me cilicio. Ac sidicat. Induit se diuini¬
tas carne: et de peccato damnauit peccatũ.
Ego autem cum mͥ molesti eent in duebã¬
me cilicio: et humiliabam in ieiunio aĩam
meã: & oratio mea insinu meo conuertetur.
Induit enĩ dñs asꝑitatẽ passionis: & luctũ
de duricia popłi non credentis. Celebrauit
ieiuniũ usq ad uesꝑum:cum in uesꝑa mun¬
di oblatus ẽ ꝓ mundi salute. Conuersa ẽ ora¬
tio eius in sinu patris: cum innichilo frus¬
tratus ẽ apatre: et pater ñ quasi minori p̃¬
stitit. S ut assumptũ homine declararet

Expanded text:
pro bonis mala reddiderunt. Sterilitatem pro bonis mala reddiderunt. Sterilitatem animae meae; id est, quomodo illorum animae steriles erant de bono, et plenae de peccato: sic voluerunt ut anima Christi fuisset. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar liabam in jejunio animam meam. Legimus illius jejunium, non legimus cilicium. Sed per cilicium peccatores, quia vestitus poenitentiae est. Induebar cilicio. Ac si dicat: Induit se divinitas carne, et de peccato damnavit peccatum. Ego autem cum mihi molesti essent, induebar cilicio, et humiliabam in jejunio mea in sinu meo convertetur. Induit enim Dominus asperitatem passionis, et luctum de duritia populi non credentis: celebravit jejunium usque ad vesperam, cum in vespera mundi oblatus est, pro mundi salute. Conversa est oratio ejus in sinum Patris, cum in nihilo est frustratus a Patre, et Pater non quasi minori praestitit, sed ut assumptum hominem declararet.
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib tenebrarũ: quarũ maxima uirtꝰ
est: ut possint diriꝑe pauꝑes tuos. Exurgen¬
tes testes iniqui: quȩ ignorabant interroga¬
bant me. Euangłium dicit. falsos testes: ꝓ
pheta. iniquos. Et quos falsos euangłium uo¬
cat. interrogantur: de quib uero ꝓpħa loqͥ.¬
tur. interrogant. Unde intelligendũ est. qͦd
principes sacerdotum sunt iniqui testes:qͥ
interrogauerunt que nesciebant dicentes
Adiuramus te ꝑdm̃: ut dicas nobis si tues
filius dĩ. Dicente autẽ illo ego sum. scidert̃
uestimenta sua: et quasi in testimoniũ cla¬
mauerunt. Ipsi audistis blasphemiã. Quid
adhuc querimus testes: Falsum erat testi¬
monium: ut dicerent eum blasphemasse qͥ
dixerat ueritatẽ. & retribuebant mͥ mala
probonis. sterilitatẽ anime meȩ. Exhibentẽ
me uitã. condemnauerunt morti. & fecun¬
ditatẽ bonoꝵ celestiũ ꝓnuttenti. uite penu¬
riam intulerunt. Sic fecerunt iudei xp̃o:

Expanded text:
potestatibus tenebrarum. Quorum maxima virtus potestatibus tenebrarum. Quorum maxima virtus est, ut possint diripere pauperes tuos. Exsurgentes testes iniqui, quae ignorabant interrogabant me. Evangelium falsos testes dicit: Propheta, iniquos. Et falsi quos Evangelium vocat, interrogantur; de quibus vero propheta loquitur, interrogant. Unde intelligendum est quod principes sacerdotum sunt iniqui testes, qui interrogaverunt quae nesciebant, dicentes: Adjuramus te per Deum, ut dicas nobis si tu es Filius Dei . Dicente autem illo, Ego sum, sciderunt vestimenta sua, et quasi in testimonium clamaverunt: Ipsi audistis blasphemiam; quid adhuc quaerimus testes? Falsum enim erat testimonium, ut dicerent eum blasphemasse, qui dixerat veritatem. Et retribuebant mihi mala pro bonis: sterilitatem animae meae. Exhibente me vitam, condemnaverunt me morti, et fecunditatem bonorum coelestium promittenti, vitae penuriam intulerunt. Sic fecerunt Judaei Christo: