comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hñs equale ꝑ totũ qũo inegipto ⁊ in paies
tes australis septẽpitionalis ⁊ occidentalis
ꝯpacti sunt de tabulis ligneis ab utroq
lat̾e deauratis. Porto ex orientali ꝑteniis
usq ad parictis altetiꝰ sũmitatẽ cͥ cor¬
tine tabernatuli ⁊ tectũ intubuere ũ¬

Expanded text:
ns aequale per totum, quomodo in Aegypto et Palaestparietes tres, australis, septentrionalis et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus usque ad parietis alterius summitatem, cui cortinae tabernaculi et tectum incubuere, u
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ. qutus ad feren¬
tate ⁊ tiuitia sic aqua
ñ ebullias. Ascendisti
i. suꝑ lectũ patris tui. tũc uolasti strat
effusus es qͣi aqua ne adicias. ascenclisti
cubile prĩs rui ⁊ ꝯtaminasti stratũ in ascẽ¬

Expanded text:
meorum, durus ad ferentate, et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascen
Abbreviated transcription (Latin):
oderũt masculos . ode
ut stanim intͥficrant nͥ
caueant obseruẽt ⁊ ot¬
cultent. Refert scripta
qd de mbu leui qͥs ge

Expanded text:
oderant masculos. Oderuut statim interficiant, nisi caveant, observent et occultent. Refert Scriptura quod de tribu Levi aliquis ge
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis s sigrato future dignitatis
in qua excellit abraham.
.i. in igne chaldeoꝵ. hinc fabulantut he¬
brei qr abram in igne fit missus qr ignem
noluit adorate quem chalder colunt ⁊ dei
auxilio uiberatus de ydolattie igne effu¬
gerit. Uñ ad cum dr̃ Ego sum qui eduxi
saray cognom̃to mescham. Melchã duxit
hibite que in p̾ncipio ⁊ inter fres ⁊ soro¬
res sunt celebrate.

Expanded text:
nativitatis, sed significatio futurae dignitatis, in qua excellit Abram. est, in igne Chaldaeorum. Hic fabulantur Hebraei quod Abram in ignem sit missus, quia ignem noluit adorare, quem Chaldaei colunt, et Dei auxilio liberatus, de idololatriae igne effugerit. Unde ad eum dicitur: « Ego sum qui eduxi Sarai, cognomento Jescham. Melcham duxit rohibitae, quae in principio etiam inter frres sunt celebratae.
Abbreviated transcription (Latin):
que gͣndo dimiserat nichilq om̃ino irirẽs
relictũ est in lignis ⁊ in herbis t̾re. ⁊ in cũc¬
ta egipto. Qmobrem festinus pharao: uoca¬
uit moysen ⁊ Mron et dixit eis. Reccani in
illa fiebat obstinatio dum ei par¬
ceretut. Sicut omia mala corda

Expanded text:
quae grando dimiserat nihilque omnino virens relictum est in lignis et in herbis terrae in cuncta Aegypto quam ob rem festinus Pharao vocavit Mosen et Aaron et dixit eis peccavi in illa fiebat obstinatio, dum ei parceretur, sicut omnia mala corda
Abbreviated transcription (Latin):
OR̾. Nona plaga tenebre sũt
tionis ⁊ ꝑuidenne obscurissimaᷤᷤ
ẽẽ rõnes. posuit .ii. deus tenebras
latibulũ suũ. quas illi audact᷑
biles erroꝵ tenebras deuolim st̃.
norabant ad quẽ finem eoꝵ pe¬

Expanded text:
. Nona plaga tenebrae facttionis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum : quas illi audacterbiles errorum tenebras devoluti sunt. norabant ad quem finem eo
Abbreviated transcription (Latin):
berũ dimisit hit qͦ hec om̃ĩa fecit. ⁊ ⁊
cretidit. Idem. Ibi ppłs dei ñ est ad seri¬
tutẽ tetractatus. nec hic pꝰea ad ydolatii¬
am toactus. Ibi egiptioꝵ uasa pretiosa
ureos ꝑseqñtib maris itruit interitꝰ. nos
qͦr peregrinantes. ꝑsetimo gentiliũ ma

Expanded text:
rum dimisit: hic quoque haec omnia fecit, et etiam credidit. Ibi populus Dei non est ad servitutem retractus, nec hic postea ad idololatriam coactus. Ibi Aegyptiorum vasa pretiosa braeos persequentibus maris irruit interitus: nos quoque peregrinantes persecutio gentilium ma
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ⁊ malefici ꝑ incanta¬
tiones suas simuit̃. s du¬
rerũtor ranas suo terrã
tao moysen ⁊ aaron. et
dixit. Orate dñm ut au¬
ferat ranas a me ⁊ a pp
into. et dimittã ppłm
ut sacrificet dño. Dicit¬
q moyses ad ph̾aonẽ.¬

Expanded text:
incantationes suas similiter eduxeruntque ranas super terram rao Mosen et Aaron et dixit orate Dominum ut auferat ranas a me et a populo meo et dimittam populum ut sacrificet Domino dixitque Moses Pharaon
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat ꝑ tyatũ gustum prebet. Qui gͥ ꝑ
dectrinã sapĩe ministrare phialas ñ possit̃t
qͣntum ꝓ diuina largitate sufficiunt ꝓpi¬
nent proxius cyathos uerbi.
osephus dicit .xii. panes ex similib fiͥ sin¬
gulos ex ditab decimis. qui salb̃o suꝑ mẽ¬
sam .ui. hint. ⁊ ui. inde ponebanur. suꝑ
quiemq patena aurca cum pugillo thite
tes comedebant calidos: tum thure reponẽ¬

Expanded text:
nuntiat, per cyathum gustum praebet. Qui ergo per doctrinam sapientiae ministrare phialas non possunt, quantum pro divina largitate sufficiunt, propinent proximis cyathos verbi.osephus dicit duodecim panes ex simila fieri, singulos ex duabus decimis, qui Sabbato super mensam sex hinc et sex inde ponebantur: super quemque patena aurea cum pugillo thuristes comedebant calidos cum thure repone
Abbreviated transcription (Latin):
gũt uestem carncam. s uit castus inauuit
omĩa uintula distumꝑe qm se turpitudin
synagega ip̃m putũ hoĩtm credens adulte¬
tino ⁊plexu ꝯstringere uoluit ip̃e tegunen
littere otuilis eoꝵ obiecit ⁊ ad cognoscendũ
diuinitans potentiam ꝯspittui se gentib¬

Expanded text:
tiunt vestem carneam: sed vir castus mavult omnia vincula dirumpere, quam se turpitudini Synagoga Christum, purum hominem credens, adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae oculis ejus objecit, et ad cognoscendam divinita
Abbreviated transcription (Latin):
net turis tertems atte¬
rit. si hoꝵ memoriam
succedit in regnũ. Allo¬
quit᷑ gentẽ suam .i. cor¬
tioꝵ dutib ad ꝯtiliũ
uocatis deliberat cͣc fi¬
lios isrł qũo tircũue¬
urantur oppͥmant᷑ in¬
to ⁊ latere affligantur¬
mares exponant. feĩas
alant. edificent ciuita
est diumnos libros egip¬
tioꝵ gesta nartare sine
forte baptizatus es ⁊
annumeratus int̾ fili¬
os isrł ⁊ suscepisti in te
dm̃ regẽ ⁊ posthec uolu¬
etis declinart. oꝑa scłi
agere. actus t̾re ⁊ lutea
explere ministeria scias
qr sucrexit in te rex aliꝰ
git ut elifices illi cur
sare ⁊ ꝑ exiguo t̃re ces¬
pite propinquos uir¬
giis fangare. castitati
uisidiati. deciꝑe inno¬
teritiam. domi feda. fo

Expanded text:
nec curis terrenis atterit. Si horum memoriam succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id tiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affliganturmares exponant, feminas alant, aedificent civitatest divinos libros Aegyptiorum gesta narrare sine forsitan baptizatus es et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex aliusgit, ut aedifices illi civisare et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigare; castitati insidiari, decipere innocentiam, domi foeda, fo
Abbreviated transcription (Latin):
afflixit ⁊ in mari rubro
ꝓut multi pharaones
fuerũt.
in egipto quiscit ioseph
⁊ qui nescit. Dũ .ii. ille
regnaret qui sciebat id¬

Expanded text:
ad et in mari Rubro periit, multi Pharaones fuerunt.  Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
me intrabis qr mercede ꝯduxi
te ꝓ mandragoris filii mei. Dor¬
miuit cũ ea nocte illa. ⁊ exau¬
deuit deus preces eiꝰ ꝯcepito ⁊
peꝑit filiũ quimũ ⁊ ait. Dedit
deus mercedẽ mͥ qr dedi ancilłã

Expanded text:
 intrabis, quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. Dormivitque cum ea nocte illa, et exaudivit Deus preces ejus, concepitque et peperit filium quintum, et ait, Dedit Deus mercedem mihi, quia dedi ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
tum mescã stetilib fe¬
minis fecunditatẽ pa¬
rit ⁊ iõ instuisse rachel
ut hoc acciperet qd̃ ego
ñ atbitror. Nec si tñt cõ¬
cepiss Nũc uero cũ post
duos lye alios ab illa noc¬
te pararus dñs eam ꝓle
donauĩt nichil ẽ qd̃ de
mandragora tale aliqͥd¬

Expanded text:
tum in escam sterilibus feminis fecunditatem pariat, et ideo institisse Rachel ut hoc acciperet, quod ego non arbitror, nec sic tunc concepisset. Nunc vero cum post duos Liae alios ab illa nocte partus, Dominus eam prole donaverit, nihil est quod de mandragora tale aliq
Abbreviated transcription (Latin):
scrutarus sum ñ aliqua
a cõmuni sensu remoti
cio ñ forte pp̃ pomi rari¬
tatẽ ⁊ odoris iocundi¬
tatem.

Expanded text:
scrutatus sum, non aliqua a communi sensu remotiocio, nisi forte propter pomi raritatem et odoris jucunditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
pitat᷑ aĩa. ⁊ tanto seturius maba tp̃dalta
penterat qͣnto durius bona et̾na desꝑat.
S ista reproboꝵ malitia electoꝵ intam
suꝑna ꝯpellit qd̾ in istłitito ppło moyse
muituntur. ut quos egiptus .i. uita p̃¬
sens oppressit blandiens aduuet p̃mẽs
ut dñ deus ꝓuocat
ctutiatꝰ ĩpeslat.

Expanded text:
pitatur anima, et tanto securius mala temporalia penetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia electorum vitasuperna compellit; quod in Israelitico populo, Mose ermittuntur: ut quos Aegyptus, id est vita praesens, oppressit blandiens, adjuvet premens; ut dum Deus provocat, cruciatus impellat.
Abbreviated transcription (Latin):
mittendũ fuit ut
posset in futito robꝰ¬
tits solidari. si .ni. par
giendo t̾cena suadet
⁊ celestia ut ꝑcipitẽ¬

Expanded text:
mittendum fuit, ut posset in futuro robustius solidari. Si enim parvgiendo terrena suadet et coelestia, ut percipie
Abbreviated transcription (Latin):
ra testante landatus nirauit ꝑ salutẽ pħa¬
qui eum in tanto honore locauerat fide ser¬
uabat s illi seruabat qui eũ seruũ emptici¬
um possidebat᷑ Qd̾ si ñ hurabat ph̾aonis sa¬
lutẽ nũquid ⁊ petiuriũ ꝑ tuiꝰlib hoĩs salu¬
te uitare ñ debuit an ñ est ꝑnitiuñ: Tenuit. n
est qd̃ lixit ñ exibits donit ueniat ft̃ ur̃ ad

Expanded text:
ra teste laudatus, ita jurat per salutem Phaqui eum in tanto honore locaverat, si illi servavit, qui eum servum emptitium possidebat? Quod si non curabat Pharaonis salutem, numquid et perjurium pro cujuslibet hominis salute vitare non debuit? An non est perjurium? Tenuit enim est quod dixerat: Non exibitis hin
Abbreviated transcription (Latin):
dũt qd̾ repbantus. Quid gͥ est qd filii ite¬
tenda pattis sitꝑiectis dorso paslus auersi
ueniendo oꝑuint nisi qd uonis subditiᷤ
sit p̃positoꝵ suoꝵ mala displicent ut aliis
nota occultent oꝑimentũ auersi deferunt
qr dundicantes fcm ⁊ uenetamtes magr̃i

Expanded text:
uod reprobamus. Quid est ergo quod filii verenda patris superjectis dorso palliis aversi veniendo operuerunt, nisi quia bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut ab aliis nota occultent: operimentum aversi deferunt, quia dijudicantes factum, et venerantes magi
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit. quid hetis oꝑis: Rdunt. Pastores ouiũ sumꝰ serui nu nos
⁊ pr̃es nr̃i. ad ꝑegrinandũ in terrã tuam uenimꝰ. qm̃ ñ est herba gre¬
gib serioꝵ tuoꝵ in guescente fame in regione chanaam perim̃ds

Expanded text:
runt pastores ovium sumus servi tui et nos et patres nostri ad peregrinandum in terra tua venimus quoniam non est herba gregibus servorum tuorum ingravescente fame in regione Chanaan petimus
Abbreviated transcription (Latin):
ma. ⁊ si .ni. ⁊ hẽbit potestatẽ pisciũ maris
⁊ uolatilium celi ⁊ om̃ium pecoꝵ q̃ sunt
suꝑ terrã. ubi insinuat᷑ rõnem debere dña¬
ti itcõnabili uite. Setuũ añ hoĩem hõi uł
iniquitas uł aduersitas fecit. Iniquitas si¬
ticia est. ut infirmior cõne seturat fortiori.
ne. Qd̃ cũ in hoc setulo ꝑ iniquitatẽ hoũim

Expanded text:
am; et habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium pecorum quae sunt super terram. ubi insinuatur rationem debere dominari inrationabili uitae. seruum autem hominem homini uel iniquitas uel aduersitas fecit: iniquitas c haec justitia est, ut infirmior ratio serviat fortiori. ne. Quod cum in hoc saeculo per iniquitatem hom
Abbreviated transcription (Latin):
ptioꝵ. di̾ise hic calamitates
scd̃a plaga. rane in penetrabilib.
media pene ht̃tatores extinxit. hic
pene om̃es romanos ciues disꝑsit¬
Idem ibi teccia plaga scimphes mꝰ¬
tule senissime. que media estate ꝑ
loca squalida g̾gaum uolant. Ca¬
pillisq hoũ setisq pecudũ urẽ¬
te morsu inferum᷑. hic tercia pla¬
ga subtraiano iudeos excitariit. qͥ
cũ añ disꝑsi tͣi ñ eẽnt quiescerent
plaga. musce canine alumpne pu¬
trecsins u̾imiũ mr̃es hic sub mar

Expanded text:
ptiorum, diversae hic calamitates secunda plaga, ranae in penetralibus, inedia pene habitatores exstinxit: hic pene omnes Romanos cives dispersit. Ibi tertia plaga sciniphes, musculae saevissimae, quae media aestate per loca squalida gregatim volant, capillisque hominum setisque pecudum urente morsu inferuntur: hic tertia plaga sub Trajano Judaeos excitavit, qui cum ante dispersi, quasi non essent, quiescerent, plaga, muscae caninae, alumnae putredinis, vermium matres; hic sub Mar
Abbreviated transcription (Latin):
secutore tiuilib bellis ꝓpria uisce¬
ra ⁊ adiumenta rei publice .i. ple¬
bes ꝓuintiaꝵꝵ ⁊ legidnes militum
ꝯminute sũt. Ibi sexta plaga ue¬
sice turgentes. iuteraq manantia
hit plaga: que post maximũ ꝑsetuti¬
ira ⁊ nisidia. ñ permilgi tedem. s pet
uulnera morientiũ pͥncipũ et potenti¬
tan exaltata est. Idem ibi uii. plaga co¬
acta in aere grando: que hominib ⁊ iu
pestis infitsa est. ꝑ omĩa spacia romani
regni. ⁊ om̃e ꝓpe genus humanũ dedit
nũ orbem: cedib ⁊ incendiis uastaue¬
rũt. Ibi. ixͣ. plaga tenebre tractabiles plꝰ
petitul ꝯminantes: qͣm facientes. hic
auteliano ꝑsetutore decernenti. ditis
tutbinib teccibile fulm̃ sub ip̃us pe¬
dib tuit. ostendens quid faceret tantꝰ
ultor. nisi patiens ẽet qͣmquã intͣ sex
mñses: tres int̾fecti sũt imꝑatores. aure¬
lianus. tatitus ⁊ flortatus. Ibi .xͣ. ⁊ ul¬

Expanded text:
ersecutore civilibus bellis propria viscera et adjumenta reipublicae, id est, plebes provinciarum et legiones militum, comminutae sunt. Ibi sexta plaga, vesicae turgentes ulceraque manantia: hic plaga quae post Maximini persecutiira et perfidia non per vulgi caedem, sed per vulnera morientium principum et potentium exaltata est. Ibi septima plaga, coacta in aere grando, quae hominibus et pestis infusa est per omnia spatia Romani regni, et omne prope genus humanum dedit num orbem caedibus et incendiis vastaverunt. Ibi nona plaga, tenebrae tractabiles, plus periculi comminantes quam facientes: hic Aureliano persecutore decernente, diris turbinibus terribile fulmen sub ipsius pedibus ruit, ostendens quid faceret tantus ultor, nisi patiens esset; quanquam intra sex menses tres interfecti sunt imperatores, Aurelianus, Tacitus et Florianus. Ibi decima
Abbreviated transcription (Latin):
tamui fines tu¬
os. que oꝑiet su¬
ꝑficiem terre ne
quicꝙͣ eius ap¬
pareat. s comeda¬
tur qđ residurũ
fuit gͣndini Cor¬
rodet .N. omuia
ligna que ger¬
miniãt in a¬
bũt domos
⁊ om̃ium egiptioꝵ qͣntam ñ
uiderũt prẽs tui ⁊ aui. ex quo
ort st̃ suꝑ tertã usq in p̃sen¬
tem cuem. auertitq se ⁊ egres¬
sus est a pharaone. Dicerunt
ati setui pharaonis ad eum.
Usqͦ pariem᷑ hoc standalum:
dunnte hoĩes ut sacrificent
dño do suo. Nõne uides qd̃ pe

Expanded text:
fines tuos? quae operiat superficiem terrae, ne quidquam ejus appareat, sed comedatur, quod residuum fuerit grandini: Corrodet enim omnia ligna, quae germinant in abunt domos & omnium Aegyptiorum; quantam non viderunt patres tui et avi ex quo orti sunt super terram usque in praesentem diem avertitque se et egressus est a Pharaone dixerunt autem servi Pharaonis ad eum usquequo patiemur hoc scandalum dimitte homines ut sacrificent Domino Deo suo nonne vides quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
ritus erat pharao. Uñ
rogabat moysen ut oea¬
ret᷑ pro eo. confitens in
timorẽ qierebat. faci¬
le .N. est pena tumere f¬

Expanded text:
ritus erat Pharao. Unde rogabat Mosen ut oraret pro eo, confitens initimorem quaerebat. Facile enim est poenam timere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seruos eius. ut nõ eos auferrm:
ut ordinẽ suꝑuentãt signa mea.
st̃ eos. qr .ii. pacta dei obstinatior fi¬
ebat malus amimꝰ ꝓ ed qd est
¶R̾ Possũt decẽ plage quib
egiptus ꝑ iscłitas uerbetatur
romani tegni ꝯꝑari temporib
fuit synagoga egiptiis. eccłta
romatus ꝑseciti sũt ⁊ egro¬

Expanded text:
 seruos eius. ut non eos auferam, ut ordine superueniant signa mea super eos". quia enim patientia dei obstinatior fiebat malus animus, ideo  Possunt decem plagae quibus Aegyptus per Israelitas verberatur, Romani regni comparari temporibus, fuit, Synagoga Aegyptiis, Ecclesia Romanis. Persecuti sunt Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
go ⁊ c̃. Sulphurfetor
carnalis desideriz.¬
Cum dñs carnis sce
lera punire decreui
criminis. sulphur
.N. fetet ignis ardet.¬
deria carnis fetort¬

Expanded text:
 etc. Sulphur, fetor carnalis desideriDominus carnis scelera punire Dominus riminis. Sulphur abet, et ignis ardorderia et carnis fetor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mansiones
suas iux ser¬
monem clm̃
castrameta¬
ta est in raplii¬
dynͦ ubi ñ erat aqua
ad bibendũ ppło. Qͥ
urrgatus cẽ moysen
ait.Da nobis aqͣm ad bi¬

Expanded text:
 mansiones suas iuxta sermonem Domini castrametata est in Raphidim ubi non erat aqua ad bibendum populo qui iurgatus contra Mosen ait da nobis aquam ut bi
Abbreviated transcription (Latin):
ram ꝓmissionis te¬
tendit tabernatłm
intet bechel ⁊ hay. qi
sci fonte bap̃mi rege¬
nerati incutsu hui
uite tritũspecti ad

Expanded text:
ram promissionis, tetendit tabernaculum inter Bethel et Hai, quia sancti fonte baptismi regenerati, in cursu hujus vitae circumspecti, ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uatus sit ysaac tente¬
natio pr̃e ludebat autẽ
to plusqͣm .xui. annoꝵ fuit qn cũ mr̃e expuil¬
sus ẽs ut hoc qd̾ cũ ꝑuulo lusit. ꝑ recapitu¬
latiõem dc̃m accrpiamus anteqͣm ablactetur
ysaac ⁊̃ sic amplius. qͣm .xiii annoꝵ puer
humeris mr̃is ñ potuit impomi s subaudi

Expanded text:
 natus sit Isaac centepatre; ludebat autem to plus quam sedecim annorum fuit quando cum matre expulsus est. Sed ut hoc quod cum parvulo lusit, per recapitulationem dictum accipiamus, antequam ablactaretur Isaac; etiam sic amplius quam tredecim annorum puer humeris matris non potuit imponi; sed subaudi
Abbreviated transcription (Latin):
rigo uitioꝵ. Monentur ã cau¬
sis corda homunũ. alia sic. alia
u̾o sic. ⁊̃ ñ diuersis caursis. sepe
diu̾so modo. scd̃m ꝓprias quali¬
tates que ex uoluntatib uent¬
unt.

Expanded text:
rigo vitiorum. Moventur autem causis corda hominum, alia sic, alia vero sic, etiam non diversis causis, saepe diverso modo, secundum proprias qualitates, quae ex voluntatibus veniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pĩe suo fieti potuit
sent om̃es ducere uxo¬
res. Nam thamar mirũ
ut cresceret tertius. ⁊ cũ
solet scriptitra ꝑ recapi

Expanded text:
cum patre suo fieri potuerit nes possent ducere uxores? Nam Thamar nurum ut cresceret tertius; et cumsolet Scriptura per recapi
Abbreviated transcription (Latin):
hoũm s pecudũ. lig¬
no ⁊ lapidib impre¬
sis. amonẽ iouem in¬
atiete uenerantes ani¬
lũ in cane. ap̃i in tau¬
iuiderent miserandũ¬

Expanded text:
um sed pecudum ligt lapidibus impressis: Ammonem Jovem inariete venerantes, Anubim in cane, Apim in tauiderent miserandu
Abbreviated transcription (Latin):
tauit dm̃n alicuiꝰ cã sgc̃a
manducauit ⁊ dedit in¬
rosuo. fortassis cũ aliqͣ
psuasione qͣm scriptura
intelligenda reliquit. ł
fortasseñ fui suaderine¬
eam mortt᷑am eẽ.¬

Expanded text:
tavit Deum alicujus causa manducavit, et dedit viro suo fortassis cum aliqua suasione, quam Scriptura intelligendam reliquit. Vel forte non fuit suaderi neeam mortuam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾ Artifitiali dolo u̾ba
uttoq uictor exutat.
uidebant si clausi erãt
ctu comederin quib se
nudos udebant ⁊ dis¬
plicebant .i. ocło astu¬
tre quib siplicitas dis¬
plicet. Cũ quis .N. cetide¬
eit au intima iute ueti

Expanded text:
ce. Artificiali dolo verba utroque victor existat.videbant si clausi erant ctu comederunt, quibus se nudos videbant, et displicebant: id est, oculos astutiae, quibus simplicitas displicet. Cum quis enim ceciderit ab intima luce veri
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a sunt sydera infirina¬
mento celi Splendor siqͥ¬
dem solis regni figurat
dor ostendit tamꝙ̃ syna¬
ni stabilitate tamq. ni¬
firmamento.

Expanded text:
cta sunt sidera in firmamento coeli. Splendor siquidem solis regni figurat endor ostendit, tanquam Synani stabilitate, tanfirmamento.
Abbreviated transcription (Latin):
mtabilis uitas q̃ sicut
tamq̃. luna illumtirãs
uoctem. ⁊ qũo stelle om¬
nes .i. intlłigentie sp̃ita¬
les ĩ huiꝰ uite obscurita

Expanded text:
tabilis veritas, quae sicut tanquam luna illuminans noctem. Et quomodo stellae omnes, id est intelligentiae spirituales, in hujus vitae obscur
Abbreviated transcription (Latin):
uingarnt. ⁊ hãt sustiriet ut ad illam ꝑutni¬
at si ꝑsenerant̾ amat. acceptis .uii. aliis p̃¬
ceptis at sidicatur ei serm alios .uii. annoᷤ
ꝑ tathel ut sis pauper spũmitis. lugẽs. esu¬
tiens ⁊ sitiens institiã. misĩtors mundi
cordis patificus. Uellet .N. si posset sine ul¬

Expanded text:
iuncta sit — et hanc sustinet. ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem praeceptis — ac si dicatur ei: serui alios septem annos pro Rachel - ut sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. uellet enim homo, si
Abbreviated transcription (Latin):
mabit me urt nĩs Rursuq ꝯcepit ⁊ peꝑit filiũ
dit ⁊̃ istũ mͣ. Uocauitq nom̃ eius symeoͣn. cõ¬
cepit tertio ⁊ genuit altũ dixitq. Nũc ꝙͦ copu¬
labit᷑ m maritus m̃s eo qd̃ peperim ei tres fili
mino. ⁊ ob hoc uocauit eũ msiam ceslatoen

Expanded text:
ilium, dit etiam istum mihi, vocavitque nomen ejus Simeon. Concepit tertio, et genuit alium: dixitque: Nunc quoque copulabitur mihi maritus meus, eo quod pepererim ei tres filiomino, et ob hoc vocavit eum, Judam: cessavitque
Abbreviated transcription (Latin):
duin est tamen om
⁊ in illo qui iam ꝑ
impietate ⁊ super¬
bia eterno igni des
serpenti dr̃. ⁊ qualis
humano generi fu¬
ToRUs sit
osteridit uR

Expanded text:
dum tamen omnet in illo: qui jam pro impietate et superbia aeterno igni destserpenti dicitur, et qualis humano generi futurus sit ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. aꝑi os tuũ ⁊ implebo illud. S illo uͦ
punge oculũ: ⁊ ꝓclucit latrimã. pũge
tor ⁊ ꝓducit sensũ. puto gͥ qd moyses
ad egiptũ uenic̃s ⁊ uirgam ferẽs: qua
castigat ⁊ uerberat egiprũ .x plagis. lex

Expanded text:
eri os tuum et implebo illud; pro illo vero: Punge oculum, et producit lacrymam; punge cor, et producit sensum. Puto ergo quod Moses ad Aegyptum veniens, et virgam ferens, qua castigat et verberat Aegyptum decem plagis, lex
Abbreviated transcription (Latin):
Inclutabo cor pħaonis ⁊ uelut cam inferi
cur hoc faciat. Indurabo cor pħaonis ⁊
gipto tamqͣm necc̃tia fuit obduratio pl
ad id qd̾ nult ostendere bonis ⁊ qd̃ fat¬
iuit male mouetur causis fit qͥuib ani¬

Expanded text:
indurabo cor Pharaonis et uelut causam infert cur hoc faciat. indurabo, inquit, cor PAegypto, tamquam necessaria fuerit obduratio cordis ad id quod uult ostendere bonis uel quos facluc male moueatur, causis fit quibus ani
Abbreviated transcription (Latin):
Io fortasse uespe atulei timoril intel
tes ut cedert filiis istł. deus .ii leq̃t ĩ¬
catur qd̾ ad ꝓprietatem ñ sit ĩpletũ.
ñ impelit historie fidem in qͣ ꝑspicit᷑
m̾tas narratoris. sicut raet eungłista¬
rũ narratio scd̃m ꝓprictatẽ ĩpeditur
si aliqͥuid axͦ sigatedica¬

Expanded text:
 vespae istae aculei timoris intelltes, ut cederent filiis Israel. Deus enim loquicatur, quod ad proprietatem non sit impletum, non impedit historiae fidem in qua perspicitur veritas narratoris. Sicut nec evangelistarum narratio secundum proprietatem impeditur, si aliquid a Christo dic
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicarentur. que uti¬
liter fiebant ad terren¬
dũ ppłm dei ⁊ ip̃a dis¬
cretione ad pietatẽ in¬
formandũ. s hoc dei
bñ utentis ñ pħaonis

Expanded text:
tiplicarentur, quae utiliter fiebant ad terrendum populum dei atque ipsa discretione ad pietatem informandum. sed hoc dei bene utentis, non Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯturbatione ad ficulnee
s occulto instinctu ad
fieret q̃ iuncẽt pec̾corẽ
ritũ emisit qui sexta ho¬
ta funt trurifreuo ut
eadem hora restitue
dit se qui auersus a p̾¬
cepto treatoris mecso¬
ris sin ⁊ arbitrii uolũ¬

Expanded text:
nturbatione ad folia ficsed occulto instinctu ad fieret, quae peccatorem spiritum emisit . Qui sexta hora fuit crucifixus, ut eadem hora restituerdit se, qui aversus a praecepto Creatoris, erroris sui et arbitrii volu
Abbreviated transcription (Latin):
nsis .s. dignt ⁊sistere
uł deũ iudcte potest
nisi cuncta t̾rena i
do erat ut si sponsam
sponsus repucdiaret
in signũ repudii cdis¬

Expanded text:
icet digne consistere, vel Deum videre potest, nisi cuncta terrena edo erat ut si sponsus sponsam repudiaret, in signum repudii dis
Abbreviated transcription (Latin):
liet uuenilis etans
nerare ñ poͣterat. Dece
thuta .ii. postea gene¬
clici qr senex de femĩa
ꝓuectioris etatis ⁊ si¬
muliebria uingũt ei
gn̾ate ñ possit de iue¬

Expanded text:
lier juvenilis aetatis nerare non poterat: de a enim postea genedici quia senex de femina provectioris aetatis muliebria contingant ei generare non possit, de ju
Abbreviated transcription (Latin):
de quo in carne nasciturus erat in quost̃
missa ꝯpleri. Raresum q ꝓmittitut ysaat
in gentem magna fututus. ⁊ qd̃ in eo be¬
nedicentur omnes gentes tetre. quib t̃¬
bis duo illi ꝓmittunt. gens uideoꝵ scd̃m
carnẽ ⁊ omnes gentes ꝑ fidem.

Expanded text:
de quo ipse carne nasciturus erat « in quo smissa compleri. Rursumque promittitur Isaac, « in gentem magnam futurus, » et quod « in eo benedicentur omnes gentes terrae. » Quibus verbis duo illi promittuntur: gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes per fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
opus est. Quõ .ii. deficetẽt
quetendo hostiũ si ceci¬
tate ꝑtussi eent ut incħ
uiderent.Sua .N. calami¬
tate turbati nith ult̾iꝰ
requirerẽt. hac aorosia
ꝑcussi erant qui ehelyse

Expanded text:
opus. Quomodo enim deficerent quaerendo ostium, si caecitate percussi essent, ut nihil viderent? sua enim calamitate turbati, nihil ulterius requirerent. Hac ἀορασία percussi erant, qui Elise
Abbreviated transcription (Latin):
temptationib sentiat qͣm cũ lucis inter
runt᷑ ccitentes. Uide
phas qui ait. Expe¬
ꝑ ppło quid diceret
nestiebat. Sic̃ .n. a¬
odor sumiis ulis¬

Expanded text:
tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internruntur dicentes: Videphas, qui ait: Expeo ; quid diceret nesciebat. Sicut enim Aodor sumus, ali
Abbreviated transcription (Latin):
tñ phao ꝑ has netate
masculos cum studio¬
sis in cluunis scciptu¬
tis hereses ⁊ p̈ua dog
ĩmobile fundamentũ
cent qui est mittũ sa

Expanded text:
en Pharao per has necare masculos, cum studiosis in divinis Scripturis haereses et prava dogmimmobile fundamentum cent, qui est initium sa
Abbreviated transcription (Latin):
teriam ꝑtinẽt corꝑalem. hec ñ solũ unũe
s augeti ⁊ extoli. Yult .i. ut oms̃es carna¬
querant. Hemo leuet ad telũ oculos nemo
requirat uñ hut uenerit nemo parriam
ꝑadisum recordetut. Cum g̃ uideris hoĩes
ꝯuiutis ⁊ impuclicitiis oꝑam date scito
qr in hiis tex egipti masculos necat. ⁊ ui¬
iuficat feĩas. Si uo uriũ de mille ad dñ
meliis m̃ in eos odia ⁊ ꝑsecutiones ꝯcitãt᷑.¬

Expanded text:
teriam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnaquaerant; nemo levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris hominesiis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero unum de mille ad Deummeliis; inde in eos odia et persecutiones concitant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Affectus bom antimi semꝑ
ꝓclius ẽ ad pietatẽ. Uñ ⁊
in ioseph uirturũ possumꝰ
ꝯsiderare copiam. Castus e
rat cũ spreuit ĩpudititiã
de fr̃e suo uterino. Iustus
erat in adhibrtione delin¬

Expanded text:
Affectus boni animi semper proclivis est ad pietatem. Unde in Joseph virtutum possumus considerare copiam. Castus erat, cum sprevit impudicitiam de fratre suo uterino; justus erat in adhibitione di
Abbreviated transcription (Latin):
uenimꝰ in sũmitate saccoꝵ reportauimꝰ ad te.
de terra chanaan. ⁊ qũo ꝯseq̃ns est ut furati
ctũ est ut exitus docet ñ ẽ
hñdũ mendatiũ. Menda¬
cia .i a mendatib serio a
quid sͥ uelit hec actio io¬
sepl qui frẽs suos donͨ eis
aꝑiret quis eẽt tonẽs lu¬
dificauit ⁊ tanta expecta
qͣnto sit illis inopinatius

Expanded text:
enimus in summitate saccorum, reportavimus ad te de terra Chanaan: et quomodo consequens est ut furati ctum est, ut exitus docuit, non est habendum mendacium? mendacia enim a mendacibus serio agquid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatquanto illis fit inopinatius
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e ⁊ fr̃e suo. se aũ illi ĩ¬
terroganti inclitasse mi¬
rũ est si uel ad scienti¬
am potest ip̃a ꝑuenire
narrano ut eam ꝯstet.
liqua falsa inea st̃ falli

Expanded text:
re et fratre suo, se autem illa interroganti indicasse, mirum si vel ad sententiam potest ista pervenire narratio, ut eam constet liqua falsa in ea sunt, falli
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ hospitib solet fieri ut affectus t̾reno
pulu̾e sordidati ⁊ accidia ⁊ pusillanimi¬
tate tamq̃m puliu̾lentis squalorib emũ
acti domũ loch ingrediuntur ut ca¬
sit hospitalitatis bonũ. post hospi¬
talem domũ ingressi st̃ ⁊ hospitem
liberauerũt. Clausas hospitib do¬
mos ignis ingressus pet̾cores ꝑdid̃.¬

Expanded text:
d hospitibus solet fieri, ut affectus terreno pulvere sordidati, et acedia, et pusillanimitate, tanquam pulverulentis squaloribus, emuacti domum Lot ingrediuntur, ut cesset hospitalitatis bonum. Hospitalem domum ingressi sunt, et hospitem liberaverunt; clausas hospitibus domos ignis ingressus peccatores perd
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ante credamus qͣm ꝓbentus. ⁊
ecce ꝑ angłos ad cognoscenda ma¬
la descendit ⁊ tanto crimĩe ĩuo¬
lutos inueniens qͣi patĩam p̃t̾¬
misit ⁊ cos igne iuditii añ iudi¬
cii diem p̃uenit qui cũ tnquilli

Expanded text:
non ante credamus quam probemus. Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, et tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praetermisit, et eos igne judicii ante judicii diem praevenit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
affectus. Tuncta .N. queds ⁊didit
bona sunt.S qui bonis male uti
rtatut. pauꝑ ad requic̃ lazatus ue¬
ntrat. superbũ diuite crutiabant
torm̃ta. Diues tũ abraha fuĩat q̃¬
cias suas estimabat qui se ip̃m
qui se puluerem ⁊ tine
rem ⁊̃ cum deo loqueret᷑
estimabat. Qira ergo pe¬
na feriendi sũt qui ad
de om̃i loco acctꝑe. de sodomis añ potuit

Expanded text:
affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed quriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum divitem cruciabant tormenta : dives tamen Abraham fuerat, qtias suas aestimabat, qui seipsumqui se pulverem et cinerem, etiam cum Deo loqueretur, aestimabat. Qua ergo poena feriendi sunt, qui ad de omni loco accipere. De Sodomis autem potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Alii ꝑ seꝑatũ itas aureũ precłarã subtilior̃e
q intelligentiam tenẽt. Alii ꝑ iatinstũ pur¬
purã ⁊ coctũ aulita celestia sperare ⁊ cre
cucortuptione tatnus offecũt alii ꝑ capraꝵ
pilos deplorant asꝑe qd̃ ubent̾ muscrũt qͣi¬

Expanded text:
reum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum audita coelestia sperare, credeincorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter admiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
As. Notandũ qd ubi dat᷑ potestas hoihet¬
bas et fructus edendi subufertur.et fcmn
est ita. In quo sgͥtatur qr hoc dicente des
hec sibi inesura c̃ẽ ⁊ celsa cegnonit h̃o ñ qd̾
statum edetit.si.ni. ad om̃ia sip̃dicta refe¬
timus qd̃ ait et fcm estita conseqns crit

Expanded text:
» Notandum quod ubi datur potestas homini herbas et fructus edendi, subinfertur, « et factum est ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deo, haec sibi in esum concessa cognovit homo, non quod statim ederit. Si enim ad omnia supradicta referimus quod ait «
Abbreviated transcription (Latin):
triduo ad ĩmolandũ ducent ĩ longitudĩe
tp̃r̃is temptatõ augeret᷑. ꝑtriduũ .N. cres¬
centib cutis paterna uisceta trutiantur
⁊ ꝓlixo spatio pater filiũ intuetur. cibũ
tum eo sumit tot noctib pendet puet in
A in grenno ⁊ ꝑ singu

Expanded text:
ngitudine temporis tentatio augeretur. Per triduum enim, crescentibus curis, paterna viscera cruciantur, et prolixo spatio pater filium intuetur, cibum cum eo sumit, tot noctibus pendet puer in t in gremio, et per singu
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad montẽ moria .i. sedẽ templi iret triin
dicr sit ⁊ abraham illut die tetcio ꝑuenis¬
se dr̃. Male gͥputant abraham illo temꝑe
hitasse aput q̃rrum mambre cũ m̃ ad mo¬
tem moria uix uni dic plenĩ iter sit.

Expanded text:
que ad montem Moria, id est sedem templi, iter trium dierum sit: et Abraham illuc die tertio pervenisse dicitur. Male ergo putant Abraham illo tempore habitasse apud quercum Mambre, cum ad montem Moria vix unius diei plenum iter sit.
Abbreviated transcription (Latin):
lis retixe possitis at deinceps emedli q̃ uultis hatis licentam hiis
acĩs tũ frum̃ta essimdent singuli repperetũt in ore saccoꝵ ligatas
petunias. exterritioq simul om̃ib pr̃ racob dixit. Absq libetis me
eẽ fecistis. Iosepl si est suꝑ symeon tenet᷑ in uinculis. beniamin

Expanded text:
lis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenet
Abbreviated transcription (Latin):
.i nisi extelsũ legis sensũ
astenderis nͥ sp̃ualis inte¬
ligentie catum̃e inuastris
tũ.si in humili loco litt̾e
steteris ñ octutristi moy¬
si in mõte dei ñ os tiũ a¬
ꝑuit deus neq instruxit
que te oporteat loqui. Nusi
daron moysi in monte oc

Expanded text:
legis ascensum ascenderis, nisi spiritalis intelligentiae cacumen invaseris, mino. Si in humili loco litterae steteris, non occurristi Mosi in montem Dei; non os tuum aperuit Deus, neque instruxit quae te oporteat loqui; nisi Aaron Moysi in monte oc
Abbreviated transcription (Latin):
gi. hec passi sũt patres. ⁊ nũt ppłs dei pa¬
titur qui se ex integio pͥncipi huiꝰ mũdi
tradidetũt. ꝓspere agũt om̃ia ut putant
ꝑuus et humilis ñ succetit. hec sũt .t. pa¬
lee q̃ dabantura pħaone. uñ. quida fati¬
gati dicunt ad pharaonem. Quid tu af¬

Expanded text:
gi; haec passi sunt patres, et nunc Dei ptitur. Qui se ex integro principi hujus mundi tradiderunt, prospere agunt; omnia, ut putant, parvus et humilis non succedit. Hae sunt e dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid tu af
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝓpħitus ⁊ sacerdotalis sermo aĩam sol¬
licitet ad seruitiũ dei exire de scło rerũ¬
ciare omib que possidet. attendere legi
⁊ uerbo dei ꝯtinuo auclies unanimes. ⁊̃
tes ne laborent ne miluent neagant
A

Expanded text:
pheticus et sacerdotalis sermo animam sollicitet ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et ates, ne laborent, ne militent, ne agant a
Abbreviated transcription (Latin):
lib auferentes ad instiuta diuina ꝯu̾¬
tunus. Tridui iter de egipto ꝓsiciscimur
si purifitantes in nobis dict᷑a fc̃a uł togi
tut clicens. ñ longe abeatis. ñ nuit lõge
ficri a seppłm dei. uult .i. si ñ in fc̃o uł ĩ¬
tũ a setiduũ ꝓficiscant᷑. Uult in nobis
tũ triduũ possidet. Seati illi qui totum¬

Expanded text:
libus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogtur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, um a se proficiscantur. Vult in nobis tum triduum possidere. Beati illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo gͦ ita merudit᷑ fit diuine discipline
ut flagella diruna ꝑniciẽ putes ⁊ pena¬
lẽ intitum. Ecce ⁊ pharao durissimus ꝓ¬
fuit uerberatus. ante netbera dñm nescit
uerberatus ꝑ se rogat suplicari ⁊ ꝓficiẽs
in penis agnoscerẽ tur pumiat᷑ Hescio ait
dñm in eũngłio uerbetat᷑ emendat hanc
istł dimittet. ⁊ ⁊̃ urgebit exite. Nulla .n.
societas luci ad teneb̾s nlła¬
ñ dimitta. ꝑs fideli cum uifideli.
t̃. di. ⁊ c̾. Ite tridui de egipto ꝓficistm᷑
si ita nos ab om̃i inquinamento aĩe ⁊

Expanded text:
go ita ineruditus sit divinae disciplinae, ut flagella divina perniciem putet et poenalem interitum. Ecce etiam Pharao durissimus proficit verberatus: ante enim verbera Dominum nescit, verberatusque pro se rogat supplicari; et proficiens in poenis, scit agnoscere cur puniatur. Nescio, ait, Dominum. In Evangelio verberatus emendat hanc Israel dimittet, et etiam urgebit exire. Nulla enim societas luci ad tenebras, nulla pars fideli cum infideli . ter. Iter tridui de Aegypto proficiscimur, si ita nos ab omni inquinamento animae,
Abbreviated transcription (Latin):
menꝰ umpostt uocans lud
mara .i. amatitudine ⁊mur¬
murauit᷑ ppls cc moysen clices.
Quid bibemus: At me clana¬
int ad dñm. Qui ostendit ei

Expanded text:
men inposuit vocans illud Mara id est amaritudinem et murmuravit populus contra Mosen dicens quid bibemus at ille clamavit ad Dominum qui ostendit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cadit aut dolor tordis cui est de omnib
tam frea sinia qͣm certa p̃scĩa. s utitur s¬
tura usitatis uerbis coaptans se nt̃e par¬
uitati ut ex cognitis intognita cognosea¬
mus Nam ira dei ñ est ꝑturbatio animi

Expanded text:
cadit, aut dolor cordis, cui est de omnibus tam fixa sententia quam certa praescientia: sed utitur Scriptura usitatis verbis, coaptans se nostrae parvitati, ut ex cognitis incognita cognoscamus. Nam ira Dei non est perturbatio animi
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃e conditor hõiuim sumit cũ ꝯftet
qr qui cuncta pͥusqͣm uencrint:
spicit nich fecerit qd penitendo re¬
sipiscat ut gͦmitum ñ est si spĩta¬
les płmꝙ utantur uerbis carnali¬
uni sic neq mirandũ si sp̃e creator
om̃ium ut carñe ꝑtrahat ad intel¬

Expanded text:
onditor hominum sumit, cum constet quia qui cuncta, priusquam venerint, conspicit, nihil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, sic neque mirandum si ipse creator omnium, ut carnem pertrahat ad intel
Abbreviated transcription (Latin):
tẏpum tenet. Ad litt̾am mñ intelligͥend̾
est ee iocũ amenissimũ fructuosis arbo¬
tib magnũ ⁊ magno fonte ferundum.
Qd dm̃s a pͥncipio antiqua t̃nstatiodi¬
tit ad orientem. Uñ uoliit in orientali ꝑ¬
te cẽ ꝑadysum longo int̾iacente spacio
uł matis ił terre a regionib q̃s incolũt

Expanded text:
l futurae typum tenet, ad litteram tamen intelligendum est esse locum amoenissimum fructuosis arboribus, magnum et magno fonte foecundum. Quod dicimus a principio, antiqua translatio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientali parte esse paradisum, longo interjacente spatio vel maris vel terrae a regionibus quas incolunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sirab. P tantarãt. Quidã codices hñt
sum in orientesitũ ubitũq asi sit scimꝰ
cũ t̾tenũ ẽe. ⁊ int̾icc̾to occeano et motib
opposins remotissim̃ a nr̃o orbe malto
Ab̾. Siquis putataĩas cũ corꝑe cxuta
locis corꝑalib ꝯtineri cũ sint sine cor
cnte in loco corꝑali fuisse ꝯtendat tp̃am¬
lingua ⁊ stillam delazati digno cirpi¬
tam s meli est dubitare de octultis ꝙͣ litigare de incertis. dii¬
cem in supplitis pauꝑem in refrigio es ñ dubito s quo intel¬

Expanded text:
ra produxerat. Quidam codices habent:  paradisum in Oriente situm. Ubicunque autem sit, scimus eum terrenum esse, et interjecto Oceano, et montibus oppositis, remotissimum a no5: Si quis putat animas corpore exutas locis corporalibus contineri, cum sint sine corntem in loco corporali fuisse contendant, ipsamlinguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrigerio esse non dubito. Sed quomodo intel
Abbreviated transcription (Latin):
disum ineden .i. in deli
ciis hec recapitulat ut
ostendat quo ꝑadisum
de tecra om̃e lignũ ⁊cͦ.
iam .N. tunt ꝓduxerat
ntfesto ⁊ in tp̃re suo q̃¬
iam causaliter t̾cio dic

Expanded text:
disum in Eden. » Id est hoc recapitulat ut ostendat quomodo paradisum de terra omne lignum, Jam enim tunc produxerat nifesto, et in tempore suo,am causaliter tertio die
Abbreviated transcription (Latin):
Nub. Sumite plenas manus nobis
fiebant q̃m ñ moyses. s alron exten¬
debat suꝑ aq̃m. uł ad tertã percuti
de tynomia .s. ⁊ mortib pecoꝵ ubi
nec aaton nec moyses aliquid manu
ron qui datus erat ad pplm. terram
ꝑcutere deberet. uł in aquã uł in ter

Expanded text:
 Sumite plenas manus vobis fiebant, quam non Moyses, sed Aaron extendebat super aquam, vel ad terram percutide cynomia et pecorum mortibus, ubi nec Aaron nec Moyses aliquid manu ron qui datus erat ad populum terram percutere deberet, vel in aquam sive in terr
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus in septima cũ gͣndo ⁊ ignis e¬
cum tenebre palpabiles fuuit. tande uo
tum extinctis p̾mogenins. iscłi e disces¬
sissent. Ita dr̃. ⁊ indurauit dñs cor pħ.
regis egipti. ⁊ seruoꝵ eius ⁊ inseturus
est eos. S ⁊ cum moyses de terra madias
hõ frustra fcã est uta uarietas. ut nt di

Expanded text:
Rursus in septima cum grando et ignis Aecum tenebrae palpabiles fiunt, tandem vero cum, exstinctis primogenitis, Israelitae discessissent, ita dicitur: Et induraviregis Aegypti et servorum ejus, et insecutus est eos. Sed et cum Moyses de terra Madian Non frustra facta est ista varietas, ut nunc d
Abbreviated transcription (Latin):
piũ est s cum dr̃. Dixit d̃s fiat. ꝯmemorat᷑
qura uerbum ẽ ꝑ principiũ notat exoeliũ
creature existentis ab islo ꝑ uerbũ ꝑfectio¬
nem creature ab illo ad ipsũ reuocate ut
formetur mttando formam uerbi ĩcomu¬
tabilem Nͥon .n. ħt uttam inform̃e uerbũ¬

Expanded text:
ium est; sed cum dicitur: « Dixit Deus, Fiat, » commemoratur quia Verbum est. Per principium notat exordium creaturae existentis ab illo; per Verbum, perfectionem creaturae ab illo ad ipsum revocatae, ut formetur imitando formam Verbi incommutabilem. Non enim habet vitam informem Verbu
Abbreviated transcription (Latin):
t. hec protenditur ab adam usq ad
iegimus intanta multitudi¬
ne ueroꝵ intellectuum qui
de pancis uerbis eruuntur
quem legimus. Si autẽ hoclatet id certe qd̃
ciccumstantia scripture ñ impedit et cũ¬
scripture tractari ⁊ cliscuti ñ potest. saltem
id solũ qd fides crigit sana uł prescribit. Ali¬
ud ẽ ni. quid potissimũ scriptor senserit ñ di¬
noscere aliud a pietatis regula errare. Si u¬
trũq uitet ꝑfecte se ht̃ fructus legentis. Si uͦ
utrumq uitari ñ potest ⁊ si uoluntas scrip
scuris atq a nr̃is oculis remo¬
oneita ꝓiciamus int si forte diligennĩ exqui¬
sita ueritas cam labefactauit corruamꝰ n ꝑ

Expanded text:
tiam. Haec tenditur ab Adam usque alegimus in tanta multitudine verorum intellectuum, qui de paucis verbis eruuntur,quem legimus; si autem hoc latet, id certe quod circumstantia Scripturae non impedit, et cupertractari ac discuti non potest, saltem id solum quod fides sana praescribit. Aliud est enim quod potissimum scriptor senserit, non dignoscere, aliud a regula pietatis errare. Si utrumque vitetur, perfecte se habet fructus legentis. Si vero utrumque vitari non potest, etsi voluntas scripscuris, atque a nostris oculis remoone ita projiciamus, ut si forte diligentius discussa veritas eam labe
Abbreviated transcription (Latin):
cors ꝑsecutõem patiens ut copiosam mercede ht̃et in celis.
S si custodictius mandata inta dabo nobis plimias tpr̃ib¬
acob simpler hãbitabat in tabernatulis qr electi de geni¬
b fide ⁊ uoluntate dõ platere studuerũt ꝑ tabernatula
ditsas ꝑ orbe eccas uł diisos oradmnes in

Expanded text:
cors, persecutionem patiens, ut copiosam mercedem haberet in coelis; sed: « Si custodieritis mandata mea, dabo vobis pluvias temporibacob simplex habitabat in tabernaculis, » quia electi de gentibus fide et voluntate Deo placere studuerunt. Per tabernacula, diversas per orbem Ecclesias vel diversos ordines
Abbreviated transcription (Latin):
assidue coꝵ obsonib pla¬
cabanut. s p̃sciens ppłin gi¬
num multo meliorem fu
galib morantur ⁊ ad fi¬
dem xp̃i tarde occurriurt.
Mater gr̃a gentues fidẽ aui¬

Expanded text:
assidue eorum oblationibus placabatur. Sed praesciens populum gentium multo meliorem futgalibus morantur, et ad fidem Christi tarde occurrunt, mater gratia gentiles fidem avi
Abbreviated transcription (Latin):
est legis indeoꝵ. Q d̾ escas cuis ⁊ capnura
dilexit pr̃ hoĩes st̃ ab errore liberati quos ꝑ
doctrinam instus quisq uenatur. sermo dĩ
repmissionis bñdictio ⁊ spes regni futuri.
andiss anteqͣm pareret qr maior seruiet
minori his formam gerit sp̃c sc̃i. que qd̃ fu
cob. loquit ad filiũ minorẽ. Uade ad gregẽ
saluatoris aduentũ in quo eos liberaret

Expanded text:
Quia escas ejus et capturam dilexit pater: homines sunt ab errore salvati, quos per doctrinam justus quisque venatur. Sermo Dei, repromissionis benedictio, et spes regni futuri, audisset antequam pareret, quia « major serviet minori: » haec formam gerit Spiritus sancti, quae quod fucob, loquitur ad filium minorem. « Vade ad gregem Salvatoris adventum, in quo eos liberaret
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ꝓpha deo plenus cui deus facie ad
fatiem ioquebatur ꝯsiliũ accepit a iethro
socero saterdote maclyan admiratione ni
socetism ⁊ fecit quetũq dixit ei Nõ dixit
qr deus mͥ loquitur quid agẽ debeam qũo
ab hõie ꝯsiliĩ accipiam ⁊ ab hoĩe genti¬
li aliend a ppło dei: ⁊ ñ quis ditat s quid
ditat ascultat. Hos gͥ si iuenimꝰ aliquid
sapient̾ a gentib dc̃m ñ tũ auctoris nõie
spernamus ⁊ dicta. nec qr ligem dei tenemꝰ
ꝯuenit nobis ⁊um̾e suꝑbia. ⁊ sꝑnere pru¬
dentiũ uerba. d om̃ia probantes qd̃ bo

Expanded text:
Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem loquebatur , consilium accepit a Jethro socero sacerdote Madian, admiratione nisui, et fecit quaecunque dixit ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur quid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia probantes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in alios honere.Si
hoc feceris implebis
impetiũ dei et p̃cep¬
ta eius potis susti¬
nere ⁊oiris hic po¬
pulus ren̾titur cũ
pace ad loca sua. Qui¬
b auditis mo
Hir deo familiaril
ri ⁊ gentili doceri
formam doctorib¬

Expanded text:
in alios honore. Si hoc feceris, implebis imperium Domini, et praecepta ejus poteris sustentare: et omnis hic populus revertetur cum pace ad loca sua. Quibus auditis, Moir Deo familiaris,ri et gentili doceri, formam doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
Puide aũ. Ad custodiã humulitatis
ab alienigena iustrurtut ne qui tot
egete p̃figurabatut ⁊̃ qd doctrura gẽ¬
tium udeoꝵ scĩam ⁊ suꝑbiã suꝑat¬
b ꝯplenda suggerent et sp̃ualem in¬
tesłcm ad legem dei affetrent. Sciebet
cet ⁊ faceret quecumq dideret. legis
ferent ad te. Audiant pͥncipes
om̃i hora ppłm iuditare semꝑ
⁊ sine int̾missione sedece.⁊ ul¬
dicio dicimere lites ⁊ recocili
ex scripturis sc̃is officiũ snum.
Moysos inquit ut sit in hiis q̃
ad dm̃ sunt ⁊ uerbũ dei eclisse¬
rat ppłis. Cereri ud pͥntipes qͦs
appellauit tribimos q tribui¬

Expanded text:
etc. Ad custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui toegere. Praefigurabatur etiam quod doctrina gentium Judaeorum scientiam et superbiam suplenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Sciebat ret, et faceret quaecunque diceret, legis ferent ad te. Audient principesomni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciex Scripturis sanctis officium suum. Moyses, inquit, ut sit in his quae ad Deum sunt, et verbum Dei edisserat populis. Caeteri vero principes, quos appellavit tribunos,