comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiti fortissimi: restitert̃ regi atq dixer̃t. Non ẽ
tiu officii oria ut adoleas incensũ dnõ. s sacer¬
dotũ hoc est filioꝵ aaron qͥ consecrati st̃ adhu¬
iuscemodi ministeriũ. Egredere descũario ne
contẽpseris: quia ñ reputabit᷑ tibi ingłam. a
dnõ deo tuo. Iratusq est orias. Et tenens in ma¬
nu thuribulũ ut adoleret incensũ: murabat᷑
sacerdotib. Statimq orta est leprain fronte eiꝰ
oorã sacerdotib indomo dnĩ suꝑ altare thunia¬
matis. Cumq resperisset eũ a tarias pontisex et
om̃s reliqui sacerdotes. uidert̃ leprã in fronte euis
et festinato expulcrt̃ eũ .d et ipse ꝑtritus accle¬
rauit egredi. eo qd̃ sensisset ilico plagam dnĩ fuit
gͥ orias rexleꝓsus usq ad diem mortis suȩ et habi¬
tauit in domo separata plenus lepta obqtiã eice¬
tus fuerat de domodiũ. Porio ioatham filius eiꝰ
rexit domii regis: t uidicabat popłmn ttrre. Re¬
liqua autẽ sermonũ oriȩ pͥorũ ec nouissimorum

Expanded text:
on est tui officii Ozia ut adoleas incensum Domino sed sacerdotum hoc est filiorum Aaron qui consecrati sunt ad huiuscemodi ministerium egredere de sanctuario ne contempseris quia non reputabitur tibi in gloriam hoc a Domino Deo iratusque est Ozias et tenens in manu turibulum ut adoleret incensum minabatur sacerdotibus statimque orta est lepra in fronte eius coram sacerdotibus in domo Domini super altare thymiamatis cumque respexisset eum Azarias pontifex et omnes reliqui sacerdotes viderunt lepram in fronte eius et festinato expulerunt eum sed et ipse perterritus adceleravit egredi eo quod sensisset ilico plagam Domini fuit igitur Ozias rex leprosus usque ad diem mortis suae et habitavit in domo separata plenus lepra ob quam et eiectus fuerat de domo Domini porro Ioatham filius eius rexit domum regis et iudicabat populum terrae reliqua autem sermonum Oziae priorum et novi
Abbreviated transcription (Latin):
riorũ munera et tam̃nichil ei ꝓfuit. insuꝑ et in
t᷑ eis quos ego placabo hostiis et ader̃t̃ mͥ: cum
econtrario ipsi fuerint runa eiꝰ et unuierso
isrł. Direptis itaq achaz om̃ib uasis domꝰ da
atq confracus clausit iatiuas tẽplidñĩ. et fecit¬

Expanded text:
riorum munera, et tamen nihil ei profuit. Insuper et in riorum munera, et tamen nihil ei profuit. Insuper et in tur eis, quos ego placabo hostiis, et aderunt mihi; cum econtrario ipsi fuerint ruinae ei et universo Israel. Direptis itaque Ahaz omnibus vasis domus Dei, atque confractis, clausit ja
Abbreviated transcription (Latin):
apt̃ laborem et adhibuissent eis citrã qͥcunq
ambulate ũpotuerunt et erant in becillo corpo¬
te imposuert̃ eos tum̃tis. et adduxer̃t̃ ihericho
cuitatem palmarũ ad fr̃s corũ: ipsiq reuersi
sunt santariã. lempore illo misit rexachai ad
rgẽ assyriorũ: postulans auxiliũ. Heneruntq¬
idumei et ꝑcussert̃ multos exiuida et ceꝑunt p̃dã
magnã. Philistiim quoq diffusi sunt ꝑurbes
cãpestres et ad meridiem uida ceꝑuntq bethsames
Cahilon et gaderoth. soccho quoq et thaninã et
tamrã cũ uiculis sius. et habitauert̃ ineis. Hu¬
mmiliauerat enĩ dñs iudam ꝓpt̾̃ acha⁊ regẽ iuda¬
ec quod midasset eũ auxilio et contẽptui habu¬
isset dum Adduxitq contraeũ thegladphalna¬
sar regem assyriorũ qui et afflixit eũ: et nullo
resistente uastauit. Igitur achat spoliata do¬
mo dni et domo regũ et pͥncipũ dedit regi assy¬

Expanded text:
propter laborem et adhibuissent eis curam quicumque propter laborem et adhibuissent eis curam quicumque ambulare non poterant et erant inbecillo corpore inposuerunt eos iumentis et adduxerunt Hierichum civitatem Palmarum ad fratres eorum ipsique reversi sunt Samariam tempore illo misit rex Achaz ad regem Assyriorum Idumei et percusserunt multos ex Iuda et ceperunt praedam magnam Philisthim quoque diffusi sunt per urbes campestres et ad meridiem Iuda ceperuntque Bethsames et Ahilon et Gaderoth Soccho quoque et Thamnam et Gamzo cum viculis suis et habitaverunt in eis humiliaverat enim Dominus Iudam peo quod nudasset eum auxilio, et contemptui habuisset Dominum. Adduxitque contra eum Thelgath-Phalnasar, regem Assyriorum, qui et afflixit eum et, nullo resistente, vastavit. Igitur Ahaz, spoliata domo Domini, et domo regum ac principum, dedit regi Assy
Abbreviated transcription (Latin):
opus est. Percastis enim siꝑ hoc dño deo ur̃o. S au¬
at consilium meum et reducite captiuos quos
aaduxistis de fr̃ĩburĩs: quia magnus furor dnĩ
inminet uobis. Stecert̃ itaq uiti de pͥncipib fili¬
eu qphraim. azarias filius iohanan barachias
nluis mosollamoch. iez echias filius sellũ et ania¬
iasfilius addali contra eos qui ueniebant de
plio: et dixerunt eis. Non introducetis huc cap¬
tuos: ne pecemꝰ dño. Quare uultis adicere fuꝑ
ycecata urã et uetera cumulare delicta: Grande
quupe peccatum est: et ira furoris dñĩ imunet
suꝑisrł. Dimisertq uiribellatores p̃dam. et u¬
nuersa quȩ ceꝑant coram pͥncipib et omĩ mul¬
ntudine. Stecert̃q uiri quos supra memoraui¬
mꝰ etapp̃hendentes captiuos om̃sq qͥ nudi erant.
uestiert̃ de spoliis. Cumq uestissent eos et calcias¬
sent et refecissent cibo ac potu unxissent quoq

Expanded text:
opus est: peccastis enim super hoc Domino Deo vestro. Sed auopus est: peccastis enim super hoc Domino Deo vestro. Sed audite consilium meum, et reducite captivos, quos adduxistis de fratribus vestris, quia magnus furor Domini imminet vobis. Steterunt itaque viri de principibus filiorum Ephraim, Azarias filius Johanan, Barachias filius Mosollamoth, Ezechias, filius Sellum, et Amasa filius Adali, contra eos qui veniebant de praelio, et dixerunt eis: Non introducetis huc captivos, ne peccemus Domino. Quare vultis adjicere super peccata nostra, et vetera cumulare delicta? grande quippe peccatum est, et ira furoris Domini imminet super Israel. Dimiseruntque viri bellatores praedam, et universa quae ceperant coram principibus et omni multitudine steteruntque viri quos supra memoravimus et adprehendentes captivos omnesque qui nudi erant vestierunt de spoliis cumque vestissent eos et calciassent et refecissent cibo ac potu unxissent quoque
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ lignofrondoso. Tradiditq eũ dñs d̃saus
in manu irgis sytiȩ. Qui ꝑcussit eũ magñaq
p̃dam de eiꝰ cepit imꝑio: et adduxit indamas¬
cũ. Manib quoq regis ifrł traditus ẽ: et ꝑcussus
plaga grandi. Occiditq phaceȩ filuis romdiȩ
de iuda centũ iugintimilia indieuno om̃s
iuiros bellatores. coqđ reliquissent dnm̃ d̃m
patrũ suorũ. Eodem tẽpore occidit techrim
uir potais ex ephraim maasiam filiũ rigis. et
seperuntq filii isrł defr̃ib siis ducentami¬
lia mulierũ puerorũ et puellarũ et infinitam
p̃dam. ꝑtulert̃q eam insamaria. fatempestate
erat ibi ꝓpħa dnĩ nomine oded. Ꝙ gressus ob¬
iuam exercitui uementiũ insamariã: diit
eis. fcceiratus dñsd̾s patrũ ur̃oꝵ contra ui¬
dam tradidit eos inmanus urãs. et occidistis
cos atrociter. ita ut glum ꝑtingeret urã cru¬
delitas: insiꝙ filios uida et ierłm iultis uob
sibicere inseruos et ancillas. qdđ nequaquã facito

Expanded text:
so tradiditque eum Dominus Deus eius in manu regis Syriae qui percussit eum magnamque praedam de eius cepit imperio et adduxit in Damascum manibus quoque regis Israhel traditus est et percussus plaga grandi occiditque Phacee filius Romeliae de Iuda centum viginti milia in die uno omnes viros bellatores eo quod reliquissent Dominum Deum patrum suorum eodem tempore occidit Zechri vir pCeperuntque filii Israel de fratribus suis ducenta millia mulierum, puerorum, et puellarum, et infinitam praedam: pertuleruntque eam in Samariam. Ea tempestate erat ibi propheta Domini, nomine Oded, qui egressus obviam exercitui venienti in Samariam, dixit eis: Ecce iratus Dominus Deus patrum vestrorum contra Juda: tradidit eos in manibus vestris, et occidistis eos atrociter, ita ut ad coelum pertingeret vestra crudelitas. Insuper filios Juda et Jerusalem vultis vobis subjicere in servos et ancillas: quod nequaquam facto
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃ ut facerent phase m̃se sedõ Non enĩ occu¬
rerant facere in tẽpore suo: quia sacerlotes qui
possent sufficere scĩficati ñ fuerant. et popłi na¬
dũ congirgatus fuerat inierłm. Placuitq sa¬
mo regi et omĩ muttitudini: t decreuertut int¬
terent nuntios in uniuersrũ isrt. de bersabee
usq dan: ut ucrurent et facerent phase duõdo

Expanded text:
verunt ut facerent Phase mense secundo. Non enim potuverunt ut facerent Phase mense secundo. Non enim potuerant facere in tempore suo, quia sacerdotes, qui possent sufficere, sanctificati non fuerant, et populus nondum congregatus fuerat in Jerusalem. Placuitque sermo regi et omni multitudini. Et decreverunt ut mitterent nuntios in universum Israel, de Bersabee usque Dan, ut venirent, et facerent Phase Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rent dnm̃ sermonib dauid et asaphuidentis.
Qui laudauert̃ eũ cũ magnaleticia: et incur¬
uato genu adorauerunt. E zechias autẽ etiam
hec addidit. Implestis manus urãs dnõ. accedi¬
te et offerte uictimas et laudes indomodm̃. Ob¬
tulit gͥ uniuersa multitudo hostias ec laudes
et holocausta: m̃te deuota. Porronuuncrus
holocatu storũ que obtulit multituulo. hic fuit
lauri septuaginta arietes centuĩ. agni dncem
milia Sacerlotes uͦ pauci erant. nec poterant
susficere ut pelles holocaustorũ detraherent.
de et leutte fris eorũ adiuuert̃ cos. donec implert
opus et scĩficarent᷑ antistites. Leuite qͥppe facili¬
or nitu scĩsicantur quã sacerlotes. fuerunt g
holocausta plurima adipes pacificoꝵ et libani¬
na holocaustorũ: t cõpletus est cultus domaii
et facereiit phase dño deo suo. Intto g̾ consilio
regis et pͥncipũ et uniu̾si cetusiberłm: dacre¬

Expanded text:
rent Dominum sermonibus David, et Asaph Videntis: rent Dominum sermonibus David, et Asaph Videntis: qui laudaverunt eum magna laetitia, et curvato genu adoraverunt. Ezechias autem etiam haec addidit: Implestis manus vestras Domino, accedite, et offerte victimas, et laudes in domo Domini. Obtulit ergo universa multitudo hostias, et laudes, et holocausta, mente devota. Porro numerus holocaustorum, quae obtulit multitudo, hic fuit, tauros septuaginta, arietes centum, agnos ducentmillia. Sacerdotes vero pauci erant nec poterant sufficere ut pelles holocaustorum detraherent: unde et Levitae fratres eorum adjuverunt eos, donec impleretur opus, et sanctificarentur antistites: Levitae quippe faciliori ritu sanctificantur quam sacerdotes. Fuerunt ergo holocausta plurima, adipes pacificorum: et libamina holocaustorum: et completus est cultus domus Domini. et facerent Phase Domino Deo Israel. Inito ergo consilio regis et principum, et universi coetus Jerusalem, decre
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ds̃ contra philistiim et contra arabas qui
habttabant ingurbaal: et contra ãmonitas.
ꝓpt crebras uictorias ẜ dificauitq orias tur¬
resinierłm suꝑ portã anguli et suꝑ portam
uallis. et reliquas in eodem muri latere:sit¬
mauitq eas Extruxitq etiam turres in solttu¬
dine et esfodit cisternas plurimas eoqđ habet
multa peccora tam in cam pestrib quã in here¬
mi uastitate. Nmeas qͦ habuit et uinitores in
montibet in carinelo frat q pebẽ agricults¬
delitus. fuit autẽ exertitus belatorũ etus qui ꝓce

Expanded text:
eum contra Philistiim, et contra Arabas qui habitabant in Corbaal, et contra Ammonitas, propter crebras victorias. Aedificavitque Ozias turres in Jerusalem super portam anguli, et super portam vallis, et reliquas in eodem muri latere, firmavitque eas. Exstruxit etiam turres in solitudine, et fodit cisternas plurimas, eo quod haberet multa pecora, tam in campestribus quam in eremi vastitate: Vineas quoque habuit, et vinitores in montibus, et in Carmelo: erat quippe homo agricultdeditus. Fuit autem exercitus bellatorum ejus, q
Abbreviated transcription (Latin):
mgrasus templũ diũ et adhuc popłsdelinq̃lnit
Ipse alificauit portã domꝰ diũ excelsã: etuiiii¬
to ophel multa construxit. Urbes quoq ecliti¬
cauit in montib uida: t in saltib castella e
turres. Ipse pugnauit contia iegẽ filioru am¬
mon: et uicit eum. Dedert̃q ei filii ãmonin tẽ¬
pore illo centũ talenta argenti et decẽ milia
choros tritici ac totidem choros ordei. Hec epre¬
buerunt filii ãmon in anno scđo et teitio. Co¬
roboratusq est ioatham eo quod dtrexissetuu¬
as suas coram dño deo suo. Reliqua aut̃ sermomi
iccitham et om̃s pugnȩ eius et oꝑa: scͥpta ft̃ inli¬

Expanded text:
gressus templum Domini, et adhuc populus delinquebat. Ipse aedificavit portam domus Domini excelsam, et in muro Ophel multa construxit. Urbes quoque aedificavit in montibus Juda, et in saltibus castella et turres. Ipse pugnavit contra regem filiorum Ammon, et vicit eos, dederuntque ei filii Ammon in tempore illo centum talenta argenti, et decem millia coros tritici, ac totidem coros hordei: haec ei praebuerunt filii Ammon, in anno secundo et tertio. Corrobaratusque est Joatham, eo quod direxisset vias suas coram Domino Deo suo. Reliqua autem sermonum Joatham, et omnes pugnae ejus, et o
Abbreviated transcription (Latin):
regni sui aꝑint ualuas domꝰ dnĩ et instaurauit
eas adduttq sacerdotes atq leuitas et congre¬
gauit eos in partẽ oricntalẽ: dnitq ad eos. Audi¬
de meleuite: et scificamini. Mundate domũ
descũario. Peccauert̃ patres urĩ et fecert̃ malũ
inconspectu dnĩ dĩ nt̃i. derelinquentes eũ. Aũ

Expanded text:
regni sui aperuit valvas domus Domini, et instauravit eas. Adduxitque sacerdotes atque Levitas, et congregavit eos in plateam orientalem. Dixitque ad eos: Audite me, Levitae, et sanctificamini, mundate domum de sanctuario. Peccaverunt patres nostri, et fecerunt malum in conspectu Domini Dei nostri, derelin
Abbreviated transcription (Latin):
filii ma. nolttenegligere. Nos elegit dñs ut stetis
corã co et ministretis illi et colatis etim: et creme¬
tis incenstĩ. Sitriexert̃ gͦleuitȩ maath filiꝰ amasiȩ
et iohel filiꝰ atariȩ defiliis caath: porro defiliis
merari cis fultꝰ abdai. et atarias filrꝰuallehel. De
aath defiliis ũ elisaphan samri et iahihel: de filiis
q asaphracharias et matthanias. necnondefi¬
lis heman iahihel et semei. s t de filiss idithun
sencias et orihe: congregaacr̃t̃q fr̃s suos et scĩfi¬
cati sunt: et ingressi iuxta mandatũ regis et im¬
pium dni ut expiarent domũ dci. Sacadotes qͦ
ingressi templũ dni ut scĩficarent illud: extule¬
rt onnẽ ĩ mundiciã quã intro repperant inues¬
tibulo domus diũ quã tuleit̃ leuite etasporta
uer̾t ad torrentẽ ceron foras. seper̃t autẽ pͥmadie
mensis pͥmimiudare: et in die octaua eide m̃sis
ingressi sunt porticum templidnĩ. Expiauer̃q
templum dieb octo: et indie sexta decima m̃¬

Expanded text:
filii mi nolite neglegere vos elegit Dominus ut stetis coram eo et ministretis illi colatis eum et cremetis incensum surrexerunt ergo Levitae Maath filius Amasiae et Iohel filius Azariae de filiis Caath porro de filiis Merari Cis filius Abdai et Azarias filius Iallelel de a at vero de filiis Elisaphan Samri et Iahihel de filiis quoque Asaph Zaccharias et Mathanias necnon de filiis Heman Iahihel et Semei sed et de filiis Idithun Semeias et Ozihel congregaveruntque fratres suos et sanctificati sunt et ingressi iuxta mandatum regis et imperium Domini ut expiarent domum Dei sacerdotes quoque ingressi templum Domini ut sanctificarent illud extulerunt omnem inmunditiam quam intro reppererant in vestibulum domus Domini quam tulerunt Levitae et asportaverunt ad torrentem Cedron foras. Coeperunt autem prima die mensis primi mundare, et in die octavo ejusdem mensis ingressi sunt porticum templi Domini, expiaveruntque templum diebus octo, et in die sexta decima me
Abbreviated transcription (Latin):
indnõ: quemmisiaduos ad hoc ipsum ut cog¬
noscat quȩ cirra uos sunt et consolet᷑ conda ura cũ
onesimo carissimo e fideli frẽ qui ẽ eruob. Onĩa
que hic aguntur: nota faciet uob̃. salutat uos
aristartus concaptiuus meus et marcus conso¬
brimnus batnabȩ. de quo accepistis mandata
siuenerit ad uos cxcipite illum: et iesus qui dici¬
tur iustus qui sunt ex cutumcisione. Hii soli
sunt aduitores mei mignodi. qͥmi fuer̃ solatio.
alutat uos epaphras qui ex uob̾ ẽ. uiii¬
ionationib itt stetis ꝑfecti et plan in omni uo
luntate dĩ. Iestimonium enim ꝑhibeo illi: quod
habe multum laborem ꝓ uob et ꝓhis qui sĩne
laodicie et qui hierapoli Salutat uos luicas me¬
dicus carissimus: et demas. Salittate sts qu ui
sunt laodiciȩ: et nimpham et quȩ in domo
cius ẽ eccliam. Et cum lecta fuerit apud uos
et eam quȩ laodicensium ẽ uos legatis. Et di¬
cue arthyppo. Uide ministerium qđ accepisti
adomino: ut illiud impleas. Salutatio mea

Expanded text:
ino quem misi ad vos ad hoc ipsum ut cognoscat quae circa vos sunt et consoletur corda vestra cum Onesimo carissimo et fideli fratre qui est ex vobis omnia quae hic aguntur nota facient vobis salutat vos Aristarchus concaptivus meus et Marcus consobrinus Barnabae de quo accepistis mandata si venerit ad vos excipite illum et Iesus qui dicitur Iustus qui sunt ex circumcisione hii soli sunt adiutores in regno Dei qui mihi fuerunt solacio salutat vos Epaphras qui ex vobis est servin orationibus ut stetis perfecti et pleni in omluntate Dei. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum laborem pro vobis et pro iis qui sunt Laodiciae, et qui Hierapoli. Salutat vos Lucas medicus charissimus, et Demas. Salutate fratres, qui sunt Laodiciae, et Nympham, et quae in domo ejus est, Ecclesiam. Et cum lecta fuerit apud vos et eam, quae Laodicensium est, vos legatis. Et dicite Archippo: Vide ministerium, quod accepisti in Domino, ut illud impleas. Salutatio mea
Abbreviated transcription (Latin):
uos omĩa. iram milignationẽ. maliciã blasphe¬
miam. Turpis sermo: de ore urõ ñ ꝓcedat. Nolite
mentiri inuicem: expoliantes uos uete remho.¬
minem cum actibus suis. et induentes nouũ¬
cum qui tenouatur magnitionem Iscdm
imraginem eius qui creauit cũ. ubi non ẽ¬
cisio et p̃pucium barlatus et sata seriuis et liber:
sod omnia et in omnibus xp̃c.

Expanded text:
 iram et indignationem animi, malitiam, blasphemiam. Turpiloquium de ore vestro non procedat. Nolite mentiri invicem. Exuite vos veterem hominem cum actibus ejus, et induite novum, qui renimaginem eius, qui cr.eauit eum: ubi non ecisio et praeputium, barbarus et Scytha, seruus et liber, sed omnia et in omnibus Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
testates. omnia ꝑ ipsum et in ipso cieata sunt
et ipse ẽ ante omnes. t omĩa in ipso constant
et ipse ẽ caput corpons eccłie. qui ẽ pͥnciptum
primogenitus ex mortuis ut sit in onmibus
primatum tenens. quia in ipso complacuit om¬
nem plenitudinẽ dtiunitatis habitare. et ꝑcũ¬

Expanded text:
testates. Omnia per ipsum et in ipso creata sunt: et ipse est ante omnes, et omnia in ipso constant, et ipse est caput Ecclesiae, qui est principium, primogenitus ex mortuis, ut sit ipse in omnibus primatum tenens: quia in ipso complacuit omnem plenitudinem divinitatis inhabitare c
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc ntindo decernitis: sletetigertus naq gus¬
taueritis neq contrectaueritis que sunt omĩa
in interitu ipso uisu sodm p̃cepta et doctrinas
hominũ. quȩ sunt racionẽ quidem habentia sa¬
pantiȩ in suꝑsticione et humilitate et ad ñ par¬
cendum coppori non in honore aliquo ad saturi¬
tatem carnis. Igitur si consuriexistis cum xpõ
quȩ sursum sunt querite: ubi xp̃c ẽ in dexttra
dei secders. Quȩ sursum sunt sapite: ñ quȩ suꝑ

Expanded text:
n mundo decernitis ne tetigeris neque gustaveris neque contrectaveris quae sunt omnia in interitu ipso usu secundum praecepta et doctrinas hominum quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitione et humilitate et ad non pardum corpori non in honore aliquo ad saturitatem carnis igitur si conresurrexistis Christo quae sursum sunt quaerite ubi Christus est in dextera Dei sedens quae su
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. spes głȩ que nos annunciamis corripientes
omnem hominem ec docentes onnẽ hominem
in omi sapientia ut exhibeamus omnẽ hominẽ
ꝑfoctum in xpõ iħii. inquo ec laboro cer tandose¬
cundum oꝑationem aius quamoꝑatur in me
inuirtute. Holo cnim uosscirx qualem sollictui¬
dinem habram ꝓ uobꝰ. et ꝑ his qui sunt lioldẽ.¬
⁊ quicumq non uiderunt faciem meam in cat¬
ne: ut consolentur corda ipsorum instruct. in
carsiate. et in om̃ib cdiuitiis plenitudinis in¬

Expanded text:
 spes gloriae quem nos adnuntiamus corripientes omnem hominem et docentes omnem hominem in omni sapientia ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo Iesu in quo et laboro certando secundum operationem eius quam operatur in me in virtute volo enim vos scire qualem sollicitudinem habeam et quicumque non viderunt faciem meam in carne; ut consolentur corda eorum, copulati in charitate et in omnibus divitiis plenitudinis in
Abbreviated transcription (Latin):
qł ꝑuenit aduos. sicut in uniuerso mun¬
do ẽ et sructisicat et crescit. sicut inuobis
ex ea dic qua audistis et cognouistis gra¬
tiam di inucritate. sicut didicistis ab qu¬
phra carissimo conscruo nõ. qui ẽ fulctis
ꝑ uob minister xp̃i iħi qui eciam mani¬
estauit nob̾ dilectionem utãm in spu.Idõ¬

Expanded text:
enit ad vos sicut et in universo mundo est et fructificat et crescit sicut in vobis ex ea die qua audistis et cognovistis gratiam Dei in veritate sicut didicistis ab Epaphra carissimo conservo nostro qui est fidelis pro vobis minister Christi Iesu qui etiam manifestavit nobis dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
b ut uulgo auint lict̃is ornera mag̾ exarata qͣm
codices : qum mͦ mͥ meisq ꝑmitant pauꝑes hr̃e
scedulas.⁊ ñ tam pulchros codices qͣm emendatos.
Utraꝙ ectitio ⁊ septuaginta iuixta grecos.⁊ mea
urta hebreos: in latinum meo labore trans lata
ẽ. Eligat unusquisq qd uult: ⁊ studiosum se
mag̾ qͣm maliuolum ꝓbet. Explicit prefagi

Expanded text:
unt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum probet. INCIPIT LI
Abbreviated transcription (Latin):
cłias.⁊ explanantur ab eccłiasticis uiris: qͣntoma¬
omissa reppetere. ⁊ deprauata corrige̾. ⁊ sacͣm̃¬
ta ecctiȩ puro ac fideli aꝑire ẜmone. uł afasti¬
cdiosis. uł a malignis lec torib ñ debeo repbari:
Hant qui uolunt uetẽs libros. uł in menbranis

Expanded text:
 Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto ma Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto maomissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae puro ac fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari? Habeant qui volunt veteres
Abbreviated transcription (Latin):
fertur numeri lege resolutus: qd̾ met̾ci mag̾. qͣm
simpler lector intelligunt. A sup̃dic to aut u̾su
usq ad finem libri. paruum cõma qd̾ remanet. ꝓ¬
sa orone ꝯtexitur. Qd si cui uidetur incredulum
metro scilicet ẽẽ apd hebreos.⁊ in morem nr̃i flac¬
ci greciq pindari ⁊ alcei. ⁊ sapho. uł psalt̃ium.
uł lamentationes iheremie. uł omnia fer me scͥp¬
turarum cantica ꝯp̃hendi: legat phylonem. io¬
diant quappt̃ canes mei idcͥco me in hoc uolu¬
mine laborasse. ñ ut int̃precationẽ antiquam
rep̃hendem: s ut ea quȩ in illa aut obscura fnt
aut omissa. aut certe scriptorum uicio depraua¬
qui ⁊ hebreum ser mouem ex par ce didicimꝰ.
⁊ in latino pene ab ip̃is cunabuł int̾ grãmaticos
⁊ rethores et phrlosophos. detritisumus. Qd̃
si ap̃ grecos post septuaginta editionẽ. iam xp̃i
euuangłio corruscante. iudeus aquila. ⁊ symachꝰ
⁊ theodotion udaitantes heretici sunt recepti.
qui multa mystĩa saluatoris. subdola int̃pretago¬

Expanded text:
fertur numeris lege metri solutis: quod metrici magis, quam simplex lector intelligunt. A supradicto autem versu usque ad fidem libri, parvum comma quod remanet, prosa oratione contexitur. Quod si cui videtur incredulum, metra scilicet esse apud Hebraeos, et in morem nostri Flacci, Graecique Pindari, et Alcaei, et Sappho, vel Psalterium, vel Lamentationes Jeremiae, vel omnia ferme Scripturarum cantica comprehendi, legat Philonem, Jodiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravasermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila, Symmachus, et Theodotio, judaizantes haeretici, sunt recepti, qui multa mysteria Salvatoris subdola interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam illius: et dedetus illi non delebitur.
Et agnoscent qui derdicti sunt qm̃nichil metiꝰ
quam timor dĩ et nichil dulcuis quã respiccre
inmandatis dnĩ. Nła magna est sequai dnm.
longitudo emin dicrumassumitur abe

Expanded text:
memoriam illius et dedecus illius non delebitur memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti sunt quoniam nihil melius quam timor Dei et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini et gloria magna est sequi Dominum longitudo enim dier
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa uidet oculus illius qm̃ expellit ase corẽ
di huuismodi hoministimor coculi honirã
timentes illũ. et ñcognouit qm̃ ocłi drũ multo płꝰ¬
lucidiores sunt suꝑ solem aircũspicientes omne
iuas hominũ et ꝓsundum abyssi et homint̃ ooe¬
da intuentes in absconditas partas. dnõ aũ des an¬
tequam crearentur omĩa sunt agnita. sic et post
ꝑfectum respicit omĩa: hic in plateis cuntatis um.¬
dicabitur: quasipullus qquintis sugabitur. ⁊ ubi
nispabit apphendet᷑. & erit daletus om̃ib coquod
non intellȩxerit timorm diũ sicet mulier om̃is
rlinquens uirum suunr et statuens harilitatẽ
ex alicuo matrimoruo pͥmocinmm legealtisũ¬
mi incradibilis fuit et scło uirum siui derdiat.
t̃tio inadulterio forncata est. et ex alio uiro filios
statuit sibi. hȩ in eccłiam adducet᷑ e in filiol. e
rapiciet᷑ Non tradent filii ausraddices. et iami et̃
ñ dabunt fructum. Derdinquent in malelitũ¬

Expanded text:
oniam uidet oculus illius: quoniam expellet a se timorem oniam uidet oculus illius: quoniam expellet a se timorem dei huiusmodi hominis timor et oculi hominum timentes illum. et non cognouit, quoniam oculi lucidiores super solem circumspicientes omnes vias hominum et profundum abyssi et hominum corda intuentes in absconsas partes Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita sic et post perfectum respicit omnia hic in plateis civitatis vindicabitur quasi pullus equinus fugabitur et ubi non speravit adprehendetur et erit dedecus omnibus quod non intellexerit trelinquens virum suum, et statuens haereditatem ex alieno matrimonio: primo enim in lege Altissimi incredibilis fuit; et secundo in virum suum dereliquit; tertio, in adulterio fornicata est, et ex alio viro filios statuit sibi. Haec in ecclesiam adducetur, et in filios ejus respicietur. Non tradent filii ejus radices, et rami ejus non dabunt fructum; der
Abbreviated transcription (Latin):
et si dissimulauerte delinque duplicit᷑. ec si m ua¬
cuum iurauerit ñ uistificabit᷑. Rꝙlebitur enun
retributione domus ulius. est ecalia loquela con¬
traria morti. Nloninueniat᷑ inherataate iacob. tr¬
ñ uolutabunt. Indisciplinose loquele ñ asucseat
os tuum: est enuim inilla uerbum parai. Mañco¬
patris et matris tuȩ imeclio añ magnatorũ con¬
sistis. ne forte obliuiscat᷑ teds inconspctu ulorum
ct assiduntate tua infatuatus imꝑpun patiaris.
et maluisses ũnasci et dicm natiuttatis tue male¬
calida quasi ignis ardens ñ xtingut᷑ donec ali¬
quid deglutiat: et homonaquã more carnis sue
non desitet donec incendat ignẽ. Hortur forni¬
cario. omtuis panis dulcis. Non fatigabitur trans¬
grediens usq ad finen¬
mins homo qui tñsgredit᷑ lactumsuum con¬
tempucus inanunam suam et dicens qͥs me
tiidet. tenebie cirtundant me et paricts coopiunt
me et nemo cutũspict me quemuertar. delictoꝵ
meoꝵ ñ memorabitur attissimꝰ et ñ intelligit qm̃¬

Expanded text:
dissimulaverit delinquet dupliciter et si in vacuum iuraverit non iustificabitur replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenon volutabunt indisciplinose non adsuescat os tuum est enpatris et matris tuae: in medio enim magnatorum consistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae malecalida quasi ignis ardens non exstinguetur, donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae non desinet, donec incendat ignem. Homini fornicario omnis panis dulcis, non fatigabitur transgrediens usque ad fineis homo, qui transgreditur lectum suum, contemnens in animam suam et dicens: quis me uidet? tenebrae circumdant et parietes cooperiunt me et nemo circumspicit me: quem uerear? delictorum meorum non memorabitur altissimus. et non intellegit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba plena sunt sensib. Et ut de ꝯt̾is sileam. re¬
surrec tionem corpoꝵ sic ꝓpħat: ugnullꝰ de ea uł
manifestius uł cautius scripserit: Scio inquit
qd̾ redemptor m̃s uiuit: ⁊ in nouissimo die de tra
surrec turus sim: Et rur sum circumdabor pel¬
le mea: ⁊ incarne mea uidebo dm̃: quem iusur

Expanded text:
sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum, quem uisur
Abbreviated transcription (Latin):
oc tingenti usꝰ sunt. quibꝰ decurtatus. ⁊ laceratꝰ
corosꝰ qr liber. feclitatem sui publice legentibꝰ pre¬
beat. Hec aũt translatio nullum de uȩtib sequi¬
tur.intpretem:s ex ip̃õ hebraico arabicoq ser mo¬
ne.⁊ int̃ctum syro. nunc ũb&. nunc sensꝰ nunc
simul uctumq resonabit. Obliquus : ⁊ apd̾ he¬
breos totoꝰ liber fertur. ⁊ sibricus: ⁊ qd̾ grece retho¬
aliud agit.⁊ ut si uelis anguillam aut murenulam
strictis tene manib: qͣnto fortius presseris. tantoci¬
tiꝰ elabitur. Memini me obintelligentiam hiciꝰ uo¬
luminis. liddeum quẽdã preceptorem qui apd he¬
bereos pͥmus haberi putabatur. ñ paruis reclemis¬
se nũmis: cuiꝰ doc trina an aliquid ꝑfecim nescio.
hoc unum scio ñ potuisse me int̃pretari. nisi qd̾ añ
intellexeram: Aprincipio itaq uoluminis usq ad
ũba iob: apd hebreos psa oratioẽ. Porro au̾b̃ iob.

Expanded text:
octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus octingenti versus desunt; ut decurtatus et laceratus corrosusque liber, foeditatem sui publice legentibus praebeat. Haec autem translatio nullum de veteribus sequitur interpretem; sed ex ipso Hebraico, Arabicoque sermone, et interdum Syro, nunc verba, nunc sensus, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lubricus: et quod Graece rhetoaliud agit: ut si velis anguillam aut muraenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Memini me ob intelligentiam hujus voluminis, Lyddaeum quemdam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis: cujus doctrina an aliquid profecerim, nescio: hoc unum scio, non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram. A principio itaque voluminis, usque ad verba Job, apud Hebraeos prosa oratio est. Porro a verbis Job,
Abbreviated transcription (Latin):
ogor ꝑsingłos scripture diuinȩ libroᷤ.
adusariorum respondere malediclis.
qui int̃pretationẽ meam reprehensionẽ
septuaginta int̾pretum criminantur: ⁊¬
quasin ⁊ ap̾ucd grecos. aquila. symachꝰ. ⁊ theodo¬
ꝯmirtum ⁊ medie temꝑatum genus trans latio¬
nis expssint: ⁊ omnia uet̾is instrum̃t uolumina
origenes obelis asteriscisq distinxit. quo uł addi¬
tos. uł de theodotione sumptos. tns lationi antiq̃
inseruit. ꝓbans defiusse quod additum ẽ. Discãt
⁊ obtrec tatores mei reciꝑe in toto qd̾ in par tib
Susceꝑunt: aut int̾pretationẽ meisam cum aste¬
riscis suis radere. neq e. fieri p̾ot. ut quos plu¬
ra int̾misisse ꝯsperint. ñ eodẽ ⁊̃ in quibꝰdam er¬
rasse fateantur: precipue in iob cui si ea que suba¬
steriscis addica sunt subtraxis: pars maxima de-
truncabitur: ⁊ hoc dum tarat apd̾ grecos. Cȩtm̃ a
pdlatinos ante eam trans lationem quam sub aste¬
riseis.⁊ obelis nuꝑ edidimꝰ. septingenti fer me aut

Expanded text:
r singulos Scripturae divinae libros, adversariorum respondere maledictis, qui interpretationem meam, reprehensionem Septuaginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodocommixtum et medie temnis expresserint: et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit, quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur, praecipue in Job: cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos, ante eam translationem, quam sub asteriscis et obelis nuper edidimus, septingenti ferme aut
Abbreviated transcription (Latin):
et in omĩ popło ⁊ in omĩgente pͥmatũ habur
et omniũ excellentiũ echumiliũ corda uirturte
calcaui. et inhis omnib rauianquesiui. et in
hereditate euis morabor. Tunc p̃cepit et diit
mͥ creator omniũ et qui crrauit merequeut
intabnaculo moo et cdixit mͣ. In racob in habi¬

Expanded text:
t in omni populo et in omni gente primatum habui et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi et in his omnibus requiem quaesivi et in hereditate eius morabor tunc praecepit et dixit mihi creator omnium et qui creavit me requievit in tabernaculo meo et dixit mihi in
Abbreviated transcription (Latin):
enim casus in illa. Nominatiouero deiñ sit assi¬
dua iore tuo. e nominib scorum ñ admisceatis.
icit enim seruus int̾rogatus assulue a liuore
Iñ minuit᷑. sicom̃ĩs uirans et nominans in
toto a parrato ñ purgabitꝰ. Htrmittum utrans ir¬
pbebitur iniquitate: et ñ disceilet a domo illiꝰ plaga.

Expanded text:
enim casus in illa. nominatio uero. dei non sit adsienim casus in illa. nominatio uero. dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis: icut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius pla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ labia mea signaculum certum ut uecadam
n ipsis et lingua meaꝑdat me: Lxiiii¬
nẽpater et dominator uite meȩ nederelin¬
quas me. uec sinas me cadere in illis. Quis.
suꝑponit in cogitatu meoflagella. et in corde meo
doctrinam sapientiȩ. ut ignorationib coꝵ non
parrat non parcat. et non appareant delicta illoꝵ.
ne ad increscant ignorantiȩ mee et multiplicent᷑
delicta mea et pecrata mea abundent: ẽt incidã
inconspectu aduersarioꝵ et gaudeat minucꝰ m̃s:
Domine pater et ds uite meȩ nederdinquas me
incogitatu illoꝵ. Extollentiã ocłoꝵ meoꝵ ne
dedis mͥ: et ontne desidiuni au̾te ame. Aufer
a me uentris concupiscentias. et concubitus
concupiscentiȩ neapp̃hendant me: et animȩ
Noctrinam oris. audite filii. Qui custodierit
illam non ꝑiet labiis sins ne scandalizabit᷑¬
in oꝑib nouissimis inuanitate sua app̃henditur
peccator. et suꝑb et maladicus scandalitabitur
in illo. Iurationi ñ assuescat ostium. multus

Expanded text:
 labia mea signaculum certum, uti ne cadam ab ipsis et lingua mea perdat me. Domine pater et dominator uitae meae, non relinquas me et ne sinas me cadere in illis. quis superponit in cogitatu meo flagella et in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi et non appareant delicta illorum, ne adincrescant; ignorantiae meae et multiplicentur delicta mea et peccata mea abundent et incidam in conspectu aduersariorum et gaudeat inimicus meus? domine pater et deus uitae meae, ne derelinquas me indederis mihi et omne desiderium averte a me aufer a me ventris concupiscentias et concubitus concupiscentiae ne adprehendant me et animae trina oris doctrinam oris audite filii et qui custodierit illam non periet in labiis suis nec scandalizabitin operibus nequissimis in vanitate sua adprehendetur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illis. iurationi non adsuescat os tuum: multus
Abbreviated transcription (Latin):
uos coram hominib: ds aũt nouit corda ur̃a. qͥa
qđ hominib altum ẽ: abhominatio ẽ apuddm̃.
Iex et ꝓpħȩ : usq ad iob̃em. Ex eoregnũ dĩ eũgłi¬
zatur: et omĩs in illud ium facim. Iaciltus ẽ
aut̃ celum ec t̃ram pret̾ire: quam de lege unum
apicem cacdere. Omĩs qui dimiitit uxorẽ suã et
ducit alteram: mechatur. Et qui dimissam a
uiꝑo ducit: mechatur.
omo quidam erat diues. e induebat᷑ pur¬
pura et bysso: et epulabat᷑ cotidie splendide.

Expanded text:
a quod hominibus altum est abominatio est ante Deum lex et prophetae usque ad Iohannem ex eo regnum Dei evangelizatur et omnis in illud vim facit facilius est autem caelum et terram praeterire quam de lege unum apicem cadere omnis qui dimittit uxorem suam et ducit alteram moechatur et qui dimissam a viro ducit moechatur homo quidam erat dives et induebatur purpura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsos dixerit similitudinem istam.xuiiii.¬
t obscruantes miser̃ insidiatores quise iuistos
simularent: ut caꝑent eũ insermone. et tra¬
derent illũ yͥncipatui et potestatip̃sidis. Et int̾rogauer̃
ilũ dicentes. Magister. scimꝰ quia recte dicis et doces: et
slatipis ꝑsonam sedinueritate uiã di doces Licet nob̃
dare tributũ cesari annon. Considerans aũt dolũ illon

Expanded text:
itudinem istam et observantes miserunt insidiatores qui se iustos simularent ut caperent eum in sermone et traderent illum principatui et potestati praesidis et interrogaverunt illum dicentes magister scimus quia recte dicis et doces et non accipis personam sed in veritate viam Dei doces licet nobis dare tributum Caesari an non considerans
Abbreviated transcription (Latin):
Audiente aũt omĩpopło: dixit disciplis suis. Atten¬
dite ascribis qui uolunt ambulare instolis. e amant
salutationes inforo et primas cathedras insynago¬
gis. et primos discubitus in conuiis. Qui deuo¬
rant domos uiduarũ: simulantes longã orationẽ.
Hii accipient dampnationẽ nraiorẽ. Respiciensaũt
uidit eos qui miitebant munera sua. ingazofilaciũ.
diuites Hidit aũt et quandam iuduã pauꝑculã: mit¬
tentẽ era minuta duo. Et dixit. Nere dico uob̃: quia
udua hec pauꝑ plus quã om̃s misit. Nam om̃s hii
ex abundatiti sibi miserunt inmunera di Hec aũt
ex eo qdđ deest illi ontĩe uictũ siũ quẽ habuit misit.¬

Expanded text:
Audiente autem omni populo, dixit discipulis suis: Attendite a scribis, qui volunt ambulare in stolis, et amant salutationes in foro, et primas cathedras in synagogis, et primos discubitus in convivis longam orationem hii accipient damnationem maiorem respiciens autem vidit eos qui mittebant munera sua in gazofilacium divites vidit autem et quandam viduam pauperculam mittentem aera minuta duo et dixit vere dico vobis quia vidua haec pauper plus quam omnes misit nam omnes hii ex abundanti sibi miserunt in munera Dei haec autem ex eo quod deest illi omnem victum suum quem habuit misit
Abbreviated transcription (Latin):
Phariscorũ leuite interrogant iohannẽ iohes ilimuidens
agnum di dicit e andreas petro dicit uiuenimꝰ messiam.
UIlic ad nuptias de aquauinũ facit de templo nuimuilarios
ciecit soluite templũ hoc dicitis. nichodano loquit᷑ de baptis¬
mo et de aliis multis. Icrescere. se aũt minui
uni Iħc cũ muliere samarttana loquit᷑. ꝓpħam in patriasca
sine honore ẽẽ dicit. reguli filium a morte suscitat.
UApud natatoriã bethsaidã triginta octo annoꝵ infir¬
mitatẽ hominis sanat et dicit scrutamim scͥpturas. et si
mare ambulat. et de manna et pane celesti loquit᷑. ac rere¬
dentib ab eo disciplis unũ ex duode ĩ diabolum
UII Sccuophegia iłx medio die festo asceridens in templũ docet
multis etiã de turba credentib idem clamat. siquis sitit
ueniat adme et bibat. cũ ministris et inchodemo pͥncipes

Expanded text:
Pharisaeorum Levitae interrogant Joannem. Joannes Jesum videns, Agnum Dei dicit, et Andreas Petro dicit: Invenimus Messiam. 2. Jesus ad coenam de aqua vinum facit; de templo nummularios ejicit: Solvite hoc templum dicit. Nicodemo loquitur de baptismo, et aliis mulcum muliere Samaritana loquitur; prophetam in patria sua sine honore esse dicit, et reguli filium a morte resuscitat. 5. Apud natatoriam Bethesdam triginta et octo annorum infirmitatem hominis sanat, ac dicit: Scrutemini Scripturas; et: Sit. Jesus super mare ambulat; et de manna et pane coelesti loquitur; ac recedentibus ab eo discipulis, unum ex duodecim diabolum dicit. 7. Scenopegiorum medio die festo ascendens in templum, docet multos; et jam de turba credentibus idem clamat: Si quis sitit, veniat et bibat. Cum ministris et Nicodemo principes
Abbreviated transcription (Latin):
parabolam hanc. Homo plantauit uineam: et loca¬
uit eam colonis. Et ipseꝑegre fuit multis temporib.
Et in temporẽ misit ad cultores seruũ: ut de fructu
umeȩ darent illi. Qui cȩsum dimiserunt eũ inanẽ.
Et addidit alterũ seruum mittere. Illi aũt̃ hunc
quoq calentes et afficientes contumelia: dimiser̃
inanem. Et addidit t̃cium mittere. Qui et illũ uul¬
nerantes: aecerunt. Dixit aũt dñsiunce. Quid faciã.
Mittam filiũ meũ dilectũ. Forsitan cũ hunc udint:
uerebunt᷑ Quẽ cũ uidissent coloni: cogitauer̃ int̃ se
dicentes. Hic ẽ heres. Docidamꝰ illiuu: ut nr̃a fiat here¬
ditas. Et eiectum illum extrauineã: occider̃. Quid g̃
faciet illis dñs uneȩ: Tane et ꝑdet colonos istos: et
dabit uineã aliis. Quoaudito: dixtr̃ illi Absit. Ille aũt
aspiciens cos: ait. Quid ẽ gͦ hoc qđ scriptũ ẽ. lapidem¬

Expanded text:
parabolam hanc: Homo plantavit vineam, et locavit eam colonis; et ipse peregre fuit multis temporibus. Et in tempore misit ad cultores servum, ut de fructu vineae darent Et addidit alterum servum mittere. Illi autem hunc quoque caedentes, et afficientes contumelia, dimiserunt inanem. Et addidit tertium mittere: qui et illum vulnerantes ejecerunt. Dixit autem dominus vineae: Quid faciam? mittam filium meum dilectum; forsiidissent coloni cogitaverunt inter se dicentes hic est heres occidamus illum ut nostra fiat hereditas et eiectum illum extra vineam occiderunt quid ergo faciet illis dominus vineae veniet et perdet colonos istos et dabit vineam aliis quo audito dixerunt illi absit ille autem aspiciens eos ait quid est ergo hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
lio qđ erat. ipse incorruptibilis uerbi opus incho¬
ans. solus uerbum carnẽ cẽ factum nec lumnen a
tenebris comp̃hensum suisse testatur: primum
signum ponens q iniptiis ficit dñs. ut ostendenĩ
quod erat ipse legentib demonstraret qđ ubi dñs
murtatur deficere nuptiarum uinum debeat ut ue¬
terib immutatis uoua omnia quȩ axpõ instituun¬

Expanded text:
erbi opus inchoans, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, deficere nuptiarum vinum debeat, ut, veteribus immutatis, nova omnia quae a Christo instituun
Abbreviated transcription (Latin):
meam admensam. Et egoueniens: cũ ustris utiq g¬
egissem illudꝰ. Et astantib dixit Auferte ab illo tnã
et date illi qui decemiinas habet. Et dixerunt illi
Dnẽ habet detenininas. D ico aũt uobis: quia omm̃
habetiti dabitur. Ab eo aũt qui ñ habet: et qđ habã
auferet᷑ab eo. Uerũtam̃ immicos meos illos qͥ no

Expanded text:
 cum usuris utique exegissem illam? Et astantibus dixit: Auferte ab illo minam, et date illi qui decem minas habet. Et dixerunt ei: Domine, habet decem minas. Dico autem vobis: quia omni habenti dabitur . Ab eo autem qui non habet, et quod habet auferetur ab eo. Verumt
Abbreviated transcription (Latin):
ct dabant᷑ ad nuptias: usq indiem qua intrauit noe
marcam. Et uenit diluuiũ: et ꝑdidit om̃s. S imi¬
luer sicut factum ẽ indieb loth. Edebant et bibebant
anebant et uendebant. plantabant alificabant. Qua
die aũt exiit lothasodomis: pluitignem et sulphur
de celo e om̃s ꝑdidit sodm hec erit: qua die filius
hominis reuelabitur. In illa hora qui fuerit in tec

Expanded text:
em qua intravit Noe in arcam et venit diluvium et perdidit omnes similiter sicut factum est in diebus Loth edebant et bibebant emebant et vendebant plantabant aedificabant qua die autem exiit Loth a Sodomis pluit ignem et sulphur de caelo et omnes perdidit secundum haec erit qua die Filius hominis revelabitur in illa hora qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad auge nobis fidem. Dixit aut̃ dñs. Si habueritis
fidem sicut granum sinapis: diceretis huic arbori
moro. eradicare et cransplantare in mare. et obedi
aut pascentem qui regresso de agro dicat illi statim.
transi recumbe et ñ dicat illi para qđ cenem et pit¬
cinge te et ministra mͥdonec manduõe et bibami. et
post hȩc tu manducabis et bibes: Nunqͥd gr̃am ha¬
bet scruo illi qui fecii quȩ sibi imꝑauerat: Non puto
dicite. Serui inutiles sumus. Qd debiumiꝰ facere: foci¬
mus. Et factũ ẽ dum trec in ierłm: tnsiebat ꝑ mali

Expanded text:
 Si habueritis fidem, sicut granum sinapis, dicetis huic arbori moro: Eradicare, et transplantare in mare: et obedieaut pascentem, qui regresso de agro dicat illi: Statim transi, recumbe: et non dicat ei: Para quod coenem, et pracingere et ministra mihi, donec manducem et bibam, et postea tu manducabis et bibes. numquid habet gratiam seruo illi, quia fecit quae ei imperata sunt? dicite: serui inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cradurit ihiłim: sed ꝓpter phariseos ñ confitentur.
IPedes disciploꝵ lanat de iude traditione e⁊ petri negatiõe
p̃dicit et de dilectione fr̃m. et qđ ipse in patre et pater in ipso¬
ẽ. et de obscruandis mandatis paracliti sp̃s  t cectra
IDe uinea et palmitib e de dilec tione e deꝓmissioẽ paradia¬

Expanded text:
ed propter Pharisaeos non confiterentur. 11. Pedes discipulorum lavat. De Judae traditione, et Petri negatione praedicit, et de dilectione fratrum, et quod ipse in Patre, et Pater in ipso, et de observandis mandatis Paracleti Spiritus. 12. De vinea et palmitibus, et de dilectione, et de promissione Para
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt pharisei et legisꝑtti grauiter insistẽ
et os cuis oppͥmere de multis insidiantes ei. t que¬
rentes caꝑe aliquid exore eius ut accusarent eum.
Multis aũt turbis circũstantib ita ut se inuicem
conculcarent: cepit dicere ad disciplos suos. Attenr¬
dite a ferm̃to phariseoꝵ qđ ẽ hypocrisis. Hichil
aũt oꝑtum ẽ qđ ñ reuelet᷑. neq absconditũ qđ ñsciat᷑.¬

Expanded text:
insistere et os eius opprimere de multis insidiantes et quaerentes capere aliquid ex ore eius ut accusarent eum multis autem turbis circumstantibus ita ut se invicem conculcarent coepit dicere ad discipulos suos adtendite a fermento Pharisaeorum quae est hypocrisis nihil au
Abbreviated transcription (Latin):
baptirari: et quom̃ coartor usq dumꝑficiat᷑. Puta¬
tis quia ego pacem uenidare in t̃ram: Non dicouob.
sed separationẽ Frunt enim ex hoc quinq indomo
una diuisi. Tres in duo: et duo intres diuidentur.
Dater infiliũ: et filius in patrem suũ. Mater infiliã:
et filia. in matrẽ. Socrus innurũ suã: et nurꝰ in socrũ
bem orientẽ ab occasu: statim dicitis. Nimb uenit
Et ita fit. Et cum austrum flantẽ: dicitis quia estus
erit. et fit. Hypocrite. faciem celi ec ĩre nostis ꝓbare:
hoc aũt̃ tempus quom ñ ꝓbatis: Quid aũt et a uob̃¬

Expanded text:
usque dum perficiatur putatis quia pacem veni dare in terram non dico vobis sed separationem erunt enim ex hoc quinque in domo una divisi tres in duo et duo in tres dividentur pater in filium et filius in patrem suum mater in filiam et filia in matrem sobem orientem ab occasu: statim dicitis: nimbus venit et ita fit. Et cum austrum flantem videritis: dicitis quia estus erit et fiet. Ipocrite faciem celi et terre nostis probare. Hoc autem tempus quomodo non probatis? quid autem ex vob