comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bniga. dimi nx ad huc trima esset
sic a pr̃e probata est. posnerat ille in
inde armissas ⁊ monilia. Illuc uir¬
ginitula ałłata ẽ a mitrice. ⁊ genib
parentis ałiedit. Inssaq utrimi uel¬
let eligeret. torno aspectu. despiciens¬
prompte manib reptans eunͣgelia
⁊ calitem pueslari in nocentia adora¬
nit. Exclamat cetus ałłidentiũ fu¬
ture sc̃tatis anspitiũ exosculatus in
puella. pr ipse arciorib o̾tulis eam
ligenter loto inunctos lectis eeaꝵ rur¬
sus apponeret. Edgari regis filia e¬
githa uirgo scã i uiltunensi ceno¬
uio iacet᷑. S̃s diuistanis dum con¬
a fannilis honorificetur interris. sic̃
asponso ⁊ dño uenerabatur in celis.
hec ⁊̃ in professione sc̃imonialis au¬
ratis uestib utebatur unde palam
um dei sola mortaliũ oꝑitur conscĩa
Nam ⁊ in sordib luctuosis potest eẽ
iactancia. qua pp̃ puto qnͣtã incorrup¬
gieũ tũ leuaretur altuus inuentũ ẽ
totũ intineres lictũ p̾ter dextrum pol¬

Expanded text:
burga, dum vix adhuc trima esset, sic a patre probata est. Posuerat ille in inde armillas et monilia. Illuc virguncula ablata est a nutrice, et genibus parentis assedit. Jussaque utrum vellet eligere, prprompte manibus reptans, Evangelium et calicem puellari innocentia adoravit. Exclamat coetus assidentium, futurae sanctitatis auspicium, exosculatus in puella, pater ipse arctioribus osculis eam ligenter lotos et inunctos lectis earum rursus apponeret. Edgari regis filia Egitha virgo sancta in Wiltunnensi coenobio jacet. Beatus Dunstatus dum cona famulis honorificaretur in terris, sicut a sponso et domino venerabatur in coelis. Haec etiam in professione sanctimonialis auratis vestibus utebatur. Unde palam um Dei sola mortalium opperitur conscientia. Nam et in sordibus luctuosis potest esse jactantia. Quapropter puto quod tam incorrupgineum cum levaretur altius, inventum est totum in cineres solutum praeter dextrum pol
Abbreviated transcription (Latin):
bio sc̃i angustini cantuarie altera
apnd n enelee reqmescit. Cnius mã¬
soleũ quodam tempore esfractũ mul¬
tũ odorem uelud balsamũ profudit
Eduardus semor. ex uxore edelpira
hũit filias multas. Qnaꝵ una ed

Expanded text:
a apud Weneloch requiescit. Cujus mausoleum quodam tempore effractum multum odorem velut balsami profudit. Edvardus senior ex uxore Edel pira habuit filias multas: quarum una Ed
Abbreviated transcription (Latin):
dit. si quidẽ humanitatis est om̃ inqͦ
sibi quisq indulget aliis nõ uehemẽ¬
brata ẽ. Q ͦ modo sal t̾re infatuatũ ẽ
dũ exemplũ in suis actib ostendunt
suꝑbie. cecift̃i sunt dnces cetoꝵ. Qͥͥ
eni᷑ ut cetera taceam. spetimen hũilita¬
tis ẽ cũ tanta pomꝑa ⁊ equitatu incedẽ
tantis hom̃ crinctoꝵ stipari obsequiis
quatimis duob ep̃is unuus abbis suf¬
di abbẽm .lx. equos ⁊ eo ampluis ĩ
suo ducẽ comitatu dicas. si uideas tn
senntes. nõ pr̃es esse monast̾ioꝵ. s do¬
minos castessoꝵ nõ rectores aĩaꝵ. s
principes ꝓronnitiaꝵ. Eñ deuiq ges¬
tari mibent᷑ mappule cyphi bacbini cã¬
delabra ⁊ mantice suffarcinate nõ stra¬
mentis. s ornamentoꝵ lectoꝵ . uix dein¬
q. mi ͦͬ leugis a sua quispiam domio re¬
cedit. isi cũ tota suꝑlectile tauqmͣ uel¬

Expanded text:
dit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo dit. Siquidem humanitatis est omnium, in quo sibi quisque indulget, aliis non vehemenbrata est? quomodo sal terrae infatuatum est? dum exemplum in suis actibus ostendunt superbiae, caeci facti sunt duces caecorum. Quod enim ut caetera taceam specimen humilitatis est, cum tanta pompa et equitatu incedere, tantis hominum crinitorum stipari obsequiis; quatenus duobus episcopis unius abbatis muldi abbatem sexaginta equos, et eo amplius in suo ducere comitatu. Dicas, si videas eos transeuntes, non patres esse monasteriorum, sed dominos castellorum; non rectores animarum, sed principes provinciarum. Tum deinde gestari jubentur mappulae, scyphi, bacini, candelabra, et manticae suffarcinatae, non stramentis, sed ornamentis lectulorum. Vix denique quatuor leucis a sua quispiam domo recedit, nisi cum tota supellectili sua, ta
Abbreviated transcription (Latin):
rinquis in hĩtu. nõ ẽ religio. s incor¬
de. Sene. at tu qũ cutullam emꝑtur̾¬
ẽ. lustras urbes fora cirans ꝑcurris
muidinas domos scrutaris negocia¬
toꝵ tuictã eutis sniguloꝵ supellecti¬
lem ni gentes explicas cumulos pãnoꝵ
Attrectas digitis ad moues oculis. soł
re ac puritate platũit. illud mox qnͣto¬
libet p̾tio satagis retinere. Rogo te ex
gulam nõ qd̃ uilius occurrit. s studio¬
sissume q̃ris. qd̃ quia rarius inueuit᷑
p̾ciosuis enutur. ignorans facis hec.
an ex industria. Ex cordis thesauro sũ
dubio procedit. quicquid foris apparet
uicioꝵ. uanũ cor uanitatis. notam ĩ¬
gerit corpori ⁊ exterior suꝑfluitates
interioris uanitatis iundicium ẽ. Mollia
indumenta animi molliciẽ indicant.
nõ tanto curaretur corporis cultus insi
prius ueglecta fuiss mens niculta uir¬
la dicat ad magistrũ respicere
quicquid a discipulis delin quitur. ⁊ do
hendit inqno se esse rep̾hensibilẽ ꝯfi¬

Expanded text:
inquis, non est religio, sed in corde. Bene. At tu quando cucullam empturus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectngentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis te ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex gulam, non quod vilius occurrerit, sed studiosissime quaeris, quod quia rarius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit, quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumenta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuisset mens inculta virla dicat, ad magistrum respicere quidquid a discipulis delinquitur ; et Doehendit, in quo se esse irreprehensibilem non confi
Abbreviated transcription (Latin):
mitro oratorioꝵ ĩmensas altitu¬
dines ĩmoderatas longitudines
suꝑuatuas latitudines. sũptuosas depo¬
licõnes curiosas depictiones q̃ dũ inise
orantiũ reterqũt aspectũ impediũt et
affectũ. ⁊ mͥ quodãmodo rep̾sentant an¬
tiquũ uideoꝵ irtũ. S esto. fiant hec ad
honorẽ dei. Ilsud autẽ interrogo mona¬
chus monachos qd̾ ingentilib gentilis
faciat aulrũ. Et quia aliã cã ẽ ep̃oꝵ¬

Expanded text:
mitto oratoriorum immensas altitudines, immoderatas longitudines, supervacuas latitudines, sumptuosas depolitiones, curiosas depictiones: quae dum orantium in se retorquent aspectum, impediunt et affectum, et mihi quodammodo repraesentant antiquum ritum Judaeorum. Sed esto, fiant haec ad honorem Dei. Illud autem interrogo monachus monachos, quod in gentilibus gentilis facit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ poss ardens lucere lucña. insi in tuo
ꝙ portas candelabro. ⁊ hoc aureo uł argẽ¬
teo. An nõ poss dormiri suꝑ suꝑ uariũm
stratũ. aut sub siluestri cocꝑtorio. An nõ
unus aliquis mĩster poss ⁊ iuientũ liga¬
re. ⁊ ad mensã seruire. ⁊ lectulũ p̾ꝑare.
Nunc gͦ tante multitudini gartionũ

Expanded text:
non posset ardens lucere lucerna, nisi in tuo quod portas candelabro, et hoc aureo, vel argenteo? Annon posset dormiri, nisi super varium stratum, aut sub peregrino coopertorio? Annon unus aliquis minister posset et jumentum ligare, et ad mensam servire, et lectulum praeparare? Nunc ergo tantae multitudini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolacõem. de uanctatib ⁊ insanis fal¬
sis. ac ian religionis antiq̃. nõ solum
uirtutẽ amisimus. s nec spetiem retine
nrĩ temporis insignũ gestatur suꝑbie
partĩtur. sibi tucullami ⁊ clamidẽ

Expanded text:
consolationem de vanitatibus et insaniis falconsolationem de vanitatibus et insaniis falsis: ac jam religionis antiquae non solum virtutem amisimus, sed nec speciem retinemis temporis nostri in signum gestatur superbipartiuntur sibi cucullam et chlamydem.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur ad induendũ nõ quod
ytilius. s qd̾ subtilius iue¬
nitur. Non quod repellat frigus. s
quod suꝑbire compessat. Non deiq
uixta regulam quod uilius compari¬
ripõt. S quod uet̾ustius ĩmo uauiꝰ
oscentari. heu ne nuserũ qualẽcũq
mouachũ. cur ad huc inuo indere ad id
deuenisse ordinẽ nrm. ordinẽ .s. qui pri
nus fuit in ecc̃ia. Inmo a quo cepit ec¬
clia: Qͦ nullus in terra similior au¬
rem. Cuus apłi institutores. Cuus
hii quos paulus tam sepe scõs appeslat
nichoatores extiterunt. Dundebat᷑
terat. Sane ubi tm̃ quod opꝰ eratac¬
cipiebatur. ibi proculdubio nicħ ocio¬
sum admittebatur. Qnͣto magis n
lidoꝵ parabatur ad equitand̃. Non il¬
lic arbitror ualde curatũ eẽ. de p̾cio de
titudnnis inquit credentiũ erat cor u¬
nũ. ⁊ aĩa una. ubi unc̃ illud. unani¬
mitatis ex̾titiũ fusi sumuis ext̾ius ⁊
de rogno dei ꝙ iutra uosẽ. relictis ne eis
ac ꝓhemub bonis foris q̃rimꝰ uanã

Expanded text:
eritur ad induendum, non quod utilius, sed quod subtilius inveniatur: non quod repellat frigus, sed quod superbire compellat: non denique juxta Regulam, « quod vilius comparari potest » , sed quod venustius, imo vanius ostentari. Heu me miserum qualemcunque monachum! cur adhuc vivo videre ad id devenisse Ordinem nostrum, Ordinem scilicet qui primus fuit in Ecclesia, imo a quo coepit Ecclesia; quo nullus in terra similior anrem; cujus Apostoli institutores, cujus hi, quos Paulus tam saepe sanctos appellat, inchoatores exstiterunt? Et terat. Sane ubi tantum quod opus erat accipiebatur, ibi nihil procul dubio otiosum admittebatur: quanto magis norum mula parabatur ad equitandlic arbitror valde curatum fuisse de pretio, de ltitudinis, inquit, credentium erat cor unum, et anima una . 25. Ubi nunc illud unanimitatis exercitium? Fusi sumus exterius, et de regno Dei quod intra nos est, relictis veris ac perennibus bonis, foris quaerimus vanam
Abbreviated transcription (Latin):
alior aut̃ ex̾citus cũ magna
difficultate uenit in uallẽ
antyochie q̃ est scite metropolis.
Guillinns hec post romã ⁊ ꝯstant¬
nopolim ⁊ alexandriã . iiii ͦ. in loco
tunctis ꝑ orbem cuictatib p̾lata est
flumius ibi ẽ qui modo fareiꝰ olimi
orons dictus ẽ .xiiͦ. ab urbe miliario
pelago ifinens finentis rapatib

Expanded text:
ajor autem exercitus cum magna difficultate venit in vallem Antiochiae, quae est Syriae metropolis. GUILLELMUS. Haec post Romam, et Constantinopolim, et Alexandriam, quarto in loco cunctis per orbem civitatibus praelata est. Fluvius ibi est, qui modo Fannus, olim Orons dictus est, duodecimo ab urbe milliario pelago influens, fluentis rapacib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑantiam. lenitatẽ ligat. ⁊ om̃s mordi¬
natos motus mentis atq illicitos appe¬
titus suffotat. sic̃ enĩ de in ꝯstantia mẽ¬
tis nascetur mordina cõ motus corporis
Ita quoq dum corpus. ꝑ disciplinã strĩ¬
gitur. aminꝰ ad ꝯstantiã solidatur. Et
paulatim intrisetus. mens ad quiet᷑
tur. In tegritas ergo uirtictis ẽ. qñ ꝑ
internã mentis custodiã ordinate re¬
guntur meniba corporis. S qui sta¬

Expanded text:
perantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietemtur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Int
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius ꝙ ad imꝑatorẽ tuynt in terraui
ip̃ius iremus recentis quibdam ex nr̃is
sub ea spe qd̃ uellent eos remittere ad
omĩb fcĩs nrĩs qͣs deferrent eidẽ. s cũ
tñ ibi retenti fuerũt. usq ad reditũ nr̃iu¬

Expanded text:
iremus ad imperatorem Cuyuc. In terram ipsorum retentis quibusdam ex nostris sub hac specie quod vellent eos remittere ad omnibus factis, quas referrent eidem; sed cum dem retenti fuerunt usque ad reditum n
Abbreviated transcription (Latin):
ores ac fortiores quipossent ꝯtinuũ sus¬
meiuite .xͣl. usq ad octo dies post pas¬
mdiate post rustiam ht̃ morduuos
bileros .i. magnã bulgariã. bascarcos
.i. magnã hingariam. Post bascar¬
cos. parositas samoedos. Post samoedos
illos qui dur hr̃e faciem canmã moc
ceam littorib in desectis. a meridie ht̃
tinopolim. ac terram ybetoꝵ tatos
brutachios qui dnr esse indei. caput

Expanded text:
ores et fortiores, qui possent continuum susgesime usque ad octo dies post Pasmmediate post Rusciam Morduinos, Byleros, id est magnam Bulgariam, Bascartos, id est magnam Hungariam; post Bascartos, Parossitas et Samogedos; post Samogedos, illos qui dicuntur habere faciem caninam, in oceani litoribus in desertis. A meridie autem tinopolim, et terram Hiberorum, Tatos, Brutachios qui dicuntur esse iudei, hi caput
Abbreviated transcription (Latin):
ulinitas ip̃nis. Nos ⁊̃ dcã cã sedimius
a sinuistris. sic emĩ ⁊ om̃s nũcii meundo
s in redemido ab imꝑatore semꝑ pone¬
sunt isi cantetur ei uł ꝙy tharizetur
Et cũ equitat semꝑ portatur soluiũ
uł tentoriolũ suꝑ caput eius ĩ hasta
sic q facrunt cuncti maiores principes

Expanded text:
a, sedimus a sinistris, et sic faciunt omnes nuntii in eundo; sed in redeundo ab imperatore, ponesunt, nisi cantetur vel citarizetur eidem. Et cum equitat, semper portatur solinum vel tentoriolum super caput eius in hasta, et sic faciunt cuncti maiores principes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rectus dñs. legem dedit uiam hũ¬
litatis. ꝑ qmͣ redeant ad cognicionẽ
u̾itatis. Dat occonẽ recupande salu¬
tis qr dulcis ẽ nõ tñ absq disciplina
legis quia rectus ẽ. dulcis. qr ꝓire ñ
patitur: retus qr pume nõ oblunsti¬
u̾itas apprehendatur. Illud quoq
quod in scala illa q̃ in typo humilita¬
paruit. quid nobis aliud ĩnuit. insi
ꝙ in culmine hũilitatis ꝯstituit᷑ cog¬
incio u̾itatis. Dñs qmippe de sũmitã

Expanded text:
et rectus Dominus legem dat viam humilitatis, per quam redeant ad cognitionem veritatis. Dat occasionem recuperandae salutis, quia dulcis est; non tamen absque disciplina legis, quia rectus est. Dulcis, quia perire non patitur; rectus, quia punire non oblivisciscensis, veritas apprehendatur. Illud quoque quod in scala illa, quae in typo humilitaparuit , quid nobis aliud innuit, nisi quod in culmine humilitatis constituitur cognitio veritatis? Dominus quippe de sum
Abbreviated transcription (Latin):
ienino. qͣnto promptiꝰ tanto familia¬
rius ꝯpatiunt᷑. Sic̃ .n. ꝓura u̾itas nõ in¬
si puro corde uidetur. sic miseria frĩs ue¬
rius misero corde sentitur. set ut ob alie¬
nam miseriam. cor miserũ hẽas. oportet
ut eam agroscas. ut prorimi mentẽ ĩ
tua iuemias ut ex te nom̃s. qualit᷑ illi
subuenias. Exemplo .s. saluatoris nr̃i
qui pati uoluit. ut ꝯpati sciret. miseri fi¬
eri: ut misereri disceret. Non ꝙ ante
temporali didicit. expimento. Caue ne

Expanded text:
jejuno quanto propinquius, tanto familiarius compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corde videtur; sic miseria fratris verius misero corde sentitur. Sed ut ob alienam miseriam miserum cor habeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi subvenias, exemplo scilicet Salvatoris nostri, qui pati voluit, ut compati sciret; miser fieri, ut misereri temporali didicit experimento. 7. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tib ẽ caritas. qr fessos allemiat. debi¬
les corroborat. mestos letificat. Ingũ
deniq u̾itatis facit suaue. ⁊ omus le¬
ue. Somis cib caritas. q̃ media in fer¬
dine. hii ad huc a noxiis carnaliũ
delectationũ humorib timoris amã¬
tissima potione purgandi. nõ dumi
lactis dulcedinẽ exꝑuint᷑. Illi iam
a nulsi a lacte epulãri ab introitu głe
gl̾osius delectantur. solis mediis .i.
proficientib. ita iam melleas quas¬
dam sorbicinculas caritatis exꝑtis
ut illis int̾im pro sun celsitudine con¬
tenti suit. Primus gͥ cib hũilita¬
tis ẽ. pͣgatorius cũ amaritudine. Se¬
cundꝰ caritatis ꝯsolatorins indulce¬
dine. Tertius ꝯtemplõnis: solidus

Expanded text:
cibus charitas, quae fessos allevat, debiles roborat, moestos laetificat. Jugum denique Veritatis facit suave, et onus leve. 4. Bonus cibus charitas, quae media in ferdine. Hi adhuc a noxiis carnalium delectationum humoribus, timoris amarissima potione purgandi, nondum lactis dulcedinem experiuntur: illi jam avulsi a lacte, epulari ab introitu gloriae gloriosius delectantur: solis mediis, id est proficientibus, ita jam melleas quasdam sorbitiunculas charitatis expertis, ut illis interim pro sui teneritudine contenti sint. 5. Primus ergo cibus est humilitatis, purgatorius cum amaritudine: secundus charitatis, consolatorius cum dulcedine: tertius contemplationis, solidus
Abbreviated transcription (Latin):
potui quo fructu humilitatis
gradus ascendere debeant. dicam ut po¬
tero quo ordine ad ꝓpositũ. bramũ ueri¬
tatis ꝑdncant. s quia ip̃a quo u̾itatis
gat. Inquirimꝰ naniq u̾itatem. in
nobis. in proximis in sui natura. In
nobis nosmetipõs diiudicando..In ꝓxi¬
mis eoꝵ malis ꝯpatiendo in sui nataͣ
mũdo corde ꝯtemplando. Obserua sic̃
numerũ. ita ⁊ ordinẽ. primo te doceat
u̾itas ip̃a. qͣre prius in proxnus qmͣ ĩ
sua debeat inquiri natura. postea acci¬
inquirere debeas. In nũo si quidẽ beat¬
tudinũ quas suo sermone distinguit
posunt. misericordes quippe cito ĩ proxi¬
nuis u̾itatem app̾hendũt. dñ sucs affec¬
infirmant᷑. cũ scandalizatis urunt᷑
acie mundata u̾itatem delectant᷑. ĩ sua
contemplari natura. ⁊ pro ens amo¬
re: mala tolerant aliena. Qui uer
derogant.dũ quod millis est. in se ñ
sentiũt. quia simili affectu nõ suit

Expanded text:
potui, quo fructu humilitatis gradus ascendi debeant: dicam, ut potero, quo ordine ad propositum bravium veritatis perducant. Sed, quia ipsa quoque veritatis gat. Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc acciinquirere debeas. In numero siquidem beatitudinum, quas suo sermone distinxit Dposuit . Misericordes quippe cito in proximis veritatem deprehendunt, dum suos affecinfirmantur, cum scandalizatis urunturacie mundata, veritatem delectantur in sui contemplari 362 natura, pro cujus amore mala tolerant aliena. Qui veroderogant, dum quod in illis est, in se esse non sentiunt, quia similiter affecti non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fallaces reꝵ fucos ⁊ lubricos captans al¬
spectus. oblita sin funditur. ac totam
lis peculans impatiens. ⁊ lubrica sepe
uaua. sepe exultans. sepe mani timo¬
ie. trepidans. nullam interius raditẽ
homĩ qualis ip̃e est sibi. ut abhiis que
foris sunt. nec bona meus ledi possit

Expanded text:
Fallaces rerum fucos, et lubricos captat aspectus. Oblita sui foras funditur, ac totam lis, petulans, impatiens et lubrica; saepe vana spe exsultans, saepe inani timore trepidans, nullam interius radicem homini, qualis ipse est illi, ut ab iis, quae foris sunt, nec bona mens laedi possit
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃a omelia. uanitas alia ẽ in reb cõ¬
ditis. alia in oꝑib humanis. alia in cor¬
porid alia in mentib. prima ẽ mictabi¬
litatis. scd̃a curiositatis. t̾cia mortalita¬
tis. quarta iniquitatis. uanitas muita¬
bilitatis. dnob modis in reb ꝯsidera¬
tur. sine quia manes sunt. siue qma
transitorie sunt. In illo uane sunt quie
ostendunt quod nõ hñt. In isto uane sũt
quia nõ ꝑmanẽt ineo quod hñt. uami

Expanded text:
scatur. Vanitas alia est in rebus conditis. Alia in operibus humanis, alia in corporibus, alia in mentibus. Prima est mutabilitatis; secunda curiositatis; tertia mortalitatis; quarta iniquitatis. Vanitas mutabilitatis duobus modis in rebus consideratur: sive quia inanes sunt; sive quia transitoriae sunt. In illo vanae sunt, quia ostendunt, quod non habent; in isto vanae sunt, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
re libiduniemi: pone ĩnucitias
nter de ⁊ mulierẽ sufficiat tibi decep¬
tain a serpente te hactenus decepisse
Noli dare sanguissuge sangumẽ ad
suggendũ. S auelle eã acute uelit
nosit ⁊̃ semmplenũ. uis extingnere
ubidinẽ.: Amoue ligna ab igͥne. ⁊¬
lublidet incendiũ. Q ue lunt nnqus
ligna que nõ sunt struenda in igne
agnoscere dinumeralo. Ista ergo sinit
O cia seguities sompnꝰ caro femina u¬
nũ ꝓsꝑitas ludus carmina forma pu¬
er. Deprimo hẽs ocia corpus aliit. aĩ¬
mus quoq pascitur illis. Et lutauus
uariam daut ocia mentẽ. Et quidã
de mĩs in desidĩis. ẽ omĩs otiosius. et
regula illa bñdicti. ociositas numica
est aĩe. Et quidã de prĩb. Num qͣm ĩ¬
neniat te dyabolus ociosum. De scdo¬
promptu cã ẽ. desidiosus erat. Detc̃io
est illud apud cathonis echicã. plus
uigila semꝑ ne sompnꝰ deditus esto
Nam dinturna quies uiciis alimeu¬
ta ministrat. Demq illa duo pͥma
semꝑ istud. tciũs comitantur. Neõ

Expanded text:
re libidinem? Pone inimicitias inter te et mulierem: sufficiat tibi deceptam a serpente, te hactenus decepisse. Noli dare sanguisugae sanguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove ligna ab igne, tridet incendium. Quae sunt, inquis, ligna, quae non sunt struenda in ignem recognoscere, dinumerabo. Ista sunt ergo: Otia, segnitior somnus, caro, femina, vinum, Prosperitas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis. Et Lucanus: . . . Variam dant otia mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inimica est animae. Et quidam de Patribus: « Nunquam inveniat te diabolus otiosum. promptu causa est, desidiosus erat. De tertio est illud apud Catonis Ethicam: Plus vigila semper, nec somno deditus esto. Nam diuturna quies vitiis alimenta ministrat. Denique illa duo prima semper istud tertium comitantur. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
plexionẽ. de uoluntate ucc̃itatem.
de cãualib naturalia. de ꝯtingenti¬
b impossibilia. uis ergo enodare
hunc funiculũ tam subtilit̾ quĩ
alii qui sequũtur. qr cessante cã nccẽ
est cessare effectũ. Nempe hic ꝯsistit
tota uis huiꝰ finuculi. In aliis quidẽ
nonissimꝰ nodus primo soluendus
ip̃os sensus allicientes. ⁊ facile añtet᷑
ab aĩo ꝑ ñsa affectio. q̃ si an̾sa fiu̾t. sta¬
ti libido ent eu̾sa. uñ seneca. Id a
longissime profugiamus. Quis enĩ
Quis tab̾ue proximus iniuat absti¬
nenter. quis inter forensia uirgia. si¬
lenter. Inumo quis in seculo umat sa¬
pienter. Qui eĩ socuis ẽ stulto efficit᷑
ei similis qui picem tetigerit. Nonue
inquinabitur. qui flamine se inges¬
sit. nũquid nõ uiflamabitur. cxłi

Expanded text:
ionem, de voluntate necessitatem, de casualibus naturalia, de contingentibus impossibilia! Vis ergo evadere hunc funiculum tam subtiliter quam alii qui sequuntur: quia cessante causa necesse est cessare effectum: nempe hic consistit tota vis hujus funiculi. In aliis quidem novissimus nodus primo solvendus ipsos sensus allicientes, et facile avertetur ab animo perversa affectio: quae si aversa fuerit, statim libido aversa erit. Unde Seneca: « Id longissime profugiamus. » Quis enim Quis tabernae proximus vivat abstinenter? Quis inter forensia turgia silenter? Imo quis in saeculo vivat sapienter? Qui enim socius est stulto, efficitur et similis . Qui picem tetigerit, nonne inquinabitur ab ea? Qui flammae se injecerit, nunquid non inflammabitur? Vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ cadit angelus ẽ. Qui uo̾ cadit et
singit homo est. Qui autẽ cadit ⁊ post
cãum nõ surgit. nõ qr nõ põt. s qr nõ
uult. profectus dyabolus ẽ. ⁊ si lx̃ sit.
uñ ⁊ de tali hoĩe dictũ ẽ. ⁊ unus ex nob
dyabolus est. uñ ⁊ dr̃ ad homĩes. õep̃¬
tacio nos nõ app̾hendat insi hũana
ubi plane dẏabolica remouetur. Qͥ
se temptatur quis. qñ effertur ultra
se. Infra setemptatur quis qũ uiere
tacio contra se est qũ aliquis scienter
peccat ⁊̃ ad mortẽ. ⁊ tñ postea nõ postea
aut desꝑans. aut ninus sꝑans. aut nec
sꝑans. nec desꝑans. s incredulus ad spe
indiciũ putat defuturũ. dicens cĩ epy¬
ins enumerauerã. te .s. nõ stetisse ceci¬
disse iacẽ nõ resurgere. Quod nõ ste¬
tisti leuitatis fint. qd̾ cecidisti infirmi¬
lit ꝯsuetudo. Prmuo finsti armido uẽ¬
tis agitata. scdõ folĩ tadens ab arbore
T eitio ft̃s est ꝑ aliticus grabato assuet

Expanded text:
et non cadit, angelus est; qui vero cadit et et non cadit, angelus est; qui vero cadit et surgit, homo est; qui autem cadit, et post casum non surgit, non quia non potest, sed quia non vult, profecto diabolus est, etiamsi homo sit. Unde et de tali homine dictum est: Et unus ex vobis diabolus est . Unde et dicitur ad homines: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ubi plane diabolica removetur, quase tentatur quis, quando effertur ultra se. Infra se tentatur quis, quando vivere tatio contra se est, quando aliquis scienter peccat, etiam ad mortem, et tamen postea non poenitet, aut desperans, aut minus sperans, aut nec sperans, nec desperans; sed incredulus ad sperjudicium putat defuturum, dicens cum Epierius enumeraveram: te scilicet non stetisse, cecidisse, jacere, non resurgere. Quod non stetisti, levitatis fuit; quod cecidisti infirmilit consuetudo. Primo fuisti arundo vento agitata, secundo folium cadens ab arbore, tertio factus es paralyticus grabato assutus.
Abbreviated transcription (Latin):
le est surg̾e qͣmͣuis difficile sit¬
⁊ tam difficile quiͣ facile ẽ cad̾e. facili
ẽ ait aristotiles destruere qmͣ ꝯstruere
facilis ait poeta descensus añui. s re¬
nocare gradũ. suꝑas q euadere adau¬
ras. hic opus hic labor est. Non dixit
hoc impossibile ẽ. s hoc inquit opus. hie
labor est .i. possibile ẽ. ⁊ si difficile sit
possibile ẽ si exhibeatur opus. p̾beat᷑
oꝑa. labor adhibeatur. festina gͥ. ut
resurgas. Nam si resurg̾e est hodie dif¬
ficile: cras erit difficilius. Om̃e tp̃c ꝙ¬
iacebis cades profinidius. Ip̃m nãq
Nũquid qui cecidit nõ resurget .i.
nõ ne qui potint cadere potest resurg̾e:
Non resurgere gͦ nullo modo hũanũ
ruina ẽ. Notanda ẽ gͥ iulir loco qua¬
re. cadere. surgere. nõ resurgere. loꝵ duo
media hoĩs sunt. lx̃ enĩ ⁊ cadit ⁊ singit
⁊ it̾m recidit. ⁊ itm̃ resurgit. stare uero
absq casu solius angłi. Non resurgͥe
uero soluis dyaboli est. Qui ergo stat

Expanded text:
le surgere, quamvis sit difficile; tam difficile, quam facile est cadere. Facilius est, ait Aristoteles, destruere, quam astruere. . . . Facilis, ait poeta, descensus Averni, Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras Hoc opus, hic labor est. . . . Non dixit, hoc impossibile est, sed Hoc, inquit, opus, hic labor est, id est possibile est, etsi difficile sit: possibile est, si adhibeatur opus, praebeantur opera, labor adhibeatur. Festina igitur ut resurgas, nam si resurgere est hodie difficile cras erit difficilius. Qui non anto cades profundius. Ipsum namque Nunquid qui cecidit non resurget? Id est, nonne qui potuit cadere, potest resurgere? Non resurgere ergo nullomodo humanum ruina est. Notanda igitur in hoc loco qure, cadere, surgere et non resurgere. Horum duo media hominis sunt. Homo enim cadit et surgit; et iterum recidit, et iterum resurgit, stare vero absque casu solius angeli est; non resurgere vero solius diaboli est. Qui ergo stat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯfessionẽ ⁊ ꝯsuetudiẽ setũ affert.
s nõ obstinationẽ alioquin. nec ad cõ¬
da est ut extirpata penitus radice rami
nõ repullulent. Ait añt angꝰ. nn libro
ꝯfessionũ. exꝑu̾sa uoluntate fit libido
⁊ dũ seruitur libidini fit ꝯsuetudo. et

Expanded text:
ad confessionem, consuetudinem etiam secum affert, ad confessionem, consuetudinem etiam secum affert, sed non obstinationem. Alioquin nec ad conda est, ut exstirpata penitus ejus radice, rami ejus non repullulent. Ait enim Augustinus in libro Confess. ex voluntate sit libido, et dum servitur libidini, consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. iraui .i. uiudictam. cuiꝰ modo nõ
est tempꝰ facilius incliatur aĩmus
maior se ip̃o. si ergo cogitas dm̃i esse mi
ẽ iuitiũ sap̃ie clauis iusticie. q̃ sola cla¬
ius reserat auimaꝵ sepulcra. Ip̃e enĩ est
angłs qui reuoluit lapidem ab ostio me¬
nĩmenti. cuus aspectus situt fulgur. ⁊
uestimenta sic̃ iuix. aspectus timoris ẽ
cogitare. ⁊ intelligere terribilia. hec
te ꝯfiderata. facit amniũ ꝯsid̾antis sic̃
fulgur .i. ardentem ⁊ rubentẽ. hoc est
dolentẽ ⁊ pudentẽ. Itẽ ista. mi ͦ  solli¬
cite ꝯfid̾ata. faciũt ut uestimenta con¬
sid̾autis sint sic̃ iuix. qr cũ pccõr accen¬
te ꝯsiderat quid m̾etur. si nõ peniteat.
inquit. P rofecto siginficare nolens
⁊ rigida. candida tñ ẽ ⁊ cito resoluitur
q brenis ẽ qnͣtũcũq sit temporis . oxli.¬
lamat tibi ih̾c uoce magna laza¬
re ueni foras. Exennd̾ tibi ẽ ad¬
hũc ligato .O. ilib enĩ sic sepultus

Expanded text:
us iram, id est vindictam, cujus modo non est tempus, facilius inclinatur animus major seipso. Si ergo cogitas Deum esse mulest initium sapientiae, clavis justitiae, quae sola clavis reserat animarum sepulcra. Ipse est enim angelus, qui revolvit lapidem ab ostio monumenti; cujus aspectus sicut fulgur, et vestimentum ejus sicut nix . Aspectus timoris est cogitare et intelligere terribilia. Haec te considerata faciunt animum considerantis sicut fulgur, id est, ardentem et rubentem, hoc est dolentem et prudentem. Iterum ista quatuor sollicite considerata faciunt, ut vestimenta considerantis sint sicut nix: quia cum peccator attente considerat quid meretur, si non poeniteat, inquit, profecto significare volens,et rigida; candida tamen est, et cito resolvitur, quia brevis est, quanticunque sit temporis. amat tibi Jesus voce magna: Lazare, veni foras , exeundum enim tibi est adhuc ligato. Quilibet enim sic sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ alibendo .i. placendo. At quecimi¬
q nobis placent. blanda quadã uio¬
lencia. usum sui facile nobis extor¬
quent. Nam q̃ libenter facimus si
possimiꝰ facimus ⁊ freqñter. ĩmo si
possemus nĩqmͣ nõ faceremꝰ. sic gͦ
ex libidine ꝯsuetudo. quia qui hucͥ
tibum comedñt ad huc esurient.
Nunqm̃ em̃ portoꝵ liliquis uenter
humanus pot̾it expleri. Quare ex
suetudine nascatur ncc̃itas in am¬
festũ est. quia uidel ꝯsuetudo ẽ alte¬
ina natura. O molelitia ꝯsuetudi¬

Expanded text:
dicitur a libendo, id est, placendo. At quaecunque nobis placent blanda quadam sui violentia usum sui facile nobis extorquent. Nam quae libenter facimus, si possumus facimus, et frequenter: imo si possemus, nunquam non faceremus. Sic ergo ex libidine est consuetudo, quia qui hunc cibum comedunt, adhuc esurient. Nunquam enim porcorum siliquis venter humanus poterit expleri. Quare vero ex consuetudine nascatur necessitas, manifestum est; quia videlicet consuetudo est altera natura. O violentia consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
alde ergo tuneo ne nimi cant.¬
mui spes. cũ tñ nõ hẽas plures
iones nimiũ sꝑandi qmͣ desꝑandi
Nam sic̃ maledc̃s chayui qui desꝑauit
ita maledictus om̃is qui peccat in spe.

Expanded text:
alde ergo timeo, ne nimium speres, cum tamen non habeas plures rationes nimium sperandi, quam desperandi. Nam sicut maledictus Cain qui desperavit, ita maledictus omnis qui peccat in spe.
Abbreviated transcription (Latin):
tanqui si diceretur mollibilis .i. faci¬
lis. ad moliend̾. ut ⁊ cito moliat. ⁊
cito moliatur. Nolo antẽ teignora¬
rare.qr malleus similiter dr̃ amol¬
lieudo .eo. qd̾ ferrumi molliat. ferre¬
as mentes ait ieronimiꝰ libido domat
Et clandianus ferrea lascus mol¬
lescunt corda sagittis. uides quoniõ
us. Quẽ nõ mollit mulier. Igitur
mulier ẽ mallens. uere ipã ẽ malłe
uniu̾se terre. ꝑ quẽ dyabolus ⁊ mol¬
lit ⁊ malseat unulsũ mũdũ. Q nõ
nõ caiusti tibi ab lix malłeo. Nonne
te fecit nitudẽ. Si ergo uis fugere ab
lix malleo exi de fornaçe ferrea baby¬
lonis. Nisi forte qd̃ absit. huiꝰ tami
magni ⁊ tam grauiꝰ mallei. tiuisio¬
nes assiduas nõ formuides qui ꝯͣ ꝓprie¬
tates. alioꝵ malłeoꝵ nuich glutinare
põt. solidare nicħ nouit. s cuncta cõ¬
friugit omiã ꝯminuit dissoluit unu¬
u̾sa. Redi gͦ redi ad crucẽ douiui ba¬
uilandũ ⁊ uoli ꝑtem tuã pone cũ pila

Expanded text:
tanquam si diceretur mollibilis, id est facilis ad molliendum; ut et cito molliat, et cito molliatur. Nolo autem te ignorare, quod malleus similiter dicitur a molliendo, eo quod ferrum molliat. « Ferreas mentes, ait Hieronymus, ipsa libido domat. » Et Claudianus: Ferrea lascivis mollescunt corda sagittis. Vides ergo, quus? Quem non mollit mulier? Igitur mulier est malleus. Vere ipsa est malleus universae terrae, per quem diabolus et mollit et malleat universum mundum. Quomodo non cavisti tibi ab hoc malleo? Nonne te fecit incudem? Si ergo vis fugere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus tam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non formidas, qui contra proprietates aliorum malleorum nihil glutinare potest, solidare nihil novit; sed cuncta confringit, et omnia comminuit, dissolvit universa. Redi ergo, redi ad crucem Domini bajulandum: et noli partem tuam ponere cum Pila
Abbreviated transcription (Latin):
Quo uoto emisso: mox uires enis re¬
flornermit. In autyochena obsidio¬
ne. turcũ quenidã suigularẽ pugnã
poscentem. Mediũ a laterib gladio
lotharngio dissecint. Cuius desecta
medietate iam in armis palpitante
reliquam tulit equus cui insederat
Adeo firme turtus ille insederat equo
suo. Idem godefridus alterũ turcũ
eque congressum librato incapite
ense au̾tice usq ad iguina diffidit. ⁊
ex codem ictu sellami ⁊ spinã eqm pe¬
nitus discidit. In cadẽ obsidione mi¬
litem quendam suũ pabulatũ pro¬
gressum a leone nuasum ⁊ clipeo
se defendentẽ tandẽ occisũ adeo ndo¬
luit. ut uenabulo feram transtode¬
rit. Que santia ⁊ dolore acrius se¬
nieus in eum irruit. Ita qd̾ ex ferro
qd̃ extabat ex uulnere tybiam eius
sauciauit. qui mox gladio bestiam

Expanded text:
Quo voto emisso, mox vires ejus penitus reQuo voto emisso, mox vires ejus penitus refloruerunt. In Antiochena obsidione Turcum quemdam singularem pugnam poscentem medium a lateribus gladio Lotharingo dissecuit. Cujus desecta medietate jam in armis palpitante, reliquam tulit equo cui insederat; adeo firme Turcus ille insederat equo suo. Idem Godefridus alterum Turcum aeque congressum, vibrato in caput ense a vertice usque ad inguina diffidit; et ex eodem ictu sellam et spinam equi penitus discidit. In eadem obsidione militem quemdam suum pabulatum progressum, a leone invasum, et clypeo se defendentem tandem occisum adeo indoluit, ut venabulo feram transfoderit: quae saucia, et dolore acrius saeviens in eum irruit, ita quod e ferro quod exstabat in vulnere tibiam ejus sauciavit: qui mox gladio bestiam
Abbreviated transcription (Latin):
ignẽ illũ uiderit hospitatus q fu̾i̾t. ĩ
construi issit. ubi ⁊ bibliothetam ĩ¬
gentis expense. compegit. Tantamq
egypti.⁊ ꝑ id locoꝵ ꝯmemorat pacẽ
xp̃ianos sub dm̃o sarracenoꝵ hũisse
ut si alitui uianti in mediis forte tri¬
niis tumentũ quo uccĩa deueheret
moreretur aut deficeret. Ille relictis
sarcinis ad proxiniã urbem expedi¬
tus pro auxilio ꝑgeret. omiã quere¬
liquerat nctacta reꝑturꝰ .xu. die In
quidam syrus anita successione donu
tustoditam reddidit. Ibi dux godefri¬
dus electus est in regem. filius eusta¬
nũ genus ad magni karoli spectabat
luncam. Mater enis ida. Godefridus a
ide filnis imꝑatori henrico militaut
ꝯͣ papam hyldebranũ. ⁊ in oppugnã¬
do romã ꝑtem muri q̃ sibi obtigerat
irrupit. postea p̃ nimio labore ⁊ inu¬
a siti uinũ unuũ hauriens: febrem
quartanã nactus ẽ. Audita autẽ fa¬
ma me ierosolmitane. illuc se iturꝑ
uouit. Si dens ei redderet sanitatem

Expanded text:
ignem illum viderit; hospitatusque fuerit in construi jussit: ubi et bibliothecam ingentis expensae compegit: tantamque Aegypti, et per id locorum commemorat pacem Christianos sub dominio Sarracenorum habuisse: ut si alicui vianti in mediis forte triviis jumentum, quo necessaria deveheret, moreretur, aut deficeret, ille relictis sarcinis ad proximam urbem expeditus pro auxilio pergeret, omnia quae reliquerat intacta reperturus. Quinquidam Syrus avita successione domi custoditam reddidit. Ibi dux Godefridus electus est in regem, filius Eustnum genus ad Magni Caroli spectabat lineam. Mater ejus Ida Godefridi aIdae filius imperatori Henrico militavit contra papam Hidebrandum; et in oppugnanda Roma partem muri, quae sibi obtigerat, primus irrupit. Postea prae nimio labore in nimia siti vinum nimium hauriens, febrem quartanam nactus est. Audita autem fama viae Hierosolymitanae, illuc se iturum vovit, si Deus ei redderet sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ons syon intra icrłm urbẽ
receptus pro arte eminet. Ibi
cemplu donini ⁊ templũ quod di¬
tũ anctorib edificata: turcoꝵ cele¬
bri colebantur freqñtia. In templo
dm̃i collocatum. erat sepulcrũ maho¬
meth. Ibi te̾ci oꝑe compacta. ecclia scĩ
sepulcri capax. edificata a constanti¬
no magno nũllam iniqmͣ ab nuumi¬
tis fidei tulit miuriã. Metu ⁊ cognici¬
o ignis celestis qui quot amus in uigi¬
liã pasche lampadib repente seren
infulget. Q nod miraculũ qnͣdo ceꝑ¬
it. uł si ante tempus paganoꝵ fu̾it
nulluis hystorie relatione cognoscit᷑.

Expanded text:
ons Sion intra urbem Jerusalem receptus pro arce eminet. Ibi templum Domini, et templum quod diquibus auctoribus aedificata, Turcorum celebri colebantur frequentia. In templo Domini collocatum erat simulacrum Mahomet. Ibi tereti opere compacta ecclesia Sancti Sepulcri capax, aedificata a Constantino Magno nullam unquam ab inimicis fidei tulit injuriam; metu, ut conjicio, ignis coelestis, qui quotannis in vigilia Paschae lampadibus repente serenus infulget. Quod miraculum quando coeperit, vel si ante tempora paganorum fuerit, nullius historiae relatione
Abbreviated transcription (Latin):
cidente apparit tota pͥma ebdoma¬
t̾minos pagarioꝵ uirilit̾ agit. P̃ri¬
mũ cis fuit bellũ ad pontem phar¬
phar. flimus. ix .kł. marcii. ubi
multi turcoꝵ occisi sunt. Scdm eis
nas martii. in quo ⁊̃ pagani uicti st̃
Capta ergo nnthea capta laodicia
cũ essent plusquã trescenta milia
armatoꝵ i ex̃titu xpĩanoꝵ. tanta
eis om̃i reꝵ suppetebat copia. ut ari¬
es uno nũmo. bos uix.xii. nĩmis
archiepõ defmicto. Anselmnus abba
beccensis pro sua stĩtate ⁊ doctrmo
Non solum ĩ northmãma: set ⁊̃ in
anglia iam celeberrimus. succedit
ni presulatu qui licet a rege Guillel¬
mo ⁊ principib tr̃e tocius q eccĩe
ꝯuentu susceptus honorifice fuiss
ip̃o rege passus est pro statu eccĩe cor¬
rigendo. Nan reges anglie hant ĩ¬
iustam legem iam dii tenuerant
ut electos eccĩe p̾sules ip̃e ꝑ mrgam
pastoralem eccliis iuestirentn¬
no seqñti conradus miltraiectensis
ep̃c. feiꝵ .iiiiͣ pasche post missã a se

Expanded text:
cidente apparuit tota prima ebdomaterminos paganorum, viriliter agit; primumque eis fuit bellum ad pontem Pharphar fluminis, 9 Kal. Martii, ubi multi Turcorum occisi sunt. Secundum eis nas Martii, in quo etiam pagani victi sunt. Capta ergo Nicea, capta etiam Laodicia, cum essent plus quam trecenta milia armatorum in exercitu christianorum, tanta eis omnium rerum suppetebat copia, ut aries uno nummo, bos vix 12 nummis selmus abbas Beccensis, pro sua sanctitate et doctrina non solum in Normannia, sed etiam in Anglia jam celeberrimus, successit in presulatu. Qui licet a rege Willelmo et principibus terre totiusque ecclesie conventu susceptus honorifice fuissetiones postmodum sub ipso rege passus est pro statu ecclesie corrigendo. Nam reges Anglie hanc injustam legem jam diu tenuerant, ut electos aecclesie presules ipsi per virgam pastoralem ecclesiis investirent sint. Cuonradus Vultrajectensis episcopus feria 4 pascae post missam a se
Abbreviated transcription (Latin):
nerib illustrant. uiris ilłnstrib nobi¬
litanit nec nniꝰ amplũ possessionib
qmͣ clarum uirtutib reddidit. Cete¬
rum quia possessionib uirtutib qr
dinturna nõ solet esse societas. ħ quidã
exilla scã congregatõe niri nimirimi
sapientes altius intelligentes eleger̃t
potins studiis telestib occupari qnã t̾¬
renis implicari negotiñ. uñ ⁊ mox uͥ¬
tntũ amatores depanꝑtate fecunda
u̾tentes ibidem. ⁊ si scẽ ⁊ honeste q
uiueretur. minꝰ tñ pro su desiderio atq
ꝓpõito ip̃am qmͣ professi fu̾ant regulã
obseruari locuntur altutrũ qd̾ singłos
monet pauterq inter se tractant qͣ¬
literillum u̾siculũ ad impleant red¬
dam tibi uota mea q̃ distnxerunt la¬
bia mea. Quid plura. uigurti ⁊ un
monachi. una cum pr̃e ip̃ins monas¬
om̃s in xpõ pie uin̾e uolentes: pati nccẽ
eft. Tandẽ desid̾io potiti. tysterciũ de¬
solitudinis. s milites xp̃i loci asꝑita

Expanded text:
eribus illustravit, viris illustribus nobilitavit, nec minus amplum possessionibus quam clarum virtutibus reddidit. Ceterum quia possessionibus virtutibusque diuturna non solet esse societas, hoc quidam ex illa sancta congregatione viri nimium sapientes altius intelligentes elegerunt potius studiis celestibus occupari quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatores de paupertate fecunda vertentes, ibidem, etsi sancte honesteque viveretur, minus tamen pro sui desiderio atque proposito ipsam, quam professi fuerant, regulam observari, locuntur alterutrum, quod singulos movet, pariterque inter se tractant, qualiter illum versiculum adimpleant, Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quid plura? Unus et viginti monachi, una cum patre ipsius monasomnes in Christo pie vivere volentes pati necesse est, tandem desiderio potiti, Cistercium desolitu
Abbreviated transcription (Latin):
enmab illis. spiritib raptũ. aquib
auditũ fuerat rapiend̃. Inio appa¬
ret quales equi sint illi suꝑ quosali¬
qñ defiuictoꝵ aĩe uidentur equitate
sunt enĩ demones semequos trans¬
formantes. quoꝵ sessores sũt aĩe mi¬
serrime ꝑcc̃ĩs oncrare tamꝙͣ armis

Expanded text:
eum ab illis spiritibus raptum, a quibus eum ab illis spiritibus raptum, a quibus auditum fuerat rapiendum. Hinc apparet, quales equi sint illi, super quos aliquando defunctorum animae videntur equitare. Sunt enim daemones se in equos transformantes, quorum sessores sunt animae miserrimae peccatis oneratae, tanquam armis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ꝑaret hospiciũ. Andunt ille tu¬
nultũ magnũ ĩ nemore. Quasi
multiplices ⁊ uarios equoꝵ fiemitꝰ
armoꝵ sonitus. ⁊ ualut roces multi¬
tudinis impetu proruentis in bellũ
Expaueft̃s ergo ip̃e ⁊ equus eiis ꝯ¬
tinuo regressus ẽ ad me. A quo cũ q̃re¬
rem q̃re ren̾teretur. respondit. equs
cedat. Ego ⁊̃ ip̃e adeo territus sum.
ut omĩo precedere nõ audeã. Mir eñ
uidi ⁊ antliui. Nenus istud definicto
aĩab. ⁊ demonib plenũ ẽ.Audiui
eiũ illos clamare ⁊ dicere. Iam heni
p̃positum de area. In proximo hebis
nũ crucis. nrĩs frontib inprimamꝰ
⁊ secu procedamus. Cñ ergo proces¬
sissem. ⁊ ad nemus ꝑuenissem. iam
umbre processerant. Et tñ uotes qͣt¬
dam ꝯfusas audiui. ⁊ fragores armor
⁊ equoꝵ fremitus. S nec u̾nibras ui¬
dere nec uoces urtelligere potui. E ñ
autẽ redissemus: archiep̃m nueui¬
nuis. inextremis. Nec post has uoces
dieb .xu. Suꝑnixit. unde ꝯmtitur

Expanded text:
pararet hospitium, audivit ille tumultum magnum in nemore, quasi multiplices et varios equorum armorum sonitus, et velut voces multitudinis impetu proruentis in bellum. Expavefactus ergo ipse et equus ejus continuo reversus est ad me. A quo cum quaererem, quare reverteretur, respondit: Equus meus cedat. Et ego etiam ipse adeo territus sum, ut omnino procedere non audeam. Mira enim vidi et audivi. Nemus enim istud defunctorum animabus et daemonibus plenum est. Audivi autem illos clamare et dicere: Jam habemus praepositum de Arca: in proximo autem num crucis nostris frontibus imprimamus, et securi procedamus. Cum ergo processissem, et ad nemus pervenissem, jam umbrae processerant, et tamen voces quasdam confusas audivi, et fragores armorum, et equorum fremitus; sed nec umbras videre, nec voces intelligere potui. Cum autem redissemus, jam archiepiscopum invenimus in extremis, nec post has voces 15 diebus supervixit. Unde conjicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
antecedebat aĩam. ⁊ stetit ante bestiã
aĩa u̾o licet nolẽs seq̃batur. et cũ simł
starent aute bestiam. angłs disparu¬
it. ⁊ aĩa misera sola remansit. ⁊de¬
mones aut cirtũdedert̃ eã ut canes
rabidi ⁊ flagellatam traxerant le¬
cum in uentrem bestie. Quͣta uero
ibi passa sit uultus enis ⁊ moꝵ ꝯu̾si¬
o postea inditanit. passa ẽ ibi mor¬
sus ⁊ laceracõnes canũ ursoꝵ leo¬
nũ. serpentiũ ⁊ alui alioꝵ iniu¬
merabiliũ ĩcognitoꝵ ⁊ monstruo¬
soꝵ ferocctatem demonũ ictus. Ar¬
dorem ignis. Asꝑitatem frigoris fe¬
torẽ sulphuris. caliginẽ otuloꝵ̃
fluxũ lacrimaꝵ ardentiũ. stridorẽ
dentiũ copiam tribulacionũ. Ibi
se nuscra aĩa de p̾titis accusabat⁊
p̾minia t̾sticia ⁊ desꝑacione genas
proprias lacerabat. Et tũ se puta¬
ret ibi cternalit̾ esse dampuatã. nes¬
cia quo ordine extra bestiam se esse
sensit. Et tũ longuis a bestia iace

Expanded text:
antecedebat animam, et stetit ante bestiam. Anima vero licet nolens sequebatur: et cum simul starent ante bestiam, angelus disparuit, et anima misera sola remansit. Daemones autem circumdederunt eam ut canes rabidi, et flagellatam traxerunt secum in ventrem bestiae. Quanta vero ibi passa sit, vultus ejus et morum conversio postea indicavit. Passa est ibi morsus et lacerationes canum, ursorum, leonum, serpentium et animalium aliorum innumerabilium incognitorum et monstruosorum ferocitatem, daemonum ictus, ardorem ignis, asperitatem frigoris, fetorem sulphuris, caliginem oculorum, fluxum lacrymarum ardentium, stridorem dentium, copiam tribulationum. Ibi se misera anima de praeteritis accusabat; et prae nimia tristitia et desperatione genas proprias lacerabat: et cum se putaret ibi aeternaliter damnatam, nescio quo ordine extra bestiam se esse sensit: et cum longius a bestia jace
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta luentiũ. Ante cuiꝰ os ⁊̃ in
re cogenciũ stabat. eas anteqm intra¬
rent multis plagis ⁊ u̾berib affligẽ¬
tes. Cunq aĩa tundali diu asperiss
tam horribile monstrũ. nimis exter¬
mentũ nõ possunt uctare unsi electi.
hes bestia uocatur acherons. ⁊ deuorat
onĩs auaros. Dehac scriptũ ẽ. Absorbe¬
bit flumũ. ⁊ nõ mirabitur. ⁊ tñ ht̃
fiduciã quod influat iordanis ĩ os eiꝰ¬

Expanded text:
tormenta luentium. Ante cujus os etiamtormenta luentium. Ante cujus os etiamre cogentium stabat; eas, antequam intrarent, multis plagis et verberibus affligentes. Cumque anima Tundali diu aspexisset tam horribile monstrum, nimis extermentum non possunt vitare, nisi electi. Haec bestia vocatur Acheron, et devorat omnes avaros. De hac scriptum est: Absorbebit fluvium et non mirabitur; et habet fiduciam quod influat Jordanis in os e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑ uiam tenebrosam et
toatuosam ⁊ difficilem ualde. Et tũ
multũ laborarent menndo ꝑ tene¬
bras. uidit aia a longe bestiam mne¬
dibili magiitudine ⁊ horiore in tolle¬
tib quos prius uiderat. ꝯtuli eiꝰ qua¬
si colles igniti os eiꝰ ualde patens et
aꝑtũ uide̾batur. posse caꝑe .ix. milia
hom̃i armatoꝵ. habebat antẽ more
suo duos ꝑasitos gygantes u̾sis cã¬
pitib ualde incompositos quoꝵ ums
hẽbat caput sursũ ad suꝑiores deutes
p̾fate bestie ⁊ pedes deorsum. ad infe¬
nores alius eꝯu̾so. Et erant qͣiͣ colũp¬
ne more enil. qui os illud in simili¬
tudinẽ triũ portaꝵ diuidebat. flãma
in extingubilis. de ore illuis exibat q̃
in tres ꝑtes ꝑ illas tres portas diuide¬
bat᷑. ⁊ ꝯtra ipsam flãmã aĩe damp¬
nande intrare cogebantur. fetor quo
incomꝑabilis exore eius exibat. et
planctus multitudnus de uentie eiꝰ
ꝑ idẽ os audiebatur. Intus em̃erant
multa milia unoꝵ ac mulieꝵ dira

Expanded text:
sunt per viam tenebrosam, et tortuosam, et difficilem: et cum multum laboraret in eundo per tenebras, vidit anima a longe bestiam incredibili magnitudine et horrore intoletibus, quos prius viderat. Oculi ejus quasi colles igniti, os ejus valde patens et apertum videbatur posse capere 9 millia hominum armatorum. Habebat autem in ore suo duos parasitos gigantes versis capitibus valde incompositos: quorum unus habebat caput sursum ad superiores dentes praefatae bestiae, et pedes deorsum ad inferiores; alius e converso: et erant quasi columnae in ore ejus, qui os illud in similitudinem trium portarum dividebant. Flamma inexstinguibilis ex ore illo exibat, quae in tres partes per illas tres portas dividebatur, et contra ipsam flammam animae damnandae intrare cogebantur. Fetor quoque incomparabilis ex ore ipso exibat, et planctus multitudinis de ventre ejus per idem os audiebatur. Intus enim erant multa millia virorum ac mulierum dira