comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deant. Unde &e apłs recedendũ pa¬
rũp  coitu p̃cepit. ut uacare possi¬
mus orationi. Ergo qͥ incastigatiõe
uictus. & ieiumo. atq elemosinis. di¬
cit se agere penicentiam. frustra hoc
sermone ꝓmitit. nͥ egrediat᷑ de cu¬
um pudica expleat penitentia. Qđ¬
q sequit᷑. int̾ uestibulum &e altare
plorabunt sacerdotes. ꝓ uestibulo
lxx. crepidinẽ int̃p̃tati sunt. sẏmina¬
theodotion ipsum uersũ hebraicũ
posuit ulam̃. quam nos ante fores
tẽpli porticũ possumꝰ dicere. Et no
ministri dni ut plorent int̾ cẽplum
& altare. & dicant cum apło. Quis
infirmateae ego ñ infirmor: Quis
scandalizat᷑ & ego ñ uror: & flere cũ
flentib. Locusq aptus penicentiȩ ae
confessionis. templum est. & altare.
Docetq quid dicere debeant sacerdo
uocabat᷑ pͥopłs tuus: nunc postquã
recessit auiciis appellat᷑ popłs tuus.
Et ne des hereditatẽ tuã in obꝓbriũ:
ut dominent᷑ eis nationes. Aꝑtũ est

Expanded text:
rocedant. Unde et Apostolus recedendum parocedant. Unde et Apostolus recedendum parumper a coitu praecepit, ut vacare possimus orationi . Ergo qui in castigatione victus, et jejunio atque eleemosynis dicit se agere poenitentiam, frustra hoc sermone promittit, nisi egrediatur de cuum pudica expleat poenitentia. Quodque sequitur: Inter vestibulum et altare plorabunt Sacerdotes, pro vestibulo LXX crepidinem interpretati sunt: SymmaTheodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ULAM  : quam nos ante fores templi porticum que possumus dicere. Et notministri Domini, ut plorent inter templum et altare, et dicant cum Apostolo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Et: Flere cum flentibus. Locusque aptus poenitentiae et confessioni, templum est et altare: docetque quid dicere debeant sacerdotvocabatur non populus tuus: nunc postquam recessit a vitiis, appellatur populus tuus. Et ne des haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eis nationes. Apertum est
Abbreviated transcription (Latin):
ficate ęccłiam. ut nullus in ecclĩa
ñ sc̃s sit: ne forsitã impediant᷑ ora¬
tiones ur̃e : & modicum ferm̃tũ to¬
tã massam corrũpat. Coadunate
siue eligite senes: ut ñ etas in eis.
sed scĩtas eligatur. Congregate qͦ¬
q paruulos &e suggentes ubera. ne
ulla sit etas quȩ ñ conuertat᷑ ad dñn:
Paruulos atq lactantes. de quib & in
psalmis &e in euangłio legimꝰ. Ex ore
infantium &e lact entium ꝑfecisti
laudem : Quos petrus rationali &
absq dolo dicit lacte nutricos. Qui
dedi ñ escam. Quoꝵ & saluator me¬
minit. Ne contẽpseritis unũ de mi¬
nimis istis. E grediat᷑ quoq sponsus
de cubiculo suo. & sponsa de chala¬
mo suo: Et in tempore ieiumi uoca¬
tionis & cetꝰ scĩficationis ȩccliȩ. elec
tionis sensum congregationis par¬
uuloꝵ. & suggentiũ ub̃a: ñ seruiat
sponsus &e sponsa oꝑi nuptiali: qͥb
& lege ꝑmissum ẽ. ut ad bella ñ ꝓ¬

Expanded text:
ficate Ecclesiam, ut nullus in Ecclesia ficate Ecclesiam, ut nullus in Ecclesia non sanctus sit, ne forsitan impediantur orationes vestrae, et modicum fermentum totam massam corrumpat . Coadunate, sive eligite senes, ut non aetas in eis, sed sanctitas deligatur. Congregate quoque parvulos et sugentes ubera, ne ulla sit aetas quae non convertatur ad Dominum. Parvulos atque lactentes, de quibus in Psalmis et in Evangelio legimus: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . 193 Quos Petrus rationali et absque dolo dicit lacte nutritos : quidedi, non escam : quorum et Salvator meminit: Ne contempseritis unum de minimis istis . Egrediatur quoque sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo: ut in tempore jejunii, vocationistionis senum, congregationis parvulorum et sugentium ubera, non serviat sponsus et sponsa operi nuptiali, quibus et Lege permissum est, ut ad bella non p
Abbreviated transcription (Latin):
&e sponsa de thalamo suo. Int̾ crepi-¬
dinem & altare. plorabunt sacerdo¬
tes ministri dñi ce dicent. Parce dnẽ
popłõ tuo. & ne dederis heredicatẽ
tuam in obꝓbrium: ut dominent᷑
eoꝵ gentes ne dicant innationibus
ubi ẽ ds̃ eoꝵ: Adhuc eos ad peniten¬
tiam cohortat᷑: anteꝗͣ. ueniat hostilis
exercitꝰ. Supͣ inquit dixeram. cani-¬
te tuba insion. ululate in monte scõ
meo. & reliqua: Quia uenit dies.
dm̃i quia ꝓpe ẽ dies tenebrarũ & ca¬
iiginis. dies nubis & turbinis. annun¬
cians uobis popłm multum. & for-¬
tẽ ẽẽ uenturũ. qui ur̃as possessiones
urbesq subuerteret: nunc quia beni-¬
gnus sum &e misericors. paciens &e mul¬
tus miscdia. rursum p̃cipio & dico
clangite tuba insion: & penitentiã
inpopłis p̃dicate. Scĩficate ieiuni¬
um. p̃dicate curationẽ. siue cetum:
de quib iam ante diximus. Congre¬
gate popłm. ut qui disꝑsus peccaue¬
rat. congregatꝰ peccare desistat. Scĩ¬

Expanded text:
Inter crepidinem et altare plorabunt sacerdotes ministri Domini, et dicent: Parce, Domine, populo tuo, et ne dederis haereditatem tuam in opprobrium, ut dominentur eorum gentes, ne dicant in nationibus: Ubi est Deus eorum? Adhuc eos ad poenitentiam cohortatur, antequam veniat hostilis exercitus. Supra, inquit, dixeram: Canite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo, et reliqua, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis, annuntians vobis populum multum et fortem esse venturum, qui vestras possessiones urbesque subverteret. Nunc quia benignus sum et misericors, patiens, et multus misericordia, rursum praecipio et dico: Clangite tuba in Sion, et poenitentiam in populis praedicate; sanctificate jejunium, praedicate curationem, sive coetugregate populum, ut qui dispersus peccaverat, congregatus peccare desistat. Sancti
Abbreviated transcription (Latin):
caret ieiumũ. p̃dicaret curati
uulos &e suggentes ub̃a congregaret.
e egrederetur sponsus de cubiculo
suo. & sponsa de thalamo suo. ut ne-¬
quaꝗͣ carm & uoluptati. sed animȩ
& fletib inseruirent. zelatus ẽ tram
te populari : &intantum peꝑ-¬
cit penitentib Cut eos dignoᷤ
sua responsione faceret. diceretq. Qm̃
om̃s fruges ur̃as. locusta. bruchus
rubigoq uastauit. ideo
dabo uobis frumentũ. & cetera quȩ
ꝓpħa describit. & ultra uos ñ cradã
captiuitati: & assirium atq chal-

Expanded text:
caret jejunium, praedicaret curatiovulos et sugentes ubera congregaret, et egrederetur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo, et nequaquam carni et voluptati, sed animae et fletibus inservirent. Zelatus est Domite populari, et intantum pepercit poenitentibus, ut eos dignos sua responsione faceret, diceretque, quoniam omnes fruges vestras, locusta, bruchus, rubigoque vastavit: ideo dabo vobis frumentum, et caetera quae propheta describit, et ultra vos non tradam captivita
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq hoc feceritis reddite ad dñm
alienum fecerant. Nec desperetis ue¬
niam scelerũ magnitudine: quia
magna peccata. magna delebit
miscdia. Est enim benignus & mi¬
sericors. malens penitentiã pecca-¬
toꝵ quã mortẽ. Paciens & multus
miscdĩa. qui ñ humanã imitet᷑ pͣa¬
cientiam: s longo tempore nrãm
penitentiã p̃stolet᷑. Ep̃stabilis si¬
ue penitens suꝑ maliciis. ut si nos
egerimꝰ suꝑ peccatis penitentiã. &
ipsum peniteat comminationis suȩ:
nr̃ȩq: mutatione sententiȩ. &. ipse
mutet᷑. Maliciam aũt hoc in loco
ñ contrariam uirtuti debemꝰ acci¬
pere:s afflictionẽ nixta illud qđ
alibi legimꝰ. Sufficit diei malicia
sua. Et siẽ inciuitate malicia quã
dñs ñ fecerit simulq quia supͣ di¬
rerat benignus &e misericors. pati
siue penitens suꝑ maliciis n ͨͤ forsi¬
tan magnitudo clem̃tię nos face¬
ret neglegentes. ex ꝑsona ꝓpħȩ

Expanded text:
Cumque hoc feceritis, redite ad DominCumque hoc feceritis, redite ad Dominalienum fecerant: nec desperetis veniam scelerum magnitudine; quia magna peccata magna delebit misericordia. Est enim benignus et misericors, malens poenitentiam peccatorum, quam mortem , patiens et multus in misericordia, qui non humanam imitatur impatientpoenitentiam praestoletur, et praestabilis, sive poenitens super malitiis, ut si nos egerimus super peccatis poenitentiam, et ipsum poeniteat comminationis suae, nostraeque mutatione sententiae, et ipse mutetur. Malitiam autem in hoc loco non contrariam virtuti debemus accipere, sed afflictionem, juxta illud quod alibi legimus: Sufficit diei malitia sua . Et: Si est in civitate malitia, quam Dominus non fecerit . Similiterque quia supra dixerat, benignus et misericors, pasive poenitens super malitiis, ne forsitan magnitudo clementiae nos faceret negligentes, ex persona Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
& t̾ribilis ualde. quis sustinebit eum.
ꝑ trans lationẽ locustarũ aduentũ
nunciat chaldeoꝵ: &e quȩ mala uen¬
tura sint popło func eos ad peni¬
tentiã ꝓuocat. & conuerti ad dñm
cohortatur. ut tota mente correpti.
ñ paciant᷑ quȩ dñs cõminat᷑. Ꝙ est
continentur. ꝓpterea ñ sum locutus:
ut uos mea comiminatione t̾rerẽ. Un¬
de comiertumim ad me in toto cor¬
de ur̃o. &. animi penitentiam ieum
o &e. fletu. & planctib indicaterut
nunc leiunantes postea saturamini
nc̃ flentes postea rideatis: nunc plan¬
gentes. post ea consolemini. Et quia
consuetudinis ẽ. ut in tristib atq
aduersis scindatis uestes qđ &e pon¬
tifex ad dm̃ saluatoris crimen au¬
gendum in euanglio fecisse memo¬
rat᷑. & paulum & barnabã audien¬
tes uerba blasphemie legimꝰ ꝑpetiã¬
se.: iccirco ego p̃cipio uobis ut nequas̾
scindatis uestim̃ta s corda quȩ ple¬
na sunt peccatoꝵ: quȩ instar ucriũ
nͥ scissa fuerint sponte rumpuntur

Expanded text:
s valde, quis sustinebit eum? per translationem locustarum, adventum nuntiat Chaldaeorum, et quae mala ventura sint populo. Nunc eos ad poenitentiam provocat, et converti ad Dominum cohortatur, ut tota mente correcti, non patiantur quae Dominus comminatur, et est continentur, propterea sum locutus, ut vos 191 comminatione mea terrerem. Unde convertimini ad me in toto corde vestro, et animi poenitentiamio, et fletu, et planctibus indicate, ut, nunc jejunantes, postea saturemini; nunc flentes, postea rideatis; nunc plangentes, postea consolemini. Et quia consuetudinis est, ut in tristibus atque adversis scindatis vestes, quod et pontifex ad Domini Salvatoris crimen augendum in Evangelio fecisse memoratur , et Paulum et Barnabam audientes verba blasphemiae, legimus perpetrasse : idcirco ego praecipio vobis, ut nequaquam scindatis vestimenta, sed corda quae plena sunt peccatis, quae instar utrium, nisi scissa fuerint, sponte rumpentur.
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ miserationũ tuarum
dele iniquitatẽ meã. S quia ꝓfun-¬
dũ diuitiarũ &e sapientiȩ. & scien¬
uȩ dei nosse ñ possumꝰ. sententiam
ait quis: aut impossibile aut diffici¬
le intellegendum ẽ. Sacrificiũ &e
ubam̃ dño dõ nr̃o: ut postquã de¬
derit benedictionẽ. & nr̃a nobis pec¬
cata donauerit deo hostias offerre
ualeamus. Canite tuba insion: scĩfi¬
cate ieiumũ: uocate cetũ: congrega¬
te popłm. scĩficatȩ ęccłiam: coadu¬
nate senes: congregate paruulos:

Expanded text:
nem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Sed quia profundum divitiarum et sapientiae et scientiae Dei nosse non possumus, sententiam ait quis, aut impossibile, aut difficile sentiendum est: Sacrificium et libamen Domino Deo nostro; ut postquam dederit benedictionem, et nostra nobis peccata donaverit, Deo hostias offerre valeamus. Canite tuba in Sion: sanctificate jejunium, vocate coetum, congregate populum: sanctificate Ecclesiam, coadunate
Abbreviated transcription (Latin):
rea. & cetere side sunt. Cumq lito¬
ra utriꝰq maris aceruis mortuarũ
locustarum quos aquȩ euomueraĩ
implerent᷑. putredo earũ & fetor in¬
tantũ noxiꝰ fuit. ut aerem quoq cor¬
rumꝑet: & pestilentia tam ium̃toꝵ
quã hominum gigneret᷑. Querat
eruditꝰ lector ubi hoc uixta licterã
factum sit. De chaldeis: ñ multo pꝰ
tẽpore quã hec ꝓphetata sunt. Siqͥ¬
dẽ in isaia legimus. centũ octoginta
quinq milia chaldeoꝵ. sub rege ere¬
chia inuna nocte angło seuiente
ꝑcussa. Hoc iuxta historiam diximꝰ.
Cȩt̾um iuxta tropoliam. om̃is amima
t̃ra ẽ dñi. in qua seminat pat̾ fami¬
lias sem̃tẽ suam. Quȩ cũ ꝓ tritico zi¬
zania fecerit. Id est auenas &. lolium.
&e offenderit dñm suum. &e postea
egerit penitentiã. & plangens dire¬
rit. parce dñe parce popło tuo. ⁊ela¬
tur dñs t̾rã suam & parcet ei quã
dudum contẽpserat: suoq eã dig¬
nat᷑ alloquio &e dicit. Mictã t̾ fru¬

Expanded text:
es maritimae sitae sunt. Cumque littora utriusque maris acervis mortuarum locustarum, quas aquae evomuerant, implerentur, putredo earum et fetor intantum noxius fuit, ut aerem quoque corrumperet, et pestilentia tam jumentorum quam hominum gigneretur. Quaerat eruditus lector ubi hoc juxta litteram factum sit de Chaldaeis? Non multo post tempore quam haec prophetata sunt, siquidem in Isaia legimus, centum octoginta quinque millia Chaldaeorum sub rege Ezechia in una nocte angelo saeviente percussa . Hoc juxta historiam dixerimus. Caeterum juxta tropologiam, omnis anima terra est Domini, in qua seminat pater familias sementem suam, quae cum pro tritico zizania fecerit, id est, avenas et lolium, et offenderit Dominum suum, et postea egerit poenitentiam, 196 plangensque dixerit: Parce, Domine, populo tuo, zelatur Dominus terram suam, et parcet ei quam dudum contempserat, suoque eam dignatur alloquio et dicit: Mittam tibi fru
Abbreviated transcription (Latin):
&e miserator ẽ. patiens &e multũ mi¬
sericordiȩ. & penicens suꝑ maliciis.
Quis nouit si reuertatur &e peniteat
ubi scͥptũ ẽ. canite tuba insion ulu¬
late in monte scõ meo. conturbent᷑
om̃s habitatores t̾rę.usq ad locum¬

Expanded text:
ens et multae misericordiae, et poenitens super malitiis: quis novit si revertatur et poeniteat ubi scriptum est: Canite tuba in Sion, ululate in monte sancto meo: conturbentur omnes habitatores te
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta solitudinẽ ẽ. & uergit ad ori¬
entẽ. illud intellige in quo fuit.
quonđa sodoma & gormorra. ad¬
ama & seboim qđ nunc mortuũ
nominat᷑: eo qđ nulla ibi uiuant
animantia. Mare aũt nouissimũ
hoc qđ ad occidentẽ ẽ. qđ ducit¬

Expanded text:
juxta solitudinem est, et vergit ad Orijuxta solitudinem est, et vergit ad Orientem, illud intellige, in quo fuit quondam Sodoma et Gomorrha, Adama et Seboim, quod nunc Mortuum nominatur, eo quod nulla ibi vivant animantia. Mare autem novissimum, hoc quod ad Occidentem est, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
uobis de quo supͣ dictum ẽ. popłs
multꝰ & fortis. ante faciem eiꝰ ignis
uorans. & post eum exurens flãma.
quasi aspectus equoꝵ aspectus eoꝵ:
&e expellam inquit eũ in t̾rã solitu-¬
dinis:⁊ pͥme partes illiꝰ cadent in ma¬
re orientale. oe posteriores in mari
nouissimo: & ascendet fecor eiꝰ. id÷
qui ab aquilone ẽ. & putredo. quia
superbe agit. Sepe cõmonui. sub
trans latione locustarũ describi ĩpe¬
tũ chaldeoꝵ: quo iudea uastata ẽ.
Itaq seruat mechaphoram in reliqͥs.
ce iuxta sitũ ꝓuiciȩ sic loquit᷑. qͣsi
ñ de hostib s de locustis referri ui¬
deat᷑. Etiam nr̃is temporib uidimꝰ
agmina locustarũ t̾rã texisse iude-¬
am. quę postea miscłia dñi inter
uestibulũ & altare. hoc ẽ int̾ cru¬
cis ce resurrectionis locũ. sacerdoti¬
b &e popłis dñm dep̃cantib atq
dicentib parce popło tuo: uento
surgente. in mare primũ. & nouis¬
simũ p̃cipitate sc̃. Mare pͥmũ qđ

Expanded text:
 de quo supra scriptum est: Populus multus et fortis, 195 ante faciem ejus ignis vorans, et post eum exurens flamma, quasi aspectus equorum aspectus eorum. Et expellam, inquit, eum in terram solitudinis, et primae partes illius cadent in mare Orientale, et posteriores in mare novissimum, et ascendet fetor ejus, id est, qui ab Aquilone est, et putredo, quia superbe egit. Saepe commonui sub translatione locustarum describi impetum Chaldaeorum, quo Judaea vastata est. Itaque servat metaphoram in reliquis, et juxta situm provinciae sic loquitur, quasi non de hostibus, sed de locustis referre videatur. Etiam nostris temporibus vidimus agmina locustarum terram texisse Judaeam, quae postea misericordia Domini inter vestibulum et altare, hoc est, inter crucis et resurrectionis locum, sacerdotibus et populis Dominum deprecantibus atque dicentibus: Parce populo tuo, vento surgente, in mare primum et novissimum praecipitatae sunt. Mare primum quod
Abbreviated transcription (Latin):
plebimini in eo: Q ñ dabo uos ul¬
tra obꝓbrium in gentib: ce eũ qͥ
Sab aquilone ẽ ꝓcul faciam a uobis.
ccexpellam eum in t̾rã inuiã. & de¬
sertam. faciem eiꝰ contra mare orien¬
tale. & extremũ ad mare nouissimũ:
& ascendet fetor ens. & ascendet pu¬

Expanded text:
ex eo, et non dabo vos ultra opprobrium in Gentibus. Et eum qui ab Aquilone est, procul faciam a vobis: et expellam eum in terram inviam et desertam, faciem ejus contra mare orientale, extremum ejus ad mare novissimum: et ascendet foetor ejus, et ascendet pu
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ ac uenerabili paulȩ parentitu¬
e polliciti sumus. Pius heres susci¬
per&e quicquid uł ingemo uł do¬
ctrina mimis expectatione possimꝰ
amici fauore sustenta: s  in nob̃ ui¬

Expanded text:
sanctae ac venerabili Paulae parenti tuae polliciti sumus, pius haeres suscipe, et quidquid vel ingenio vel doctrina minus tua exspectatione possumus, amici favore sustenta, nec in nob
Abbreviated transcription (Latin):
sed sub eo qui ceꝑat ex parte aliqͣ
ad meliora conuerti: Ad qđ hȩc in¬
fer̃ excusabat se pͥmũ popłs: ⁊ dice¬
uat. Regũ paremꝰ imꝑiis. nͥ possumꝰ
coꝵ resistere tirannidi colimꝰ uitu¬
ios: qͦͥs adorare conpellim᷑. In dieb
aũt oseȩ ab eodem rege p̃ceptũ ẽ.
ne tanto studio uituli colerentur:
plo sacrificaret dõ huic aiunt sen¬
tentiȩ. popłs contradixit. Et hoc ÷
qđ nc̃ dicit diuisum ẽ cor eoꝵ ħ¬

Expanded text:
sed sub eo qui coeperat ex parte aliqua sed sub eo qui coeperat ex parte aliqua ad meliora converti? Ad quod haec inferunt: excusabat se primum populus, et dicebat, Regum paremus imperiis, nec possumus eorum resistere tyrannidi: colimus vitulos quos adorare compellimur. In diebus autem Osee ab eodem rege praeceptum est, ne tanto studio vituli colerentur, plo sacrificaret Deo; huic, aiunt, sententiae populus contradixit. Et hoc est, quod nunc dicit: divisum est cor eo
Abbreviated transcription (Latin):
qr om̃is doctrina eoꝵ ñ aduiuen¬
tes refert᷑ s ad mortuos : tam eos
qͥs colunt. quã illos quos decipiũt.
Diuifum ẽ cor eoꝵ. nc̃ interibunt.
Ipse confringet simulacbra eore:
depopulabit᷑ aras eoꝵ .Lxx. Diuise¬
runt corcda sua: nc̃ ꝑibunt. Ipse
suffodiet altaria eoꝵ: affligentur
tituli eoꝵ. Tradunt bebrei huiꝰ¬
cemodi fabulam. suspicionẽ suã
scͥpturarũ occasione firmantes:
quã diu ⁊ reges ⁊ popłs pariter ui¬
tulos aureos adorabant. & habe¬
bant in impietate consensũ: ñ ue¬
nit captiuitas. Extremꝰ rex decẽ
tribuum fuit oseȩ. De qͦ scͥptũ est
qđ fecerit quidẽ malũ oseȩ in con¬
spectu dñi: s ñ sic̃ reges isrł qͥ fuer̃
ante eum cuiꝰ nono anno salmanã¬
sar rex assẏrioꝵ cepit popłm isrł.
⁊ eduxit eos in assẏrios &e habitare
fecit uixta flumen gozan. in ciui¬
tatib medoꝵ. Querit᷑ gͦ quare sub
pessimis regib captiui ñ fuerint:

Expanded text:
quia omnis doctrina eorum non ad vivenquia omnis doctrina eorum non ad viventes refertur, sed ad mortuos, tam eos quos colunt, quam illos quos decipiunt. Divisum est cor eorum: nunc interibunt: ipse confringet simulacra eorum: depopulabitur aras eorum. LXX: Diviserunt corda sua: nunc peribunt: ipse suffodiet altaria eorum: affligentur tituli eorum. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam, suspicionem suam Scripturarum auctoritate confirmantes: Quamdiu et reges et populi pariter vitulos aureos adorabant, et habebant in impietate consensum, non venit captivitas. Extremus rex decem tribuum fuit Osee, de quo scriptum est , quod fecerit quidem malum Osee in conspectu Domini, sed non sicut reges Israel, qui fuerunt ante eum, cujus nono anno Salmanasar, rex Assyriorum, cepit populum Israel, et eduxit eos in Assyrios, et habitare fecit juxta flumen Gozan in civitatibus Medorum. Quaeritur ergo quare sub pessimis regibus capti non fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
dantiã t̾rȩ numero uinceret ido
tulos appellamꝰ: qui ꝓpͥȩ demo¬
mĩ sunt aut hominum mortuoꝵ
ta ⁊ herecici dum ẽẽnt in ȩccłia
plantati :⁊ crescerent in domo dĩ.
uocabant᷑ uinea sorech. ⁊ affere¬
uant ub̾rimos fructꝰ. Postea uero
qͣnto plures facti sunt tanto sibi
multiplicauer̃ altarial ut ꝓ uno
altari qđ uerũ ẽ. plures erroris
sui aras extruerent: ⁊ uixca uber¬
tatẽ t̾rȩ suȩ. exuberauer̃ simula¬
chris. Hereticoꝵ t̾ra fu̾ndata est:
qͥ adõ acum̃ sensus ⁊ ingenii ꝑci¬
pientes ut bona nat᷑ȩ in dĩ cultũ
uerterent. fecer̃ sibi ex his idola.
N ullus enim potest heresim statuere
nͥ qͥ ardentis ingenii ẽ: ⁊ ht̃ dona
nat᷑ȩ quȩ adeo artificȩ sunt crea¬
ta. Talis fuit ualentinꝰ. talis mar¬
cion. qͦs doctissimos legimꝰ. talis
bardesam̃s. cuiꝰ etiã philosophi
mirant᷑ ingenium. Isti gͦ t̾rȩ suȩ
uona uerter̃ in titulos mortuoꝵ:

Expanded text:
dantiam terrae numero vinceret idoldantiam terrae numero vinceret idoltulos appellamus, qui proprie daemonum sunt, aut hominum mortuorum. Ita et haeretici dum essent in Ecclesia plantati, et crescerent in domo Dei, vocabantur vinea Sorec, et afferebant uberrimos fructus: postea vero quanto plures facti sunt, tanto sibi multiplicaverunt altaria, 106 ut pro uno altari quod verum est, plures erroris sui aras exstruerent, et juxta ubertatem terrae suae exuberaverunt simulacris. Haereticorum terra fecunda est, qui a Deo acumen sensus et ingenii percipientes, ut bona naturae in Dei cultum verterent, fecerunt sibi ex his idola. Nullus enim potest haeresim struere, nisi qui ardentis ingenii est, et habet dona naturae; quae a Deo artifice sunt creata. Talis fuit Valentinus, talis Marcion, quos doctissimos legimus. Talis Bardesanes, cujus etiam philosophi admirantur ingenium. Isti ergo terrae suae bona verterunt in titulos mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Saltaria: iuxta ub̃tatẽ t̾rȩ suȩ exubi¬
uit simulachris. Lxx. Uitis frondo¬
sa isrł. fructꝰ habundaris in ea. Se¬
cundũ multitudinẽ fructuũ suo
rũ multiplicauit altaria: iuxta
bona t̾rȩ eoꝵ edificabunc titulũ.¬
tiaadaẜan quã nos aquosã uel
aiandican quȩ tota infrondib
creuerit uitis: quȩ si putate auim¬
tore ñ fuerint in flagella fronde¬
q luxuriant : ⁊ humorẽ quẽ debu¬
erant inuina mutare. uana fronti¬
um ⁊ folioꝵ ambitione disꝑdunc
Istiꝰ modi uitis: dãnosa ẽ agrico¬
lis. Talis fuit isrł crescens inmulti¬
tudine popłoꝵ: ⁊ ñ reddens fru¬
ctꝰ agricolȩ deo. Dicamus etalit̃.
ꝓpagines. & flagella fructifera.
multos botros adtulit: ⁊ uuarũ
fecunditas ramoꝵ magnitudinẽ
co equauit. Sed hȩc quȩ priꝰ talis
erat antequã offenderet dm̃. pꝰea
abundantiã fructuum uertit
in offensam multitudinẽ: ut qͣn¬
to plures haberet popłos. tanto
plura edificaret altaria: ⁊ ab un¬

Expanded text:
aliquos uteri sui fecunditate generarint, Domino adversante, morientur. Sive quia fructus eorum sunt universa quae fingunt, et de suo corde generant, arefient et peribunt: et erit 105 cunctis perspicuum, siccam rauam nos aquosam, vel μανοῦσαν, quae tota in frondibus creverit. Vites quae putatae a vinitore non fuerint, in flagella frondesque luxuriant, et humorem quem debuerant in vina mutare, vana frondium et foliorum ambitione disperdunt: istiusmodi vitis damnosa est agricolis. Talis fuit Israel, crescens in multitudine populorum, et non reddens fructus agricolae Deo debitos. Dicamus et aliter: propagines, et flagella fructifera, multos botros attulit, et uvarum fecunditas, ramorum magnitudinem coaequavit: sed haec quae prius talis erat antequam offenderet Deum, postea abundantiam fructuum vertit in offensae multitudinem: ut quanto plures haberet populos, tanto plura aedificaret altaria, et abun
Abbreviated transcription (Latin):
plicat. qualis fuerit ephraĩ. qnͣ
maris fluctib tuncdebat᷑: & ta¬
men nichil aduersi poterat
sustinere: quia habebat fundam̃tũ
ad int̾fectorẽ: hoc ẽ ad diabolum.
Et pulchrȩ dicit educit id̾: de ec¬
cłia fecit exire foras. Possumꝰ fili¬
os ephrai cogitationes pessimaᷤ
dicere:⁊ contraria dogmata ueri¬
tati:que int̾fecit dñs spũ oris
suiz& eos tales liberos habere ñ
paticꝰ᷑ ⁊ et̾no interitu derelinqͥd.

Expanded text:
plicat qualis fuerit Ephraim: quanplicat qualis fuerit Ephraim: quanmaris flactibus tundebatur, et tamen nihil adversi poterat sustinere, quia habebat fundamentumad interfectorem: hoc est, ad diabolum. Et pulchre dixit, educit, id est, de Ecclesia facit exire foras. Possumus filios Ephraim, cogitationes pessimas dicere, et contraria dogmata veritati, quae interficit Dominus spiritu oris sui, et eos tales liberos habere non patitur, et aeterno interitui derelinquit.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ephraĩ: qͥ nc̃ desercꝰ ẽ. Tam pul-¬
cher inquit erat: isic dĩ uallaba¬
cur aufilio. ut tẏrus mari cingit᷑:
uł certe ^ scoprilis durissimꝰ qui
fixus in era om̃s contempnit ꝓ¬
cellasri de turbinib uentisq ñ
curat. Ipse aũt id ÷ ephraĩ. siue
tyrꝰ quȩ erat fundata in maris
uitatẽ filios suos. Multi hoc ca¬
pitulum ad azaelis temporare¬
fer̾. qui obsedit samariã ⁊ lon¬
go tẽpore afflixit famȩ ut leuiꝰ
arbitrarent᷑ obsessi gladio ꝑire.
quã mȩdia. Hos aũt dicamus
iuxta tropologiam. ephraĩ idẽ
herecicos qͣsi auẽ de ęccła reces¬
sisse: ⁊ omnẽ hab̾e głam in par¬
tu ⁊ in utero ⁊ in conceptu. Si
multos genuerint filios: quos
dñs cõminat᷑ etiã si enutriti fu¬
erint pumiendos.⁊ puniendos
ñ ab alio quolibet. s ab ipso
dnõ: qm̃ filios fornicationis ge¬
nerarĩt: ⁊ uerũ illis sit ue. xũ
ds̃ recesserit ab eis. Simulq re-¬

Expanded text:
rit Ephraim, qui tunc desertus est: tam pulrit Ephraim, qui tunc desertus est: tam pulcher, inquit, erat, et sic Dei vallabatur auxilio, ut Tyrus quae mari cingitur, vel certe, ut scopulus durissimus, qui fixus in terra, omnes contemnit procellas, et de turbinibus ventisque non curat. Ipse autem, id est, Ephraim, sive Tyrus, quae erat fundata in maris vitatem filios suos. Multi hoc capitulum ad Azaelis tempora referunt, qui obsedit Samariam, et longo tempore afflixit fame, ut levius arbitrarentur obsessi gladio perire, quam inedia . Nos autem dicamus juxta tropologiam, Ephraim, id est, haereticos, quasi avem de Ecclesia recessisse, et omnem habere gloriam in partu, et in utero, et in conceptu, si multos genuerint filios, quos Dominus comminatur, etiamsi enutriti fuerint, et 101 puniendos, non ab alio quolibet, sed ab ipso Domino, quoniam filios fornicationis generarint, et verum illis sit vae, cum Deus recesserit ab eis. Simulque re
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ siue capturã. aquila et
sẏminacꝰ ⁊ theodotio pecrã durissi¬
mã id⁊ silicẽ quȩ lingua hebrai¬
ca appellat᷑ sũr. Qđ si legamꝰ sõr:
runt sur. id÷ uenationẽ siue cap¬
turã. Unde ⁊ bechsaida domus
tum diximus: reuertam᷑ ad sen¬
sũ. Ephraĩ id̃÷ decẽ trib quasi
auis auolait in captiuicatẽ. e
de suo recessit loco. Auẽ aũt ap¬
pellauit: ut uelocẽ in babilonẽ
tͣnͣsitũ demonstraret. S in autẽ
legerimꝰ quasi auis auolauic
eis recesserit. ⁊ auolauerit auxi¬
uum. Qđ̃q sequit᷑ apartu. &
ab utero:⁊ a conceptu. Dupplicit᷑ in
serat filios eoꝵ : pꝰteros delinqͥt. Aut
c̾te dĩs omem głam isrł habuit in mul¬
titudine. ⁊ mneo se maiore᷑ arbitͣtꝰ: ui
b p̾fuit. Unde dñs loquit᷑. qd
cdã si enutrierint filios ⁊ liberorũ
multitudinẽ congregauerint tra-¬
dent᷑ neci titc̃ eis uerũ incumbat
Uȩ cũ ab eis recesserit ds̃ sic̃sequen¬
ter exponit qualis quondã fue¬

Expanded text:
nationem, sive capturam: Aquila et Symmachus et Theodotion, petram durissimam, id est, silicem, quae lingua Hebraica appellatur SUR  ; quod si legamus SOR, runt SUD, id est, venationem, sive capturam, unde et BETHSAIDA   doem interpretum diximus: revertamur ad sensum. Ephraim, id est, decem tribus, quasi avis avolavit in captivitatem, et de suo recessit loco. Avem autem appellavit, ut velocem in Babylonem transitum demonstraret. Sin autem legerimus, quasi avis avolavit eis recesserit et avolaverit auxilium. Quodque sequitur, a partu, et ab utero, et a conceptu, dupliciter intserat filios eorum, et posteros derelinquat. Aut certe dicimus, omnem gloriam Israel habuit in multitudine, et in eo se majorem arbitratus est bus praefuit. Unde Dominus loquitur, quod etiam si enutrierint filios, et liberorum multitudinem congregaverint, tradentur neci: et nunc eis verum incumbat vae, cum ab eis recesserit Deus. Et consequenter exponit, qualis quondam fue
Abbreviated transcription (Latin):
cudere. berte intp̃ta¬
tũ iatinis ⁊ qđ magis temeritatẽ
nrãm possit arguere. quã scienti¬
sam ꝓdere.S qr tͥ hortanti ĩmo
imꝑanti negare nichil possumꝰ: Eẜ
offerentium uirib ingazofilaciũ
dĩ. multoꝵ diuicias duo mulieri
pauꝑis era suꝑarunt: qͥcqͥd pos¬
sumꝰ pͥmum deo deinde tͥ qͥ dĩ es
dam᷑. Pollio ⁊ ipse fecit noua car¬
mina. Cũqr aꝑtũ factorẽ ꝓ iure
amicitiȩ ẽẽ te gaudeã. tacitũ eru¬
ditionis tuȩ iudiciũ ꝑtimesco. ma¬
gisq te laudantẽ quã aduersaris
detrahenteᷤ metuo. lius enĩ emui¬
amor recipiat errorem. pulchrũ¬
uus magis ad sensum quã aduer-¬

Expanded text:
cudere, certe interpretatum Latinis, et quod magis temeritatem nostram possit arguere, quam scientiam prodere. Sed quia tibi hortanti, immo imperanti, negare nihil possumus, et pro offerentium viribus in gazophylacium Dei, multorum divitias duo mulieris pauperis aera superarunt : quidquid possumus, primum Deo, deinde tibi, qui Dei es, damur: Pollio et ipse facit nova carmina. Cumque apertum fautorem pro jure amicitiae esse te gaudeam, tacitum eruditionis tuae judicium pertimesco: magisque te laudantem, quam adversarios detrahentes metuo. Illis enim aemuquamquam et amor recipiat errorem, pulchrumlius magis ad sensum, quam ad ver
Abbreviated transcription (Latin):
id amantĩiceca uidicia funt.
At tam̃ in istã partẽ peccato magisut
labe̾ris ñ odio sed amore. T̃ciũ
in oseȩ ꝓpham dictamus ubrũ.
& ad uaccas bethauen usq ꝑue¬
nimꝰ.: nouasq int̾p̃tationes ue la
ticũ dicere. a quattuor uentis cę¬
u ueni spc̃ ut celeri cursu aure
insidiantiũ scopulos transeuntes.¬
merces merces dominicas ex omi
parte seiente naufragio ad portꝰ
cutissimos ꝑferamꝰ.¬

Expanded text:
 amantium caeca judicia sunt. Attamen in istam partem peto magis ut labaris, non odio, sed amore. Tertium in Osee prophetam dictamus librum, et ad vaccas Bethaven usque pervenimus: nobisque interpretationis vela illud dicere: A quatuor ventis coeli veni, spiritus, ut celeri cursu varios insidiantium scopulos transeuntes, merces Dominicas, ex omni parte saeviente naufragio, ad portus tutissimos perferam
Abbreviated transcription (Latin):
in necessitate ñ sentimꝰ auxilium.
Hȩc loquent᷑ querentes aliꝗͣ. excu¬
sationẽ: ut ñ ꝑse sed ꝑ doctores
pessimos errasse uideant᷑. Unde
& lxx uerba eoꝵ excusationes
falsas transtuler̃: quas ꝓpħa ui¬
tabat dicens. Ne declines cor me¬
um in uerba maliciȩ: ad excu¬
sandas excusationes in peccatis.
ient inciis nris ad plaudimꝰ i su
nis infirmitatẽ: aut dura maiorũ
ipia. Unde uerba: ⁊uisiones here¬
dcoꝵ inutiles er̃: & ferient fedus
nequaqͣ. cum deo. s cũ amaritu¬
aime Quȩ cũ dies iudicii uene¬
ent germinabit suꝑ sulcos agri
cor. ut qui seminauer᷑ in gaudi¬
o metant in lacrimis: qͥ riser̃ fle¬
ant. qui habuer consolationẽ
iugeant.

Expanded text:
in necessitate non sentimus auxilium? in necessitate non sentimus auxilium? Haec loquentur quaerentes aliquam excusationem, ut non per se, sed per doctores pessimos errasse videantur. Unde et LXX verba eorum, excusationes falsas transtulerunt, quas propheta devitat, dicens: Ne declines cor meum in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis . Libenter vitiis nostris applaunis infirmitatem, aut dura majorum imperia: unde verba et visiones haereticorum inutiles erunt. Et ferient foedus, nequaquam cum Deo, sed cum amaritudine, quae cum dies judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum, ut qui seminaverunt in gaudio, metant in lacrymis: qui riserunt, fleant: qui habuerunt consolationem, lugeant.
Abbreviated transcription (Latin):
berbe calamo similis: que ꝑ sing
genicula fructicẽ sursũ ⁊ racdice
mittit de orsum. Rursusq ipsi fin¬
ctices & uirgulta alteriꝰ herbes
minaria sunt:atq ita mbreui aẽ¬
pore. si ñ in imis racdicib effodiat᷑
tocos uepriũ agros similes facit
Deniq: etiam si sicca eiꝰ aliqua pars
dum mͦ genicłm habet suꝑ cultã
t̾rã cecidic: omĩa replec gͣmine ħ¬
cdiximꝰ uxta lxx int̃p̃tes. teterũ
in hebraico Rõs. scͥptũ habet qđ
in amaritudinẽ uercitur. hoc est
amaritudinis iudiciũ. De quoe
dñs loquit᷑ in euangłio. In iudia¬
um ego inmundum istũ ueni. łt
de aliis scͥptũ ẽ: qđ recipianc ãpliꝰ
iudiciũ. Discipłi quoq contrarioꝵ
dogiatũ cũ eoꝵ. fuerint contri¬
ta m̃datia. ⁊ arȩ luciq subuerse.
sero dicent. Non habemꝰ reges qͥ
nobis priꝰ imꝑauerant. quib deci¬
pientib dñm ñ metiumꝰ. Quid
enĩ nobis ꝓfuit eos sequiꝰ quorũ¬

Expanded text:
herbae calamo simile, quae per singula herbae calamo simile, quae per singula genicula fruticem sursum et radicem mittit deorsum, rursusque ipsi frutices et virgulta alterius herbae seminaria sunt, atque ita in brevi tempore si non imis radicibus effodiatur, totos agros veprium similes facit. Denique etiam si sicca ejus aliqua pars, dummodo geniculum habeat, super cultam terram ceciderit, omnia replet gramine. Haec diximus juxta LXX interpretes, caeterum in Hebraico ROS   scriptum habet, quod in amaritudinem vertitur, hoc est, amaritudinis judicium, de quo et Dominus loquitur in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni : et de aliis scriptum est, quod recipiant amplius judicium . Discipuli quoque contrariorum dogmatum, cum eorum fuerint contrita mendacia, et arae lucique subversi, sero dicent: Non habemus reges qui nobis prius imperaverant, quibus decipientibus, Dominum non timuimus; quid enim nobis profuit
Abbreviated transcription (Latin):
cos agri .Lxx. Propterea nc̃ diceñ
ñ ẽ Rex nobis: qr ñ timuimꝰ dnim.
Rex aũt quid faciet nobise Loquẽs¬
in uerba occasionis m̃dacis dispo¬
nit testam̃tũ. oriet᷑ sic̃ gram̃ iudi¬
ciũ suꝑ desercũ agri. Postqͣ con¬
fregerit dñs simulachra isrł. ⁊ de¬
populatꝰ fuerit aras uł statuas eo
sublatũ: idoꝰ aũ rex ablatꝰ a nob̾ ÷. quia
ti timuimus dnm uerũ regẽ. Ho¬
mo enim rex nobis ꝓ desse quid po¬
terat: Dicite qđ uultis. errore It
spirate: pollicemini uobis ꝓspera
quȩ uertentur in contͣria. fedus
ferietis nequaꝗͣ. cum dõ s cũ m̃¬
datio: Et post fedus qđ lrx int̃p̃¬
tati sunt testam̃tũ. germinau̾it
nobis ñ seges fecunda frum̃ti. ñ
saltẽ ium̃toꝵ cib hordeũ. ñ legu¬
mina uaria. ñ uites quȩ fructus
suos inmusta sudant. ñ poma ar-¬
bores germinabunt quȩ humorẽ
t̾rȩ inuarios mutant sapores. s or¬
etur uob̃ amaritudo ĩmo amariti¬
tine in gͣuem uertimꝰ. Est enĩ gen

Expanded text:
 Propterea nunc dicent, non est rex nobis, quia non timuimus Dominum, rex autem quid faciet nobis? Loquens verba, occasiones mendaces: disponet testamentum, orietur sicut gramen judicium super desertum agri. Postquam confregerit Deus simulacra Israel, et depopulatus fuerit aras, vel statuas eorsublatum: ideo rex ablatus a nobis est, quia non timuimus Dominum verum regem: homo enim rex prodesse quid poterat? Dicite quid vultis, errores veteres suspirate, pollicemini vobis prospera, quae vertentur in contraria, foedus ferietis, nequaquam cum Deo, sed cum mendacio. Et post foedus, quod Septati sunt, testamentum, germinabit vobis, non seges fecunda frumenti, non saltem jumentorum cibus, hordeum, non legumina varia, non vites quae fructus 108 suos in musta desudant, non poma arbores germinabunt, quae humorem terrae in varios mutant sapores; sed orietur vobis amaritudo, immo amaritutine in gramen vertimus. Est enim genus
Abbreviated transcription (Latin):
remanente nc̃ interibt̃. & traden¬
tur ȩt̃nę captiuitati. Statĩ enĩ ut
popłs dicessit aregeruent inceri-¬
tus. Qđq sequitur. ipse confrin¬
get simulachra eor. de deo dicit
arasq depopulabit᷑: ñ qđ ds̃ ipse
hostes uoluntas eiꝰ expleta sit. He¬
reticoꝵ int̾se corda diuisa. ⁊ con¬
trariis repugnare sententiis etiã
ipsi ñ negant: dum diuersa senti¬
unt Wnde disꝑdent᷑ ⁊ confringec
siue suffodiet dñs simulachra uel
altaria eoꝵ quȩ de suo corde finxer:
Et uastabit titulos. quib singłis suis
appellanͣt᷑ nominib ⁊⁊ uocauerunt
nomina sua suꝑ t̾ras suasrut neqͣꝙͣ.

Expanded text:
t tradentur aeternae captivitati; statim enim ut populus dissensit a rege, venit interitus. Quodque sequitur: ipse confringet simulacra eorum, de Deo dicit: arasque depopulabitur, non quia Deus ipse hostes voluntas ejus expleta sit. Haereticorum inter se corda divisa, et contrariis repugnare sententiis, etiam ipsi non negant, dum diversa sentiunt. Unde disperdentur, et confringet, sive suffodiet Dominus simulacra, vel altaria eorum, quae de suo corde finxerunt, et vastabit titulos, quibus singuli suis appellantur nominibus, et vocaverunt nomina sua super terras suas, ut nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
pturã scãm legẽq meditari. ⁊ qͣ¬
si amantissimos filios aliqͥd sci¬
entiȩ atq doctrinȩ de suo corde
ꝓtulerint: aduersante dño succi-
tare: ñ sedẽ. ñ ciuitatẽ ꝓpriã. Un¬
de ⁊ dauid loquit᷑ in psalmo. Ne
occidas eos neqͣndo obliuscantur
popłi mei: disꝑge illos in uirtuce
tua. Et in alio loco. Scd̾m multi¬
tudinem impietatũ eoꝵ expelle

Expanded text:
pturam sanctam, Legemque meditari, et quapturam sanctam, Legemque meditari, et quasi amantissimos filios aliquid scientiae atque doctrinae de suo corde protulerint, adversante Domino, succidetare, non sedem, non civitatem propriam. Unde et David loquitur in psalmo: Ne occidas eos, ne quando obliviscantur populi mei: disperge illos in virtute tua . Et in alio loco: Secundum multitudinem impietatum eorum expelle
Abbreviated transcription (Latin):
gi mnationibus: aetaꝙ usati
sumit ab arbore. cuiꝰ si radices a¬
ruerint: fructum a fferre ñ pote¬
rit. Et si paululum fecerit: statim
iipso flore siccabit᷑. Dicit aũt de
ephraĩ cuiꝰ radix aruit. qr dm̃ in
quo fundatꝰ erat ꝑdidit: siue pa-¬
tres suos abraham. isaãc :⁊ iacob:
in quib radicẽ miserat habe re
ñ meruit. ⁊ ꝓpterea fructum iꝰti¬
ciȩ ñ faciet. Qđ isi fecerit int̾fici¬
am inquit amantissima uteri eiꝰ.:
iurta id qđ supͣ dixerat. Si enu¬
trierint filios suos: absq uberis
eos faciã in hominib. Unde ⁊ abie¬
cit eos ds̃. ⁊ fecit ire captiuos ier
uagi innationib. Possumꝰ hoc ip¬
fum & de omnib udeis dicere. qͦꝵ
qr principes adeo recesser̃ cõmo¬
uentes popłm ut eũ ad mortẽ ex¬
pectarent. ꝓpt̾ea eiecit eos de do¬
mo suar⁊ ñ addidit ut ultra dili¬
gat eos. ꝑcussit radicẽ eoꝵ & exi¬
cauit: ⁊ fructum ultͣ ñ facient.
Q đ & si fecerint: ⁊ uisi fuerint scri¬

Expanded text:
gi in nationibus. Metaphoram sumit ab arbore, cujus si radices aruerint, fructum afferre non poterit, et si paululum fecerit, statim in ipso flore siccabitur. Dicit autem de Ephraim, cujus radix aruit, quia Deum, in quo fundatus erat, perdidit, sive patres suos Abraham, Isaac, et Jacob, in quibus radicem miserat, habere non meruit: et propterea fructum justitiae non facit; quod et si fecerit, Interficiam, inquit, amantissima uteri ejus, juxta id quod supra dixerat: Si enutrierint filios suos, absque liberis eos faciam in hominibus: unde et abjecit eos Deus, et fecit ire captivos. Et erunt vagi in nationibus. Possumus hoc ipsum et de omnibus Judaeis dicere quorum quia principes a Deo recesserunt, commoventes populum, ut eum ad mortem expeterent: propterea ejecit eos de domo sua, et non addet, ut ultra diligat eos. Percussit radicem eorum et exsiccavit, et fructum ultra non facient: quod et si fecerint, et visi fuerint Scri
Abbreviated transcription (Latin):
ier̃. Ꝙ de hereticis quidẽ ñ ẽ du¬
biũ quin de domo dĩ eiecti sint.
Et ñ ad clatut diligateos quã diu
in errore ꝑmanserint. Om̃sq pͥn¬
cipes eoꝵ recedentes adeo sunt.
siue in obedientes: ut ualentinꝰ
marcion ⁊ ceteri. Possumꝰ pͥncipẽ
hereticoꝵ demones dicere qͥue¬
re adeo recesser̃ ⁊ appellantur
principes. tuxta qđ dñs loquitur
m ęuangłio. Ueniet pͥnceps mundi¬
pruꝰ ⁊iueniet inme nichil. Et
apłs aduersus potestates ⁊ princi¬
patꝰ & rectores tenebrarũ istarũ
pugnare nos dicit. Querit᷑ autẽ
urta historiam qͦmͦ de domo sua
eiecerit eos id ÷ decem trib cũ in
domo dĩ ñ fuerint: set domum
di ut t̾ram scãm appellauimus.
in qua introducti sunt uł falsum

Expanded text:
er. Et de haereticis quidem non est dubium, quin de domo 103 Dei ejecti sint, et non addat ut diligat eos, quamdiu in errore permanserint, omnesque principes eorum recedentes a Deo sunt, sive inobedientes, ut Valentinus, Marcion, et caeteri. Possumus principes haereticorum daemones dicere, qui vere a Deo recesserunt, et appellantur principes, juxta quod Dominus loquitur in Evangelio: Veniet princeps hujus mundi, et inveniet in me nihil . Et Apostolus adversus potestates, principatus et rectores tenebrarum istarum pugnare nos dicit . Quaeritur autem juxta historiam, quomodo de domo sua ejecerit eos, id est, decem tribus, cum in domo Dei non fuerint? Sed domum Dei, vel terram sanctam appellabimus, in quam introd
Abbreviated transcription (Latin):
Q đ aut ñ addat ut diligat eos. ⁊ om̃s
reges isrł adeo fuerint recedentes:
ꝑspicuum ẽ. Usq hodie enim ꝑ¬
manent in captiuitate. Alii hoc
qđ scͥptũ ẽ. de domo mea eitiam
eos ad regnũ iuda referri arbit̾nt᷑:
qđ & ipsi ducendi sint in capti¬
uitatẽ. Sed qͦmͦ eis poterit coap¬
tari ñ addam ut diligã coscũ
postea iherosolimã fint reducti.
chiã. iosiam. reges fuisse iustos:
Unde ad xp̃i tempora transeundũ
ẽ. qđ in aduentu eiꝰ eiecti sint de
domo dĩzinequaꝗͣ saluent᷑ ut
isrł. s ut popłs xp̃ianus. Unde &
dñs fecit sibi flagellũ de resticu¬
us ⁊ eiecit eos de templo: quia do¬
mũ patris eius fecerant domum
negotiacionis. ꝑcussus ẽ ephraĩ.
radix eoꝵ exitata est. fructum
nequaq̃ facient. Qđ &e si genu

Expanded text:
 autem non addat, ut diligat eos, et omnes reges Israel a Deo fuerint recedentes, perspicuum est: usque hodie enim permanent in captivitate. Alii hoc quod scriptum est, de domo mea ejiciam eos, ad regnum Juda referri arbitrantur, quod et ipsi ducendi sint in captivitatem. Sed quomodo eis poterit adaptari, non addam ut diligam eos, cum postea Jerosolymam sint reducti: chiam, et Josiam reges fuisse justos? Unde ad Christi tempora transeundum est, quod in adventu ejus ejecti sint de domo Dei, et nequaquam salventur ut Israel, sed ut populus Christianus. Unde et Dominus fecit sibi flagellum de funiculis, et ejecit eos de templo: quia domum Patris ejus fecerant domum negotiationis . Percussus est Ephraim: radix eorum exsiccata est: fructum nequaquam facient: quod et si genu
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ aũt eoꝵ de quib scͥptũ
ẽ. Anima nr̃a sic̃ passet erepta ẽ.
de laqueo uenantiũ. Et eduxic
de ȩccła liberos suos ad occisio¬
nem siue aduulnerationẽ: ut
uulnerent᷑ ab his qui mittunt
ardentes sagittas ut ꝑcutiant¬
‸ parit & ex urant. Da eis dñe:
ut̃. Si his quȩ ds̃ ꝓbenedictio¬
ne donauit male abutam᷑. Et in
contrariũ q̃ ab eo data sunt con-¬
uertant᷑: expedit ut auferantur
a nobis. Beniq lingͥa data ẽ. ad
iaudandũ dñm dm̃ti quȩ bona
sunt eloquenda. Siquis ea abu-¬
tat᷑ in blasphennã contͣ hunc psal¬
mista dñm dep̃cat᷑. Muta fiant
labia dolosa : quȩ loquunt᷑ adũs
iustũ iniquitatẽ. in suꝑbia ⁊ in a-

Expanded text:
de quibus scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Et eduxit de Ecclesia liberos suos, ad occisionem, sive ad vulnerandum: ut vulnerentur ab his qui mittunt ardentes sagittas, ut percutiant pariter et exurant. Da eis, Dominliter. Si his quae Deus pro benedictione donavit, male abutamur, et in contrarium quam ab eo data sunt convertantur, expedit ut auferantur a nobis. Denique lingua data est ad laudandum Dominum Deum, et quae bona sunt eloquenda: Si quis ea abutatur in blasphemiam, contra hunc Psalmista Dominum deprecatur: Muta fiant labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. utilis. Neq enĩ ex istimare de¬
bemꝰ qđ uuluam sterilẽ aut uba
arentia corporalit̃ dep̃catꝰ sit. Or̾
nequitiȩ eoꝵ ingalgal: qr ibi ex¬
sos habui eos .lxx. similit. Ingal¬
gal saul unctꝰ in regẽ ẽ. samuele
irã dĩ popło nunciante. Ibi inqͥt
oxosos habui eos⁊sibi regẽ ho¬
minẽ postulantes a meo ĩꝑio re¬
cesser̃: Siue qr galgala idolatri¬
e locꝰ ẽ. ubi omña scelera cõmise¬
rt̃. Uerũ qr galgala int̃p̃tat᷑ re¬
tabra om̃s malicias hereticoꝵ di¬
cit eo tẽpore reuelanclas cũ eis
dederit ds̃ uuluã sterilẽ ⁊ ubera
arentia: & uiderint ignomimã

Expanded text:
est utilis; neque enim aestimare deest utilis; neque enim aestimare debemus, quod vulvam sterilem, et ubera arentia corporaliter deprecatus sit. Omnes nequitiae eorum in Galgal: quia ibi exosos habui eos. LXX similiter. In Galgal Saul unctus in regem est, Samuele iram Dei populo nuntiante . Ibi, inquit, exosos habui eos, et sibi regem hominem postulantes, a meo imperio recesserunt. Sive quia Galgala idololatriae locus est, ubi omnia scelera commiserunt. Verum quia Galgala interpretatur retabra, omnes malitias haereticorum dicit eo tempore revelandas, cum eis dederit Deus vulvam sterilem et ubera ar
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: sibiq ipse respondet. qͥd da¬
bis eis: ⁊ statim infert da eis uul-¬
uã sterilẽ. & ub̃a arentia ne ha¬
beant causas iuꝑbiȩ. Et in qͦ sibi
głari solent meo confundant᷑:
Qđoe de magistris cont̾rioꝵ. dogma-¬
tũ intelligi posse ꝑspicuũ ẽ. qui
in popłoꝵ multitudine głant᷑ &
inhis lib̃is quos nutrier̃ ad intĩtũ
ut educerent eos deȩccła. ⁊ edu-¬
cerent ad int̃fectorẽ. Tot enĩ dia¬
bolus uigulat: qͦt eretici in erro¬
re genuer̃ filios. De istiꝰmodi aĩa
dr̃. Beata sterilis ĩmaculata quȩ
ñ cognouit cubile inpeccato. Be¬
atus ẽ. enim uir ȩccłasticꝰ qͥ cõpara¬
tione heretici in errore filios ñ
creauit. Et in alio loco legimꝰ. Me¬
lius ẽ. filios ñ habere cũ uirtute.
Ex iniquo enim concubitu sem̃ ꝑibit.
& cũ longi fuerint temporis repu-¬
tabunt᷑ innicbili: ⁊ ignobilis inno¬
uissimis erit senectꝰ eoꝵ. fẽcunda
enĩ impioꝵ multitudo. ad nichil

Expanded text:
Domine. Sibique ipse respondit: Quid dabis eis? et statim infert: Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia, ne habeant causas superbiae, ut in quo sibi gloriari solent, in eo confundantur. Quod et de magistris contrariorum dogmatum intelligi posse, perspicuum est, qui in populorum multitudine gloriantur, et in iis liberis quos nutrierint in interitum, ut educerent eos de Ecclesia et inducerent ad interfectorem. Tot enim diabolus jugulat, quot haeretici in errore genuerint filios. De istiusmodi anima dicitur: Beata sterilis immaculata, quae non cognovit cubile in peccato . Beatus est enim vir Ecclesiasticus, qui comparatione haeretici in errore filios non procrearit. Et in alio loco legimus. Melius est filios non habere cum virtute. Ex iniquo enim concubitu semen peribit : et cum longi fuerint temporis, reputabuntur in nihilum et ignobilis in novissimis erit senectus eorum: fecunda enim impiorum multitudo ad nihilum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi auis uolauit: gła eoꝵ apartu.
⁊ abutero. & a conceptu. Qđ si e
Snutrierint filios suos: absq libis
Seos faciam in hominib. Sed ue eis:
cum recessero ab eis. Ephraim ut ui¬
Idit. tẏrus erat fundata in pulchri
tudine: & ephraim educit ad int̾¬
fectorẽ filios suos.Lxx. Ephraĩ qͣsi
auis auolauit: gła eoꝵ in partu.⁊
in parturitionib ⁊ conceptu. Qui
etiã si enucrierĩt filios suos sine
filiis er̃ in hominib: qr ue eis est
caro mea ex eis. Ephraĩ sic̃ uidi in
captionẽ p̃buit filios suos: & ephͣ¬
im ut educeret ad int̾fectionẽ fili¬
os suos. Multum in hoc loco int̾
se discordant int̃p̃tes. In eo enim
rensq causam cur sit tanta uari¬
etas. hanc mͥ uideor repperisse.
Caro mea lingua hebrea dr̃ TasaRI.
Rursum si clicamꝰ recessio mea. siue
declinatio mea dr̃ Bãs oRI. Lxx¬

Expanded text:
olavit gloria eorum a partu et ab utero et a conceptu quod si et enutrierint filios suos absque liberis eos faciam in hominibus sed et vae eis cum recessero ab eis Ephraim ut vidi Tyrus erat fundtudine: et Ephraim educet ad interfectorem filios suos. LXX: Ephraim quasi avis avolavit: gloria eorum in partu, et in parturitionibus et conceptu: quia etiam si enutrierint filios suos, sine filiis erunt in hominibus: quia et vae eis est: caro mea ex eis. Ephraim, sicut vidi, in captionem praebuit filios suos: et Ephraim, ut educeret ad interfectionem filios suos. Multum in hoc loco inter se discordant interpretes. In eo enim rensque causam cur sit tanta varietas, hanc mihi videor reperisse: Caro mea, lingua Hebraea dicitur BASARI  : rursum si dicamus, recessio mea, sive, declinatio mea, dicitur BASORI