comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs inparadiso genuisses. Non int̾isset sem̃
tuũ÷ quia nullus ex filiis duis moreretur.
Et ñ fuisset aitritum nom̃ eius afaciamea:
quia ñ lueret penas inet̾nam obliuonẽ
piectus aconspectu meo. Nam si pͥmus ħõ
ñ peccasset nun qͣm gehenne filios gen̾a¬
ret ÷ sed tot nõn solũ modo filios inparadi¬
so gen̾aturus erat. quot electi ponent᷑ indie
resurrectionis ad dexteram iudicis. Quo¬
rum completa multitudine sine ulla mor¬
te uł afflicti oͦne ad ꝑpetuam uitã angłoꝵ
& societatem erant ꝑuenturi. Hec inquit
omĩa sic fuissẽt. si uoluisses attende man¬
data mea. Sed qm̃ res incontrariũ lapsaẽ:
minc saltem ofilii adam eg̃dimini debabi¬
lone. idẽ de confusione cupiditatũ inqua
detenti estis huc usq captiui. ut ad patͥ¬
am ȩt̾nȩ hereditatis redire liberi possitis:
& fugite a caldeis. idẽ. eumomĩ uelocita¬
te recedite longuis a malignis spĩtib. uoᷤ

Expanded text:
quos in paradiso genuisses. Non interisset semen quos in paradiso genuisses. Non interisset semen tuum, quia nullus ex filiis tuis moreretur. Et non fuisset attritum nomen ejus a facie mea, quia non lueret poenas in aeternam oblivionem projectus a conspectu meo. Nam si primus homo non peccasset, nunquam gehennae filios generaret, sed tot solummodo filios in paradiso generaturus erat, quot electi ponentur in die resurrectionis ad dexteram judicis, quorum completa multitudine sine ulla morte vel afflictione ad perpetuam vitam angelorum et societatem erant perventuri. Haec, inquit, omnia sic fuissent, si voluisses attendere mandata mea. Sed quoniam res in contrarium lapsa est, nunc saltem filii Adam egredimini de Babylone, id est de confusione cupiditatum, in qua detenti estis hucusque captivi, ut ad patriam aeternae haereditatis redire liberi possitis; et fugite a Chaldaeis, id est cum omni velocitate recedite longius a malignis spiritibus vos
Abbreviated transcription (Latin):
mea st̃. Se gͦ dñm et dm̃ ee̾ testatua: ut om̃s
honorificent filiũ. sic̃ honorificant patrem.
Qui nos & inuet̾i et inuouo testam̃to sats
utilia semꝑ mandata docet: in uia iusticiȩ
qua gradim᷑ nos gub̃nat & dirigit. Quiꝗͣ
utilia nos docuerit. & qͣntum salutem nr̃am
attendisses mandata mea ÷ facta fuisset sic̃
flumꝰ paxtua: et iusticia tua sicut gurgi¬
tes maris. & fuisset quasi arena sementu¬
um: et stirps uteri tui ut lapilli eius. Noz
interisset & non fuisset attͥtum nom̃ etus
a facie mea. E g̾dimini de babilone: fugite
achaldeis. Utinam inquit attendisses ohomo
p̃cepta uitȩ quȩ iparadiso tibi dederam.
Nam sic̃aqua fluminis indeficienti abun¬
dantia semꝑ fluit÷ sic pax tua ꝑ seuerans
semꝑ afflueret. Et sic̃ multiplici undaꝵ
uolumine gurgites maris abundant:
sic iusticia tua multiplicib uirtutũ cumu¬
lis inimm̾sum excreuisset. Et sic̃ arena
ẽ in numerabilis ÷ sic multitudo filioꝵ e̾e̾t

Expanded text:
 Se ergo Dominum et Deum esse testetur, ut omnes honorificent Filium sicut honorificant Patrem. Qui nos et in Veteri et in Novo Testamento satis utilia semper mandata docet, et in via justitiae, qua gradimur nos, gubernat, et dirigit. Qui quam utilia nos docuerit, et quantum salutem nostram adtendisses mandata mea facta fuisset sicut flumen pax tua et iustitia tua sicut gurgites maris et fuisset quasi harena semen tuum et stirps uteri tui ut lapilli eius non interisset et non fuisset adtritum nomen eius a facie mea egredimini de Babylone fugite a Chaldpraecepta vitae, quae in paradiso tibi dederam! Nam, sicut aqua fluminis indeficienti abundantia semper fluit, sic pax tua perseverans semper afflueret. Et sicut multiplici undarum volumine gurgites maris abundant; sic justitia tua multiplicibus virtutum cumulis in immensum excrevisset. Et sicut arena est innumerabilis; sic multitudo filiorum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ grã. scdm m̃suram donationis xp̃i.
Cum autẽ dicit ego uocabo eos & stabunt
simul÷ ostendit onĩs illos ad obsequium eiꝰ¬
so autẽ exemplo fundationis eccłiȩ. et obe
liuitate ũ sit oĩb uobis eor imũ et anĩara
et audite me sic̃ celi me audiunt. Sequit.
Quis de eis annuntiauit hȩc. Dñs dilex̃
eum. E aciet uoluntatẽ suã inbabilone: &
brachium suũ inchaldeis. Quis excelis idẽ
audi xp̃s. Ipse enim dignatus ẽ unus exilł
fierĩ. O ns dilexit eum dicens. Hic ẽ filius
m̃s dilectus. Et ipse uoluntatẽ suã explebit
ĩ babilone idẽ in hoc confuso scło uł ingen¬
tilitate: qui om̃s homines uult saluos
fieri. et ad agnitionẽ u̾itatis uenire. &. bra¬
chium uirtutis suȩ faciet nchaldeis: qͥa
expolians pͥncipatus et potestates. & tradu¬
cet confident̾. palam tͥimphans illos in
semetipso. Chaldei enim fc̃ maligni fp̃s.¬

Expanded text:
data est gratia secundum mensuram donationis Christi . » Cum autem dicit: « Ego vocabo eos, et stabunt simul. » Ostendit omnes illos ad obsequium eso autem exemplo fundationis Ecclesiae et obedluntate, ut sit omnibus vobis cor unum, et anima una, et audite me sicut coeli me audiunt. Sequitur: « Quis de eis annuntiavit haec? Dilexit Dominus eum, faciet voluntatem suam in Babylone, et brachium suum in Chaldaeis. » Quis audi Christus. Ipse enim dignatus est unus ex illis fieri: Dominus dilexit eum dicens: « Hic est filius meus dilectus . » Et ipse, voluntatem suam explebit in Babylone, id est in hoc confuso saeculo, vel in gentilitate, « qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis pervenire . » Et brachium virtutis suae faciet in Chaldaeis, quia exspolians principatus et potestates traducet confidenter palam triumphans illos in semetipso. Chaldaei enim maligni s
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ montes ex pͥmunt᷑ idẽ apłi ꝑmeritum
uite celestib ꝓpinquantes: dequib dictũ ẽ.
Illuminans tu murabilit᷑ a montib ȩt̃nis
Qui ponunt᷑ om̃s inuiam : qndo ad p̃di¬
candum mittunt᷑. ut totum orbem ad cȩles¬
te regnum ꝑducant. Et̃ notandũ quia nos
inuuias. sediniuam ponunt᷑: quia omĩs ipsi
lium concorditer p̃dicant. Semite uͦ ft̃ ꝓpħȩ
ui exaltant᷑ qͣnͣdo ad sp̃alem intelligentiã
dicta eorum eleuant᷑. Uel p̃cepta diuina ꝑse¬
mitas designari possunt. Quȩ in nouo testa¬
mento ex altant᷑. sicut ait dñs. Audistis quia
dictum ẽ antiquis. Non occides. Qui autem

Expanded text:
per meritum vitae coelestibus propinquantes, quibus dictum est: « Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . » Qui ponuntur omnes in viam, quando ab praedicandum mittuntur, ut totum orbem ad coeleste regnum perducant. Et notandum quia non in vias, sed in viam ponuntur, quia omnes ipsi lium concorditer praedicant. Semitae vero sunt prophetae, qui exaltantur, quando ad spiritalem intellectum dicta eorum elevantur. Vel praecepta divina per semitas designari possunt, quae in Novo Testamento exaltantur, sicut ait Dominus: « Audistis, quia dictum est antiquis: Non moechaberis. Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
nis eiꝰ auctor fuit. Nam suꝑ ueniente sp̃u
scõ. concepit eum uirgo. Sp̃s eum misit:
ut cum legis. quia idem filius spm̃ mittit:
non credas spm̃ inferioris ẽẽ potentiȩ.
Nam et filius eum mittit. qui ait. Cum
iectionis in iuria. sed cominitas ẽ potestai¬
tuus docens te utilia: & gubnans te inuia¬

Expanded text:
nis ejus auctor fuit. Nam superveniente Spiritu nis ejus auctor fuit. Nam superveniente Spiritu sancto concepit eum virgo. Spiritus eum misit, ut, cum legis, quia idem Filius Spiritum mittit, non credas Spiritum inferioris esse potentiae. Nam et Filius eum mittit, qui ait: « Cujectionis injuria, sed communitas est potestatituus
Abbreviated transcription (Latin):
hunc mundũ adduxiq eum & directa ẽ iua
conu̾sationis eius: eo quod iniquitatẽ non
dite ad me et audite hoc. Non apͥncipio in
abscondito locutus sum Ex temꝑe anteꝗͣ.
fierent ibi eram. & nẽ dũs ds misit me &
sp̃s eius. Accedite inquit fide ad me ppłe
m̃s ÷ et nolite me filiũ iosephestimare uł
a conceptu uirginis initium assumpsisse
sed potius audite qͦd dico. Non enm moe¬
culto locutus sum apͥncipio: sed in manife¬
sto ẽ. me nominatissimis quibq patͥb abo¬
rigine mundi locutum fuisse. Nam extem¬
pore idẽ abinitio temꝑis eram ibi. uidelicꝙ
apud patͤm: quia inpͥncipio erat u̾bum &
u̾bum erat apud dm̃. Et ne me putetis cũ
temꝑe cȩpisse ⁊ anteqͣm creature fierent ibi
eram. Timc quide eram apud dm̃. & nuc̃
ipse misit me. et sp̃s eius ÷ ut u̾bum caro
fieret. & habitaret innobis. Pater enĩ filiũ
misit: quia hunc mearnari constituit.
Sed et sp̃s sc̃s eummisit: quia in carnatio¬

Expanded text:
hunc mundum, adduxique eum, et directa est via conversationis ejus, eo quod iniquitatem non  16.-- « Accedite ad me, et audite hoc: Non a principio in abscondito locutus sum, ex tempore antequam fierent, ibi eram, et nunc Deus misit me, et spiritus ejus. » Accedite, inquit, fide ad me, popule meus, et nolite me filium Joseph aestimare, vel a conceptu Virginis initium sumpsisse, sed potius audite quod dico. Non enim in occulto locutus sum a principio, sed in manifesto est me nominatissimis quibusque patribus ab origine mundi locutum fuisse. Nam ex tempore, id est ab initio temporis eram ibi, videlicet apud Patrem, quia « in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . » Et ne me putetis cum tempore coepisse, antequam creaturae fierent, ibi eram. Tunc quidem eram apud Deum, et nunc ipse misit me et spiritus ejus, ut Verbum caro fieret et habitaret in nobis. Pater enim Filium misit, quia hunc incarnari eum constituit. Sed et Spiritus sanctus eum misit, quia incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
neq cognoiusti÷ neq extunc aꝑta ẽ auris
tua. idest cordis tui. Nam quia audistiqͥ¬
dem bona. sed fac̾e neglexisti: quȩ audistiñ
audisti. Et sic̃ nemo nouit quid sit caritaᷤᷤ
nisi sit caritas meo÷ ita nemo p̃cepta cele

Expanded text:
neque cognovisti, neque extunc aperta est auris neque cognovisti, neque extunc aperta est auris tua, id est cordis tui. Nam quia audisti quidem bona, sed facere neglexisti, quae audisti non audisti. Et sicut nemo novit quid sit charitas nisi sit charitas in
Abbreviated transcription (Latin):
audieras. nunc creata sunt. idẽ nc̃ ame
tibi datum ẽ. ut ea siuolueris face possis: &
non abinitio uł ante diẽ. sed intemꝑe suo.
Non enu puer mox ardua noue conu̾¬
sationis arriꝑe ualet ÷ sed inetate ꝑfecta
sustinere temptationes et sp̃alib discipli¬
nis semetipsũ exercere potest. Et dñs sin¬
gula quȩq temꝑib suis disponit: qm̃ oĩa
tempus hñt. et sus spatiis transeunt um¬
u̾sa subcelo. Dans gͥ oportuno temꝑe ho¬
mini grãm bene conu̾sandi uisi piger
fuerit: recte ei denuntiat. quia nuc ere¬
ata ft̃ noua. et ñ ex tunc & ante diem S
cum dixerit quia audita feci tibi noua ex¬
tẽ: udet᷑ ꝯtraria sub uingere. cum subi¬
cit. quia ñ audisti ea. Sed aure corꝑis audi¬
uit et aure cordis ñ audiuit. Non audisti
inquit ea i dest ñ intellexisti: neforte scien¬
tia inflatus dicas quia ecce ego cognoui ea
Sed neq audisti ea idest ñ intellȩxisti ea.

Expanded text:
audieras, nunc creata sunt, id est nunc a me audieras, nunc creata sunt, id est nunc a me tibi datum est, ut ea, si volueris, facere possis, et non ab initio vel ante diem, sed in tempore suo. Non enim puer mox ardua novae conversationis arripere valet, sed in aetate perfecta sustinere tentationes, et spiritalibus disciplinis semetipsum exercere potest. Et Dominus singula quaeque temporibus suis disponit, quoniam « omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo . » Dans ergo opportuno tempore homini gratiam bene conversandi, nisi piger fuerit, recte ei denuntiat, quia jam creata sunt nova, et non extunc et ante diem. Sed cum dixerit, quia audita feci tibi nova extunc, videtur contraria adjungere, cum subjicit, quia non audisti ea. Sed aure corporis audivit, et aure cordis non audivit. Non audisti, inquit, ea, id est non intellexisti, ne forte scientia inflatus dicas, quia ecce ego cognovi ea. Sed neque audisti ea, id est non intellexisti ea,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dixitͥ extunc idẽ ex quo suꝑdnm̃ consti¬
bilitus es. et anteqͣm uenirent ea indica¬
ui tibi. neforte qͣndo uenirent dicẽs qͥa
idola mea.idẽ false opiniones meȩ feceit᷑
hȩc. sculptilia mea et conflatilia idẽ erro¬
Oultis enim errorib plenus ẽ iste carna¬
lium ppłs: et multa quȩ fiunt. ñ tamas
quã suꝑstitionib sus et opinionib ae¬
bit. Et ideirco p̃dixi inqͥt uniu̾sa tibii
seͥpturas meas et ꝑ ora doctoꝵ. Et quȩ t̃
audisti omĩa uide nũc: quia sic̃ p̾muntiaue¬
ram ita tͥ eueniunt cuncta. Uos autem cȩ¬
tĩs non ãnuntiastis quȩ annuntiaueram
uob̃: quia detalib loqui neglexistis. Secͥa.
Noua quidem nouȩ conu̾sationis audi-¬
ta feci tibi. ex quo deaquis iuda existiidẽ.
ex quo renatus es exaqua& sp̃u ÷ et p̃mia
iustoꝵ incęlis conseruataquȩ nescis. Et
quȩ de sp̃ali conu̾satione uł temptatione

Expanded text:
praedixi tibi extunc, id est ex quo supra Dominum constapraedixi tibi extunc, id est ex quo supra Dominum constabilitus es, et antequam venirent ea, indicavi tibi ne forte quando venirent, diceres, quia idola mea, id est falsae opiniones meae fecerunt haec, sculptilia mea et conflatilia, id est erroMultis enim erroribus plenus est iste carnalium populus, et multa quae fiunt, non tam Deo, quam superstitionibus suis et opinionibus ascribit. Et idcirco praedixi, inquit, universa tibi per Scripturas meas, et per ora doctorum, et quae tunc audisti, omnia vide nunc, quia sicut praenuntiaveram, ita tibi eveniunt cuncta. Vos autem caeteris non annuntiastis, quae annuntiaveram vobis, quia de talibus loqui neglexistis. Sequitu» Nova quidem novae conversationis audita feci tibi ex quo de aquis Juda existi, id est ex quo renatus es ex aqua et spiritu, et praemia justorum in coelis conservata, quae nescis. Et quae de spiritali conversatione vel tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
non potest.Et frons tua erea÷ quia diuꝑ
sistis inimꝑ udentia tua. nolens de malis
actib tuis erubesc̾e̾. Infronte enĩ sedes est
pudoris ⁊ es uͦ durabile nimis ẽ. Ereamuͦ
frontẽ ht̃: qui ualde contra uerecundiam
semꝑ durus ꝑseuerat. Seoͣr. Predixitibi
extune. antequã uenirent indicaui tibi:
ne forte dices idola mea fecer̃t hȩc: & seul¬
ptilia mea et conflatilia mea mandũcatie¬
rt̃ ista. Que audisti uide omĩa. Tos autẽ
non annuntiastis. Quid nẽ ꝑydola et con¬
flatilia siue sculptilia nisi false cogitadiõ
designant᷑: Nam quasi ydolum sibi quis¬
bricat ammus : dum sibi cogitationẽ erro¬
ris format. Et̾ uelut sculpit eam÷ quiaqͦ
format adlibitum suũ. Et quasi conflat:
quia sp̃u mentis suȩ de quoquit eam intͥn¬
secus antequã fabricet. Quid gͥ mydolis
et sculptilib ac conflatilib nͥ opiniones
erroꝵ. quas sibi ꝓut cogitauerit mens for¬
mat expͥmunti : Ait gͦ. quia uentura

Expanded text:
non potest. Et frons tua aerea, quia diu non potest. Et frons tua aerea, quia diu persistis in impudentia tua, nolens de malis actibus tuis erubescere. In fronte enim sedes est pudoris; aes vero durabile nimis est. Aeream ergo frontem habet, qui valde contra verecundiam semper durus perseverat. Sequiex tunc: antequam venirent, indicavi tibi, ne forte diceres: idola mea fecerunt haec, et sculptilia mea, conflatilia mandaverunt ista. Quae audisti, vide omnia: vosnon annuntiastis. » Quid nunc per idola et conflatilia, sive sculptilia, nisi falsae cogitationes designantur? Nam quasi idolum sibi fabricat animus, dum sibi cogitationem erroris format; et velut sculpit eam, quando,format ad libitum suum: et quasi conflat, quia spiritu mentis suae decoquit intrinsecus antequam fabricet. Quid igitur in idolis et sculptilibus et conflatilibus nisi opiniones errorum, quas sibi, prout cogitaverit, mens format, exprimuntur? Ait ergo, quia ventura
Abbreviated transcription (Latin):
Repente oꝑatus sum: et uenert̃. Quȩ au¬
tẽ st̃ pͥora. nisi quȩ scd̾m apocalipsin ioħi ᷤ
oportet fiericito. idẽ temptationes et ma¬
la que fideles in hoc scło tolerant: Om̃s
ora. Fili acceilens ad seruitutem dĩ sta in
iusticia & timore: & p̾ꝑara animã tuã ad
temptationẽ. Audi pͥora. Quicunq qͦͤ¬
sierit aminã suã saluare ꝑdet eam. Nȩc
gͦ pͥora annuntiaui: et audita fecit᷑ extẽ:
idẽ ex quo deaquis iuida existi. et ex quo
suꝑ dm̃ ifrł constabilitus es. Et sicut apͥn¬
cipio tͥ annuntiaueram ⁊ ita nẽ repente
oꝑatus sum: & uenert̃ omĩa. Predixi tibi
uniu̾sa q̃ passurꝰ eras ⁊ nesite ignarum mn¬
uenissent oppͥmerent. Et exore meo quȩ fa¬
c̾e debueras audisti: ut excusationẽ deig¬
durus estu: et neruus ferreus cer uix tua
et frons tua erea. Durus es: quia molliri
adamorem dĩ ñ potes. Et ceruix cordis tui¬
ẽ neruus ferreus: quia uigo meo conteri

Expanded text:
repente operatus sum, et venerunt. » Quae autem sunt priora, nisi quae secundum Apocalypsim Joannis « oportet fieri cito , » id est tentationes et mala, quae fideles in hac vita tolerant. « Omnes ora: « Fili, accedens ad servitutem Dei sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . » Audi priora: « Quicunque quaesierint animam suam salvare, perdent eam . » Haec ergo priora annuntiavi et audita feci tibi extunc, id est ex quo de aquis Juda existi, et ex quo supra Deum Israel constabilitus es. Et sicut a principio tibi annuntiaveram, ita tunc repente operatus sum, et venerunt omnia. Praedixi tibi universa quae passurus eras, ne, si te ignarum invenissent, opprimerent, et ex ore meo, quae facere debueras, audisti, ut excusationem de igScivi enim quia durus es tu, et nervus ferreus cervix tua, et frons tua aerea. » Durus es, quia molliri ad amorem Dei non potes. Et cervix cordis tui nervus ferreus, quia jugo meo conteri
Abbreviated transcription (Latin):
głam qua inte głificari debeo. alt̾i idẽ satha
ne ñdabo: qui głatiu meis quos inꝑdicio¬
quos ꝑint̾iram aspirationẽ ad xp̃m suũ
thit. Quib ait. Egosum ipse. ñ alius. quia
ñ mutor. Ego sum pͥmus et nouissiimis qͥa
sum ante omĩa. & post omĩa. Nam ẽẽ ctĩto¬
tum simul ẽ. & semꝑ ẽ. qđ neq cȩꝑit uinqͣ
neq aliqͣndo cessabit. insuꝑabile qđ dam
ac fine fine existentiȩ pelagus. nulli s t̾mi¬
nis limitibq circui datirmm. omẽm suꝑg̾¬
diens sensum. et omẽ tempus. atq nat᷑am
Quideinde potentiam actionis sue denunti¬

Expanded text:
am, qua in te gloriari debeo, alteri, id est satanae, non dabo, quia gloriatur in eis, quos in perditioquos per internam aspirationem ad Christum suum trahit, quibus ait: Ego sum ipse, non alius, quia non mutor. Ego sum primus, et novissimus, quia sum ante omnia, et post omnia. Nam esse Dei totum simul est, et semper est quod neque coepit unquam neque aliquando cessabit, inseparabile quoddam et sine fine existente pelagus, nullis terminis limitibusque circumdatum, omnem supergrediens sensum, et omne tempus atque naturam. Qui deinde potentiam actionis suae denunti
Abbreviated transcription (Latin):
iacob: & feces isrł conu̾tendas. Dedi te in
lucem gentium: ut sis salus mea usq ad
extremum t̾re. Parum quippe fuit ut filiꝰ
dĩ formã serui acciꝑet ꝓpter trib iacob. ad
fidem conuertendas. et feces isrł idẽ carna¬
les iudaici ꝓpłi reliquias conuertendas: nͥ
& cunctas ꝑorbem gentes illuminaret: atq õsqͥ
sunt in tota mundi latitudine si credide¬
rint saluaret. Paulus uͦ et barnabas aui¬
deis repudiati. dixert. Eece conu̾timur ad
gentes. Sic enim precepit nob̃ dñs. Posu
te in lumen gentib: ut sis in salutem usq

Expanded text:
Jacob, et faeces Israel convertendas. Dedi te in lucem gentibus, ut sis salus mea, usque ad extremum terrae. » Parum quippe fuit, ut Filius Dei formam servi acciperet propter tribus Israel ad fidem convertendas, et faeces Israel, id est carnales Judaici populi reliquias convertendas, nisi et cunctas per orbem gentes illuminaret, atque omnes, qui sunt in tota mundi latitudine, si crediderint, salvaret. Paulus vero et Barnabas a Judaeis repudiati dixerunt: « Ecce convertimur ad gentes. Sic enim praecepit nobis Dominus: Posui te in lucem gentibus, ut sis in sa
Abbreviated transcription (Latin):
et celos. fecit: & om̃s cęli obtemꝑant nutui
eius. Potest uͦ ut sepe iam diximus ꝑt̾rã
ȩccłia designari. quȩ sem̃ p̃dicatiorus susci
p̃dicatores. qui tanqͣm imbres mittunt
eloquia sapientiȩ suȩ. Mams gͦ dñi fun¬

Expanded text:
erant nutui ejus. Potest vero, ut saepe jam diximus, per terram Ecclesia designari, quae semen praedicationis suscipsancti praedicatores, qui tanquam imbres mittunt eloquia sapientiae suae. Manus ergo Domini fun
Abbreviated transcription (Latin):
igne tͥbulationis sub manu filiȩ babiloĩs idẽ cuiꝰ¬
libet persone potentis. & ty raunide exer¬
centis: sed ñ quasi argentum quia purga¬
tus non es asordib tuis. Argentum enĩ
purgatur inigne: sed tu non es purgatꝰ
intͥbulatione. quia nec in aduersis omisi¬
sti peccare. Sed in eamino pauptatis de¬
quoquens elegi te. De hac sententia ñ
necesse habemus nc̃ aliud dic̾e. nisi qđ in
omelia quada beatus g̃gornus admonet.¬
Quicum q inquit bene in hoc scło habe¬
tis cum qͦs libet pauꝑes ũ nulla rep̃hen¬
sibilia ꝑꝑetrare conspicitis. nolite despic̾e
nolite desꝑare: quia fortasse qͦł suꝑflui¬
tas tenuissime pͣuitatis inquinat. ingͥ¬
nat caminus pauꝑtatis purgat. De uob̃
omĩno ꝑtimescite: quia non nulla etiam
male acta ꝓsꝑa uita secuta est. De illis uͦ
sollicite pensate: quia eos magistra pauꝑ¬
tas cruciat. quousq ad rectitudinẽ ꝑducat¬

Expanded text:
in igne tribulationis sub manu filiae Babylonis, id est cujuin igne tribulationis sub manu filiae Babylonis, id est cujuslibet personae potentis, et tyrannidem exercentis, sed non quasi argentum, quia purgatus non es a sordibus tuis. Argentum enim purgatur in igne, sed tu non es purgatus in tribulatione, quia nec in adversis omisisti peccare. Sed in camino paupertatis decoquens elegi te. De hac sententia non necesse habemus nunc aliud dicere, nisi quod in homilia quadam beatus Gregorius admonetQuicunque, inquit, bona in hoc saeculo habetis, cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quos superfluitas tenuissimae pravitatis inquinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnino pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est; de illis vero sollicite pensate, quia eos magistra paupertas cruciat, quousque ad rectitudinem perducat. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitus es aꝑta ẽ auris tua. Seqͣꝵ. Seio
enim quia p̾uaricans p̃uaricabis: et tͣn¬
gressorem de uentre uocaurte. Scio qͥa
nec dum malitiam duã deseres ÷ sed adhue
mandata mea p̃uaricando calcabis. Tu
es enim de filiis ade. ꝑ quem inhunc
mundũ peccatum intrauit. & ꝑpecca¬
tum mors: et ita momĩs homines ꝑtnͣ¬
siit. in quo om̃s peccauer̃t. Unde de tͣnsg̾¬
ssorem tleuentre matris uocaui te.Hue¬
gauit: quos increpat alibi dicens. Qͥd
miserebor cui miserebor. et imscdiam p̃s¬
um÷ et laude mea infrenabo te:ne inte¬
reas. Non ꝓpter te inquit. sed ꝓpter no¬
m̃ meũt quod inuocatũ est suꝑ de longe
faciam ate furorẽ meũ ÷ quo te tradid̾am
filiȩ babilomis affligendum. Es enim ad¬
huc dignus furore meo÷ sediam tͥ miser¬
tus parcam. Et ne ultra male lib̃ quo uo¬
lueris eas. sequendo concupiscentias tuas.
infrenabo te laude mea:ne mortẽ sempi¬
t̾nam ineurras. sed letus de cantes. Bene
elegi te incamino pauꝑtatis. Excorite

Expanded text:
uris tua. Sequitur: « Scio enim, quia praevaricans praevaricaberis, et transgressorem de ventre vocavi te. » Scio, quia necdum malitiam tuam deseres, sed adhuc mandata mea praevaricando calcabis. Tu es de filiis Adam, per quem in hunc mundum peccatum intravit, et per peccatum mors, et ita in omnes homines transiit, in quo omnes peccaverunt. Unde et transgressorem de ventre matris vocavi te. Huc objurgavit, quos increpat alibi dicens. « Qu« Miserebor cui miserebor et misericordiam praesum, et laude mea infrenabo te, ne intereas. » Non propter te, inquit, sed propter nomen, quod invocatum est super te, longe faciam a te furorem meum, quo te tradideram filiae Babylonis affligendum. Es enim adhuc dignus furore meo, sed jam tibi misertus parcam, et ne ultra male liber, quo volueris, eas sequendo concupiscentias tuas, infrenabo te laude mea, ne mortem sempiternam incurras, sed laetus decantes: « Benelegi te in camino paupertatis. » Excoxi te
Abbreviated transcription (Latin):
et captiuitatẽ meã dimittet ñ in p̃cio neq
inmuñib dic̃ dñs ds exercituũ. Suꝑnam
ierłm uiuis lapidib edificabit: et nos deba¬
bylonis huiꝰ idẽ. confusi scłi captiuitate
gratis liberabit. Peccante enim ꝓthopa
sua. Unde fit. ut om̃s eius filii in hoc scło
uelut inbabilone captiui teneant᷑: donee
ꝑeum lb̃entur qui ait. Siuos filius lib̾a¬
uerit: uere lib̾i eritis. Hãc gͦcaptiuitatẽ
ipse dimitat. dum nos ad antiquȩ felicita¬
tis patͥam reducit. ñ inp̾cio qd̃ a nob̾ acci¬
piat neq inmun̾ib. sed gratuita inisera¬
tione. Gr̃a enim estis saluati ait apłs. Ad
quẽ scilicet lib̾atorem nr̃m pat̾na ꝓmissio¬
ne conseq̃nter dr. Hȩc dic̃ dñs. Labor egipti

Expanded text:
eam dimittet non in pretio, neque in muneribus, dicit Dominus Deus exercituum. » Supernam Jerusalem vivis lapidibus aedificabit, et nos de Babylonis hujus, id est confusi saeculi captivitate gratis liberabit. Peccante enim protopa a patria sua. Unde fit, ut omnes ejus filii in hoc saeculo velut in Babylone captivi teneantur, donec per eum liberentur, qui ait: « Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . » Hanc ergo captivitatem ipse dimittit, dum nos ad antiquae felicitatis patriam reducit, non in pretio, quod a nobis accipiat, neque in muneribus, sed gratuita miseratione. « Gratis enim estis salvati , » ait Apostolus. Ad quem scilicet liberatorem nostrum paterna promissione consequenter d
Abbreviated transcription (Latin):
dine maleficiorum tuoꝵ in quib laborasti
ab ad olescentia tua÷ si forte quid ꝓfit tͥ aut
si possis fieri fortior. Si enim uere potens
ẽ stet nunc adu̾sus mortẽ: et potenter ei
resistat. Om̃s etiam suos incantatores uuide¬
licet subiectos sibi potentes ac sapientes qͥ
uanitate dolose actionis suȩ deludunt hu¬
manos ocłos. artificiosis locutionib suis:
uelut quibdam p̃ cantationib immu¬
tant sensus hominũ: assumat secum in
auxilium. Nultitudinẽ quoq maloꝵ
inquib ab adolescentia se exercuit. oppo¬
nat diuine anmadu̾sioni quȩ suꝑ eam
uenit: quia fidutiam habuit inmaltua
sua. Cum his gͥ omĩb stet. idẽ. resistat ire ce¬
lesti: si forte quid ei ualuerit hoc. aut fortior
contra dm̃ fieri pot̾it. Et quia p̃dicti in¬
cantatores multimoda consilia dant. sedni¬
chil ualent adu̾sus dm̃ consilia eoꝵ: recte

Expanded text:
e maleficiorum tuorum, in quibus laborasti ab adolescentia tua, si forte quid prosit tibi aut si possis fieri fortior. » Si enim vere potens est, stet nunc adversus mortem, et potenter ei resistat. Omnes etiam suos incantatores, videlicet subjectos sibi potentes ac sapientes, qui vanitate dolosae actionis deludunt humanos oculos, et artificiosis locutionibus suis velut quibusdam praecantationibus immutant sensus hominum, assumat secum in auxilium. Multitudinem quoque malorum in quibus ab adolescentia se exercuit, opponat divinae animadversioni, quae super eam venit, quia fiduciam habuit in malitia sua. Cum igitur his omnibus stet, id est resistat irae coelesti si forte, quid ei valuerit hoc, aut fortior contra Deum fieri potuerit. Et quia praedicti incantatores multimoda consilia dant, sed nihil valent adversus Deum consilia eorum, recte
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ locutus sum: qui uocamin nomi¬
ne isrł. idẽ. qui uocabulo xꝑianitatis cen¬
semini: et de aquis nida idẽ de aquis cõ¬
fessionis quȩ sũt aquȩ baꝑtisinatis ex isti ᷤ
uł de ppłis xpians ortiestis. qui iuiratis
in nomine dm̃i idẽ qui xꝑianos uos as¬
seritis. et dĩ isrł recordamini. idẽ dexꝑo
recogitatis ñ ĩueritate quia non eum uere
diligitis: neq iniusticia qͥa.cipi. qͦd ipse
p̃ciꝑit ñ facitis. Adhuiꝰ modi xꝑianos lo¬
quitur nc̃ dñs: quos et ob irreligiositatẽ
eorumimpio rectori tradidit castigandos.
ba solatii: qͥa de ciuitate sc̃a uocati ft̃ diui¬
nitus. Dñs enim qui incȩlestiierłm ha¬
bitat ipse uocauit eos. Et suꝑ dni isrłcõ¬

Expanded text:
vobis locutus sum: qui vocamini nomivobis locutus sum: qui vocamini nomine Israel, id est qui vocabulo Christianitatis censemini, et de aquis Juda, id est de aquis confessionis, quae sunt aquae baptismatis, existis, vel de populis christianis orti estis, qui juratis in nomine Domini, id est qui Christianos vos asseritis, et Dei Israel recordamini, id est de Christo recogitatis, non in veritate, quia eum non vere diligitis, neque in justitia, quia, quod ipse praecipit, non facitis. Ad hujusmodi Christianos loquitur Dominus, quos ob irreligiositatem eorum impio rectori tradidit castigandos. ba solatii, quia de civitate sancta convocati sunt divinitus. Dominus enim, qui in coelesti Jerusalem habitat, ipse vocavit eos. Et super Deum Israel con
Abbreviated transcription (Latin):
patietur. Seqr. Negotiatores tui abadoles¬
centia tua unꝰ quisq inuia sua errauert̃:
et non ẽ qui saluet te.Diues iste iniquuss
ab adolescentia sua negotiatores. et pecuni¬
niarum multiplicatores hab̾e studuit.
Qui om̃s iniuia negotiationis suȩ erraue¬
runt: quia sic̃ nemo militans do implicat
se negotiis scłarib. ita qui scłarib negotiis
implicatur do militare non potest. Et qͥa
om̃s qui huie opitulari uolebant ꝓpriis re¬
atib astringunt᷑: non ẽ qui saluet eum a
morte ꝑpetua. Hȩc contra quemlibet suꝑ
ft̃: et mox adeundem ppłm qui ꝓpeceatis
domus iacob. qui uocamim nomine isrł.
et de aquis uida existis: qui itiratis innoĩe
dñi. et dĩ isrł recordamini. ñ inueritate
neq in iusticia. Nunc enĩ adcarnales qͥ
stiit ineccłia loquit᷑ sermo diuinus. Nam
et ipsi sunt domus iacob quia fidem patͥ¬
archarum sequunt᷑. licet mores eoꝵ fugiaN
Uos inquit o domus iacob audite hoc qd̃
pͥncipi qui uos oppͥmit locutus sum. uł quȩ

Expanded text:
 Negotiatores tui ab adolescentia tua unusquisque in via sua erraverunt, et non est qui salvet te. » Dives iste iniquus ab adolescentia sua negotiatores et pecuniarum multiplicatores habere studuit. Qui omnes in via negotiationis suae erraverunt, quia sicut « nemo militans Deo implicat se negotiis saecularib non potest. Et quia omnes, qui huic opitulari volebant, propriis reatibus astringuntur, non est qui salvet eum a morte perpetua. Haec contra quemlibet potesunt. Et mox ad eumdem populum, qui pro peccatis domus Iacob qui vocamini nomine Israhel et de aquis Iuda existis qui iuratis in nomine Domini et Dei Israhel recordamini non in veritate neque in iustitia de civitasunt in Ecclesia, loquitur sermo divinus. Nam et ipsi sunt domus Jacob quia fidem patriarcharum sequuntur, licet mores eorum fugiant. Vos inquit: O domus Jacob, audite hoc, quod principi, qui vos opprimit, locutus sum: vel quae
Abbreviated transcription (Latin):
recessistis. cognoscite om̃s qui mn iniquita¬
tib concepti estis: quia. dñs ab utero ma¬
tͥs uocauit me nomine meo. ut pote na¬
tum exiuirgine. Nox enim ut natus est
uocauit eum ꝓpͥo nomine: ꝑ angłm dicẽs
pastorib quia natus ẽ uobis hodie sal¬

Expanded text:
recessistis, cognoscite omnes, qui in iniquitarecessistis, cognoscite omnes, qui in iniquitatibus concepti estis, quia Dominus ab utero vocavit me nomine meo, utpote natum ex Virgine. Mox enim, ut natus est, vocavit eum proprio nomine per angelum dicens pastoribus: quia « natus e
Abbreviated transcription (Latin):
nominis mei. Et posuit os meũ quasigla¬
dium acitum. Ista nune loquit᷑. xp̃s: qͥ
abut̃o uirginis matͥs. a dño solus dignipꝰ
uocari fuit. Nam sic̃ eo nato angłs appa¬
rens pastorib ait. Ecce euangłiro uob
gaudium magnũ. qđ erit omĩ ppło. qͥa
natus ẽ uob̃ hodie saluator qui est xp̃s
dñs⁊ ita nẽ idem saluator omĩb qui lon¬
ge st̃ ppłis annuntiat: quia ipse sit adño
uocatus abut̾o matͥs. Nos enim abapts¬
mo uocat dñs: quia tunc pͥmũ filii dĩ no¬
minam. & xꝑianitatis uocabulũ. qđ ipse
nominare dignet᷑ accipimus. Hune au¬
tem abitero uocauit quia & sc̃s et filiꝰ
dĩ natus ẽ: sic̃ matͥ eius dixerat angłs.
Quod nascet᷑ exte scm̃. uocabit᷑ filius dĩ
N oc gͦ om̃s ppłi iubentur attende: ut
sciant quia iste solus sine peccato natus
ẽ. ut omĩum peccata deleret: solus uent
rustus. ut om̃s qui credid̾iut iustifiraret
Audite in quit oinsule gentium. atten¬
datm̃s qui ꝓcul moramini uł qui longe ado

Expanded text:
2.-- « Et posuit os meum quasi gladium acutum. » Ista nunc loquitur Christus, qui ab utero Virginis matris a Domino solus dignus vocari fuit. Nam sicut eo nato Angelus apparens pastoribus ait: « Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est hodie Salvator, qui ita nunc idem Salvator omnibus, qui longe sunt, populis annuntiat, quia ipse sit a Domino vocatus ab utero matris. Nos enim a baptismo vocat Dominus, quia tunc primum filii Dei nominamur, et Christianitatis vocabulum, quod ipse nominare dignetur, accipimus. Hunc autem ab utero vocavit, quia et Sanctus et Filius Dei natus est, sicut matri ejus dixerat angelus: « Quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . » Hoc ergo omnes populi jubentur attendere, ut sciant, quia iste solus sine peccato natus est, ut omnium peccata deleret. Solus venit justus, ut omnes, qui crediderint, justificaret. Audite, inquit, o insulae gentium, attendite, omnes, qui procul moramini, vel qui longe a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in loco fuo ñ potuit se mouere. nec suos cul¬
tores audire ualet. aut iuiuare: & frndamini
inueritate. ne ꝑ uarios errores mens ur̃a flu¬
etuet. Redite ad eor urm subimagine quam
cernitis: quia finsum recte cogitationis inta¬
lib amisistis. Quid autẽ nob̃ iuciniꝰ ẽ corde
nr̃o. Et tam̃ cum ꝑ prauas cogitationes spar¬
gitur ⁊ a nob̾ cor nr̃m longius euagatur. Lon¬
gius gͦ istos mittit. qͦs ad cor suũ redire p̾cipit.
quia quo se ext̾rus fuderunt. eo ad se unde
possint redire uix inueniunt. Sparsis em̃
foris mentib ad semet ipsas redire difficile
ẽ: quia qui t̾renis desidiis implicant᷑. eos
praua itinera semel captos. tanto delectabi¬
liter tenent. qnͣto in eis ome qͦd libuerit
licet. Quippe nullus discipline murus
obitiat qui stringat. nulla retͥbutionis
ꝓsꝑicitur pena quȩ treat: sed elausis ocłis cor¬
dis eo anima p̃cipitat᷑ in infunis. quo obseu¬

Expanded text:
est in loco suo, non potuit se movere, nec suos culest in loco suo, non potuit se movere, nec suos cultores audire valet aut juvare, et fundamini in veritate, ne per varios errores mens vestra fluctuet. Redite ad cor vestrum sub imagine, quam foras cernitis, quia sensum rectae cogitationis in talibus amisistis. Quid autem nobis vicinius est corde nostro? Et tamen cum per pravas cogitationes spargitur, a nobis cor nostrum longius evagatur. Longius ergo istos mittit, quos ad cor suum redire praecipit, quia quo se exterius fuderint, eo a se, unde possint redire, vix inveniunt. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia qui terrenis desideriis implicantur, eos prava itinera semel captos tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit, licet. Quippe nullus disciplinae murus obviat, qui stringat, nulla retributionis prospicitur poena, quae terreat, sed clausis oculis cordis eo anima praecipitatur in infirmis, quo obscu
Abbreviated transcription (Latin):
net: nos uͦ portat usq ad canos senectutis
nr̃e. idẽ longanumit̃ nos tolerat usq ad finẽ
uitȩ p̃sentis. et tunc singuł qđ meruere res¬
aduit. Uel usq ad senectam. ñ suã sed nr̃am ip¬
ꝓuehens: atq iusta miseratione ꝑpetualit̾
saluabit. Et momĩb his oꝑib suis omĩno
contͣrus ẽ. diis gentuĩ. Unde rursum idola¬
aurum de sacculo. & argentum statera pon¬
deratis: conducentes aurificem ut faciat dm̃:
Hum quippe insua estimatione similẽ faci¬
ebant idolo mat̾iali: qui sicut & apłs ait. mu¬
tauert̃ głam incorruptibilis dĩ insimilitu¬
dinẽ imaginis corruptibilis hominis. et
nentes in loco suo. & stabit : et de loco suo ñ moue¬
bitur. Sed & eum clamauerint ad eum ñ exau¬
diet: de tͥbulatione ñ saluabit eos. Totũ hoc
et confundimini. re dite p̃uaricatores ad
cultores idoli mem̃tote. idẽ. recogitate illud.
quia ds̃ ur̃ ita fabricatus ẽ. & ex quo positus

Expanded text:
net; nos vero portat usque ad canos senectutis net; nos vero portat usque ad canos senectutis nostrae, id est longanimiter nos tolerat usque ad finem vitae praesentis, et tunc singulis, quod meruere, restituet. Vel usque ad senectam non suam sed nostram ipprovehens, atque justa miseratione perpetualiter salvabit. Et in omnibus his operibus suis omnino contrarius est diis gentium. Unde rursum idololaaurum de sacculo, et argentum statera ponderatis: conducentes artificem, ut faciat deum. » Eum quippe in sua aestimatione similem faciebant idolo materiali, « Qui, sicut Apostolus ait, mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis, hominis, et nentes in loco suo, et stabit, et de loco suo non movebitur, sed cum clamaverint ad eum, non exaudiet, de tribulatione non salvabit eos. » Totum hoet fundamini: redite, praevaricatores, adcultores idoli, mementote, id est recogitate illud, quia Deus vester ita fabricatus est, et ex quo positus
Abbreviated transcription (Latin):
Inut̾o autẽ accipit ꝓles que inhanc uitam ꝓ¬
fertur. Quid gͦ uterum seu uuluam dĩ nisi
etus consilium debemꝰ acciꝑe. in quo ante scła
ꝑp̃destinationẽ recepti sunnis. ut creati ꝑ scła
quens ait. Sicut sinus patͥs sp̃alis intelligit᷑
intimũ qͦddam pat̾nȩ caritatis nat᷑eq secretũ.
inquo semꝑ ẽ filus: ita etiam patris uulua ẽ
spalis. intĩoris naturȩ archainum de quo tanꝗͣ
ergenitali aluo ꝓcessit filius. Nos uͦ quia de ad¬
optiuis filiis loquim᷑ : uuluã uł ut̾m dĩ sicut
diximus consilium eius accipimus A quo scili¬
cet utero portamur: quia deus confilio sapien¬
tiȩ suȩ patient̾ nos portat. cognoscens qui fcĩt
erus. Quȩ ẽ autẽ erus senecta nisi ꝑpes in fi¬
nitas: Usq ad senectam gͦ ipse ẽ: quia usq in
ȩt̾num sine uarietate mutationis ꝑmanet.
eui dictum ẽ. Tu autẽ idem ipse es: & anni tui
ñ deficient. Ipse quide usq ad senectam suam
quȩ ẽ ꝑpetua immortalitas et infinitas ma-¬

Expanded text:
In utero autem concipitur proles, quae in hanc vitam profertur. Quid ergo uterum seu vulvam Dei nisi ejus consilium debemus accipere, in quo ante saecula per praedestinationem recepti sumus, ut creati per saecula igenito: « Sicut sinus Patris spiritalis intelligitur intimum quoddam paternae charitatis naturaeque secretum, in quo semper est Filius, ita etiam Patris est vulva spiritalis interioris arcanum, de quo tanquam de genitali alvo processit Filius. » Nos vero, quia de adoptivis filiis loquimur, vulvam vel uterum Dei, sicut diximus, consilium ejus accipimus. A quo scilicet utero portamur, quia Deus consilio sapientiae patienter nos portat cognoscens qui sunt ejus. Quae est autem ejus senecta nisi perpes infinitas? Usque ad senectam ergo ipse est, qui usque in aeternum sine varietate mutationis permanet, cui dictum est: « Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . » Ipse quidem usque ad senectam suam, quae est perpetua immortalitas, et infinitas, ma
Abbreviated transcription (Latin):
lamus. Uocauit itaq ds aboriente auem. E
de tr̃a longinqua iurũ uoluntatis sue. qͣnd
xp̃m de bethania leuauit incelum. Uelgen¬
tilitas appellari potest longinqua t̾ra: quia
ionge erat ado. dum seruiret idolis. Quocaũ
ginqua uocabit iurum uoluntatis suȩ qͣn¬
do ꝑhelye p̃dicationẽ agentib eum redu¬
cet adhebreos. Et inhis omĩb implebit᷑
qđ ait. quia consilium meũ stabit et omĩs
uoluntas mea fiet: De quo etiam subdit. Et
locutus sum. et ad ducam illud÷ creaui. et
faciam illud. Locutus sum ꝑ ꝓpħas consiliũ
meum. & ad ducam illud intemꝑe suo ⁊ crea¬
ui illud p̃destinando. et faciam illud oꝑando
gabitur ⁊ et salus mea non morabitur. Dabo
duro corde semꝑ fuere uidei et longe aius¬
ticia. Ignorantes enĩ iusticiam sĩ. & suã uol¬
entes statuere ÷ iusticie dĩ ñ sunt subiecti.

Expanded text:
lamus. Vocavit itaque Deus ab oriente avem, et de terra longinqua virum voluntatis suae, quando Christum de Bethania levavit in coelum. Vel gentilitas potest appellari longinqua terra, quia longe erat a Deo, dum serviret idolis. Qui vocaginqua vocavit virum voluntatis suae, quando per Eliae praedicationem a gentibus eum reducet ad Hebraeos. Et in his omnibus implebitur, quod ait: « Quia consilium meum stabit, et omnis voluntas mea fiet. » De quo etiam subdit: « Et locutus sum, et adducam illud: creavi, et faciam illud. » Locutus sum per prophetas consilium meum, et adducam illud in tempore suo, et creavi illud praedestinando, et faciam illud operando. gabitur; et salus mea non morabitur. Dabo duro corde semper fuere Judaei, et longe a justitia. « Ignorantes enim justitiam Dei, et suam volentes constituere, just
Abbreviated transcription (Latin):
ei opus tuũ absq manib tius ẽ. idẽ. tue
manus ñ sunt in hoc oꝑe÷ qͣndo negat eũ
neras ÷ et mulieri quid parturis. Dicit eñi
patͥ qͥd generas: uł qui latentes causasȩtus
gen̾ationis filii dĩ temerarie scrutari cona¬
tur: uł eidem gen̾ationi contradie maliq̃.
Et mulieri idẽ electe femine quȩ uirgo
eum genuit dic̃ quid parturis: uł qui par¬
tum eius temeraria p̃sumptione discut̾e
nitit᷑. uł qui eundem partum illiꝰ rep̃hen¬
dit. Mulier enim hoc loco ꝑsexu positaẽ.
siẽ et ibi. Nisit d̾s filium suũ factum ex
muliere. Uel patͥ dic̃ qͥd gen̾as qui p̃dica
os adoptionis gignit. Et mulieri dieit qͥd
parturi . qui ȩccłiȩ indignat᷑. quia sp̃ales fi¬
isrł est qui ait alibi. Ec̃ce sicut lutum in
manu figłi: fic uos in manumea domuᷤ.
isrł. Uel illud eius refertur ad xꝑm: qͦm

Expanded text:
ei: Opus tuum absque manibus tuis est, id est tuae ei: Opus tuum absque manibus tuis est, id est tuae manus non sunt in hoc opere, quando negat eum neras? et mulieri: Quid parturis? » Dicit enim patri: Quid generas, vel qui latentes causas aeternae generationis Filii Dei temerarie scrutari conatur, vel qui eidem generationi contradicit in aliquo. Et mulieri, id est electae feminae, quae virgo eum genuit: Quid parturis, vel qui partum ejus temerarie praesumptione discutere nititur, vel qui eumdem partum ejus reprehendit. Mulier enim hoc loco pro sexu posita est, sicut et ibi: « Misit Deus Filium suum factum ex muliere . » Vel patri dicit: Quid generas? qui praedicatos adoptionis gignit. Et mulieri dicit: Quid parturis? qui Ecclesiae indignatur, quia spiritales fiIsrael est, qui ait alibi: « Ecce sicut lutum in manu figuli, sic vos in manu mea filii Israel . » Vel illud ejus refertur ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Uȩ qui contͣdicit fictori suo: testa de
samiis t̾re. Contradicit em̃ testa fictori. idẽ.
plasmatori suo: qñdo carnalis iudeus. htine
quem conditor omĩum d̾s singłarit ereasse se
testatur. iurili semine sicut cet̾os creatum
dicit. Samus autẽ insula uł ciuitas ẽ. inqua
dr̃ ars figuloꝵ inuenta: & ideo fictilia uasa
uocant᷑ samia. Qd gͥ ait testa de samiis t̾re
tale est ac si dicẽt. testa detestis t̾rȩ. luteum
uas ex liteis uasis t̾re. Testa desamiis t̾rȩ ẽ
omĩs qui ex iuro et fennna gen̾atus ẽ. Et
hȩc testa contͣdic̾e audet fictori suo: supse
exeodem lito facẽ uoluerit qđ dam muirabi¬
le uas inhonorem singłarit̾ scĩficatum & uti¬
le. adonĩẽ opus bonũ paratum. Unde sequit᷑
Nunquid dicet lutum figulo suo quid facis:¬
S et opus tuũ absq manib ẽ: Litum enim
dicit figulo suo quid facis: qͣndo luteus ho
contra sui plasmatoris actionem qua xꝑm
ex uirgine creat. audet disputare. Et dictt

Expanded text:
9.-- « Vae qui contradicit fictori suo, testa de samiis terrae! Contradicit enim fictori, id est plasmatori suo, quando carnalis Judaeus Jesum, quem conditor omnium Deus singulariter creasse se testatur, viri semine, sicut caeteros, creatum dicit. Samis autem insula vel civitas est, in qua dicitur ars figulorum inventa, et ideo fictilia vasa vocantur samia. Quod igitur ait: Testa de samiis terrae, tale est ac si diceret: Testa de testis terrae, luteum vas ex luteis vasis terrae. Testa de samiis terra est omnis qui ex viro et femina generatus est. Et haec testa contradicere audet fictori suo, si ipse ex eodem luto facere voluerit quoddam mirabile vas in honorem singulariter sanctificatum et utile ad omne opus bonum paratum? Unde et sequitur: « Nunquid dicet lutum figulo suo: Quid facis, et opus tuum absque manibus est? » Lutum enim dicit figulo suo: Quid facis, quando luteus homo contra sui plasmatoris actionem, qua Christum ex Virgine creat, audet disputare et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.uocaui te heredem: quia dabotͥ gentes he¬
reditateni tuã. Et assimilaui te cet̾is homini¬
b ÷ quia es insimilitudinẽ hominũ factus.
et habitu inuentus ut homo. Hec omĩa ꝓpt̾
seruũmeũ iacob. & ꝓꝑter ifrł electum meum.
Q d̾ autẽ subuingit᷑ & non cognousti me:
nullomͦ ad ꝑsonam redemptoris nr̃i fas est.
referri. Sed quia idem dñs exiudeis carnẽ
assumens. unũ cum eis ingen̾e factus ẽ: põt
ut mͥ uidetur ad infidelem iudaicũ ppłm re¬
ferri qđ ait & ñ cognouisti me. Qui enimo¬
lim tanto temꝑe coluerunt baal et dño qͦq
sacͥficia reddebant ñ cognouer̃t eum. Unde
& addit. Ego dñs. et non ẽ ãplius: extrame
ñ est ds̃. Nam qui deos alios ẽẽ ꝑutabant:
eum qui solus ẽ ds et dñs. ñ agnoscebant. De¬
inde accinxite inquit o xꝑe mirifica poten¬
tia ⁊ et tu ppłe iudeoꝵ non cognouisti me. Idõte

Expanded text:
est, vocavi te haeredem, quia « dabo tibi gentes haeest, vocavi te haeredem, quia « dabo tibi gentes haereditatem tuam . » Et assimilavi te caeteris hominibus, quia es « in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . » Haec omnia propter servum meum Jacob, et propter Israel electum meum. Quod autem subjungitur: « Et non cognovisti me, » nullo modo ad personam Redemptoris nostri fas est referri. Sed quia idem Dominus ex Judaeis carnem assumens unum cum eis in genere factus est, potest, ut mihi videtur, ad infidelem Judaeorum populum referri, quod ait: Et non cognovisti me. Qui enim olim tanto tempore coluerunt Baal, et Domino quoque sacrificia reddebant, non cognoverunt eum. Unde et addit: « Ego Dominus, et non est amplius, et extra me non est Deus. » Nam qui deos alios esse putabant, eum qui solus est Deus et Dominus, non cognoscebant. Deinde accinxi te, inquit, o Christe, mirifica potentia, et tu, popule Judaeorum, non cognovisti me. Ideo te,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s thesauri sapientiȩ et scientie absconditi.
ł thecauros absconditos idẽ hemines ad
nitam p̃ordinatos sed adhuc peccatis oꝑtos.
Latens enim thesaitrus erat saults. dum ec¬
cłiam ꝑsequeret᷑. H uiꝰ modigͦ thes auros da¬
bo tͥ ÷ et archana secretoꝵ tibi manifestabo ut de
singłis scias quis in malitia uł sc̃ĩtate ꝑseuera¬
tͣus ẽ: aut quis minime. Ꝙ: ut scias. idẽ. m̃bͥs
tius facias scire. quia ego dñs qui uoco nom̃
tuũ cirum. idẽ heredẽ ⁊ ꝓpt̾ seruũ meũ iacob
idẽ ꝓpter eos qui cum uitiis luctant᷑. et ñdum
amici sed ad huc serui merent᷑ uocari: & ꝓꝑter
isrł electum meũ idẽ ꝓpter eos qui contempla¬
tioni cȩlestium st̃ intenti. sam ꝓꝑter fideles
meos uocaui te heredem meũ quia ipsi sũt he¬
reditas mea quã dedi tͥ. Et uocaui te noĩe tuo.
iħm idẽ saluatorem. Tu enĩ saluũ facies po¬
płm tuũ apeccatiseoꝵ. Uel noĩe tuo. sic̃ dictum

Expanded text:
omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . » Vel thesauros absconditos, id est homines ad vitam praeordinatos, sed adhuc peccatis opertos. Latens enim thesaurus erat Saulus, dum Ecclesiam persequeretur. Hujusmodi ergo thesauros dabo tibi, et arcana secretorum manifestabo tibi, ut de singulis scias, quis in malitia vel sanctitate perseveraturus sit, aut quis minime. Et ut scias, id est membris tuis facias sciro, quia ego Dominus, qui voco nomen tuum, Cyrum, id est haeredem propter servum meum Jacob, id est propter eos qui cum vitiis luctantur, et nondum amici, sed adhuc servi merentur vocari. Et propter Israel electum meum, id est propter eos, qui contemplationi coelestium sunt ini te haeredem meum, quia ipsi sunt haereditas mea, quam dedi tibi. Et vocavi te nomine tuo Jesum, id est Salvatorem. Tu enim salvum facies populum tuum a peccatis eorum. Vel nomine tuo, sicut dictum