comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ex impacienti desiderio bo¬
noꝵ: quã pͥus fecimꝰ sub formidi
nob̾ corona uisticie. Amoris & enĩ
lacͥme et acrius afficiunt: & ube¬
Ecce in pace a maritudo mea ama¬
rissima. Magna namq amaritu¬
do ẽ. qñ quis renuntians scło ad re¬
ligionẽ conuertit᷑. maior autẽ qndo
ab negans semet ip̃m innumeris in¬
imici temptationib fatigat᷑: maxi¬
nia aut̾e qñ pace illa que exuꝑat
omñe sensum ex parte degustata
ad illam tam plene ñ ad mittt᷑.
amara itaq in conuersione. ama¬
rior intemptatione. amarissima
in int̾nȩ & et̃ne dulcedinis expectatione.
& impatientis desiderii dilatione: Quia
spes quȩ differt᷑ affligit animũ. Hine
ẽ. qd̾ alibi ipse dauid ꝑclamat dicens.
Heu me quia incolatus mns̃ plongatiᷤ
ẽ & illud. Renuit consolari anima
mea. Quał quantaq putas amaritu¬
dinis magnitudo animã transfixe¬
rat. quȩ ꝓ doloris leuamine nulla
etiam consolationẽ recipe uolebat:

Expanded text:
mus ex impatienti desiderio bomus ex impatienti desiderio bonorum quam prius fecimus sub formidinnobis corona justitiae. Amoris etenim lacrymae et acrius afficiunt, et ubeEcce in pace amaritudo mea amarissima . Magna namque amaritudo est, quando quis renuntians saeculo ad religionem convertitur. Major autem quando abnegans semetipsum innumeris inimici tentationibus fatigatur. Maxima autem quando pace illa quae exsuperat omnem sensum ex parte degustata, ad illam tamen plene non admittitur. Amara itaque in conversione, amarior in tentatione, amarissima internae et aeternae dulcedinis exspectatione, et impatientis desiderii dilatione; quia spes quae differtur affligit animam. Hinc est quod alibi ipse David proclamat dicens: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est ; et illud: Renuit consolari anima mea . Qualis quantaque, putas, amaritudinis magnitudo animum transfixerat, quae pro doloris levamine nullam etiam consolationem recipere volebat?
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ qñ compunctio geminat᷑. Ama¬
ritudinem enĩ cordis tunc geminat.
qñ quis compunctionis fletum al¬
t̾uat: ut mͦ defleat malum qd̵ ꝑti¬
mescit. mͦ suspiret ꝓ bono quod
concupiscit. Meror ex consideratiõe
& trepidatione maloꝵ: mare a si¬
nistris: meror ex contemplatione et
expectatione bonoꝵ. mare ẽ a dextͥs.
Q erant eis inquit aquȩ quasi ꝓ
muro a dextris & a sinistris. quia ĩ
uno exludimͦ concupiscentiam. in
altero uitamꝰ ne gligentiam. qͥa qui
expectat p̃miũ ex  tendit se ad rtigt¬
ũ. & qui metu it penam sollici¬
te declinat culpam. Sciendum
tam̃ qđ compunctio timoris ẽ utiq
temꝑe pͥor: s dignitate posterior.
Post multas enĩ penitentie lacͥmas
tandẽ ad spem ueniȩ reducimur.:
tib et gemitib uenarrabilib ad
bea titudinis certitudinem re¬
formam᷑. Semel autẽ sũpta
eternoꝵ fiducia. multo anxius.
mulco uberius ingemiscimꝰ &. fle¬

Expanded text:
ditur quando compunctio geminatur. Amaditur quando compunctio geminatur. Amaritudinem enim cordis tunc geminat, quando quis compunctionis fletum alternat, ut modo defleat malum quod pertimescit modo suspiret pro bono quod concupiscit. Moeror ea consideratione et trepidatione malorum, mare a sinistris; moeror ex contemplatione et exspectatione bonorum, mare est a dextris: et erant eis, inquit, aquae quasi pro muro a dextris et a sinistris. Sed in uno excludimus concupiscentiam, in altero vitamus negligentiam; quia, qui exspectat praemium, extendit se ad meritum, et qui metuit poenam, sollicite declinat culpam. Sciendum tamen quod compunctio timoris est utique tempore prior, sed dignitate posterior. Post multas enim poenitentiae lacrymas tandem ad spem veniae reducimur; tibus, et gemitibus inenarrabilibus ad beatitudinis certitudinem reformamur. Semel autem sumpta aeternorum fiducia, multo anxius, multo uberius ingemiscimus, et fle
Abbreviated transcription (Latin):
statis: istud liquefit ad contem platio¬
nem suꝑnȩ pietatis. Illud gͦ trepidat¬
ex multa formidine: istud suspirat
p̃nimia dilectione. Illud ne rapia¬
t᷑ ad cormenta: istud quia necdum
subleuat᷑ ad gaudia. Incipientiũ gͦ
ẽ concuti timore: ꝑfectoꝵ autẽ est.
compungi amore. E iccirco unũ
statim datur ad inchoationẽ: aliud
ꝓmittit᷑ ad ꝑfectionẽ. Recte de eis dr
Quia compunctio timoris quibꝰda
in ipso initio dat᷑: s compunctio a¬
moris quotsq ꝑfecta caritas foras mit¬
tat timorem differtur. Hoc geminũ
compunctionis genus ẽ. irriguum
suꝑius. & irriguum inferius. Und
alibi ꝑ eunde psalmistam d̾r. Qui
diuisit mare rubrũ in diuisiones.
Maris quidẽ aquȩ: amare st̃ uald̃.
Quid gͦ rubrum mare: nisi ama¬
ritudo penitentiȩ: Alare gͦ rubrũ
ei adhuc quasi indiuisũ manet. qui
ñ nisi ex sola dampnationis formi¬
dine gemere nouit: s mare diui¬

Expanded text:
statis; istud liquefit ad contemplatiostatis; istud liquefit ad contemplationem supernae pietatis. Illud ergo trepidat multa formidine; istud suspirat prae nimia dilectione. Illud ne rapiatur ad tormenta, istud quia necdum sublevatur ad gaudia. Incipientum ergo est concuti timore, perfectorum autem est compungi amore, et idcirco unum statim datur ad inchoationem, aliud promittitur ad perfectionem. Recte ergo de quia compunctio timoris quibusdam in ipso initio datur. Sed compunctio amoris, quousque perfecta charitas foras mittat timorem, differtur. Hoc geminum compunctionis genus est irriguum superius, et irriguum inferius. Unde alibi per eumdem Psalmistam dicitur: Qui divisit mare Rubrum in divisiones . Maris quidem aquae amarae sunt valde. Quid ergo Rubrum mare nisi amaritudo poenitentiae? Mare ergo Rubrum ei adhuc quasi indivisum manet, qui nonnisi ex sola damnationis formidine gemere novit, sed mare divi
Abbreviated transcription (Latin):
bet quod ñ ẽ sc̃m. & cades nomine ꝓr¬
sus indignũ. Utrumq tam̃ ut diximꝰ
concutitur. utrũq commouet᷑: ut u¬
trũq immutet᷑. Ad hoc namq concu
titur desertũ malũ. ut cominutet᷑ in
bonũ : ad hoc cominouet᷑ desertũ bo¬
nũ: ut ꝓmoueat᷑ in optimũ. Et com¬
mutari de malo in bonu̾ commnutatio
bona: & immnutari de bono in optimũ
unmutatio sc̃a. Recte gͦ desertum qd̃
dicit᷑. Nam cades ut dictum ẽ immu¬
tata uł sc̾a interp̃tat᷑. Desertum gͦ qd̾
ad huc malũ ẽ et ob hoc cades dici
ñ pot̾. concutit᷑ nec mirũ & compun¬
git᷑: consideratione & horrore ꝓpͥȩ in¬
iquitatis. Besertum uͦ cades eo quod
bomĩi iam sit s ad meliora in ardescit
concutit᷑ et ipsum: & compungit᷑ ex
desiderio amplioris scĩtatis. Illud ergo
expauescit malũ quod fecit: istud inge¬
miscit ꝓ bono qd̾ nũdum accepit. Iuud
tremit ad recordationẽ diuine maie¬

Expanded text:
bet quod non est sanctum, et Cades nomine prbet quod non est sanctum, et Cades nomine prorsus indignum. Utrumque tamen, ut duximus, concutitur; utrumque commovetur, ut utrumque immutetur. Ad hodesertum malum, ut commutetur in bonum; ad hoc commovetur desertum bonum ut promoveatur in optimum. Et commutari de malo in bonum, commutatio bona; et immutari de bono in optimum, immutatio sancta. Recte ergo desertum quod dicitur. Nam Cades, ut dictum est, immutata vel sancta interpretatur. Desertum ergo quod adhuc malum est, et ob hoc Cades dici non potest, concutitur. Nec mirum, et compungitur consideratione et horrore propriae iniquitatis. Desertum vero Cades, quod bonum jam sit, sed ad meliora inardescit, concutitur et ipsum et compungitur ex desiderio amplioris sanctitatis. Illud ergo expavescit malum quod fecit; istud ingemiscit pro bono quod nondum accepit. Illud tremit ad recordationem divinae maje
Abbreviated transcription (Latin):
sertum aut̾e cades desertũ ẽ bonũ. Utrũ¬
q tam̃ concutit᷑: utrumq ex diuina uo
ce compungit᷑ in fletu. S desertũ idu¬
meȩ compungit᷑ formidine. desertum
cades uͦ compungit᷑ amore. Idumea
interp̃tat᷑ terrena: cades. immutata tił
sc̃a. Idumea itaq quia nil nouit nnsi
terrenũ. nisi transicorium: facit deser¬
tum malum. Cades aut̾ẽ quia nilamat
ñ ustum. nil desiderat ñ sc̃m: facit de¬
sertum bonũ. In idumea desolatio sc̃i¬
tatis: in cades desolatio terrenȩ cupidi¬
tatis. Recte desertum malũ idumea hoc
ẽ terrena. recte desertum bonũ d̾r cades.
idẽ sc̃a. quia in illo deẽ scĩtas. regnat cer¬
rena cupiditas: in isto abest concupis¬
centia. ꝑmanet scĩmonia. Istud script᷑a
scã ex ꝓprio nomine designat: utpote
qđ nõuit comiendat & approbat. De
malo loquens non nominat. s tantũ
dicit desertũ: ut intelligas aliud qͥdli¬

Expanded text:
sertum autem Cades, desertum est bonum. Utrumsertum autem Cades, desertum est bonum. Utrumque tamen cuncutitur, utrumque ex divina voce in fletu compungitur. Sed desertum Idumeae compungitur formidine: desertum vero Cades compungitur amore. Idumaea interpretatur terrena, Cades immutata, vel sancta. Idumaea itaque quia nil novit nisi terrenum, nisi transitorium, facit desertum malum. Cades autem quia nil amat nisi justum, nil desiderat nisi sanctum, facit desertum bonum. In Idumaea desolatio sanctitatis, in Cades desolatio terrenae cupiditatis; recte desertum malum Idumaea, hoc est terrena; recte desertum bonum dicitur Cades, id est sancta; quia in illo deest sanctitas, regnat terrena cupiditas; in isto abest concupiscentia, permanet sanctimonia. Istud Scriptura sancta ex proprio nomino designat, utpote quod novit commendat et approbat. De malo loquens non nominat, sed tantum dicit desertum, ut intelligas aliud quidli
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sicut ibi pͥus frangunt᷑ cedri. Post¬
ea autẽ cedri libani: sic & hic pͥus
concutit᷑ desertũ. pꝰea desertũ cades.
Ecce quomͦ ubiq pͥus ponit᷑ qd̾ ꝑti¬
net ad inchoationem: & aliud ꝓmit¬
tit᷑ qd̾ consuminat ꝑfectionem. Sed
nunc uideamus quȩ de deserto dicen¬
da occurrant. E st namq desertum
aliud bonum: aliud malum. Deser¬
tum malũ ẽ: ubi desunt germina
uirtutũ. Desertum bonũ: ubi longe
sunt tumultus uicioꝵ. Desertum est
& malum desertum. ubi nulla est
cultura hominũ: ubi nullũ ẽ scĩta¬
tis. uel religionis studium. Item
desertum est s bonum. ubi nullꝰ
strepitus tumultuationis. s in silen¬
tio audit᷑ uox turturis: & gemitus
ñ cessat ex desiderio diuini amoris.
Besertum igit᷑ malũ ẽ: ubi desunt
desideria cełestia. desideria sp̃ualia.
Desertum bonũ: ubi ꝓcul desideria se¬
cularia. desideria carnalia. Desertum
deniq idumeȩ. desertum ẽ malũ. de¬

Expanded text:
quod sicut ibi prius franguntur cedri, postquod sicut ibi prius franguntur cedri, postea autem cedri Libani, sic et hic prius concutitur desertum, postea desertum Cades. Ecce quomodo ubique prius ponitur quod pertinet ad inchoationem, et aliud promittitur quod consummat perfectionem. Sed nunc videamus quae de deserto dicenda occurrant. Est namque desertum aliud bonum, aliud malum. Desertum malum est, ubi desunt germina virtutum. Desertum bonum ubi longe sunt tumultus vitiorum. Desertum est et malum desertum, ubi nulla est cultura hominum, ubi nullum est sanctitatis vel religionis studium. Item desertum est sed bonum, ubi nullus strepitus tumultuationis, sed in silentio auditur vox turturis, et gemitus non cessat ex desiderio divini amoris. Desertum igitur malum est, ubi desunt desideria coelestia, desideria spiritualia; desertum bonum, ubi procul desideria saecularia, desideria carnalia. Desertum denique Idumeae, desertum est malum; de
Abbreviated transcription (Latin):
dentis fłamã ignis. Sciendũ tam̃ est.
quia sic̃ nullus in hac uita hoc igne
ꝑfectȩ caret: sic nullus ẽ. qui eius
flamm̃a semꝑ sentiat. Quis enĩ fomi¬
tem peccati hic plene destruere potu¬
it. uel quis unqu̾a estum libidinis
sine cessatione sustinuit: Multũ
est itaq hunc ign̾e sopire: et eiꝰ fłamã
extinguere. Non ẽ utiq in pocestate ho¬
minis: ualet hoc sola uox domini int̾¬
cidentis fłamã ignis. Uox dñi concuti¬
rauit contra genera temptationũ. Ab¬
hinc ꝓmittendo enumerat dona gr̃aꝵ
quasi coronam post uictoriam. p̾miũ
pꝰ meritũ: tͥumphum pꝰ tropheum.
.d .d. cͤades. Unum uidet᷑ exhibere:
aluid sub expectatione ꝓmittere. Hoc
qđ dicit᷑ concutientis desertum. exhi¬
bentis ẽ: qd addit᷑ commouebit de¬
sertum cades. hoc est utiq ꝓmitten¬
tis. Primum gͦ statim datur. illud.
scđm expectatur. Tale fuit illud su¬
d.d. cades. S et hoc quoq notandũ.

Expanded text:
dit flammam ignis. Sciendum tamen est dit flammam ignis. Sciendum tamen est quia sicut nullus in hac vita hoc igne perfecte caret, sic nullus est qui ejus flammam semper sentiat. Quis enim fomitem peccati hic plene destruere potuit, vel quis unquam aestum libidinis sine cessatione sustinuit? Multum est itaque hunc ignem sopire, et ejus flammam exstinguere. Non est utique in potestate hominis, valet hoc sola vox Domini intercidentis flammam ignis. Vox Domini concutiravit contra genera tentationum. Abhinc promittendo enumerat dona gratiarum, quasi coronam post victoriam, praemium post meritum, triumphum post trophaeum.  Cades. Unum videtur exhibere, aliud sub exspectatione promittere. Hoc quod dicitur concutientis desertum, exhibentis est, quod additur commovebit desertum Cades, hoc est utique promittentis. Primum ergo statim datur, illud secundum exspectatur. Tale fuit illud su. Sed et hoc quoque notandum
Abbreviated transcription (Latin):
inclinare posset consensũ rationiᷤ. in ꝓfi¬
cientib aut̾e sepe aufert illicit̾a delecta¬
tionẽ mentis. in raris aut̾e & ualde ꝑfe¬
ctis remouet etiam titillationẽ carnis.
Multi tam̃ qũãuis ad summã ꝑfectio¬
ñe ꝓfecerint. stimulũ carnis sue extin¬
guere non potuerunt. S diuina hoc
dispensatione in eis actum ẽ: qu̾e quidẽ
quid unicuiq utilius accidat latere ñ
potest. & in aliis quidẽ fiebat ad demõ¬
strationem singłaris eoꝵ. fortitudinis.
quia tales erant qui semꝑ pugnare.
assidue tͥumphare sufficerent᷑. in alus
autẽ ad custodiam humilitatis. qͣndo
singulare aliqđ bonum p̃ cet̾s aliis
ominib acceꝑant. Quia igit᷑ in peni¬
tentib destruit actum turpitudinis.
in conuersis consensum uoluptatis.
in ꝓficientib concagium fede delecta¬
tionis. in ꝑfectis quibꝰda motũ titilla¬
tionis: recte hic dicit᷑. Uox dñi int̾ci¬

Expanded text:
inclinare posset consensum rationis. In profiinclinare posset consensum rationis. In proficientibus autem saepe aufert illicitam delectationem mentis. In raris autem et valde perfectis removet etiam titillationem carnis. Multi tamen quamvis ad summam perfectionem profecerint, stimulum carnis suae exstinguere non potuerunt, sed divina hoc dispensatione in eis actum est quam quidem quid unicuique utilius accidat latere non potest: et in aliis quidem fiebat ad demonstrationem singularis eorum fortitudinis; quia tales erant qui semper pugnare assidue, et triumphare sufficerent. In aliis autem ad custodiam humilitatis, quando singulare aliquod bonum prae coeteris aliis omnibus acceperant. Quia igitur in poenitentibus destruit actum turpitudinis, in conversis consensum voluptatis, in proficientibus contagium foedae delectationis, in perfectis quibusdam motum titillationis, recte hic dicitur: Vox Domini interci
Abbreviated transcription (Latin):
fłama quȩ a suo fomite separata ẽ. nec
ad horam saltem ꝑdurare pot̃. Uidea¬
mus itaq pͥus quomͦ hec flamina au¬
gmentet᷑: & tunc facile erit agnoscere
quomͦ ꝑ partes abscidit᷑. Notandum
tam̃ qd̾ non ignem extinguere: s eius
fłãmam ꝓmittit intercidere. Ignem
enĩ istum quandui uuumꝰ. hoc ẽ pec¬
cati fomit̃e intra nosinet ipsoᷤ habemuᷤ:
s ñ equȩ eius semꝑ flammã sustine¬
mus. Tunc em̃ hĩc ignis in fłamam
ꝓrumpit: qñ estib carnalis incendii noᷤ
urit. Primo gͦ titillat carnẽ. scdõ dele¬
ctatione curpiꝰ coinquinat ment̾ẽ: tande
ꝑ consensum prauitatis subdit sͥ rationẽ.
His itaq gradib sulphurea illa flamma
libidinis crescit: s eisdẽ quid̃e gradib
conuerso tam̃ ordine. ad uocẽ iubentis
dñi decrescit. Primo namq uox illa
dñi int̾cidentis fłam̾ã ignis. in incipi¬
entib et nouit̃ conuersis int̾cidit. qͥd qd

Expanded text:
flamma quae a suo fomite separata est, nec flamma quae a suo fomite separata est, nec ad horam saltem perdurare potest. Videamus itaque prius quomodo haec flamma augmentetur, et tunc facile erit agnoscere quomodo per partes abscinditur. Notandum tamen quod non ignem exstinguere, sed ejus flammam promittit intercidere, ignem enim istum, quandiu vivimus, hoc est peccati fomitem intra nosmetipsos habemus, sed non aeque ejus semper flammam sustinemus. Tunc enim hic ignis in flammam prorumpit quando aestibus carnalis incendii nos urit. Primo ergo titillat carnem, secundo delectatione turpi coinquinat mentem. Tandem per consensum pravitatis subdit sibi rationem. His itaque gradibus sulphurea illa flamma libidinis crescit, sed eisdem quidem gradibus converso tamen ordine ad vocem jubentis Domini decrescit. Primo namque vox illa Domini intercidentis flammam ignis in incipientibus, et noviter conversis intercidit quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
insidiances malignos. inuidiȩ flamma
consumit. E cce quomͦ testimonia ꝓphaꝵ
innicẽ sͥ concordant. Pruis in damele e¬
latio in aurcȩ statuȩ despectione calcat᷑:
pꝰea in fornacis refrigeratione flamma
libidinis extinguit᷑. Ita et hic pͥus cedri
frangunt᷑. pꝰea fłama ignis int̃cidit᷑. Nã
si pͥus ñ flectit᷑ rigor elationis: absq du¬
bio non extinguitur flamina libidinis.
Hoc aut̾e int̾ hanc & illam lectionem
eẽ uidet᷑. qđ illic flamma cota excussa
narrat᷑: Hic ꝑ dauid int̾cidenda ꝓmit¬
tit᷑: s quia incipientes & iꝑtectoᷤ psal¬
mus iste instruit: istis maxime quib
loquit᷑ eius ꝓmissio conuenire debuit.
Possumus tam̃ hanc litta̾m sic exponẽ:
ut possit incipientib et ꝓficientib et ꝑ¬
fectis parit̾ congrucre. Nam utrobiq
quide fiãma intercidit᷑: qñ uel ab ipsa
pars eius aliqua diuidit᷑. uel tota a suo
fomite separat᷑. E scimꝰ quidẽ quia

Expanded text:
insidiantes malignos invidiae flamma insidiantes malignos invidiae flamma consumit. Ecce quomodo testimonia prophetarum invicem sibi concordant. Prius in Daniele elatio in aureae statuae despectione calcatur, postea in fornacis refrigeratione flamma libidinis exstinguitur. Ita et hic prius cedri franguntur; postea flamma ignis interciditur. Nam si prius non flectitur rigor elationis, absque dubio non exstinguitur flamma libidinis. Hoc autem inter hanc et illam lectionem esse videtur, quod illic flamma tota excussa variatur; hic per David intercidenda promittitur. Sed quia incipientes, et imperfectos psalmus iste instruit, istis maxime quibus loquitur ejus promissio convenire debuit. Possumus tamen hanc litteram sic exponere, ut possit incipientibus, et proficientibus, et perfectis pariter congruere. Nam utrobique quidem flamma interciditur, quando vel ab ipsa pars ejus aliqua dividitur, vel tota a suo fomite separatur. Et scimus quidem quia
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra sp̃c fornicationis appellare
consueuit. Ab his fornax accenditur.
qñ caro nr̃a ardore libidinis infłama¬
tur. Accensa fornacȩ pueros ligant. et¬
in fornacem ꝓiciunt. Pueri ertra forna
pene se in carne ẽẽ obluuscunt᷑. Hos
enĩ pueros est quod̾amͦ extra carnẽ ẽẽ.
nil corde. nil lingua. nil manu carna¬
le tractare. S tunc quasi ligant᷑. qñ
temptationib dep̾ssi. a suis studiis p̃pe¬
diunt᷑. Tunc uelut extra fornacem st̃:
qñ stimulis carnis fatigati nil aliud
cogitare. plangere uel flere possunt.
His angłs di in adiutorium uenit:
qͥa diuina ꝓtectio fideles suos ñquã
in certamine deserit. Ab nis flãma
excutitur: qñ diuina uirtute ardor
libidinis extinguit᷑. Mediũ fornacis
angłs quasi uentũ roris flant̾ẽ efficit:
& pueroꝵ lingu̾ã in laudẽ creatoris re¬
soluit. Medium fornacis ẽ. intimũ cordiᷤ
suecendit: quia cum bonis p̾ualere ñ posst̃.

Expanded text:
tura sacra spiritus fornicationis appellare tura sacra spiritus fornicationis appellare consuevit. Ab his fornax accenditur, quando caro nostra ardore libidinis inflammatur. Accensa fornace pueros ligant; in fornacem projiciunt. Pueri extra fornacpene se in carne esse obliviscuntur. Hos enim pueros est quodammodo extra carnem esse, nil corde, nil, lingua, nil manu carnale tractare. Sed tunc quasi ligantur, quando tentationibus depressi a suis studiis praepediuntur; tunc velut intra fornacem sunt, quando, stimulis carnis fatigati, nil aliud cogitare, plangere, vel flere possunt. His angelus Dei in adjutorium venit, quia divina protectio fideles suos nunquam in certamine deserit. Ab his flamma ignis excutitur, quando divina virtute ardor libidinis exstinguitur. Medium fornacis angelus quasi ventum roris flantem efficit et puerorum linguam in laudem Creatoris resolvit. Medium fornacis est intimum cordis;succendit, quia cum bonis praevalere non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
& deo nr̃o grata societas ħoꝵ. trium
pueroꝵ ꝓpcer unam puritatis con¬
eordiam: in uoluntate. sermone parit
& actione. Uidet hoc rex babiloniꝰ
et inuidet. & pͥus quide ad ad oran¬
dam statuam suam auream compel¬
lit. s adorare detrectantib fornacis in¬
cendium ꝑare iubet. facile enĩ eorum
scĩtatem deridet et despicit: si eos a sua
scĩtate in suꝑbiam erigere possit. Quid
ẽ enim statuam auream adorate: nisi
suꝑbiȩ & uanȩ glẽ in talib studiis de¬
seruire: Tunc eos in regno suo liben¬
t̃ patit᷑: cum eoꝵ. studia elationi mili¬
tare intuet᷑. S cum uidet ab eis statuę
sue altitudinem. & aurũ despici. & uit̃
miranda quȩ gerunt omñe elationis
głam derideri: iubet fornacẽ accendi . &
rogum eis incendii ꝑari. Quos enĩ ñ
nie est ille: qui ẽ rex suꝑ om̃s filios su¬
ꝑbiȩ. Ministri quos ad tale opus diri¬
git: sunt deceptorii illi sp̃e quoᷤ scrip¬

Expanded text:
et Deo nostro grata societas horum trium et Deo nostro grata societas horum trium puerorum propter unam puritatis concordiam in voluntate, sermone pariter et actione. Videt hoc rex Babylonius, et invidet, et prius quidem ad adorandam statuam suam auream compellit, sed adorare detrectantibus fornacis incendium parare jubet. Facile enim eorum sanctitatem deridet, et despicit, si eos ex sua sanctitate in superbiam erigere possit. Quid est enim statuam auream adorare, nisi superbiae et vanae gloriae in talibus studiis deservire? Tunc eos in regno suo libenter patitur, cum eorum studia elationi militare intuetur. Sed cum videt ab eis statuae suae altitudinem et aurum despici, et inter miranda quae gerunt omnem elationis gloriam derideri, jubet fornacem accendi, et rogum eis incendii parari. Quos enim nonniae est ille qui est rex super omnes filios superbiae. Ministri quos ad tale opus dirigit, sunt deceptorii illi spiritus, quos Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
parte abscidit᷑ et extinguit᷑. In parte
gͦ ardet utilit̃ hec fłama ad custodiã
humilitatis: & in parte magna nicħ¬
ominus salubrit extinguitur ad cau¬
telam turpitudinis. Sic paulo datus
est stimulus carnis suȩ ut eum cola¬
firaret: ne eum magnitudo reuelatio¬
num extolleret. Uides ne quomͦ ħ ip̃m
ad nram utilitatẽ agit᷑. qđ hec fłama
ad tempus in parce rescruat᷑: S cum
quis plene conuersus fuerit et effectus
ut parulus. & ꝑfectam puritatẽ ad¬
eptus. forte tunc tempus erit ut extin¬
guat᷑ sicuti in tͥb pueris illis: qͥa pu¬
eri erant: quia pu xi fuerant: extin¬
cta fuisse legit᷑. & credit᷑. Puer enim
a puritate dicit᷑: et qui puerꝰ ẽ. recte
puer appellat᷑. Et est alia puritas
mentis. alia puritas oris: & alia pu¬
ritas actionis. In corde simplicitas:
in ore ueritas: in oꝑe sinceritas. Hos
igit᷑ tres pueros habere credunꝰ cum
iustum qd̾ oꝑamur. O felix nimium

Expanded text:
parte abscinditur et exstinguitur. In parte parte abscinditur et exstinguitur. In parte ergo ardet utiliter haec flamma ad custodiam humilitatis, et in parte magna nihilominus salubriter exstinguitur ad cautelam turpitudinis. Sic Paulo datus est stimulus carnis suae ut eum colaphizaret ne eum magnitudo revelationum extolleret. Videsne quomodo hoc ipsum ad nostram utilitatem agitur, quod haec flamma ad tempus in parte reservatur. Sed cum quis plene conversus fuerit, et effectus ut parvulus, et perfectam puritatem adeptus, forte, tunc tempus erit ut exstinguatur, sicuti in tribus pueris illis, quia pueri erant, quia pueri fuerant, exstincta fuisse legitur et creditur. Puer enim a puritate dicitur, et qui purus est, recte puer appellatur. Et est alia puritas mentis, alia puritas oris et alia puritas actionis. In corde simplicitas, in ore veritas, in opere sinceritas. Hos igitur tres pueros habere credimur, cum justum quod operamur. O felix nimium
Abbreviated transcription (Latin):
qñq intercidas ut in parte ardeat.
& in parce deficiat: hoc scriptura
manifeste ostendit cum dicgt. Uox
dñi intercidentis fłamam ignis. Qd̃
aucẽ aliqñ huiꝰ ignis fłamã extinguat.
alia scriptura euident̃ declarat. ubi
cem. & excussit fsam̃a ignis. & fecit
mediũ fornacis quasi uentũ roris
flantem. Uides ne quomͦ ibi dicitur
excussisse: hic ꝓmittit᷑ int̾cidere.
S cur hic quẽ ad modũ & ibi non
extinguitur: forte quia ibi pueri
erant᷑ꝰ quib rogus ille ꝑabatur:
s forte pueri ñ erant quib dauid loqueba¬
tͣ. Nondum plene conuersi erant et esfe¬
cti ut paruuli. s erant adhuc in ocuł
suis magni: & erubescebant adhuc
humiles iuderi. S ut illud qd̾ in eis
ꝑ elationem tumet exsiccet᷑. fłama igniᷤ
in parte aliqua reseruat᷑. & iterũ ne
fłama incendii usq ad consensum pͣui¬
tatis eos rapiat. & quod̾amͦ quasi in ci¬
nerem redigat: fłama ipsa ex maiori

Expanded text:
quandoque intercidat ut in parte ardeat quandoque intercidat ut in parte ardeat et in parte deficiat, hoc Scriptura manifeste ostendit cum dicit: Vox Domini intercidit flammam ignis . Quod autem aliquando hujus ignis flammam exstinguat, alia Scriptura evidenter declarat ubi lcem, et excussit flammam ignis, et fecit medium fornacis quasi ventum roris stantem . Videsne quomodo ibi dicitur excussisse, hic promittitur intercidere. Sed cur hic quemadmodum et ibi non exstinguitur? Forte quia pueri erant quibus rogus ille parabatur; sed forte pueri non erant quibus David loquebatur. Nondum plene conversi erant, et effecti ut parvuli. Sed erant adhuc in oculis suis magni, et erubescebant adhuc humiles videri. Sed ut illud quod in eis pro elatione tumet exsiccetur, flamma ignis in parte aliqua reservatur; et iterum ne flamma incendii usque ad consensum parvitatis eos rapiat, et quodammodo quasi in cinerem redigat, flamma ipsa ex majori
Abbreviated transcription (Latin):
uolo nisi ut ardeat: Ignẽ gͦ bonum
uenit accendere: ignẽ uero malũ uen̾
extinguere. Iccirco ꝑ moisen ꝓhibet
ne otferant ignẽ alienum suꝑ altare
suũ. De suo aut̾e igne p̾cipit ut semꝑ
ardeat in altari suo. Amat gͦ ignem
suũ: odit ignẽ alienũ. Igne suo arde¬
bant: qui dicebant. Nonne cor nrm̃
arciens erat in nob̾. cum loqueret᷑ nob̾
in uia: Tali igne ardebant. qui sp̃m
scm̃ in linguis igneis acceꝑant. Quia
ipse sp̃c sc̃s ignis est. ñ comburens s
illuminans. Et iccirco rub ille qu̾e
moises intuebat᷑: ardebat & non com¬
hurebat᷑. S ignis malus et alienus.
econtra. consumit. ñ illuminat. Igniᷤᷤ
ẽ enĩ ut ait iob usq ad ꝑditionem
deuorans. & omnia eradicans geni¬
mina. ardens usq ad iuferni nouis¬
sima: & montiũ fundamenta com¬
burens. Famã tam̃ huiꝰmodi ignis
dñs cum uoluerit intercidit: cũ pla¬
cuerit penitus extinguit. Qd̃ autem

Expanded text:
volo nisi ut ardeat? Ignem ergo bonum volo nisi ut ardeat? Ignem ergo bonum venit accendere, ignem vero malum venit exstinguere. Idcirco per Moysen prohibet ne offerant ignem alienum super altare suum . De suo autem igne praecipit ut semper ardeat in altari suo. Amat ergo ignem suum, odit autem ignem alienum. Igne suo ardebant qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur nobis in via? Tali igne ardebant qui Spiritum sanctum in igneis linguis acceperant, quia ipse Spiritus sanctus ignis est non comburens, sed illuminans; et idcirco rubus ille quem Moyses intuebatur ardebat, et non comburebatur. Sed ignis malus et alienus econtra consumit, non illuminat: Ignis est enim, ut ait Job, usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, ardens usque ad inferni novissima, et montium fundamenta comburens . Flammam tamen hujus ignis Dominus cum voluerit, intercidit, cum placuerit, penitus exstinguit. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ñ gͦ quis uiso dominicȩ humilita¬
tis exemplo in sua p̃sumptione con¬
fundit᷑. & ab omni altitudine pͥstini
tumoris deicit᷑. pacet ꝓculdubio qd̃ di¬
lectus iste cedros malȩ̨ rigide mentis
confregit: & tanqu̾a uitulũ libani. ħ
ẽ ad similitudine sui comminuit.
Recte ꝓͦ dicit᷑ confringet dñs cedroᷤ
q. f. unicorñ. Uox dñi int̾cedentis
flammã ignis. Alius ẽ ignis qu̾e uenit
iħc in t̾ram mictere: alius qu̾e uenit
in t̾ra extingucre. De celo ueniens cele¬
stem ignem secum detulit: ad terram
ueniens terrenum ignem inuenit.
Omnis amor ignis ẽ: s non omnis
amor bonus ẽ. Est amor licitꝰ: & est
amor ilicitꝰ. & ucitus amor bonus ẽ: et
qui licitus non ẽ. bonus non ẽ amor.
amor itaq bonus. ignis ẽ bonus: & amor
malus. ignis ẽ maius. Ignis bonꝰ igniᷤᷤ
caritatis: igniᷤ maltᷤᷤ ignis libidinis.
Ignis bonus erat: de quo iħc dicebat.
Ignem ueni mittere in t̾ram: & quid

Expanded text:
Quando ergo quis, viso Dominicae humilitaQuando ergo quis, viso Dominicae humilitatis exemplo, in sua praesumptione confunditur, et ab omni altitudine pristini tumoris dejicitur, patet procul dubio quod dilectus iste cedros male rigidae mentis confregit, et tanquam vitulum Libani hoc est ad similitudinem sui comminuit. Recte ergo dicitur: Confringet Dominus cedros  unicornium. Vox Domini intercidentis flammam ignis. Alius est ignis quem venit Jesus in terram mittere, alius quem venit in terra exstinguere. De coelo veniens, coelestem ignem secundum detulit. Ad terram veniens, terrenum ignem invenit. Omnis amor ignis est, sed non omnis amor bonus est. Est amor licitus, et est amor illicitus; et licitus amor bonus est, et qui licitus non est, bonus amor non est. Amor itaque bonus, ignis est bonus; et amor malus, ignis est malus. Ignis bonus, ignis charitatis, ignis malus, ignis libidinis. Ignis bonus erat de quo Jesus dicebat: Ignem veni mittere in terram, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
F. unic̃. Confringet & comminuet
cedro ᷤᷤ ut diximus ñsolum dñs. s et iste
suus uł nrͣ dilectus. Quid ẽ cedroᷤ con¬
fringere. uel comminuere. nisi suꝑbȩ
mentis rigorem conterere. uł altitudi¬
nem inclinare: S dñs absq dubio. et
nicħominus dilectus omnẽ arroganti¬
am qñ uult humilias: quantũ uult
inclinat. S facit hoc dñs terrore suȩ
maiestatis: s dilectus hoc facit exemplo
suȩ humilitatis. Dñs. utpote dñs in se¬
ueritate: dilectus ut dulcis & suauis
in suauitate: et tam̃ ut̃q unus. & idẽ
siderata dñi potentia in conspectu tantȩ
maiestatis altum saꝑe erubescit. & aliqd
contra eius uoluntatẽ p̃sumere ꝑti mes¬
cit: absq dubio in eus corde dñs elati¬
onum cedro confringit. Alius uisa di¬
lecti nr̃i mira humilitate. confund̾r
suꝑb apparere. cũ uideat dñm ma¬
iestatis form̾ã serui acciꝑe. legem im¬
plere. hominib obedire: imꝓperia ho¬
minũ. crucis ꝓbra patient̃ sustinere.

Expanded text:
nium. Confringet, et comminuet cedros, ut diximus, non solum Dominus, sed et iste suus, vel noster dilectus. Quid est cedros confringere vel comminuere, nisi superbae mentis rigorem conterere vel altitudinem inclinare? Sed Dominus absque dubio; et nihilominus dilectus omnem arrogantiam, quando vult, humiliat; quantum vult, inclinat. Sed facit hoc Dominus terrore suae majestatis: sed dilectus hoc facit exemplo suae humilitatis. Dominus, utpote Dominus, in severitate, dilectus ut dulcis et suavis, in suavitate, siderata potentia, in conspectu tantae majestatis altum sapere erubescit, et aliquid contra ejus voluntatem praesumere pertimescit, absque dubio in ejus corde Dominus elationum cedros confringit. Alius, visa dilecti nostri mira humilitate, confunditur superbus apparere, cum videat Dominum majestatis formam servi accipere, legem implere, hominibus obedire, improperia hominum, crucis probra patienter sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
do uł pͣmio ct̾no. ad aliquid agendũ
ꝓuocat᷑: & ille qͣsi ad rugitũ confundi¬
t᷑. qui ex alicuiꝰ dampm uł dampna¬
tionis future consideratione a sua pre¬
sumptione deicit᷑. Longe tam̃ excellen¬
tiꝰ & quasi ꝑ loquelam scipm dñs illis
insinuiat quib uoluntat̾e suã inspirat.
quia alud recta discernere. & aliud bñ¬
placitũ dñi ꝑfecte incelligere. et ei ex
amore in herere. Sonũ ergo quoda mͦ ht̃¬

Expanded text:
do, vel praemio aeterno ad aliquid agendum do, vel praemio aeterno ad aliquid agendum provocatur. Et ille quasi ad rugitum confunditur, qui ex alicujus damni vel damnationis futurae consideratione a sua praesumptione dejicitur. Longe tamen excellentis, quibus voluntatem suam inspirat, quia aliud est recta discernere, et aliud beneplacitum Domini perfecte intelligere, et ei ex amore inhaerere. Sonum ergo quodammodo h
Abbreviated transcription (Latin):
tam loquit᷑ qu̾ã significat: na ꝑ stridoiem
quidẽ altiꝰ abscondit & ꝓfundius celat.
Ad sonũ &e enĩ stridoris audiens ñ tame¬
rudit᷑. quã consternat᷑: uel potiꝰ indignat᷑.
Displicet em̃ ei qđ audit. et sepe audacter
rep̃hendit. Hinc ẽ qd̾ dĩ dispositio in reb
temporalib a quibꝰdam aꝑte rep̃henditur
quib dñs in sui oꝑis gub̃natione qͦdamͦ
stridere uidet᷑: cũ det indifferent̃ bona
& mala cam bonis qu̾a malis. qui solem
suũ oriri facit suꝑ bonoᷤ et maloᷤ & pluit
suꝑ iustoᷤ et iniustoᷤ. Alii autẽ in his õib
intus recurrunt. & de his omnib ratio¬
nẽ consulunt. et dum bonis p̃mia pͥuis
torm̃ta reposita ex ratione colligunt. uo
remunerationis ꝓmissionem se p̃ꝑant.
quasi ad ꝑsuasionis sibilum euigilant
Et qui dũ terroris minas formidant. qͣsi
ad leonis rugitũ trepidant. Quasi sibi¬
lo eñi qͦdã suscitat᷑. qui temꝑali cõmo¬

Expanded text:
tam loquitur quam significat. Nam per stridorem tam loquitur quam significat. Nam per stridorem quidem altius abscondit, et profundius celat. Ad sonum etenim stridoris audiens non tam eruditur quam consternatur, vel potius indignatur. Displicet enim ei quod audit, et saepe audacter reprehendit. Hinc est quod Dei dispositio in rebus temporalibus a quibusdam aperte reprehenditur, quibus Dominus in sui operis gubernatione quodammodo stridere videtur, cum det indifferenter bona et mala, tam bonis quam malis, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Alii autem in his omnibus intus recurrunt, et de his omnibus rationem consulunt, et dum bonis praemia, pravis tormenta reposita ex ratione colligunt, vocremunerationis promissionem se praeparant, quasi ad persuasionis sibilum evigilant; et qui terroris minas formidant, quasi ad leonis rugitum trepidant. Quasi sibilo enim quodam suscitatur, qui temporali commo
Abbreviated transcription (Latin):
inuibilũ uersa tͥpudiat in uoce exulta¬
tionis et confessionis. Quia pꝰqũa uor
dñi p̃parantis ceruoᷤ & reuelabit conden¬
sa. mox in templo eiꝰ om̃s dicent głam
E cce quã magna & quanta admiratio ẽ
digna facit uox ista dominica. uox dñi
in hunc modũ efficit. quȩ iste enume¬
rare ñ potuit: uł quȩ hic enarrare ñ
uocẽ. & tam̃ scrmo ñ format᷑ sine uoce qͣ¬
ius uox sonare possit sine sermone. Emit¬
tit gͦ qñq sermon̾ẽ cũ uoce. qñq uocẽ sine
sermone: aliqñ etiã sonitũ sine uoce. Nẽ eñ
ut ipse de se dicit. stridet ut plaustrũ onu¬
stum feno. mͦ sibilat api quȩ ẽ in extremo
egipti. aliqñ rugit ut leo: et cũ uoluerit
mittit eloquiũ suũ t̾rę. uelocit̃ eurrit .s.
eiꝰ. ꝑ sonitum gͦ stridet. ꝑ sibilum demulcet
ꝑ rugitum terret: ꝑ sermonẽ docet qñ eñ
et quib: loquit᷑ beneplacitũ suũ. aꝑte de¬
monstrat. s in uoce sola uoluntatẽ suã non

Expanded text:
sa tripudiat in voce exsultationis et confessionis. Quia postquam vox Domini praeparantis cervos revelaverit condensa, mox in templo ejus omnes dicent gloriam. Ecce quam magna, et quanta admiratione digna facit vox ista Dominica, vox Dominin hunc modum efficit, quae iste numerare non potuit, vel quae hic enarrare non vocem et tamen sermo non formatur sine voce, quamvis vox sonare possit sine sermone. Emittit ergo quandoque sermonem cum voce, quandoque vocem sine sermone, aliquando etiam sonitum sine voce. Nunc enim, ut ipse de se Dominus dicit, stridet ut plaustrum onustum feno, modo sibilat ut apis quae est in extremo Aegypti, aliquando rugit ut leo; et cum voluerit mittit eloquium suum terrae, velociter currit sermo ejus; per sonitum ergo stridet, per sibilum demulcet, per rugitum terret, per sermonem docet. Quando enim, et quibus loquitur, beneplacitum suum aperte demonstrat. Sed in voce sola voluntatem suam non
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm pͥmã itaq expositionẽ intelligit᷑
donũ p̃dicationis. Iuxta scdam autem.
grã contemplationis: scdm ultunã uͦ
expͥmit᷑ iubilũ mentis. Quid aut̃ hoꝵ
rectiꝰ intelligat᷑. ignorare me fateor. ubi
totum uerũ ẽ qd̾ dicit᷑. Nonͣ multi sepe
pꝰ scͥpturarũ intelligentiam accipiunt
uerbũ p̾dicationis. & sepe int̃ legendũ

Expanded text:
m primam itaque expositionem, intelligitur donum praedicationis; juxta secundam autem, gratia contemplationis; secundum ultimam vero exprimitur jubilus mentis. Quid autem horum rectius intelligatur, ignorare me fateor, ubi totum verum est quod dicitur. Nam multi saepe per Scripturarum intelligentiam accipiunt verbum praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
interscrat: quȩ illa diuinȩ sollempnitatis gau¬
dia ꝑturbet. uel imminuat. Posse tam̃ ħ
qñq fieri ille melius nouit quẽ ũ tam
lectio qmͣ exꝑientia docuit. Fit enĩ aliqũ
ut mens suꝑ pauca fidelis intrans in
gaudiũ dm̃ sui torrente uoluptatis de¬
briet᷑. & tota in iubilum uersa ñsolum
exterioꝵ omniũ s et sui ipsiꝰ obliuiscat᷑.
& tota in se collecta immo supͣ se eleua¬
ta ab illo sp̃ualis leticiȩ pelago. plene
absorbeat᷑. exꝑimento felici iam approbanᷤ
quã sit uera sententia illa qua dicit᷑. Beatꝰ¬

Expanded text:
interserat quae illa divinae solemnitatis gauinterserat quae illa divinae solemnitatis gaudia perturbet vel imminuat. Posse tamen quandoque hoc fieri ille melius novit, quem non tam lectio quam experientia docuit. Fit enim aliquando ut mens super pauca fidelis, intrans in gaudium Domini sui torrente voluptatis ebrietur, et tota in jubilum versa non solum exteriorum omnium, sed et sui ipsius obliviscatur: et tota in se collecta, imo supra se elevata, ab illo spiritualis laetitiae pelago plena absorbeatur, experimento felici jam approbans quam sit vera sententia illa qua dicitur: Beat
Abbreviated transcription (Latin):
do eleuant. quãdiu intus sunt. a diui¬
na laude ñ uacant: hinc ẽ qd̾ iñ reuer¬
tentes clamant. Qũa magna multi
Hinc rursus dicit᷑. & reliquiȩ cogita¬
tionis diem festum agent tibi. Cogitet
qui pot̃ qualis uel quanta sit illa cele¬
pritas sollempnitatis illius qua intus
positi ꝑficiunt. qñ etiam reliquiȩ co¬
gitationũ quas ad se reuertentes. setũ
trahunt ex memoria uel recordatione
gustate suauitatis dũo deo diem festũ
aguntr Qd̾ si ꝑ templum cłi. cor ipsiꝰ
hominis intelligimus. qui sint qͥ in
hoc templo głam deo dicent: cicu ᷤ
inuenimꝰ. Qui eñ sunt alii huius
templi habitatores. qu̾a cogitationes
mentis. & cordis affectiones: Qm̃ co¬
gitatio inquit hominis confitebit᷑ tͥ.
Raro tam̃ contingit ut huiꝰ templi habita¬
dores om̃s in unũ conueniant. ut una con¬
gregati in templo eius om̃s simul głam
dicant. ita ut nulla se aliena cogitatio

Expanded text:
do elevant, quandiu intus sunt, divido elevant, quandiu intus sunt, divina laude non vacant. Hinc est quod inde revertentes clamant: Quam magna multitHinc rursus dicit: Et reliqui cogitationis diem fesium agent . Cogitet qui potest, qualis, vel quanta sit illa celebritas solemnitatis illius quam intus positi perficiunt quando etiam reliquiae cogitationum quas ad se revertentes secum trahunt ex memoria vel recordatione gustatae suavitatis Domino Deo diem festum agunt? Quod si per templum Dei cor ipsius hominis intelligimus, qui sint qui in hoc templo gratiam Deo dicent citius inveniemus. Qui enim sunt alii hujus templi habitatores, quam cogitationes mentis et cordis affectiones: Quoniam cogitatio, inquit, hominis confitebitur tibi. Raro tamen contingit ut hujus templi habitatores omnes in unum conveniant, ut una congregati in templo ejus omnes simul gloriam dicant, ut nulla se aliena cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
quide pus accipiunt intelligentiam scͥ¬
pturarũ ad instructionẽ suiꝰ. p̾ea donũ
p̃dicationis ad utilitatem & edificationẽ
ꝑximi. Prius cdatur intelligentia ut
uera credant. et recta intelligant: postea
add itͣ eloquentia ut utilia doceant. & sa¬
lubria ꝑsuadeant. Possumus tam̃ ꝑtem¬
plum ñ p̃sentem eccłiam. s celestium
ciuiũ frequentiam conuenient intellige¬
re: nam solet sepe scͥptura sacra ad distin¬
ctionem utriusq hanc ꝑ tab̾naculum.
illam ꝑ tempłu designare. Hec et enĩ in
motii adhue. et in uelloꝵ. ꝓcinctu po¬
sita recte ꝑ tabnaculum: illa aut̃e iam
in et̃na stabilitate fundata. meliꝰ desig¬
nat᷑ ꝑ templum. Ad ħ itaq nisi ꝑ con¬
templationem subleuati accedere utiq
nequeunt. s intͦ admissi p̃ ammirati¬
onis magnitudine a laude creatoris
cessare ñ possunt. & implet᷑ qd̾ dicitur.
& in templo eius om̃s dicent głam:
Quia quicũq ad illud se contemplan¬

Expanded text:
quidem prius accipiunt intelligentiam Scrquidem prius accipiunt intelligentiam Scripturarum ad instructionem sui; postea donum praedicationis ad utilitatem et aedificationem proximi. Prius datur intelligentia ut vera credant et recta intelligant; postea additur eloquentia ut utilia doceant et salubria persuadeant. Possumus tamen per templum non praesentem Ecclesiam, sed coelestium civium frequentiam convenienter intelligere. Nam solet saepe Scriptura sacra ad distinctionem utriusque, hanc per tabernaculum, illam per templum designare. Haec enim adhuc in motu, et in bellorum procinctu posita recte per tabernaculum; illa autem jam in aeterna stabilitate fundata, melius designatur per templum. Ad hoc itaque nisi per contemplationem sublevati, accedere utique nequeunt. Sed intro admissi prae admirationis magnitudine a laude Creatoris cessare non possunt; et impletur quod dicitur: Et in templo ejus omnes dicent gloriam. Quia quicunque ad illud se contemplan
Abbreviated transcription (Latin):
riunt: et contͣ solis estꝰ refrigerium accipi¬
unt. Quanto em̃ altius sẽpturarũ intelli¬
gentiam ꝑceperuit. qnͣto earũ ꝓfunda ꝑfe¬
etuis penetrauerint. tanto securius. tanto
quietius quasi in condensis latitantes. &
in umbrosis requiescentes. ninc derident
demonũ insidias. illinc despicuint concu¬
piscentiȩ estus. & carnales illecebras. Hã
ex ipsa seͥpturarum lectione astutia de¬
monum plenius erudim᷑: & int̃ cot sapi¬
entiȩ delicias carnalium illecebrarum.
nec saltem reminiscim᷑. Quid gͦ mirũ¬
si post talem tantamq grãm in templo
euis om̃s dicent głam: Nuid inꝗͣ. mirũ
si eius głam in edificationem ꝓxcimoꝵ
querunt. a quo tot dona gr̃arũ gratis
accepunt. Dei tempłu: congregatio ẽ fide¬
lium In hoc itaq templo laude deo dic̃t.
& glam euis querunt. qui ꝑ uerbum
predicationis ꝓrimos edificare: & in ip
sis dĩ głam dilatare contendunt: et recce

Expanded text:
riunt, et contra solis aestus refrigerium accipiriunt, et contra solis aestus refrigerium accipiunt. Quanto enim altius Scripturarum intelligentiam perceperint, quanto earum profunda perfectius penetraverint, tanto securius, tanto quietius quasi in condensis latitantes, et in umbrosis requiescentes, hinc derident daemonum insidias, illinc despiciunt concupiscentiae aestus et carnales illecebras. Nam ex ipsa Scripturarum lectione contra astutias daemonum plenius erudimur, et inter tot sapientiae delicias, carnalium illecebrarum nec saltem reminiscimur. Quid ergo mirum post talem tantamque gratiam: In templo ejus omnes dicent gloriam; quid, inquam, mirum si ejus gloriam in aedificationem proximorum quaerunt, a quo tot dona gratiarum gratis acceperunt? Dei templum congregatio est fidelium. In hoc itaque templo laudem Deo dicunt et gloriam ejus quaerunt, qui per verbum praedicationis proximos aedificare, et in  Et recte
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ quãuis habeant ceruinã ueloci¬
tatem. erubesctnt tam̃ habere ceruinã
formidinẽ. quia tm̃ p̃cipites quantum
ueloces: nesciunt uł potrus nolunt ha¬
bere circuinspectionẽ. Uñ ẽ qđ eis clamat.
Uor p̃ꝑantis ceruos. fili accedens ad serui¬
aitem di. sta in timore: et p̃ꝑa animam
diam ad temptationẽ. E alibi. Seruite
año in timore Ut gͦ ad ceruoꝵ nume¬
rum ꝑtineant. qui int̃ tales ceruo ᷤᷤ admi¬
merari desiderant: opoicet eo ᷤᷤ et uelocit᷑
currere & caute timere. Talib gͦ cerius
calit̃q p̃paratis dñs reuelabit condensa.
Q reserabit sc̃pturarum ꝓfunda: allegori¬
arum opaca: sacramentoꝵ misteria: miste¬
rioꝵ. secreta. Amant eñi huiꝰmodi ceru
hue illucq discurrere. int̾ condensa saltꝰ
libani. ablita queq loca ꝑquirere. & oc¬
culta penetrare. opaca frequentare: in con¬
densis & umbrosis requiescere. Ibi enĩ
& contra uenacoꝵ insidias. latebras reppe¬

Expanded text:
quidem quamvis habeant cervinam velociquidem quamvis habeant cervinam velocitatem, erubescunt tamen habere cervinam formidinem; quia, tantum praecipites quantum veloces, nesciunt vel potius nolunt habere circumspectionem. Unde est quod eis clamat. Vox praeparantis cervos: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in timore, et praepara animam tuam ad tentationem ; et alibi: Servite Domino in timore . Ut ergo ad cervorum numerum pertineant qui inter tales cervos annumerari desiderant, oportet eos et velociter currere, et caute timere. Talibus ergo cervis, taliterque praeparatis Dominus revelabit condensa, et reserabit Scripturarum profunda, allegoriarum opaca, sacramentorum mysteria, mysteriorum secreta. Amant enim hujusmodi cervi huc illucque discurrere inter condensa saltus Libani, abdita quaeque loca percurrere et occulta penetrare, opaca frequentare, in condensis et umbrosis requiescere. Ibi enim et contra venatorum insidias latebras repe
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã: fornicationẽ in¬
mundiciam. & cet̾a. Tria itaq hec ad
ceruũ uident᷑ ꝑtinere: uiã mandatoꝵ
uelocit̃ ꝑcurrere. demonũ insidias semꝑ
suspectas habere: uenena uicioꝵ. audaet
destruere. Actio itaq expedita. ꝓiuda et
iusta ceruos facit. quia inquantũ expedi¬
ta uelocitatẽ tͥbuit. in quantũ ꝓuida.
utilit̃ pauidu quia cautũ reddit. inqnͣ¬
tum uista: uicioꝵ uenena extinguit.
Multi in eo qd̾ uelocit currunt serpen¬
tes ñ occidunt s nutriunt: quia ex eo
qd̾ fortit̃ agunt. suꝑbia uana gła aluq
hunismodiꝰ serpentes conualescunt. Alii
aut̾e bonã in bonis oꝑib intentionem
hñt. & inquantũ ualent serpentina ui¬
cioꝵ uenena mortificare student. s: dũ
modũ et cempꝰ in suis studiis tenere
nesciunt. in demonũ insidias quasi
uenantiũ laqueos incidunt: unde se
uel securos incaute crediderunt. & isti

Expanded text:
vestra quae sunt super terram, fornicationem, imvestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam cervum videntur pertinere: Viam mandatorum velociter percurrere, daemonum insidias semper suspectas habere, venena vitiorum audacter destruere. Actio itaque expedita, provida, et justa cervos facit; quia in quantum expedita, velocitatem tribuit; in quantum provida, utiliter pavidum, quia cautum reddit; in quantum justa, vitiorum venena exstinguit. Multi in eo quod velociter currunt serpentes non occidunt, sed nutriunt; quia ex eo quod fortiter agunt, superbia, vana gloria, aliisque hujusmodi serpentes convalescunt. Alii autem bonam in bonis operibus intentionem habent, et inquantum valent serpentina vitiorum venena mortificare student, sed dum modum et tempus in suis studiis tenere nesciunt, in daemonum insidias quasi venantium laqueos incidunt, unde se velut securos incaute crediderunt. Et isti