comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Set ab eis sacratissimoꝵ diuina com¬
mumicatio corripitur et ualde me¬
rito. Si enim est uere uniuersałr
diumnus uir diuinis dignus ad sue
deiformitatis summũ inꝑfectissi¬
mis et ꝯsumatiius deificatõib
ascendens. neq que carnis sũt oꝑa¬
bitur preter nature ualde necessa
plum autem simul et consequẽs
in sua sublimissima deificatõne
diuini sp̃c erit. Simili simile col¬
locans non fortassis talis aliqͣndo
a contrariis patietur phantasiis
aut errorib. Deridebit aut̃ hec
et cum aduenientib luctabitur
et ꝑsequetur et oꝑabitur magis
qͣm patietur. et ad hoc ꝓprio ha¬
et aliis medicus uidebitur taliũ
oꝑationũ. estimo autem ego ma¬
gis uero aꝑte scio ierarchicorum
purissima discretio ꝓ talib nouit
euerguminũ pullutissimã oꝑa¬
tionem quicuinq deiformi dece¬
dunt uita. et consentientes et si¬
militer conuersantes ꝑditis fi¬
unt demonib uere quidem ex¬
istentia et ĩmortaliter creata et

Expanded text:
et ab eis sacratissimorum divina communicatio corripitur, et valde merito. Si enim est vere, ut universaliter divinus vir, divinis dignus, ad suae deiformitatis summum in perfectissimis et consummativis deificationibus ascendens, neque quae sunt carnis operabitur praeter naturae valde necessarose, templum autem simul et consequens in sua sublimissima deificatione divini Spiritus erit, simili simile collocans: non fortassis talis aliquando a contrariis patietur phantasiis aut terroribus, deridebit autem haec, et cum advenientibus luctabitur, et persequetur, et operabitur magis quam patietur, et hoc proprio haet aliis medicus videbitur talium operationum. Aestimo autem ego, magis vero aperte scio, ierarchicorum purissima discretio pro talibus novit energumenos pollutissimam operationem. Quicunque deiformi decedunt vita, et consentientes et similiter conversantes perditis fiunt daemonibus: vere quidem existentia et immortaliter creata, et
Abbreviated transcription (Latin):
ciet et heredes filioq suo unigenito
sibi ꝑ omĩa equali et coom̃potenti
cõcorꝑales statuet et coheredes oĩmq
creatura uidebit ut in omni qd̾ nole¬
mus nob̾ obediat uocatosq nos no¬
mine suos deos faciet. Ip̃e eĩ dicit.
ego dixi dii estis et filii excelsi om̃s.
S ip̃e deus deificans est. tu uero d̾s
deificatus. at fortassis diis hec rõtua.
in illis quidem magnis apłis seu mar¬
tỹrib poterit existere reata in me
autẽ qui utinam inter illos uł mi¬
nimus eẽ merear. nec intelligo qͦ¬
nam pacto constare queat. Ad hec
intende queso et inteilige q ulłm
iustoꝵ ab ista denate excepit deus
ubi ait. dniꝰ estis et filii excelsi om̃s.

Expanded text:
ciet et haeredes, Filioque suo unigenito, ciet et haeredes, Filioque suo unigenito, sibi per omnia aequali et coomnipotenti, concorporales statuet et cohaeredes, omnique creaturae jubebit ut in omni quod volemus nobis obediat, vocatosque nos nomine suo deos faciet. Ipse enim dicit: Ego dixi Dii estis, et filii Excelsi omnes . Sed ipse Deus deificans est, tu vero deus deificatus. At fortasse ais: Haec ratio tua in illis quidem magnis apostolis, seu martyribus, potest existere rata, in me autem qui utinam inter illos vel minimus esse merear! non intelligo quonam pacto constare queat. Ad hoc intende, quaeso, et intellige quia nullum justorum ab ista deitate excepit Deus, ubi ait: Dii estis, et filii Excelsi omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
cce sit aute oculos nr̃os positꝰ
aliquis pauꝑ omni solatio desti¬
tutus ulterũ et aliaꝵ infirmitatũ
feditate corruptus. et om̃i quo uel
a frigoris asꝑitate desendatur regi¬
mine nudus. hunc igitur talẽ tali¬
modo iacentẽ et in nullo semet iuiuare
ualentẽ. si rex aliquis potentissimus
transiens uideret et miseratus eius
uulnerib mederi iuberet curatũq
regalib ornam̃tis inductum
sibi p̃sentari p̃ciꝑet. et adductũ in
filiu optaret. ac deinde p̃ciperet
ut in regno suo filius a cunctis hr̃et᷑
atq in nullo qd̾ imꝑaret a quo quã
ꝯͣdiceretur. heredẽq suũ filiiq si
ꝓprii coheredem ꝯstitueret et eũ suo
nõie uocari uellet ñne dicens mas
nifice et inopinate honeratũ. ⁊ certe
deus nob̾ hec om̃ia faciet. nati em̃ de
putredine carnis replemur multis
rabit nos et sanitati restitutos orna¬
mentis ꝑfecte iusticie et incorrupti¬
bilitatis ornabit. adductosq ĩ filios
sibi adoptabit regni sui consortes effi¬

Expanded text:
cce sit ante oculos nostros positus aliquis pauper, omni solatio destitutus, ulcerum et aliarum infirmitatum foeditate corruptus, et omni quo vel a frigoris asperitate defendatur tegmine nudus. Hunc igitur talem, talimodo jacentem et in nullo semet juvare valentem, si rex aliquis potentissimus transiens illum videret, et miseratus ejus ulceribus mederi juberet, curatumque suis regalibus ornamentis indutum sibi praesentari praeciperet, et adductum in filium adoptaret, ac deinde praeciperet ut in regno suo filius suus a cunctis haberetur, atque in nullo quod imperaret a quoquam contradiceretur, haeredem suum filiique sui proprii cohaeredem constitueret et eum suo nomine vocari vellet, nonne diceres hunc magnifice et inopinate honoratum? Et certe Deus nobis haec omnia faciet. Nati enim de putredine carnis replemur multis rabit nos, et sanitati restitutos ornamentis perfectae justitiae et incorruptibilitatis ornabit adductosque in filios suos sibi adoptabit, regni sui consortes effi
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui in mundo sunt et super¬
mundalutm amorum et scientie et
uirtutes quos super emmnent scd̃
redditam rationis speculationem
intellectualiũ et inuisibilium a¬
morum ordines et disposiones pt̾
quos ꝑ se intelligentes et si qui
uere ibi bonis amorib suꝑ appa¬
rent. et hẏmpnũ ꝓprie hympni¬
zant et nunc iterum recipientes
omnnes in unimi et complictum
amorem et omnium ipsoꝵ pr̃em
conuoluamus simul et congrege¬
mus ex multis primo in duas cõ¬
prehendentes eum amatorias uin¬
uersaliter uirtutes. quarum potẽ¬
tatur et principatur ormino ex
omnium suminitate omnis amo¬
ris ĩmensurabilis causa et ad ꝙͣ
extenditur connaturaliter unicui¬
q existentium ab existentib om¬
nib uniuersalis amor
Emidemt
ex eudem amatoriis hympnis.

Expanded text:
eorum, qui in mundo sunt, et supermundalium amorum et scientiae et virtutes, quos supereminent secundum redditam rationis speculationem, intellectualium et invisibilium amorum ordines et dispositiones, post quos per se intelligentes, et si qui vere ibi bonis amoribus superapparent, et hymnum proprie hymnizant. Et nunc iterum recipientes omnes in unum et complictum amorem, et omnium ipsorum patrem convolvamus simul et congregemus ex multis, primo in duas comprehendentes eum amatorias universaliter virtutes, quarum potentatur et principatur omnino ex omnium summitate omnis amoris immensurabilis causa, et ad quam extenditur connaturaliter unicuique existentium ab existentibus omnibus universalis amor. Ejusdem ex iisdem amatoriis hymnis.
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit iustitie auctorem. et fecerit
miquitatẽ. dei filiũ denegando. in
peccato ergo atq scelere operatus ẽ mo¬
rietur non in plurib s in uno here¬
dem interficiens ut ꝑderet heredita¬
tẽ. et cum auerterit ut priꝰ ꝑfiderãt¬

Expanded text:
reliquit auctorem, et fecit iniquitatem, Filium Dei denegando, in peccato atque scelere quod operatus est morietur. Non in pluribus, sed in uno haeredem interficiens, ut perderet haereditatem. « Et cum averterit se impius a
Abbreviated transcription (Latin):
babylonis ad quam translati sunt
uł egyptum quo confugerũt aut
ip̃am terram iudeam in qua pauci
pauperes remanserunt quib pre¬
fectus erat godolias ut congregaret
et regeret reliquias ppłi. ignis hys
mael qui fuit de stirpe regia. fructũ¬

Expanded text:
abylonis, ad quam translati sunt, vel Aegyptum quo confugerunt, aut ipsam terram Judaeam, in qua pauci pauperes remanserunt, quibus praefectus erat Gotholias Godolias ut congregaret et regeret reliquias populi. Contra quem surrexit de stirpe regia et
Abbreviated transcription (Latin):
auro et ar .i. uestib auro et argẽto
intelligentiã sp̃ualem ornatui aꝑ¬
tum est feminarũ aliquin argẽti
uilior materia rusticare et pauꝑm
ancillaꝵ ornatus est qui nõ corue¬

Expanded text:
 argento, intelligentiam spiritualem, ornatui aptum est feminarum. Alioquin argenti vilior materia, rusticarum et pauperum ancillarumque ornatus est, qui non conve
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd̃ peccatum de congregatione
fratrum et de domo dei eicimur
reluctari. Set equo animo latã
euenit ut alteri subditi ad altexũ
tnͣseamus qui nobis suũ ꝓmitnt
auxiliũ nec sinat in prictina per¬
ratione uitandum. nec secdentur¬

Expanded text:
aliquod peccatum de congregatione fratrum et de domo Dei ejicimur, reluctari: sed aequo animo latam frequenter evenit, ut alteri subditi ad alterum transeamus, qui nobis suum repromittat auxilium; nec faciat in pristina senratione vitandum e
Abbreviated transcription (Latin):
tur si fieri potest et electi et princi¬
pes eius capiantur retib dỹabłi
qui non unius regis captione con¬
tentus cotidie reges et printipes ca
palmites quoq ecc̃e qui dudum flo¬
rĩb et rubor sanguinis equabantꝰ
maneat ex palmitib unus qui cõ¬
surgat in uirgam et dignus ppłi
famem et situm suꝑ terram. nõ

Expanded text:
tur si fieri potest etiam electi Dei, et principes ejus capiantur retibus diaboli, qui non sit unius regis captione contentus, sed quotidie reges et principes cap. Palmites quoque Ecclesiae qui dudum floribus et rubori sanguinis aequabantur, maneat unus e palmitibus qui consurgat in virgam, et dignus populi famen et sitim super terram: non
Abbreviated transcription (Latin):
aufert omnis rei suꝑhabundantiã
nt plus non recipias qmͣ dedist. So¬
lent in agris frumenti et milii et
habundantia.u̾. gr̃a. et hyemis tẽꝑe
iustissimũ se putauit quartam ꝑlus
recipiat portionẽ. et solent argumẽ¬
tari ac dicere. dedi unũ modiũ qui sa¬
tisfecit decem modios. Nonne iustũ
est ut medium modium de meo plus
accipiam cum ille mea liberalitate no¬
uem et semis de meo habeat. Nolite
misericors utrum habenti dederit
an non habenti. Si habenti utiq da¬
re non debuerat. Set dedit quasi non
habenti. ergo quare plus exigit .q.
ab habente. alii ꝓ peccunia fenerata
solent numuscula accipere diuersi ge¬
neris et non intelligunt usuram ap¬
pellari. et suꝑ habundantiã quioquid
illud est ꝯi ab eo qd̃ dederint plus acce¬

Expanded text:
a, omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias, quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, abundantiae. Verbi gratia, ut hyemis tempore justissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem. Et solent argumentari ac dicere: Dedi unum modium qui satus fecit decem modios, nonne justum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate novem et semis de meo habeat? « Nolitmisericors utrum habenti dederit an non habenti? Si habenti utique dare non debuerat, sed dedit quasi non habenti. Ergo quare plus exigit quasi ab habente? Alii pro pecunia fenerata solent munuscula accipere diversi generis, et non intelligunt usuram appellari et superabundantiam quidquid illud est, si ab eo, quod dederint plus acce
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo discimus etiam inter hostes
seruandam fidem et non conside
qui p̃p nomen dei tibi credidit et
deceptus est. quam tu qui ꝑ occa¬
sionem diuine maiestatis. hosti
tuo immo iam aiito insdias mo¬

Expanded text:
Ex quo discimus etiam inter hostes/ servandam fidem et non considert ille, qui propter nomen dei tibi credidit et deceptus est, te, qui per occasionem divinae maiestatis hosti tuo, immo iam amico es mo
Abbreviated transcription (Latin):
pura contaminat. menstruatam
et torpentia menbra mulierũ corꝑa
in mundi sanguinis effusione re¬
leuantur quo temꝑe si uir coierit
tum muliere. dicuntur concepti
fetus uitium seminis contrahere
ut leprosi et elephanti ex hac tor¬
ruptione nascantur et feda ĩ ua¬
normitate menbroꝵ sanies cortuꝑ¬
ta degeneret. precipitur ergo utris
ut non solum in aliens mulie¬
rib. Set in suis quoq quib indẽ¬
turꝰ lege comungi scriptuxa dicẽ¬
te. crescite et multiplicamim. etiã

Expanded text:
pura contaminat. Sextum est: atque torpentia mulierum corpora, immundi sanguinis effusione relevantur. Quo tempore si vir coierit cum muliere, dicuntur concepti foetus vitium seminis trahere: ita ut leprosi et elephantiaci ex hac conceptione nascantur, et foeda in normitate membrorum, sanies corrupta degeneret. Praecipitur ergo viris, ut non solum in alienis mulieribus, sed in suis quoque, quibus videntur lege conjungi Scriptura dicente: Crescite et multiplicamini, et
Abbreviated transcription (Latin):
in nouitate sp̃e glo. cor nouũ xsrłis
est credere in eam quem ꝑrius ne¬
gauerat cor nouũ gentium ydola
relinquere et mortuoꝵ .i. ỹdoloꝵ cul¬
tura contemꝑta credere in deũ qui
est deus uiuentium. quare morie.¬
Ieromꝰ. Ur̃o uicio qui patrum merito

Expanded text:
tate spiritus. Cor novum Israelis est credere in eum quem prius negaverat. Cor novum gentium, est idola derelinquere, et, mortuorum cultura contempta, credere in eum, qui est vita viventium. « Et quare morieemini, qui patrum merito,
Abbreviated transcription (Latin):
non est d̾s mortuoꝵ. s uiuentium¬
.s. placebo dño in regione uiuoꝵ. que¬
rimus qua ratione cõmie uocabu
arbor bona et bonus homo et bonus
pascor et bomis seruus. Nemo aut̃
absolute bonus nisi solus d̾s. Sic
tamen angence cetereq uirtutes
enim homo qui uiuat ⁊ ñ uideat¬

Expanded text:
ortuorum sed viventium« Placebo Domino in regione viventium . » Quaerimus qua ratione commune vocabuarbor bona et bonus homo, et bonus pastor, et bonus servus: nemo autem absolute bonus nisi solus Deus: sic cum angeli caeteraeque virtutes,enim homo, qui vivit, et non videb
Abbreviated transcription (Latin):
mus que qmdiu infartia ꝯstituta
est caret peccato. cũ autẽ etaris eiꝰ
climare qui ꝓtectione dai repellũtꝰ
ut non sateutes dẏabłi s ministo
saluatoris suscipiat ignominam

Expanded text:
m, quae quandiu in infantia constituta est, peccato caret. Cum autem aetatis ejus clinare: qui protectione Dei repelluntur, ut non satellites diaboli sed ministros Salvatoris reci
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sodoma redit in antiquũ statũ
cum nature sue reddita gentilis¬
prius et impia anima intelligit cre¬
atorem. samaria quoq antiqͣm reci¬
ꝑit beatitudinẽ hereticoꝵ errore
contempto nincta doctrine et fid̾i

Expanded text:
 Sodoma revertitur in antiquum statum, quando naturae suae reddita gentilisprius, et impia anima intelligit Creatorem. Samaria recipit antiquam beatitudinem, haereticorum errore contempto, et juncta doctrinae, et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
et post solent heretici. qui tñ uetus
suscipiunt testamentũ. tres naturas
in hoc loco intellig̾e sp̃ualem aĩalem¬
renani ad sodomam quos breuit̾ in¬
terrogamus qũo tres nature sp̃ualis
aĩalis et terrena que inter se diuerse
sunt unam matrem et unum pr̃em

Expanded text:
etc. » Solent haeretici, qui tamen vetus suscipiunt Instrumentum, tales naturas ex hoc loco intelligere: spiritalem, animalemrenam ad Sodomam. Quos breviter interrogemus, quomodo tres naturae spiritalis, animalis, et terrena, quae utique inter se diversae sunt, unam matrem et unum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
erant. et ob seminariũ humani
generis habuit reseruatos. damel
fletib mitigauit. S et iob nõ ꝓpter
domum nec fiuios liberauit. alii
dicunt qd̾ hii tantum tres ꝓsꝑaet

Expanded text:
erant, ob seminarium humani generis habuit reservatos. Danielfletibus mitigavit. Sed et Job non ob domum, nec filios liberavit. Alii autem dicunt, quod hi tantum tres viri,
Abbreviated transcription (Latin):
ta legis obseruantia traditur fili¬
ab palestine et non filiis. neq eĩ
plus fortiorib suppliciis tradimur
set uixta peccatoꝵ qualitatẽ mi¬
norib ut correcti in minorib ma¬
iora crutiatuũ tormẽta. uitemus.

Expanded text:
ta legis observantia, tradetur filiabus Palaestinae et non filiis. Neque enim primum fortioribus suppliciis tradimur, sed juxta peccatorum qualitatem, inferioribus: ut correpti in minori, majora cruciatuum tormenta vitemus.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi super terram peccatricem octen¬
ditur. ut uirga uel fortitudo panis
ꝯteratur. extenta minatur plagas
cantes set extensione terrere et
territos conseruare. famem. Ut¬

Expanded text:
autem super terram praevaricaticem extenditur, ut virga sive fortitudo panis conteratur; quae extenta minatur plagas,cantes, sed extensione terrere, et territos conservare. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum ignitũ quaq sui ꝑte
continet ignem. Sie in se bomi uo¬
luptatẽ. mnali uero sentient anxie¬
tatẽ. hanc uero uoluptatẽ neminẽ in
hac mortalitate uiuentem eẽ puto ł
fuisse qui eam ut est senserit uł gusta¬
uerit uł illius saporem uł bĩtudinẽ¬

Expanded text:
ferrum ignitum quacunque sui parte continet ignem, sic in se boni voluptatem, mali vero sentient anxiatem. Hanc vero voluptatem neminem in hac mortalitate viventem esse puto vel fuisse qui eam, ut est, senserit vel gustaverit, ut illius saporem vel habitudine
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatis corporee sic etiã
genera sunt duo qualitatis aĩe.
tanea ut cum repente repentina in¬
firmitate nigrescit. uł uerecun¬
dia rubescit. Sed mox hac et illa
transeunte: ad colorem pristinum
homo redit. Nontinua ut cum
assiduam patitur infirmitatem
que sibi continuũ parit pallorem.
nea ut cum irruente subita tẽpta¬
tione subito in pecrato nigrescit.
S statim ꝑ cõfessionẽ et pñiam
ad ꝓriorem pulchritudiuẽ redit.
¶ontinua ut cum assidue ĩ pcc̃o
iacet ꝑ quod et assidue ante dñi
deformis apparet. Hec autẽ gn̾a
duo qualitatis anim̾e genera sũt
duo indignationis sue qui ĩdignꝰ
est scd̃m subitaneam qualitatẽ
nõ ideo tamen ad iudicium sibias¬
sumit xp̃i corpus et sanguinem

Expanded text:
qualitatis corporis, sic etiam genera sunt duo qualitatis animae. ntinua. Subitanea, ut cum repente repentina infirmitate nigrescit, vel verecundia erubescit, sed mox hac et illa transeunte, ad colorem pristinum homo redit. Continua, ut cum assiduam patitur infirmitatem, quae sibi continuum parit pallorem. nea, ut cum irruente subita tentatione, subito in peccato nigrescit, sed statim per confessionem et poenitentiam ad priorem pulchritudinem redit. Continua, ut cum assidue in peccato jacet, per quod et assidue ante Deum deformis apparet. Haec autem genera duo qualitatis animae genera sunt duo indignitatis suae. Qui indignus est secundum subitaneam qualitatem, non ideo tamen ad judicium sibi assumit Christi corpus et sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
gradus in montẽ humitis.¬
litatis est cognitio sui. hunc Sic¬
uusquisq de bet hr̃e ut se infe¬
riorem omnib iudices ẽẽ mutãs
quis homo qui ita peccasser ut
dñs eius sibi iusto indicio pedes
et manus amputare ocłos erue¬
re et totum dilamare posset et
mĩa illum tolleraret uehement
Se dñi sui debitorem cognost̾e
deberet et eo magis humiliari qͦ
iugi languore in pͣ senti atflig̾e
aut penis postiodñ eternis tradere.

Expanded text:
gradus in monte humilitatis, est cognitio sui. Hunc unusquisque sic debet habere ut se inferiorem omnibus judicet, imitans. esset aliquis homo, qui ita peccasset ut dominus ejus sibi justo judicio pedes et manus amputare, oculos eruere, et totum corpus dilaniare posset, nec  misericordia illum toleraret, vehementer se domini sui debitorem cognoscere deberet, et eo magis humiliari quojugi languore in praesenti affligere, aut poenis postmodum aeternis tradere.
Abbreviated transcription (Latin):
tib inter se iuicem om̃ib mystica
sacroꝵ uoluminũ predicatio ꝑfitit᷑.
et lauantib manus aqua simmo
sacerdote et sacerdotib. Summns
quidem sacerdos in medio diuini
altaris stat. circim stant autem
soli cum sacerdotib ministrorũ se¬
lecti et sacras diuinas actiones
summus sacerdos laudans sacri¬
ficat diuinissima et sub ⁊ spectũ
ducit laudata ꝑ sacre ꝓtumbẽtia
sẏmbola et donatões dmoꝵ actnũ
ostendens in cõmunionẽ eoꝵ sc̃ificat.
Ip̾eq uenit et anos ad hortatur acti¬
pieus uero et tradens diuinã cõmu¬
nionem in eucharistiam sacram
desinit. ¶Dultis quidem in sola di¬
uina sẏ̃mbola ꝓspicientib. ip̃o at̾
semꝑ diuino sp̃u ad sc̃a ꝑfectorñ
principia in beatis et intellectuali¬
bus speculationib ierarchite in
puritate deiformis habitus ascen¬
dente.
thesoyeia.
eni igitur o puer bone post

Expanded text:
tibus inter se invicem omnibus, mystica tibus inter se invicem omnibus, mystica sacrorum voluminum praedicatio perficitur. Et lavantibus manus aqua summo sacerdote et sacerdotibus, summus quidem sacerdos in medio divini altaris stat, circumstant autem soli cum sacerdotibus ministrorum selecti. Et sacras divinas actiones summus sacerdos laudans, sacrificat divinissima, et sub conspectum ducit laudata per sacre procumbentia symbola, et donationes divinorum ostendens, in communionem eorum sanctificat. Ipseque venit, et alios adhortatur. Accipiens vero et tradens divinam communionem, in Eucharistiam sacram desinit, multis quidem in sola divina symbola prospicientibus, ipso autem semper divino spiritu ad sancta perfectorum principia in beatis et intellectualibus speculationibus ierarchice in puritate deiformis habitus ascendente. Theoria. Veni igitur, o puer bone, post
Abbreviated transcription (Latin):
Unimus quidem sacerdos ora¬
tionem sacram suꝑ diuinum
altare ꝑficiens ex ip̃o adolere incho¬
ans in omuem uenit sacri chori am¬
bitum. Rediensq iterum ad diui¬
num altare incipit sacra ꝑsalmoꝵ
melodia concinente ei ꝓsalmificã
satram orationẽ omni eccͣastica dis¬
positione. Deinde uero ꝑ ministros
ip̃a ꝓfessarum deltarum lectio cõ¬
sequenter fit et post has foris fiũt
sacro ambitu cathetumini et cũ
ip̃is energumeni et qui sunt in
penitentia. Manent autẽ diuino¬
rum aspectu et cõmunione digni.
Miistroꝵ uero alii quidem stant
ad templi portas conclusas. alii
uero aliud quid ꝓprii ordinis ope¬
rantur. Alii autem ministrato¬
ria dispositione discreti cum sacer¬
dotib suꝑ diuinum altare p̃ponũt
sacrum panem et benedictionis ca¬
licem ante confessa ab omni eccu̾e
plenitudine catholica hẏmpnolo¬
gia. Qum quib diuinus pontifex
orationem sacram ꝑficit et sc̃am
patem omnib ꝓmittit et salutã¬

Expanded text:
ummus quidem sacerdos orationem sacram super divinum altare perficiens, ex ipso adolere inchoans, in omnem venit sacri chori ambitum. Rediens iterum ad divinum altare, incipit sacra psalmorum melodia, concinente ei psalmicam sacram orationem omni ecclesiastica dispositione. Deinde per ministros ipsa propheticarum deltarum lectio consequenter fit. Et post has foris fiunt sacro ambitu catechumeni, et cum ipsis energumeni, et qui sunt in poenitentia. Manent autem divinorum aspectu et communione digni. Ministrorum vero alii quidem stant ad templi portas conclusas; alii vero aliud quid proprii ordinis operantur; alii autem ministratoria dispositione discreti, cum sacerdotibus super divinum altare proponunt sacrum panem et benedictionis calicem, ante confessa ab omni Ecclesiae plenitudine catholica hymnologia. Cum quibus divinus pontifex orationem sacram perficit, et sanctam pacem omnibus promittit; et salutan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprioꝵ bonorum habitu pectatum
et irrationalis conuersio et fuga
et casus. Set hec quidem a nob̾
in hiis que sunt de iusta et diui¬
na iustificationis obseruantia
satis secundum uirtutem dicta
sunt. Secundum quam sacram
actionem eloquioꝵ ueritas sophis¬
ticos et ueritatẽ et falsitatẽ contͣ
deum loquentes infirmauit tanqͣ
ꝑuerse saꝑientes rationes. Nũc
autem quantum secundun suffi¬
cienter laudatur bonum ut uere
mrabile. ut princiꝑium et finis
oumium et continentia eristẽtiũ
ut. formificuni. non existentiũ¬
ut omnium bonorum causale ut malo¬
rum non causale. ut ꝓuidentia et
bonitas ut uiuersalis et superans
existentia et non existentia. et ma¬
la et suam priuationem bonam ex¬
istentem omnib appetibile et ama

Expanded text:
propriorum bonorum habitu peccatum propriorum bonorum habitu peccatum et irrationabilis conversio, et fuga, et casus. Sed haec quidem a nobis in his, quae sunt de justa et divina justificationis observantia, satis secundum virtutem dicta sunt, secundum quam sacram actionem eloquiorum veritas sophisticas et veritatem et falsitatem contra Deum loquentes infirmavit, tanquam perverse sapientes rationes. Nunc autem, quantum secundum nos, sufficienter laudatur bonum, ut vere mirabile, ut principium et finis omnium, ut continentia existentium, ut formificum non existentiumut omnium bonorum causale, ut malorum non causale, ut providentia et bonitas universalis, et superans existentia et non existentia, et mala, et suam privationem bonam existentem omnibus appetibile, et ama
Abbreviated transcription (Latin):
bonis casu et mutabilitates curaq
similitudinẽ et habitam infirmi¬
tas cognate ip̃ius angelice ꝑfectio¬
nis et appetunt bonium secundum
quod et ẽẽ et uiuere et intelligere
petitus. s et uere appetitus pectatũ.
n scientia autem peccantes uocant
eloquia circa non latentem boni
scientiam aut actionem infirmos
et scientes uoluntatem et non fa¬
cientes Auditores quidem in fir¬
mos autem çirca fidem aut oꝑera¬
tionem boni et imprudentiam qui¬
bdam conuenire benefaciendo per
falsam conuersionẽ aut infirmita¬
tem uoluntatis. et sic omnino ma¬
lum ut sepe diximus infirmitas
et impossibilitas et defectus est
aut scientie aut errantis scientie
aut fidei aut desiderii aut opera¬
tionis boni. et quidem dixerit
quis non uindisabile infirmitas.
econtrario nero concessibie. siqui¬
dem non licitum erat posse bene
si haberet ratio. Si autem ex bo¬
no posse dante iuxta eloquia ea
que sunt oportuna omnib sim¬
pliciter non laudabile ex bom

Expanded text:
bonis casu et mutabilitates, circaque similitudinem et habitum infirmitas cognatae ipsis angelicae perfectionis. Et appetunt bonum, secundum quod et esse et vivere et intelligere petitus, sed vere appetitus peccatum. In scientia autem peccantes vocant etoquia circa erroneam boni scientiam aut actionem infirmos: et scientes voluntatem, et non facientes: auditores quidem infirmos aut circa fidem, aut operationem boni: et nolentiam quibusdam convenire benefaciendo per falsam conversionem aut infirmitatem voluntatis. Et sic omnino malum, ut saepe diximus, infirmitas, et impossibilitas, et defectus est aut scientiae, aut errantis scientiae, aut fidei, aut desiderii, aut operationis boni. Et quidem dixerit quis, non vindicabile infirmitas, econtrario vero concessibile: siquidem non licitum erat posse, bene si haberet ratio: si autem ex bono posse, dante juxta eloquia ea, quae sunt opportuna omnibus, simpliciter non laudabile ex boni
Abbreviated transcription (Latin):
erunt omnia mordinata et semꝑ
pugnantia et quidem amiciriam
ominib existentib bonum tradit
et ꝑ se pax et pacis donans lau¬
datur a sacris theologis ꝓinde et
amica bona et compacta omnia
et una uita egenita. et ad unum
optimum coordinata. et adimata.
et similia. et comparata iuter se
inuicem. itaq non diuim̃ malimm
et malum non diuinum. S neq
ex deo malum. aut enim nõ boms
aut bene facit. et bona adducit. et
non aliquando quidem et quedam
aliquando autem non. et nõ õĩa
transmutationẽ quidem in hoc
faciet et mutabilitatẽ et circa se
hoc est omnium diuinissimũ et
causam si autem in deo bonum
subsistentia est erit transferens
ex bono deus. aliquando quidem
.oꝵ. aliquando autem non. oN.
Si uero participationẽ bonũ habet
et ex altero habebit et aliquando
quidem habebit. aliquando autẽ
non habebit. non igitur ex deo ma¬
lum neq in deo neq simpliciter¬
neq secundum tempus.
et neq in angelis est malũ

Expanded text:
erunt omnia inordinata et semper erunt omnia inordinata et semper pugnantia. Et quidem amicitiam omnibus existentibus bonum tradit, et per se pax, et pacis donans laudatur a sacris theologis. Proinde et amica bona, et compacta omnia, et una vita egenita, et ad unum optimum coordinata et adunata, et similia comparata inter se invicem. Itaque non divinum malum, et malum non divinum. Sed neque ex Deo malum. Si enim non bonus, aut bene facit, et bona adducit, et non aliquando quidem et quaedam, aliquando autem non et non omnia. Transmutationem quidem in hoc faciet et mutabilitatem, et circa se, hoc est, omnium divinissimum et causam. Si autem in Deo bonum subsistentia est, erit transferens ex bono Deus aliquando quidem ὤν, aliquando autem non ὤν. Si vero participatione bonum non habet, et ex altero habebit, et aliquando quidem habebit, aliquando autem non habebit. Non igitur ex Deo malum, neque in Deo, neque simpliciter secundum tempus. Sed neque in angelis est malum.
Abbreviated transcription (Latin):
bono erit at in bono non erit.
etenim neq in igni frigus neq
ille uiciatur eo. et malum bono
exitenti. Si autem fuerit quomͦ
erit in bono malum. si quidem ex
eo inconsequens et impossibile. nõ
potest enim ut eloquiorum ueritas
ent. arbor bona fructus malos fat̾e
neq illud iterum. Si autem nõ ex
ip̃o ex alio clarum quia principio
et causa. etenim aut malum ex bo¬
no erit aut bonum ex malo aut
Si non hoc possibile ex alio princi¬
pio et causa erit et bonũ et malũ.
Omnis enim dyas non principiũ
monas autem est totius dyadis
principium. E t quidem ĩ⁊ sequẽs
ex uno et eodem duo omnimodo con¬
traria ꝓuenire et ẽẽ et ip̃m printi¬
pumi non simplum et singulare
set partitum et ibi forme et con¬
trarium in se ip̃m et mutabłe. ĩmo
uero neq duo existentiũ contraria
principia possibile ẽẽ et ea inter
Se inuicem et in uniuerso pugnã¬
tia. Si enim hoc daretur erit et d̾s
non innocens neq sine rixa. siquid
si sit quid eum ꝑturbans sequitꝰ

Expanded text:
on erit malum, aut in bono non erit. Etenim neque in igne frigus, neque ille vitiatur eo, et malum bono existente. Si autem fuerit, quomodo erit in bono malum? Siquidem ex eo inconsequens et impossibile. Non potest enim, ut eloquiorum veritas ait, arbor bona fructus malos facere, neque illud iterum. Si autem non ex ipso, ex alio clarum, quia principio et causa. Etenim aut malum ex bono erit, aut bonum ex malo: aut si non hoc possibile, ex alio principio et causa erit et bonum malum. Omnis enim dyas non principium: monas autem erit totius dyadis principium. Et quidem inconsequens, ex uno et eodem duo omnimodo contraria provenire et esse, et ipsum principium non simplum et singulare, sed partitum et biforme, et contrarium in seipsum et mutabile. Immo vero neque duo existentium contraria principia possibile esse, et ea inter se invicem et in universo pugnantia. Si enim hoc daretur, erit et Deus non innocens, neque sine rixa, siquidem si sit quid eum perturbans. Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Um in omnib actionib nrĩs
sũmoꝑe querendum sit ut
boni simus alioqum beati ẽẽ nõ
poterimus querendũ est quibus
potius utendum sit ut boni effi¬
ciamur tria itaq michi ẽẽ uiden¬
tur que necessaria sunt uolenti
effici bonus. iudelicet uolinitas.
scientia et usus. nam nisi quis
habeat scientiam bonum faciẽdi.
nequaqͣm bonum unde salutem
consequatur oꝑari poterit. et si
habet scientiam sed uoluntatẽ
oꝑandi non habuit. bonus ulło
modo erit. Quod si boni agnitõ¬
nem et uoluntatẽ oꝑandi opti-¬
nuit. nec tamen eius usum oꝑe
compleuit cum possit. bonus ne¬
quaquam erit. Oxemplu cycha¬
Si enim instrumentũ illud uero ag¬
nouerit tũ cognouerit. S tangere
illud uoluerit qualiter cytharista
erit. Si autem illud agnouenit ⁊
tetigerit. si eius usum contempse¬
rit numquam propter eius cogni¬
tionẽ et uoluntatẽ sine usu hims
artis ꝑmiserit. taliter namq l
quid habeat scientiam bene uiuẽ¬
di et uoluntatẽ nequaqm bomis

Expanded text:
ibus actionibus nostris summopere. quaerendum sit ut boni simus, alioquin beati esse non poterimus, quaerendum etiam est quibus potius utendum sit ut boni efficiamur. Tria itaque mihi esse videntur quae necessaria sunt volenti effici bonus, scilicet scientia, voluntas et usus. Nam nisi quis habeat scientiam bonum faciendi, nequaquam bonum, unde salutem consequatur, operari poterit. Et si habet scientiam, sed voluntatem operandi non habuerit, bonus nullo modo erit. Quod si boni agnitionem et voluntatem operandi obtinuerit, nec tamen ejus usum opere compleverit, cum possit, bonus nequaquam erit. CAPUT CLIVSi etiam instrumentum illud non agnoverit, et si agnoverit, sed tangere illud noluerit, qualiter citharoedus erit? Si autem illud agnoverit, et tetigerit, sed ejus usum habere contempserit, nunquam propter cognitionem et voluntatem, sine usu hujus artis, peritus erit. Taliter namque, licet quis habeat scientiam bene vivendi et voluntatem, nequaquam bonus
Abbreviated transcription (Latin):
quiddam et alterum ip̃sum. Scit eĩ
quia et occasum ip̃m ex orientalib
urdebamus inchoantem. et usq so¬
larem summitatẽ uenientẽ. Demde
retro gradientẽ. Et iterum non
ex eadem et occasum et repugnatõ¬
nem: Set scd̃m dẏametrum ex con¬
trario factam. Galia sunt tunc tẽ¬
poris super naturalia et solo xp̃o cau¬
salissima uirtute faciente magna
et ampla quorum non est nimerus.
Hec si tibi iustum dic et possibile a¬
pollophani redargue et michi tũc
et conuenientẽ tibi. et conspetulan¬
tem et conquirentẽ omnia: et con¬
ferentem. negligit et diuinatõis
tunc nescio. Inde apollop hanes abi¬
it. Et ad me sicut facta sunt con¬
ferens ait. Hec o bone dyonisi di¬
uinarum uicissitudines rerum.
Tanta per epłam a uobis dc̃a sũt.
Tu autem ydoneus et q̃ desunt
adimplere et adducere perfecte deo.
uirum sapientem multum existẽ¬
tem et sane non indignantemi
mansuete discere super sapien¬
tem religionis nr̃e ueritatem.

Expanded text:
quiddam et alterum ipsum. Scit enim, quiddam et alterum ipsum. Scit enim, quia et occasum ipsum ex Orientalibus videbamus inchoantem, et usque solarem summitatem venientem, deinde retrogradientem, et iterum non ex eadem et occasum et repurgationem, sed secundum diametrum econtrario factam. Talia sunt tunc temporis supernaturalia, et solo Christo causalissima virtute faciente magna et ampla, quorum non est numerus. Haec si tibi justum dic et possibile, Apollophani redargue, et mihi tunc et convenientem tibi et conspeculantem, et conquirentem omnia, et conferentem. Negligit et divinationis tunc, nescio. Inde Apollophanes abiit, et ad me, sicut facta sunt, conferens ait: Haec, o bone Dionysi, divinarum vicissitudines rerum. Tanta per epistolam a nobis dicta sunt. Tu autem idoneus, et quae desunt adimplere, et adducere perfecte Deo virum sapientem multum existentem, et sane non indignantem mansuete discere supersapientem religionis nostrae veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quandam semitarum uiam retrogra¬
ditur. Hoc et babylonios merito
inflexit et sine pugna ezechie sube¬
git tamquam inequali deo cuidam
et superanti homines. Et neq hic
dico ni egẏpto magnas operationes.
aut alia quedam alicubi diuina sig¬
na facta. Set cõmunia et celestia.
et in uniuerso et in omnib trium¬
phantia. Nit autem omnino apol¬
lophanes nor eẽ hec uera. ¶agis
quidem hoc persarum sacerdotalib
infertur memoriis. et adhuc magi
memoranda triplati mnithri ꝑficiũt.
Set licitum sit ip̃i hiis ꝓpter igno¬
rantiam aut magnam incredulita¬
tem. Dic autem ei. Quid dicis de
ip̃a in salutari cruce facta eklãpsi:
Nam utriq tunc iuxta solis ciuita¬
tem simul aduenientes et cõsistẽ¬
tes mirabiliter soli lunam inci¬
dentem uidimus. Non eĩ erat
coitus tempus. Iterum autẽ iꝑ¬
sanz a nona hora usq uesperas ĩ
solis diametrum suꝑnaturaliter
econtrario consistentẽ. Ndmone at̃

Expanded text:
quandam semitarum viam retrograquandam semitarum viam retrograditur. Hoc et Babylonios merito inflexit, et sine pugna Ezechiae subegit, tanquam in aequali Deo cuidam et superanti homines. Et neque hic dico in Aegypto magnas operationes, aut alia quaedam alicubi divina signa facta, sed communia et caelestia, et in universo et in omnibus triumphantia. Ait autem omnino Apollophanes non esse haec vera. Magis quidem hoc Persarum sacerdotalibus infertur memoriis, et adhuc Magi memoranda triplasii mythri perficiunt. Sed licitum sit ipsi his propter ignorantiam aut magnam incredulitatem. Dic autem ei: Quid dicis de ipsa in salutari cruce facta eclipsi? Nam utrique tunc juxta solis civitatem simul advenientes et consistentes, mirabiliter soli lunam incidentem vidimus--non enim erat coitus tempus--iterum autem ipsam a nona hora usque vesperas, in solis diametrum supernaturaliter econtrario consistentem. Admone autem
Abbreviated transcription (Latin):
eẽndi ip̃am et beneeminentẽ et cau¬
salem habuisset in hoc mouentem:
facientem omnia et transformãtẽ
scd̃m satrum uerbum. Quomodo
igitur non colit iicognitum nobis¬
et ex hoc et uere existentẽ et uere dm̃
ducens eum causalissima et super¬
ineffabili uirtute: cum sol ab ipsa ip̃o
et lima scd̃m uirtutem et statũ suꝑ¬
naturalissimum simul uniuerso aũ
omniuo immobile diffiniuntur. et
in mensuram diei totius in eisdem
stant omnia signis. Aut quod eo am¬
plius. Si quid ẽ omib et meliorib
et continentib Sic euectis: nõ cir¬
cumducta sunt que continentur. Et
cum alia quedam dies scd̃m contimu¬
tatem fere triplicatur. et in uigĩti
omnib horis fit quod non om̃i tẽ¬
pore: uias contrarias redit et reu̾¬
titur. Sic ualde suꝑ naturalibus e¬
contrario circumductionib sol ꝓpͥo
cursu quinquiformem suum motũ
in horis decom conuoluens. analytice
iterum totum in aliis decem. Nouã

Expanded text:
essendi ipsam et bene eminentem, et cauessendi ipsam et bene eminentem, et causalem habuisset in hoc moventem, facientem omnia et transformantem secundum sacrum verbum. Quomodo igitur non colit incognitum nobiset ex hoc et vere existentem, et vere Deum ducens eum causalissima et superineffabili virtute, cum sol ab ipso et luna secundum virtutem et statum supernaturalissimum simul universo ad omnino immobile definiuntur, et in mensuram diei totius in eisdem stant omnia signis? Aut, quod eo amplius, siquidem omnibus et melioribus et continentibus sic evectis non circumducta sunt quae continentur? Et cum alia quaedam dies secundum continuitatem fere triplicatur, et in viginti omnibus horis fit, quod non omni tempore vias contrarias redit et revertitur: sic valde supernaturalibus econtrario circumductionibus sol proprio cursu quinqueformem suum motum in horis decem convolvens, analytice iterum totum in aliis decem novam
Abbreviated transcription (Latin):
inquis maledicere michi sophistã
apollophanẽ et paternam scientiã
reuocare taiquam gretorum in
grecos non sc̃e utenti. Et quidẽ
ad ip̃m nos erat uerius dicere. qũo
greci diuinis non sc̃e in diuina u¬
tuntur ꝑ sapientiam dei diuinim
expellere temptantes cultum. Et
sic non multam ego quidem dico
gloriam quibdam poetarum mate¬
rialiter et passibiliter remanentiũ
et creature contra creatorem serui¬
entium. Set et ipse apollophanes
non sc̃e diuinis in diuina utitur.
Etenim existentium scientia bene
dicta ab ip̃o philosophia. Et a di¬
uino paulo saꝑientia dei uocata. et
ad causalem ip̃orum existentiũ et
scientie eoꝵ oportuit reduci ueros
philosophos. Et ut non ip̃am ali¬
orum aut ip̃am ip̃ius ultra qd̃ ui-¬
dendum redarguat quid opinionẽ.
oportet considerare apollophanem.
sapiens qui est non aliter aliquãdo
potuisse celestem: transcendere or¬
dinationẽ et motionẽ. Si nõ ip̃m

Expanded text:
inquis, maledicere mihi sophistam inquis, maledicere mihi sophistam Apollophanem, et paternam sententiam revocando, tanquam Graecorum in Graecos non sancte utenti. Et quidem ad ipsum nos erat verius dicere, quomodo Graeci divinis non sancte in divina utuntur, per sapientiam Dei divinum expellere tentantes cultum. Et sic multam ego quidem dico gloriam quibusdam poetarum, materialiter et passibiliter remanentium, et creaturae contra Creatorem servientium. Sed et ipse Apollophanes non sancte divinis in divina utitur. Ea enim existentium scientia, bene dicta ab ipsius philosophia, et a divino Paulo sapientia Dei vocata, et ad causalem ipsorum existentium et scientiae eorum, oportuit reduci veros philosophos. Et ut non ipsam aliorum, aut ipsam ipsius ultra quod putandum redarguat quid opinionem, oportet considerare Apollophanem, sapiens qui est, non aliter aliquando potuisse caelestem transcendere ordinationem et motionem, si non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
go quidem nestio ad grecos aũ
alteros dicam sufficere. ar¬
bitrans oꝑtimis uiris si uerumi al
ip̃o ni se ip̃o potuerint et cognosc̾e
et dicere an uere habet. Hoc enĩ
quando  est iuxta legem ueritatis
recte ostenso et puro stante. Om¬
ne aliter habens et ueritatem affi¬
ciens redarguetur. et alterum. or
uere ontis et dissimile et opi¬
nabile illud magis quamon. Su¬
perflium igitur est ueritatis ma¬
nfestatorem ad hos ut illos dimi¬
care. Dicit enim. unus quisq ha¬
bet denarium regalem. et utiq he
gatam umbram. Et si hunc redar¬
gues alter et iterum alter: de eodẽ
contendet. Eadem autem uere po¬
sita recte ratione. et ab aliis omnibꝰ
selecta ridente: omine quod ñ sic
ꝑ omnia habens id ip̃m ex se ip̃o
inrep̃hensibili statu uere uero ex¬
pellitur. Hoc igitur ut arbitror be¬
ne cognoscens non acceleraui ad
grecos aut alteros dicere. set ydo¬
neum michi et hoc deus det de ue¬
ritate scire primum. deinde scien¬
tem ut oportet dicere. Wbi autẽ

Expanded text:
go quidem nescio ad Graecos aut alteros dicens, sufficere arbitrans optimis viris, si verum ab ipso in seipso potuerint et cognoscere et dicere, an vere habet. Hoc enim, quodcunque est juxta legem veritatis, recte ostenso et puro stante, omne aliter habens, et veritatem affectans, redarguetur, et alterum ὂν vere ontis, et dissimile, et opinabile illud magis quam ὄν. Superfluum igitur est, veritatis manifestatorem ad hos aut illos dimicare. Dicit enim unusquisque habere numisma regale, et utique habet lacem umbram. Et si hunc redarguas, alter et iterum alter de eodem contendit. Eodem autem vere posito recte ratione, et ab aliis omnibus selecto ridente, omne quod non sic per omnia habens, idipsum ex seipso irreprehensibili statu vere vero expellitur. Hoc igitur, ut arbitror, bene cognoscens, non acceleravi ad Graecos aut alteros dicere: sed idoneum mihi et hoc Deus det, de veritate scire primum, deinde scientem ut oportet dicere. Ubi autem
Abbreviated transcription (Latin):
dium summũ hic retinere ualet.
sic et ille solus uere tristiciã pati¬
tur summã. qm̃ predc̃e om̃s miserie
ꝑtes omnino coarctant. u̾m quia
nullus ex toto hic eas patitur liquet
quia nec in summã tristiciam hic
habetur. In seculo autẽ futuro aũ
tristicia aut leritia quisq replebr̃
sumnia. bonus enĩ quisq omnino
tunc poterit gaudere quia p̃dc̃as
ommnes bĩtudinis ꝑtes optinebit
ꝑfecte. Quid ergo beatius isto quo
tunc replebr̃ iustus gaudio adhuc
tñ ad tumultũ bĩtudinis sue aliud
hẽbit. Unde magis possit gaudere
quia eius quis sic ut se alterũ cla¬
mabit. patet sic de illius felicitate
ut de sua gaudebit. quot gͦ et ꝙͣta
gaudia quisq optinebit qui de tot
et tantis bĩtudinib sc̃oꝵ iubilabit
qd̃ Si tm̃ de aliis quos ut se diliget
gaudebit qnͣtum de deo qm̃ supra se
diliget exultabit. gaudiũ enĩ erit ei
intus et extra gaudiũ sursũ atq
deorsum. gaudiũ circũ cirea. ubiq
gaudium plenũ. Malus uero econtͣ

Expanded text:
um hic retinere valet. Sic et ille solus vere tristitiam patitur summam quem praedictae omnes miseriae partes omnino coarctant. Verum quia nullus ex toto hic eas patitur, liquet quia nec in summa tristitia hic habeatur. In saeculo autem futuro aut laetitia aut tristitia quisque replebitur summa. Bonus enim quisque omnino tunc poterit gaudere, quia praedictas omnes beatitudinis partes obtinebit perfecte. Quid ergo beatius isto, qui tanto replebitur gaudio. Adhuc tamen ad cumulum beatitudinis suae aliud habebit, unde magis possit gaudere; quia enim quisque, sicut se, alterum amabit, patet quia sic de illius felicitate, ut de sua, gaudebit. Quot igitur et quanta gaudia quisque obtinebit qui de tot et tantis beatitudinibus sanctorum jubilabit? Quod si tantum de aliis, quos ut se diliget, gaudebit, quantum de Deo, quem supra se diliget, exsultabit? Gaudium enim erit ei intus et extra gaudium sursum atque deorsum, gaudium circum circa ubique gaudium plenum. Malus vero e contra
Abbreviated transcription (Latin):
ram fidem leticia. in qua mansi¬
onem habebit stabili et intrans¬
mutabili uniformitate. etemĩ scit
ad ueritatem iiitus ubi habet et
si multi corriꝑiendo eimi tamqͣm
mente excedentem. Latet quidem
uelut ymago eos erroris a ueri¬
tate per ueram fidem mente exce¬
dens. A pse autem uere scit se iꝑ¬
sii non quod aiunt illi insam¬
entem. Set instabilitate et mu¬
tabilitate circa largissimũ erro¬
ris uarium ambitum ꝑ imnobilẽ
et semꝑer secundum eadem et sic¬
sic habentem ueritatẽ liberatum.
Sic igitur secundum nos diuine
sapientie principales duces pro
ueritate moriuntur omni die. te¬
stimonium ꝑhibentes ut est con¬
sequens et uerbo omnino et oꝑe
unice proꝑter xp̃ianos uere scien¬
diuinam scientiam.

Expanded text:
ram fidem, laetitia, in qua mansiram fidem, laetitia, in qua mansionem habebit stabili et intransmutabili uniformitate. Etenim scit ad veritatem unitus, ubi habet, et si multi corripiendo eum tanquam mente excedentem. Latet quidem velut imago eos erroris a veritate per veram fidem mente excedens. Ipse autem vere scit seipsum, non, quod aiunt illi, insanientem, sed instabilitate et mutabilitate circa largissimum erroris varium ambitum, per immobilem et semper secundum eadem et sicsic habentem veritatem liberatum. Sic igitur secundum nos divinae sapientiae principales duces pro veritate moriuntur omni die, testimonium perhibentes, ut est consequens, et verbo omnino et opere, unicae propter Christianos verae sciendivinam scientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tio uero deus laudatur a sacris elo¬
quiis. non solum quia et ratõis
et intellectus et sapientie est lar¬
gitor. Set quia et ominium causas
i se ip̃o uniformiter preambiuit.
et quia ꝑ omnia implet ꝑueniẽs
ut eloquia auunt. usq ad omiũ
sinem. et ante quidem hec ĩ omni
simplicitate diuina suꝑ simplica¬
tur ratio et ab ommnib est suꝑ om¬
na secundum supereẽntiale ab¬
soluta. I psa ratio est simpla et
uere existens ueritas. circa quam
ut ꝑiuam et non errantem om¬
mum scientiam diuina sides est
unicum credentium fundamentũ.
eos collocans ueritati. et eis u̾tatẽ.
incredibili incõmitabilitate smuplã
ueritatis scientiam. habentib cre¬
dilis. Ipsa enim est scientia adu¬
natrix cognoscentium et cognuito¬
rum. Ignorantia uero transmu¬
tabilis semper et ex se ip̃o ignorã¬
ti seyarationis causa. In ueritate
credentem iuxta sacrum uerbũ i¬
chil remouebit ea que est scd̾m ue¬

Expanded text:
tio vero Deus laudatur a sacris elotio vero Deus laudatur a sacris eloquiis, non solum quia et rationis et intellectus et sapientiae est largitor, sed quia et omnium causas in seipso uniformiter praeambivit, et quia per omnia implet perveniens, ut eloquia aiunt, usque ad omnium finem. Et ante quidem haec in omni simplicitate divina supersimplicatur ratio, et ab omnibus est super omnia, secundum superessentiale absoluta. Ipsa ratio est simpla et vere existens veritas, circa quam, ut puram et non errantem omnium scientiam, divina fides est unicum credentium fundamentum, eos collocans veritati, et eis veritatem, incredibili incommutabilitate simplam veritatis scientiam habentibus credulis. Ipsa enim est scientia adunatrix cognoscentium et cognitorum: ignorantia vero transmutabilis semper, et ex seipso ignoranti separationis causa. In veritate credentem, juxta sacrum verbum, nihil removebit ea, quae est secundum ve