comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
An non potest mitti in cęlũ: Potest ꝓrsus:
Audi ipsũ dm̃ dicentẽ: Thesaurizate uob̃
thesauros in celo Si ergo ille thesauru s
meliꝰ custoditur in cęło: nũquid tunc
non mittendꝰ est filio quando si missꝰ
fuerit ñ ꝑibit : Tenebitur hic: ubi potest
ꝑire. Non mittet᷑ illuc: ubi xp̃s erit cꝰtos
Certe ea quȩ hic tenes & non ius mittere
post filiũ tuũ. quib cõm̃das: auctorib
tuis cõm̃das illiꝰ partẽ qui p̃cessit: &c xp̃o
non cõm̃das ad quẽ p̃cessit: An idoneus
tibi
confiteri qđ nolunt: cũ erubescunt tace¬
re qdđ sunt Fundant uomant in confes¬
sione qđ portant: Pectus p̃mitur crapu-¬
la iniquitatis: euomat eam confessio
Sed non canino more redeatur ad uomitũ:
ẜ stote xp̃iani Ualde parũ est uocari xp̃ia¬
nis: quanta donatis his tritionib: quanta
donatis uenatorib: quanta tͦpib ꝑsonis. do¬
natis eis qui uos occidunt: ꝑ ipsa enĩ facta¬

Expanded text:
An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes, et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas illius partem qui praecessit, et Christo non commendas ad quem praecessit? An idoneus est tibi confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas eni
Abbreviated transcription (Latin):
Qua re tenet in sacculo. & illũ relinquit ab
animo: Redde illi qđ suũ est: redde qđ illi
seruabas Mortuus est inquit sed p̃cessit ad
dm̃ Pars ipsa pauꝑib debetur. illi debet᷑
ad quẽ ꝑrex̃ Xp̃o debet᷑ ad ipsũ enĩ prex̃.
Et ipse dix̃ Qui uni ex minimis istis fecit:
michi fecit Et qui uni ex minimis istis nõ
fer̾ : mͥ non fec̃. Sed qui dicis. seruo fr̃ib¬
ipsius. si uiueret ille non erat cũ fr̃ib suis
diuisurꝰ : o fides mortua. mortuus est enĩ
filiꝰ tuus: Quicquid dicas. mortuo de¬
bes qđ uiuo seruabas Mortuus est filiꝰ
mis: sed tam̃ patẽ filii mei seruo fr̃ĩb ipsiꝰ
Si credis quia mortuusẽ: si ꝓ illo xp̃s mor¬
tuus est: mortuus est ipse Si aut̃ est in
te fides uiuit filiꝰ tuus. uiuit ꝓrsus nõ
discessit sed p̃cessit Qua fronte uentu¬
ruses ad filiũ tuũ qui p̃cessit. cui p̃ce¬
denti non mittis partẽ suã in cęlum:

Expanded text:
Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed praecessit ad Deum, pars ipsius pauperibus debetur; illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad ipsum enim perrexit: et ipse dixit, Qui uni ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit . Sed quid dicis? Servo fripsius. Si viveret ille, non erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum?
Abbreviated transcription (Latin):
dedit pauꝑib : Sed optare cogimur ut
attendamur. saltĩ illes phariseus om̃iũ quȩ
posidebat decimas dabat: Noli parcere thes-¬
auris caducis: thesauris uanis: Noli sub ima¬
gine pietatis augere pecuniã Fili is meis ser¬
uo. magna excusatio. filiis meis seruo: Ser
tui filiis suis. & sic ꝑ om̃s. & nullꝰ facturꝰ ẽ.
p̃cepta dĩ: Quare non illi pocius inpendis
om̃a qui te fecit ex nichilo: Qui te fecit
ipse te pascit ex his que fecit: ipse pascit
monio tuo: quã creatori tuo Et m̃tiunt᷑
quidẽ homines Mala est auaricia Palliare
se uolunt nomine pietatis & de albare: ut
quasi ꝓpt̃ filios uideantur seruare homines
qđ ꝓpt̃ auariciã seruant: Nã ut noueritis
quia sic plerũq contingit: dicitur de aliqͦ
Quare non fac̃ ȩlemosinã : quia seruat filus
sius Contingit : ut amittat unũ: Si ꝓpter
filios seruabat: mittat post illũ partẽ suã:

Expanded text:
dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videtui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit monio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
dã minima oꝑa ur̃a quia tanta est steri¬
litas ur̃a ut ad modica ur̃a gaudeatur:
quasi securi uobis blandimini de mini-
cimini peccatoꝵ Protulisti forte nescio
quid paruũi qđ aliꝰ aut non habuit. aut
non ꝓtulit cum haberet. noli attendere
post te quis non faciat. sed quid te ui¬
beat ds̃ facere Postremo quare in istis
affectionib scłarib non uobis sufficiunt
quos p̃cessistis: sed uultis eẽ diuites:
ȩquales diuitiorib uob: Non attendi¬
tis quantos pauperiores transcendistis:
uincere uultis ditiores: Sed in elemo¬
sinis habetur modus Hic dicit᷑ quousq¬
iam facio: & illic non dicit᷑. quantis diui-¬
tib diuitior sum: Non attenduntur
egestates innum erabiliũ mendicoꝵ: non
respiciuntur posteriores multitudines
pauꝑũ: sed paucitas p̃cedentiũ diuitũ ante
oculos ponitur: Cur in oꝑe bono non atten¬
ditur ille tacheus. qui dimidiũ rerũ suarũ

Expanded text:
dam minima opera vestra quia tanta est steridam minima opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis cimini peccatorum. Protulisti forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
tamen peccata sunt Et non sunt lerua quia
plura Quia uero cotidiana ce plurima:
timenda est ruina multitutdinis. & si nõ
magnitudinis: Talia peccata: dicimꝰ fr̃s
cotidianis ȩlemosinis posse mundari Sed
facite elemosinas & nolite cessare Attendite
uitã ur̃ãm cotidianã ipsis peccatis scaturi¬
quemadmodũ ille phariseus Sed tam̃
quid ibi dixit: ieiuno bis in sabbato: de¬
cimas do om̃iũ quȩcũq possideo Et non¬
loco aꝑte dicentẽ dm̃: Nisi habundaue¬
rit iusticia ur̃a plusquam seribarũ &
phariseoꝵ: non intrabitis in regnũ cȩloꝵ
Ergo: illi dant decimas Tu si centesimã de¬
ðeris: aliquid magnũ te fecisse gloriaris
Attendis enĩ quid aliꝰ non faciat: non qͥd
te iubeat ds̃ facere Metiris te de compa¬
ratione peioris: non de uissione melioris.
Non quia ille nichil facit: idõ tu magnũ
aliquid facis Sed quia gaudetur ad quȩ¬

Expanded text:
tamen peccata sunt; et non sunt levia, quia tamen peccata sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non magnitudinis. Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis eleemosynis posse mundari. Sed facite eleemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturiquemadmodum ille Pharisaeus. Sed tamen quid ibi dixit? Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo . Et nonloco aperte dicentem Dominum, Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quae
Abbreviated transcription (Latin):
Si ibas ad mathemathicũ &e ad ceteras pestes
sacrilegas: iam desine: Arbitraris hȩc nisi fie¬
ridesinant cotidianis elemosinis posse mun¬
dari : Illa dico cotidiana peccata quȩ aut
ꝑ linguam facile committuntur. ut est u̾bũ
durũ. aut cũ labitur aliquis in risũ in mo-¬
deratũ. aut in huiꝰ modi nugas cotidianas:
In ipsis concessis peccata sunt cũ ipsa uxo¬
re: si exceditur concũbendi modus ꝓcre¬
andis liberis deblitus iã peccatũ est ad hoc
enĩ dicitur uxor Nã id etiã tabulȩ indi¬
cant : ubi scribitur liberoꝵ ꝓcreandoꝵ cau¬
sa. Quando tu uti uxore ampliꝰ quã ne¬
cessitas ꝓcreandoꝵ liberoꝵ cogit. uolueris:
um peccatũ est Et ipsa talia peccata: coti-¬
dianȩ elemosinȩ mundent: In ipsis alim̃tis
quȩ utiq concessa sunt. si forte excedis
modũ & accipis amplius quã necesse est:
peccas Cotidiana sunt ista quȩ dico sed

Expanded text:
si ibas ad mathematicum et ad caeteras pestes si ibas ad mathematicum et ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraris haec, nisi fieri desinant, quotidianis eleemosynis posse mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile committuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur aliquis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis concessis peccata sunt. Cum ipsa uxore si exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim ducitur uxor: nam id etiam tabulae indicant, ubi scribitur, Liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est: et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mundant. In ipsis alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis modum, et amplius accipis quam necesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: sed
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Quãminutissima sunt grana arene: Si
harena ampliꝰ in naui mittatur: mergit illã
ut ꝑeat: Quã minutȩ sunt guttȩ pluiiȩ:
Nonne flumina implent & domos deiciunt:
Ergo ista nolite contempnere: Sed dicturi
estis: Et quis potest sine istis: Ne hoc diceres:
quȩ habere nemo non potest. ds̃ misericors
uidens nrãm fragilitatẽ posuit contra re¬
media Quȩ sunt remedia: ȩlemosinarũ.
ieunioꝵ. orationũ ipsa sunt tria Ut autẽ
uerũ dicas in oratione : ꝑfectȩ implendȩ
sunt ȩlemosinȩ: Quȩ sunt ꝑfectȩ elemosinȩ:
putetis fr̃s. quia facienda sunt cotidie
adulteria : & elemosinis cotidianis mundan¬
dasunt: Ad illa scelera maiora: non suffici-¬
unt cotidianȩ ȩlemosinȩ ut ea mundent:
Aliud est ubi mutes uitã: aliud est ubi to¬
leres uitã: Illã uitã da: & si mȩchus eras:
Noli esse mȩchus: Si fornicator eras: noli for¬
nicari: Si homicida: noli esse homicida:

Expanded text:
sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo potest. Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit 128 econtra remedia. Quae sunt remedia? eleemosynarum, jejuniorum, orationum. Ipsa sunt tria; ut autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis da sunt. Ad illa majora scelera non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud est ubi toleres vitam. Illa mutanda est: si moechus eras, noli esse moechus: si fornicator eras, noli fornicari: si homicida, noli esse homicida:
Abbreviated transcription (Latin):
bilib corruptelis. a detestabilib: inqͥsitionib
a mathemathicis ab aruspicib a sortilogis.
ab augurib a sacrilegiis Abstinete uos ꝗtũ
potestis a nugatoriis spectaculis: Si quȩ
delectationes scłi subrepunt in anima:
exercete uos in miscłia: exercete uos in ele¬
mosinis. in ieiuniis. in orationibus His pur¬
gentur cotidiana peccata: quȩ non possunt
nisi subriꝑe in animã ꝓpt̃ fragilitatẽ hu¬
manã: Noli illa contempnere quia minora
sunt : sed time quia plura sunt Attendite
fr̃s mei. minuta sunt non sunt magna
N on est bestia quasi leo: ut uno morsu gut¬
tur frangat. Sed plerũq & bestiȩ minu¬
tȩ multȩ necant: si ꝓiciatur quisꝗ in locũ
pulicib plenũ: nũquid non moritur ibi :
non sunt quidẽ maiores. sed infirma est
natura humana. quȩ etiã minutissimis int̃
imi potest: Sic & modica peccata atten¬
ditis quia modica sunt. cauete quia plura

Expanded text:
bilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, bilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, a mathematicis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abstinete vos, quantum potestis, a nugatoriis spectaculis. Si quae delectationes saeculi subrepunt in animam; exercete vos in misericordia, exercete vos in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus. His enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrepere in animam, propter fragilitatem humanam. Noli illa contemnere, quia minora sunt; sed time, quia plura sunt. Attendite, fratres mei. Minuta sunt, non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat: sed et plerumque bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisquam in locum pulicibus plenum, numqNon sunt quidem majores, sed infirma est natura humana, quae etiam a minutissimis bestiis interimi potest. Sic et modica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura
Abbreviated transcription (Latin):
as seruũ quã teds̃ Iubet ds̃ seruo tuo:
ut bonꝰ sit erga te: Quomodo iubet uxo¬
rituȩ. ut si tu mȩchaberis non mȩchetur:
sic iubet seruo tuo. ut ce si tu non seruis
dño tuo seruiat tibi Sed hoc totũ uide:
ut ad ammonitionẽ tuã ualeat. non ad
ꝑditionẽ tuã: Et enim seruus ille qđ tibi
seruit in digno digne. idẽ. qđ indigno
tibi bene seruit. & fidelit̾ seruit. & pure
te diligit : dõ debet non tibi Iustũ est
ergo & tu attendas quia sub dño es: ad
quẽ & ille attendit ut seruiat tibi Imple
alii ne feceris Sed ipsum aliũ cũ dicis.
utrũq attende &e ꝓximũ & dĩ: Canta
in psalterio decẽ cordairũ: Canta canti-¬
cũ nouũ: concorda cum sermone dĩ
cũ est tecũ in uia: Concorda cũ aduer¬
sario tuo cito: ne cũ discordia uenias
ante iudicẽ: Si facis qđ audis: concor¬
dasti cũ eo Si autẽ non facis : rixaris cũ
eo ce nondũ conposuisti quousq facias

Expanded text:
tu servum, quam te Deus. Jubet Deus servo tuo, tu servum, quam te Deus. Jubet Deus servo tuo, ut bonus sit erga te. Quomodo jubet uxori tuae, ut etsi tu moechaberis, non moechetur: sic jubet servo tuo, ut etsi tu non servis Domino tuo, serviat tibi. Sed hoc totum vide ut ad admonitionem tuam valeat, non ad perniciem tuam. Etenim servus ille quod tibi servit indigno digne, id est, quod indigno tibi bene servit, et fideliter servit, et pure te diligit, Deo debet, non tibi. Justum est ergo, ut et tu attendas quia sub Domino es, ad quem et ille attendit, ut serviat tibi. Imple alii ne feceris . Sed ipsum alii cum dicis, utrumque attende et proximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris cum eo, et nondum composuisti quousque facias
Abbreviated transcription (Latin):
duo continent decem: Illa decẽ: conti-¬
nent om̃a Cantate ergo in psalterio
decemcordarũ: canticũ nouũ: ut aut̃
canticũ nouũ cantetis: estote homines
noui Diligite iusticiã : habet pulchri¬
tudinẽ su̾am: Illã idõ non uultis iude¬
re: quia aliud amatis: Nam si aliud
non amaretis: eã utiq uideretis: Qua¬
re illã non uidetis quando illã exigitis:
Qua re laudas fidem: quando illã exigis
de seruo tuo: quã pulchra res est fides
Sed tunc pulchra ẽ: quando de seruo exi-¬
gitur: Iunc uidetur quando ab altero
expetitur Quando de te exigitur : non
uidetur Aurũ uides. fidẽ non uides:
Sicut lucet aurũ ad oculos corporis. sic
lucet fides ad oculos cordis: Aꝑis ad
illã oculos cordis: quando iuis exhibeat
tibi illam seruus tuus Si tibi exhibuerit:
laudas seruĩi oe p̃dicas eũ &e dicis: Precla
Qđ laudas in seruo non exhibes dño: Et eo
sceleratius. quia tu uis ut meliorẽ tu habe

Expanded text:
duo continent decem, illa decem contiduo continent decem, illa decem continent omnia. Cantate ergo in psalterio decem chordarum canticum novum. Ut autem cantetis canticum novum, estote homines novi. Diligite justitiam: habet pulchritudinem suam. Ideo non vultis illam videre, quia aliud amatis. Nam si aliud non amaretis, eam utique videretis. Quare illam videtis, quando illam exigitis? Quare laudas fidem, quando illam exigis de servo tuo? Quam pulchra res fides! Sed tunc pulchra est, quando de servo exigitur; tunc videtur, quando ab altero expetitur: quando de te exigitur, non videtur. Aurum vides, fidem non vides. Sicut lucet aurum ad oculos corporis, sic lucet fides ad oculos cordis. Aperis ad illam oculos cordis, quando vis ut exhibeat illam tibi servus tuus. Si tibi illam exhibuerit, laudas servum, et praedicas eum, et dicis: PraeclarQuod laudas in servo, non exhibes Domino: et eo sceleratius, quia vis ut meliorem habeas
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ds̃ uidetis quomodo dominatur:
Non ius corrũpi domũ tuã. qua re corrũ¬
pis domũ di : Certe non facis alicui qđ
pati non uis: non est ergo quo euadatur
Tenetur ille: qui se teneri non putabat
Om̃a enĩ peccata hominũ aut ad corrup¬
telã ꝑtinent flagitioꝵ: aut ad facino¬
ra nocendi Quia dõ nocere non po-¬
tes in facinorib: in flagitiis eũ offen¬
dis In corruptelis eũ offendis. in te illi
facis in uiriam Facis enĩ in iuriã gr̃ȩ
ipsius : dono ipsius Seruũ si haberes:
uelles ut seruiret tibi seruus tuus
Seruis tu: meliori dño tuo Seruũ tuũ
non tu fecisti: & te &e seruũ tuũ ille
ferit Uis ut seruiat tibi cum quo factꝰ
es: & tu non uis seruire ei a quo factꝰ
es: Ergo cũ uis ut seruiat tibi seruus
tuus homo. & tu non uis seruire dñõ
tuo: facis dõ qđ tu pati non uis Ergo
illud unũ p̃ceptũ continet duo illa

Expanded text:
illum deus. uidetis quomodo minatur P illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrumpis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur Omnia enim peccata hominum, aut ad corruptelam pertinent flagitiorum, aut ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis injuriam. Facis enim injuriam gratiae ipsius, domui ipsius. 16. Servum si haberes, velles ut serviret tibi servus tuus: servi tu meliori Domino Deo tuo. Servum tuum non tu fecisti, et te et servum tuum ille fecit: vis ut tibi serviat cum quo factus es, et non vis servire ei a quo factus es? Ergo cum vis ut serviat tibi servus tuus homo, et tu non vis servire Domino Deo tuo, facis Deo quod tu pati non vis. Ergo illud unum praeceptum continet duo, illa
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. si quis illã lapidet nonne tibi
facit contumeliam: Cum uero imagi
nẽ dĩ qđ es tu corrũpis inte ꝑ forni-¬
cationes. ꝑ diffluentias libidinis. at¬
tendis quia ad nulliꝰ uxorẽ accessisti.
attendis quia post uxorẽ tuã nichil
fecisti. quia uxorẽ non habes. & non
attendis ꝑ libidines illicitas fornica¬
tionis. cuiꝰ imaginẽ uiolasti: Postremo
ds̃ qui scit quid tibi utile sit. qui uere
sic gub̃nat seruos suos ad utilitatem
illoꝵ non ad suã. non enĩ indiget ser-¬
uis quasi adutorio. sed tu indiges
dñi auxilio. ipse ergo dñs qui scit quid
tibi sit utile: uxoreꝰ concessit: nichil
ampliꝰ: hoc iussit. hoc p̃cepit. Ne ꝑ
illicitas uoluptates corruat templũ
eius qđ esse cepisti Nũquid ego hoc dico:
tis & sp̃s di habitat in uobis: Hoc dic̃
xp̃ianis: hoc dic̃ fidelib: Nescitis quia
tẽplũ dĩ estis & sp̃s dĩ habitat in uob̃:
Si quis templũ di corrupent: corrũpet

Expanded text:
videns, si quis illam lapidet, nonne tibi videns, si quis illam lapidet, nonne tibi facit contumeliam? nem dei, quod es tu, corrumpis in te per fornicationes et per diffluentias libidinis, attendis quia ad nullius uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, quia uxorem non habes, et non attendis per libidines illicitas fornicationis cuius imaginem uiolasti P postremo deus, qui scit quid tibi utile sit, qui uere sic gubernat seruos suos ad utilitatem illorum, non ad suam — non enim indiget semis quasi adiutorio, sed tu indiges domini auxilio — ipse ergo dominus, qui scit quid tibi utile sit, uxorem concessit, nihil amplius. hoc iussit, hoc praecepit, ne per inlicitas uoluptates corruat templum eius, quod esse coepisti. numquid ego hoc dico? tis et spiritus dei habitat in uobis? hoc dicit christianis, hoc dicit fidelibus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
nolo: Si occidã: id facio qđ ab altero pati
nolo: Si parentib meis honorẽ non deferã
quando uolo ut deferatur michi a fili is
meis: id facio qđ pati nolo: Sisim mechus
& aliquid tale moliar: id facio qđ pati
nolo: Nam si int̾rogetur: dicit: Nolo uxor
mea tale aliquid faciat: Si concupisco uxo¬
rem ꝓximi mei: nolo quisquã concupis¬
ad meretricẽ eo cui facio qđ pati nolo:
qđ grauiꝰ est ipsi dõ Intelligat scĩtas ur̃a:
Etenĩ qđ tibi non uis fieri. alii ne feceris:
ad duo p̃cepta ꝑtinet:. Quomodo ꝑtinet
ad duo p̾cepta. si homini non feceris qđ
cordas. si autẽ qđ non uis pati ab homi¬
ne ipsi dõ uis facere. quid est hoc: non
facis alteri qđ pati non uis & carior
tibi factus est homo quã dĩ: ergo
ipsum: Et unde in uiriam dõ facio
forte lapidare tabulã tuã pictã.
qua tabula imago tua est indomo
tua inanit̾ posita ad uanũ honorẽ
tuũ. nec sentiens. nec loquens. nec

Expanded text:
nolo; si occidam, id facio quod ab altero pati nolo; si occidam, id facio quod ab altero pati nolo; si parentibus meis honorem non deferam, quando uolo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo; si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. nam si quis interrogetur, dicit: nolo uxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupisad meretricem eo, cui facio quod pati nolo?" quod grauius est, ipsi deo. intellegat sanctitas uestra. etenim quod tibi fieri non uis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet. quomodo pertinet ad duo praecepta? si homini non feceris quod chordas; si autem quod non uis pati ab homine ipsi deo uis facere, quid est hoc? non facis alteri quod pati non uis? carior tibi factus est homo quam deus? "ergo ipsum. "et unde iniuriam deo facio,forte lapidare tabulam tuam pictam, in qua tabula imago tua est, in domo tua inaniter posita ad uanum honorem tuum n
Abbreviated transcription (Latin):
quo accedis. quid manduces . quid bibas. immo
quẽ manduces quẽ bibas Abstine te a fornica¬
tionib
ne forte dicas michi: Ad fornicẽ ua¬
do: ad meretricem ꝑgo: Ad ꝓstitutam
eo: nec illud p̃ceptum uiolo qđ dictũ ÷
non mechaberis. quia uxorem nondum
habeo. nec post illam aliquid facio nec
illud p̃ceptũ uiolo: qđ dictũ est non
concupisces ux orẽ ꝓximi tui: Quia ad
publicũ uado. in qđ p̃ceptũ incurro:
N on inuenimꝰ cordã quo neruo ligemꝰ fu¬
gituiũ istũ: non fugiat: habet unde li¬
getur. sed amet te Non enĩ ligamentũ
sed ornamentũ in ipsis decem cõrdis inue¬
nimus: Decẽ enim p̃cepta ad duo illa re¬
feruntur sicuti audiuimꝰ : ut diligamꝰ diñ
&e ꝓrimũ ce duo illa ad unũ illud Unũ
est aut̃ qđ tibi fieri non uis. alii ne feceris:
ibi continentur decẽ. ibi continentur duo
Sed dicis furtũ si faciã: id facio qđ pati

Expanded text:
quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstine te a fornicationibus ne furta dicas mihi: "ad fornicem uado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo, nec illud praeceptum uiolo, quod dictum est: non moechaberis, quia uxorem nondum habeo nec post illam aliquid facio; nec illud praeceptum uiolo, quod dictum eat: non concupisces uxorem proximi tui. qui ad publicum uado, in quod praeceptum incurro ? " non inuenimus chordam? quo neruo ligemus fugitiuum istum? non fugiat — habet unde ligetur — sed amet te: non enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis decem chordis inuenimus. decem enim praecepta ad duo illa referuntur, sicut audiuimus, ut diligamus deum et proximum; et duo illa ad unum illud. unum est autem: quod tibi fieri non uis, alii ne feceris. ibi continentur decem, ibi continentur duo. Sed dicis: "furtum si faciam, id facio quod pati
Abbreviated transcription (Latin):
libidinis: Non occides tangis sextã cordã:
cecidit bestia crudelitatis. Tangis septimã
citatis: Non falsũ testimoniũ dices: tangis
octauã cordã. cecidit bestia falsitatis: Non
concupisces uxorẽ ꝓximitui : tangis nonã
cordã. cetidit bestia adulterinȩ cogitationis
A liud est non facere aliquid tale p̃t uxorẽ
aliud non appetere alienã uxorẽ: Idõ duo
ces rem ꝓrimi tui: Tangis decimã cordã: ceci¬
dit bestia cupiditatis: Ita cadentib: om̃ib
bestiis: securꝰ & in nocens. in dĩ dilectione
& humana societate uersaris: Tangens cor¬
das decẽ quot bestias occidis : nã multa
capita sunt sub istis capitib in singulis cor-¬
dis: Non singulas bestias: sed greges int̾fi¬
cis bestiarũ: Sic ergo: canticũ nouũ cũ amo-¬
re. non cũ timore cantabis: Noli dicere tibi
Exorẽ non habeo: facio qđ uolo: Non enĩ post
uxorẽ meã pecͦo Iam nosti p̃ciũ tuũ. iã nosti

Expanded text:
libidinis. Non occides: tangis sextam chordam; libidinis. Non occides: tangis sextam chordam; cecidit bestia crudelitaticitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chordam, et cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale propter uxorem propriam, aliud non appetere alienam uxorem. Ideo duo ces rem. proximi tui; tangis decimam chordam: cecidit bestia cupiditatis. ita cadentibus omnibus bestiis securus et innocens in dei dilectione et humana societate uersaris. tangens chordas decem quot bestias occides? nam multa capita sunt sub istis capitibus; in singulis chordis non singulas bestias, sed greges. interficis bestiarum. sic enim canticum nouum cum amore, non cum timore cantabis. Noli dicere tibi,e: adhuc uxorem non habeo; facio quod uolo; non enim post uxorem meam pecco". iam nosti pretium. tuum; iam nosti
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit bestia suꝑsticionis: Tangis scdđm
quia non accipis nom̃ dñi dĩtui in uanũ:
cecidit bestia erroris. nefandarũ heresum.
quȩ id putauerunt: Tangis t̃ciã cordã
ubi ꝓ sp̃e futurȩ quietis facis quicquid
facis: interficitur crudelior ceteris besti¬
is amar scłi huiꝰ. Proppt̃ amorẽ enĩ scłi
huiꝰ : laborant homines in om̃ib negociis:
Iuaut̃ in om̃ib bonis oꝑib tius laboras.¬
non ꝓpt̾ amorẽ scłi huiꝰ : sed ꝓpt̾ ⁊ sempit̃¬
nam requiem quã ꝓmittit ds̃ Uide: quomͦ
utrumq simul facis Et cordas tangis && bes-¬
tias occidis: idest citharista es ce uenator
Nonne uos delectant talia spectacula. ubi ñ
ꝓmerem᷑ oculos editoris. sed oculos redemp¬
toris : Honora patrẽ tuã &e matrẽ tuam
Tangis quartã cordã. ut honorẽ parentibus
deferas: ceridit bestia impietatis: Non me¬
chaberis. tangis quintã cordã: cecidit bestia

Expanded text:
cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, cecidit bestia superstitionis. tangis secundam, qua non accipis nomen domini dei tui in uanum: cecidit bestia erroris nefandarum haeresum, quae id putauerunt. tangis tertiam chordam, ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: interficitur crudelior ceteris beatus amor saeculi huius. propter amorem enim saeculi huius laborant homines in omnibus negotiis: tu autnon propter amorem saeculi hujus, sed propter sempiternam requiem quam promittit Deus. Vide quomodo utrumque simul facis, et chordas tangis, et bestias occidis, id est, et citharista es et venator. Non vos delectant talia spectacula, ubi non promeremur oculos editoris, sed oculos Redemptoris? Honora patrem tuum et matrem tuam: tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas; cecidit bestia impietatis. Non moechaberis: tangis quintam chordam; cecidit bestia
Abbreviated transcription (Latin):
exultant : & non sunt uiri lacent ꝓstra¬
ti: & uiri sunt: Si spectares. ille tibi uide¬
tur fortior qui iaceret sub bestia. quam
qui ꝑimeret bestiã : Sed quia dissimula¬
tis a pugna interiori. & delertant uos pug¬
nȩ exteriores: idõ non uultis ꝑtinere ad
canticũ nouũ. ubi dicitur. qui docet ma¬
nus meas ad plium. &e digitos meos ad
bellum: Est enĩ bellũ qđ sẽtũ agit homo.
dimicans contra concupiscentias malas
frenans auaritiam. elidens suꝑbiam.
suffocans ambitionẽ. trucidans libidinẽ:
Has pugnas facis in occulto: & non uin-¬
ceris in aꝑto: Ad hoc docentur manus
urȩ ad pliũ. & digiti ur̃i ad bellũ: Non
hoc est in spectaculis ur̃is in illis specta¬
culis non idẽ uenator qui cytharista:
Aliud agit uenator. aliud citharista: In spe
culo dĩ: unum est: Tange easdem decem
cordas. ce feras occidis. utrũq simul facis:
Tangis primã cordã. quia unꝰ colitur ds̃:

Expanded text:
exsultant, et non sunt viri: jacent prostraexsultant, et non sunt viri: jacent prostrati, et viri sunt? Si spectares, ille tibi videretur fortior, qui jaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? 13. Sed quia dissimulatis a pugna interiore, et delectant vos pugnae exteriores, ideo non vultis pertinere ad canticum novum; ubi dicitur, Qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum . Est enim bellum quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans avaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas facis in occulto, et non vinceris in aperto. Ad hoc docentur manus vestrae ad praelium, et digiti vestri ad bellum. Non est hoc in spectaculis vestris. In illis spectaculis non id est venator, quod citharista; aliud agit venator, aliuctaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus:
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt illud multi & tanta est ꝑuer¬
sitas generis humani: ut aliquando me-¬
tuendum sit. ne castus erubescat inter
inpudicos Idõ non cesso tangere quintã
istã cordã ꝓpt̾ istã ꝑuersã consuetu¬
dinẽ & labem totius ut dixi generis hu-¬
mani: Si quis int̾̃ uos facit homicidium.
qđ auertat ds̃: pellere illũ uultis de pa¬
tria. & continuo si fieri potest excludere:
Siquis faciat furtũ. od istis illũ. nec uide¬
raptor & inuistus deputatur: Si quis uo
luptatur cum ancillis suis: amatur. blan¬
de accipitur. conuertuntur uulnera in
ioca Si quis aut̃ existat qui dicat se cas¬
tum non facere adulteriũ. notũ autẽ
sit qđ non faciat: aerubescit accedere
ad illos non sui similes: ne insultent
ne irrideant. ne dicant. non esse uirũ:
Ad hoc delapsa est humana ꝑuersitas: ut
uir habeatur uictus a libidine. ce uir non
habeatur uirtor libidinis: Triũ phantes

Expanded text:
faciunt illud multi. et tanta est peruerfaciunt illud multi. et tanta est peruersitas generis humani, ut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impudicos. ideo non cesso tangere quintam istam chordam propter ipsam peruersam consuetudinem et labem totius, ut dixi, generis humani. si quis inter uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uultis de patria et continuo, si fieri potest, excludere. si quis faciat furtum, oditis illum nec uideraptor et iniustus relutatur eum ancillis suis, amatur, blande accipitur; convertuntur vulnera in joca. Si quis autem existat qui dicat se castum, non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat; erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant non esse virum. Ad hoc delapsa est humana perversitas, ut vir habeatur victus a libidine, et vir non habeatur victor libidinis. Triumphantes
Abbreviated transcription (Latin):
uir dicat non possũ Qđ potest
femina uir non potest: qđ enĩ : illa car¬
nẽ non portat: prior a serpente decep¬
ta est: Castȩ uxores ur̃ȩ ostendunt uobis
fieri posse qđ non uultis facere: de dicitis
fieri non posse : sed forte dicitis idõ illã
faciliꝰ facere posse: quia illi multa custo¬
dia est: legis p̃ceptũ. diligentia mari-¬
talis: terror etiam legũ publicarum:
Est etiam uerecundiȩ &e pudoris illiꝰ mag¬
num munimentũ: Multȩ custodiȩ:
faciunt fęminam castiorem: Uirũ: castũ¬
faciat ipsa uirilitas Nam idõ mulieri
maior custodia : quia maior infirmitas:
Illa erubescit uiro. tu non erubescis xp̃o:
Tu liberior quia fortior: quia facile uincis
idõ tibi commissus es Suꝑ illã : & diligen¬
tia uiri & terror legum: & consuetudo
morum. & uerecundia maior & ds̃: Suꝑ
te tantum ds̃ Inuenis enĩ facile pares
uiros: quibus non timeas erubestere. quia

Expanded text:
uir dicat: "non possum". quod potest uir dicat: "non possum". quod potest femina uir non potest? quid enim? illa carnem non portat? prior a serpente decepta est. castae uxores uestrae ostendunt uobis fieri posse quod non uultis facere; et dicitis fieri non posse! sed forte dices ideo illam facilius facere posse, quia multa illi custodia est, legis praeceptum, diligentia maritalis, terror etiam legum publicarum; est etiam uerecundiae et pudoris illius magnum munimentum. multae custodiae faciunt feminam castiorem; uirum faciat ipsa uirilitas. nam ideo mulieri maior custodia, quia maior infirmitas. illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi commissus es. super illam et diligentia uiri et terror legum et consuetudo morum et uerecundia maior: et deus super te, tantum deus. inuenis enim facile pares uiros, quibus non timeas erubescere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
De iniuriis uiri tui torqueris: Quid enĩ
tibi fecit : Dole. sed ipsũ noli imitari ut
malefacias : sed ipse te imitetur in bono:
Nã in eo qđ male facit. noli eũ putare ca
rũ est corpus caput suũ: eunt ambo
ꝑpreceps Ut aut̃ non sequat᷑ malum
caput suũ. teneat se ad caput eccłe xp̃m :
hiuic debens castitatem suam. huic defereas
honorẽ suũ Absens sit uir. p̃sens sit uir.
non peccat illa quia numquam est abseis
cite : ut possitis concordare cũ aduersa
rio: Nec amara sunt quȩ dico Aut si ama¬
ra sunt: curant: Potio ista si amara est acci-¬
piatur : quia in ꝑiculo sunt uiscera A mara
est: bibatur:. Meliꝰ est modica amaritudo
in faucibus: quam ȩternũ torm̃tũ in uis¬
cerib Mutate ergo uos Quicũq non fa¬
ciebatis hoc bonũ castitatis: iam facite
N olite dicere non potest fieri Fędũ est fr̃s
mei turpe est ut dicat uir non posse fie¬
ri. qđ facit femina: Scelus est: ut

Expanded text:
De injuriis viri tui torqueris, quid quod De injuriis viri tui torqueris, quid quod tibi enim fecit dole, sed ipsum noli imitari ut male facias, sed ipse te imitetur in bono: nam in eo quod male facit, noli eum putare capet est corpus caput suum, eunt ambo per praeceps: ut autem non sequatur malum caput suum, teneat se ad caput Ecclesiae Christum, huic debens castitahonorem suum, absens sit vir, praesens sit vir, non peccat illa; quia nunquam est absens, cite, ut porio. nec amara sunt quae dico aut, si amara sunt, curent. potio ista si amara est, accipiatur. quia in periculo sunt uiscera, amara est; bibatur. melius est modica amaritudo in faucibus quam aeternum tormentum in uisceribus. mutate ergo uos; quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, iam facite. nolite dicere: ,,non potest fieri". foedum est, fratres mei, turpe est, ut uir dicat non posse fieri quod facit femina. scelus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uultis ut mechentur post uos uxores
ur̃ȩ: Nolite ire uos: quo eas sequi non
uultis Sine causa uos excusare conam i¬
ni: quando dicitis Nũquid eo ad uxorẽ¬
alienam: ad ancillã meã eo: Uis ut dicat
ut dicat uxor tua tibi. nũquid eo ad ui¬
rũ alienũ : Ad seruũ meũ eo Dicis. ñ
est uxor aliena ad quam uado. nũquid
uis dicatur tibi. non est uir alienꝰ ad
quẽ uado: absit ut dicat hoc illa: Mle¬
casta &e scã femina & uere xp̃iana. quȩ
sed quia tibi non expedit: Nam si ꝓpt̃ea
non facit ut tu non facias : si feceris faciet.
si aut̃ illud dõ debeat. si xp̃o illud debe¬
at qđ tu exigis. &e idõ reddat quia iubet
ille. & si fornicatur uir castitatẽ fęmina
illa dõ exhibet. xp̃c enĩ loquitur in cor¬
dib bonarũ fęminarũ : Loquitur intꝰ
tibi non auditur: quia nec dignꝰ es si talis¬
es Loquitur ergo ille interius & dicit: &
consolatur filiam suã huiꝰ modi uerbis:

Expanded text:
uultis, ut moechentur post uos uxores uultis, ut moechentur post uos uxores uestrae. nolite ire uos quo eas sequi non uultis. sine causa uos excusare conamini, quando dicitis: "nualienam, ad ancillam meam eo? vis ut dicat ut dicat uxor tibi: Nunquid eo ad virum alienum, ad servum meum eo? Dicis, Non est uxor aliena ad quam vado, nunquid vis dicatur tibi, Non est vir alienus ad quem vado? absit ut dicat hoc illa, mecasta et sancta femina et vera Christiana, quae sed quia tibi non expedit. Nam si propterea non facit, ut tu non facias; si feceris, faciet. Si autem Deo illud debeat, si Christo illud debeat quod tu exigis, et ideo reddat, quia jubet ille; etsi fornicatur vir, castitatem femina illa Deo exhibet. Christus enim loquitur in cordibus bonarum feminarum, loquitur intus ubi non auditest; loquitur ergo ille interius et dicit et consolatur filiam suam hujusmodi verbis:
Abbreviated transcription (Latin):
tant refectionis suȩ quam accessionis:
& tam̃ cogunt se concordantes cũ me¬
dico. & quãus inuiti &e obluctantes.
uincunt se ut aliquid accipiant:
Quanta auiditate sani maiora ꝑceptu¬
risunt unde egri minora ui ꝓͣcepe¬
rant : sed unde hoo factũ est : quia
oder̃ febrem suam. &e cũ medico con¬
cordauerunt : & simul ꝑsequebant᷑
febrẽ medicus ce ȩgrotus. Cũ ergo &e
nos talia dicimus: non odimus nisi fe¬
bres ur̃as. immo in nob ipse sermo dĩ fe¬
bres ur̃as odit. cũ quo concordare debetis
Nam nosquid sumus nisi liberandi uob̃cũ.
ni: sed sermonẽ dĩ: Holite irasci medica¬
mento ur̃o: non inueni enĩ aliud qua
transirem: Ueni ad quintã cortdã: homo
qui tango psalteriũ decemcoredarum:
Nũquid p̾termissurus erã quintã : immo
assidue ꝑcussurꝰ. In illa enĩ uideo iacere
totũ pene genꝰ humanũ: in illa uideo
plus laborari: Ipsam ꝑcutiendo quid dico:
nolite mechari post uxores: quia non

Expanded text:
tant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; tant aegri refectionis suae, quam suae accessionis; et tamen cogunt se concordantes cum medico, et quamvis inviti et obluctantes vincunt se ut aliquid accipiant. Quanta aviditate sani majora percepturi sunt, unde aegri minora vix accipiunt? Sed unde hoc factum est? Quia oderant febrem suam, et cum medico concordaverunt, et simul persequebantur febrem medicus et aegrotus. Cum ergo et nos talia dicimus, non odimus nisi febres vestras: imo in nobis ipse sermo Dei febres vestras odit, cum quo concordare debetis. Nam nos quid sumus, nisi liberandi vobiscum,ni, sed sermonem Dei. Nolite irasci medicamento vestro; non inveni enim aliud qua transirem. qui tango psalterium decem chordarum; numquid praetermissurus eram quintam? immo assidue percussurus. in illa enim uideo iacere totum paene genus humanum, in illa uideo plus laborari. ipsam percutiendo quid dico ? nolite moechari post uxores, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuiꝰ imaginẽ. factus sis Nã nũmꝰ :
nescit se habere imaginẽ imꝑatoris:
Ergo ut dicere ceperam: odit te ds̃ qualis es
es sed amat te talẽ qualẽ te esse uult
Et idõ ille te ut muteris hortatur. con-¬
corda cum illo. & incipe primo bene
uelle. & odisse te qualis es: Hoc sit tͥ
iniciũ concordiȩ cum sermone dĩ: ut
incipias primo tu odisse te qualis es
cum ceperis &e tu odisse te talem qualis
es sicut te talem odit ds̃: incipis iam
cipit concordare cum medico: quia ce
medicus eũ odit qualis est Nã idõ uult
sanũ esse quia odit eũ febrie ntẽ Et
est medicus febris ꝑsequutor ut sit
hominis liberator: Sic auaricia. sic
libido. sic odiũ. concupiscentia. luxu¬
ria. sic nugacitas spectaculoꝵ. febres
sunt animȩ tuȩ: Pebes illas odisse cum
medico: Ita concordas cũ medico: ni¬
ta Quã onerosus est cibus egris. quan-¬
do reficiuntur. & peiorẽ horam depu¬

Expanded text:
ad cujus imaginem factus sis: nam nummus ad cujus imaginem factus sis: nam nummus nescit se habere imaginem imperatoris. Ergo ut dicere coeperam, odit te Deus qualis es, sed amat te talem qualem te esse vult: et ideo ille te ut muteris hortatur. Concorda cum illo, et incipe primo bene velle, et odisse te qualis es: hoc sit tibi initium concordiae cum sermone Dei, ut incipias primo tu odisse te qualis es. Cum coeperis et tu odisse te talem qualis es, sicut te talem odit Deus, incipis jam cipit concordare cum medico. Quia et medicus odit eum qualis est: nam ideo vult sanum esse, quia odit eum febrientem: et est medicus febris persecutor, ut sit hominis liberator. Sic avaritia, sic libido, sic odium, concupiscentia, luxuria, sic nugacitas spectaculorum, febres sunt animae tuae, debes illas odisse cum medico: ita concordas cum medico, nita. Quam onerosus est cibus aegris quando reficiuntur: et pejorem horam depu
Abbreviated transcription (Latin):
lut imago. sed non qualis imago est filiꝰ.
Nam etiã imagines in hominib: diuersȩ
sunt: Filiꝰ hominis habet imaginem
patris sui. & hoc est qđ pater eiꝰ: quia
homo est sicut pat̾ eius In speculo aut̃:
imago tua non hoc est qđ tu Alit̃ est
enĩ imago tua in filio. alit̾ in speculo:
In filio est imago tua scđm ȩqualitatẽ
substantię In speculo aut̃ quantũ lon¬
ge est ab substantia. & tam̃ est quȩdam
imago tua quãuis non talis qualis in
filio tuo scđm substantiã: sic in crea.¬
tura non hoc est imago dĩ ꝗđ est in
filio qui hoc est qđ pat̃: idest uerbũ
dĩ ꝑ qđ facta sunt om̃a Recipe ergo
similitudinẽ dĩ : quã ꝑ mala facta
amisisti: Sicut enĩ in nummo imago
imperatoris alit̃ est & alit̃ in filio. nã
imago ce imago est : sed alit̾ inp̃ssa . ẽ.
in nummo alit̾ in filio. alit̃ in solido au-¬
ro imago imperatoris: sic & tu nummꝰ

Expanded text:
lut imago, sed non qualis imago est Filius. lut imago, sed non qualis imago est Filius. Nam etiam imagines in hominibus diversae sunt. Filius hominis habet imaginem patris sui, et hoc est quod pater ejus, quia homo est sicut pater ejus. In speculo autem imago tua non hoc est quod tu. Aliter est enim imago tua in filio, aliter in speculo: in filio est imago tua secundum aequalitatem substantiae; in speculo autem quantum longe est a substantia, et tamen est quaedam imago tua, quamvis non talis, qualis in filio tuo secundum substantiam. Sic in creatura, non hoc est imago Dei, quod est in Filio, qui hoc est quod Pater, id est, Verbum Dei per quod facta sunt omnia. Recipe ergo similitudinem Dei, quam per mala facta amisisti. Sicut enim in nummo imago imperatoris aliter est, aliter in filio: nam imago et imago est; sed aliter impressa est in nummo, aliter in filio, aliter in solido aureo imago imperatoris: sic et tu nummus
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ ibi habet suauitatẽ ut cantet canti¬
cũ nouũ : sed de uetustate pęnas timet.
nondũ concordauit cũ aduersario Tales
enim homines plerumq supplantantur
tali cogitatione: ut dicant sibi: Si fieri
posset non nobis minaretur ds̃. non talia
ꝑ ꝓpħas suos diceret: quȩ homines deter
tiam. ignosceret om̃ibus : postea ueniret.
neminem mit teret in gehennam: Iam
quia iniquus est: iniquũ uult dm̃ uult
te ds̃ facere similẽ sui: & conaris tu dm̃
facere similem tui: Placeat ergo tibi ds̃
qualis est: non qualẽ illũ esse uis Peruet.¬
sus enim es: & talẽ iuis dm̃. qualis es non
qualis est: Si autẽ placeat tibi qualis
est: corigeris. &e diriges in eam regulã
ipse amat qualis es: sed odit te qua¬
lis es: Idõ tibi miseretur quia odit te
qualis es: ut faciat te qualis nondũ
facat te qualis est: Nam eris qualis. ẽ:
sed quodã modo id est imitator dĩ ue¬

Expanded text:
nondum ibi habet suavitatem, ut cantet cantinondum ibi habet suavitatem, ut cantet canticum novum; sed de vetustate poenas timet: nondum concordavit cum adversario. CAPUT VIII. 9. Tales enim homines, plerumque supplantantur tali cogitatione, ut dicant sibi: Si fieri posset, non nobis minaretur Deus, non talia per Prophetas suos diceret, quae homines deterrtiam, ignosceret omnibus, postea veniret, neminem mitteret in gehennas. Jam quia iniquus est, iniquum vult Deum. Vult te Deus facere similem sui, et conaris tu Deum facere similem tui. Placeat tibi ergo Deus qualis est, non qualem illum esse vis. Perversus enim es, et talem vis Deum qualis es, non qualis est. Si autem placeat tibi qualis est, corrigeris, et diriges in eam regulam ipse amat qualis es, sed odit te qualis es. Ideo tui miseretur, quia odit te qualis es, ut faciat te qualis nondum faciet te qualis est. Nam eris qualis est, sed ad quemdam modum; id est, imitator Dei ve
Abbreviated transcription (Latin):
ligebtis: dm̃ diligite: Nugatoria iniqͥtatis.
temporales uoluptates diligebatis: dm̃
diligite ꝓximũ: Si dilectione facitis: can¬
ticum nouũ cantatis: Si timore faciatis.
facitis tam̃. portatis quidẽ psalteriũ sed
nondũ cantatis Si aut̃ nec faciatis. ꝓici¬
tis ipsum psalteriũ Meliꝰ est uel portare :
quam ꝓicere: Sed rursus meliꝰ cũ uolup¬
tate cantare: quã cũ onere portare: Nec
ꝑuenit ad canticũ nouũ: nisi iam cũ uo-¬
luptate cantans: Nam qui portat cum
timore: adhuc in ueteri est Et quid est
qđ dico frĩs attendite: Non concordauit
cũ aduersario suo: qui cum timore ad huc
facit: Tumet enim ne ueniat ds̃ & damp¬
net illũ: Nã nondũ delectat castitas: non¬
dũ illũ delectat iusticia: sed iudiciũ dĩ
formidans. a factis temperat: Non con¬
cupiscentiam ipsam dampnat quȩ seuit
in eo: nondũ illũ delectat qđ bonũ ẽ

Expanded text:
ligebatis, Deum diligite: nugatoria iniquitatis, ligebatis, Deum diligite: nugatoria iniquitatis, temporales voluptates diligebatis; proximum diligite. Si dilectione facitis, canticum novum cantatis: si timore facitis, facitis tamen; portatis quidem psalterium, sed nondum cantatis: si autem nec hoc facitis, projicitis ipsum psalterium. Melius est vel portare, quam projicere: sed rursus, melius cum voluptate cantare, quam cum onere portare. Nec pervenit ad canticum novum, nisi jam cum voluptate cantans. Nam qui portat cum timore, adhuc in vetustate est. Et quid est quod dico, fratres, attendite. Non concordavit cum adversario suo, qui cum timore adhuc facit: timet enim ne veniat Deus, et damnet illum. Nam nondum delectat castitas, nondum illum delectat justitia; sed judicium Dei formidans, a factis temperat: non concupiscentiam ipsam damnans, quae saevit in eo. Nondum illum delectat quod bonum est: