comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tes tumeã suꝑcilio: ut illos aurũ
et p̃ciosos lapides et purpurã: me pel¬
les ꝙ pilos caprarũ in tab̾naculo dei
moniũ: ne nẽ me rerũ necessitate cõ¬
pulsum. dicat mutasse sentenciã: In
libro tempoꝵ idẽ. paralipomenon qui
hebraice dr̃ dabreiamin: hac ad scm̃
papam chromatium p̃fac uncła usus
eis in gͦcum uersa ẽ editio ꝑmane̾t.
suꝑflue mi chromati ep̃oꝵ. scĩssime
atq doctissime imperares. ut hȩbrea
uolumina latino sermone transfer¬
rem: Quod enim se mel aures homi¬
nũ occupauerat. ꝙ nascentis eccłie
roborauerat fidem: iustum erat etiã
rietate regionum diu̾sa ferant᷑ exẽ¬
plaria. et germana illa antiqͣq trans¬
latio corrupta sit atq uolataꝰ nr̃i ar¬
bitrii putas. aut e płib iudicare quid
uerũ sit. aut nouum opus in ueterio¬
ꝑe cudere: illudentibq iudeis cornicũ
ut dr̃ oculos configere Alexandria et
egyptꝰ in .Lxxͣ. suis esychium laudat

Expanded text:
interpretes tumeam supercilio, ut illos aurum et pretiosos lapides et purpuram, me pelles et pilos caprarum in tabernaculo Dei monium, ne nunc me rerum necessitate compulsum dicas mutasse sententiam. In libro Temporum, id est, Paralipomenon, qui Hebraice dicitur DABRE JAMIM, hac ad sanctum papam Chromatium Praefatiuncula usus eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ nesciebant. dubiis ꝓtulere sen¬
tentiis: nos pꝰ passionem & resurrec¬
tionem eius ñ tam ꝓpħiam quã histo¬
riam scribimꝰ: Alit̾ enim audita: ali¬
ter uisa narrant᷑: Qd̃ meliꝰ intelli¬
gimus: melius & ꝓferimꝰ Audigͥ e¬

Expanded text:
sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi
Abbreviated transcription (Latin):
Aut qͥd in homine tutum sit. si innocen¬
tia criminosa ẽ Dormiente patre¬
familias: inimicus homo zirania su¬
ꝑseminauit: Ext̃minauit uineam
aꝑ de silua: & singularis ferus depa¬
stus ẽ eam Ego taceo: et litterȩ non
men. & crim̃ in toto orbe confiteor.
heu mͥ mat̾. utquid me genuistiꝰ ui¬
rum qui uidicer. ⁊ discernar omni
ci. huic rei testes sunt: ꝙ suꝑfluũ
ẽ quod in illis dictumẽ. aliter qͣm
ibi dictum ẽ scribere: Incipiã gͥ a
genesi: cuius ꝓlogus talis ẽ: Ieside¬
rii mei desid̾atas accepi epłas: qui
quodam p̃sagio futuroꝵ cũ damele
sortitus ẽ nom̃: obsecrantis. ut trans¬
latum in latinam linguã de hebreo
sermone pentatheucum nr̃oꝵ au¬
rib traderem Piculosum opus cer¬
te. obtrectatoꝵ latratibus patens: qui
me asserunt in l.xxͣ. interp̃tum su¬
gillationem. noua ꝓ ueterib cudere:
ita ingenum quasi uinum ꝓbantes.

Expanded text:
Et quid in homine tutum sit, si innocenEt quid in homine tutum sit, si innocentia criminosa est? Dormiente patrefamilias inimicus homo zizania superseminavit . Exterminavit vineam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam . Ego taceo, et litterae non men, et crimen in toto orbe confiteor. Heu mihi, mater mea, ut quid me genuisti, virum qui judicer et discernar omni ci, huic rei testes sunt. Et superfluum est, quod in illis dictum est, 519 aliter quam ibi dictum est, scribere. Incipiam igitur a Genesi, cujus Prologus talis est: « Desiderii mei desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomlatum in linguam Latinam de Hebraeo sermone Pentateuchum nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum latratibus patens; qui me asserunt in Septuaginta interpretum suggillationem, nova pro veteribus cudere: ita ingenium, quasi vinum
Abbreviated transcription (Latin):
transtuli. incrimine maneã: dũ aut in
terum & sacͥlegum ac parricidã me ẽẽ
ñ dixerit. ꝙ quicqͥd potest tacita m̃tis
cogitatio int᷑ se turpitudinis uoluere:
Gras ei debeo agere: quod cum tanta sil¬
ua sit criminũ. unum mͥ erroris uel fal¬
sitatis crimen obiecerit: Ergone contͣ
ante annos płimos diligentissime em̃¬
datos mee linguȩ studiosis tralidiꝰ qͦs
cotidie in conuentu frm edissero. qͦꝵ
psalmos iugi meditatione decanto:
Tam stultꝰ eram: ut qd in pueritia di¬
dici. senex obliuisci uellem: Unu̾¬
si tractatus mer hoꝵ testimoniis
texti sunt: cõmentarii in .xͦii. ꝓpħas.
Olabores hominũ. semꝑ incerti: omor¬
talium studia. contrarios int̾dũ fines
habentia: Uñ me putabam bene me¬
reri de latinis meis. & nr̃oꝵ ad dis¬
cendũ animos concitari: quod etiam
greci u̾sum de latino pꝰ tantos iuter¬
p̃tes ñ fastidiunt: inde in culpã uocor.
et nausianti stomacho cybos ingero

Expanded text:
transtuli, in crimine maneam; dum aut in transtuli, in crimine maneam; dum aut in terum, et sacrilegum, et parricidam me esse non dixerit, et quidquid potest tacita mentis cogitatio intra se turpitudinis volvere. Gratias ei debeo agere, quod cum tanta silva sit criminum, unum mihi erroris vel falsitatis crimen objecerit. Egone contra ante annos plurimos diligentissime emendatos, meae linguae studiosis dedi, quos quotidie in conventu fratrum edissero, quorum Psalmos jugi meditatione decanto? Tam stultus eram, ut quod in pueritia didici, senex oblivisci vellem? Universi tractatus mei horum testimoniis texti sunt. Commentarii in duodecim ProphO labores hominum, semper incerti! o mortalium studia contrarios interdum fines habentia! Unde me putabam bene mereri de Latinis meis, et nostrorum ad discendum animos concitare, quod etiam Graeci versum de Latino post tantos interpretes non fastidiunt; inde in culpam vocor, et nauseanti stomacho cibos ingero.
Abbreviated transcription (Latin):
obstupui Et quia inore duoꝵ et tri¬
um testium stat om̃e uerbũꝰ uinq
testi nec catoni creditũ ẽ: idipsum
multoꝵ. me ex urbe fratrũ scripta
docuert̃. sciscitantium an ita se ha¬
beret: & a quo ipsa epła disseminata
eẽt in uulgus. lacrimabiliter indican¬
tium: Qui hoc ausus ẽ facere: quid
aliud ñ audeat: Bene. qđ malicia ñ
habeat tantas uires: qͣntos conatus:
Perierat in nocentia Si semꝑ neqͥcie
iuncta ẽẽt sapientia: et totum quic¬
quid cupit calũpnia p̃ualeret: Sti¬
lum meũ qualicumq ẽ. et formam
eloquii uir dissertissimꝰ expͥmere ñ
potuit: sed inter ipsas prestigias. et
alterus ꝑsonã quam sibi fraudulen¬
ter induerat. quis eẽt ostñdit. Ergo
ille qui epłam sub noĩe meo penitenciȩ
finxerat. quod male hebrea uolumina
transtulissem. obicere dr̃. me in .lxx.¬
condep̃nationẽ scripturas sc̃as interp̃¬
tatum: ut siue falsa sint siue uera quȩ

Expanded text:
obstupui. Et quia in ore duorobstupui. Et quia in ore duorum vel trium stat omne verbum , unique testi, nec Catoni creditum est, idipsum multorum me ex Urbe fratrum scripta docuerunt, sciscitantium, an ita se haberet, et a quo ipsa epistola disseminata esset in vulgus lacrymabiliter indicantium. Qui hoc ausus est facere, quid aliud non audeat? Bene, quod malitia non babet tantas vires, quantos conatus. Perierat innocentia, si semper nequitiae juncta esset potentia, et totum quidquid cupit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qualiscumque est, et formam eloquii vir disertissimus exprimere non potuit: sed inter ipsas praestigias, et alterius personam, qua se fraudulenter induerat, quis esset ostendit. Ergo ille qui epistolam sub nomine meo poenitentiae finxerat, quod male Hebraea volumina transtulissem, objicere dicitur, me in condemnationem Scripturas sanctas interpretatum, ut sive falsa sunt, sive vera quae
Abbreviated transcription (Latin):
seos suscitata: ut sciam que uitare
debeam que ꝓbare: Uñ & in adoles¬
centia omelias tantum eius quas lo¬
quebat᷑ ad populũ. et in quib non
tanta scandala tenebantur. simpli¬
citer rogantib transtuli: nullis pre¬
iudicans ex his quȩ ꝓbantur. illa sus¬
ciꝑe quȩ manifeste heretica sunt:
Certe ut compendiũ longi sermonis fa¬
ciam: sicut ego ostendo. me ab his acce¬
pisse librũ. qui de tuo codice transcͥp¬
serunt. sic tu doce a quo exemplar
acceꝑis: ut qui auctorem libri dare
alium ñ potuerit. ipse falsitatis tene
atur reus: Bonꝰ homo de bono cor¬
dis thesauro ꝓfert et alia quȩ bona
sunt: atq ex pomoꝵ dulcedine gene¬
ꝓpter eccłiasticas eausas ad comitatũ
uenerant. epłam qͣsi meo scͥptã nomi¬
ne reꝑisse inqua agerem penitenci¬
am. & me ab hebreis in adolescentia
inductũ ẽẽ testarer: ut hebrea uo¬
lumina in latinũ uerterem. inqͥbꝰ
nulla fit ueritas: Quod audiens

Expanded text:
seos suscitata, ut sciam quae vitare seos suscitata, ut sciam quae vitare debeam, quae probare. Unde et in adolescentia homilias tantum ejus quas loquebatur ad populum, in quibus non tanta scandala tenebantur, simpliciter rogantibus transtuli, nullis praejudicans ex his quae probantur, illa suscipere quae manifeste haeretica sunt. Certe ut compendium longi sermonis faciam sicut ego ostendo, me ab his accepisse librum qui de tuo codice transcripserunt: sic tu doce a quo exemplar acceperis, ut qui auctorem libri dare alium non potuerit, ipse falsitatis reus teneatur. Bonus homo de bono cordis thesauro profert illa quae bona sunt : atque ex pomorum dulcedine, genepropter Ecclesiasticas causas ad Comitatum venerant, Epistolam quasi meo scriptam nomine reperisse, in qua agerem poenitentiam, et me ab Hebraeis in adolescentia inductum esse testarer, ut Hebraea volumina in Latinum verterem, in quibus nulla sit veritas. Quod audiens
Abbreviated transcription (Latin):
mutatis dũtaxat sensib de filio et spũ
scõ: qui aꝑtam blasphemiã p̃ferebant.
Uñ etiam ante annos ferme decem. cũ
dexter amicus meus qui p̃fecturam
administrauit p̃toꝵ. me rogasset.
ut auclorem nr̃e religionis et indi¬
cem tȩxerem: inter ceteros tractato¬
res posui. et hunc librum a pamphilo
editum: ita putans ẽẽ ut ate ꝙ tuis
discipulis fuerat diuulgatum Sed
cum ipse dicat eusebiꝰ. pamphilũ nicħ
scͥpsisse exceptis breuib epłis ad ami¬
cos: & pͥmus liber sex uoluminum
illiꝰ. eadem et hisdem uerbis contine¬
at que sub nomine pamphili ate fic¬
ta st̃: ꝑspicuum ẽ. te iccirco librum
hunc disseminare uoluisse. ut sub ꝑ¬
sona martyris heresim introduces:
Cumq & de hoc ipso libro quem pãphili
simulas multa ꝑuerteris: et aliter ĩ
greco. alit̾ in latinum suit: fraudẽ
tuam errori meo imputare ñ debes:
Credidi enim eius eẽ librum quem
nc̃ compellor legere. questione here¬

Expanded text:
mutatis dumtaxat sensibus de Filio et Spiritu mutatis dumtaxat sensibus de Filio et Spiritu sancto, qui apertam blasphemiam praeferebant. Unde etiam ante annos ferme decem cum Dexter amicus meus, qui praefecturam administravit praetorii, me rogasset, ut auctorum nostrae religionis ei indicem texerem, inter caeteros tractatores posui et hunc librum a Pamphilio editum, ita putans esse, ut a te et tuis discipulis fuerat divulgatum. Sed cum ipse dicat Eusebius Pamphilum 517 nihil scripsisse, exceptis brevibus Epistolis ad amicos: et primus liber sex voluminum illius, eadem et eisdem verbis contineat, quae sub nomine Pamphili a te ficta sunt, perspicuum est te idcirco librum hunc disseminare voluisse, ut sub persona martyris haeresim introduceres. Cumque de hoc ipso libro quem Pamphili simulas, multa perverteris, et aliter in Graeco, aliter in Latino sit, fraudem tuam errori meo imputare non debes. Credidi enim ejus esse librum, quem nunc compellor legere, quaestione haere
Abbreviated transcription (Latin):
tis fronte confutat: Post hec et canta.¬
audes in apologia tua dicere. te ñ eẽ
defensorem origenis. neq assertorẽ
illiꝰ: ꝓcuius defensione pamphilus et
eusebius tibi parum dixisse sufficĩt.
Aduersũ quȩ uolumina: si dñs uitȩ
huius dederit spacium. alias respon¬
dere conabor: Nc̃ tantum tuis asser¬
tionib obuiasse sufficiat. et hoc pru¬
dentẽ breuiter instrixisse lectorẽ:
me istum librũ qui sub nomine pã¬
phili ferebat᷑. uidisse pͥmũ scriptum
in codice tuo: & quia nonerat michi
curȩ quid ꝓ heretico diceret᷑. sic sem¬
ꝑ habuisse quasi diuersũ ẽẽt opus
pamphili et eusebii: pꝰea uero questi¬
onem cõmotam scriptis eoꝵ respon¬
dere uoluisse. & ob hanc causã legis¬
se qͥd ꝓorigene imuisquisq sentiret.
ꝑspicueq dep̃hendisse. quod primus
liber sex uoluminũ eusebii ipse eẽt.
qui unus sub nomine pamphili ate
editꝰ ẽ tam grece quam latine: un¬

Expanded text:
tis fronte confutat. 23. Habetis fronte confutat. 23. Habeaudes in Apologia tua dicere, te non esse defensorem Origenis, neque assertorem illius, pro cujus defensione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visi. Adversum quae volumina si Dominus vitae hujus dederit spatium alias respondere conabor. Nunc tantum tuis assertionibus obviasse sufficiat, et hoc breviter prudentem instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid pro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus Pamphili et Eusebii: postea vero quaestione mota, scriptis eorum respondere voluisse, et ob hanc causam legisse, quid pro Origene unusquisque sentiret, perspicueque deprehendisse, quod primus liber sex voluminum Eusebii ipse esset, qui unus sub nomine Pamphili a te editus est, tam Graece quam Latine, im
Abbreviated transcription (Latin):
sex milia libroꝵ eiꝰ se legise. quãpluri¬
ma fratrũ multitudine audiente
confessus ẽ. in qua multitudine ꝙ cat̾¬
ua fr̃m. tu quoq medius eras: Quan
heresi nefaria a te dognata ẽẽ ꝓlata.
crimni ei dandum ẽ: quare gͥcam &
syram et hebream & egyptiacam lin¬
guã. ex parte et latinam nouerit:
loquebantur. in crimmine sunt: et me
trilinguem bilinguis ipse ridebis: De
sex autẽ milib libris quos ab eo lectos
confingis: quis credet aut te uerum
dicere. aut illum potuisse mentiri:
Si enim origenes sex milia scripsisset li
uͦ ille non scripsit: quomͦ iste legere
potuit: Numera indicem libroꝵ eius.
qui in tercio uolumine eusebii in quo
scribit uitam pamphili continent᷑.
& ñ dico sex milia. s t̾ciam partẽ non
reꝑies: Habemus epłam supͣdicti pon¬
tificis: in qua huic calũpniȩ tuȩ dũ
adhuc eẽs in oriente respondet: et
aꝑtissimũ mendatiũ libera uerita¬

Expanded text:
sex millia librorum ejus se legisse, quam plurisex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quandrigenis haeresi nefaria a te dogmata esse prolata? Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebraeam et Aegyptiacam linguam, ex parte et Latinam noverit? loquebantur, in crimine sunt; et me trilinguem, bilinguis ipse ridebis? De s autem libris quos ab eo lectos esse confingis quis credet aut te verum dicere aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex milia scripsisset libvero ille non scripsit, quomodo iste legere potuit? Numera indices librorum ejus qui in tertio volumine Eusebii, in quo scripsit vitam Pamphili, continentur: et non dico sex millia, sed tertiam partem non reperies. Habemus Epistolam supradicti Pontificis, in qua huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera verita
Abbreviated transcription (Latin):
uelle cognoscere ẽ: sed totam pene
uitam suã disciplinis eius ac studus
dedere: Qmͦ gͦ iste merito audiendꝰ
ẽ.cum eos culpet qui instructionis
suȩ causa. ꝑ pauca eius salua fidei re¬
gula. atq integra pietate legerunt:
solent. qui libros scribere. qͥ totũ le
origene locunt᷑ & scribunt. qͥ dum
sua nolunt furta cognosei. et ingͣti
sunt in magistrũ. iccirco simplices
ab illius lectione det̾rent: nomina¬
tu decꝙ dicere. ꝙ ipsos homines de¬
notare: Ergo beati ep̃i athanasius ꝙ
& om̃is tam orientis quam occidentis
catholicoꝵ. synodus. qui pari senten¬
tia quia pari ⁊ spũ illum hereticum
denunciant populis. fures libroꝵ illiꝰ
iudicandi st̃. & qnͣdo in ȩccłus p̃dicant.
ñ scripturarũ mysteria. sed origenis
furta cõmemorant: Non tͥ sufficit pas¬
siua contra om̃s detractio. nisi specialit̃
contra beatum et insignem eccłie sac̾¬
dotem. stili tui lanceam dirigas: us
se putat de origene male loquendiͥ qͥ

Expanded text:
elle cognoscere, sed totam pene vitam disciplinis ejus ac studiis dedere. Quomodo ergo iste merito audiendus est, quum eos culpat, qui instructionis suae causa perpauca ejus salva fidei regula atque integra pietate legerunt?solent? qui libros scribere? qui totum de Origene loquuntur et scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati episcopi Anastasius, et  Aquileiae , et omnis tam Orientis quam Occidentis Catholicorum synodus, qui pari sententia, quia pari et spiritu, illum haereticum denuntiant populis, fures librorum illius judicandi sunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta commemorant? Non tibi sufficit passim contra omnes detrectatio, nisi specialiter contra beatum et insignem Ecclesiae Sacerdotem styli tui lanceam dirigas? Quise putat, de Origene male loquendi? qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ furta cognoscant. quȩ utiq
si ingrati in magistrũ ñ eẽnt. nequa¬
quam criminosa uiderent᷑:. simpli¬
ciores quosq ab eius lectione deter¬
rent: Peniq quidam ex ipsis. qui se
uelut eugłirandi necessitatem per
om̃s gentes & ꝑ om̃s linguas. habe¬
re putat de origene male lonqͦn¬
di: sex milia libroꝵ eius se legisse
quampłima fratrum multitudi¬
ne audiente. confessus ẽ: Qui si u¬
tiq ut ipse dicere solet ꝓcognoscen¬
dis malis eius legebat: sufficere po¬
terant decẽ libri adcognoscendũ.

Expanded text:
ipsorum furta cognoscant, quae utique ipsorum furta cognoscant, quae utique si ingrati in magistrum non essent, nequaquam criminosa viderentur, simpliciores quosque ab ejus lectione deterrent. Denique quidam ex ipsis, qui se velut evangelizandi necessitatem per omnes gentes et per omnes linguas habere putat, de Origene male loquendi, sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima 515 fratrum multitudine audiente, confessus est. Qui si utique ut ipse dicere solet pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscendum,
Abbreviated transcription (Latin):
fabulas ꝓ argumento ñ teneas ueri¬
tatis: fieri enim potest. ut etiã si a
me uerum audisti. alius qui huiꝰ
rei ignarus ẽ dicat ate ẽẽ cõpositũ:
et quasi mimũ phylistionis uel len¬
tuli. ac marilli stropham eleganti
semel effrenata cemeritas: Post excõ¬
municationem hilarii. pꝰ cypriani
athanasii me dormitante lituram
simul et inscriptionem erupit ali¬
quando contra papam epipbaniũ:
et dolorem pectoris sui quo eũ in epła
quam ad ioħem ep̃m scripserat here¬
ticum arguit. in apologia ꝓ origene
digerit: et his se sermonib consola¬
tur Quinpotius aꝑienda ẽ hoc in
loco ueritas latens: Non enim pos¬
sibile ẽ tam iniquo iudicio uti qͦn¬
quam hominũ. ut de causa equali ñ
equaliter sentiat: s qđ auctores ob¬
trectatoꝵ eiꝰ hi sunt. qui uł inȩccła
disputare latius solent. uel etiam
libros scribereꝰ qui totum de orige¬
ne uł locunt᷑ uł scribunt: Ne gͦ płes

Expanded text:
fabulas pro argumento non teneas verifabulas pro argumento non teneas veritatis. Fieri enim potest, ut etiam si a me verum audisti, alius qui hujus rei ignarus est, dicat a te esse compositum: et quasi mimum Philistionis, vel Lentuli, ac Marulli stropham eleganti semel effrenata temeritas? Post excommunicationem Hilarii, post Cypriani Athanasii, me dormitante, lituram, simul et inscriptionem, erupit aliquando contra Papam Epiphanium, et dolorem pectoris sui, quod eum in epistola quam ad Joannem episcopum scripserat, haereticum arguit, in Apologia pro Origine digerit, et his se sermonibus consolatur: « Quin potius aperienda est hoc in loco veritas latens. Non enim possibile est, tam iniquo judicio uti quemquam hominum, ut de causa aequali non aequaliter sentiat. Sed quod auctores obtrectatorum ejus hi sunt, qui vel in Ecclesia disputare latius solent, vel etiam libros scribere, qui totum de Origene vel loquuntur, vel scribunt. Ne ergo plures
Abbreviated transcription (Latin):
confessoris calũpma: ut cũq toleranda
ẽ: Transit ad inclitũ martyrẽ cypria-¬
num: & dicit tertulliam librum. cui
titulus ẽ de trinitate sub nomine eiꝰ
constantinopoli macedoniaq partis
hereticis lectitari In quo crimine:
mentit᷑ duo Nam nec tertulliani lib̾
ẽ. nec cypriani dr̃. sed nouatiani. cuiꝰ
et inscribitur titulo & auctoris elo
futare: Si michi mea ingeratur fa¬
bella. asino udelic& lyra. & sub noĩe
cuiꝰdam amici damasi romane urb
ep̃i ego petar. cui ille eccłiasticas epłas
dictandas credidit: et apłi arrianoꝵ.
uersutiȩ describantur: quod atha-¬
ruꝑit. ut in litura hoc quod raserit
rursus inscriberet.⁊ ut scilieet non
ab illo falsatum. s a me additũ puta¬
retur: Quȩso te amice lm̃e. ut in
eccłiasticis tractatib uͥ de ueritate
doginatũ queritur. ꝙ de salute aĩa¬
rum nr̃arum maioꝵ flagitatur
auctoritas. huruscemõĩ deliram̃ta
dimittas: et prandioꝵ cenarumq

Expanded text:
confessoris calumnia utcumque toleranda confessoris calumnia utcumque toleranda est. Transit ad inclytum martyrem Cyprianum, et dicit Tertulliani librum, cui titulus est, de Trinitate, sub nomine ejus Constantinopoli a Macedonianae partis haereticis lectitari. In quo crimine mentitur duo. Nam nec Tertulliani liber est, nec Cypriani dicitur; sed Novatiani, cujus et inscribitur titulo: et auctoris eloqfutare, cum mihi mea ingeratur fabella, a synodo videlicet, et sub nomine cujusdam amici Damasi Romanae urbis episcopi ego petar, cui ille ecclesiasticas epistolas dictandas tradidit, et Apollinariorum versutiae describantur, quod Atha corruperint, ut in litura id quod raserint, rursus scriberent, ut scilicet non ab illis falsatum, sed a me additum putaretur. Quaeso te, amice charissime, ut in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate dogmatum quaeritur, et de salute animarum nostrarum, majorum flagitatur auctoritas, hujuscemodi deliramenta dimittas, et prandiorum coenarumque
Abbreviated transcription (Latin):
centiam qͥcqͥd uoluerit mentiendi.
uenit ad latinos ꝙ pͥmũ ponit hy¬
lariũ confessorẽ. qđ post ariminensẽ
synodum liber ipsiꝰ falsatꝰ ab hereti
domo sua uisserit.qui nesciente se in
seriniis suis hereticus tenebat᷑: cũq
ꝓlatus finsset. et ab omĩb hereticus
iudicatus: auctor. libri excõmuncatꝰ.
de concilii conuentione discesserit:¬
mo ei contra confessorem ista simulan¬
ti audeat contradicere: Responde qͤso.
synodus a qua excõmumcatus ẽ inqͣ
urbe fuit: dic epõꝵ uocabula: ꝓfer
sententias subscriptionum. uel diu̾¬
sitatem uł consonantiam. doce qui
eo anno consules fuerint: quis imꝑa¬
tor hanc synodũ iusserit congͦgari:
galliȩ ne tantum ep̃i fuerint. an ita¬
liȩ ⁊ hispamȩ: certe quam obeausã
sy nodus congͤgata sit: Nichil horum
nominas. s uirum eloquentissimũ
& contra arrianos latini sermonis
tubam ut origenem defendas. excom¬
municatũ a synodo criminar isS

Expanded text:
centiam quidquid voluerit mentiendi; centiam quidquid voluerit mentiendi; venit ad Latinos, et primum ponit Hilarium confessorem, quod post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticdomo sua jusserit: qui, nesciente se, in scriniis suis haereticus tenebatur. Cumque prolatus fuisset, et ab omnibus haereticus judicatus, auctor libri excommunicatus, de concilii conventione discesseritmo ei contra confessorem ista simulanti audeat contradicere. Responde, quaeso; synodus, a qua excommunicatus est, in qua urbe fuit? Dic episcoporum vocabula: profer sententias subscriptionum, vel diversitatem, vel consonantiam. Doce qui eo anno consules fuerint, quis imperator hanc synodum jusserit congregari: Galliaene tantum episcopi fuerint, an et Italiae, et Hispaniae: certe quam ob causam synodus congregata sit. Nihil horum nominas, sed virum eloquentissimum, et contra Arianos Latini sermonis tubam, ut Origenem defendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sublimem & excellentissimam creaty¬
ram uoluntate extitisse patris. sicut
& ceteras creaturas. Rursum ad se¬
cundam ueniunt questionẽ. Asserit
candidus diabolum pessime ẽẽ na¬
ture: & que saluari nunꝗͣ possit.
Contͣ hec recte origenes respondit
ñ eum ꝑiture esse substantie. s uo¬
luntate ꝓpria corruisse. & posse sal¬
uari. Hoc candidus i̾tit in calũp¬
niam: quasi origenes dix̾it diaboli
naturam esse saluandam. Quod ille
falso obiecerat. hic refiitat: ꝙ intelligi¬
mnꝰ in hoc tantum dialogo ab origene.
hereticam falsitatemꝰ & ñ in cȩteris li¬
bris: de quib nunquam questio fuit:
Alioquin si omĩa quȩ heretiea st̃ non
erunt origenis sed hereticoꝵ: omnes
autem ꝓpemodũ illiꝰ thomi his errori¬
b pleni sunt: nichil origenis erit. s
eoꝵ quoꝵ ignoramus uocabula Hon
ei sufficit grecos ⁊ antiquos calũpni¬
ari. de quib ꝓ uestutate tempoꝵ. et
longinquitate regionum habet li¬

Expanded text:
sublimem et excellentissimam creatusublimem et excellentissimam creaturam voluntate exstitisse Patris, sicut et caeteras creaturas. Rursus ad secundam veniunt quaestionem. Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae salvari nunquam possit. Contra hoc recte Origenes respondit, non eum periturae esse substantiae, sed voluntate propria corruisse, et posse salvari. Hoc Candidus vertit in calumniam, quasi Origenes dixerit, diaboli naturam esse salvandam: quod ille falso objecerat, hic refutat. Et intelligimus in hoc tantum dialogo ab Origene argui haereticam falsitatem, et non in caeteris libris, de quibus nunquam quaestio fuit. Alioqui si omnia quae haeretica sunt, non erunt Origenis, sed haereticorum: omnes autem propemodum illius tomi his erroribus pleni sunt; nihil Origenis erit, sed eorum, quorum ignoramus vocabula. Non ei sufficit Graecos et antiquos calumniari, de quibus pro vetustate temporum et longinquitate regionum habet li
Abbreviated transcription (Latin):
lentes obseruare mandatum illd̃
quod dicit. quia maledici regnum
dĩ ñ possidebunt: dicentes asserere
me. patrem maliciȩ ⁊ ꝑditionis e¬
oꝵ qui de regno dei eiciunt᷑. idẽ.
diabolũ ẽẽ saluandum: qđ ne aliquis
quidem m̃te motus. et manifeste
genis u̾ba quȩ supra ad u̾bũ transtu¬
li. his quȩ ab isto non uersa st̃ sed
euersa: & qnͣtam inter se ñ solũ uer¬
bors sed & sensuum habeant dissonã¬
tiam. ꝑspicietis Obserro ne molesta
sit uobis ꝓlixior. int̃p̃tatio: Iccireo
enim omĩa uertimus: ut quo consi¬
lio suꝑiora tacuerit. ꝓbaremus: ha¬
bet᷑ dialogus apud grecos origenis et
candidi ualentinanȩ hereseos defen¬
soris: in quo duos andabates digladian¬
tes int̾ se spectasse me fateor: Dicit can¬
didus. filium de patris eẽ substantiaꝰ
asserit: e regione origene iuxta arri¬
um et eunomium repugnante eũ
uel ꝓlatum esse uł natum. ne deus pa¬
riter diuidatur in partes: s dicit

Expanded text:
lentes observare mandatum illud lentes observare mandatum illud quod dicit: Quia maledici regnum Dei non possidebunt; dicentes asserere me patrem malitiae et perditionis eorum qui de regno Dei ejiciuntur, id est diabolum, esse salvandum: quod ne aliquis quidem mente motus et manifeste genis verba, quae supra ad verbum transtuli, his quae ab isto non versa sunt, sed eversa, et quantam inter se non solum verborum, sed et sensuum habeant dissonantiam, perspicietis. 512 Obsecro ne molesta sit vobis prolixior interpretatio. Idcirco enim omnia vertimus, ut quo consilio superiora tacuerit, probaremus. Habetur dialogus apud Graecos Origenis, et Candidi Valentinianae haereseos defensoris, in quo duos Audabatas digladiantes inter se spectasse me fateor. Dicit Candidus Filium de Patris esse substantia, lationem asserit. E regione. Origenes juxta Arium et Eunomium repugnat, eum vel prolatum esse, vel natum, ne Deus Pater dividatur in partes; sed dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mie. quod dr̃ de michael contra
diabolum: & in alio loco. domina¬
tiones quidem reꝓbant: głas autẽ
blasphemant: quidam eoꝵ qui li¬
benter accusationes reꝑiunt. ascͥ¬
bunt nobis et doctrinȩ nr̃e blas¬
phemiam: suꝑ qua ipsi uicłint qͦ¬
mͦ illud audiant. neq ebrii neq
maledici regnum di possidebunt:
licet patrem malicie & ꝑditionis
eoꝵ qui de regno dei eiciunt᷑. di¬
cant posse saluari: quod ne mente
qͥdem quis captus dicere potest:
et cȩtera quȩ ex eadem epła trans¬
tulit: Pro hoc quod infine uerbo¬
rum origenis int̃p̃tati suinus. er¬
go cum ꝓpter timorem dĩ caueamꝰ
in quempiam maledicta conferre
et reliqua: iste fraudulent̃ ampu¬
tatis suꝑiorib ex quib inferiora
cdependent. sic transferre cepit epłã.
ait: Quidam eoꝵ qui libenter ha¬
bent criminari ꝓximos suos aseri¬
bunt nobis et doctrinȩ nr̃ȩ crim̃
blasphemie. quod a nobis numqͣm
audierunt: de quo ipsi uid̾int. no¬

Expanded text:
miae, quod dicitur de Michaele contra miae, quod dicitur de Michaele contra diabolum; et in alio loco: Dominationes quidem reprobant, glorias autem blasphemant: quidam eorum qui libenter contentiones reperiunt, ascribunt nobis et nostrae doctrinae blasphemiam, super qua ipsi viderint, quomodo illud audiant: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt: licet patrem malitiae et perditionis eorum, qui de regno Dei ejicientur, dicant posse salvari, quod ne mente quidem quis captus dicere potest. » Caetera quidem ex eadem epistola transtulit pro hoc, quod in fine verborum Origenis interpretati sumus. « Ergo cum propter timorem Dei caveamus in quempiam maledicta conferre, » et reliqua: iste fraudulenter amputatis superioribus, ex quibus inferiora dependent, sic coepit transferre epistolam, ait: « Quidam eorum qui libenter habent criminari proximos suos, ascribunt nobis et doctrinae nostrae crimen blasphemiae, quod a nobis nusquam audierunt: de quo ipsi viderint, no
Abbreviated transcription (Latin):
eos odisse debemus: & orare ꝓ illis
quam eos maledicere: Ad benedi¬
cendum enim.⁊ ñ ad malechcendũ:
creatisumꝰ Qm et michael eum ad¬
u̾sus diabolum disceptaret de moy¬
si corpore: ne tanto malo quidẽ au
sus ẽ iudicium inferre blasphemiȩ.:
s dixit. imꝑ& tibi dñs: Cui quid
simile etiam in zacharia legimus:
rit: & si increpet: quomͦ ipse incre
pet agnoscat Et pꝰ multa quȩ pro¬
lixum ẽ scribere. addit Nos hoc
sentimus quod deicientur de reg¬
no celoꝵ. ñ solum qui grandia pec¬
cauert̃. u̾bi grã. fornicatores & ad¬
ulteri. & masculoꝵ concubitores
& fures. s & qui minora deliquerit:
ex eo qd scͥptũ ẽ. neq ebriosi. neq
maledici regnum dei possidebunt:¬
& tam in bonitate quam in seueri¬
tate cłi eẽ mensuram: Unde cunc¬
qđq puto et inmocłatione sermo¬
nis: ut nulli audeamus maledice̾:
ferre. recordantes illiꝰ dicti. ñ fuit
ausus iudicium inferre blasphe¬

Expanded text:
eos odisse debemus, et orare pro illis, eos odisse debemus, et orare pro illis, quam eis maledicere. Ad benedicendum enim, et non ad maledicendum creati sumus. Unde et Michael cum adversus diabolum disputaret de Moysi corpore, ne tanto quidem malo ausus est judicium inferre blasphemiae, sed dixit: Increpet tibi Dominus . Cui quid simile etiam in Zacharia legimus: rit. Et si increpat, quomodo increpet, ipse agnoscat. » Et post multa quae prolixum est scribere, addit: « Nos hoc sentimus quod ejicientur de regno coelorum, non solum qui grandia peccaverunt, verbi gratia, fornicatores et adulteri, et masculorum concubitores, et fures, sed et qui minora deliquerunt, ex eo quod scriptum est: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt ; et tam in bonitate quam in severitate Dei esse mensuram. Unde cuncquoque potu, et in moderatione sermonis, ut nulli audeamus maledicere.ferre, recordantes illius dicti, Non fuit ausus judicium inferre blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
sectatori. calũpmiandi se occasionem
decłit. quod diabolũ saluande dixe¬
rit ẽẽ naturȩ: hic dissimulato argu¬
mento epłe fingit ꝓ origene quod
ille ñ loquitur: Unde ipsius epłȩ par¬
tem paululum ex suꝑiorib transtuliꝰ
et his iunxi. quȩ ab isto comatice do¬
loseq transiata sunt: ut quo consilio
suꝑiora tacuerit. lector agnoscat: Con¬
tra sac̾dotes gͦ eccłiȩ generaliter dispu¬
tans. a quib indignus cõmunione eiꝰ
fuerat uidicatꝰ: hec intulit: Quid
necẽe̾ ẽ de ꝓpħarum sermonib dic̾e:
quib sepissime pastorib ⁊ maioribus
natu. et sacerdotib ac pͥncipibus po¬
puli cõminant᷑. et arguunt eos: Quȩ
tempꝰ sit de quo dicitur. nolite cre¬
dere amicis. ne sꝑetis in pͥnc ipib᷑
et nunc impleat᷑ uaticinium. du¬
ces popłi mei me nescierunt. filii
stulti sunt. ꝙ ñ sapientes: sapientes
st̃ ut faciant mala. bene autẽ fac̾e̾
nesciert̃: Quoꝵ mag̃ misereri qͣm

Expanded text:
sectatori, calumniandi se occasionem sectatori, calumniandi se occasionem 510 dederit, quod diabolum salvandae dixerit esse naturae: hic dissimulato argumento epistolae, fingit pro Origene, quod ille non loquitur. Unde epistolae ipsius partem paululum ex superioribus transtuli, et his junxi, quae ab ipso commatice doloseque translata sunt, ut quo consilio superiora tacuerit, ipse lector agnoscat. Contra sacerdotes ergo Ecclesiae generaliter disputans, a quibus indignus communione ejus fuerat judicatus, haec intulit: « Quid necesse est de prophetarum sermonibus dicere, quibus saepissime pastoribus, et majoribus natu, et sacerdotibus, ac principibus populi comminantur et arguunt eos? Quae tempus sit, de quo dicitur: Nolite credere amicis, nec speretis in principibus . Et nunc impleatur vaticinium: Duces populi mei me nescierunt, filii stulti sunt, et non sunt sapientes. Sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nesciunt ; quorum magis misereri quam
Abbreviated transcription (Latin):
tis et deplorantis scͥptis ac uocibus
ꝓbauimus: Quid enim ipse cum ad¬
huc eẽt in carne uiuens sentiens ui¬
densq ꝑpessꝰ sit. de libroꝵ suoꝵ uł ser¬
monũ corruptionibus uł ad ulteri¬
nis editionibꝰ: ex ipsius epła quã scri¬
bit ad quosdam caros suos alexandri¬
am euident̃ docetur: Statimq exẽ¬
plum subiungit epłs: et qui falsitatẽ
scͥptoꝵ origenis hereticis imputat. ip¬
se incipit a falsitateꝰ nonita interpre¬
tans ut habet᷑ in gͤco: nec id latinis
insinuans quod ipse in suis litteris ꝓ¬
fitetur: Cumq ille tota epła demetri¬
um alexandrinȩ urbis pontificem la¬
ceret. & in totius orbis ep̃os et clericos
inuehatur. et frustra ab eccłus excom¬
muincatum ẽẽ se dicat. nec uelle in
maledictis referre uicem. ne scilicet
maledicꝰ ẽẽ uideat᷑: homo qui in tan¬
tum cautus sit ad maledicendũ. ut
ne diabolo audeat maledicere. unde
et candido ualentiniam dogiatis

Expanded text:
tis et deplorantis scriptis ac vocibus tis et deplorantis scriptis ac vocibus prabavimus. Quid enim ipse cum adhuc in carne vivens, sentiens, vidensque perpessus sit de librorum suorum, vel sermonum corruptionibus, vel adulterinis editionibus, ex ipsius epistola quam scribit ad quosdam charos suos Alexandriam, evidenter docetur. » Statimque exemplum subjungit epistolae; et qui falsitatem scriptorum Origenis haereticis imputat, ipse incipit a falsitate: non ita interpretans ut habetur in Graeco, nec id Latinis insinuans, quod ipse in suis litteris profitetur. Cumque illa epistola tota Demetrium Alexandrinae urbis pontificem laceret, et in totius orbis episcopos et clericos invehatur, et frustra ab Ecclesiis excommunicatum esse se dicat, nec velle in maledictis referre vicem, ne scilicet maledicus videatur esse homo, qui in tantum cautus sit ad maledicendum, ut ne diabolo quidem audeat maledicere; unde et Candido Valentiniani dogmatis
Abbreviated transcription (Latin):
possent ꝑu̾soꝵ hominum calũpniam
declinare Obiciunt᷑ origeni crimina:
ꝙ tu ñ illum defenc̾is. sed aliũ accusas:
nec crim̃ renuis. s criminosoꝵ turbã
requiris Si tibi diceret᷑ quot habet
origenes in heresi socios: recte ista pro¬
ferres: Nc̃ a te querit᷑ hec quȩ in ori¬
genis libris scͥpta reꝑiuntur. bona st̃
an mala: taces: & ꝓ his alia loqueris:
Clemens hoc ait: dionisius in isto erro¬
re rep̃henditur: Athanasiui ep̃e si di
ta similiter deprauata sunt: quomͦ
et nẽ ab aliis tibi hereseos crimen ĩ¬
pingitur Et tu ꝓ te taces: & ꝓ me
cõfiteris: Egoneminẽ accuso: ꝓ me tantũ
respõdisse contentꝰ: Nsũ qd̾ arguis. situs
qdđ accusaris. ipse uid̾is Nec absolutio mei
nec reatus:te aut innocentem aut ob¬
missa falsatione ab hereticis apło¬
rum et utriꝰq clementis atq diom¬
sii. uenit ad origenem: et his uer¬
bis loquitur Ipsius hoc conquiren¬

Expanded text:
possint perversorum hominum calumniam possint perversorum hominum calumniam declinare. Objiciuntur Origeni crimina, et tu non illum defendis, sed alios accusas; nec crimen renuis, sed criminosorum turbam requiris. Si tibi diceretur, quos habet Origenes in haeresi socios, recte ista proferes. Nunc a te quaeritur, haec quae in Origenis libris scripta reperiuntur, bona sint an mala? Taces, et pro his alia loqueris. Clemens hoc ait: Dionysius in isto errore deprehenditur: Athanasius  Al. Anastta similiter depravata sunt; quomodo et nunc ab aliis tibi haereseos crimen impingitur, et tu pro te taces, et pro me confiteris. Ego neminem accuso, pro me tantum respondisse contentus. Non sum quod arguis: si tu es quod accusaris, ipse videris. Nec absolutio mea me, nec reatus te, aut innocentem, aut obmissa falsatione ab haereticis, apostolorum, et utriusque Clementis, atque Dionysii, venit ad Origenem, et his verbis loquitur: « Ipsius hoc conqueren
Abbreviated transcription (Latin):
conceditur. ut quicquid in libris oĩ¬
um reꝑit᷑. ab aliis corruptũ sit: nicħ
um omiã st̃. nichil alicuiꝰ sit: Hac de¬
fensionis ꝑturbatione. nec marci¬
on nec manicheus. nec arriꝰ nec eu¬
nomius accusari potert̃: quia qͥcqͥd
nos ab his impie dictum obiecerimꝰ:
discipuli respondebt̃. non a magistͥs
liber. tuus non erit. sed forsitan m̃s:
& m̃s liber quo tͥ accusatus respon¬
deo. si i illo aliquid rep̃henderis ñ
erit meus sed tuus. a quo rep̃benditur:
Et dũ omĩa ad hereticos refer: qͥd ȩccłi¬
asticis tribues. quib ꝓpͥum nichil relin¬
quis: Et quomͦ inquies in libris eoꝵ
uiciosa m̃nulla sunt: Si me causas
uicioꝵ nescire respondero: ñ statim
illos hereticos iudicabo fieri potest.
librariis imꝑitis. eoꝵ paulatĩ scͥpͥta¬
fint corruptaͥ uel certe antequam ĩ
alexandria quasi demoniũ meridia¬
num arrius nasceret᷑. in nocenter qͦdã
& minꝰ caute locutisint: & quȩ non

Expanded text:
conceditur, ut quidquid in libris noxiconceditur, ut quidquid in libris noxium reperitur, ab aliis corruptum sit  Al. um omnia sunt, nihil alicujus sit. Hac defensionis perturbatione nec Marcion, nec Manichaeus, nec Arius, nec Eunomius accusari poterunt: quia quidquid nos ab his impie dictum objecerimus, discipuli respondebunt, non a magistris liber, tuus non erit, sed forsitan meus. Et meus liber, quo tibi accusatus respondeo, si in illo aliquid reprehenderis, non erit meus, sed tuus, a quo reprehenditur. Et dum omnia ad haereticos refers, quid Ecclesiasticis tribues, quibus proprium nihil relinquis? Et quomodo, inquies, in libris eorum vitiosa nonnulla sunt? Si me causas vitiorum nescire respondero, non statim illos haereticos judicabo. Fieri enim potlibrariis imperitis eorum paulatim scripta corrupta sint. Vel certe antequam in Alexandria quasi daemonium meridianum Arius nasceretur, innocenter quaedam, et minus caute locuti sunt, et quae non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ scribere: quid queso ait. de his sen¬
tiendum ẽ. quod apłieus uir hereti¬
ca scripserit: An id potiꝰ credendũ
ẽ. qđ ꝑuersi homines ad assertionem
dogmatum fuoꝵ sub uiroꝵ scõꝵ noĩe
tanquam facilius credenda. interseru¬
erunt ea. quȩ illi nec sensisse nec scͥp¬
licum scribit in libris suis interdũ
dei filium dicere creaturã: et dioni¬
sium alexandrinȩ urbis ep̃m. uirũ
eruditissimũ. contra sabelliũ .iiiͦiͦ.
uoluminib disputantẽ. in arrianũ
dogina delabi: et sub his exemplis il¬
lud agit. ut non eccłiasticos ⁊ catholi¬
cos uiros male sensisse. sed ab hereti¬
cis eoꝵ scͥpta corrupta eẽ testet᷑: et
concludat ad extremũ dicens Ne
origene qͦq in quo similit ut in his
quos supͣ diximus quedam cuu̾sitas
inuenitur. istud ñ sufficiat sentire.
qd de p̃iudicatis iam catholicis senti¬
tur uł intelligitur uiris: nec simił
cause similis sufficiat excusatio Si

Expanded text:
est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his senest, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scriplicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor voluminibus disputantem, in Arianum dogma delabi. Et sub his exemplis illud agit, ut non ecclesiasticos, et catholicos viros male sensisse, sed ab haereticis eorum scripta corrupta esse testetur, et concludat ad extremum, dicens: « De Origene quoque, in quo similiter, ut in his quos supra diximus, quaedam diversitas invenitur, istud non sufficiat sentire, quod de praejudicatis jam catholicis sentitur, vel intelligitur viris, ne similis causae, similis sufficiat excusatio. » Si
Abbreviated transcription (Latin):
tu int̾p̃tatus es libris. breues dicta¬
uit cõmentariolos:: quibꝰ ñ ab origene
negaret scripta que scͥpta st̃. sed nos
simplices homines non posse intelli¬
gere quȩ dicuntur: et quo sensu in
bonam partem accipi debeant ꝑsua¬
dere conatur: hoc dir tapãde filio &
spĩ scõ Ceterum in aliis dogmatib
et eusebius ⁊ didimus aꝑtissime in
origenis seita concedunt: et quod
om̃s eccłiȩ rȩꝓbant. catholicȩ et piȩ
dictum ẽẽ defendunt: Uideamus¬
tamen quibꝰ argumentis ꝓbare ni¬
tantur: origenis ab hereticis scripta
uiciata Clemens inquit apłoꝵ disci¬
ep̃e et martyr fuit: libros edidit qui
nitio: In quib eum exꝑsona petri apłi
doctrina quasi uere apłica in quãpłi¬
inis exponat᷑: in aliquib ita eunomii
dogna inseritur. ut nichil aliud qmͣ
ipse eunomius disputare credatur.
filium dĩ ereatum de nullis extan¬
tib asseuerans: Et pꝰ alia que ꝓlixũ

Expanded text:
tu interpretatus es libris, breves dictatu interpretatus es libris, breves dictavit Commentariolos, quibus non negaret ab Origene scripta, quae scripta sunt: sed nos simplices homines non posse intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rutamen, quibus argumentis probare nitatur Origenis ab haereticis scripta vitiata. « Clemens, inquit, Apostolorum discistolos episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui nitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseverans. » Et post alia, quae prolixum
Abbreviated transcription (Latin):
spm scm ⁊ filium de patris scribens
ẽẽ substancia. statim in consequenti¬
b asseruerit creaturas: Nescisne me
origenis habere omĩa: legisse qũapli¬
ma: Ad populũ faleras : ego te intus
et incute noui Uir doctissimus eu¬
sebius. doctissimũ dixi ñ catholicũ. ne
more solito mͥ et in hoc calũpniã stru¬
as ꝑsex uolumina nichil aliud agit.
nisi ut origenem sue ostñdat fidei. idẽ
arrianȩ ꝑfidiȩ et multa ponit exem¬
pla. et hoc constant̃ ꝓbat: Tibi in qͦ
sõnio alexandrim carceris reuelatũ
ẽ. ut quȩ ille uera ꝓfitetur. falsata cõ¬
fingas: S forsitan hice ut arriamis
ab hereticis addita. in occasionẽ sui
traxit erroris: ne solus male sensisse
contra eccłiam putaret᷑: Quid respõ¬
debis ꝓ didimo: qui certe intrimta¬
te catholicus ẽ. cuius etiã nos de spũ
scõ librum in latinam linguã u̾timꝰ
Certe hic in his qͤ abhereticis mori¬
genis oꝑib addita sunt consentire
ñ potuit: et in ipsis ꝑiarchon quos

Expanded text:
m, et Filium de Dei Patris scribens esse substantia, statim in consequentibus asseruerit creaturas. Nescisne me Origenis habere omnia? legisse quamplurima? Ad populum phaleras, ego te intus, et in cute novi. Vir doctissimus Eusebius doctissimum dixi, non catholicum, ne more solito, mihi et in hoc calumniam struas per sex volumina nihil aliud agit, nisi ut Origenem suae ostendat fidei, id est, Arianae perfidiae. Et multa ponit exempla, et hoc constanter probat. Tibi ergo in quo somnio Alexandrini carceris revelatum est, ut quae ille vera profitetur, falsata confingas? Sed forsitan hic, ut Arianus, ab haereticis addita, in occasionem sui traxit erroris, ne solus male sensisse contra Ecclesiam putaretur. Quid respondebis pro Didymo, qui certe in Trinitate catholicus est? Cujus etiam nos de Spiritu sancto librum in Latinam linguam vertimus . Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc induat incorruptionem: et ala¬
rum leuitate suspensum. in aerẽ
facilius eleuet᷑ foueamꝰ gͥ et uiri uxo¬
res. & animȩ nr̃a corporaͥ et ut ipxo¬
res in uiros et corpora redigantur
in anias. & nequaquam sexuum¬
sit ulla diu̾sitas: s qͦmͦ apud angelos
ñ ẽ uir ꝙ mulierꝰ ita & nos qui simi¬
les angu̾s futuri sumus. iam nẽ inci¬
piamus eẽ. quod nob in cȩlestib re¬

Expanded text:
hoc induat incorruptionem, et alahoc induat incorruptionem, et alarum levitate suspensum, 659 in aerem facilius elevetur. Foveamus igitur et viri uxores, et animae nostra corpora, ut et uxores in viros, et corpora redigantur in animas. Et nequaquam sit sexuum ulla diversitas: sed quomodo apud angelos non est vir et mulier: ita et nos, qui similes angelis futuri sumus, jam nunc incipiamus esse quod nobis in coelestibus re
Abbreviated transcription (Latin):
tentia dicentis apłi. nemo unquã
carnem suã odit: cum morbo regio
laborantes. ptysi. et cancro. et distil¬
lationib mortẽ uitȩ p̃ferant: et sua
oderint corpora: Et statim quid ipse
sentirem adiunxi Magis itaq ad tͦ¬
picam intelligentiã sermo referat᷑
Quando dico tropicam. doceo uerum
tum Ponamꝰ tam̃ ipsa u̾ba: quȩ ori¬
genis libro tc̃io continent᷑. Dicamꝰ
qđ illam carnẽ quȩ uisura sit salu¬
tare dĩ anima diligat ⁊ nutͥat et
foueat eam: disciplinis erudiens. et
cȩlest saginans pane. et. xp̃i sanguine
irrigans: ut refecta ⁊ nitida. possit li¬
bero cursu uirũ sequi. ⁊ nullo debili¬
tatis pondere p̃grauari: Pulchre etiã
in similitudine. xp̃i nutrientis et fo¬
uentis eccłiam. ⁊ dicentis ad ierłm.
quotiens uolui congragare filios tu¬
os sicut gallina congregat pullos su
os sub alas suas & noluisti. animȩ qͦq
fouent corpora sua. ut corruptiuum

Expanded text:
tentia dicentis Apostoli: Nemo unquam tentia dicentis Apostoli: Nemo unquam carnem suam odit, cum morbo regio laborantes, phthisi, et cancere et distillationibus, mortem vitae praeferant, et sua oderint corpora; et statim quid ipse sentirem adjunxi: Magis itaque ad tropicam intelligentiam sermo referatur. » Quando dico, tropicam, doceo verum tum. Ponamus tamen ipsa verba quae in Origenis libro tertio continentur: « Dicamus quod illam carnem, quae visura sit salutare Dei, anima diligat, et nutriat, et foveat eam, disciplinis erudiens, et coelesti saginans pane, et Christi sanguine irrigans: ut refecta et nitida, possit libero cursu virum sequi, et nullo debilitatis pondere praegravari. Pulchre etiam in similitudinem Christi nutrientis et foventis Ecclesiam, et dicentis ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, ut gallina congregos sub alas, et noluisti? animae quoque fovent corpora sua, ut corruptivum