comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ offich: miles. homo gͦ fit miles. ñ miles ho.
sic ed̃ꝵ qͥ erant sp̃c ꝯditi a creatore dõ. fac̃ angłos.
mittẽdo eos nũciare qd iꝰserit. Et utit᷑ oĩb ad incõp¬
nutabile arbitͥũ sentẽtie sue. siue boĩs ꝑ eiꝰ gr̃am:
siue malis ꝑ ꝓpͥam uolinntatẽ. ac ꝑ hoc uoluntaᷤᷤ

Expanded text:
nomen officii miles. Homo ergo fit miles, non miles homo: sic eos qui erant spiritus conditi a Creatore Deo facit angelos mittendo nuntiare quod jusserit. Et utitur omnibus ad incommutabile arbitrium sententiae suae, sive bonis per ejus gratiam, sive malis per propriam voluntatem. Ac per hoc voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
se scͥpsisse eis pͥus aliã epłam.
ubi monuit illos ne uinge
qualit̾ accipienda st̃ oet̾mi¬
.i.gentilib qui post uarias
ꝯcupiscentias suas euntes
fornicant᷑ ad eo quib mis¬
intellexerant. aut ne ꝯuus¬
ceamini auaris. aut rapacibꝰ
auͥ ydoł seruiẽtib. ħ ⁊̃ in illa
epła ꝓhibuerat. que ⁊mͦ de
bent obseruare a fr̃ib tali¬
b scͥpsit eẽ recedendũ. qͥ st̃
fornicarii. aut auari. ł rap¬
paces. ł ydolatre. s ñ a gen¬
tilib. Alioqͥn. .i. si p̃cepis¬
sem gentilib nõ ꝯmisceri. o¬
bu̾atis exisse oe hoc munoo
.i. necẽe eẽt de mũdana cõ¬
u̾satione exre. c̃ uͥq tales
sint. Nõ .n. posst̾ hoĩes inħ
mũdo uiuentes: nͥ c̃ talib
lut᷑ri. si colloquiũ eoꝵ uita¬
peccõrib ⁊ publicanis come¬
dit. ł ita. dico. ne ꝯmiscea

Expanded text:
s scripsisse eis aliam Epistolam ubi monuit illos ne jungerqualiter accipienda sint, determigentilibus, qui post varias concupiscentias suas euntes fornicantur a Deo, quibus misintellexerant. Aut ne commisceamini avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus. Haec et in illa Epistola prohibuerat, quae eA fratribus talibus scripsit esse recedendum, qui sunt fornicarii, vel avari, vel rapaces, vel idololatrae, sed non a gentilibus. Alioquin, id est si praecepissem gentilibus non commisceri, debueratis exisse de hoc mundo, id est necesse esset de mundana conversatione exire, cum ubique tales sint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus lucrari, si colloquium eorum vitapeccatoribus et publicanis comedit. Vel ita dico, ne commiscea
Abbreviated transcription (Latin):
qr c̃ ꝑ ome uiciũ antiqui hostis uirus hũano cordi in¬
fundatur. in zelo inuidie tota sua uisc̾a serpens cõ¬
cutit. ⁊ in hac impͥmenda malicia qͣi postẽ mouet.
⁊ elus iste modũ nõ habet. ꝑmanẽi igit̾ sine fineiẽ
alia scła finiant᷑. qͣntoq ille cui inuidet᷑. successu me¬
liore ꝓfec̾it. tanto inuidis in maiꝰ incendiũ liuoris ig¬
nib mnardescit. hinc uultꝰ minax. toruꝰ aspectꝰ. pallor
in facie. in labiis tremor. stͥdor indentib. uerba rabi

Expanded text:
r omne vitium antiqui hostis virus humano cordi infundatur, in zelo invidiae tota sua viscera serpens concutit, et in hac imprimenda malitia quasi postem movit. Zelus iste modum non habet permanens jugiter sine fine, cum peccatum, quantoque ille cui inuidetur successu meliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibus, uerba rabid
Abbreviated transcription (Latin):
lõgãitas. expectõnis. bõĩtas.
.i. dulcedo aĩ. benignitas. lar¬
gitas rer̃. mãsuetudo. q nõ
int᷑ctabit. s pociꝰ tͣctabił esti
qͥs. fioes. de inusibilib certi¬
tudo. modestia. ꝗ modũ in
dictis ł in factis seruat. ꝯti¬
castitas. qñ recte utit᷑ licito.

Expanded text:
longanimitas exspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benignitas, id est largitas rerum; mansuetudo, quod non intractabilis, sed potius tractabilis est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; contiCastitas, quando rect
Abbreviated transcription (Latin):
sũ se tribunal nitis sue. ꝯstituat se¬
ante faciẽ suã.atq instituto incor¬
de iudicio adsit accusatͥr cogitatio.¬
non litiꝙ ⁊ testis ꝯscĩa. ⁊ carnifex timor. ind̾
quidã sangͥs ai ꝯfitentis ꝑ lacͥmas ꝓ¬
ludicast fuat. Postremo ab ip̃a ĩite tał sen¬
I tencia ꝓfera tur. ut se indignũ homo u¬
II dicet. ꝑticipatione corꝑis ⁊ sangͥnis dm̃i. u̾
qui seꝑari a regno timet. ꝑ ultimã senten¬
ciam. ad tp̃s ꝑ eccłasticã disciplinã a sacmiũto cele¬
stis panu separet᷑. Indigne .i. accipit. si tẽ accipit. c̃
debet ag̾c penitentiã. s ͦ pͥus se uidicet. ⁊ seu̾itate pe¬
iutentie se exerceat: ut a seip̃o iudicatꝰ nõ iudicetur a
dño. Peccata .N. siue parua siue magna sint: ĩpuni¬
ta ee nõ possunt. quia ł hol̃e penitente ł oo uindicã¬
te plectimt᷑. Cessat ã uindicta diuina. si ꝯfessio p̾currat

Expanded text:
rsus se tribunal mentis suae, et constituat sante faciem suam atque, constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo dicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis separetur. Inddebet agere poenitentiam. Ergo prius se judicet, et severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsidate ad m̃sam dñi accedit. Itaq¬
fr̃es nũ. Ne siłis pena uobis ꝯtingat.
o fr̾es nũ c̃ ꝯuenitis ad siłitudinem
uicẽ expectate. ⁊ ieuni dũ ões que¬
mant. ut młcoꝵ oblatio insunł ce¬
lebret᷑ ⁊ õĩb minutret᷑. S Si quis
esurit. ⁊ ĩpatiens nõ uulc expectare.
manducet domi suos cibos .i. pane t̾¬
reno pascat᷑. nec post eu caristiã su¬
mat.Idõ ita ordinate. ⁊ sine scisia¬

Expanded text:
considerate ad mensam Domini accedit. Itaqures mei, ne similis poena vobis contingat, o fratres mei, cum convenitis, ad similitudinem invicem exspectate, et jejuni, dum omnes ciant, ut multorum oblatio in simul celebretur, et omnibus ministretur. Sed si quis erit, et impatiens non vult exspectare, manducet domi suos cibos, id est pane treno pascatur, nec post eucharistiam sumat. Ideo ita ordinate et sine schisma
Abbreviated transcription (French):
s si m̃tis nr̃e tribunal ascendentes ac¬
cusante cogitõne.:⁊ teste ꝯscĩa. nomt
ip̃os oiuidicaremꝰ. penitendo. ⁊ timore
tanꝗͣ carnifice nos torq̃nte:⁊ qi qͥdã
aĩe ꝯͥfitentis sangnis ꝑ lacͥmas ꝓflu¬
a dõ. Nã qͥcũq se iudicau̾it: nõ dãp

Expanded text:
 si mentis nostrae tribunal ascendentes accusante cogitatione, et teste conscientia, ipsos dijudicaremus, poenitendo, et timore tanquam carnifice nos torquente, quasi quidam ae confitentis sanguis per lacrymas proflua Deo. Nam quicunque se judicaverit
Abbreviated transcription (Latin):
missio facta erat. Ĩ pletaᷤ :
gͦ u̾itas dĩ. in isrłitis qui
credidert. Uenit unus pa¬
ries ex cͥcũ cisione applicãs
se ad lapidem angłarem.
s ille lapis angłm nõ face¬
ret: nͥ ni se parietẽ aliũ
susciꝑet.Ille itaq paries
tanquã ꝓpͥe ꝑtinet ad u̾i¬
tatem. ille uero alius ad
assumpsit ꝑ mĩam. ⁊ idõ
oues adduxit. Hoc ã ꝓpħi¬

Expanded text:
missio facta erat. Impleta ergo est veritas Dei in Israelitis qui crediderunt. Venit unus paries ex circumcisione applicans se ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susciperet. Ille itaque paries, tanquam pertinet ad veritatem; ille vero alius ad assumpsit oves adduxit. Hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
cogniti adõ: Ita dictũ ÷. ut intłligamuᷤ
ãm̃ in nobis fecisse cognitionẽ suã. Q d .N. ẽ qd̾ ait.
cogniti estis ad̾o .i. cogintores suos uosfacit. faat.a.
nos ds̃ cognosce se. Unde dm̃r cogniti ab eo. que oĩa sie de¬
sp̃m elamantẽ abba pat̾. ⁊ alibi .a. hoc exponẽs ait. in
quo clamamꝰ abba pat̾ Sic itaq ⁊ hic aꝑiems quałr adiu¬
ues infirmitatẽ nr̃am. ait. sꝑ̃c pꝰtulat ꝓ nb. ge.io. ⁊ sa
endũ quia alit̾ adimiat nõd in habitans. alit̾ ⁊̃ aduniat¬
inhabitans. Nã nõd̾ inhabitãs aduinat: ut sint fideleᷤ
Inhabitãs adiuuat iã fideles. Seqr̃. Qui ã.s. sp̃c facit

Expanded text:
cogniti a Deo, ita dictum est ut intelligamus Deum in nobis fecisse cognitionem suam. Quid enim est quod ait: Cogniti estis a Deo , id est cognitores suos vos facit. Facit enim Deus nos cognoscere se, unde dicimur cogniti ab eo. Quae omnia sic despiritum clamantem, Abba, Pater , alibi, quasi hoc exponens ait: In quo clamamus Abba, Pater. Sic itaque et hic aperiens qualiter adjuvet infirmitatem nostram ait, spiritus postulat pro endum est. aliter adiuuat nondum inhabitans aliter inhabitans; nam nondum inhabitans adiuuat. ut sint fideles, inhabitans adiuuat iam fideles. Quod est ergo merit
Abbreviated transcription (Latin):
s quia nos postulare facit. nobisq inter¬
pellandi ⁊ gemendi inspirat affectuo.
ritas.. que ꝑ sp̃m facta est in nob̾. ip̃a
genuit. i p̃a orat. ꝯtra hanc aureᷤ clau¬
oere nõ nouit. qͥ illã dedit. Nõ gͦ sic ÷
intelligendũ. qs hic ait. ut estimenui ᷤ¬

Expanded text:
sed quia nos postulare facit, nobisque interpellandi et gemendi inspirat affectum. ritum sanctum facta est in nobis, ipsa gemit, ipsa orat. Contra hanc aures claudere non novit, qui illam dedit. Non ergo sic est intelligendum quod hic ait, ut aestimemus
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ aliquẽ quinõ sit ds̃. s dictũ ÷ po¬
stulat ꝓ scĩs. quia postulare facit scõs.
nos facit hic gemitus colũbe ẽ. hoc mͦ
gros facit. ⁊ dies letus ł tritis. qr lecos
ł estes facit. Siłr de cdie illa dr̃. filiꝰ ñ sci¬
re. quia nõ facit nos scire. hoc ⁊̃ mͦ locõis

Expanded text:
am aliquem qui non sit Deus, sed dictum est postulat pro sanctis 42 quia postulare facit sanctosnos facit. Hic gemitus columbae est. Hoc mgros facit; et dies laetus vel tristis, quia laetos vel tristes facit. Similiter de die illa dicitur Filius non scire, quia non facit nos scire. Hoc etiam modo
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqͣ parte.i. nõ ÷ a dõ ordinata. s ab
has creaturas uisibiles: in qͥb ex ꝯmix¬
tione seminis: aĩalia gen̾ant᷑. ⁊ quod
morit᷑: nõ it̾m uiuit. Id mouet tradi¬
tionẽ istã cau̾e. Uł manẽ ⁊ fallacẽ pħi

Expanded text:
in aliqua parte, id est non est a Deo ordinata, sed ab est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo monet traditionem istam cavere velut inanem, et fallacem. Phi
Abbreviated transcription (Latin):
alii: utiq młtomagis t̾riti st̃. Sci¬
end̃ ꝗ uoce illa u̾boꝵ sig̃cat᷑ legis
tauit. ⁊ intołabilem. quia sola p̾ce¬
ptio erat sñ gr̾a aduuiante. Nõ enĩ
portabant qd dicebat᷑. qr sine gr̾a
defectꝰ rõnis. qd ẽ qñ u̾bũ blasphe¬
Tangit gͦ montẽ ut bestia: qͥ offẽ¬
dit dm̃ blasphemia. quẽ p̃cipit lex
sine mĩa lapidari. s si in eccła uult
reu̾ti: miscdit̾ suscipit᷑. Moyses ibi
t̾ritus ẽ. quia tanta erat legis asꝑitaᷤ
ut ⁊̃ ꝑfecti t̾rerent᷑. qͥuia nõ erat

Expanded text:
. Sciendum quod voce illa verborum significatur legis tavit et intolerabilem, quia sola praeceptio erat sine gratia adjuvante. Non enim portabant quod dicebatur, quia sine gratia defectus rationis; quod est quando verbum blaspheTangit ergo montem ut bestia qui offendit Deum blasphemia, quem praecipit lex sine misericordia lapidari; sed si in Ecclesia vult reverti, misericorditer recipitur. Moyses ibi territus est, quia tantum erat legis asperitas, ut imperfecti terrerentur, quia non erat
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ ñ accessistis ad tã asꝑa. s accessi¬
stis ad sẏon mõtẽ .i. ad eos qui in
aito dm̃ specłant᷑. quẽ specłari:

Expanded text:
n accessistis ad tam aspera. Sed accessistis ad Sion montem, id est ad eos qui in alto Deum speculantur, quem speculari
Abbreviated transcription (Latin):
audientes. ⁊ dicebat᷑ eis. longe state amonte. qr si bestia
⁊̃ tetig̾it mõtẽ. lapidabit᷑ grandine.
sic̃ p̃ceꝑat dñs dicẽs. longe se faciat̃
filii isrł amonte. quia si hõ ł bestia te¬
tig̾it montẽ. lapidib gͣnonus int̾fi¬
ciet᷑: uta erat t̾ribile qd̃ uidebat᷑.
ut nec audire audfrẽt. nec acced̾e

Expanded text:
audientes. Et dicebatur eis longe stare a monte, quia si bestia etiam tetigerit montem, lapidabitur, grandine, sicut praeceperat Dominus dicens: Longe faciant filii Israel a monte, quia si homo vel bestia tetigerit montem, lapidibus grandinis interficietur . Et ita, erat terribile quod videbatur, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝑ spm .s. uide gͦ distantiã ibi
post pascha qd̃ agni ĩmołone cele¬
bratũ erat.l. die descendit. in syna
in igne. s plebem longe stantẽ t̾¬
ritans ⁊ digito suoscribens in lapi
fideles in unũ: in igneis lingͥs. ñ oe
longin quo t̾rita̾s: ĩmo sedit suꝑsĩ¬
głos eoꝵ. De celo qͥd̃ factꝰ ÷ subito
sonꝰ. qiͣ ferretur flatꝰ uehemeĩ so¬
nuit. s nullus expauit. Ibi ignis ⁊
fumꝰ. hic ã ignis serenꝰ. S accessistiᷤ¬

Expanded text:
itum sanctum. Vide ergo distantiam: ibi post Pascha, quod agni immolatione celebratum erat primo die, descendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in lapidfideles in unum in igneis linguis, non de longinquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ignis et fumus, hic autem ignis serenus. Sed accessisti
Abbreviated transcription (Latin):
ialo subtrahatis. ut negligatis
corriꝑe. Tũc .ii. malũ ꝓ malo redd̾i.
si corripiendus nõ corripit᷑. s praua
dissimłatione negligit᷑. s semꝑ. s.

Expanded text:
malo subtrahatis, ut negligatis corripere. Tunc enim malum pro malo redditur, si corripiendus non corripitur, sed prava dissimulatione negligitur. Sed semper,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ iã nõ ⁊ ifirmꝰ ⁊ mortał. s apparet qd nõ eẽ putaba¬
t᷑. uñ ip̃e ait. Cũ exaltau̾itis filiũ hoĩs. tc̃ cognoscitis qi
egosũ. hoc memorat idd ut ostendat qua dcuotione
obseq̃ndũ ẽ xp̃a ut intelligentes qͣntũ ꝓ nob̃fec̾it ꝓpẽ¬
sius illi seruiant. uicẽ gͦ illi reddant .e. dd nõ hõĩ solũ¬

Expanded text:
ret quod non esse putabatur. Unde ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc memorat ideo ut ostendat qua devotione obsequendum est Christo, ut intelligentes quantum pro nobis fecerit, propensius illi serviant. Vicem ergo illi reddant quasi Deo, non homini solu
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex co ẽ. ⁊ quia dm̃ pͥncipalit̾ głifi¬
c̃. ⁊ cui subseruit. Uł uir dr̃ẽẽ imago
dei. quia pͥncipłr creatꝰ ÷ ad imaginẽ¬
dei. in quo naturalit̾ ampliꝰ quam ĩ
muliere uiget r̃o. qi ip̃e sit r̃o. Et at¬
tende diligent᷑ ꝙ. hic dr̃ hõ imago dĩ.¬

Expanded text:
quia ex eo est, et quia Deum principaliter glorifiet cui subservit. Vel vir dicitur esse imago Dei, quia principaliter creatus est ad imaginDei in quo naturaliter amplius quam in muliere viget ratio, quasi ipse sit ratio. Et atende diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accepistis .i. digna acce¬
ptione iudicastis. in qͦ ista¬
tis .i. stare dat᷑ uob̃. qui sũ
eo caditis. ꝑ qo ⁊ saluanĩ.
iã exercitudine: ⁊ saluabi¬
nuni in futoͣ. in u̾itate rei
⁊ sp̃ei. si tñ retiuetis qͣ rõe¬

Expanded text:
et accepistis, id est dignum acceptione judicastis; in quo et statis, id est stare datur vobis qui sine eo caditis, per quod et salvamini, jam exercitudine spei, et salvabimini in futuro in veritate rei et speciei, si tamen retinetis qua r
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nota qd sup dint eos lib̃os fuisse itcie. nõ lib̾atost̃
aũ a peccõ. nõ lib̾os dicit. nesibi hoe tͥbuant. s dicit ꝓ¬
ude ac ingilant᷑ lib̾atos. referens hoc adillã om̃sentẽ¬
tiam. Si filiꝰuos lib̾au̾it: uere lib̾i eritis. s ħ uoluntas
que mimalis lib̾a ẽ. quia delectat᷑ malis. ido nõ ÷ in bo

Expanded text:
tis. Nota quod supradixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatos; nunc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini sententiam: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis . Sed haec voluntas quae in malis libera est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ł sibi ip̃u. Idõuolo
te de p̾diccis ꝯfirma¬
bona in se. ⁊ utilia alii.
his confirma. stultas a
ꝗões. uͥ nec salus. nͨ uti¬
lis scĩa ÷. ⁊ genealogiaᷤ.
.l.originũ enu̾atioẽs.
⁊ ꝯtẽtões. quas de lege
facuit. uͥ de cibis quos
alii asser̾t disc̾nẽdoᷤᷤ alii
inem̃data scͥptura de
annis matusale. ł de hꝰ¬
sibilia sentire uidr̃. oe¬
fructuriuane .i. false.

Expanded text:
ltis vel sibi ipsis. Ideo volo te de praedictis confirmabona in se, et utilia aliis his confirma. Stultas aones, ubi nec salus, nec utilis scientia, et genealogias, id est originum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii in emendata Scriptura de annis Matussalae, et de husibilia sentire videtur, defruc
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dñs. Qũidã tñ u̾itatis calũpniato¬
res hanc epłam ñ ẽẽ pauli dic̾ẽ ausi
st̾. eo ꝙ nom̃ eiꝰ in titulo ñ habeat. et
longesplendidiore atq facũdiore sti¬
lo ꝗͣ alie resplendeat. s aut barnabe
in ꝓmptu nob̾ est respond̾e. Si enĩ iõ
nõꝰ ÷ dicenda pauli. qi noĩe eius p̃titu

Expanded text:
autem Dominus. Quidam tamen veritatis calumniatres hanc Epistolam non esse Pauli dicere ausi sunt, eo quod nomen ejus in titulo non habeat, et longe splendidiore et facundiore stylo quam aliae resplendeat; sed aut Barnabae, in promptu nobis est respondere. Si enim ideo non est dicenda Pauli, quia nomine ejus praetitul
Abbreviated transcription (Latin):
exrabimꝰ. Nõ enĩ ꝑ hoc leditur u̾itas lib̾tatis. in paui¬
lo. quia om̃ilibertate nobilior ÷⁊ seruitus xͥ. Dicendo gͦ
seruus: nom̃ humilitatis ponit. ut ad eam ꝓuocet suꝑ¬
bos. quib scribebat: ⁊ ne misera seruitus indeat᷑:. non

Expanded text:
es Non enim per hoc laeditur veritas libertatis in Paulo, quia omni libertate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
cens suꝑbis ip̃e hũilis nõ se apłm noĩa¬
epła maiore relucet facũdia ꝗͣ aliesa¬
ne mirandũ nõ t. c̃ naturale sit unicuiq plus

Expanded text:
cens, superbis ipse humilis, non se Apostolum nominaEpistola majore relucet facundia quam aliae, sane mirandum non est, cum naturale sit unicuique plus
Abbreviated transcription (Latin):
suas ordinationes. ⁊ p̾ser¬
tĩ ne ꝑfectio erigat eos i
tumorẽ ostendit de quosta¬
tuad ꝗͣ dignũ uocati st̾:
dicens. Om̃ia bñficia eis
latã fore. Est gͥ intentio
apłi in hac epła: ephesios
in bonis oꝑib habitis cõ¬
firmare:⁊ adult̾iora ꝓuo¬
care. Necnõ ⁊ ad huilitatẽ
accionẽq gr̃aꝵ ĩforma¬
re. Modꝰ tractanditał ÷
de more suo salutõnẽ p̃¬
mittit. Dem̃ gr̃as agie dõ.
exponẽs pͥus bñficia hu¬
mano gn̾i p̃stita. pꝰ ip̃is
apłis spetialit̾ indulta.
dein ephesiis ip̃is. osten

Expanded text:
suas ordinationes, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis lata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis osten
Abbreviated transcription (Latin):
uł temptatio. paulũ se dicit .i. quietũ. qui
enĩ prius tentationes aliis inferebat. post
mutato noĩe sunt uocati. ut eẽnt ⁊̃ ipso
noĩe noui. ut cephas ⁊ filiĩ tomtrui.⁊ huuiᷤ.¬
modi. Unde ⁊ scã eccła iam in consuetudi¬
nem duxit. ut quos in cathedra beatipetii
sublimat: noĩa eĩus nrutet. Uł sicut ieꝵꝵ
ait. Paulus a pͥmo spolio quodscẽ ec¬
cłie contulit .s. a paulosergio ꝓconsulei¬
quem aput ciprũ conu̾tit. hoc nom̃ sibum
posuit. ut sicut particus qui parchos suꝑa¬
uit. ⁊ germanicus quia germaniã uicit.

Expanded text:
 tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes aliis inferebat, post mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephas, et filii tonitrui, et hujusmodi. Unde et sancta Ecclesia jam in consuetudinem duxit, ut quos in cathedra beati Petri apostoli sublimat, nomina eis mutet. Vel, sicut Hieronymus ait: Paulus a primo spolio quod sanctae Ecclesiae contulit, scilicet a Paulo Sergio proconsulquem apud Cyprum convertit, hoc nomen sibi posuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ leui dictus est. ⁊ alia plura mhũc
modum. scd̃m hane gͦ consuetudinẽ indr̃
nobis ⁊ paulus duplici uocatus uocabu¬
lo. sic̃scriptũ est in actib apłoꝵ. saulus¬
qui ⁊ paulus. ubi euident̾ ostendit scͥip¬
tura nõ ei tunc pͥmũ pauli nomen ĩposi¬
tum. s uet̾is appellationis id fuisse assignat.
¶Aieronimo aũ in libro ebraicoꝵ nomi¬
nũ p aulus mirabilis. siue electus int̾preta¬
ri dicitur. quẽ ⁊ dñs ipẽ uas electionis uo¬
cauit. ⁊ tam uita quam doctͥna mirabilẽ¬

Expanded text:
qui et Levi dictus est, et alia plura in modum. Secundum ergo hanc consuetudinem videtur nobis et Paulus duplici vocitatus vocablo, sicut scriptum est in Actibus apostolorum: Sauluqui et Paulus . Ubi evidenter ostendit Scriptura non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in libro Hebraicorum nomi Paulus mirabilis sive electus, » interpretatur quem Dominus ipse vas electionis vocavit, et tam vita quam doctrina inte
Abbreviated transcription (Latin):
ultiphariam ł mul¬
ctor egregnus gentiuor
aplc̃. ministium suum
uolens honorificare iu¬
xta qd̃ in epła ad roma¬
nos ait. Quãdui quidẽ
sum apłc gentiũ. honorificabo minist̾ium meum
tẽptans. si quo modo ad emulandũ ꝓuocẽ carnem
galib fusfice ad iusticiam ⁊ salutẽ. legalia uͦ post xp̃i¬
passionẽ nõ modo nõ ꝓfic̾e. uerũ ⁊ offic̾e̾. euoꝵdam

Expanded text:
ultifariam, vel mulctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorificare juxta quod in Epistola ad Romanos ait: Quandiu sum Apostolus gentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem galibus fieri ad justitiam et salutem, legalia vero post passionem non modo
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ eũ faciat. ⁊ ad
obediend̃ ꝓꝓutiorẽ.¬
uenturũ se ad illuo
sig̾cat subdens. Si¬
mł ã ⁊ pata mͥ hospi¬
gisobediant. Solẽt¬
enĩ absentes ꝯtẽpm.
Salut ad te. epa. ꝯc̃¬

Expanded text:
orem eum faciat, et ad obediendum promptioreurum se ad illum significat, subdens: Sim et para mihi hospiut magis obediant. Solentnim absentes contemni. Salutat te Epa
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: ad fidem uenisse ꝓbatur. t̾cio u̾o anno
derimo post xp̃i passionẽ apłatũ gentium
cũ barnabaci pauli uocabłm accepisse. pͥ¬
us enĩuocabatur saulus a saule ꝑsecutore.
quia sicut ille d̾d̾: ita hic eccłiam di: ꝑse¬
cutus. Quarto decimo anno iuxta condi¬
ctũ apłoꝵ ad magisteriũ gentiũ est ꝓfe¬
ctus. hine aũ sententie de noĩe pauli
consentit augustinꝰ sic dicens. Nõ obali¬
ud hoc nom̃ quantũ michi uidet᷑ pauluᷤᷤ
sibielegit. isi ut se ostend̾et paruũ tanꝗͣ
paulus dictus ẽ. nõ quasi iactancia aliqͣ
nomen sibi nuitauit a pls. sed ex sau

Expanded text:
o anno post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saule persecutore, quia sicut ille David, ita hic Ecclesiam Dei est persecutus. Quarto autem decimo anno, juxta condictum apostolorum, ad magisterium gentium est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut ostenderet se parvum tanquam Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi mutavit Apostolus, sed ex Sau
Abbreviated transcription (Latin):
lisq enĩ pendet littera
ut ꝑficiatur sententia.
⁊ subintelligitur. man¬
dat. ł scribit. In hac aũ
alutatione prius ꝑ so¬
nam suam commendat
officio a noieidicens. Paulus. a condi¬
tione. seruꝰ. a dignitate. apłc. ab officio.
seg̃gatus in eugłiũ. Ex nõĩe autẽ laudem
sortitur. si uis ipsius noĩs ⁊ ratio impositio¬
nis aĩaduertatur. Paulus .n. ebraice. qui¬
etus grece. modicus latine sonat .i. hoc no¬
men paulus qd̃ est ebraicũ origine.⁊ inuẽ¬
tione. nõ t̾minatione. ĩpositum ẽ apło ꝓ
prie. in notam gemine uirtutis. s. modi¬
titatis:⁊ qͥetis. quaꝵ alt̾am notat hocn
nom̃ gn̾ali appellatione aput g̾cos.i. qͥe

Expanded text:
usque pendet littera ut perficiatur sententia, et subintelligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personam commendat officio. A nomine, dicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum alteram notat hoc nomen generali appellatione apud Graecos, id e
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. nt a lege eos tollat.⁊ in sola fidex p̃i eos ꝯstituat. si¬
ca finem uero moralis subditur instructio. atq in actioẽ
gr̃aꝵ finem tenet epła. Pmittit autẽ salutationẽ dicens.

Expanded text:
u, ut a lege eos tollat, et in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratiarum finem tenet Epistola. Praemittit autem salutationem, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uos ꝑ eam habetis qͥcqͥd bomi ẽ. uobis paulꝰ inqͣscri¬
bit ł mandat. ł ego paulus scribo siue mando.
de recta q̃ ÷ in xp̃o iħu. Recte illa duo p̾csuit. tũe.i.
sci sũnt. si fideles sint in xp̃o. uł distingue it̾ sc̃os et
fideles. ut scõs intelligas maiores ⁊ ꝑfectiores. fideles:

Expanded text:
vos per eam habetis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam, scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando de recta quae in Christo Jesu. Recte illa duo posuit, tunc enim c vere sancti sunt si fideles sunt in Christo. Vel: distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles
Abbreviated transcription (Latin):
Et ne nos.ĩ. Non qͥd
ip̃e inducat. s qr de¬
serit ⁊ ire ꝑmittit.
Non u̾o pͥcatur non
temptari. s nec ad
modicũ iuĩci. temp¬
tatio enim est neces¬
saria ad coronam.

Expanded text:
Et ne nos, etc. Non quod ipse inducat, sed quia deserit et ire permittit. Non vero precatur non tentari, sed nec ad modicum vinci. Tentatio enim est necessaria ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
cium manducandi p̃p̃ ĩ¬
partunitatem turbaꝵ
esuriebant ut hoĩes. s
uellentes spicas mediã
dsolantur. qd̾ est indi ciũ
austerioris uite. ñ pꝑͥa
struunt adu̾sus ebro¬
nitas. qui alios apłos re¬
eipiunt. paulũ qͣi legis
transgressionẽ repudi

Expanded text:
ium manducandi, propter importunitatem turbarum, esuriebant ut homines, sed vellentes spicas inediam consolantur, quod est indicium austerioris vitae, non praeparatstruunt adversus Ebionitas, qui alios apostolos recipiunt, Paulum quasi legis transgressorem repudi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit cui ministrabant an¬
geli pp̃ hoc exempbom dã¬
dum loculos hũit. unde
necessaria usib pͥberet.
quoꝵ custos erat iudas

Expanded text:
cepit cui ministrabant angeli, propter hoc exemplum dandum loculos habuit: unde necessaria usibus praeberet, quorum custos erat Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Inccastinũ .i. infututũ.
De p̾seitil ocedit. un de
apłs. nocte ⁊ die oꝑaba¬
mur. ne quem grauare¬
mus de futuris. que diuina
ꝓcurat ordinatio. ñ ꝯue¬

Expanded text:
In crastinum. In futurum, de praesentibus concedit: unde Apostolus: Nocte ac die operabamur ne quem gravaremus . De futuris quae divina procurat ordinatio, n
Abbreviated transcription (Latin):
ge.S forsitan ad
expͥmendam hoc ad¬
didit. tibi dico surge. ⁊ magis sensũ loq̃ntis
qͣm u̾ba in timare curauit. sic sepe apli⁊ e
uangłiste cum aliqd̾ testimoniũ assum̃t
magis sensum quam uerba ponunt.

Expanded text:
ge. Sed forte ad mendam hoc addidit: Tibi dico, surge, et magis sensum loquentis quam verba intimare curavit. Sic saepe apostoli et evangelistae cum aliquod testimonium assumunt, magis sensum quam verba ponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ita de ꝓditore ꝓdicit danc
locum penitenti ut cum
ui tellexisset cogitatõnes
suas p̾sciri a deo penttet
cum fc̃ sui. ñ tñ ex nõie
designat. ne aꝑde redar¬
gitus: impudentior Ei¬
at mittit crunen in nu¬
merum. ut dscius pñiam¬

Expanded text:
ita de proditore praedicit, dans locum poenitendi, ut cum intellexisset cogitationes suas praesciri a Deo, poeniteret eum facti sui. Non tamen ex nomine designat, ne aperte redargutus impudentior fiat. Mittit crimen in numerum: ut conscius p
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo p̃ posterus ne pͥ¬
imisso abraham gene¬
rationis otextio uit̾¬
utius primus inter
patriarchas. alt̾ it̾
reges. ad quos fr̃a eit
deis xp̃m ex lege uen¬
turum aꝑiret. ĩ quo
uidercut uaticinia
impleri.

Expanded text:
Ordo praeposterus ne praemisso Abraham, generationis contextio inteunus primus inter patriarchas, alter inter reges ad quos facta est daeis Christum ex lege venturum aperiret, in quo viderent vaticinia impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
tio corꝑalis affestus
ñ formido offendit.
Nlan qui corpus sus¬
cepit. oĩa debuit su¬
ris. ut esuriret ⁊ si¬
tiret augeretur ⁊ tei¬
staretur. diuinitas

Expanded text:
io corporalis adfectus, non formido mortis offendit. nam qui corpus suscepit omnia debuit suris sunt, ut esuriret sitiret angeretur contristaretur, diuinitas
Abbreviated transcription (Latin):
IeR. Id est uallis pin¬
giuum. ubi tauri pĩ¬
gues obsederunt ilũ.
⁊ uituli multi cucũ
passione. qr ille orar
illi dormiunt. pin¬
guedine cordie oppͥs¬

Expanded text:
i. Id est, vallis pinguium, ubi tauri pingues obsederunt eum et vituli multi circumpassione: quia ille orat, illi dormiunt pinguedine cordis oppre
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ ad latronem. Stul
tum est cum gladiis et
fustil querere qui isttͦ
se eoꝵ offert manil in
nocte qͣi latitantem et
uẽos ocłos declinantem
inuestigare ꝑ ꝓditorem
qui cotidie in templo do
¶ est.

Expanded text:
 ad latronem, etc. tum est cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se eorum offert manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem investigare per proditorem, qui quotidie in templo doc est.
Abbreviated transcription (Latin):
inillis annis pͥcio sibi e¬
merat a romano pͥncipe
negandũ ⁊ blaspheman¬
dum d̾m lingͣs ꝑfideꝵ ar¬
mabat. . .4. intus ĩ do¬
mo pͥncipis sac̾dotũ ma¬
ligna synodus gerebat.¬
N. hoc ignis init̾ frigora not
tis accensus typi ce demon¬
strabat hoc frigore ad
horam torpens. petrus qͣi
pͥmus ministooꝵ calefie¬
ri tupiebat. qr tp̃ralis cõ¬
modi solatium ꝑfidoꝵ so¬
cietate querebat. s hanc
infidelitatem in dño res¬
piciente reliquit.⁊ pͦt
resurrõem in captura pis¬
cium. cum prunas posi¬
tas ⁊ piscem suppositum

Expanded text:
ius anni pretio sibi emerat a Romano principe: negandum et blasphemandum Deum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum maligna synodus gerebat, hoc ignis inter frigora noctis foris accensus typice demonstrabat. Hoc frigore ad horam torpens Petrus, quasi prunis ministrorum calefieri cupiebat, quia temporalis commodi solatium perfidorum societate quaerebat. Sed hanc infidelitatem Domino respiciente reliquit et post resurrectionem in captura piscium, cum prunas positas, et piscem superpositum
Abbreviated transcription (Latin):
extraxisti ad me sic̾
⁊ ego elegi eos demũ¬
do. alii ñ sunt dati
ei s̃ sunt sui. ⁊ si po¬
testas sit ei õnim.

Expanded text:
, traxisti ad me, sic et ego elegi eos de mundo: alii non sunt dati ei, non sunt sui, etsi potestas sit ei omnium.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet me sacramentũ mei
aduentus oplere inuidais
⁊ sic adducere alias oues ⁊
hoc de signo peticiones hꝰ¬
¶ differendo.

Expanded text:
oportet me sacramentum mei adventus complere in Judaeis, et sic adducere alias oves, et hoc de signo petitionem hujus differendo.
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendere temarium e.¬
Non miqua mensura re¬
pendit d̾s. s est ac si di cat.
ip̃a temeritas iudicandi
⁊ ini qua mensura tibi
illum de quo hoc agis ⁊
si reste iudicas ⁊ metitis
tibi ꝓ dest. te saluat. ⁊ si
aliqñ ñ illũ cui hec im

Expanded text:
reprehendere temerarium eNon iniqua mensura rependet Deus, sed est ac si dicat: Ipsa temeritas judicandi et iniqua mensura tibi illum de quo hoc agis. Vel si recte judicas et metiris, tibi prodest, te salvat, etsi aliquando non illum cui haec im
Abbreviated transcription (Latin):
apłice doctrine ꝑtinent.
quisquis gͦ dotum uite tp̃s
aplicis mancipat institu
lestis templilimina ser¬
tum laudatum dum a
dño ꝑegrinatur. Septem
anni quil cum uiro iu

Expanded text:
apostolicae doctrinae. Quisquis ergo totum vitae tempus apostolicis mancipat institutnnis, coelestis templi limina sertum laudatur, dum a Domino peregrinatur. Septem anni quibus Anna cum viro suo
Abbreviated transcription (Latin):
nuit qd̾ post ambłantem
iħm p̾ces emisit. uenit ergo
S qr matħs ait. ñ respondit
ei ubum. dedit intellig̾e qr
ambo tatuerunt. ⁊ insilen¬
tio ggressum cẽ iħm. ⁊ ita
cetera otexuntur. que ĩ nlło

Expanded text:
antem preces emiserit. Venit ergo Matthaeus ait: Non respondit ei verbum, dedit intelligere quod ambo tacuerunt, et cum silentio ingressi sunt. Et ita caetera contexuntur, quae in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sororel. ⁊ infuturo
hac uita ꝑsecutio¬
niby plena gaudi¬
um regni degustãt.
⁊ õium electoꝵ sin¬
cera dilectione fru¬
untur

Expanded text:
et sorores, et in futuro hac vita persecutionibus plena gaudium regni degustant, et omnium electorum sincera dilectione fruuntur
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicasse ⁊ alium uetil
alium noul ẽẽ dm̃ testa¬
menti. ꝯ futat ⁊̃ pagano¬
rum demeittiam. qui eiꝰ
cruoem derident. cum ꝓxi¬
me sue passionie ⁊ tp̃s qͣi
ficturoꝵ p̾scius ostendit.
⁊ lotum qͣi mortem ñ ti¬
s mens adico.
Cecus sig̃cat humanum¬
tate excussum damyna¬
dionis sue patitur dene¬
iericho curatur. Iericho
dei infirmitatem carnis
nr̃e suscipit homo ad cog¬
noscenda diuina redit.
Cecus sedet iuxta uiam
Uñ seq̃r. Et clamabat.

Expanded text:
dicasse, et alium Veteris, alium Novi esse Deum Testatamenti. Confutat etiam paganorum dementiam, quia ejus crucem derident cum proximae suae passionis, et tempus quasi futurorum praescius ostendit, et locum quasi mortem non timens adiit.numtate exclusum, damnationis suae patitur teneJericho, curatur. Jericho,Dei infirmitatem nostrae carnis suscepit, homo ad cognoscendum divina redit. Caecus sedet juxta viam,Unde sequitur: Et clamabat.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnis affectus otemp¬
serit. multo plura reci¬
piet inp̾senti ⁊ a frĩb
⁊ sororib ꝓpositi sui glu¬
tino spũali colligatis
multo gratiosiorem in
hac uita retipiet carita¬

Expanded text:
 carnis affectus contempserit, multo plura recipiet in praesenti, et a fratribus et sororibus propositi sui glutino spirituali colligatis, multo gratiosiorem in hac vita recipiet charita
Abbreviated transcription (Latin):
gibbo pec̃c̃oꝵ de formem ꝑ
angustam uide uam in¬
gredi qͣm iudeum de m̾itis
głiantem. ⁊ ad subeundẽ
leue onus xp̃i se humili¬
are nolentem.Uł ita. fa¬

Expanded text:
gibbo peccatorum deformem per angustam vitae viam ingredi, quam Judaeum de meritis gloriantem, et ad subeundum leve onus Christi se humiliare nolentem. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
dei mox ẽẽ uenturum
hanc eoꝵ ignorantiam
moregni sui fidem to¬
to orbe disꝑsurũ. ⁊ in
fiue scłi iudicem om̃i

Expanded text:
Dei esse venturum, hanc eorum ignorantiam imo sui regni fidem toto orbe dispersurum, ac sic in fine mundi judicem omni
Abbreviated transcription (Latin):
sol bonos ⁊ malos illumi
etui solis refulsit. Si gͦ
illi cetiderunt. estote ite
miscdes. docendo ⁊ extollẽ¬
do.⁊nolite temere uidi¬
care. ne quis oscius sui
delicti sibi inalt̾m coga¬
tur ferre sententiam.

Expanded text:
sol bonos et malos illuminaeterni solis refulsit. Si ergo illi crediderint, estote eis misericordes, docendo, et extollendo, et nolite temere judicare, ne quis sui conscius delicti, in alterum cogatur ferre sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
b eneficium ⁊ pecc̃oꝵ mu
tuum qͣi in fructuosa re¬
darguit. nunc qualiter
lis dilectio ⁊ beneficiam¬
gite ñ tm̃ ductu natu¬
re sieut illi a micos. s
altiori gradu uirtutis¬
¶⁊ inimicos.

Expanded text:
beneficium peccatorum quasi infructuosa redarguit, nunc qualiter lis dilectio et mutuum beneficiumgite, non tantum ductu naturae, sicut illi amicos, sed altiori gradu virtutis inimicos.
Abbreviated transcription (Latin):
trime que ad noue uite
dempantiam ꝑtinet qr
si hoe fiat ip̃a doctrina qͦ¬
dam modo scinditur. cuiꝰ
doceat gen̾ale ieuinium

Expanded text:
trinae, quae ad nonae uitae temperantiam pertinet; quia, si hoc fiat, et ipsa doctrina quodam modo scinditur, cuiusdoceat generale ieiunium
Abbreviated transcription (Latin):
de arido ligno ramus fi
que expectatur.i. etͥna sere¬
nitas. ⁊ renascentium desi¬
d̾ata nouitas cũ .i. tan¬
dem ablata ꝑfidia oĩs iscł
saluus fiet ꝓpe eẽ diem
iudicii dubitandũ ñ est.

Expanded text:
de arido ligno ramus quiquae exspectatur, id est aeterna serenitas, et renascentium desiderata novitas. Cum enim tandem ablata perfidia mentis, Israel salvus fiet, prope esse diem judicii dubium non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ponit quis. qr ex uoce
sibi uota pot̾ant eum
cognoscere.uł qr ip̃e
est qui dixit. Qui est:
misit me aduos.

Expanded text:
ponit quis, quia ex voce sibi nota poterant eum cognoscere. Vel quia ipse est qui dixit: Qui est misit me ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
excludit. deniq qr peteus
⁊ si cred̾et suscitatũ turba¬
ri potuit ꝙ clausis ianuis
dñs cũ corꝑe se in ꝓuisus¬
Nlon erant discipłi fuisse
tiis est ñ credunt t̾tia die
potuisse ueram carnem de
sepulcro resurgere ꝓutant
ergo se uidere sp̃m quem
misit inpassione. s hune
errorem aufert dominus.
Post resurcectioneni in
corpore suo dñs duo con¬
traria ostendit. ⁊ corpiis
palpabile ⁊ eiusdem natu¬
re. at in formet. ad fidem
⁊ incorruptibile alterius
nus sanaret. quas cicatͥ¬
ces ⁊ tunc seruauit. ⁊ in
iudicio seruaturus est.
pͥmo ad fidem resutrec¬
tionis instruendam. de¬
inde ut pr̃ai ꝓ nobis sup¬
plicans quale genus
semꝑ ostendat. t̾tio ut
iua morte redempti ꝙͣ
s pos¬
toemo. ut ⁊̃ iudicio qd̃
uiste dampnentur un¬
pii denuntiet ostensa ꝙͣ
ab illis accepit cacatrice.
ñ d̾ ex in potentia cura¬
di ei catrices seruauit. s ut
ꝑpetiu iucterie sue tir¬
cumferat triuphum.

Expanded text:
excludit; denique quia Petrus, et si credit resuscitatum, turbari potuit, quod clausis ostiis Dominus cum corpore se improvisusNoverant discipuli fuisse tuus est, non credunt tertia die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere. Putant ergo se videre spiritum quem emisit in passione, sed hunc errorem aufert Dominus. Post resurrectionem in corpore suo Dominus duo contraria ostendit, et palpabile ejusdem naturae ut formet ad fidem, et incorrupnus sanaret, quas cicatrices et tunc servavit, et in judicio servaturus est. Primo ad fidem resurrectionis astruendam: deinde ut Patri pro nobis supplicans, quale genus semper ostendat: tertio, ut sua morte redemptis quam Sed postremo, ut in judicio quam juste damnentur impii denuntiet, ostensa quam ab illis accepit cicatrice. Non ergo ex impotentia curandi cicatrices servavit, sed ut perpetuum victoriae suae circumferat triumphum.
Abbreviated transcription (Latin):
to copitssius sumitur.
tanto sobrietatem m̃tid
donare dignant᷑. Et uidas
bibit. s ñ saturitur. nec si¬
tim extinguit. ignis et̾¬
ni. qr indigne sumit mi¬
steria xp̃i hic macula in
luna ostenditur que nũ¬
qͣm deletur. luna eccłie
certis modis suscipit lu
cium nullum emiradat.
ducit ad culpas. qui se cru¬

Expanded text:
to copiosius sumitur, tanto majorem sobrietatem mentibus donare dignatur. Et Judas bibit, sed non saturatur, nec sitim exstinguit ignis aeterni, quia indigne sumit mysteria Christi. Hic macula in luna ostenditur: quae numquam deletur. Luna Ecclesicertis modis suscipit lumcium nullum emundat, s perducit ad culpas: qui se c
Abbreviated transcription (Latin):
res. manducauit cũ pect̃o¬
rily ut gr̃am cernes ⁊ pote¬
nobiscum estinleticia su¬
mus. nec ieiare possu¬
mus nec lug̾e. cũ ꝓ pec̃co

Expanded text:
res, manducavit cum peccatoribus, ut gratiam cernerenobiscum est, in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere; cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
mitas mea ñ turbauit
seu̾astis sicut ergo mi¬
mortem dedit pater no
cum ducam in et̾nũ reg¬
num. Indelligend̾ est u¬
dam iam recessisse ⁊ mul¬
dos alios iam retro abisse
auditis aliis in op̾h ensibi¬
uis sacramenti q̃u hoc loq̃¬
¶ Sec mutatio date ex¬
celsi ut qui hũiles nũc
gaudent ministrare cũ¬
seruis: tunc subli me s̾
is dapils alaretur. ⁊ qui ĩ
demptatõils iniuste iu¬
dicati cũ dño ꝑ manent
illic cũ eo suꝑ temptato¬
res suos iusti uidices ue¬
mant. qͣnto.N. hic despec¬
maiore culmine potesta¬
¶tis extrescent.

Expanded text:
mitas mea non conturbavit erseverastis. Sicut ergo mimortem dedit Pater nomcum ducam ad aeternum regnum. Intelligendum est Judam jam recessisse, et multos alios jam retro abisse, auditis verbis incomprehensibilis sacramenti quando haec loq. Haec mutatio dextrae Excelsi, ut qui humiles nunc gaudent ministrare conservis, tunc sublimes is dapibus alantur, et qui in tentationibus injuste judicati cum Domino permanent, illic cum eo super tentatores suos justi judices veniant. Quanto enim hic despecmajori culmine potestatis excrescent.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. abiyis que tꝑalit de¬
lectant. t̾cia firmitas ccͣ
molestias scłi. quarta q̃
ꝑ om̃s diffunditur dilec¬
tio dei ⁊ pximi. ⁊ cbi ⁊ hic
mulieres ⁊ paruuli ex
tur ad nũm qui ñ ꝑdu¬
rant occurrere in uirũ
ꝑfectum. uł infirmita¬
te uirium uł leuitate
mentis. Utraq refectio¬
inmonte celebrata ẽ.¬

Expanded text:
tatis ab his quae temporaliter delectantur, tertia firmitas contra molesta saeculi, quarta quae per omnes diffunditur dilectio Domini et proximi. Et ibi et hic mulieres atque parvuli exctur ad numerum, quia non perdurant occurrere in virum perfectum, vel in firmitate virium vel levitate mentis. Utraque refectio celebrata e
Abbreviated transcription (Latin):
oms arguie. s formã hũi¬
litatis quam sequaniur
sessionem s ad sũmam
uirtutis nĩ potentia ueni¬
tur s bũilitate. Nocesse¬

Expanded text:
onis arguit, sed formam humilitatis quam sequantur,ssessionem, sed ad summam virtutum non potentia venitur, sed humilitate. Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ex noĩe. ne manifeste cor¬
rectus impudentior fiat.
Mittet gͦ culpam innu̾o
bile dñici corꝑis sacram̃¬
tum uiolaro presumit.
uendit qui eius timore
⁊ amore neglecto cadu

Expanded text:
ex nomine, ne manifeste correctus impudentior fiat. Mittit ergo culpam in numebile Dominici corporis sacramentum violare praesumit. Vendit, qui ejus timore et amore neglect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectiora ꝓ uocans. primo
sue carnis ⁊ sanguinis
misteria credidit. adia
tunũ uo magno mune
dat electis ut edant ⁊ ui¬
bant srm̃sam suam in¬
¶ regno dei.
nenda distribuit discipsis
suis. qr sacramenta seĩs
doctoril qui hec toto orbe

Expanded text:
perfectiora provocans, primo suae carnis et sanguinis mysterium credit: ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam in regno suo. nenda distribuit discipulis suis, quia sacramenta sanctis doctoribus, qui haec toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
Rcepulsis temytationi¬
u sanata culpa mulie¬
ris aꝑtius subdir.quid
possit ex diuinitate ne¬
quis ambigar de co hõie
an possit pec̾ca dimittere
ego sum lux mundi q̃ nu¬
ue carnis degitur. ⁊ si dole¬
randa hõil efficitur. Uñ⁊
pec̃ca possum dimittere et ⁊̃¬
omnem hoĩem illuminare.
iste qui sine pec̃co est eã pui.¬
niret dicit ei ut misericorꝰ.
prelita dimittens. nec ego
te odempnabo ut iustus ne
amplius peccet indeedicens.

Expanded text:
Repulsis tentatoribus, sanata culpa mulieris, apertius subdit quid possit ex Divinitate, ne ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux mundi. Quae nube carnis tegitur, et sic toleranda hominibus efficitur, unde et peccata possum dimittere et etiam hominem illuminare. ipse qui sine peccato est, eam puniret: dicit ei, ut misericors praeterita dimittens, nec ego te condemnabo, ut justus, ne amplius peccet interdicens.
Abbreviated transcription (Latin):
dei scripta fuit lex in lapi
aũ nos auditis ali cuius
malis ñ dem̾e uidicare s
pͥusdigito discretonis nos
ip̃os intus discitere sicut¬

Expanded text:
Dei scripta fuit lex in tabul nos auditis alienis malis non temere iudicare, sed digito discretionis prius nos ipsos intus discutere
Abbreviated transcription (Latin):
Quia illud nescitis
i deo scd̾m carnem i¬
pittatis cui in laude
sua credendum ñ sit.
⁊ eciam dampuatis.

Expanded text:
Quia illud nescitis, ideo vos secundum carnem putatis, cui in laude sua credendum non sit, et etiam damnatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sua remeantil sole
mulieres que artiꝰ ama¬
bant funus subsecute
quomͦ poueretur ĩ spi¬
cere curabant: ut ei ꝯgru¬

Expanded text:
ad sua remeantibus, solae mulieres, quae arctius amabant, funus subsecutae, quomodo poneretur inspicere curabant, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
a sũme terre uiq ad sũmũ
celi .i. ab extremis terre fi¬
nib ꝑ directum usq adul¬
timos t̾minos eius uͥ lon¬
ge aspicientils circulus ce¬
li derre uidetur in sidere.

Expanded text:
a summo terrae usque ad summum coeli, id est, ab extremis terrae finibus per directum usque ad ultimos fines ejus, ubi longe a spectantibus circulus coeli terrae videtur insidere.
Abbreviated transcription (Latin):
euma ciuib suis eẽ ꝑse¬
quendum usq ad mortẽ
legimus supra ꝙ secuta
eum turba agalibea ⁊ iu¬
deast ierosolinus ⁊ trans
iordanem ⁊ ticta tẏrum ⁊̃
sdonem que sunt eiuita¬
tes gentium. ⁊ scrsbe¬
al iẽrosolinns ulasfema¬
uant qr turba ppłi iude¬
oꝵ illum tum palimi s̃
⁊iaudib ꝑduxie gen¬
tiles desid̾abant scribe ⁊
seniores populi denece¬
Teiuis tractabant.
ñ potesteite: nichil otͣ
dñm dicunt.Si añ pot̾
recedant a regno eius ꝙ
diuisum stare ñ potest.

Expanded text:
eum a civibus suis esse persequendum usque ad mortem. Legimus supra quia secuta est eum turba a Galilaea et Jerosolymis, et trans Jordanem et circa Tyrum et Sidonem, quae sunt civitates gentiab Jerosolymis blasphemabant: quia turba populi Judaeorum illum cum palmis et laudibus perduxit; gentiles desiderabant; Scribae et seniores populi de neceejus tractabant.non potest ejicere, nihil contra Dominum dicunt. Si autem potest, recedant a regno ejus, quod divisum stare non potest.
Abbreviated transcription (French):
B. Allꝰ. Turba freqͣn¬
tat eum. sui tanay
furiostm despiciũt
Inquo salus genti¬
um notatur. ⁊ in¬
uidia uideoꝵ repo¬

Expanded text:
 etc. Turba frequentat eum, sui tanquam furiosum despiciunt, in quo salus gentium notatur, et invidia Judaeorum rep
Abbreviated transcription (Latin):
qui lugent ꝓsius us alioꝵr
pectũ. qui est ab irriguo ĩ
stis prie. ille lauat pͥsen¬
tes sordes. hic accendit a¬
crius etnoꝵ amatores. e
aũ pect̃a deposuit. mores
mansuetudiue cortexit.
fleuit ⁊̃ iam potꝰ esurire
⁊ sitie iusticiam ꝙ prius
ñ potat. hec iurtut sine

Expanded text:
qui lugent. Pro suis vel aliorum peccatis, qui est ab irriguo infstis patriae. Ille lavat praesentes sordes, hic accendit acrius aeternorum amatores. Qui autem peccata deposuit, mores mansuetudine correxit, flevit etiam, jam potest esurire et sitire justitiam, quod prius non poterat. Haec virtus sine
Abbreviated transcription (Latin):
citur qr si p̾cesserit uahu¬
militas ⁊ animus man¬
suescat. ⁊ suos ⁊ alioꝵ casꝰ
fleat ⁊ uisticiam eluriat.
si uiuandi facultas decit
estote miscdes sic̃ ⁊ pat᷑ ur¬

Expanded text:
ia si praecesserit vera humilitas et animus mansuescat, et suos et aliorum casus fleat, et justitiam esuriat, si juvandi facultas deest, Estote miseric
Abbreviated transcription (Latin):
B. Interrogemꝰ arrium
tus quicquid ꝓ pr̃e respõ¬
d̾int hoc intelligant. ꝓ
filio qui se dicit ignora

Expanded text:
. Interrogamus Arium, tus. Quidquid pro patre responderint, hoc intelligant pro filio, qui se dicit ignora
Abbreviated transcription (Latin):
b. Nlonsemꝑ ineos qͥ
qr ñ nunqͣm amplius
ꝑdest elementia tibi
credidert᷑. a quil hoc
loco ignis arcetur.
qui legem securttur.¬
qi sciebant ⁊ finees re¬
putatũ eẽ ad iusticiã
qo̾ sacrilegos iñteme¬
rat. ⁊ ad pces helỹe
ignem descendicse ut
initia. s uindicat᷑
quitimet ⁊ uindictã
ñ quecit quiñ timet.¬

Expanded text:
is non semper in eos qui quia nonnunquam amplius prodest clementia tibi crediderunt, a quibus hoc loco ignis arcetur. qui legem sequuntur; sciebant enim et Phinees reputatum ad iustitiam quia sacrilegos interemerat, et ad preces Heliae ignem descendisse de iniuria. sed uindicetur qui timet. uindictam non quaerit qui non timet.