comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam hanc docet. Dñi enim iudicio as¬
scribitur. Nom̃ eius ȩccłasticis monũtiᷤᷤ.
quam dignã uetus uita declarat. Imbu¬
ta enim diuinis obsequus. ⁊ in his uitã
atterens. suscipienda ẽ in sinus eccłe. cui
olim se uouit legitimis seruituis. Iunio¬
res autem uiduas deuita. cum enim ĩ
deliciis egerint. in xp̃o nubere uolunt.
hibet adolescentulas uiduas in hac sus¬
cipi professione. Lubricȩ enim etati fide̾
facile haberi non debet.cum quippe.
quarundam exempla precedant. quȩ pꝰ
ꝓfessionem uitȩ. delitiaꝵ oblectatione
nomen ñoꝑa iuduitatis habent:⁊ c̃uersȩ
miptiis sollicitantur. Qui enim putat
se in xp̃o delicus uitam agere. mimme
iuocens ꝑseuerabat. Luxuria enĩ tͣhit
alum ad sua m̃bra ut subiciat᷑ peecato.
Deliciȩ enim ianuȩ s̃ peccati. Non enu qͦ
tendat ignoratur. qui fluuidam amat
uitam. Habentes dampnationẽ. qr pri¬
mam fidẽ irritam fecer̃. Quid maneat

Expanded text:
dam hanc docet. Domini enim judicio adam hanc docet. Domini enim judicio ascribitur nomen ejus ecclesiasticis monumentis, quam dignam vetus vita declarat. Imbuta enim divinis obsequiis et in his vitam atterens, suscipienda est in sinu Ecclesiae, cui olim se vovit legitimis servitiis. Juniores autem viduas devita. Cum enim in deliciis egerint, in Christo nubere volunt. Prohibet adolescentulas viduas in hac suscipi professione. Lubricae enim aetati fides facile haberi non debet, quippe cum quarumdam exempla praecedant, quae post professionem vitae, deliciarum oblectatione, nomen, non opera viduitatis habent, et conversae nuptiis sollicitantur. Qui enim putat se in Christo deliciis vitam agere, minime innocens perseverat. Luxuria enim trahit illum ad sua membra, ut subiciatur peccato. Deliciae enim janua sunt peccati. Non enim quo tendat ignoratur, qui fluidam amat vitam. Habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Quid maneat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ uitam ꝓmissam. Et hec p̃cipe ut in¬
reprehensibiles suñ. Tantam diligentiã
actuum ac moꝵ uiduam uult hab̾e. ut
reprehendi non possit. Amota enim aspe
mundanȩ conuersationis. & corpr̃is curã¬
di officio. ꝓpter hoc se ad dm̃ contulit. ut
ꝓbabilem agat uitam. Sublatis enim
occasionib quȩ additus solent aꝑire pec¬
catis. potest bona conuersatio incolumis
ꝑmanere. Siquis aũt suoꝵ ⁊ mu iuue
domesticoꝵ curam ñ habent. fidem nega¬
uit. & ẽ infideli deterior. Hanc uiduam
quȩ negligens fuit circa suos affectus ut
educaret eos in disciplina & correptione
legi. Hinc enim nescit. ille aut̃ sciens
contempnit. U idua eligatur annorum
non minus sexaginta. quȩ fuerit unius
uiri uxor. in oꝑib bonis testimonium
habens. si filios enutriuit. si hospiciore¬
cepit. si scõꝵ pedes lauit: sipssurã patien¬
tib ministuit si om̃e opꝰbonũ subsecuta ẽ. Si

Expanded text:
propter vitam promissam. Et haec praecipe, ut irpropter vitam promissam. Et haec praecipe, ut irreprehensibiles sint. Tantam diligentiam actuum ac morum viduam vult habere, ut reprehendi non possit; amota enim a spe mundanae conversationis, et corporis curandi officio, propter hoc se ad Deum contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus, quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio incolumis permanere. Si quis autem suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior. Hanc viduam quae negligens fuit circa suos affectus, ut educaret eos in disciplina et correctione legi; hic enim nescit, ille autem sciens contemnit. Vidua eligatur annorum non minus sexaginta, quae fuerit unius viri uxor, in operibus bonis testimonium habens, si filios enutrivit, si hospitio recepit, si sanctorum pedes lavit, si pressuram patientibus subministravit, si omne opus bon
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Necesse ẽ reddi illi uicem a sius. sic̃
& illa reddidit ꝓpinquis. Si aũt ut as¬
solet impietas fuerit ĩꝑata. ut anus des¬
piciatur a suis. quos pie tractauit. dig¬
lege fideliter conuersata ẽ. Uidua igit᷑
desolata aut a suris contempta. sꝑat in
deo. Uidens enim ex nulla parte se hab̃e
suffragium. toto animo deuota ẽ dõ de
qͦ solo aurilium uitȩ salutisq exspectat.
Nam que indeliciis est. uiuens mortua
debere significat. ut ad dominum ꝓme¬
rendum orationib uacet. dõ seruiens
nocte dieq ut ostendat iccircose nup¬
tias scdas contempsisse. ut instaret dis¬
ciplinȩ dñicȩ. Si enum sub nomine ui¬
duȩ delicus uacet aut luxuriȩ. uiueis
mortua habenda est. quia inposturȩ ge¬
nus ẽ aliud agere. & aluid ꝓfiteri. Non
obsequia & deuotionemdĩ s honorem
uduȩ uolentes hab̃e: cum nominis
ipsius professio hoc indicet. qr spreto
iuro. dm̃ elegit. cui seruiat tota mente

Expanded text:
vit, necesse est reddi illi vicem a suis, sicut vit, necesse est reddi illi vicem a suis, sicut et illa reddidit propinquis: si autem, ut adsolet, impietas fuerit operata, ut anus despiciatur a suis, quos pie tractavit, diglege fideliter conversata est. Vidua igitur desolata, et a suis contempta, sperat in Deo; videns enim ex nulla parte se habere suffragium, toto animo devota est Deo, de quo solo auxilium vitae salutisque exspectat. Nam quae in deliciis est vidua, vivens mortua debere significat, ut ad Dominum promerendum orationibus vacet, Deo serviens nocte dieque; ut ostendat se idcirco nuptias secundas contempsisse, ut instaret disciplinae Dominicae. Si enim sub nomine viduae deliciis vacet aut luxuriae, vivens mortua habenda est; quia imposturae genus est, aliud agere, et aliud profiteri: non obsequia et devotionem Dei, sed honorem viduae volentes habere; cum nominis ipsius professio hoc indicet; quia spreto viro, Deum elegit, cui serviat tota mente,
Abbreviated transcription (Latin):
benedici contugium emulȩ scĩssimȩ an¬
nȩ que ietuniis & obsecrationib dõ ser¬
uiebat noctu dieq. unius uiri experta¬
concubitum. Si qua aũt iudua filios
uł nepotes habet. discat primũ. domũ
suam pie tractare.⁊ mutuã uicẽ gr̃arũ
reddere parentib. Hoc enĩ acceptumẽ
coram dõ. Uiduam prius in hac uita et
conu̾satione dic̃ ꝓbandam. ut tunc de¬
mũ digna sit iudua ȩccłȩ nuncupari.
quȩ ñ questus causa magisꝗͣ defensiois¬
eccłastice succumbat discipline. Preire
enim debent merita. ut accedenti debi¬
tus honor tribui iudeatur. Que enum
affectus suos pie tͣttauit & domũ bene
gubernauit. dei legem seruauit digna
effecta remuneratione ecclȩ. Namquȩ
uere uidua ẽ & desolata. sꝑat indõ. et
instat orationib noctu dieq. Uiduam
filios aut nepotes habentem. ñ facile
ammittendam ad stipendia eccłȩ. quia
si pie ce sollicite domum suam gub̃na¬

Expanded text:
benedici conjugium, aemulae sanctissimae Anbenedici conjugium, aemulae sanctissimae Annae, quae jejuniis et obsecrationibus Deo serviebat noctu dieque, unius concubitum . Si qua autem vidua filios vel nepotes habet, discat primum domum suam pie tractare, et mutuam vicem gratiarum reddere parentibus; hoc enim acceptum est coram Deo. Viduam prius in hac vita et conversatione dicit probandam, ut tunc demum digna sit vidua Ecclesiae nuncupari, quae non quaestus causa magis, quam defensioniesiasticae succumbat disciplinae. Praeire enim debent merita, ut accedenti debitus honor tribui videatur; quae enim affectus suos pie tractavit, et domum bene gubernavit, Dei legem servavit, digna effecta remuneratione Ecclesiae. Nam quae vere vidua est et desolata, sperat in Deo, et instat orationibus noctu dieque. Viduam filios aut nepotes habentem non facile admittendam ad stipendia Ecclesiae; quia si pie et sollicite domum suam guberna
Abbreviated transcription (Latin):
quid uidi. Iumores quasi fr̃s censet am¬
dentes amoris causa se cominoneri. faciliꝰ
se corrigant. quippe. cum uideant non
discrepare oꝑa cius a predicatione. Anꝰ
uͦ quasi matres. ut cum miti sermone
doceri se uident. non aspere accipiant.
qr honorifice ꝓficiunt. Asꝑm ẽ. enm se¬
nib. cum corripiuntur a iuniorib quod
temꝑam̃to quodam leniri uult. ut ꝓfectꝰ
sit & dicenti & audienti. Ad olescentulas
ut sorores ammonet edocendas. ut. ꝓmꝑ¬
te possint bonȩ conu̾sationis susciꝑe dis¬
ciplinam. Quando entm ñ cum imꝑio
iisinuari sͥ uidet. quȩ ad bonam ꝑtinẽt
uitam. consentit. humilem se p̃bens am¬
monenti. Blandiciis enim solent obti¬
neri. quȩ auctoritate non possunt. Nam
aninalia qñ m̃bra sua zȩlantur. blandi¬
ciis tamen cedunt. Uiduas honora. quȩ
uerȩ uiduȩ s̃. Has uiduas dic̃ honoran¬
das. quȩ data oꝑa uiduȩ s̃. quȩ cum pos¬
sent nubere: ut meliores eẽnt ce dignȩ

Expanded text:
quid videri. Juniores quasi fratres censet adquid videri. Juniores quasi fratres censet addentes amoris causa se commoneri, facilius se corrigant, quippe cum videant non discrepare opera ejus a praedicatione. Anus vero quasi matres; ut dum miti sermone doceri se vident, non aspere accipiant, quia honorifice proficiunt: asperum est enim senioribus, cum corripiuntur a junioribus. Quod temperamento quodam leniri vult, ut profectus sit et dicenti et audienti. Adolescentulas ut sorores admonet edocendas; ut prompte possint bonae conversationis suscipere disciplinam. Quando enim non cum imperio insinuari sibi videt, quae ad bonam pertinent vitam, consentit, humilem se praebens admonenti. Blanditiis enim solent obtineri, quae auctoritate non possunt; nam animalia quando membra sua zelantur, blanditiis tamen cedunt. Viduas honora, quae vere viduae sunt. Has viduas dicit honorandas, quae data opera viduae sunt: quae cum possent nubere, ut meliores essent, et dignae
Abbreviated transcription (Latin):
re. Tum uera enim & metuenda ẽẽ in¬
telligunt que dicunt᷑. q̃n ab eo ipso qͥ
docet. magna ueneratione obseruari
tudentur: qd̾ rectori plebis duobus ꝓ¬
ficit modis. Et suorum enim bonoꝵ
oꝑm et audientium. mercedẽ accipiet:
Quomodo si negligens fuerit. tam prose
quam ꝓ eis. redditurus ẽ rationem. Se
niorem ne increpaueris s exhortare ut
patrem. iunores ut fr̃s. anus ut matre̾
adolescentulaᷤᷤ ut sororeᷤ in oĩ castitate Ppt̃ hono¬
rificentiã etatiꝰ maiorẽ natu cum mansuetudi¬
ne ad bonum opus ꝓuocandũ. ut faci¬
lius suscipiat aminonitionẽ. Pot̃ enĩ
uereri commonitus. ne postea corripiat᷑.
qd turpe ẽ seniori. Nam apud omnes
utiq gentes. honorabilis est senectus.
Unde & sinagoga & postea ȩccła senio¬
res habuit. quoꝵ sine consilio nicħ age¬
batur in ȩccła. Quod qua negligentia
obsoluerit nescio. nisi forte doctoꝵ desidia.
aut magis suꝑbia. dum soli uolunt ali¬

Expanded text:
re. Tum enim vera et metuenda esse inre. Tum enim vera et metuenda esse intelligunt, quae dicuntur, quando ab eo ipso qui docet, magna veneratione observari videntur. Quod rectori plebis duobus proficit modis: et suorum enim bonorum operum, et audientium mercedem accipiet; quomodo si negligens fuerit, tam pro se, quam pro eis redditurus est rationem. CAPUT V. Seniorem ne increpaveris, sed exhortare ut patrem, juniores ut fratres, anus ut matres, adolescentulas ut sorores in omni castitate. Propter honorificentiam aetatis majorem natu cum mansuetudine ad bonum opus docet provocandum, ut facilius suscipiat admonitionem; potest enim vereri commonitus, ne postea corripiatur, quod turpe est seniori. Nam apud omnes utique gentes honorabilis est senectus: unde et Synagoga, et postea Ecclesia seniores habuit, quorum sine consilio nihil agebatur in Ecclesia. Quod qua negligentia obsoleverit, nescio; nisi forte doctorum desidia, aut magis superbia, dum soli volunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
poterit facere. qui nec docere dignatur.
rãm tamen dari ordinatoris significat ꝑ
ꝓpħiam ⁊ manuũ impositionẽ. ꝓ pħia
est. qͥa eligitur quasi doctor futurus ido¬
neus. Manus impositionis uͦ uerba s̃
mystica. quib confirmatur ad hoc opꝰ
electus. accipiens auctoritatem teste cons¬
cientia sua. ut audiat uicedomini sacri¬
ficium deo offerre. Hȩc meditare. in his
esto. ut profectus tuus manifestus sit
omnibus. attende tibi & doctrinȩ. insta
uilt. Hoc enim faciendo. te ipsum saluũ
facies. & cos qui te audiunt. Ut formasit
om̃ib non solum inbonis oꝑib uerum
etiam in doctrine exercicio. ammonet:
Apparere enim deb̾e significat exercicii.ꝓ¬
fectum. indoctrina dum taxat & ingestiꝰ.
Bona enim arbor. bonos facit fructus.
Similiter ce bona doctrina malã oꝑam
habere non pot̃. ut cum uisa fuerĩt
bonaoꝑa. diuni magisterii fructus ẽẽ
intelligatur. ce auditores possuit ꝓfice¬

Expanded text:
poterit facere, qui nec docere dignatur. poterit facere, qui nec docere dignatur. Gratiam tamen dari, ordinari significat per prophetiam et manuum impositionem. Prophetia est, qua eligitur quasi doctor futurus idoneus, manus impositiones vero, verba sunt mystica, quibus confirmatur ad hoc opus electus, accipiens auctoritatem, teste conscientia sua, ut audeat vice Domini sacrificium Deo offerre. Haec meditare, in his esto, ut profectus tuus manifestus sit omnibus. Attende tibi, et doctrinae; insta illis. Hoc enim faciendo, te ipsum salvum facies, et eos qui te audiunt. Ut forma sit omnibus non solum in bonis operibus, verum etiam in doctrinae exercitio, admonet. Apparere enim debere significat exercitii profectum non in doctrina duntaxat, sed et in gestis. Bona enim arbor bonos facit fructus : similiter et bona doctrina mala opera habere non potest. Ut cum visa fuerint bona opera, divini magisterii fructus esse intelligantur, et auditores possint profice
Abbreviated transcription (Latin):
lescens. scĩssimus timotħs. cuius exem¬
plo indisciplinata coercenda iuuentus
ẽ. & senioꝵ irreuerentia punienda. Dũ
uenio attende lectionẽ. exhortationẽ ac
doctrinam. noli negligere grãm quȩ ẽ
in te. quȩ data ẽ tibi ꝑ ꝓpħiam. cum un¬
positione manuum prb̃ii. Intentum
hunc uult ẽẽ. & deditum exercitio lecti¬
onis. ut om̃i cura diligentiaq hoc enitat᷑.
ut exhortetur & doceat. Exhortatio ẽ.
cum miti uerbo aliquos ꝓuocamus adbo¬
num opus. Docere uero. q̃n ea quȩ latent
intimamus mentib audientium. Si eñ
rector ppłi abhis dissimulat: ⁊ negligit
gr̃am datam sͥ. ad hoc enim creatur dux
ppło. ut huius salutis sollicitudinẽ ge¬
rat. ammonendo docendo. ut fructum
habeat exhortatio: Quem ad hoc utiq
ds̃ constituit. ut ꝓficiat saluti plebi suȩ
ui gͦ in hac auctoritate positus. indili¬
gens fuerit. dĩ contemptor habebitur. mi¬
nimus in regno dĩ uocatus. Neq enim

Expanded text:
lescens sanctissimus Timotheus, cujus exemlescens sanctissimus Timotheus, cujus exemplo indisciplinata coercenda juventus est, et seniorum irreverentia punienda. Dum venio, attende lectionem, exhortationem, ac doctrinam. Noli negligere gratiam, quae est in te, quae data est tibi per prophetiam cum impositione manuum presbyterii. Intentum hunc vult esse et deditum exercitio lectionis, ut omni cura diligentiaque hoc enitatur, ut exhortetur et doceat. Exhortatio est, cum miti verbo aliquos provocamus ad bonum opus. Docere vero, quando ea quae latent intimamus mentibus audientium. Si enim rector populi ab his dissimulat, negligit gratiam datam sibi. Ad hoc enim creatur dux populo ut hujus salutis sollicitudinem gerat, admonendo, docendo, ut fructum habeat ordinatio; quem ad hoc utique Deus constituit, ut proficiat saluti plebis suae. Qui ergo in hac auctoritate positus indiligens fuerit, Dei contemptor habebitur, minimus in regno Dei vocatus . Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
omnium. qr ex ipso ⁊ ꝑ ipsum uiunt
qͣntum ad p̃sentẽ uitã ꝑtinet om̃s qͣntũ
uͦ ad promissã salutẽ. fideles. Cognoscẽ
tib enim se. pꝰhanc uitam quȩ morte
finitur. aliam daturũ se ꝓmisit que u¬
mortalitate uigebit. idõ gͦ ait. mari¬
me fidelium. Precipe hec & doce. nemo
iuuentutẽ tuam contempnat. s forma
esto fidelium in uerbo. in conuersatioẽ.
in caritate. in fide. in castitate. Timotħs
qͣntum ad etatem ꝑtinet. uiuenis erat.
qͣntũ ad mores ⁊ conu̾sationẽ. senior et
grauis. Quem idõ sic monet. ut ꝓfectus
cius ꝑomnia exemplum eẽt bonorum
oꝑm. ut in adolescente mirabił udet᷑
& grauis disciplina. ut actus eius excu¬
sarent ȩtatem. & non qͣsi iuuenis. sed
quasi senior habetur. & crubescerẽ
matores natu. nͥ se exhibuissent uixta
formam huuis. conuersatione ⁊ morib
graues. iuiuenes autem coeuum suũ
haberent magistrum. Mirabił ado¬

Expanded text:
omnium; quia ex ipso et per ipsum vivunt, omnium; quia ex ipso et per ipsum vivunt, quantum ad praesentem vitam pertinet, omnes; quantum vero ad promissam salutem, ftibus enim se, post hanc vitam, quae morte finitur, aliam daturam promisit, quae immortalitate vigebit. Ideo ergo ait, maxime fidelium. Praecipe haec, et doce. Nemo juventutem tuam contemnat, sed forma esto fidelium, in verbo, in conversatione, in caritate, in fide, in castitate. Timotheus, quantum ad aetatem pertinet, juvenis erat; quantum ad mores et conversationem, senior et gravis. Quem ideo sic monet, ut profectus ejus per omnia exemplum esset bonorum operum, ut in adolescente mirabilis videretur et gravis disciplina, ut actus ejus excusarent aetatem, et non quasi juvenis, sed quasi senior haberetur, et erubescerent majores natu, nisi se exhibuissent, juxta formam hujus, conversatione et moribus graves; juvenes autem coaevum suum haberent magistrum. Mirabilis ado
Abbreviated transcription (Latin):
chil aliud. quam carnis frena s̃.Siqͥs
men carnis patiatur. huiusmodi quid
fiet: Sine dubio uapulabit. qr illudo
portuit fieri. & hoc minime pretmitti.
&e aliuid sp̃ales. Carnales enim sagina et
dapib nutriuunt corpr̃a sua. ut celeri mo¬
tu ꝓficiant ad ꝑditionẽ. Sp̃ales autem
ieuinus &e abstinentia temꝑant corpora
sua. aut pigra facta cuca desidia. possint
digna eẽ. futura resurrectione. Hic enim
ꝓꝓter spem futurã castigat corpus. ille
uero ꝓpter futuri desꝑationem fouet.
curam eius agens ad tempus. ut mouea¬
Itur cicuis ad peccandum. fidelis sermo.
I&e omni acceptione dignus. Ad hoc enĩ
laboramus ⁊ ꝑsecutiones patimur: qr
Isꝑamus in dm̃ uiuum. qui ẽ salutaris¬
S om̃ium hominum. maxime fidelium.
Dignũ ẽ enĩ plane & accepto ferendũ ꝓspe
quȩ ẽ indo. pati ꝑsecutiones.qr in p̃senti
uita spes caduca ẽ. in ꝓmissione aũt dĩ.
firma atq stabilis. Ipse ẽ enim salus

Expanded text:
hil aliud quam carnis frena sunt. Si hil aliud quam carnis frena sunt. Si men carnis patiatur, hujusmodi quid fiet? Sine dubio vapulabit; quia illudportuit fieri, et hoc minime praetermittet aliud spiritales; carnales enim sagina et dapibus nutriunt corpora sua; ut celeri motu proficiant ad perditionem: spiritales autem jejuniis et abstinentia temperant corpora sua; ut pigra facta circa desideria, possint digna esse futura resurrectione. Hic enim propter spem futuram castigat corpus: ille vero propter futuri desperationem fovet, curam ejus agens ad tempus; ut moveatur citius ad peccandum. Fidelis sermo, et omni acceptione dignus. Ad hoc enim laboramus, et persecutiones patimur; quia speramus in Deum vivum, qui est salutaris omnium hominum, maxime fidelium. Dignum est plane et accepto ferendum pro spe, quae est in Deum, pati persecutiones; quia in praesenti vita spes caduca est, in promissione autem Dei firma atque stabilis. Ipse est enim salus
Abbreviated transcription (Latin):
rei manis. cuius effectus nullus ẽ nisi
uanitatis. Ab his gͦ quȩ contraria s̃
declinandum monet. similimͦ ⁊ ab illis
quȩ anilia s̃. uanitate quadã composita.
unt enim aliqui. qͥ calore animi mittunł
se in disputationes huiusmodi. Pietati
autem oꝑam dandã cominonet: quia
grandẽ habet ꝓfectum. Qui enĩ miscdiȩ
student. seniorib uicẽ reddentes paren¬
tib & inpresenti uita auxilia dĩ non de¬
erunt illis. ⁊ in futuro ĩmortalitatem
habebunt cum gła. Exercitium aũt cor-¬
porale. ad modicum utile dic̃. Ieuinare
enim & abstinere acibis. manente aue¬
toritate creatoris. ñ multũ prodest. nisi
addatur huic pietas. cuiꝰ oꝑa multorũ
precib adiuuatur ad dñm ꝓmerendũ.
eniq illos qui frĩb largi s̃. & uariis
titulis obsequentes. in uitã ȩternam ꝓ¬
ficere eugłicus sermo testatur: Dissen¬
tientes autem ab hoc oꝑe. in ȩternum
ignem. Corprĩs autem exercicium ni¬

Expanded text:
rei inanis, cujus effectus nullus est, nisi rei inanis, cujus effectus nullus est, nisi vanitatis. Ab iis ergo quae contraria sunt, declinandum monet, simili modo et ab illis quae anilia sunt, vanitate quadam composita; sunt enim aliqui, qui calore animi mittunt se in disputationes hujusmodi. Pietati autem operam dandam commonet, quia grandem habet profectum. Qui enim misericordiae student, senioribus vicem reddentes parentibus: et in praesenti vita auxilia Dei non deerunt illis, et in futuro immortalitatem habebunt cum gloria. Exercitium autem corporale ad modicum utile dicit; jejunare enim et abstinere a cibis, manente auctoritate Creatoris, non multum prodest, nisi addatur huic pietas, cujus opera multorum precibus adjuvatur ad Dominum promerendum. Denique illos qui fratribus largi sunt, et variis titulis obsequentes, in vitam aeternam proficere Evangelicus sermo testatur : dissentientes autem ab hoc opere, in aeternum ignem. Corporis autem exercitium ni
Abbreviated transcription (Latin):
trine. quam assecutus es. Quid tã uerũ.
quid tam clarum. ac ꝓuidum. nͥ ut xp̃i¬
ana disciplina incorrupta tradatur. ut
fructus eiꝰ in area dominica fertilis ac
firmus collaudet᷑. hoc ẽ. ut in die iudi¬
cii. non reꝑb ⁊ igni comburendꝰ censea¬
tur. Hoc boni doctoris ẽ. atq idonei mi-¬
nistri domini iħu xp̃i. quippe. cũ enu¬
tritũ hunc dicat uerbis fidei ⁊ bonȩ
doctrinȩ. quam ab infancia assecutum
hunc asserit. Qui enim integris omnib
hebreoꝵ libris imbutus erat. accepta fide
ꝑfectum fecit doctorem. Prophanas aũt
&e amiles fabulas abnue. exercens temet¬
ipsum ad pietatem. Corporal enĩ excitatio ad
modicum utił ẽ: pietas aut̃ ad oĩa utił ẽ ꝓmis¬
sionem habens uite p̃sentis &e fut᷑e. Prophana
uerba. aduersa intelliguntur. Aniles aũt
fabulȩ deliram̃ta s̃ quȩdã. hec quoꝵ dam
ꝑstrepentium uocib solent in contenti¬
onem deduci. ut quasi tractatus habeatur

Expanded text:
trinae, quam assecutus es. Quid tam verum, trinae, quam assecutus es. Quid tam verum, quid tam clarum, ac providum, nisi ut disciplina Christiana incorrupta tradatur, ut fructus ejus in area Dominica fertilis ac firmus collaudetur? Hoc est, ut in die judicii non reprobus, et igni comburendis censeatur. Hoc boni doctoris est atque idonei ministri Domini Jesu Christi, quippe cum enutritum hunc dicat verbis fidei, et bonae doctrinae, quam ab infantia assecutum hunc asserit. Qui enim integris omnibus Hebraeorum libris imbutus erat, accepta fide perfectum fecit doctorem. Profanas autem, et aniles fabulas abnue, exercens temetipsum ad pietatem. Corporalis enim excercitatio ad modicum utilis est; pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens vitae praesentis et futurae. Profana verba adversa intelliguntur; aniles autem fabulae deliramenta quaedam sunt. Haec quorumdam perstrepentium vocibus solent in contentionem deduci; ut quasi tractatus habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
denotat ad ꝑditionẽ. Iam enĩ ĩmutari
hos negat ut saluentur. quia sic̃ cauthe¬
rium immutari ñ pot̃. ita nec eorum
animus emendari. Hicħ enim peius si¬
mulatione. Tales enim hi s̃. quales et
iudci illi. qui intelligentes xp̃mdĩ uirtu¬
te oꝑari. inbehelzebub hȩc ab eo fieri di¬
cebant. ut enum fabricatorem hominis
maletractent.cum natos se ñ doleant.
nuptias tam̃ prohibent & xp̃o carnem
subtrahunt ⁊ ut ⁊d eius iniuriã ꝓficiat
ab his quȩ usibus nr̃is instituit. abstinẽ¬
dum docent. ut ꝑid quod despiciuntur.
mala eẽ. &e a malo auctore inuenta. uide¬
antur. hinc ẽ. uñ apłs omnia a dõ bona
facta ostendit. si tamen cum gr̃aꝵ actiõe
sumant᷑. inmunda enim er̃ ei. qui nõ
laudat in his creatorẽ. Nec enim posst̃
bene illi proficere. qui sic illa sumit. ut
maletractet auctorem eoꝵ: hȩc igitur
ꝓponens frĩb honus eris minister xp̃i
iħu. enutritus uerbis fidei & bonȩ doc¬

Expanded text:
denotat ad perditionem. Jam enim immutari denotat ad perditionem. Jam enim immutari hos negat, ut salventur, quia sicut cauterium immutari non potest, ita nec eorum animus emendari; nihil enim pejus simulatione. Tales enim hi sunt, quales et Judaei illi, qui intelligentes Christum Dei virtute operari, in Beelzebub haec ab eo fieri dicebant . Ut enim Fabricatorem hominis male tractent, cum natos se non doleant, nuptias tamen prohibent, et Christo carnem subtrahunt, et ut ad ejus injuriam proficiant, ab his, quae usibus nostris instituit, abstinendum docent, ut per id quod despiciuntur, mala esse et malo auctore inventa videantur. Hinc est unde Apostolus omnia a Deo bona facta esse ostendit, si tamen cum gratiarum actione sumantur. Immunda enim erunt ei qui non laudat in his Creatorem. Nec enim possunt bene illi proficere, qui sic illa sumit, ut male tractet Auctorem eorum. Haec igitur proponens fratribus, bonus eris minister Christi Jesu, enutritus verbis fidei, et bonae doc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sẽs futura reuelauerit ad instructio¬
nem eccłaꝵ ⁊ cautelã ñtacet. ut p̃moni¬
tȩ eccłȩ sollicitȩ sint. ne ab huiusmodi
possint cucumueniri hominib. Qdenĩ
tam clarum tamq aꝑtũ ad euitandos
aut magis condempnandos doctrinȩ
huiꝰ pestifere uiros. potuit manifesta
uoce prefari. nͥ ut asseuerationẽ eoꝵ fal¬
lacẽ ac simulatã. doctrinã demoniorũ
nuncuparet: ut cũ huuis asseuerationis
sermones audiunt᷑. a diabło cõposita eẽ
doctrina hȩc sciretur ꝗͣ predixerat sp̃c sc̃s̃¬
sa: Quȩ nunc in marciont᷑tis quamus
pene defecerint.uł patricianis. aut ma¬
xime in manicheis. denotatur. Hi enĩ
⁊ xp̃m natũ negant. ⁊ nuptias ꝓhi-¬
bent.&. abstinendum a cibis tradunt.
quoꝵ cautheriatã dic̃ conscientiã ħ ẽ
simulatione corruptã. Qu̾asi ut cauthe¬
rȩcorium corrumꝑit ⁊ notã infligit.
ita & fallacia conscientiã quȩ dolo ma¬
liuolentiȩ aliud scit &e aliud profitetur.

Expanded text:
sanctus futura revelaverit ad instructionem Ecclesiarum et cautelam, non tacet; ut praemonitae Ecclesiae, sollicitae sint, ne ab hujusmodi possint circumveniri hominibus. Quid enim tam clarum, tamque apertum ad evitandos aut magis condemnandos doctrinae hujus pestiferae viros potuit manifesta voce praefari, nisi ut asseverationem eorum fallacem, ac simulatam doctrinam daemoniorum nuncuparet; ut cum hujus asseverationis sermones audiuntur, a diabolo composita esse doctrina haec sciretur, sa, quae nunc in Marcionitis, quamvis pene defecerint, vel Patritianis, aut maxime in Manichaeis denotatur? Hi enim et Christum natum negant, et nuptias prohibent, et abstinendum a cibis tradunt. Quorum cauteriatam dicit conscientiam, hoc est simulatione corruptam, quia sicut cauterium corium corrumpit et notam infligit, ita et fallacia conscientiam, quae dolo malevolentiae aliud scit, et aliud profitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
amen. hoc est uerum. Diitib huius
scłi precipe. non suꝑbe saꝑe. neq sꝑare
Iin incerto diuitiaꝵ s in dõuiuo. qͥ p̃stat
Inob̃ om̃ia habundant̃ ad fruendũ. in uo¬
luntate oꝑm bonorum. diuites ẽẽ factis
nicatores. thesaurizare sͥ bonum funda¬
Imentũ bonũ in futurũ ut apphendant
ueram uitã. Ulera uita illa ẽ ꝗͣ sꝑamus

Expanded text:
amen; hoc est verum. Divitibus hujus amen; hoc est verum. Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum in voluntate operum bonorum; divites esse factis benter communicatores, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam. Vera vita illa es
Abbreviated transcription (Latin):
stet᷑ & ut terrorem incutiat. passionem
xp̃o memorat. cuius passionis reus neces¬
se ẽ fiat. qui hoc spernit. ꝓpter quod pas¬
sus ẽ xp̃e. Nec diem iudicii tacuit. quod
predestinato tempore futurum est dei
nutu. quem solum beatum. & potentem.
& regem regum et dominum ꝓnunciat.
Solus ẽ enim ipse. qui ꝓpriam &e a nullo
habet acccptã bĩtudinem. atq potentiã.
dominatum. & regnũ. necnon ĩmortalita¬
tem. Hȩc om̃ia habet pat̾. similit̃ & filiꝰ
a patre. Lum̃ aũt in accessibile solius
patris ẽ. qr nulli umꝗͣ apparuit. Deniq
subiecit. quem uidit nemo hominũ nec
uidẽ pot̃. nonqr aliud lum̃ filii sit. qͥp¬
pe cum in psalmo scriptum sit. Et in lu¬
mine tuo uidebimus lum̃. hoc ẽ lumen
patris ẽẽ infilio. S qr nemo uidit patrẽ.
ac ꝑhoc in accessibile habitat lum̃. Nõ
llud ergo peculiare patris ẽ. quod supra
dictum ẽ. cui honor & potestas ȩterna.

Expanded text:
stetur; et ut terrorem incutiat, passionem stetur; et ut terrorem incutiat, passionem Christi memorat, cujus passionis reus necesse est fiat, qui hoc spernit propter quod passus est Christus. Nec diem judicii tacuit, quod praedestinato tempore futurum est Dei nutu, quem solum beatum et potentem et Regem regum et Dominum pronuntiat: solus est enim ipse qui propriam et a nullo habet acceptam beatitudinem atque potentiam, dominatum et regnum, nec non immortalitatem. Haec 304 omnia habet Pater, similiter et Filius a Patre: lumen autem inaccessibile solius Patris est; quia nulli umquam apparuit. Denique subjecit: Quem vidit nemo hominum, nec videre potest. Non quia aliud lumen Filii sit; quippe cum in psalmo scriptum sit: Et in lumine tuo videbimus lumen. , hoc est, lumen Patris esse in Filio: sed quia nemo vidit Patrem, ac per hoc inaccessibile habitat lumen. Non llud ergo peculiare Patris est, quod supra dictum est: Cui honor et potestas aeterna,
Abbreviated transcription (Latin):
dente monimentis eccliasticiꝰ cõtinet᷑ Precipio
tͥ in conspectu dĩ qui uiuificat omĩa. et
xp̃o iħu qui testatus ẽ. sub poncio pilato
bonam confessionem. ut serues mandatũ
ĩmacłatum. irreprehensibile. usq in ad¬
uentum domini nr̃i ihu xp̃i. quem suis
tempr̃ib ostendet. Beatus ille & solus
potens. rex regnantium. & dñs dñantiũ
qͥ solus habet immortalitatẽ ⁊ lum̃ habitat in¬
accessibile. quem uidit nemo hominum
nec uidi potest. cui honor & potestas ȩt̃na
amen. Magna uigilantia atq ꝓuidentia
precepta dat rectori eccłȩ. In huius enum
ꝑsona. tocius ppłi salus consistit. Non sol¬
licituss de cura timothei tam circumspec¬
tus ẽ sed ꝓpter successores eius ut exemplo
timothri. eccłȩ ordinationem custodireñ
ipsis quoq futuris formam tradentes. a se¬
met ipsis inciperent. Deniq ut serues in
git. ut coram dõ & xp̃o hoc se mandare te¬

Expanded text:
dente monimentis ecclesiasticis continetur. Praecipio dente monimentis ecclesiasticis continetur. Praecipio tibi in conspectu Dei, qui vivificat omnia, et Christo Jesu qui testatus est sub Pontio Pilato bonam confessionem: ut serves mandatum immaculatum, irreprehensibile usque in adventum Domini nostri Jesu Christi: quem suis temporibus ostendet beatus ille et solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem, et lumen habitat inaccessibile, quem vidit nemo hominum, nec videre potest, cui honor et potestas aeterna, amen. Magna vigilantia atque providentia praecepta dat rectori Ecclesiae; in hujus enim persona totius populi salus consistit. Non sollicitus de cura Timothei, tam circumspectus est, sed propter successores ejus, ut exemplo Timothei Ecclesiae ordinationem custodirent; ipsi quoque futuris formam tradentes a semetipsis inciperent. Denique ut serves, igit, ut coram Deo et Christo hoc se mandare te
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. app̃hende uitam ȩt̃nam ad quam
uocatus es. & confessus es bonam confes¬
sionem coram multis testib. Qm̃ auari¬
cia res iniqua ẽ. hominem dĩ ut ab hac
dissentiat. iusticiam se qui iubet atq pi¬
etatẽ. & alia quȩ memorat. Non enim
poterit hanc euitare. nisi his adheserit
quȩ auariciȩ aduersa s̃. Quin enum fieri
potest. ut auarus fidelis sit qui oꝑibus
negat quod uerbis fateri uidetur. Uiñ
autem amator fr̃nitatis. cuius manus
s̃ aridȩ: Quomͦ uero patiens. qui semꝑ
ad aliena se tendit.: Aut quatenus qͥetẽ
animi possit bab̃e. qui die noctuq auidi¬
tate cupiditatis incenditur: S qͥa ab
homine dĩ timotħo iniquitas hȩc aliena
erat. honum certamen fidĩ aggredi iube¬
tur. fidei enim uictoria ẽ. cum omĩa uicia
et crimina subiugantur. ut ad et̃nȩ uitȩ
p̃mia ueniatur. cuius confessio int̃ ipsa
rudimenta fidei. teste int̾rogante ce respon¬

Expanded text:
fidei, aprehende vitam aeternam, ad quam fidei, aprehende vitam aeternam, ad quam et vocatus es, et confessus es bonam confessionem coram multis testibus. Quoniam avaritia res iniqua est, hominem Dei, ut ab hac dissentiat, justitiam sequi jubet atque pietatem, et alia quae memorat; non enim poterit hanc evitare, nisi his adhaeserit, quae avaritiae adversa sunt. Quomodo autem fieri potest ut avarus fidelis sit, qui operibus negat, quod verbis fateri videtur? Unde autem amator fraternitatis, cujus manus sunt aridae? quomodo vero patiens, qui semper ad aliena se tendit? aut quatenus quietem animi possit habere, qui die nocteque aviditate cupiditatis incenditur? Sed quia ab homine Dei Timotheo iniquitas haec aliena erat, bonum certamen fidei aggredi jubetur. Fidei enim victoria est, cum omnia vitia et crimina subjugantur; ut ad aeternae vitae praemia veniatur: cujus confessio inter ipsa rudimenta fidei, teste interrogante et respon
Abbreviated transcription (Latin):
est. diuitiis huius scłi studeat. quia ñ
solum sͥ ipsi. sed et ceteris obest. Contra¬
riam enim formam dat hominibus.
Necesse ẽ enim multos imitatores eius exi¬
stere. ad ꝑditionem. Qnͣto enim honorifi¬
centior ordine ẽ. tantomagis suadet imi¬
tandum se maxime in hac re quȩ in ista
uita proclius ẽ. Auaricia enimomnia
mala potest admittere. idõ radix om̃iũ
malorum ẽ. Quia ut desidia sua exple¬
at quod impossibile ẽ. & maleficia. et ho¬
micidia. & obscenitatem. et quicqͥd sce¬
leris ẽ ꝑpetrant nec ad presens secura qr
semꝑ cupida. & infuturo dampnata. Tu
autem homo dĩ hec fuge. Abscidere se
hominem dĩ abhac hortatur &e precipit.
ut et hic securus sit. & in futuro premiis
remuneretur diuinis. Non enim imme¬
rito coronandus ẽ. quihanc sꝑnit q̃ mul¬
tis suadet. Sequere autem iusticiã. pieta¬
tem. fidem. caritatem pacientiã tranquil¬
litatem animi. certa bonum certamen

Expanded text:
est, divitiis hujus saeculi studeat; quia non est, divitiis hujus saeculi studeat; quia non solum sibi ipsi, sed et caeteris obest. Contrariam enim formam dat hominibus; necesse est enim multos imitatores ejus existere ad perditionem. Quanto enim honorificentior ordine est, tanto magis suadet imitandum se, maxime in hac re, quae in ista vita proclivis est; avaritia enim 303 omnia mala potest admittere. Ideo radix omnium malorum est, quia ut desideria sua expleat, quod impossibile est, et maleficia, et homicidia, et obscenitatem, et quidquid sceleris est, perpetrat; nec ad praesens secura, quia semper cupida; et in futuro damnata. Tu autem, homo Dei, haec fuge. Abscindere se hominem Dei ab hac hortatur et praecipit, ut et hic securus sit, et in futuro praemiis remuneretur divinis. Non enim immerito coronandus est, qui hanc spernit, quae multis suadet. Sequere autem justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, tranquillitatem animi. Certa bonum certamen
Abbreviated transcription (Latin):
rat.cum sciant nichil se ꝓprium hab̃e
in mundo. Cui rei proficit humana cu¬
piditas. nisi quia ipsa sͥ inimica existit:
Nichil enu intulit mundo. Nicħ aufer¬
re poterit. quid s̾ incutit sollicitudinẽ
et quęrit congregare: Talis hinc exiet.
qualis ueniet. Quod etiam scripsit iob.
et in sua passione fatetur. dicens. Nudus
exiui de utero matris meȩ. nudus re-
uertar in terram. sit nomen dominibe.¬
nedictum. Quod si auari ñ retinerent in
ꝑniciem suam. pauci conderent quod
pluribus possit proficere. cum eoꝵ ipso¬
rum emolumento. Nam qui uolunt
diuites fieri. incidunt intemptationẽ
& laqueum. & desideria multa et in¬
utilia & nocuia. quȩ demergunt ho¬
mines in exicium et interitum. Ra¬
dix enim om̃ium malorum ẽ auaricia.
quam quidam appetentes erraueruĩ
a fide. et inseruerunt se dolorib multiꝰ
N ichil tam asꝑm tamq ꝑniciosum ẽ. ꝗͣ
si eccłasticus maxime qui sublimis loci

Expanded text:
rat, cum sciant nihil se proprium habere rat, cum sciant nihil se proprium habere in mundo. Cui rei proficit humana cupiditas, nisi quia ipsa sibi inimica existit? Nihil enim intulit mundo; nihil auferre poterit. Qui sibi incutit sollicitudinem et quaerit congregare, talis hinc exiet qualis venit. Quod etiam scripsit Job, et in sua passione fatetur, dicens: Nudus exivi de utero matris meae, nudus oportet ut eam in terram. Sit nomen Domini benedictum . Quod si avari non retinerent in perniciem suam, pauci conderent quod pluribus posset sufficere cum eorum ipsorum emolumento. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem, et laqueum, et desideria multa, et inutilia, et nociva quae demergunt homines in exitium et interitum. Radix enim omnium malorum est avaritia, et quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis. Nihil tam asperum, tamque perniciosum est, quam si ecclesiasticus, maxime qui in sublimi loco
Abbreviated transcription (Latin):
utile iudicatur. Dei enim culturam et
pietatem questum existimant. non de
futuro aliquid sꝑantes. s quomodo in
presenti se transigant. ꝓuidentes: Sic̃
& mundanȩ sectȩ. quas constat ꝓpter
p̃sentia lucra inuentas. non nescii qͦsoã¬
hoc libenter audire. quod in hac uita flo¬
rendum sit. ideoq desistendum abhutus¬
modi. E it autem questus magnus. pietaᷤᷤ
cum sufficientia. Magnas diuitias et ac¬
quisitionem in eo dicit. siquis fidelis suo
contentus sit. Prus enim & in semet ip¬
so & ceteris ẽ. qui miscdia dĩ acquisitus
ad futuram uitam. ad presens sufficeres
putat qd̃ habet. non dubitans ex eo ipso
largiri. Omnis enim auarus impius ẽ.
& sͥ & ceteris nocens. Nichil enim intuli¬
mus in hunc mundum. uerum qr nec
auferre possumus quicquam. habenteᷤ
autem alimenta & qͥb tegamͣ. his contenti
simꝰ. frust᷑ mortales homines copie studere
&e locupletes fieri uelle. aꝑta uoce decla¬

Expanded text:
utile judicatur. Dei enim culturam et utile judicatur. Dei enim culturam et pietatem quaestum existimant, non de futuro aliquid sperantes, sed quomodo in praesenti se transigant providentes sicut et mundanae sectae, quas constat propter praesentia lucra inventas. Non nescii qhoc libenter audire, quod in hac vita florendum sit; ideo desistendum ab hujusmodi. Est autem quaestus magnus, pietas cum sufficientia. Magnas divitias, et acquisitionem in eo dicit si quis fidelis suo contentus sit. Pius enim in semetipso et caeteris est, qui misericordiam Dei acquisiturus ad futuram vitam, ad praesens sufficere sibi putat quod habet, non dubitans ex eo ipso largiri. Omnis enim avarus impius est, et sibi et caeteris nocens. Nihil enim intulimus in hunc mundum. Verum quia nec auferre possumus quidquam. Habentes autem alimentum, his contenti sumus. Frustra mortales homines copiae illudere et locupletes fieri velle aperta voce decla
Abbreviated transcription (Latin):
erit. qui fidelem dominum contempnen
ut obtrectatores studeant. quia non est
quod reprehendatur in ea. inconsideranteᷤ
pariter. quȩ in sacris eorum sint oceul¬
tatur pia. & erubescant. per quod inex¬
cusabiles erunt. Siquis aliter docet. nõ
acquiescit sanis sermonibus domini
nichil sciens. sed languens circa questio¬
nes & pugnas uerborum. ex quib fit in
existimantes questum. ẽẽ pietatem & dĩ
culturam. discede ab huiusmodi. Discre¬
pantes a disciplina catholica. sꝑnendos
precipit. maxime qui conuicti & cor¬
repti. acquiescere nolunt ꝑturbatione
mentis prauȩ. qui contentionib delec¬
tantur &e pascuntur. E latus enim iun¬
ci se non patitur. quippe cum ad fauo¬
rem querendum inconflictum ꝓrum¬
pat. quod a mansuetis ce bonis uiris
uitandum est. Contentio enim numꝗͣ
est sine lite. & parum eẽt. si lis sola ori¬
recur. Sed blasphemiȩ & inimiciciȩ.
quod adĩ seruis alienum ẽ. ab his aũt
qui corrupti mente. ueritate priuatis̃.

Expanded text:
erit qui fidelem Dominum contemnenduut obtrectatores studeant, quia non est quod reprehendatur in ea, considerantes pariter quae in sacris eorum sint occulta turpia, et erubescant per quod inexcusabiles erunt. Si quis aliter docet, non aquiescit sanis sermonibus Domini nihil sciens, sed languens circa quaestiones et pugnas verborum, ex quibus fit inexistimantes quaestum esse pietatem et Dei culturam: discede ab hujusmodi. Discrepantes a disciplina catholica spernendos praecipit, maxime qui convicti et correpti acquiescere nolunt perturbatione mentis pravae, qui contentionibus delectantur et pascuntur. Elatus enim vinci se non patitur: quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpat; quod a mansuetis, et bonis viris vitandum est. Contentio enim nunquam est sine lite, et parum esset, si lis sola oriretur, sed blasphemiae et inimicitiae; quod a Dei servis alienum est. Ab his autem qui, corrupti mente veritate privati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gregi sathanȩ. Tunc enim uera se ꝓbat
predicare. si caconetur ce gerere. Mag¬
na gͦ cura eligendus ẽ. qui domũ dĩ re¬
gendam accipiat. Si enim t̃restriũ rerũ
dispensatores idonei quȩrendi s̃. qͣnto
magis cęlestiũ: Diaconos pari modo
pudicos. non bilingues non uino mulco
debitos. non turpibus lucris uacantes.
habentes mysterium fidei in conscientia
pura. & hi autem ꝓbentur primum. &
sie ministrent sine crimine. Qui tanta
cura eligendos diaconos precipit. quos
constat ministros ẽẽ sacerdotum. quales
uult ẽẽ epos nisi sicut ipse ait irreprehẽ¬
sibiles: Degocia tam̃ publica turpia iulia
lucra ñ habentes : Scit enim idõ negocia¬
ri. ut capiant lucͣ. nec aliud ꝓfitetur ꝗͣ
gerit. Turpia aũt lucra hec dic̃ eẽ. si sub
pia ꝓfessione questib studeatur. Turpis
enun deprehenditur. cum se pitrũ osten
una ordinatio ẽ: Uterq enim sacerdos

Expanded text:
gregi Satanae; tunc enim vera se probat gregi Satanae; tunc enim vera se probat praedicare, si ea conetur et gerere. Magna ergo cura eligendus est, qui domum Dei regendam accipit; si enim terrestrium rerum dispensatores idonei quaerendi sunt, quanto magis coelestium! Diaconos pari modo pudicos, non bilingues, non vino multo deditos, non turpibus lucris vacantes, habentes mysterium fidei in conscientia pura. Et hi autem probentur primum, et sic ministrent sine crimine. Qui tanta circa diaconos eligendos praecipit, quos constat ministros esse sacerdotum; quales vult esse episcopos, nisi sicut ipse ait, irreprehensibiles, negotia publica, turpia et vilia lucra non habentes? 295 Scit enim ideo negotiari, ut capiant lucra, nec aliud profitentur quam gerunt. Turpia autem lucra haec dicit esse, si sub pia professione quaestibus studeatur; turpis enim deprehenditur, cum se purum ostentuna ordinatio est? Uterque enim sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
uenta enu occasione suꝑbiȩ illius. satha¬
nas p̃cipitat eum. Idõq in salomone le
chsit: se ip̃m seduc̃. E dominꝰ: Qui se inqͥt
exaltauerit. humiliabidur. Oportet aũt
eum ce testimoniũ hab̃e bonũ abhis qͥ
foris s̃. Sensum dñi consecutus ait. Opor¬
tere. futurum ep̃m testimoniũ bonũ ha¬
bere ab extraneis. qr qui inminimis fide¬
no mãmona fideles ñ fiustis. qd ur̃m ẽ
quis dabit uob̃: ut hic qͥ in mundanis
reb & conuersatione humana fidelis
minime inuenit᷑. Dubuim ñ sit quiai
in diuinis reb idoneus ñ erit. Si autẽ
hominib fidẽ exhibuerit. multomag̃
deo. Ise in opprobrium incidat & laque¬
Sum diabłi. Si timorẽ dĩ ante ocłos non
habuerit ep̃c torpori magis se cõmen¬
dans. hunc qͣsi infidelẽ & pseudo ꝓ pħam
deserit ds̃. Et deformis iudebitur om̃ib
et maculosus. qr aliter facit ꝗͣ predicat.
uerbis suis ipse se accusans qr deputatꝰ ẽ

Expanded text:
venta enim occasione superbiae illius, Sataventa enim occasione superbiae illius, Satanas praecipitat eum. Ideoque in Salomone leg se ipsum seducit . Et Dominus: Qui se, inquit, exaltaverit, humilitabitur . Oportet et illum testimonium habere bonum ab iis, qui foris sunt. Sensum Dominicum secutus, ait oportere futurum episcopum testimonium bonum habere ab extraneis; quia qui in minimis fideno mammona fideles non fuistis, quod vestrum est, quis dabit vobis? Ut hic qui in mundanis rebus et conversatione humana fidelis minime invenitur, dubium non sit quia et in divinis idoneus non erit: si autem hominibus fidem exhibuerit, multo magis Deo. Ne in opprobrium incidat, et laqueum diaboli. Si timorem Dei ante oculos non habuerit episcopus, tempori magis se commodans, hunc quasi infidelem et pseudoprophetam deserit Deus, et deformis videbitur omnibus et maculosus; quia aliter facit, quam praedicat, verbis suis ipse se accusans, qui deputatus est
Abbreviated transcription (Latin):
debere dicit ep̃m. hȩc enim signa s̃ dig¬
nitatis epãlis. Siquis aũt potiora sectatꝰ
&e corpꝰ &e animã suam dõ dicauerit. ne se
copulet matrimonio. tantomagis digni¬
or fiet. Idõ enim inferiorẽ posuit. ut de
potiore nemo dubitaret. Siquis autẽ
domui suȩ preeẽ nescit. quomͦ ȩccłȩ di
ligentiam habebit: Manifestum ẽ. qr
tunc pot̃ idoneus rector futurus ꝓbari
si prius domũ suã recte gubernauerit.
Qui enim in minimis fideł ẽ. ⁊ in mag¬
nis. Non neophitum. ne in suꝑbiã elatꝰ
in iuidiciũ incedat diabłi. Uerumẽ. qr
rudes in fide solent extolli. superbia
maxime: si accipiat ordinem. Nouita¬
te enim ce potestate inflatur. arbitͣns
se pre ceteris digniorem. Uidens enĩ¬
primo anno natiuitatis collatum in se
honorem. ꝓutat ñ magis ad suum s ad
alioꝵ ꝓfectum se uocatum. qͣsi beneficiũ
religioni det magis ꝗͣ accipiat ab ea. ꝑꝗͣ
rem elatus incurrit laqueum diabli. In¬

Expanded text:
debere dicit episcopum. Haec enim signa sunt digdebere dicit episcopum. Haec enim signa sunt dignitatis episcopalis. Si quis autem potiora sectatus, et corpus et animam suam Deo dicaverit, ne se copulet matrimonio, tanto magis dignus fiet. Ideo enim inferiorem posuit, ut de potiore nemo dubitaret. Si quis autem domui suae praeesse nescit, quomodo Ecclesiae Dei diligentiam habebit? Manifestum est, quia tunc potest idoneus rector futurus probari, si prius domum suam recte gubernaverit: Qui enim in minimis fidelis est, et in magnis . Non neophytum, ne in superbiam elatus in judicium incidat diaboli. Verum est, quia rudes in fide solent extolli superbia, maxime si accipiant ordinem. Novitate enim et potestate inflatur, arbitrans se prae caeteris digniorem. Videns eniprimo anno nativitatis collatum in se honorem, putat non magis ad suum, sed ad aliorum profectum se vocatum, quasi beneficium religioni det magis quam accipiat ab ea; per quam rem elatus incurrit laqueum diaboli. In
Abbreviated transcription (Latin):
ti ad salutem. Humanus sermo ẽ. siqͥs
Hoc enim cupiens bonã uitã appetere ui¬
detur.si tamen non hab his declinet.q̃
in subiectis habentur. ne ambitione et
desidĩo pecuniȩ hoc egisse uideatur. O¬
portet gͦ ep̃m irrep̃hensibilẽ eẽ. Qualis
ep̃c debeat ẽẽ describit. ut nemo ep̃atũ
appetat. nisi fidus fuerit. quia ab om̃ib
contrariis abstinere se potest: ut ñ indig¬
nus sit sua ꝓfessione. Unius uxoris ui¬
rum. Quamius scdam numero uxorẽ
non sit habere prohibitum. ut tam̃ quis
dignus ad ep̃atum sit. etiam licitam debet
spernere ꝓpter sublimitatẽ ipsius ordiniᷤᷤ
quia ceteris melior debet eẽ. qui cupidus
est sedis illius. Sobrium pudicum or¬
natum. hospitalem. docibilẽ. non obno¬
rium uino. ñ uerberatorẽ. s modestum
ꝯon litigiosum. ñ asꝑm. domum suã be¬
ne regentẽ. filios habentem subditos
cum omni caritate. Talem homiũe qui
hec custodiat quȩ enumerat bona creari

Expanded text:
ti ad salutem. Humanus sermo est: Si quti ad salutem. Humanus sermo est: Si quhoc enim cupiens, bonam vitam appetere videtur, si tamen non ab his declinet, quae in subjectis habentur, ne ambitione et desiderio pecuniae hoc egisse videatur. Oportet ergo episcopum irreprehensibilem esse. Qualis episcopus debeat esse, describit, ut nemo episcopatum appetat, nisi fidus fuerit, qui ab omnibus contrariis abstinere se potest, ut non indignus sit sua professione. Unius uxoris virum. Quamvis secundam numero uxorem non sit habere prohibitum, ut tamen quis dignus ad episcopatum sit, etiam licita debet spernere propter sublimitatem ipsius ordinis, quia caeteris melior debet esse, qui cupidus est sedis illius. Sobrium, pudicum, ornatum, hospitalem, docibilem, non obnoxium vino, non verberatorem, sed modestum, non litigiosum, non asne regentem, filios habentem subditos cum omni charitate. Talem hominem, qui haec custodiat, quae enumerat, bona, creari