comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q abiq opichento paupẽ. Si ñ
benedixerunt m latera eius. &
de uellerib ouium mearũ cale¬
factus ẽ. Quȩ uidelicet. si adalle¬
goris sensum uolent inflectmꝰ.
cuncta eius misciȩ facta uacua¬
mus. Diuinus et enim sermo de¬
cut mystenis prudentes exereet
sic plerumiꝙ suꝑticie simplices
retouet. Habet in publico. unde
paruulos nutriat: habet insecre¬
to undementes sublimiũ in abi¬
miratione suspendat. Qual qui¬
dam quippe ẽ fluuius. ut ita di¬
arerim planus & altus: in quo. &
agnus ambulet: et elephans na¬
det. t gͦ uniuscuiusq loc opor¬
tunitas postulat ita pse studiũ¬
oao expositionis immutat. l¬
expositionem. recensendam tuȩ
beatitudini. ñ quia uelut dig¬
nam. debui: s quia de petente.
memini me ꝓmisisse: transmisi.
Inqua. quicquid tua sc̃itas tẽpi¬
dum incultumq reppererit:
tanto mͥ celerrimȩ indulgeat:
quanto hoc. me egrum dicere.
ñ ignorat. Nam dum molestia
corpus atteritur: afflicta m̃te.

Expanded text:
ento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est 6 fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium expositionis ordo immutat; expositionem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente
Abbreviated transcription (Latin):
pla mandasse. Nonnulli uͦ ut dic¬
tum ẽ scriptorem huius operis.
unum quemlibet exꝓpħis arbi¬
trantur: asserentes. qđ nullus tã
mistica di uerba cognoscere po¬
tuit: nͥ cuius mentem ꝓphetiȩ
hȩc scripserit. ualde suꝑuacuȩ q̃¬
ritur: cum tamen auctor libri
sp̃s sc̃s fideliter credatur. Ipse gͥ
hȩc scripsit. qui scribenda dictauit:
ipse scripsit qui &mnillius opere
inspirator exstitit: & ꝑscribentis
uocem. imitanda adnos eius fac¬
ta dransmisit. Si magni cuius¬
dam uiri susceptis epłis legeremꝰ
uerba: eaq quo calamo fuissent
scripta. quȩreremus: ridiculum
ꝓfecto esset epłarum auctorem
scire.sensumq: cognoscere: s qͣli
calamo earum uerba impressa
fuerint indagare. Cum gͦ rem
rem querimus. quid aliud agi¬
uerius possumus. qđ idẽ beatus
iob. qui certamina spiritalis pu¬
gnȩ sustinuit: etiã consũmatȩ
suȩ uictoriȩ gesta narrauit Nec
mouere debet. qđ ineodẽ libro

Expanded text:
pla mandasse. Nonnulli vero, ut dicpla mandasse. Nonnulli vero, ut dictum est, scriptorem hujus operis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei verba cognoscere potuit, nisi cujus mentem prophetiae ec scripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. Cum ergo rerem quaerimus, quid aliud agiverius possumus, quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet quod in eodem libro
Abbreviated transcription (Latin):
sepe quęritur. quis libri
beati iob scrptor habeat
&alii quidẽ moysen. alii
unum quemlibet exppħis.
scriptorem huius oꝑis fu¬
isse suspicantur. Quia enĩ
in libro geneseos. iobab de
stirpe esau descendisse &
balȩ filio beor in regno suc¬
cessisse descibitur: hunc
beatũ iob longe ante moy¬
si tempora extitisse credi¬
dderunt: morem ꝓfecto sa¬
en eloquii nescientes: qͥa
insuꝑiorib suis partibus
solet breuiter longe post lecucu¬
ra prestringere: cum studet ad
alia subtilius enumeranda pro¬
perare. Unde & illic. iobab: prius¬
quam reges inisrł existerent fu¬
ise memoratur. Nequaquã ergo
exstitisse ante legem cognoscit᷑
qui isrłiticorum iudicum dem¬
pore fuisse ddesignatur.Q đ dũ
quidãminus cautȩ conlidans
moysen. gestoꝵ illius quasi lon¬
ge ante posita semptorẽ putan¬
ut uidelicet is qui potuit aderudi¬
tionem nr̃am legis precepta edere:
ipse credatur etiam exgentilis ui¬
ri hystoria.uirtutis adnos exem¬

Expanded text:
saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putanut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exem
Abbreviated transcription (Latin):
quid audientum mores instru¬
it rimetur: & hunc rectũ loquen¬
di ordinem deputet: si cũ opor¬
tunitas ȩdificationis exigit ab
co se qd loqui ceꝑat utiliter di¬
riuet Sacri enim tractator elo¬
quii: morẽ fluminis debet imi¬
tari. Fluuius quippe.dũ ꝑalue¬
um defluit̾. si ualles concauas
ex latere contingit ineas ꝓtinus
sui impetus cursum diuertit cũq
uias sufficienter impleuerit: re¬
pente se malueum refundit. Sic
nmirum sic diuini uerbi esse
tractator aebet ut cũ dequali¬
uet re disserit: si fortalle iuxta po¬
sitam occasionẽ congruȩ ȩdifica¬
dionis inuenerit quasi aduicinã
uallem linguȩ undas intorque¬
ad: & cum subiunctȩ instructio¬
nis campũ sufficienter infuditꝰ
adsermonis ꝓpositi alueũ recur¬
mus: & ꝑallegoricam queda ty¬
pica iuestigatione ꝑscrutamur:
quedã ꝑsola allegoricȩ moralita¬
tis instrumenta discutimus: non¬
nulla autẽ ꝑcuncta simul sollici¬

Expanded text:
quid audientium mores instruquid audientium mores instruit, rimetur; et hunc rectum loquendi ordinem deputet, si cum opportunitas aedificationis exigit, ab eo se, quod loqui coeperat, utiliter derivet. Sacri enim tractator eloquii morem fluminis debet imitari. Fluvius quippe dum per alveum defluit, si valles concavas ex latere contingit, in eas protinus sui impetus cursum divertit; cumque illas sufficienter impleverit, repente sese in alveum refundit. Sic nimirum, sic divini verbi esse tractator debet, ut cum de qualibet re disserit, si fortasse juxta positam occasionem congruae aedificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem linguae undas intorqueat; et cum subjunctae instructionis campum sufficienter infuderit, ad sermonis propositi alveum recurmus, et per allegoriam quedam typica investigatione perscrutamur. Quedam per sola allegorice moralitatis instrumenta discurrimus, nonnulla autem per cuncta simul sollici
Abbreviated transcription (Latin):
composui: quia & cũ postrema
dictarem: quo stilo prima dixe¬
ram. sollicitȩ atcendi. Egi ergo.
ut et ea quȩ locutus sum.studio¬
sa emendatione transcurrens.
quasi adsimilitudinẽ dictatus
erigerem: & ea quȩ dictaueram.
ñlonge acolloquentis sermone
discreparent: quatinus dũ hoc
tenditur. illud attrahitur: edi¬
ta mͦ dissimili. res ñ dissimilis
formaretur. Quamuis terciam
huius oꝑis partẽ. ut colloquen¬
do ꝓtuli. pene ita dereliqui: qͥa
cum me fr̃s adalia p̾drahunt:
hanc subtilius emendari noluerc
Quib nimitũ multa iubentibus.
cdum parere mͦ ꝑexpositionis
ministerium. mͦ ꝑ contemplat¬
onis ascensum. mͦ ꝑmoralitatis
instrumentũ. uolui: hoc opus
ꝑtriginta & quinq uolumina
extensũ. in sex codicib expleui.
Unde & meo sepe quasi post pon̾e
ormem expositionis inuenior.
r paulo diutius. contemplatio¬
ns latitudini ac moralitatis in¬
sudo. S tamen quisquis de do
loquitur. curet necesse ẽ. ut quie¬

Expanded text:
composui, quia et cum postrema composui, quia et cum postrema dictarem, quo stylo prima dixeram, sollicite attendi. Egi ergo, ut et ea quae locutus sum, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigerem; et ea quae dictaveram, non longe a colloquentis sermone discreparent; quatenus dum hoc tenditur, illud attrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur; quamvis tertiam hujus operis partem ut colloquendo protuli, pene ita dereliqui, quia cum me fratres ad alia pertrahunt, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus nimirum multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium, modo per contemplationis ascensum, modo per moralitatis instrumentum volui, opus hoc per triginta et quinque volumina extensum, in sex Codicibus explevi. Unde et in eo saepe quasi postponere ordinem expositionis invenior, et paulo diutius contemplationis latitudini ac moralitatis insudo. Sed tamen quisquis de Deo loquitur, curet necesse est ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
dinus erexi. ꝑquẽ aꝑta ẽ lingua
mutorũ: qui linguas infantiũ
fecit disertas: qui immensos bru¬
dosq asinȩ rugitus. ꝑsensatos
humani colloqui distinxit mo¬
dos. Quid igitur mirum. si intel¬
lectum stulto homini prebeat:
qui ueritatẽ suã cũ uoluerit. eti¬
am ꝑora iumentoꝵ narrat: hu¬
ius gͦ robore considerationis ac¬
cinc̃tus. ariditatẽ meã ad inda¬
gandũ fontẽ tantȩ ꝓfunditatis
excitaui Et quamuis eoꝵ qͥb
exponere compellebar. longe me
uita transcenderet: miuriosum
tamen eẽ ñcredidi. si fluenta. usi¬
bus hominũ. plumb fistula mi¬
nistraret. Unde mox eisdẽ coram
positis fr̃ib. priora libri sub ocłis
dixi: & quia tempus paulo uacã¬
tius repꝑi: posteriora tractando
dictaui. Cumq mͥ spacia largio¬
ra suppeterent:multa augens.
pauca subtrahens. atq: ita ut in¬
uenta sunt. ñ nulla derelinquenᷤ:
ea quȩ me loquente excepta sub
ocłis fuerant. ꝑlibros emendando

Expanded text:
rotinus erexi, per quem aperta est lingua rotinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui linguas infantium facit disertas ; qui immensos brutosque asinae ruditus, per sensatos humani colloquii distinxit modos. Quid igitur mirum, si intellectum stulto homini praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per ora jumentorum narrat ? Hujus ergo robore considerationis accinctus, ariditatem meam ad indagandum fontem tantae profunditatis excitavi. Et quamvis eorum, quibus exponere compellebar, longe me vita transcenderet, injuriosum tamen esse non credidi, si fluenta usibus hominum plumbi fistula ministraret. Unde mox eisdem coram positis fratribus, priora libri sub oculis dixi; et quia tempus paulo vacantius reperi, posteriora tractando 4 dictavi. Cumque mihi spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt, nonnulla derelinquens, ea quae me loquente excepta sub oculis fuerant, per libros emendando
Abbreviated transcription (Latin):
infunderet: eis mysteria tantȩ
ꝓfunditatis aꝑirem. Qui hoc
q m inonere suȩ petitionis adi¬
derunt. ut non solum uerba
hystoriȩ ꝑallegoriarum sensꝰ
excuterem: sed allegoriarum
sensus. ꝓtinus in exercitium
mor alitatis inclinarẽ: adhue
aliquid grauius adiungentes.
ut intellecta queq testimoni¬
is cingerem: & ꝓlata testimonia
su implicita fortasse uiderent̃
interpositione supacdite ex¬
positionis enodarem. Mox uero
ut inobscuro hoc oꝑe atq ante
nos hactenus indiscusso. ad tan¬
ta me ꝑtrahi ac talia agnoui:
solo auditus pondere uictus fa¬
deor lassatusq succubui.S repen¬
te interformidinem deuotionẽq:
deprehensus.cum inlargitorem
munerum ocłos mentis attolle¬
rem: cunctatione pꝰposita. ilico
certus attendi: quia impossibile
esse ñpoterat. qđ de fraternis
mͥ cordib caritas imperabat.
fore quippe ydoneum me ad
ista desperaui: sed ipsa mei desꝑ¬
atione robustior. ad illũ spem ꝓ¬

Expanded text:
infunderet, eis mysteria tantae infunderet, eis mysteria tantae profunditatis aperirem. Qui hoc quoque mihi in onere suae petitionis addiderunt, ut non solum verba historiae per allegoriarum sensus excuterem, sed allegoriarum sensus protinus in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. CAPUut in obscuro hoc opere, atque ante nos hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem p
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. quo administerium
altaris accessi. hoc de me. igno¬
rante me actum ẽ ut sacri ordi¬
nis pondus acciperem: qua¬
tinus interreno palatio licen¬
tius excubarem: ubi me scili¬
cet multi exmonasterio fr̃s mei
germana uincti caritate secuti
sunt. Q. cuina factum dispẽ¬
satione conspicio: ut eorum sẽp
exemplo adorationis placidũ
ltus. quasi anchorȩ fune re¬
stringerer: cum causarũ scłari¬
um incessabili impulłu fluc̃¬
cuarem. Ad illorũ quippe con¬
sortium. uelut ad tutissimi
portus sinum: terreni actus uo¬
lumina fluctusq fugiebam.
tlicet illud me ministerium
exmonasterio abstractum. apri¬
stinȩ quietis uita. mucrone sue
occuꝑationis extinxerat: inter
eos camen ꝑstudiosȩ lectionis
alloquium. cotidianȩ me aspi¬
ratio compunctionis animabat
Tunc eisdem frĩb. etiã cogente
te placuit sicut ipse meministi
ut librum beati iob exponere.
importuna me peticione com¬
pellerent: & ꝓut ueritas uires

Expanded text:
tempore, quo ad ministerium tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me ministerium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere importuna me petitione compellerent; et prout veritas vires
Abbreviated transcription (Latin):
fragio nudus euasi. Quia enim
plernq nauem incautȩ religa¬
tam. etiam desinu tutissimo lit¬
toris. unda excutit. cum tẽpestas
excrescit: repente me. subp̃textu
ȩccłiastici ordinis. in causarum
scłarium pelago repꝑi: et quie¬
tem monasterii.quia habendo
ñ forgter denui: quam stricte de¬
nenda fuentꝑdendo cognoui.
Nam cum mͥ adꝑcipiendum sa¬
cri altaris ministerium. obȩdi¬
entiȩ untus opponitur: hoc.
sub ȩccłiȩ colore suscȩptũ ẽ: qd̾ si
inulte liccat iterum fugient defe¬
ratur. Postq hoc nolenti mͥ atq
renitenti. cum graue esset alta¬
ris ministerium: etiã pondus ẽ
cture pastoraliᷤ ĩ iunctũ. Quod tan¬
to nunc durius tolero: quanto
me ei imparem sentiens. innul¬
la fiduciȩ consolatione respiro.
Quia enim mundi iã tempora.
malis crebrescentib termino ap¬
ꝓpinquante. turbata sunt: ipli
nos qui internis mysteriis ser¬
uire credimur. curis exteriori¬
bus implicamur. Sicut eođͦ

Expanded text:
fragio nudus evasi. Quia enim fragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis exterioribus implicamur: sicut eo quoque
Abbreviated transcription (Latin):
REN¬
TISSI¬
NO
et sanctissimo fratri Leandro co¬
episcopo: CiRe CiORIUs seruus
seruorum dei. Dudum te fra¬
ter beatissime. IN
constantinopolitana urbe cogno¬
scens. cum me illic sedis apłicȩ re¬
sponsa constringerent. et te illie miun¬
cda ꝓcausis fidei. uuisi gothoꝵ lega¬
tio ꝑduxisset: omne intuis auri¬
bus qd michi de me displicebat. ex¬
posui: qm̃ diu longeq conu̾sionis
gr̃ãm distuli: & posiquam cȩlesti
sum desiderio afflatus: seculari ha¬
bitu contegi melius putaui. Aꝑi-¬
ebatur enim mͥ iam tunc deȩter¬
nitatis amore quid quererem:s
molita me consuetudo deuinxe¬
rat. ne exteriorem cultũ mutarẽ.
Qumq adhuc me cogeret animꝰ.
presenti mundo quasi spẽtenus
deseruire: cȩperunt multa con¬
tra me exeiusdem munhi cura
succrescere: ut meo iam ñ specie.
s: qd ẽ grauius.mente retinerer.
Quȩ tandem cuncta sollicitȩ fugi¬
ens. portum monasterii petii: &
relictis quȩ sunt mundi. ut frust̃
tunc crechii. exhuius ugtȩ nau¬

Expanded text:
rendissimo et sanctissimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt, ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae nau
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sẽ sumere cibum denun¬
tiat: incredibile ẽ ualde. quo ordi¬
ne gͥiitire posse saluiã negat. Atꝙy
rerum dicit Peccaui: quid faciã
tibi ocustos hominũ: Uel certe.
consumere me uis peccatis ado¬
iescentiş mes. &tamen alia re¬
sponsione subiungit Neq enum
reprehendit me cormeũ. inom
muta mea Quo igitur pacto
acorde suo minimȩ momi ue¬
ta reprehenditur: qui pecealse
se publica uoce testatur: Hecy
enim simul unquã conueniunt
culpa opis: & irre prehensibili¬
tas corcis. S mmirũ uerba lit¬
ter dum collata sibi conuenire
nequeunt: aliud inse aliquid
qs queratur. ostendunt. Ac ligͥo¬
dam uocib dicant Dum nĩa
nos conspiettis suꝑficie destrui
hoc in nobis querite. qa ordina¬
tum sibiq congruens. apud nos
ualeat intus inueniri. Aliquan.
riȩ iuxta litterã negligit: obla¬
tum sibi ueritatis lum̃ abscon¬
dit. Cumq laboriosȩ inuenire
meis aliud intrinsecus appecit
hoc qd̾ foris sine difticultate

Expanded text:
itaque se sumere cibum denunitaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens apud nos valeat intus inveniri. CAPUT IV.riae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
& nox in qua dic̾tum ẽ conceptꝰ
ẽ homo. Epaulo post subicit
Occupet eum caligo: & inuoluat᷑
amaritudine. Atq: meiusdẽ noc¬
tis maledictione: subiungit. Sit
nox illa solitaria.Qui nimirum
natiuitatis dies. ipso impulsudẽ¬
poris euolutus: stare ñpoterat:
ligine optabat: E lapsus qͥppe.
iam ñ erat: et tamen.si inrerũ na¬
tura subsisteret:sentire amaritu¬
dinem nequaquam posset Con¬
stat gͦ. qđ nullomͦ de die insensi¬
bili dicitur: qui sensu ꝑcuti ama¬
ritudinis optatur. & si concepti¬
onis nox reliquis noctib comun¬
cta. discesserat: quo pacto. hanc
fieri solitariã exorat: quȩ uti a
lapsu temporis figi ñ potuit:
ita etiam nec areliquarũ noctiũ
comunctione separari. Qui rur¬
sum dic̃ Usq quo ñ parcis mͥ:
nec dimittis me. ut glutiã saliuã
meam: &tamen.paulo suꝑius
dixerat. Quȩ prius tangere no¬
lebat anima mea: nunc prean¬
gustia. cibi mei sunt. Quis au¬
tem nesciat facilius saliuam
posse glutiri quã cibum: qui

Expanded text:
 Conceptus est homo . Et paulo post subjicit: Occupet eam caligo, et involvatur amaritudine . Atque in ejusdem noctis maledictione subjungit: Sit nox illa solitaria . Qui nimirum nativitatis dies, ipso impulsu temporis evolutus, stare non poteratligine optabat? Elapsus quippe, jam non erat; et tamen si in rerum natura subsisteret, sentire amaritudinem nequaquam posset. Constat ergo quod nullo modo de die insensibili dicitur, qui sensu percuti amaritudinis optatur. Et si conceptionis nox reliquis noctibus conjuncta discesserat, quo pacto hanc fieri solitariam exoptat? Quae ut a lapsu temporis figi non potuit, ita etiam nec a reliquarum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glutiam salivam meam ? Et tamen paulo superius dixerat: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis rectũ sapiens credat. uirũ
tanti preconii. quẽ uidelicet con¬
stat abinterno iudice p̃mia. ꝓ
patientiȩ untute reciꝑe: decreuis¬
se. inter u̾bera suspendio uitã funi¬
re: Aliqͣndo etiã. ne fortasse iurta

Expanded text:
Et quis rectum sapiens credat virum Et quis rectum sapiens credat virum tanti praeconii, quem videlicet constat ab interno judice praemia pro patientiae virtute recipere, decrevisse inter verbera suspendio vitam finire? Al
Abbreviated transcription (Latin):
arcem fide. fabricã mentis erig¬
mus: adextremũ quoq ꝑmora¬
uitatis grãm. quasi suꝑ ducto ȩdi¬
ficium eolore uestimus. Uel certe.
quid uertatis dicta. ñ reficiendȩ
mentis alimenta credenda sunt:
Quȩ modis alternantib multiple¬
citer disserendo ferculum ori of¬
ferimus: ut inuitat lectoris qͦli
conuiuȩ nr̃i fastidium repella¬
mus: qui dum sibi multa obla¬
ta considerat: qđ elegantius de¬
cernit. assumat. Aliquando uͦ
exponere aꝑta hystoriȩ uerba
negligimus: netardius adob¬
scura ueniamus. Aliquando au¬
tem intelligi iuxta litterã neq̃¬
unt: quia suꝑficietenus accep¬
ta:. nequaquã instructionẽ le¬
gentib s errorem gignunt
Ecce & enim dicitur. Sub quo
curuantur: qui portant orbem.
Et detanto uiro quis nesciat. qd̃
nequaquã uanas poetarum fa¬
bulas sequitur: ut mundi molẽ
subuehi giganteo sudore suspi¬
cetur: Qui rursũ pressus ꝑcus¬
sionib dicit. Elegit suspendium
anima mea: & mortem.ossa mea.

Expanded text:
ntis erigimus; ad extremum quoque per moralitatis gratiam, quasi superducto aedificium colore vestimus. Vel certe quid veritatis dicta, nisi reficiendae mentis alimenta credenda sunt? Quae modis alternantibus multipliciter disserendo, ferculum ori offerimus; ut invitati lectoris quasi convivae nostri fastidium repellamus, qui dum sibi multa oblata considerat, quod elegantius decernit, assumat. Aliquando vero exponere aperta historiae verba negligimus, ne tardius ad obscura veniamus: aliquando autem intelligi juxta litteram nequeunt; quia superficie tenus accepta, nequaquam instructionem legentibus, sed errorem gignunt. Ecce etenim dicitur: Sub quo curvantur qui portant orbem . Et de tanto viro quis nesciat quod nequaquam vanas poetarum fabulas sequitur, ut 5 mundi molem subvehi giganteo sudore suspicetur? Qui rursum pressus percussionibus dicit: Elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea .
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ꝑseuerasse describit᷑ solus ta¬
larem tunicã habuisse phibetur.
Nam quid est talars tunica n acho
consummata: Quasi enim ꝓtensa
tunica talum corpis oꝑit: cum
bona ac̾io ante dĩ oclos usq ad
uitȩ nos teiminũ tegit. Hinc ẽ qđ
ꝑmoysen. caudã hostiȩ. mnaltari of¬
ferre p̾cipimur: ut uidelicet omne

Expanded text:
justus perseverasse describitur, solus tajustus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne
Abbreviated transcription (Latin):
incogitatione. Hinc ẽ qd̃ de obla¬
torib hostiȩ admoysen iterum dr̃
Subtracta pelle hostiȩ: artus infiu¬
oculis suꝑficiem urtitis a moue¬
mus.Cuius artus infrust a con¬
cidimus: cum distinguentes. subti¬
liter eius intima menbratimq co¬
gitamus. Curandum gͦẽ ne cum
mala uincimus. bonis lasciuienti¬
bus supplantemur: ne fortasse flura
ꝓdieant: ne incircum specta capian¬
tur: ne ꝑerrorem uiã deserant: ne
plassitudinem facta. ante acdi opis
merttum ꝑdant Incunctis enim
ugilanter debet se mens cutum¬
spicere: atq inipsa cucums pectio¬
nis suȩ ꝓuidentia ꝑseuerare. Unde
et recte subiungitur. Sic faciebat
bonũ agitur: si ante. terminum
uitȩ deseratur: quia & frustra ue¬
lociter currit: qui prius quã adme¬
tas ueniat. deficit. Hinc ẽ enim. qd
lustinentiã Hinc ẽ: qđ electis suis
ueritas dicit Uos estis qͥꝑmansistis
mecũ intemptationib meis. Hinc
ioseph. qui inter frs usq adfinem

Expanded text:
in cogitatione. Hinc est, quod de oblain cogitatione. Hinc est, quod de oblatoribus hostiae ad Moysen iterum dicitur: Detracta pelle hostiae, artus in fruoculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima, membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur; ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorem, viam deserant, ne per lassitudinem fracta, anteacti laboris meritum perdant. In cunctis enim vigilanter debet se mens circumspicere, atque in ipsa circumspectionis 38 suae providentia perseverare. Unde et recte subjungitur: CAPUTbonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod  Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
bona sint subtiliter retractamus.
Aromata ergo inpuluerem redige¬
re ẽ uirtutes recogitando terere:
&usq ad subtilitatẽ occulti exa¬
minis reuocare. Et notandum qd̃
deeodem puluere dicitur: pones
ueraciter in conspectu iudicis pla¬
cent᷑ cũ hȩc mens subtilius recogi¬
tando conterit. & quas dearoma¬
tib puluerem reddit: ne grossum
durumq: sit opus qđ agitur: ne
si hoc aita retractationis manus
ñ comminuat: odorem de se sub¬
tilius ñ aspergat. Hinc ẽ erim. qd̾
sponsȩ uuitus sponsi uoce laudat̃¬
matib mirrȩ & thuris: & uniuerh
pulucris pigmentarii: Sc̃a qͥppe
ȩccłia sicut fumi uirgula exaro¬
matib ascendit quia exunte suȩ
uitutib aes minterni cotidie
incensi rectitucdinem ꝓficit. Nec
sparsa ꝑcogitationes defluit: sed
sese intra archana cordis. in rigo¬
ris uirga constringit. Quȩ ea que
agit. dum recogitare semꝑ ac re¬
tractare non desinit: myrram qͥdẽ
et thus habet inope: s puluerem

Expanded text:
bona sint, subtiliter retractamus. bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occulti examinis revocare. Et notandum, quod de eodem pulvere dicitur: Pones a veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit bonum quod agitur; ne si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatmatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
ex fonte cogitationis. Omni cura
seruandus ẽ. amaliciȩ puluere ocłs
cordis: ne hoc qd̃ mactione rectũ
hominib ostentat: apud semet
dum. ne indiscussa: ne. aut pauca
agentes. inueniamur steriles: aut
indiscussa relinquentes. uecordes.
Neq enim unaquȩq uerȩ uirtus ẽ:
si muta alis uitutib non est
Unde. rect̾ȩ ad moysen dr̃. Sume tibi
aromataͬ stacten. & onica. galbanẽ
bom odoris. & thus lucidissimũ:
oꝑe unguentarii: mixtũ diligent̃:
&purum. Thimiama quippe. ex
aromatib compositũ facimus:
cũ inaltare boni oꝑis. unrtutum
multiplicitate redolemus. Qd̃ mix¬
tum & purum fit: quia quanto
uirtus uirtuti nngitur: tanto in¬
censum boni oꝑis sincerius exhi¬
betur. Ubi. et bene subiungitur.
Cumq intenuissimũ puluerẽ uni¬
uersa contuderis: en. pones ex
tenuissimum puluerem. aromata
uniuersa conterimus: cum bona¬
nr̃a. quasi inpila cordis. occulta diˢ¬
cussione dundimus: & siueraciter

Expanded text:
ex fonte cogitationis. Omni cura ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetidum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus lucidissimum; opere unguentarii, mistum diligenter et purum . » Thymiama quippe ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis virtutum multiplicitate redolemus. Quod mistum et purum fit; quia quanto virtus virtuti jungitur, tanto incensum boni operis sincerius exhibetur. Ubi et bene subjungitur: « Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex tenuissimum pulverem aromata uninostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
praui quiq homines illoꝵ luꝑ¬
diȩ sequaces. calcaneũ obseruant.
cũ accionis bonȩ finẽ uitiare desi¬
derant. Vnde & eidem serpenti dr̃¬
psa tuum obseruabit caput. &¬
tu eius calcaneũ. Caput quippe¬
serpentis obseruare ẽ initiũ sus¬
gestionis eius aspicere. Quitam
tere calcaneum molitur: quia &¬
si suggestione prina intentione
ñ pcutit: decipe intine tencdiod
autẽ semel cor mintentione corrum¬
pitur: sequentis actionis medietas
& terminus abhoste callido secure
possidetur: qm̃ quia totam sibi ar¬
borem fructus ferre conspicit: quã.
ueneni dente. inradice uitiauit. Qa
ergo summa cura uigilandum est.
ne uel bonis oꝑib seruiens mens.
reꝓba mintentione polluatur: rec¬
dȩ dicitur. Ne forte peccauerint
filii mei: & benedixerint deo.incor¬
dib suis. Ac si aꝑtȩ diceretur. Nul¬
lum ẽ bonũ qdđ foris agitur: si ñ
ped intus ande oculos dĩ. innocen¬
dȩ uictima inara cordis immola

Expanded text:
pravi quique homines, illorum suppravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et eidem serpenti dpsa tuum observabit caput, et tu eius calcaneum. Caput serpentis obervare est initia subgestionis eius aspicere et manu tere calcaneum molitur, quia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in fine tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolat
Abbreviated transcription (Latin):
tione custodiant: subnpiente ho¬
ste dũ deuotionis portant hosuã
impso itinere ꝑdunt uitã. Decus
hostis manu ñ euaditur ñcitius
adpęnitentiam recurtatirꝰ. Ande
unc apte subiungitur. Decẽ autẽ
uin reptisunt int̃ eos: qͥ dixerunt
adhismahel N oli occidere nos: qͥa
habemus thesauros magro frum̃¬
ti etordei et oles. & mellis. E ñ ocei¬
dit eos. Thesaurus quippe magio
ẽ spes inpenitentia. Quş quuia ñ
ccrnitur: quali interta cordis suffossa
continecur. Qui gͦhesauros habuere
magro seruati sunt: quia qui post
uͦ antiquus hostis neq in exordio
intentionis ferit neq mitineie ac¬
dionis intercipit: duriores intine
laqueos tendit. Quem. tanto ne¬
quius obsidet: quanto solum sib
remansisse addecipiendum uidet:
Hos nan ꝙ fini suo oppositos laq̃os
ꝓpha conspextrat eum dicebau
Ipsi calcaneum meũ obseruabunt
Quia enim incalcaneo finis ẽ aorpis
quid ꝑhunc n terminus signatus

Expanded text:
tione custodiant, hoste subripiente,tione custodiant, hoste subripiente, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam. De cujus hostis manu non evaditur, nisi citius ad poenitentiam recurratur. Unde illic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa continetur. Qui ergo thesauros in agro habuere, servati sunt; quia qui post vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videt. Hos namque fini suo appositos laqueos Propheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum observabunt . Quia enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus signatur
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ deuotionis uia. cautȩ circum¬
spicere nesciunt: hismael filius¬
nathaniȩ. in eoꝵ occursũ uenit:
quia nimirũ quilibet malignus
sp̃s. prioris sui sathanȩ uidelicet
exemplo. insuꝑbiȩ errore genera¬
tus: se ad laqueum deceptionis op¬
ponit. Dequo: et benedicitur. In¬
cedens & plorans ibat: quia ut
deuotas mentes interimere fenendo
pualeat᷑ semetipsum. quasi subue¬
lamine uirtutis occultat Et dum
concordare se uere lugentib simu¬
lat: addcordis intima securius ad¬
missus hoc qđ intus de untute la¬
tet occidat. Qui plerun q: se spon¬
dec adaltiora ꝓuchere. Unde. et di¬
aeise ꝑhibetur. Uenite adgodoliã
filium aicham. Att dum maiora
ꝓmittit: etiam minma subtrahit
Unde rectȩ dic̾tum ẽ. Quicum ue¬
nissent admediũ ciuitatis: intteẽ
eos Hiros gͦ adofferenda deo mu¬
nera uenentes inmedio ciuitatis
interficit: quia chiuinis dedite opi¬
buis mentes nͥ magna se circũspec¬

Expanded text:
sanctae devotionis via caute circumsanctae devotionis via caute circumspicere nesciunt, Ismael Nathaniae filius in eorum occursum venit: quia nimirum quilibet malignus s, prioris sui, Satanae videlicet exemplo, in superbiae errore generatus, se ad laqueum deceptionis opponit. De quo et bene dicitur: Incedens et plorans ibat; quia ut devotas mentes interimere feriendo praevaleat, semetipsum quasi sub velamine virtutis occultat; et dum concordare se vere lugentibus simulat, ad cordis intima securius admissus, hoc, quod intus de virtute latet, occidit. Qui plerumque se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse perhibetur, Venite ad Godoliam filium Aicham; atque dum majora promittit, etiam minima subtrahit. Unde et recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Deo munera venientes, in medio civitatis interficit; quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspec
Abbreviated transcription (Latin):
rectȩ ꝓpħico plenus sp̃u. dicebat.
Inuia hac qua ambulabam: ab¬
sconderunt laqueosm. Qd bene
ac subtilit̾ hieremias insinuat.
qui. dum gesta foris referre stu¬
duit: quȩ intus apud nos metip¬
sos gererentur indicauit dicens.
Uenerunt octoginta uiri desichem.
et de sylo. et desamaria: rasi barbã.
et scissis uestib squalentes: & mu¬
nera &thus habebant inmanu:
ut offerrent indomo dñi. Egres¬
sus autem hismael filiꝰ nathaniȩ.
in occursũ eoꝵ. demasphat: ince¬
dens & plorans ibat. Cumq occur¬
risset eis: dixit ad eos. Uenite ad
godoliam: filium aicham. Quicũ
uenissent admedium quitatis:
int̃fecit eos. Barbam quippe ra¬
dunt: qui sibi de ꝓpriis uiribus
fidutiã subtrahunt. Nestes scin¬
dunt: qui sibimet ipsis in ext̾ioris
decoris laceratione ñparcunt Ob¬
laturi indomo dñi thus. & mune¬
ra ueniunt: qui exhibere se indĩ
sacrificio orationẽ cum oꝑibus
pollicentur: S tamen. si se inipsa

Expanded text:
recte prophetico plenus spiritu dicebat: recte prophetico plenus spiritu dicebat: In via hac, qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi . Quod bene ac subtiliter Jeremias insinuat, qui dum gesta foris referre studuit, quae intus apud nosmetipsos gererentur indicavit, dicens: Venerunt octoginta viri de Sichem, et de Silo, et de Samaria, rasi barba, et scissis vestibus, squalentes; munera et thus habebant in manu, ut offerrent in domo Domini. Egressus autem in occursum eorum de Maspha, incedens et plorans ibat. Cumque occurrisset eis, dixit ad eos: Venite ad Godoliam filium Aicham. Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos . Barbam quippe radunt, qui sibi de propriis viribus fiduciam subtrahunt; vestes scindunt, qui sibimetipsis in exterioris decoris laceratione non parcunt. Oblaturi in domo Domini thus et munera veniunt, qui exhibere se in Dei sacrificio orationem cum operibus pollicentur. Sed tamen si se in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
actione longe aliter quã cȩꝑat.ꝓ¬
currat. Sepe enim bono oꝑi. dũ
laus humana obuiat: mentem
oꝑantis ĩmuitat. Quȩ quamuis
quesita non fuerat: tamen oblata
delectat. Cuius delectatione. dum
mens bene oꝑantis resoluitur: ab
omni intentionis intimȩ uigore
dissipatur. Sepe se bene inchoate
nr̃ȩ iusticiȩ. exlatere ira subiungit.
&dum zelo rectitudinissmoderatiꝰ
mentem turbat: cunctã quietis
intimȩ salutem saudat. Sepe
grauitatem cordis. qͣsi subiuncta
exlatere trifucia sequitur: atq om̃e
opus qđ mens.bona intentione
inchoat: hȩc uelamine meroris ob¬
umbrat. Quȩ et nonnunquã tanto
tarchus repellitur: quanto & pres¬
sȩ menti.quasi serior famulatur.
Sepe se bono oꝑi lȩticia immode¬
rata subiungit: cumq plus mentẽ
quam decet hilarescere exigit: ab
actione bona. omne pondus gra¬
uitatis repellit. Quia enim etiã¬
bene inchoantib sub ẽẽ initin̾e
laqueos. psalmista conspexerat.

Expanded text:
actione longe aliter quam coeperat pactione longe aliter quam coeperat percurrat. Saepe enim bono operi dum laus humana obviat, mentem operantis immutat, quae quamvis quaesita non fuerat, tamen oblata delectat: cujus delectatione cum mens bene operantis resolvitur, ab omni intentionis intimae vigore dissipatur. Saepe se bene inchoatae nostrae justitiae ex latere ira subjungit, et dum zelo rectitudinis immoderatius mentem turbat, cunctam quietis intimae salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis quasi subjuncta ex latere tristitia sequitur, atque omne opus, quod mens bona intentione inchoat, haec velamine moeroris obverberat. Quae et nonnunquam tanto tardius repellitur, quanto et pressae menti quasi serior famulatur, saepe se bono operi laetitia immoderata subjungit. Cumque plus mentem quam decet hilarescere exigit, ab actione bona omne pondus gravitatis repellit. Quia enim bene etiam inchoantibus subesse in itinere laqueos Psalmista conspexerat,
Abbreviated transcription (Latin):
num infine actionis illaqueat.:
quantoq uel adomo cordis. uel
abitinere oꝑis longius recessisse¬
se simulat: tanto decipiendum
bonȩ actionis terminum. astutiꝰ
expectat. s quo ineautum quẽq¬
quasi recedendo. reddiderit: eo illum
repentino ñnunquã uulnere dursꝰ
insanabiliusq transfigit. Intentio¬
nem quippe inbono oꝑe pollur:
quia cũ facilia ad decipiendũ cor¬
da hominũ conspicitꝰ eoꝵ desidiis
aurã transitorii fauoris apponit¬
ut inhis ꝗ̃ recta faciunt ad appe¬
tenda ima. torttudine intentionis
inclinentur. Unde recte. sub iudeȩ
specie. deunaquaq anima laqueo
misere intentionis capta. ꝑꝓpħã
Acsi aptȩ diceret᷑. Cum bonũ opus.
ñbona intentione sumit᷑: hinic ad¬
uersantes sp̃s abipso cogitationis
ex orchio principantur: tantoq eã
plenius possident: quanto & per
initium dñantes tenent. Cum uͦ
intentionem uitiare ñ p̃ualent᷑. in
uia positos laqueos tegunt: ut

Expanded text:
num in fine actionis illaqueat; num in fine actionis illaqueat; quantoque vel a domo cordis, vel ab itinere ose simulat, tanto decipiendum bonae actionis terminum astutius expetit, et quo incautum quemqquasi recedendo reddiderit, eo illum repentino nonnunquam vulnere durius insanabiliusque transfigit. Intentionem quippe in bono opere polluit, quia cum facilia ad decipiendum corda hominum conspicit, eorum desideriis auram transitorii faut in his quae recta faciunt, ad appetenda ima tortitudine intentionis inclinentur. Unde  Text. Recte sub Judaeae specie de unaquaque anima laqueo miserae intentionis capta per JereAc si aperte diceretur: Cum bonum opus non bona intentione sumitur, huic adversantes spiritus ab ipso cogitationis exordio principantur; tantoque eam plenius possident, quanto per initium dintentionem vitiare non praevalent, in via positos laqueos tegunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Filii. incordib maledicunt: cum
recta nr̃a oꝑa. anon rectis cogi¬
tationib ꝓdeunt: cum. bona
mapto exerunt: sed noxia in
occulto moliuntur. Deo quippe ma¬
ledicunt: cum mentes nr̃ȩ. se de se
estimant habere qđ sunt. Dõ ma¬
ledicunt: cũ se & abillo accepisse
intelligunt iuires: sed tam̃ de exꝰ
munerib ꝓpriam laudẽ quert¬
Sciendum uͦ ẽ qđ bona nĩa. tribus
modis antiquus hostis insequit᷑̃
ut uidelicet hoc qđ rectum corã
hominib agitur: inint̃ni iudieis
conspectu uitiet̃. Aliquando nãꝙ
inbono oꝑe intentionẽ polluit:
ut omne qđ in actione sequitur.
eo purũ mundũq ñ exeat : qͦ hoc
ab origine ꝑturbat. Aliquando u̾ͦ
intentionẽ boni oꝑis uitiare non
p̃ualet: s inipsa actione se quass
mnitinere opponit: ut cũ ꝑꝓposi¬
tum mentis securior quisq egre¬
ditur: subiuncto latenter uitio.
qͣs exinsidiis ꝑimatur. Aliquan¬
do uͦ. nec intentionem uitiat nec
initinere supplantat: s opus bo¬

Expanded text:
Filii in cordibus maledicunt, cum recta nostra opera a non rectis cogitationibus prodeunt; cum bona in aperto exerunt, sed in o noxia moliuntur. Deo quippe maledicunt, cum mentes nostrae se de se aestimant habere quod sunt. Deo maledicunt, cum se et ab illo accepisse vires intelligunt, sed tamen de ejus muneribSciendum vero est, quod bona nostra tribus modis antiquus hostis insequitur, ut videlicet hoc, quod rectum coram hominibus agitur, in interni judicis conspectu vitietur. Aliquando namque in bono opere intentionem polluit, ut omne, quod in actione sequitur, eo purum mundumque non exeat, quo hoc ab origine perturbat. Aliquando vero intentionem boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa actione se quasi in itinere opponit; ut cum per propositum mentis securior quisque egreditur, subjuncto latenter vitio, quasi ex insidiis perimatur. Aliquando vero nec intentionem vitiat, nec in itinere supplantat, sed opus bo
Abbreviated transcription (Latin):
custode femina.hostilib gladiis
nudatur. Hisboseth quippe uis
confusionis dr. Uir autem con¬
fusionis ẽ qui forti mentis custo¬
dia munitus ñ ẽ: quia dum uir¬
tutes se agere ȩstimat: sub intran¬
dia uitia nescientem necant. Tota
itaq uirtute muniendus ẽ aditꝰ
mentis: nequando eam insidian¬
des hostes penetrent. foramine
neglectȩ cogitationis.Hinc salo¬
mon ait Omni custodia serua
cor tuũ: quia exipso uita ꝓcecdit.
Uirtutes gͦ quas agimus. dignũ ẽ
ut summopȩ abintentionis ori¬
gine pensemus: ne exmalo ortu
ꝓdeant: etiam si recta sunt. quȩ

Expanded text:
custode femina hostilibus gladiis custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidiantes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: « Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . » Virtutes ergo quas agimus, dignum est, ut summopere ab intentionis origine pensemus: ne ex malo ortu prodeant, etiam recta quae
Abbreviated transcription (Latin):
um. merihe.Ingressi sunt autẽ
domũ: et ostiaria domus.pur¬
gans triticum. obdormiuit. As¬
sumentesq: spicas tritici latent̃
ingressi sunt: & ꝓcusserunt eũ.
mingume. Ostiaria triticum pur¬
gat: cum mentis custodia. discer¬
nendo uirtutes aiciis separat.
qIuȩ.si obdormierit: inmortem pro
prii dñi insidiatores admitut:
quia cum discretionis solliqtu¬
do cessauerit: adinterficiendã
animã. malignis spiritib iter pan¬
dit. Qui ingressi. spicas tollunt:
qͥa mox bonarũ cogitationũ ger¬
men auferunt: atq ininguine
feriunt: quia uirtutem cordis.
ninguine quippe ferire ẽ: uitã
mentis carnis delectatione ꝑ¬
forare. N equaquã uͦ his boseth
iste hac morte succumberet: si ñ
adingressum domus. mulierem:
idest admentis aditum. mollem
custodiã deputasset. fortis nãq
urilisq sensus. p̃poni cordis fo¬
rib debet: quẽ. nec negligentiȩ
somnus opprimat: nec igno¬
rantiȩ error fallat. Unde. bene
&hisbosech appellatus ẽ: qui.

Expanded text:
um meridie: ingressi sunt autem domum, et ostiaria domus purgans triticum, obdormivit. Assumentes itaque spicas tritici latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguinem. » Ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdorprii domini sui insidiatores admittet, quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum, malignis spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis In inguine quippe ferire, est vitam mentis carnis delectatione perforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque vigilque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qd male suggentur. displicet:
s postmodum. ꝑdeliberationẽ
libet Isti uero. sic temptationũ
iacula excipiunt. ut semꝑ resi¬
stendo fatigentur: & si quan¬
do usq addelectationem tem¬
ptata mens rapitur: ipsã tam̃
citius subreptionem suȩ delec¬
tatonis erubescunt: & forti cen¬
sura redarguunt quicqͥd intra
se exurgere carnale deprehen¬
dunt. Unde bene & mox sub

Expanded text:
quod male suggeritur displicet, quod male suggeritur displicet, sed postmodum per deliberationem libet. Isti vero sic tentationum jacula excipiunt, ut semper resistendo fatigentur; et si quando usque ad delectationem tentata mens rapitur, ipsam tamen citius subreptionem suae delectationis erubescunt, et forti censura redarguunt quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. Unde et bene mox sub