comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat unitum humanitati: Auctorũ tñ
am dicimꝰ. quod scõrum ꝓbat usus. ma¬
gis tam̃ ꝓpͥe aliud alio dici arbit᷑mur
nuam carnemq duas fuisse sub̃as
duunam t̾ciam. immo pͥmam. atq
ideo unam extitisse ꝑ̃m tͥum sub̾aꝵ¬
S ae añ mortem & pꝰ. anuna & caro sͥ
ꝯuncte nichominus due manent
sube. Sicut enun d̾s & homo. ita in ho¬
integram assumpsit humanitatem.
quia nulla ẽ secuta disiunctio: intrib
subiis unitas ꝑsone ꝑseuerat. Consu¬
euit tam̃ augustinus duarum potiꝰ
na. caro solet intelligi & anima. No¬
mine aut̃ xp̃i. indifferent utit᷑ scͥpt᷑a
ut designet diuinam & humanam
naturã. siue singłas. siue ꝑͥm ex am¬
babus subsistentem. Illatam̃ ꝓpͥe na¬
tura significat᷑. que uncta ẽ oleo le¬
dem mortuus ẽ ꝓ nobis. Nam sicut xͦ
ds & homo. homo aut̃ om̃is anima et
immolatus ñẽ. Est aũt̃ mors huma¬
ne nature: nam aries immolatus ẽ.
Non tam̃ integre: nam anima immor

Expanded text:
rat unitum humanitati? Auctorum tamen um dicimus quod sanctorum probat usus, magis tamen proprie aliud alio dici arbitramur. nimam carnemque duas fuisse substantias, divinam tertiam, imo primam, atque ideo unam exstitisse personam trium sub et ante mortem et post, anima et caro sibi conjunctae nihilominus duae manent substantiae. Sicut enim Deus et homo, ita in hointegram assumpsit humanitatem, quia nulla est secuta distinctio, in tribus substantiis unitas personae perseverat. Consuevit tamen Augustinus duarum potiusna, caro solet intelligi et anima. Nomine autem Christi indifferenter utitur Scriptura, ut designet divinam et humanam naturam, sive singulas, sive personam ex ambabus subsistentem. Illa tamen proprie natura significatur, quae uncta est oleo laedem mortuus est pro nobis. Nam si Christus Deus et homo; homo autem omnis anima et immolatus non est ; est autem mors humanae naturae; nam aries immolatus est. Non tamen integre, nam anima immort
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ equalis patri: Nam utͣmq pa¬
tri equare. nefasẽ. Qm̃ illa que creata
ẽ: inclubitant minorẽ. Quare creans
natura: pat ẽ equanda. Neq enim ali¬
ud restat quod equet᷑. Quaꝑpt̾ cum di¬
cimus quod xp̃c ẽ equalis patri scd̾m
diuinitatem: nichil aliud ẽ nisi quod

Expanded text:
rum est aequalis Patri? Nam utramque Parum est aequalis Patri? Nam utramque Patri aequare nefas est; quoniam illa quae creata est, indubitanter minor est. Quare creans natura Patri est aequanda; neque enim aliud restat quod aequetur. Quapropter, cum dicimus quod Christus est aequalis Patri secundum divinitatem, nihil aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
manitate subsistit. ñ tanqͣm cõpositꝰ.
qm̃ pars nulliꝰ rei potest ẽẽ d̃s̃. Sienĩ
pars sua. S xp̃e uerissime ẽ scđm
aluid &e aliud: oe homo &e ds̃. Quippe
cum sic dicimus . xp̃c ẽ homo: uoce subie¬
cta humanitatẽ significamus. Cumu
Ita locutio exponit᷑. ut u̾itas ꝑpenda¬
tur. ita locutio uariat᷑: ut mͦ lxc. mͦ
illa. mͦ utraq in xp̃o natura intelli¬
gatur. Item. Cum audis qui a homo
ẽ ds̃. ne intelligas quod natum est
ex tempore. ante tempora extitisse.
quod continet᷑ loco: omẽm locum re¬
plere: quod deniq corpus ẽ: sp̃m ñ
ẽẽ sine his. nec homo sine illis: qͦm
homo ẽ ds̃. aut ds̃ homo. cum nec hoĩ li¬
ceat adhec aut similia dĩ uira extolli. nec
Igit᷑ nec homo ds̃. nec ds homo ꝑ naturã
ẽ. Uñ de xͦ dicimus. qd̾ sit equalis patͥ
scclm diuinitatem: minor patre scd̾m
humanitatem. Due nature inxͦ sunt.
altera creans. altera crrata. Que dua¬

Expanded text:
manitate subsistit; non tanquam compositus, manitate subsistit; non tanquam compositus, quoniam pars nullius rei potest esse Deus: si enim pars sua. Sed Christus verissime est secundum aliud et aliud, et homo, et Deus. Quippe cum sic dicimus: Christus est homo, voce subjecta humanitatem significamus. Cum vIta locutio exponitur, ut veritas perpendatur; ita locutio variatur, ut modo haec, modo illa, modo utraque in Christo natura intelligatur. Item cum audis, quia homo est Deus, ne intelligas quod natum est ex tempore, ante tempora exstitisse, quod continetur loco, omnem locum replere; quod denique corpus est; spiritum non esse sine his, nec homo sine illis, quomodo homo est Deus, aut Deus homo, cum nec homini liceat ad haec aut similia Dei jura extolli, nec Igitur nec homo Deus, nec Deus homo per naturam est. Unde de Christo dicimus, quod sit aequalis Patri secundum divinitatem, minor Patre secundum humanitatem. Duae naturae in Christo sunt, altera creans, altera creata: quae dua
Abbreviated transcription (Latin):
corunt. morte discedunt. illas autẽ
& ẽ aute uitam iungi. nec cũ morte dis¬
iungi: ad huius tanti nexus exp̃ssionẽ
& ds̃ homo & homo dr̃ ds. cum nec corpꝰ
dicat᷑ anima. nec unqͣm anina corpus.
Caue tñ ne hominem sic dm̃ dicas. ut
quid corporeum incorporeũ incelligas.
Utͣq enim natura. id qd̾ ẽ manet. nͨ un¬
qm in altam transit. s alti se ꝯungit.
ut sit una ꝑsona sub̃arum duarum.
immo &tum. dĩ. anime. & corporis.
Nec enimuerus homo eẽt absq aĩa:
nec cdĩtatis officium ẽ carnẽ uegeta¬
re.Si quis tñ ponat xp̃m ñ habuisse a¬
numam. anime uͦ uicem supplesse dm̃
mam habuit. cuius moreret᷑ habitu.
reuuusoet reditu. Heretice audi ip̃m.
Potestatem habeo ponendi animam
meam: & itum sum̃di eam. Audi catho¬
licam de ip̃o fidem. ꝑfectus d̾s ꝑfectus
homo: ex anima rõnali ce humana car¬
ne subsistens. Xp̃c gͦ ex diuinitate ⁊ hu¬

Expanded text:
coeunt, morte discedunt, illas autem coeunt, morte discedunt, illas autem et est ante vitam jungi, nec est morte disjungi ad hujus tanti nexus expressionem, et Deus homo et homo dicitur Deus, cum nec corpus dicatur anima, nec unquam anima corpus. 111 Cave tamen ne hominem sic Deum dicas, ut quid corporeum incorporeum intelligas. Utraque enim natura id quod est, manet; nec unquam in alteram transit, sed alteri se conjungit, ut sit una persona substantiarum duarum, imo et trium, Dei, animae et corporis. Nec enim verus homo esset absque anima, nec divinitatis officium est carnem vegetare. Si quis tamen ponat Christum non habuisse animam, animae vero vicem supplesse Deum; mam habuit, cujus moreretur abitu, revivisceret reditu. Haeretice, audi ipsum: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam . Audi catholicam de ipso fidem: Perfectus Deus, perfectus homo, ex anima rationali et humana carne subsistens. Christus ergo ex divinitate et hu
Abbreviated transcription (Latin):
prudens aut stolidus m̾ito ꝓnuntiat᷑.
dum anime prudenti aut stolide copu¬
latur. Ea autem absente. neutrũ uere
diceret᷑. Ds̃ gͦ nec sepultus. nͨ mortuus.
nec incarnatus. nec concept᷑. recte dici¬
uideret᷑. nisi conceptui atq carnl. mor¬
tuo quoq ac sepulto. mͦ uinctꝰ ꝑsoriali
intelligeret᷑. Sicut filium dĩ nunqͣm
uocares filium hominis: nisi una ꝑso¬
na dm̃ oe hominem fuiss complexa. Ds̃
fẽs ẽ homo. &cumunum &e altum. st̃
tñ unus. Sic filius dĩ. fc̃s ẽ filiꝰ hominis.
Et cum sint due ẽentie. & tñ unus. ñne
⁊̃ sunt unus filius: Similit̾ sapiens
dĩ filius sapiens hominis filiꝰ. ita qͦq
magister. redemptor. saluator. ñne ita
due sunt nature. ꝑsona tn una ut sunt
redemptor quoq unus. & saluator. ma¬
gister quoq & sapiens unus: Iuxta illd̾.
uoniam auc̃ cõnexio dĩtatis &
humanitatis longe firmior ẽ
qmͣ anime & corporis. quippe hec uita

Expanded text:
prudens aut stolidus merito pronuntiatur, prudens aut stolidus merito pronuntiatur, dum animae prudenti aut stolidae copulatur; ea autem absente, neutrum vere diceretur. Deus ergo nec sepultus, nec mortuus, nec incarnatus, nec conceptus recte videretur, nisi conceptui atque carni, mortuo quoque ac sepulto, modo junctus personali intelligeretur. Sicut Filium Dei nunquam vocares filium hominis, nisi una persona Deum et hominem fuisset complexa. Deus factus est homo, et cum unum et alterum sunt, tamen unus; sic Filius Dei factus est filius hominis: et cum sint duae essentiae, et tamen unus, nonne etiam sunt unus Filius? Similiter sapiens Dei Filius, sapiens hominis filius, ita quoque Magister, Redemptor, Salvator, nonne ita duae sunt naturae, persona tamen una, ut sint Redemptor quoque unus et Salvator, Magister quoque et sapiens unus, juxta illud: Quoniam autem connexio divinitatis et humanitatis, longe firmior est quam animae et corporis quippe haec vita
Abbreviated transcription (Latin):
prius ẽ concipiendo incarnatꝰ. pꝰ homo
factus. Quod fortasse eungłista intel¬
lexit: dum dixit. Uerbum caro fc̃m
ẽ & habitauit innobis. Uerbum caro
factum ẽ. ex quo incarnatum ẽ. Habi¬
tauit in nob̾: pꝰqmͣ homo fcm ẽ. Non
tam̃ fiebat caro. quomͦ nec homo. u̾si¬
bilitate nature. uerum ꝯiunctione.
Non enim cdiuinitas u̾saẽ in huma¬
nitatem. ne sit confusio sub̃e. s ħ illi
auetoritas. alta ꝑ ꝯceptum. att̾a ꝑ in¬
carnatum. eundem dĩ filiũ in noces¬
cit. mortuum atq sepultũ. Quod ñ¬
qm uere diceretur. nͥ munam conue¬
nirent ꝑsonam. ds̃ & mortuus siue
sepultus. In hunc modum pleris ꝙ
legendo locis inuenies matrem di ma¬
Riam concepisse dm̃ &peꝑisse. dm pas¬
sum. cet̾aq magis congrua humani¬
tati. Qm̃ quotiens diuerse nature ꝑ¬
sonaliter uniunt᷑. ꝯsueuit & seriptura
& cotidianus usus. qd̃ ẽ alt̾ius alteri
alteri assignare. Unde quiliboe homo

Expanded text:
prius est concipiendo incarnatus, post homo prius est concipiendo incarnatus, post homo factus. Quod fortasse evangelista intellexit, dum dixit: Verbum caro factum est et habitavit in nobis . Verbum caro factum est, ex quo incarnatum est; habitavit in nobis, postquam homo factum est. Non tamen fiebat caro, quomodo nec homo, versibilitate naturae, verum conjunctione. Non enim divinitas versa est in humanitatem, ne sit confusio substantiae; sed auctoritas altera per conceptum, altera per incarnatum, eumdem Dei Filium innotescit, mortuum atque sepultum: quod nunquam vere diceretur, nisi in unam convenirent personam Deus et mortuus sive sepultus. In hunc modum plerisque legendo locis invenies, matrem Dei Mariam concepisse Deum et peperisse, Deum passum, caeteraque magis congrua humanitati. Quoniam quoties diversae naturae personaliter uniuntur, consuevit et Scriptura et quotidianus usus, quod est alterius, alteri assignare. Unde quilibet homo
Abbreviated transcription (Latin):
go concepit. Quid ẽ tñ qd̾ descendit. qͥ
& incelis pꝰ remanebat. & antea to¬
tam t̾ram replebat: Qmͦ descendit
de celis. unde nunqm̃ recessit. Quomͦ
descendit int̾ram uͥ semꝑ mansit: Im¬
possibile ẽ moueri loco. quem om̃i ne¬
cesse ẽ ad ẽẽ loco. S descendit. eũ celo
notus ꝑdiuinitatem. nosci in terra
uñ p̃dicta descensione: mox addit᷑ in¬
carnatio. Aut potiꝰ decelo descendit. cũ
incarnando int̾ram se humiliauit.
teste dno. Exiui apatre. Uñ ce apłs.
Exinaniuit se formam serui accipi¬
ens. Nam maiestatis erat qi aboli¬
tio: seruilis forme susceptio. Igit᷑ de
celo descendit int̾ram. cum ex in aies¬
tate se deposuit incarnem. Nec cam̃
quod erat deseruit. s quod ñ erat as¬
sumpsit. Unde nicħ aliud ẽ descensio.
nisi in carnatio. Idõq descensu filii
dicto expositionis gr̃a agit᷑ de incar¬
nato. pꝰ subdit᷑. factus homo. Nimirũ

Expanded text:
go concepit. Quid est tamen quod descendit, qui go concepit. Quid est tamen quod descendit, qui et in coelis post remanebat, et antea totam terram replebat? quomodo descendit de coelis, unde nunquam recessit? quomodo descendit, ubi semper mansit? Impossibile est moveri loco, quem omni necesse est adesse loco. Sed descendit, cum coelo notus per divinitatem, nosci in terra Unde praedicta descensione mox additur incarnatio. Aut potius de coelo descendit, cum incarnando in terram se humiliavit, teste Domino: Exivi a Patre . Unde et Apostolus: Exinanivit se formam servi accipiens . Nam majestatis erat quasi abolitio, servilis formae susceptio. Igitur de coelo descendit in terram, cum ex majestate se deposuit in carnem: nec tamen quod erat deseruit, sed quod non erat assumpsit, unde nihil aliud est descensio, nisi incarnatio. Ideoque descensu Filii dicto, expositionis gratia, agitur de incarnato, post subditur: Factus homo ; nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
terra. Unde patet qm̃ dĩ genitere
dm̃ concepit. Ilam quom̾ dei geni¬
trix ẽẽt. nisi dm̃ concepisset: Quid ẽ
hominem conciꝑx. nͥ seminarium hu
susciꝑe: Alioquin quomͦ concepit quẽ
nichilominus &e añ habuit. qm̃ nus¬
qmͣ dec̾e̾ pocerat: Concepit itaq ho¬
minem. qñ qmͣ corporis sui portio¬
nem habuerat. hr̃e cepit separatã.
ut altius hominis materiam. Conce¬
pit quoq dm̃. qñ quem cõmuni ali¬
orum mͦ habuerat. hr̃e suo singłarit
mͦ cepit mutero incarnatũ. Unde
insimbolo quoq confitemur. eundem
filium dĩ. conceptum de spũ scõ. qm̃
dit de celis & incarnatus ẽ de spu sc̃o.
ex maria uirgine &e homo factus ẽ. G¬
qm̃ uirgo maria dĩn concepit. qñ con¬
cipiebat᷑. nisi cum incarnabat᷑. Qd
enim aliudẽ dm̃ concipi qmͣ in car¬
nari: Unde fortasse. ꝓ eo quod insym¬
bolo dr̃. conceptus de spũ scõ. alibi ha¬
Quippe ex quo descendit: mox illũ uir¬

Expanded text:
terra. Unde patet quoniam Dei Genitrix terra. Unde patet quoniam Dei Genitrix Deum concepit: nam quomodo Dei Genitrix esset, nisi Deum concepisset? Quid est hominem concipere, nisi seminarium humsuscipere? alioquin, quomodo concepit quem nihilominus et ante habuit, quoniam nusquam deesse poterat. Concepit itaque hominem, quando quam corporis sui portionem habuerat, habere coepit separatam ut alterius hominis materiam; concepit quoque Deum, quando quem communi aliorum modo habuerat, habere suo singulariter modo coepit in utero incarnatum. Unde in Symbolo quoque confitemur eumdem Filium Dei conceptum de Spiritu sancto dit de coelis; et incarnatus est de Spiritu sancto ex Maria virgine, et homo factus est. m virgo Maria Deum concepit, quando concipiebatur nisi cum incarnabatur? quid enim aliud est Deum concipi, quam incarnari? unde fortasse pro eo quod in Symbolo dicitur: Conceptus de Spiritu sancto, alibi haQuippe ex quo descendit, mox illum Vir
Abbreviated transcription (Latin):
cessione. filium di aduenisse. Si gͦ
cum conceptu qͥuere extitit. qñ ga¬
brieli uirgo assensit. filiꝰ dĩ aecessit
ĩeq ocepto ꝯiunxit. fortasse mirabis
unam subtitisse ꝑsonam. & filt ma¬
iestate: & humanitatis semine. Sed
nurari desiste. recogitans post separa¬
tionem corporis abinuicẽ & anime
haut secus ac priꝰ: deitatẽ unitam
utriq. uita gͦ. corpꝰ cum anima. ñ
aut̃ cum dõ ꝯiunxit qm̃ mors corpꝰ
ab anima: ñ aut̃ adõ disuinxit. Src̃
enĩ pꝰ mortem. ita ante uitam. uiuꝰ
cum ñuiuo. ds̃ cum corpore uingi:
facilius credit᷑. Uñ pleriq fideles
pleraq ꝑ loca ad gn̾ale fragilitatis
nr̃e sub sidium. orõnem ita inchoant
Sc̃a d̾i genitͥx q̃ digne meriusti con¬
cuꝑe. quem totꝰ orbis nequiuit cõ¬
prehend̾e. & c̃. Ergo dĩ genitrix illum
concepit quem totus orbis ñ compre¬
hendit. attingentem afine usq ad fi¬
nem. maiestate. eiuus replet᷑ om̃is

Expanded text:
concessione Filium Dei advenisse. Si ergo concessione Filium Dei advenisse. Si ergo cum conceptu, qui vere exstitit quando Gabrieli Virgo assensit, Filius Dei accessit, seque concepto conjunxit; fortasse miraberis unam substitisse personam, ex Filii majestate et humanitatis semine: sed mirari desiste, recogitans post separationem corporis ad invicem et animae, haud secus ac prius divinitatem unitam utrique. Vita ergo corpus cum anima, non autem cum Deo conjunxit; quoniam mors corpus ab anima, non autem a Deo disjunxit. Sicut enim post mortem, ita ante vitam, vivus cum non vivo; Deus cum corpore jungi facilius creditur. Unde plerique fideles pleraque per loca ad generale fragilitatis nostrae subsidium, orationem ita inchoant: Sancta Dei Genitrix, quae digne meruisti concipere, Quem totus orbis nequivit comprehendere, etc. Ergo Dei Genitrix illum concepit Quem totus orbis non comprehendit, attingentem a fine usque ad finem, majestate cujus repletur omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ singłorum: ut sit parit̾ tͥum. Et tñ
mͦ sit ibi. Est enĩ in humanitate as¬
totiꝰ trinitatis humanitas. s in huma¬
nitate soliꝰ filii. ꝑsone unitas. Hec u¬
uitas ẽ susceptio humanitatis. mis¬
tium incarnationis. u̾bum carnẽ fẽm
ẽẽ. &e si quo alio mͦ benignitas &huma¬
nitas saluatoris nr̃i designat᷑. Quod
totum nicħ aliud ẽ qm dm̃ ẽẽ in hoĩe
utitate ꝑsone. S apatre & aspũ alie¬
nandum ẽ istud unum. Ergo & istud
totum. filiꝰ gͦ unit᷑ solus . XUI. De
uando tam̃ unitur: Num in
ip̃a conceptione .i. dum origina¬
lis portio separat᷑ amassa. au homi¬
nis effigie completa: Qd̾ si homini
formato dĩtatem cum anima con¬
tendimus unitam. utiq r̃õ ñ obsta¬
bit. nisi quia suꝑ illud capłm quo
ueneranda uirgo celesti respondit
nuntio. ecce ancilla dñi. fiat michi
scłin u̾bum tuum. pleriq dicunt.
ñ quidem absurde. simul cum hac

Expanded text:
est singulorum, ut si pariter trium. Est tamen est singulorum, ut si pariter trium. Est tamen us eo modo sit ibi. Est enim in humanitate astotius Trinitatis humanitas; sed in humanitate solius Filii personae unitas: haec unitas est susceptio humanitatis, mysterium incarnationis, Verbum carnem factum esse: et si quo alio modo benignitas et humanitas Salvatoris nostri designatur. Quod totum nihil aliud est, quam Deum esse in homine unitate personae. Sed a Patre et a Spiritu alienandum est istud unum, ergo et illud totum: Filius ergo unitur solus. CAPUT XVI. DeQuando tamen unitur? Num in ipsa conceptione, id est dum originalis portio separatur a massa, an hominis effigie completa? Quod si homini formato Deitatem cum anima contendimus unitam, utique ratio non obstabit, nisi quia super illud capitulum, quo veneranda Virgo coelesti respondit nuntio: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Plerique dicunt, non quidem absurde, simul cum hac
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ spẽ scĩ. Et plura in hunc modum.
Ut ꝑ oꝑa que diu̾sorum diusa ñsunt:
tam̃ dum diu̾sis diu̾sa assignant᷑. ꝓpen¬
damus inꝑsonis diu̾sos. quos alibi do¬
iuingitur d̾ñs ds̃ sabaoth. ꝓpt̾ unita¬
tem. Pleraq sp̃iu sc̃o ase̾buntur: maxime
que nobis salubria tͥnitas sc̃a examore
largit᷑ Amormedius diu̾sos int̾ se con¬
nectit. Q sp̃c patris communit & filii
ex utroq ꝓcedit. Merito gͥ que examore
unmo & incarne que ibidem homofie
alit̾ incarne qmͣ ubiq. ubiq ẽ. s nusꝗͣ
unitus. In carne ẽ: & ꝑsonalit̾ unitꝰ.
uerum hoc uniri. suie incarnari. seu
carnem sumere. quid ẽ nͥ opus dei:
Q uom autẽ id fieret. nͥ ds̃ faceret. Q̾
si id di ẽ. atq ĩõ totius trinitatis. quare
soli filio datur incarnatio: S tota tri¬
nitas instyuit. solus filius carnem
accepit. Aliud ẽ facere: aliud ẽ infc̃o
ẽẽ. Est enim d̃s infactura qmͣ ñ mͦ faẽ
quia iam fecit. Quorum utrunq ita

Expanded text:
us sancti. Et plura in hunc modum, ut per opera quae diversorum diversa non sunt, tamen, dum diversis diversa assignantur, perpendamus in personis diversos, quos alibi dojungitur Dominus Deus Sabaoth, propter unitatem. Pleraque Spiritui sancto ascribuntur, maxime quae nobis salubria Trinitas sancta ex amore largitur. Amor medius diversos inter se connectit, et Spiritus Patris communiter et Filii ex utroque procedit. Merito igitur quae ex imo et in carne quae ibidem homo fiebaliter in carne quam ubique; ubique est, sed nusquam unitus. In carne est, et personaliter unitus. Verum hoc uniri sive incarnari, seu carnem sumere, quid est nisi opus Dei? quomodo autem id fieret, nisi Deus faceret? Quod si Dei est, atque ideo totius Trinitatis, quare soli Filio datur incarnatio? Sed tota Trinitas instituit, solus Filius carnem accepit. Aliud est facere, aliud est in facto esse; est enim Deus in factura, quam non modo facit, quia jam fecit, quorum utrumque ita
Abbreviated transcription (Latin):
auarum. immo quoq tunc una ñ due:
ñ ẽ nisi unus. Sic ꝑsona uniꝰ nature an¬
tea duarum pꝰea. ñne ip̃a quoq ẽ una:
Si aut hec aut similia. plura seu pau¬
ciora. patrum continet usus. reuerent̃
accipimus. uerum bñ dicta: male in¬
tellig̾e caueamus. Si auduus quod
arbitrantes diuinam naturam uer¬
sam inhumanam. Cum diuinitas hu¬
manitati unita asserit᷑: nullam am¬
barum exꝑmistione confusionẽ sus¬
picemur. Uerum eum fieri aut uni¬
ri audimus: manente sua utq nat᷑a
dĩcehominis. ut anime ce earnis con¬
uinctio. inunam ꝑsonam cogitetur:
num natura tunc una. mͦ ẽ ip̃amet et
altera: Non ẽ effecta altera: s ei ꝯuine¬
ta. Huius ounctionis expressione desig¬
nari opinor. cum his qui munaerat
natura. induab asseritur ẽẽ naturis.
&e eẽ due. Neq aliud sentio sicubi ꝑsona
unus ante sub̃e. pꝰ duarum ꝓnunti¬
I ii atur sub̃arum. Quoquo aut̃ mͦ
or chidoxos apud auctores u̾borum
se uercat usus. siue hunc. siue alium

Expanded text:
duarum, imo quoque tunc una, nunc duae non est nisi unus. Sic persona unius naturae antea, duarum postea, nonne ipsa quoque est una? Si autem haec aut similia, plura seu pauciora, Patrum continet usus, reverenter accipimus. Verum bene dicta, male intelligere caveamus. Si audimus quodarbitrantes divinam naturam versam in humanam. Cum divinitas humanitati unita asseritur, nullam ambarum ex permistione confusionem suspicemur. Verum cum fieri aut uniri audimus, manente sua utrique natura Dei et hominis, ut animae et carnis conjunctio in unam personam cogitetur. num natura tunc una, modo est ipsamet et altera? non est effecta altera, sed ei conjuncta. Hujus conjunctionis expressionem designari opinor, cum is qui in una erat natura, in duabus asseritur esse naturis. et esse duae. Neque aliud sentio, sicubi persona unius ante substantiae, post duarum pronuntiatur substantiarum. Quoquo autem modo orthodoxos apud auctores verborum se vertat usus, sive hunc, sive alium
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ꝑsone unitatẽ sicut in homine
dicimus. suam anime & carnis ꝯuinc¬
tionem. ita & inxp̃o dicamus similem
quidem. firmiorem tam̃. diuinitatis at¬
ꝙ integre humanitatis suam conexi¬
onem. Hanc gͥ onexionem. arbitror ꝓ¬
pͥe appellari ꝑsonam. nomine ꝑsone.
alit̾ hic. aliter intelligendo in sc̃a cri¬
nitate. Hic enim una. & altera. c̾ciaq
uł tres sub̃e. una & eadem ꝑsona. Cũ¬
sc̃a trinitate ẽẽ ꝑsonam. qm sub̾am.
His inspectis. ꝑsona que cumpr̃e ⁊ sp̃u¬

Expanded text:
Igitur personae unitatem, sicut in homine dicimus suam animae et carnis conjunctionem; ita et in Christo dicamus, similem quidem, firmiorem tamen divinitatis, atque integrae humanitatis suam connexionem. Hanc ergo connexionem arbitror proprie appellari personam, nomine personae, aliter hic, aliter intelligendo in sancta Trinitate. Hic enim una, et altera tertiaque  tres substantiae, una et eadem persona. Cumsancta Trinitate esse personam, quam substantiam. His inspectis, persona quae cum Patre et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
titit: Altera ẽe tepit. Qui erat infectus:
ip̃e ẽ fc̃s. Creatorfc̃s ẽ creatura. Qui
ꝑpetuo immortalitatis degit insuo. idẽ
mori dignatus ẽ in nr̃o. ꝑseuerans qd̾
mori poterat: quodq mori nequibat.
Is qui alt̾m ab et̾no manebat: alt̾m
ẽẽ ceꝑat. Is qui ita se bt. quiq xp̃c est.¬

Expanded text:
tera semper exstitit, altera esse coepit. Qui erat infectus, is est factus: Creator factus est creatura: qui perpetuo immortalis degit in suo, idem mori dignatus est in nostro, perseverans quod mori poterat, quodque mori nequibat. Is qui alterum ab aeterno manebat, alterum esse coeperat. Is qui ita se habet, quique Christ
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Iam dubium ñ ẽ quid sentiendũ
sit: eum d̃s factus homo audit᷑. Quid e
nitus .i. factus cum homine unus XUITI.
p̃e enim qui ante tempora solum
erat ds̃: ipe infine temporum ẽ etiã
homo. Ac ꝑ hoc. qui unius tm̃ fuit. sube.¬

Expanded text:
nam. Jam dubium non est quid sentiendum nam. Jam dubium non est quid sentiendum sit, cum Deus factus homo auditur; quid enitus, id est factus cum homine unus? CAPUT Christus enim qui ante tempora solum erat Deus, ipse in fine temporum est etiam homo: ac per hoc qui unius tantum fuit sub
Abbreviated transcription (Latin):
tissime fẽs homo. ñ conũsione ut dic¬
tum ẽ diuinitatis incarnẽ: s assump¬
tione humanitatis indõ. Est inqm
ds factus homo. s̃ uertendo se in hoiem.
s assum̃do sͥ hominem. ut natura na¬
ture uingeret᷑. ñ autẽ in alt̾am muta¬
retur. aut alt̾i more uini ce aque ꝯfund̾e¬
cur: ne sit confusio sube. ñ unitas ꝑsone¬
corꝑi hominis unit᷑: Unit᷑ homini
nisi untꝰ homini: Quid ẽ homo ẽ ds̃
nisi unitꝰ dõ: Quid aut̃ ẽ. homo ẽ unit᷑
dõ. nͥ homo & ds̃ ẽ unus. ummo anima
& caro & ds̃ sunt unuo: Unus quidẽ:
s̃ unum. Nam anima &e caro &e ds̃. i¬
tiq unus sunt: quia una ꝑsona sunt. Nul¬
la rõne tres sunt: quia tres ꝑsone ñ sunt.
Nulla item rõne unum sunt: quia una
natura ñ sunt. ꝓculdubiotriasunt: qͥa
ties sube sunt. Itaq anima & caro oeds̃
nec unum sunt. nectres sunt: & unꝰ sunt.
nec tͥa sunt. Unde liquet ꝗ neutͦ gñe
ad sub̃am. mascłino utendum ẽ ad ꝑso¬

Expanded text:
ut dictum est, divinitatis in carnem, sed assumptione humanitatis in Deum. Est, inquam, Deus factus homo, non vertendo se in hominem, sed assumendo sibi hominem, ut natura naturae jungeretur, non autem in alteram mutaretur; aut alteri, more vini et aquae, confunderetur, ne sit confusio substantiae, noncorpori hominis unitur. Unitur homini, nisi unitus homini? Quid est, Homo est Deus, nisi unitus Deo? quid autem est, Homo est unitus Deo, nisi homo et Deus est unus, imo anima et caro et Deus sunt unus? Unus quidem non unum; nam anima et caro, et Deus, utique unus sunt, quia una persona sunt; nulla ratione tres sunt, quia tres personae non sunt; nulla ratione item unum sunt, quia una natura non sunt; procul dubio tria sunt, quia tres substantiae sunt. Itaque anima et caro et Deus, nec unum sunt, nec tres sunt; et unus sunt, nec tria sunt. Unde liquet quod neutro genere ad substantiam, masculino utendum est ad perso
Abbreviated transcription (Latin):
Quare nͦ ds̃ homo. nec homo ds̃ ꝑna
dm̃ &e hominem effecit unam ꝑsonã
enum quemadinodum excapite m̃bris¬
q aliis una ẽ natura. ita ex anuna de
carne. aut ex dõ totoq hominẽ una ẽ
sub̃am. creatͥx increatam u̾sa uideat᷑.
talis quippe mutatio mutatam natu¬
ram exinaniret. qm̃ quod añ erat nõ
remaneret. quid ẽ quod ds̃ fc̃s ẽ homo:
Non dinuttens quod erat: assumpsit

Expanded text:
Quare nec Deus homo, nec homo Deus per Deum et hominem effecit unam personam, enim quemadmodum ex capite membrisque aliis una est natura; ita est anima et carne, aut ex Deo totoque homine una est tiam, creatrix in creatam versa videatur talis quippe mutatio mutatam naturam exinaniret, quoniam quod ante erat non remaneret, quid est quod Deus factus est homo, 112 non dimittens quod erat, assumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde mirandum ñ uidetur. si quoddex
mo & adhuc unius solius existit cum
patre. eadem ip̃a. ex qͦ corpꝰ assumpsit
nr̃m duarum inuenitur sub̃arum.
Nam si xp̃e. ñ unus & alius. uerum unꝰ¬

Expanded text:
Unde mirandum non videtur, si quod de tantiae, imo et adhuc unius solius existit cum Patre, eadem ipsa, ex quo corpus assumpsit nostrum, duarum invenitur substantiarum. Nam si Christus non unus et alius, verum un
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ conciꝑe. nisi sem̃ de uiro coͣncep¬
tum retinere: Non sic gͦ. salic̾ uirgo
concepit. Utiq ñ de uiro. s de spũ sc̃o.
Quomͣ tñ de eo: Sicut ex coitu uiri u¬
trinq sem̃ elicit᷑. s turpit̾. quia ar
ne portio illa q̃ in hominẽ formanda
erat. ꝑsonalit̾ separata ẽ. ꝓculdubio
uenerabilit̾. quia absq libidine. Pa¬
rum dico. quia & absq om̃i originali
labe. Niirum itaillum decebat. qͥ
hec gerebat. Is enim homo. desp̃u scõ
genituram eiꝰ immo totam huma¬
nitatis seriem ꝓcurauit. Non tam̃
solus. s & pat̾ &e tilius. Oꝑaqͥppe tri¬
nitatis indiuisa diuism solent tͣe¬
tari. ꝓpt̾ ꝑsonarum distinctionem.
Uñ dr̃ / Uerbo dñi celi firmatisunt.

Expanded text:
Quid est concipere, nisi semen de viro suscepQuid est concipere, nisi semen de viro susceptum retinere? Non sic ergo, sed aliter virgo concepit, utique non de viro, sed de Spiritu sancto. Quomodo tamen de eo? Sicut ex coitu viri utrinque semen elicitur, sed turpiter, quia ardne portio illa, quae in hominem formanda erat, personaliter separata est; procul dubio venerabiliter, quia absque libidine. Parum dico,quia et absque originali omni labe. Nimirum ita illum decebat, qui hoc gerebat. Is enim homo de Spiritu sancto genituram ejus, imo totam humanitatis seriem procuravit; non tamen solus, sed Pater et Filius. Opera quippe Trinitatis indivisa, divisim solent tractari propter personarum distinctionem. Unde dicitur: Verbo Domini coeli firmati
Abbreviated transcription (Latin):
IRgo agni immolatio carnatõe¬
uet̾is cessauit. noui cepit. quẽ
intacta uiro concepit: de spu scõ. In¬
tacta uiro. ne ex libidine ꝯ ceptus
necessario nasceret᷑ corruptꝰ qui a
corruptione reliquos liberaturus
ueniebat. Quod si ds̃ pocens ẽ ut
uere ẽ. ab om̃i estu feclitatis. ma¬
ris & femine cõmixtionem. nunc
quoq expurgare. more quidẽ in¬
usitato nobis. uerum parentib pͥ¬
mis ante reatũ debito. ñ cñ oportet.
ind̾itate patre d̾o uen̾andum in huma¬
nitate quoq hominẽ patr̃e sortitum.
eundem duos hr̃e patres. uerum u¬
num patrem. alt̾am matrem. Alatr̃e
ex natura hominis. s absq officio pa¬
tris: patrem innatura deitatis. s sñ
cooꝑatione matͥs. Ut sit ip̃e idem homo
ex matre sine patre: ds̃ ex patre sinc
matre. filius marabilit̾ matͥs mira¬
bilius pats. G generationem eius qͥs
enarrabit: Pater castus gignit. mat̾
uirgo parit. implet᷑ ysaue uaticiniũ.
ecce uirgo concipiet &e pariet filium.

Expanded text:
Ergo agni immolatio veteris cessavit, novi coepit: quem intacta viro concepit de Spiritu sancto. Intacta viro,ne ex libidine conceptus necessario nasceretur corruptus, qui a corruptione reliquos liberaturus veniebat. Quod si Deus potens est, ut vere est, ab omni aestu foeditatis maris et feminae commistionem nunc quoque expurgare, more quidem inusitato nobis: verum parentibus primis ante reatum debito. Non tamen oportet in Deitate Patre Deo venerandum, in humanitate quoque hominem patrem sortitum, eumdem duos habere patres; verum unum patrem, alteram matrem; matrem ex natura hominis, sed absque officio patris; patrem in natura Deitatis, sed sine cooperatione matris,ut sit ipse idem homo ex matre sine patre: Deus ex Patre sine matre, filius mirabiliter matris, mirabilius Patris. Ergo generationem ejus quis enarrabit? Pater castus gignit, mater virgo parit, impletur Isaiae vaticinium: Ecce virgo concipiet et pariet filium .
Abbreviated transcription (Latin):
dolo suscipiunt. qm̃ sub titulo seriure
nolunt. Nonne dolum facis. dum titulũ.
ore suscipis. corde abicis : Nonne qͣntum
inte ⁊ absq titulo ordinatis. dum inscͥptum
recusas. ⁊ alc̾um ñ habes: Nonne dum
publica audientia titulo cuiꝰpiam eccłie
lecto assentis: ministrum iordine suscep¬
to eiꝰdem eccłie qͣi sub uoce p̾conia futurũ
te ꝓfiteris: S cum tanti ꝓmissi pollicita

Expanded text:
dolo suscipiunt, quoniam sub titulo servire dolo suscipiunt, quoniam sub titulo servire nolunt. Nonne dolum facis dum titulum ore suscipis, corde abjicis? Nonne, quantum in te est, absque titulo ordinaris, dum inscriptum recusas, et alterum non habes? Nonne, dum publica audientia titulo cujuspiam Ecclesiae lecto assentis, ministrum in ordine suscepto ejusdem Ecclesiae quasi sub voce praeconis futurum te profiteris? Sed cum tanti promiss
Abbreviated transcription (Latin):
stituti sunt. ut a deo ꝑ ip̃os. tales inclero
eligant᷑: qui rite uocat accedant ordinã¬
di. quisq ꝓut sibi competit: ⁊ ministetio
eccłie opus ÷. Nam qui se intrudunt. qm
nemo sibi sumit honorem: repellendi st̃
tamꝙͣ. p̾sumptuosi aut cupidi. S qui
sub tuulo cuiꝰpiam eccłie ad ordines uo¬
cantur. eidem eccłie ministͣturi. nec m̃ nͥ
forte rõ cogat. alio mͣnsituri: ordinent᷑. Nam
qui absq titulo ordinant᷑. quomͦ gͣdum
minist̾i p̾sumunt qui locum ministͣnͣdi
tur. eccłia aũ nulla eos sius in scͥbit mi¬
nistris: ñ utiq sunt ministri. s usurpa¬
tores minist̾iz. Minist̾ uere forent. si eos
eccłia nouisset. Tales minist᷑ eccł̃ie nũꝙͣ fue¬
runt: ⁊ tñ minist̾ium susceꝑunt. Uñ patet
qd̾ absq titulo ordinari ñ licet. S titulo
in scͥbi. ⁊ aliud machinari. quid ꝓdest: Im
mo ꝙͣ plurimũ obest. Titulum namq in

Expanded text:
stituti sunt, ut a Deo per ipsos tales in clero stituti sunt, ut a Deo per ipsos tales in clero eligantur qui rite vocati accedant ordinandi, quisque prout sibi competit et ministerio Ecclesiae opus est. Nam qui se intrudunt  Quoniam nemo sibi sumit honorem , repellendi sunt tanquam praesumptuosi aut cupidi. Sed qui sub titulo cujuspiam Ecclesiae ad ordines vocantur, eidem Ecclesiae ministraturi, nec inde nisi forte ratio cogat, alio transituri, ordinentur. Nam qui absque titulo ordinantur, quomodo gradum ministerii praesumunt, qui locum ministrandi tur, Ecclesia autem nulla eos suis inscribit ministris, non utique sunt ministri, sed usurpatores ministerii. Ministri vere forent, si eos Ecclesia novisset. Tales ministri Ecclesiae nunquam fuerunt, et tamen ministerium susceperunt. Unde patet quod absque titulo ordinari non licet; sed titulo inscribi et aliud machinari quid prodest? Imo quam plurimum obest: titulum namque in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim moptione ⁊arbitͥo cuiusq
est: eum lib̾um ẽẽ oportet ne si seruus ÷:
aut inuria dño suo tollat᷑. aut cũ rubore
cleri ad seruitutẽ retͣhatur. Qd̾ si liber ÷. ⁊
clericꝰ. turpeluer̃ sectatur clerico. nec san¬
guinem fundere. nec ut fundat᷑: iudicare
tus c̃i eis renuntians negotiis q̃ solis con¬
gruunt laicis: tunc tand̾ clero rite ad¬
m̃ito repellatur. Uericꝰ enim laico p̃celłe
debet. ita m̾̃ito sicut ⁊ gͣdu. ut iuire sit
aptꝰ ⁊ clero: s ñ statum ad mouendꝰ est
choro. si forte uisu intolerabilis sit. non
qd̵ tali de causa adeo fiat remotior:. ꝓpt̾
qͣm in sotietats cõmunicatõe solum extet
deformior. Qui ad clerum ultro apppiat.
In clero aũ gͣdum te ꝯscendere. ñ tui ÷ officii
s alioꝵ. Ordinem quippe uiendi siue in
dero siue extͣ. tui niris ÷ postulare Inclero
aũ positum. honorem sibi arriꝑe gͣduun.
ꝓhibitum c̃. Dicente apło. Nemo sibi su

Expanded text:
hoc enim in optione et arbitrio cujusque hoc enim in optione et arbitrio cujusque est eum liberum esse oportet; ne si servus est, aut injuria domino suo tollatur; aut cum rubore cleri ad servitutem retrahatur. Quod si liber est, et clericus turpe lucrum sectatur. Clerico nec sanguinem fundere, nec ut fundatur judicare er et litteratus eis renuntians negotiis quae solis congruunt laicis, tunc tandem clero rite admerito repellatur. Clericus enim laico praecellere debet, ita merito sicut et gradu, ut jure sit aptus est clero, sed non statim admovendus est choro, si forte visu intolerabilis sit; non quod tali de causa a Deo fiat remotior, propter quam in societatis communicatione solum exstet deformior. Qui ad clerum ultro appropiatin clero autem gradum te conscendere, non tui est officii, sed aliorum: ordinem quippe vivendi sive in clero, sive extra, tui juris est postulare; in clero autem positum, honorem sibi arripere graduum, prohibitum est, dicente Apostolo: Nemo sibi sum
Abbreviated transcription (Latin):
tib ñ introibo .ix. de militib etiam
ub rege milites sunt : tͥbutis.¬
ut si opus fuerit ꝓ patͥa decertent.
aut ext̃as nationes ꝓpulsando: aut in¬
testina bella repͥmendo. Ut i reges huic
sufficiant negotio: cõmunit ab om̃ib
tͥbuta soluuntur. Debent gͦ subditi do¬
minis suis tͥbuta: dñi uero subditis.
hostium ꝯtͣ incursum tutelam. Ille. n
iniuriose tͥbuta exigit. qui ab iniuria
tͥbutarios ꝓposse ñ defendit. Qui tͥbutis
seruiunt. ĩmo ⁊ om̃s qui sub dño sunt.
salua fide xp̃i. fideles se dñis suis exhibe¬
ant. Pari quoq mͦ. dñi subditis se ob¬
noxios nou̾int. Nam ⁊ qui alii ꝙ uire
ꝯditionis debet subtͣhit: ⁊ qui ꝓpt̾ ꝯdi¬
tionem ꝙ. deo debet. derelinquit: ut̃q
ab hominabilis ⁊ ap̃ deum. Qr homo ita
homini faueat: ut ex fauore dm̃ minime
offendat. Agͥcola insatiabilitatẽ : m̾cator
Scaueat fraudem .x. de eo qͥad cler̃ tͣnsite cupit.
ui delaico tͣnsire cup̃ ad clerum:

Expanded text:
tibus non introibo . CAPUT IX. De militibus et ub rege milites sunt, ut si opus fuerit pro patria decertent, aut exteras nationes propulsando, aut intestina bella reprimendo; ut enim reges huic sufficiant negotio, communiter ab omnibus tributa solvuntur. Debent ergo subditi dominis suis tributa; domini vero subditis hostium contra incursum tutelam. Ille enim injuriose tributa exigit, qui ab injuria tributarios pro posse non defendit. Qui tributis serviunt, imo et omnes qui sub domino sunt, salva fide Christi, fideles se dominis suis exhibeant. Pari quoque modo domini subditis se obnoxios noverint. Nam et qui alii, quod jure conditionis debet, subtrahit; et qui propter conditionem, quod Deo debet, derelinquit, uterque abominabilis est apud Deum. Quare homo ita homini faveat, ut ex favore Deum minime offendat. Agricola insatiabilitatem, mercator caveat fraudem. CAPUT X. De eo qui ad clerum transire cupit. Qui de laico transire cupit ad clerum
Abbreviated transcription (Latin):
uana gła. aut aliud huiꝰmodi usurpot
Pariquoq modo qui ꝓmouet᷑. nicħ aliud
meditet᷑. nisi ut quod sibi cõmissum est
diligenti cͥcumspectione exeqͣtur.usq a¬
deo. ut ad anime salutem ⁊ intentio spec¬
tet ⁊opus. Nimirum pleraq mundi ne¬
gotia exerceri licet: ut sub̾a huiꝰ mundi
affluat. tant̃ id iuitetur: ne inique res
mundi q̃ratur. aut quesita seruetur.
Nam districtio iustitie ꝓcorretione mali¬
tie. ꝓ pace eccłie inferenda ⁊. In hoc enĩ
qͣi uicem dei supplens. minister dei est.
in hoc ñ sine causa gladium portat. Cleriͦ
ergo alia eaintentione agat. ut sibi siusq
necessaria uite ꝓuideat: offitium autẽ
inclero nec suscipiat. nec exerceat. nisi
ut aiume cõmoda in qͥrantur. Utiq
iuixta scͥpturam. qui altari deseruiũt.
de altari uiuant: s aliud ÷ quippiam ag̾e
ideo ut inde uiuas: aliud quippiam agere
unde uiuas. Uerum aliud intende quã
ut inde uiuas. Qͣmobrem in eccłia minis¬

Expanded text:
vana gloria aut aliud hujusmodi 228 usurpet. vana gloria aut aliud hujusmodi 228 usurpet. Pari quoque modo qui promovetur, nihil aliud meditetur nisi ut quod sibi commissum est, diligenti circumspectione exsequatur, usque adeo ut ad animae salutem et intentio spectet et opus: nimirum pleraque mundi negotia exerceri licet, ut substantia hujus mundi affluat, tantum id videtur, ne inique res mundi quaeratur, aut quaesita servetur, Nam districtio justitiae pro correptione malitiae, pro pace Ecclesiae inferenda est; in hoc enim quasi vicem Dei supplens, minister Dei est; in hoc non sine causa gladium portat . Clericus ergo alia ea intentione agat ut sibi suisque necessaria vitae provideat, officium autem in clero nec suscipiat, nec exerceat, nisi ut animae commoda inquirantur. Utique juxta Scripturam, qui altari deserviunt, de altari vivant . Sed aliud est quidpiam agere ideo ut inde vivas, aliud quidpiam agere unde vivas. Verum aliud intende quam ut inde vivas. Quamobrem in Ecclesia minis
Abbreviated transcription (Latin):
cas. Q. ut nou̾is: ñ diuinam cã tue. uer̃
tuam ut satisfacias diuine. uoluntatẽ
imple qͣtinus diuinam tua uoluntas
seqͣtur. ⁊ ñ p̾cedat. Om̃i custodia secua
cor tiuim. ne culpa deiciaris: aũt alleua¬
ris honore Unde tͥ accutiꝰ intuend̾ ⁊ ne pͣua
intentio int̾im rognet incorde. dun tu get
sublimaris honore: quem tam.⁊ si coram
hominib bñ optineas : pot̾ tñ fieri. ut añ
dm̃ corde pͣuo accedas. sicut plerumq fit
ut antistes quẽpiam bñ ⁊ recte uideatur
ꝓ mouere. male tñ ⁊ ñ recte ipsa reagat dũ
in actu suo t̾renum qd̾libet ꝯsid̾at. p̃ sul
ergo dum diu̾sa offitia cum possessione
ad offitia ꝑtinente. minist̾i̾o eccłie distͥbuit.
dum ordines ⁊ dedicationes. dum deniq qͥp¬
piam sp̃ualis industrie celebrat: nichil
aliud meditet᷑. nisi ut illud ꝑ om̃ia tͣnsi¬
gatur. ꝙ. int̾ ꝓximos fieri debeat: iunde
gͣtus deo existat ut nicħ auaritia. nichil

Expanded text:
cas: quod ut noveris non divinam eam tuae, verum cas: quod ut noveris non divinam eam tuae, verum tuam ut satisfacias divinae, voluntatem imple, quatenus divinam tua voluntas sequatur, et non praecedat. Omni custodia serva cor tuum , ne culpa dejiciaris dum allevaris honore. Unde tibi acutius intuendum est ne prava intentio interim regnet in corde, dum tu extra sublimaris honore, quem jam etsi coram hominibus bene obtineas, potest tamen fieri ut ante Deum corde pravo accedas. Sicut plerumque fit ut antistes quempiam bene et rite videatur promovere, male tamen et non recte ipsa re agat, dum in actu suo terrenum quodlibet considerat. Praesul ergo dum diversa officia cum possessione ad officia pertinente, ministerio Ecclesiae distribuit, dum ordines et dedicationes, dum denique quidpiam spiritualis industriae celebrat, nihil aliud meditetur, nisi ut illud per omnia transigatur quod inter proximos fieri debeat, et unde gratus Deo existat, ut nihil avaritia, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
bili ex causa astrictus. ñ puto idmale
sieri. Uirum bonum qm̃ illi obligatus
es. aut qm̃ de eo tͥ suasum est. ab honore
sibi competente repelles: Hinc nimiũ
te exhibeb̾ durum: inde bñfici ingͣ¬
tum.S dicis.ementes ⁊ uendentes de
templo dñs eiecit. ĩmo ⁊ ad huc deicit.
Noli nimis ẽẽ iustus. ut nullum in
eccłia ꝓuehas qui tͥ cõmodus extit̾it.
ne ꝓ uectionẽ uendas. Nam qͦmodotu
uendis. cum nec ille ut tu conicere po¬
tes. iõ tͥ sit obsecutus: nec tu ideo obseqͥ¬
um suscepis ut illi id ꝯferres qd̾ gratis
dandum ÷. fortasse ꝙ bñ penes ce ꝓ me¬
ruit: tali modo rependis attñ gratis
das. qm̃ ut dares munus ñ accepisti:
tm̃ ꝑsonam uegotio honestam ꝓpter
bes meptum. neq aptum ita qd̾ non
ꝓpt̃ deum. Ꝙ. apłimis rogaris. ꝙ ip̃i obli¬
garis. de uicitat ad ꝓruonendum: ñ tam̃
ideo facias: nͥ id prius deo placere cognos¬

Expanded text:
bili ex causa est astrictus, non puto id male bili ex causa est astrictus, non puto id male fieri. Virum bonum, quoniam illi obligatus es, aut quoniam de eo tibi suasum est ab honore sibi competente repelles? Hinc nimium te exhibebis durum, inde beneficii ingratum. Sed dicis: Ementes et vendentes de templo Dominus ejecit , imo et adhuc dejicit. Noli nimis esse justus, ut nullum in Ecclesia provehas, qui tibi commodus exstiterit, ne provectionem vendas. Nam quomodo tu vendis, cum nec ille, ut tu conjicere potes, tibi sit obsecutus, nec tu ideo obsequium susceperis, ut illi id conferres quod gratis dandum est? Fortasse quod bene penes te promeruit, tali modo rependis: attamen gratis das, quoniam ut dares, munus non accepisti; tantum personam negotio honestam propter re ineptum, neque aptum ita quod non propter Deum. Quod a plurimis rogaris, quod ipsi obligaris, te incitat ad promovendum; non tamen ideo facias, nisi id prius placere Deo cognos
Abbreviated transcription (Latin):
est. munꝰ ÷ ab offitio: si uero pecunia eo
spectans int̾cessit: munus ÷ amanu. S
beatus ÷. qui excutit manus ab omni
mun̾e. Qr̃. acceptor parit̾ ⁊ dator: caue¬
ant. ne dextͣ eoꝵ repleta sic mun̾ib.
Alt̾ uideat. ne ita ascendat honore ut
corruat ambitione: scd̃m illud. deiecisti
cos dum alleuarent᷑. si ꝑ se. aut ꝑ alt̾m
rogando. aut obseq̃ndo. id molitur ut
sublimet᷑ gͣuit̾ offensurus: si ucro ꝑ pecu¬
niam id optineat: gͣuissime mulctandus.
qm̃ nemo sibi sumit honorem. ⁊ gͣtis acci¬
piendum ⁊. Alt̾ it̾um illud ꝓcuret. ut
eum qui se intrudit: qͣi indignum recu¬
set. Qd̾ si cuipiam m̃utis ãmonitꝰ. aut
ip̃ius amicis ꝑsuasus illum inclero pro¬
mouet: utiq ñ peccat. tm̃ ineptum ñ pro¬
moueat. item itemq diligenti indagati¬
one uestigans. utrum ꝑsona sit ꝓuehi
digna: qͣm cum ꝓbau̾it idoneam. tñ si
illa de causa libentins admouet hono

Expanded text:
est, manus est ab officio. Si vero pecunia eo est, manus est ab officio. Si vero pecunia eo spectans intercessit, munus est a manu. Sed, Beatus est qui excutit manus suas ab omni munere . Quare acceptor pariter et dator caveant ne dextra eorum repleta sit muneribus; alter videat ne ita ascendat honore, ut corruat ambitione, secundum illud: Dejecisti eos dum allevarentur : si per se, aut per alterum rogando, aut obsequendo id molitur ut sublimetur, graviter offensurus; si vero per pecuniam id obtineat, gravissime mulctandus; quoniam, Nemo sibi sumit honorem , et gratis accipiendum est. Alter iterum illud procuret, ut eum qui se intrudit, quasi indignum recuset. Quod si cujuspiam meritis admonitus, aut ipsius amicis persuasus, illam in clero promovet, utique non peccat; tantum ineptum ne promoveat, item itemque diligenti indagatione vestigans utrum persona sit provehi digna, quam cum probaverit idoneam, tamen si illa de causa libentius admovet honor
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. si aliunde ascendit. Qui legitime acced̾.
ꝑxp̃m intrat. Hic ex introitu iam accepit.
unde nͥ deficere mauult: inꝓsecutione bñ
agat. Qui aũ dignitatis sue gͣdum usur¬
pat. utiq nichil aliud meret᷑. nͥ ut inea
iniq se habeat. ⁊ si alit̾ ꝯtigit: gr̃a facit.
Qr̃. qui intrat ꝑhostium: pastor: ouium:
qui ascendit aliunde. fur ÷ ⁊ latro. Si ꝯsi¬
deras .⁊ hinc ꝑ humilem portam intro¬
euntem. linde ꝑ suꝑbam ascendentem.
quid aliud rite de utroq sentiendum ẽ.
nisi ut alt̾ dealto corruat. alt̾ ad.alta
ꝯscendat. hic ingrege dei laudandus ille
tii natura dissentit. Locutio aũ nr̃a qua
i dñs ÷ usus: qd̾ nature est. tanꝙͣ. notũ
cusatur. Qua ꝓpt̃. quic̃q ordinat᷑. aut.
bñfitium qlibet accip̃ in eccłia. ł etiam p̾¬
ficitur mea: caueat sibi. ne ip̃e aut ꝑ se aut
ꝑ alium. machinatione qͣdam hoc adi¬
piscatur. Qcd si p̾ce accessit: munus ÷ alin¬
gua si quopiam seruitii gn̾e ad nisus

Expanded text:
autem, si aliunde ascendit. Qui legitime accedit, per Christum intrat, hic 227 ex introitu jam accepit unde, nisi deficere mavult, in persecutione bene agat. Qui autem dignitatis suae gradum usurpat, utique nihil aliud meretur, nisi ut in ea inique se habeat, et si aliter contigit, gratia facit. Quare qui intrat per ostium, pastor est ovium; qui ascendit aliunde, fur est et latro. Si consideras et hinc per humilem portam introeuntem, et inde per superbam ascendentem, quid aliud rite de utroque sentiendum est, nisi ut alter de alto corruat, alter ad alta conscendat: hic in grege Dei laudandus, ille tii natura dissentit. Locutio autem nostra qua et Dominus est usus, quod naturae est, tanquam notum tur. Quapropter quicunque ordinatur, aut beneficium quodlibet accipit in Ecclesia, vel etiam praeficitur in ea; caveat sibi ne ipse, aut per se, aut per alium machinatione quadam hoc adipiscatur. Quod si prece accessit, munus est a lingua: si quopiam genere servitii adnisus
Abbreviated transcription (Latin):
maliũ carnem ⁊ sanguinem bauilant:
tactum ab horrent ⁊ ꝯuigum. nr̃i ł ad suũ.
ład opus alioꝵ. ex offitio hñt. carnem dñi
⁊ sanguinem cotidie tͣctare. licitosq putãt
amplexus ⁊̃ meretͥtum: Ap̃ nos enira sa¬
p̃uaricatrix est: qm̃ gn̾ali sanctione int̾¬
dicta est. Monachius ip̃o uite sue habitu.
⁊clericꝰ sacri ordinis gͣdu. ut̾q absq uoce
ꝯtinentiam re ip̃a ꝓfitetur. Cierici incho¬
ro: laici sunt extͣ. p̃sbit̾rum: sacroᷤ ordines
ꝯtinet. Singuli qͣnͣtum ab aliis loco et
habitu differt̃: tantum moꝵ hon estate p̾¬
fulgent. Prerogatiua loci ⁊ habitꝰ: quiddã
magnificum polliceri uidetur. Sibi qͥsq
caueat: ne penes se falsa pollicitatio fiat.
tii. Quid agendum ut in suo gͣdu bene qͥs
uamobrem quicumq insuo uiuat.
gradu ꝯu̾sationem int̾ homines q̃rit
hr̃e bonam: is pͥmo inuigilet. ne ꝯtra
deur ascendat ingͣdum. Nam qui ñ intrat

Expanded text:
malium carnem et sanguinem bajulant, malium carnem et sanguinem bajulant, tactum abhorrent conjugum; nostri vel ad suum vel ad opus aliorum, ex officio habent carnem Domini et sanguinem quotidie tractare, licitosque putant amplexus etiam meretricum. Apud nos enim sapraevaricatrix est; quoniam generali sanctione interdicta est. Monachus ipso vitae suae habitu, et clericus sacri ordinis gradu, uterque absque voce continentiam reipsa profitetur. Clerici in choro, laici sunt extra. Presbyterium sacros ordines continet; singuli quantum ab aliis loco et habitu differunt, tantum morum honestate praefulgent. Praerogativa loci, et habitus, quiddam magnificum polliceri videtur. Sibi quisque caveat, ne penes se falsa pollicitatio fiat. CAPUT XII. Quid agendum ut in suo gradu bene quis vivat? Quamobrem quicunque in suo gradu conversationem inter homines quaerit habere bonam, is primo invigilet ne contra Deum ascendat in gradum. Nam: Qui non intrat