comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siuis ꝑfectus ẽẽ uade uende omĩa que habes et da pati¬
ita scilicet abrenuntians ut nichil penitꝰ mͥ reser¬
uem: et huic erogationi. martyrũ exustionẽ car¬
nimee adiunxero. ita ut corpꝰ meũ tradã ꝓ xp̃o: et
tamen uel impatiens. uel iracimdus. uł iuidus.
uł suꝑbus sim. uel alioꝵ inflãmer iniuriis. ut que¬
ram quȩ measunt. uel ea quȩ mala st̃ cogitem. uel u¬
niu̾sa que mͥ possunt inferri ñ patient̃ libent̾q su¬
stineã: nichil mͥ ꝑderit ext̾ioris hominis abreñ¬
tiatio. uel extistio. intiore adhuc inciis pͥstinis in¬
uoluto: eoq simplicẽ substantiã mundihuius
pͥme conuersationis feruore contempnens. quȩ
nee bona ẽẽ nec mala s media diffinit᷑. uiciosi
cordis noxias facultates similit abicere ñ curaueri: nec
attingere dñicã caritatẽ. quȩ patiens. quȩ benigna c̃
quȩ ñemulat᷑. ñ inflat᷑. non irritat᷑ ⁊ ñ agit ꝑperã.
ñ querit quȩ sua st̃. ñ cogitat malũ. Quȩ omĩa suffert.

Expanded text:
 uade, uende omnia quae habes et da paupita scilicet abrenuntians, ut ex his nihil penitus mihi reseruem, et huic erogationi martyrium exustione meae carnis adiunxero, ita ut corpus meum tradam pro Christo, et tamen uel inpatiens uel iracundus uel inuidus uel superbus sim uel aliorum inflammer iniuriis uel quaeram quae mea sunt uel ea quae mala sunt cogitem uel uniuersa quae mihi possunt inferri non patienter libenterque sustineam, nihil mihi proderit eiterioris hominis abrenuntiatio atque conbustio interiore adhuc nitiis pristinis inuoluto, eo quod simplicem substantiam mundi huius primae conuersionis feruore contemnens, quae nec bona esse nec mala, sed media definitur, uitiosi cordis noxias facultates similiter abicere non curarim nec adtingi dominicam caritatem, quae patiens, quae benigna eet, quae non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non agit perperam, non quaerit quae sua sunt, non cogitat malum, quae omnia suffert,
Abbreviated transcription (Latin):
Et iccnro he sunt ꝓpriȩ nĩt̃ diuitię nr̃ȩ. quȩ cũ aĩa
nigit̃ cõmorant᷑: quas nullus nobis regũ. nullus ho¬
stiũ. necconserre pot̾it nec auferre. he ppͥe diui
tie nĩx̃: quas ne ipsa quidẽ morsualebit ab anma
separare.Quib abrenuntiantes add ꝑfectionẽ ui¬
te possumꝰ ꝑuenire: uel implicati. ecerna morte
stis. Quas etiam diuitias abiecisse: sũma ꝑfectio est.
Ad quarũ distinctionẽ paupes illi sunt: qͥ in euan¬
głio. dnĩ uocelaudant᷑. Beati paupes spũ: qm̃ ipsoꝵ

Expanded text:
o hae sunt, propriae nostrae diuitiae, quae com anima iugiter conmoranturt quas nobis nullus rerum, nullus hostium nec conferre poterit nec auferre. hae sunt propriae diuitiae nostrae, quas ne ipsa quidem mors ualebit ab anima separare, quibus uel renuntiantes ad perfectionem. possumus peruenire uel inligati aeterna morte mnestranoL quas etiam diuitias abiecisse summa perfectio est. ad quarum distinctionem pauperes illi sunt qui in euaogelio domini uoce laudantur: beati pauperes spiritu, quo
Abbreviated transcription (Latin):
et dñs exaudiuit cũ. W it̃m. Pauꝑ et mobs lauda¬
sisse magne uirtutis ac meritiẽ. Quas tur iustꝰ pos¬
sidens collaudat᷑. dicente dd̃. Generatio rectoꝵ be¬
nedicet᷑. Gła et diuitie in domo eiꝰ: et iusticia eiꝰ
manet inscłm scłi. Et iterũ. Rederiptio ammȩ

Expanded text:
. Et iterum: Pauper et inops laudaisisse magnae virtutis ac meriti est, quas vir justus possidens collaudatur, dicente David: Generatio rectorum benedicetur, gloria et divitiae in domo ejus, et justitia ejus manet
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñsentiat: atq in huiꝰmodi rapiat᷑ excessus. ut ñso¬
lũ nullas uoces auditurecipiat corporali. nec intuen¬
dis p̃tertuntiũ imaginibꝰ occupet᷑: s ne adiacentes
qͥdem moles. et ingentes materias obiectas ocłis car¬
nis aspiciat. Cuiꝰ rei fidem atq uirtutẽ ñ nisi iscapit
quihȩc quȩ dicunt᷑ exꝑientia magistrante ꝑceꝑit
Cuniꝰ uidelicet ita dñs oculos cordis de uniuersis p̃sen¬
tibꝰ auocauerit: ut ea ñ tanꝗͣ transitura. s qͣsi transata
iam reputet. et uelut manẽ fumũ innichilũ resoli¬
ta conspiciat: ambulansq cũ deo ut enoch. ac de
humana conuersatione moribꝰq translatꝰ. ñ inue¬
niat᷑ in p̃sentis scłiuanitate: qͦd etiã corporalit̃ fa

Expanded text:
ta non sentiat atque in huiusmodi rapiatur excessus, ut non sota non sentiat atque in huiusmodi rapiatur excessus, ut non solum nullas uoces auditu recipiat corporali nec in intuendis praetereuntium imaginibus occupetur, sed ne adiacentes quidem moles et ingentes materias obiectas oculis carnis aspiciat. cuius rei fidem atque uirtutem nemo nisi is capiet, qui haec quae dicuntur experientia magidtrante perceperit: cuius uidelicet ita dominus oculos cordis de uniuersis praesentibus auocarit, ut ea non tamquam transitura, sed quasi transacta iam reputet et uelut inanem fumum in nihilum resoluta conspiciat, ambulansque ut Enoch cum deo ac de humana conuersatione moribusque translatus non inueniatur in praesentis saeculi uanitate. quod in illo etia
Abbreviated transcription (Latin):
mabit corpus humilitatis nr̃e conforme corpori clari¬
tatis fuȩ. & illud bcati dauid. Quia incola ego sũ int̾ra :
ce ꝑegrinꝰ sicut om̃s patres mei. Ut scđm dñi uocẽ tales
efficiamur: quales illi dde quibꝰ bec dns̃ ad patiẽ in
euangłio loquebat᷑. De mundo hoc ñ sunt. siẽ et e¬
go ñ sũ de hoc mundo. Et rursus ad ipsos apłos. Si
de hoc mundo eẽtis: mundus qͥd suũ ẽ utiq dilige¬
ret.S qͥa de hoc mundo ñ estis: s ego elegi uos de
hoc mundo: ꝓpt̾ea odit uosmundus. Huiꝰ ꝙͥ renun¬
tiationis t̃ciȩ ueram ꝑfectionẽ tc̃ merebim̃ obtinere:
quando mens nr̃ã nullo carneȩ pinguedinis ebeta¬
ta contagio: s ꝑitissimis eliminationibꝰ expolita ab
om̃i affectu et qualitate t̃rena. ꝑindesientẽ diuina¬
rũ rerũ meditationẽ spãles ꝙ theorias. ad illa quȩ
inuisibilia st̃ eo usq transierit: ut eircundatã se fragi¬
litate carnis ac situ corporis. suꝑnis et in corporeis uten¬

Expanded text:
mabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori claritatis suae, et illud beati Dauid: quia incola ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei, ut secundum domini uocem tales efficiamur quales illi de quibus haec dominus ad patrem in euangelio loquebatur: de mundo hoc non sunt, sicut et ego non sum de hoc mundo, et rursum ad ipsos apostolos: si de hoc mundo essetis, mundus quod suum est utique diligeret: sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi uos de hoc mundo, propterea odit uos mundus. huius ergo rennntiationis tertiae ueram perfectionem tunc merebimur obtinere, quando mens nostra nullo carneae pinguedinis hebetata contagio, sed peritissimis elimationibus expolita ab omni affectu et qualitate terrena per indesinentem diuinarum rerum meditationem spiritalesque theorias ad illa quae inuisibilia sunt eo usque transierit, ut circumdatam se fragilitate carnis ac situ corporis supernis et incorporeis inten
Abbreviated transcription (Latin):
pdit pͥmã nos abrenuntiationẽ cũ sũma deuotione
fidei suscepisse: si scdam ñ eodẽ studio atq eodẽ imple¬
uerimꝰ ardore. Et ita cum etiã hanc fuerimꝰ indepti:
ad illã quoq t̃ciam ꝑuenire pot̾imꝰ ⁊ qua de domo po
ris parentis nr̃i egressi. quẽ ab exordionatiuitatis nr̃e
scđm ueterẽ hominẽ quando cramꝰ natura filii re sic̃
cȩt̾i. patrẽ nob̃ fuisse meminimꝰ: omnẽ nob intuitũ
ad celestia deflectemꝰ. Dequo etiã patre ad isrłem qͥ
uerũ dm̃ patrẽ contempserat: dicit᷑. Pat̾ cuus amorreꝰ.
et mat̾̃ tua cethea. Et in euangłio. T̃los ex patre diabolo
estis: et desideria patris ur̃i uultis ꝑficere. Qũe cũ di¬
miscrimꝰ: acuisibilib ad inuisibilia tnsinigrantes: cũ

Expanded text:
proderit primam nos abrenuntiationem cum summa devotione fidei suscepisse, si secundam non eodem studio atque eodem impleverimus ardore. Et ita cum etiam hanc fuerimus adepti, ad illam quoque tertiam pervenire poterimus, qua de domo prioris nostri parentis egressi quem ab exordio nativitatis nostrae secundum veterem hominem ac pristinaetceteri, patrem nobis fuisse meminimus, omnem mentis intuitum ad caelestia deflectemus. de quo etiam patre ad Hierusalem quae uerum patrem deum contempserat dicitur: pater tuus Amorraeus, et mater tua Chettaea, et in euangelio: uos ex patre diabolo estis, et desideria patris uestri uultis facere. quem cum dimiserim
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit audi filia: pat̾ utiq ẽ. E illũ cuiꝰ domũ
uel popłm tradi obliuioni debere ꝑsuadet: patrẽ
nichilominus suȩ filiȩ fuisse testat᷑. Quod ita fit:
cũ mortificati cũ xp̃o ab lementis mundihuiꝰ. contempla¬
mͣ scłm apłm iam ñ ea quȩ uident᷑. s quȩ ñ uident᷑: quę
enĩ uident᷑. temporaliast̃. quȩ autẽ ñ uident᷑ et̃na : et exe¬
untes corde de hac temporali et uisibili domo. in illam
celo ẽ. Histribꝰ abrenuntiationibꝰ ppe tres libri salomo¬
nis aptant᷑. Nam ꝓu̾bia pͥmȩ abrenuntiationi conueni¬
unt: quib concupiscentia carnaliũ rerũ act̾rena uicia

Expanded text:
qui dicit audi, filia, pater utique est, et illum, cuius domum qui dicit audi, filia, pater utique est, et illum, cuius domum uel populum obliuioni tradi debere persuadet, patrem nihilominus suae filiae fuisse testatur. quod ita fit, cum mortificati cum Christo ab elementis hun eaquae uidentur sed quae non uidentur: quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna, et exeuntes corde de hac temporali ac uisibili domo in illam caelis est. his tribus abrenuntiationibus proprie tres libri Salomonis aptantur. nam Prouerbia primae abrenuntiationi conueniunt, quibus concupiscentia carnalium rerum ac terrena uitia
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃sentib unuersis ac uisibilib euocantes: fu¬
tura t̃mmͦ contemplam᷑: et ea quȩ sunt inuisibilia
concupiscimꝰ. Quȩ tria ut simul ꝑficiant᷑: etiã abra¬
hȩ legimꝰ dñm p̃cepisse. cũdicit ad eũ. Exi de t̾ra
tua et de cognatione tua: et de domo patris tui.
Primũ dix̃ de t̾ratua: id est de facultatibꝰ mundihu¬
iꝰ opibq t̾renis. Scdo de cognatione tua: id est de
conuersatione et mdrib uiciisq pͥoribꝰ: que nob̃
a nr̃a natiuitate coherentia. uelut affinitate qua¬
dam et consangumitate cognata sunt. Tercio de
domo patris tui.idest om̃i memoria mundi huiꝰ.
que ocłoꝵ occurrit obtutib. De duobꝰ enĩ patͥbꝰ id ẽ
siue de illo qͥ deserendꝰ. siue de illo qͥ expetendus ẽ: ita
ꝑdauid ex ꝑsona dĩcanit᷑. Audifilia et uide. et ĩcli¬
na aurẽ tuã : obliuisc̾e ppłm tuũ ⁊ domũ patͥs tui. Nã

Expanded text:
de praesentibus universis ac visibilibus evocantes, fude praesentibus universis ac visibilibus evocantes, futura tantummodo contemplamur, et ea quae sunt invisibilia concupiscimus. Quae tria, ut simul perficiantur, etiam Abrahae legimus dominum praecepisse, eum dicit ad eum: exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui. primum dixit de terra tua, id est de facultatibus mundi huius opibusque terrenis: secundo de cognatione tua, id est de conuersatione et moribus uitiisque prioribus, quae nobis a nostra natiuitate cohaerentia uelut adfinitate quadam et consanguinitate cognata sunt: tertio de domo patris tui, id est omni memoria mundi huius quae oculorum occurrit obtutibus. de duobus enim patribus, id est aiue de illo qui deserendus siue de eo qui expetendus est, ita per Dauid ex persona dei canitur: audi, fBia, et uide, et inclina aurem tuam: et obliuiscere populum tuum, et domum patris tui. nam
Abbreviated transcription (Latin):
ad traditionẽ dm̃ crudelissimus parricida ꝓrupit:
Nut quid obfint paulo. qͦd repente cecatus ad uiã salu¬
tis uelut inuitus uidet᷑ attractꝰ: qͥ postea dñm toto
animi feruore scctatꝰ initiũ necessitatis uoluntaria
deuotione consũmans głosam tantis uirtutibꝰ uitã
incomparabili fine conclusit: Totũ gͦ in fine consistit:
in qͦ potest quis et optimȩ conu̾sionisinitiis dedicatꝰ.
inferior ꝑnegligentiã repꝑiri: et necessitate attra¬
ctus. ad nomenmonachi ꝓfitendũ effici ꝑtimorẽ
dĩ diligentiamq ꝑfectꝰ. Nunc de renundiationibꝰ dis¬
serendũ. quas tres eẽ patrũ traditio et scͥpturarum
scãrũ demonstrat auctoritas: quasq unũqueriq
nrm̃ omĩ studio oportet implere. Prima ẽ : qͣ corpo¬
ralit̾ unuersas diuicias mundi facultates q contẽ¬
nimꝰ. Scda: quamores ac uicia affectusq pͥstinos a¬
numi carnisq respitimꝰ. Tercia: qua mentẽ nr̃am

Expanded text:
ad traditionem domini crudelissimus parricida prorupit? ad traditionem domini crudelissimus parricida prorupit? aut quid obfuit Paulo quod repente caecatus ad uiam salutis uelut inuitus uidetur adtractus, qui postea dominum toto animi feruore sectatus initium necessitatis uoluntaria deuotione consummans gloriosam tantis uirtutibus uitam inconparabili fine conclusit? totum ergo in fine censistit, in quo potest quis et optimae conuersionis initiis dedicatus inferior per neglegentiam repperiri et necessitate adtractus ad nomen monachi profitendum effici per timorem dei diligentiamqueperfectus. Ntmc de abrenuntiationibus disserendsanctarum demonstrat auctoritas, quasque unumquemque nostrum omni studio oportet implere. Prima est qua corporaliter universas divitias mundi facultatesque contemnimus; secunda qua mores, ac vitia, affectusque pristinos animi carnisque respuimus; tertia qua mentem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcꝗͣ defuit ad ꝑfecce bratitudinis meritũ: qd̾ me¬
tu mortis quȩ ei ꝓpt̃ homicidii crimen intentabat᷑.
impulsus ad monasteriũ decucurrit. Qui ita neces¬
sitatẽ conuersionis arripuit: ut eã inuoluntatẽ ꝓm¬
pta animi uirtute conu̾̃tens. ad ꝑfectionis fastigia sũ¬
ma ꝑuenerit. Sic̃ etiã econtrario plurimos qͦs no¬
minati memorare ñ debeo. nichil ꝓfuit dñi serui¬
tut̃ meliore arripuisse pͥncipio: qͥ deinceps cordis igna¬
uia ac duricia subsequente. inteporẽ noxiũ ac pro¬
fundũ noctis baratrũ deciderunt. Quã rem in apłoꝵ
quoq uocatione uidemꝰ euident̃ exp̃ssam. Quid e¬
nim ꝓfuit iudȩ apłatus sublimissimũ gradũ eodẽ
ordine quo petrus ceteriq apłi acciti st̃ uoluntariȩ
suscepisse: qui uocationis suç p̃clara pͥncipia. cupidi¬
tatis ac philargiriȩ pestifero fine consũmans. usq

Expanded text:
quidquam defuit ad perfectae beatitudinis meritum, quod mequidquam defuit ad perfectae beatitudinis meritum, quod metu mortis, quae ei propter homicidii crimen intentabatur, impulsus, ad monasterium decucurrit: quia ita necessitatem conversionis arripuit, ut eam in voluntatem prompta animi virtute convertens ad perfectionis fastigia summa pervenerit; sicut etiam e contrario plurimis quos nominatim memorare non debeo, nihil profuit Domini servitutem meliore arripuisse principio, qui deinceps cordis ignavia ac duritia subsequente in teporem noxium ac in profundum mortis barathrum conciderunt. Quam rem uoque uocatione uidemus euidenter expressam. quid enim profuit Iudae apostolatus snblimissimam gradum eodem ordine quo Petrus ceterique apostoli adsciti sunt uoluntarie suscepisse, qui uocationis suae praeclara principia cupiditatis ac filargyriae pestifero fine consummans usque
Abbreviated transcription (Latin):
Et clamauerunt ad dñm cũ tͥbularent᷑: et de neces¬
sitadibus coꝵ liberauit cos.
x his itaq trib modis licet pͥores duomeliorib in¬
niti pͥncipusuideant᷑: ñ nunꝗͣ tam̃ inuenimꝰ etiã de
tercio gradu qͥ infimus uidet᷑ ac tepidꝰ ꝑfeccos uiros
ac spũ feruentissimos exatisse: illisq consimiles.
qͥ optimo pͥncipio aggressi dr̃ famulatũ. reliquã qͦ
uitã laudabili feruore sp̃s exegerunt: et iterũ de illo
suꝑiori gradu plurimos cepefactos. ad uituꝑabilẽ
finẽ sepissime recidisse. Ac ꝓinde sicut illis nichil ob¬
fuit. qd ñ uident᷑ suo arbitrio s necessitatis compul¬
sione conuersi: quippe qͥb hanc ipsã occasionẽ qua
compungerent᷑. dm̃i benignitas ꝓcurauit: ita e¬
tiam istis omino nichil ꝓfuit sublimiora conu̾sionis
habuisse pͥncipia: quia ñ studuerunt reliꝗͣ. uitã fi
ne congruo terminare. Nec eñi abbati moysi qͥ habi¬
tabat in loco istius heremi qui calamus nuncupatͣ

Expanded text:
et clamauerunt ad dominum cum tribularentur: et de necessitatibus eorum liberauit eos. Ex his itaque tribus modis licet priores duo melioribus inniti principiis uideantur, nonnumquam tamen inuenimus etiam de tertio gradu, qui infimus uidetur ac tepidus, perfectos uiros ac spiritu feruentissimos extitisse illisque consimiles, qui optimo principio adgressi domini famulatum reliquam quoque uitam laudabili feruore spiritus exegerunt, et iterum de illo superiore gradu plurimos tepeftotos ad uituperabilem fiaem saepissime reccidisse. ae perinde sicut illis nihil obfuit quod non suouiiientor arbitrio, sed necessitatis eonpnlsione conuersi, quippe quibus hanc ipsam occasionem qua conpungerentur domini benignitas procurauit, ita etiam istis omnino nil profuit sublimiora conuersionis habuisse principia, quia ne congruo terminare. Nec enim abbati Mosi, qui habitavit in loco istius eremi qui Calamus nuncupatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iunia. atq qđ hodic sumpturi fuerant incrasti¬
nũ reseruare: dum mͦ ad refectionẽ ꝑuenientes.
desiderata sacietate pociant᷑. Qđ nuꝑ beniamin ci¬
uem ur̃m ꝑtinaciter tenuisse cognoscitis. Qui ne
cotidie duo paximatia ꝑcipiens equali castigatio¬
ne continuã parcitatẽ iugiter retentaret: maluit
ctionẽ ueniens duplicata mensura repleret uen¬

Expanded text:
iunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastiiunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastinum reseruare, dummodo ad refectionem peruenientes desiderata satietate potiantur. quod nuper Beniamin ciuem uestrum pertinaciter tenuisse cognoquotidie paximacia duo percipiens aequali castigatione continuam parcitatem jugiter retentaret, maluit fectionem veniens duplicata mensura repleret ven
Abbreviated transcription (Latin):
nia castigandũ: ut si naturali hac necessitade cõmo¬
rantes in carne om̃imodis carere ñpossumꝰ: saltim
rarius nos et ñ ampliꝰ quã trina uice illa colluuio¬
ne resꝑsos. totiꝰ anni cursus inueniat Q. d̃ tñ sine
ullo pruritu quietus egerat sopor: ñ fallax imago in¬
dex occultȩ uoluptatis eliciat. Quamobrẽ hȩc ẽ tẽ¬
perata quã diximus continentia et ȩqualitas atq
m̃sura quȩ patrũ quoq iudicio comꝓbat᷑: ut coti¬
dianam panis refectionẽ cotidiana comitet᷑ esuri¬
es: in uno eodemq statu animã parit̃ corpꝰq con¬
seruans. nec ieiunii fatigatione corpusconcidere:
nec grauari mentẽ saturitate ꝑmittens. Tantanã¬
q frugalitate finit᷑: ut int̾dũ se post uesꝑam nec
sendiat aut meminerit refecisse. Et in tantũ hoc
ñ sine labore ꝑficitur: ut malint hi qͥ ꝑfectio¬
nẽ discretionis ignorant etiambiduo ꝓtelare ie¬

Expanded text:
nia castigandum, ut si naturali hac necessitate conmonia castigandum, ut si naturali hac necessitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim rarius nos et non amplius quam trina uice ista conluuione respersos totius anni cursus inueniat. quod tamen sine ullo pruritu quietus egerat sopor, non fallax imago index occultae uoluptatis eliciat. quamobrem haec est temperata quam diximus continentiae aequalitas atque mensura, quae patrum quoque iudicio conprobatur, ut cotidianam panis refectionem cotidiana comitetur esuries, in uno eodemque statu animam pariter corpusque conseruans, nec ieiunii fatigatione concidere nec grauari mentem saturitate permittens. tanta namque frugalitate finitur, ut interdum se post uesperam nec sentiat aut meminerit refecisse. Et in tantum hoc non sine labore perficitur, ut malint hi qui perfectionem discretionis ignorant etiam biduo protelare ie
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatẽ tenens. nunc uentrẽ ieiunioꝵ ariditati
constringit᷑: nunc escarũ mmnietate distendit. Ut
cnĩ mens cibi inanitate lassata ꝑdit orationũ ui¬
gorem. dũ carnisnimia lassitudine p̃grauata.
condormitare compellit᷑: ita rursũ nimietate uo¬
racitatis opp̃ssa. emittere ad am̃ p̃ces puras leud¬
q ñ pot̾it. S ne castimoniȩ qͥdem ipsius puritati
in direpta ualebit iugitate seruare: dũ ei etiã dicbꝰ
illis quibꝰ carnem acriore uidetur continentia ca¬
stigare: p̃terita cibi materia ignẽ carnalis con¬
cupiscentiȩ subministrat. Nam qͦd semel ꝑesca¬
rũ abundantiã concretũ fuerit inmedullis. i¬
cesse ẽ egeri. atq ab ipsa naturȩ lege ꝓpelli: quȩ exu¬
berantiam cuiꝰlibet humoris suꝑflui. uelut noxiam
sibi atq contrariã insemet ipsa residere ñ patit᷑. Idõ¬
q rationabili semper et equali ẽ corpꝰ nr̃m parsimo¬

Expanded text:
aequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate aequalitatem tenens nunc uentrem ieiuniorum ariditate constringit, nunc escarum nimietate distendit. nt enim mens cibi inanitate lassata perdit orationum uigorem, dum carnis lassitudine nimia praegrauata condormitare conpellitur, ita rursum nimietate aoracitatis oppressa emittere ad deum preces puras leuesque non poterit. sed nec castimoniae quidem ipsius puritatem indisrupta ualebit iugitate seruare, dum ei etiam diebus illis, quibus carnem acriore uidetur continentia castigare, praeterita. cibi materia ignem carnalis concupiscentiae subministrat. Nam quod semel per escarum abundantiam concretum fuerit in medullis, nest egeri atque ab ipsa naturae lege propelli, quae exuberantiam cuiuslibet umoris superflui uelut noxiam sibi atque contrariam in semet ipsa residere non patitur. ideoque rationabili semper et aequali est corpus nostrum parsimo
Abbreviated transcription (Latin):
tari: uerũ etiã totã refectionẽ sine labore differre:
illoꝵ scilicet ciboꝵ quos extrinsecus sumpserit adiectione
sufulta. Quod nullomͦ facere. nec refectionẽ panis dit¬
ferre indiemposterum p̃ualebit: quisqͥs fuerit sẽꝑ
p̃dicte mensure quantitate contentus. Et enĩ memi¬
ni seniores nrõs quod nos qͦq retinco frequent̃ fuisse
ꝑpessos. cũ tantolabore ac difficultate hanc parsimo¬
niam sustentassẽ. tantaq ui atq in edia p̾dictam cu¬
stodisse mensuram: ut inuiti quodãmͦ nec sine gi¬
mitu atq tristicia hunc finem sibi refectionis im¬
ponerent. Generalis tñ hic continentiȩ modꝰ ẽ: ut
scdm capacitatẽ uiriũ uel corporis uł ȩtatis. tm̃ sibi
cibi unusquisq concedat: quant̃ sustentatio car¬
nis. ñ quant̃ desidium saturitatis exposcit. Inutͦq
enĩ parte sustinebit maximũ detrimentũ: qͥsqͥs in¬

Expanded text:
tari, uerum etiam totam refectionem sine labore differre, tari, uerum etiam totam refectionem sine labore differre, illorum scilicet ciborum quos extrinsecus sumpserit adiectione suffulta. quod nullo modo facere nec refectionem panis differre in diem posterum praeualebit, quisque fuerit semper praedictae mensurae quantitate contentus. etenim memini seniores nostros, quod nos quoque retineo frequenter fuisse perpessos, cum tanto labore ac difficultate hanc parsimoniam sustentasse tantaque ni atque inedia praedictam custodisse mensuram, ut inuiti quodammodo nec sine gemitu atque tristitia hunc finem sibi refectionis inponerent. Generalis tamen hic continentiae modus est, ut secundum capacitatem uirium uel corporis uel aetatis tantum sibimet cibi unusquisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. in utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis in
Abbreviated transcription (Latin):
plantat. Ab hac nanꝙ ad mensurã districtioĩs
int̃cedente salutari compunctione conscendi pot ab
tatem illesi transire possimus: M o Y SeS.
Euꝑhac re int̾ maiores nr̃os frequent̾ nouimꝰ habi¬
tum fuisse tractatũ. Nam discutientes continentias
diuersoꝵ. qui uel solis leguminibꝰ uel holeribꝰ tm̃.
uł pomis uitam iugit̾ exigebant: p̾posuerunt eun¬
ctis illis refectionẽ soliꝰ panis. Cuiꝰ equissimũ mo¬
dũ in duob paximaciis statuerunt: qͦs paruulos
ꝑanes uix librȩ unius pondus habcre certissimũ ẽ.
uod nos gratant̾ amplexi: respondimꝰ Germanꝰ.
hunc modũ nos minime ꝓ continentia reputare:
ĩstũ iugit̃ retinetẽ: nullũ extrinsecꝰ coctionis pul¬
mentũ die dñico uel sabbati uel sub aliqͣ aduenien¬
tiũ fr̃m occasione sumentes. Nã his refecta caro. ñ
solũ minore quantitate dieb residuis pot̾it susten¬

Expanded text:
plantat. ab hac namque ad mensuram districtionis plantat. ab hac namque ad mensuram districtionis intercedente salutari conpunctione conscendi potest,tatem inlaesi transire possimus ? MOVSES : Super hac re inter maiores nostros frequenter nouimus habitum fuisse tractatum. nam discutientes continentias diuersorum, qui uel solis leguminibus uel holeribus tantum uel pomis uitam iugiter exigebant, praeposuere cunctis illis refectionem solius panis, enins aequissimum modum in duobus paxamatiis statuerunt, quos paruulos panes uix librae unius pondus habere certissimum est.\' Quod nos gratanter amplexi respondimus hanc modum nos minime pro continentia reputare, istum iugiter retinete, nullum extrinsecus coctionis pulmentum die dominico uel sabbati neque sub aliqua aduenientium fratrum occasione sumentes. nam his refecta caro non solum minore quantitate diebus residuis poterit susten
Abbreviated transcription (Latin):
ramine transeundũ. & ita inter utrasq nimieta¬
tes discretione moderante gradiendũ: ut nec atra
dito continentiȩ tramite. nos ad quiescamꝰ abduq:
nec rursũ remissione noxia ingulȩ uentrisq de¬
ita appetit ĩ cibi penitus respuisse: ut duobꝰ diebꝰ
ac trib refectione dilata nec memoria quidẽ ulliꝰ
ctum: ut plures dies ac noctes paululũ quid som¬
m meis oculis adnõ p̃carer infundi: grauiꝰq me
periclitatum somni cibiq fastidio: quã soporis
et castrimargie colluctatione ꝑsensi. Itaq sic̃ fe¬
stinandũ nob̃ ẽ ne appetitu corporeȩ uoluptatis
indissolutionẽ noxiam labamur: et ante p̾stitutũ
tempꝰ uel cibo indulgere uel modũ eiꝰ excedere p̃¬
sumamus: ita ẽ escȩ somniq refectio hora legitima
etiam si hocreat ingerenda. Utrunq enĩ bellũ ad¬
uersarii factione consurgit. Et ꝑnitiosius conti¬
nentia immoderata. quã sacietas remissa sup¬

Expanded text:
ramine transeundum est et ita inter utrasque nimietaramine transeundum est et ita inter utrasque nimietates discretione moderante gradiendum, dito continentiae tramite acquiescamus abduci, nec rursum remissione noxia in gulae ventrisque deita appetitum cibi penitus respuisse, ut duobus diebus ac tribus refectione dilata, ne memoria quidem illiusctum, ut plures noctes ac dies paululum quid somni meis oculis a Domino precarer infundi, graviusque me periclitatum somni cibique fet eaatrimargiae conlactatione persensi. itane sicot festinandam nobis est, ne adpetitu corporeae uoluptatis in dissolutionem noxiam delabamur et ante praestitutum tempus uel cibo indulgere uel modum eius excedere praesumamus, ita et escae somnique refectio hora legitima, etiam si horreat, ingerenda. utrumque enim bellum aduersarii factione consurgit et perniciosius continentia inmoderata quam saturitas remissa sub
Abbreviated transcription (Latin):
li a dño uiam ꝑfectionis ostendi: qui habens unde
ualeat crudiri doctrinã senioꝵ uł instituta contẽpse¬
rit: paruipendens illud eloquiũ qđ oportet diligen¬
cretionis bonũ uirtute humilitatis ad quiri: quȩ nos
illesos ab utraq potest numictate seruare. Uetꝰ nanq
tes ȩquales sunt. Ad unũ enĩ finc̃ nimietas iciuni
ac uoracitas ꝑuenit: eodẽq dispendio uigiliarũ
immoderata continuatio monachũ. quo somni gͣ¬
uissimi torpor inuoluit. Nã ꝑ excessũ continentię.
debilitatũ quenq ad illũ statum reuocari necesse
est in quo negligens quisq ꝑ incuriã detinet᷑ ut
frequent̃ quos ꝑcastrimargiã decipi ñ potuisse con¬
speximus: ꝑtimnodationẽ iciumoꝵ uidcrimꝰ fuisse
deiectos: atq ad eandẽ quã uicerant passionẽ. infir¬
mitatis occasione collapsos. Uigiliş qͦq et ꝑnocta¬
tiones irrationabiles deiecerunt: quos somnus

Expanded text:
li a domino uiam perfectionis ostendi, qui habens unde li a domino uiam perfectionis ostendi, qui habens unde ualeat erudiri doctrinam seniorum uel instituta contempserit, parui pendens illud eloquium quod oportet diligencretionis bonum uirtute humilitatis adquiri, quae nos inlaesos ab utraque potest nimietate seruare. uetus namque tes aequales sunt. ad unum enim finem nimietas ieiunii ac uoracitas peruenit, eodemque dispendio uigiliarum inmoderata continuatio monachum quo somni grauissimi torpor inuoluit. nam per excessum continentiae debilitatum quemque ad illum statum reuocari necesse est, in quo neglegens quisque per incuriam detinetur, ita ut frequenter quos per gastrimargiam decipi non potuisse conspeximus, per inmoderationem ieiuniorum uiderimus fuisse deiectos atque ad eandem quam uicerant passionem infirmitatis occasione conlapsos. uigiliae quoque et pernoctationes inrationabiles deiecerunt quos somnus
Abbreviated transcription (Latin):
stitui: ne scilicet quod recte gestũ fuisset in pau¬
lo. posteris malũ p̃sumptionis p̃beret exemplũ :
dum unusquisq sibimet ꝑsuaderet. simili modo
se quoq debere aci solius magisterio atq doctri¬
na. potius quam semoꝵ institutione formari. Qtĩa
p̃sumptionẽ etiam ipse apłs ñ solũ litteris. s eti¬
am oꝑe atq exemplo docet omĩmodis detestandã:
obhoc solũm se asserens ierosolimã conscendisse.
ut cuangłm quod comitante grã sp̃s scĩ. cũ pote¬
suis coapłis et antecessorib pͥuata quodãmͦ ac ddo¬
mestica exammatione conferret. E contuli inqͥens
cum illis euangłiũ qđ p̃dico int̾ gentes: ne forte
inuacuũ currerẽ. aut cucurrissem. Quis gͦtam p̃sump¬
tor et cecussit. qui se suo audeat iudicio discretiomiq
committ̾e: cum uas electionis indiguisse coapłoꝵ suoꝵ¬
collationc testet᷑: Unde manifestissime compbat᷑ nul¬

Expanded text:
stitui, ne scilicet, quod recte gestum fuisset in Paustitui, ne scilicet, quod recte gestum fuisset in Paulo, posteris malum praesumptionis praeberet exemplum, dum unusquisque sibimet persuaderet simili modo se quoque debere dei solius magisterio atque doctrina potius quam seniorum institutione formari. quam praesumptionem etiam ipse apostolns non solum litteris, sed etiam opere atque exemplo docet omnimodis detestandam, ob hoc solummodo se adserens Hierosolymam congcendisse, ut euangsuis coapostolis et antecessoribus privata quodammodo ac domestica examinatione conferret: Et contuli, inquiens, cum illis Evangelium quod praedico inter gentes, ne forte in vacuum currerem aut cucurrissem . Quis ergo tam praesumptor et caecus sit, qui se audeat suo judicio ac discretioni committere, cum Vas electionis indiguisse coapostoconlatione testetur? unde manifestissime conprobatur nul
Abbreviated transcription (Latin):
Demq intantũ dõ placita hȩc sententia compba¬
tur: ut etiam scripturis scĩs hanc eandẽ institutionẽ
ñ ociose inueniamꝰ insertam⁊ itaut puerũ samuelẽ
iudicio p̃electũ suo nollet ꝑsemet ipsũ diumi colloqͥi
aisciplina dommꝰ crudire. s recurrere semel. et iterũ pa
ttret᷑ ad senẽ cum quem ad suũ conuocabat alloqͥum.
etiam illitis qui offenderat dm̃: dum semoris doct᷑¬
ri: ut scilicet et illiꝰ qui addiuiũ mmisteriũ tioca¬
batur ꝓbaret᷑ humilitas: et iumoribꝰ forma subie¬
ctionis huitis ꝓponeret᷑ cemplo. Paulum qͦ ꝑsemet
ipsũ uocans et alloquens xp̃s. cũ posset ei tuã per¬
fectionis rescrarẽ confestim dirigere ad anamã ma¬
luit: et ab eo iubet uiam ueritatis agnosc̾ẽ dicens.
Surge et ingredere ciuitatẽ: et ibi tibi dicet᷑ qͥd te
oporteat facere. Mitat itaq et hunc ad semorẽ:
eumq illius potius doctrina quam sua censet in¬

Expanded text:
Denique in tantum placita deo haec sententia conprobaDenique in tantum placita deo haec sententia conprobatur, at etiam scripturis sanctis hanc eandem institutionem non otiose repperiamus insertam, ita ut puerum Samuhelem iudicio praelectum sao nollet per semet ipsum diuini conloquii disciplina dominus erudire, sed reteretur ad senem; eumque quem ad suum vocabat alloquium, etiam illius qui offenderat Deum, dummodo senioris, doctrri, ut scilicet et illius qui ad diuinum ministerium uocabatur probaretur humilitas et iunioribus forma subiectionis huius proponeretur exemplo. Paulum quoque per semet ipsum uocans et adloquens Christus, cum posset ei perfectionis uiam reserare confestim, dirigere ad Annaniam mauult et ab eo iubet uiam ueritatis agnoscere dicens: surge et ingredere ciuitatem, etibi tibi dicetur quid te oporteat facere. mittit itaque et hnno ad seniorem eumque illius potius doctrina quam sua censet in
Abbreviated transcription (Latin):
ignita diaboli iacula quȩ ꝑme arbitror tibi
pmisit infligi: redundante sp̃s sui rore restingat.
am temptationẽ licet eadẽ celeritate qua inferri¬
añs passusẽ. ad unã senis orationem rursus abstulerit:
eiuidenti tamen exꝑimento docuit. ñ modo ñ exꝓbra¬
ri patefacta cunisq uicia: s ne leuiter quidẽ labo¬
rantis dolorem debere contempni. Et iccirco neqͣqtĩa
uos umꝰ senissiue paucorũ uel exꝑientia uelleuitas. ab
illa salutari quam p̃diximꝰ uia et traditione maioꝵ
det̾reat. et excludat: quorum eanitie add deceptionẽ
iunioꝵ callidissimus abutitur inimicꝰ: s absq ullo
confusionis oꝑimento omna debent semoribꝰ reue¬
lari:atq ab eisuel remedia uulncrũ uel exempla con¬
uersationis ac uitȩ fidutialit̃ sumi. In quibꝰ parem
opem et similẽ exꝑimur effectum: si nichil penitꝰ
affectart nr̃o iudicio ac p̃sumptione temptemus.

Expanded text:
ignita diaboli iacula, quae me arbitro tibi ignita diaboli iacula, quae me arbitro tibi permisit infligi, redundante spiritus sui rore restinguat. quam temptationem licet eadem celeritate qua mfem dominus passus est ad unam sems orationem rursus abstulerit, euidenti tamen experimento docuit non modo non exprobrari patefacta cuiusque uitia, sed ne leuiter quidem laborantis dolorem debere contemni. et idcirco nequaquam uos unius senis siue paucorum uel inperitia uel leuitas ab illa salutari qua praediximus uia et traditione maiorum deterreat et excludat, quorum canitie ad deceptionem iuniorum callidissimus abutitur inimicus: sed absque ullo confusionis operimento omnia debent senioribus reuelari atque? ab eis uel remedia uulnerum uel exempla conuersationis ac uitae fiducialiter sumi. in quibus parem opem et similem experiemur effectum, si nihil penitus affectare nostro iudicio ac praesumpti- 1 one temptemus.
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ ne parcas: nr̃iq saluatoris exemplo haruninẽ
quassatam ñ conterere. et linum fumigans ñ extin¬
gere:atq: illã adño grãm poscere. qua ipse qͦq fi¬
ducialiter ualcas oꝑe ac ueritate cantare. Dñs de¬
dit mͥlingã eruditam: ut sciam sustentare eũ qui
lapsus ẽ uerbo. Nullus etenm sufferre posset inimi¬
ci insidias. scu carnales estus. naturali quodãmꝰ igne
flagrantes uel extingere uł repͥmere: nisi dci gr̃ã iuua¬
ret fragilitatẽ nr̃am. uel ꝓtegeret ac muniret. & ic¬
circo salutaris huiꝰ dispensationis ratione finita.
qua uel illum iuuenẽ a ꝑnitiosis estib dñs libera¬
re. uel de impugnationis uehementia et compa¬
tiendi ce uoluit erudire: cõmunibꝰ eũ p̃cib implo¬
lere facit: et rursũ medet᷑ sercutit: et manꝰ etꝰ
sanant. Ipse humiliat: et exaltat. Ipse occidit:
et uiuificat. Deducit ad inferos: et reducit. Et

Expanded text:
untur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem untur ne parcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem quassatam non conterere et linum fumigans non extinguere atque illam a domino gratiam poscere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. nullus etenim sufferre inimici posset insidias seu carnales aestus naturali quodammodo igne flagrantes uel extinguere uel reprimere, nisi dei gratia uel iuuaret fragilitatem nostram uel protegeret ac muniret et idcirco salutaris huius dispensationis ratione finita, qua uel illum iuuenem perniciosis aestibus dominus liberare uel de inpugnationis uehementia et conpatiendi affectu te uoluit erudire, communibus eum precibus inplolere facit et rursum medetur: percutit et manus eius sanauerunt ipse humiliat et exaltat, ipse occidit et uiuificat, deducit ad inferum et reducit et
Abbreviated transcription (Latin):
et fragilitati condescendere tumoꝵ: tuis exemplis
atq expientia docereris. qui suscipiens iuuenẽ dia
latione fouisti. s etiam desꝑatione ꝑnitiosa deie¬
ctum inimici manibꝰ tradidisti: quantũ inte ẽ ab
eodemlugubrit̃ deuorandũ. Quẽ sine dubio neqͣ¬
quam tam uehementi conflictu fuisset aggressus.
quo te nunc usq appetere dedignatꝰ ẽ: nisi ut fu¬
turo ꝑfectui eius inuidens immicus. illam uirtu¬
dem quã in animo eius ineẽ cernebat. anticipare
et ꝑuertere suis ignitis iaculis festinasset: ꝓculdu¬
bio intelligens fortiorem cuitanta uehementia con¬
fligere oꝑep̃cium iudicauit Disce itaq tuis exem¬
plis laborantib compati: et ꝑiclitantes nequaꝗͣ ꝑ
nitiosa desꝑatione terrere. nec durissimis sermonibꝰ
asꝑare: sed potius lemblandaq consolatione reficẽ
Et scd̃m p̃ceptũ sapientissimi salomonis. eruere
eos qui ducunt᷑ ad mortẽ. et redimere cos qui int̃fici¬

Expanded text:
et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis atque experientia docereris, qui suscipiens iuuenem infelatione fouisti, sed etiam perniciosa desperatione deiectum inimici manibus tradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interfici
Abbreviated transcription (Latin):
bationem sensuũ intolerandis estib oꝑari. flcce¬
densq ad cũ: quo inquit ꝓperas. aut quȩnã te
cause semlis illius grauitatis oblitũ. ita puerilii
inquietant. ac mobilit̃ cursitare compellunt: Cũ¬
ꝙ ille ꝓ conscientiȩ suȩ reatu acturpi exagitatione
confusus crederet ardorem sui pectoris dep̃hensũ. ac
rettetis semsincordis archanis. nuilã relponsioni¬
pcunctanti reddere ꝓrsus auderet: reciertere inqͥt
ad cellam. tandemq te intellige uel ignoratũ hactenꝰ
adiabolo uel despectum: nec in eoꝵ numero reputatũ.
quib ille cotidie confligere et colluẽtari ꝓfectib eoꝵ
ac studiis instigat᷑: quiunũ inte directũ eiꝰ iaculũ
post tantoꝵ annoꝵ seriẽ. quã in hac ꝓfessione tri¬
uisti. ñ dicã respuere. s ne uno quidẽ die potuisti
differre. Quote iccirco dñs passus ẽ saticiari: ut sal¬
tim in senecta disceres compati infirmitatibꝰ alienis.

Expanded text:
rbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accerbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum, quo, inquit, properas aut quaenam te causae senilis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare conpellunt ? cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus crederet ardorem sui pectoris deprehensam ac retectis seni sui cordis arcanis nullam responsionrcontanti reddere prorsus auderet, reuertere, inquit, ad cellam tandemque te intellege uel ignoratum hactenus a diabolo uel despectum nec in eorum numero reputatum, quibus ille cotidie confligere et conluctari profectibus eonun ac studiis instigatur, qui unum eius in te directum iaculum post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die differre potuisti. quo te idcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis
Abbreviated transcription (Latin):
mambꝰ orationẽ cũ lac̾mis fundens. ꝯũte ait dnẽ qͥoccul¬
tarũ uiriũ et infirmtatis humanȩ solus arbit̃ pius
ac secretus es medicus impugnationẽ iuuenis istiꝰ in
senẽ istum:. ut condescendere infirmitatibꝰ laboranti¬
um et compati fragilitati iumoꝵ uel insenectute do¬
ceat᷑. Cumq ille hanc p̃cem cũ gemitu condusisset:
cernit ethiopem tecrum contia illius senis cellulã
stantẽ. atq aduersus cum ignita iacula dirigentẽ.
Quibꝰ cum fuisset ille ꝑtinus sauciatꝰ. et ꝓgressus ẽ
cello huc illucq uelut amens et ebrius cursitaret:
atq egrediens et ingrediens iam se in ea continereñ
posset: eadem uia cepit ꝑgere concitus. qua iuue¬
nis ille discesserat. Quẽ abbas apollo uelut amenti
factũ quibusdam furiis conspiciens agitari: intelle¬
xit ignitũ diaboli quod uiderat telum in corde eiꝰ
fuisse defixum: illamq in eo confusionẽ mentis ac ꝑt̾¬

Expanded text:
manibus orationem cum lacrimis fundens, conuerte, ait, domine, qui occulmanibus orationem cum lacrimis fundens, conuerte, ait, domine, qui occultarum uirium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus, inpagaationem iuuenis illius in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere concitus coepit, qua iuuenis ille discesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac pertu
Abbreviated transcription (Latin):
senex ñ manit̃ causam tantę tristiciȩ silentio uellȩ con¬
tegere. quã ne uultu quidẽ dissimulare p̃ualeret:
intentius ab eo causas occulti doloris cepit inqͥrere.
Quibꝰ ille constrictus. ꝑgere se confitet᷑ ad uicũ: ut
set. nec refrenare stimulos carnis et impugnations
remedia consequi iam ualeret: uxorẽ duceret: ac
relicto monast̾io reuerteret᷑ ad scłm. Quẽ senexblan¬
da consolatione acmulcens. seseq asserens isdẽ cotidit
incentiuoꝵ stimulis atq estib agitari. et iccirco ñ de¬
bere eũ prorsus despatione concidere: nec mirari suꝑ
impugnationis ardore. qui ñ tam laboris studioq̃
miseratione dñ et grãuinceret᷑: uniꝰ tant̃ diei abeo¬
dem poposcit indutias. & ut reuerteret᷑ ad suam
cellam dep̃catus: ad monasteriũ p̃dicti senis totati¬
stinatione prexit. Cumq eidẽ ꝓximasset: expansis

Expanded text:
senex non inaniter causam tantae tristitiae silentio velle consenex non inaniter causam tantae tristitiae silentio velle contegere, quam ne vultu quidem dissimulare quivisset, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. Quibus ille constrictus, pergere se ad vicum confitetur, ut set nec refrenare stimulos carnis et inpugnationis remedia consequi iam ualeret, uxorem duceret ac relicto monasterio reuerteretur ad saeculum. quem senex blanda consolatione demulcens seseque adserens isdem cotidie incentiuorum stimulis atque aestibus agitari, et idcirco non debere eum prorsus desperatione concidere nec mirari super iapngnatioms ardore, qui non tam laboris studio quam misericordia domini et gratia uinceretur, unius tantum diei ab eodem poposcit indutias, et ut reuerteretur ad suam cellulam deprecatus ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. comqae eidem proximasset, expansis
Abbreviated transcription (Latin):
ac fornicationis spũ semet ipsũ in quietari simplicit̃
ꝑdidisset: consolationẽ credens laboribꝰ suis oratio¬
ne senis. et remedia inflictis uulneribꝰ reꝑturũ: ille
amarissimis increpanis cũ utrbis. miserabilẽq et in¬
dignũ nec monachi nomine censendũ ẽẽ ꝓnunti¬
ans. qui potucrit huiusmodi uicio et concupiscentia
consternatũ. e sua dimitteret cella. Cumq ei tali me¬
rore dep̃sso. nec iam de remedio passionis s de ex¬
pletione concepte concupiscentiȩ ꝓfunda cogitatione
tractanti. abbas apollo semor ꝓbatissimꝰ occurrisset. ⁊t¬
laborẽ et oppugnationis uehementiã. quȩ in corde eiꝰ
tacite uoluebat᷑. de contemplatione uultꝰ et deiectio¬
ne comectans. causam tante ꝑturbationis inquireret:¬
atq ille mollit se compellanti semi nec responsũ qͥ¬
dẽ ullũ posset referre: magis ac magis eũ sentiens

Expanded text:
ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter ac fornicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis oratione senis et remedia inflictis uulneribus reperturum, ille amarissimis eum increpans uerbis miserabilemque et indignum nec monachi nomine censendum esse pronuntians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occurrisset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione uultus et deiectione coatque ille molliter se compellanti seni ne responsum quidem ullum posset referre, magis ac magis eum sentiens
Abbreviated transcription (Latin):
cani effusi sunt in eo: et ipse ignorauit. Hos inquã
in exemplũ iuniorib ñ uitȩ ꝓbitas nec ulla ꝓpositi
huiꝰ laudabilis atq: imitanda districtio: s annosi¬
tas sola ꝓuexit. Quoꝵ caniciẽ callidissimꝰ inimicꝰ
ad deceptionẽ unioꝵ. inp̃iudicata auctoritate ꝓ¬
potuerunt monitis incitari. subuertere ac deciꝑe
exemplis eoꝵ fraudulenta subtilitate festinat: uł in
teporem eos scilicet noxiũ uel in letalẽ desꝑationẽ
doctrinis eoꝵ institutisq ꝑducens. Cuius rei uoleis
uobis exempla ꝓferre: auctoris nomine p̃t̾misso.
ne nos quoq illius quipatefacta sibi fr̃is uicia pu¬
blicaiit. simile aliquid admittamꝰ: rem tant̃ gestã
quȩ instructionẽ uobis neciessariã conferre possit ex¬
ponam umgͥ ad senem quendã nob̃ optime
cognitũ. quidã ñ ignauissimoꝵ iuuenũ ꝓfectꝰ sui
et curationis grã ꝑrexisset. et carnalib incenturis

Expanded text:
cani effusi sunt in eo, et ipse ignoranit. hos, inquam, cani effusi sunt in eo, et ipse ignoranit. hos, inquam, in exemplum iunioribus non uitae probitas nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed annositas sola prouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate propotuerunt monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam non ignauissimorum innenom profectus sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis
Abbreviated transcription (Latin):
nitiȩ capitis. s industria uiuentutis ac p̃t̾itoꝵ laboꝵ sti¬
pendiismetiendȩ. Quȩ enĩ inquit ñ cong̾gasti in iu
uentute: quomͦ inuenies in senectute tua: Senectꝰ
nãꝙ honorabilis ẽ ñ diuturna: nec numero annoꝵ
computata. Cani enĩ sunt sensus hominis: et etas sene¬
capita canities tegit. quosq uitȩ longeuitas sola com¬
mendat. nob̾ sunt sectanda uestigia. seutraditiones
ac monita suscipienda: s eoꝵ qͥs laudabilit̾ uitã suã
ac ꝓbatissime comꝑimꝰ iniuuentute signasse: nec p̃¬
sumptionibꝰ ꝓpriis. s maioꝵ traditionibꝰ institutos. St̃
enĩ ñnulli quoꝵ etiam qđ c̃ lugubriꝰ maior ẽ multi¬
tudo: qui intepore suo quẽab adolescentia sua con¬
ceꝑunt atq ignauia senescentes auctoritatẽ sibi ñ
maturitate moꝵ. s annoꝵ numerositate conqͥrunt.
De quib eꝓbratio illa dñi ꝓpͥe satis dirigit᷑ ꝑ ꝓpħã.

Expanded text:
nitie capitis, sed industria iuuentatis ac praeteritorum laborum stinitie capitis, sed industria iuuentatis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. quae enim non congregasti inquit in iuuentute, quomodo inuenies in senecta tua? senectus namque honorabilis non diuturna, ate numero annorum conputata: cani enim sunt sensus hominis, et aetas sene quorum capita canities tegit quosque uitae longaeuitas sola commendat, nobis sunt sectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui in tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerosi- tate conquirunt. de quibus exprobratio illa domini proprie satis dirigitur per prop