comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ a morte: & oꝑit multitudinẽ pec¬
catoꝵ. Si enĩ magnȩ mercedis. ẽ. a mor¬
te eriꝑe carnẽ qͣndoq moriturã: qͣnti
est meriti a morte animã liberare. in
cȩlesti patria sine fine uicturam:
Cor aut̃ uiduȩ consolat᷑: dũ fideli cuͥq
animȩ qui ȩc̃nas dĩ retributiones nar-¬
rat. quasi uiri sui bona ad memoriam
reuocat. Cui quia spiritalit̃ anima
uet᷑. Magnam gͦ consolationẽ cor uidu-¬
ȩ suscipit: qͣndo fidelis anima in uer-¬
bis ȩccłȩ de aduentu illius aliqͥd cui
spũalit̃. ẽ coniuncta cognoscit. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
t multitudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter animavetur. Magnam ergo consolationem cor viduae suscipit, quando fidelis anima in verbis Ecclesiae de adventu illius aliquid, cui spiritaliter est conjuncta, cognoscit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
sorũ. ẽ. regnũ cęloꝵ Et alioꝵ pauperũ
clamor. ẽ. psalmystȩ uoce dicentiũ. cito
nos anticipet miscia tua: qͥa pauꝑeᷤᷤ
facti sumus nimis. Pupillũ uͦ cuiñ. ẽ.
adiutor liberat: dũ unusqͥsq mor¬
tuo antiquo patre diabolo. ad sc̃ẽ ȩc¬
cłȩ sinũ currens. in ea exhortationis
adiutoriũ inuenit: qui iã desideria
mundi ꝑsequentis fugit. Potest pu¬
pilli nomine fidelis quisq etiã ꝓpt̃
mortem boni patris intelligi.: cuius
ad tempꝰ uisione destitutus. ẽ qͣmius
solatio destitutus ñ. ẽ. Benedictio eti¬
am perituri suꝑ eam uenit: cũ pec¬
catoris interitũ p̃ueniens. eũ scĩs ex¬
hortationib a culpe fouea reducit.
Unde scriptũ. ẽ. Qui conuerti fecerit

Expanded text:
sorum est regnum coelorum . Et talium pauperum clamor est Psalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi pilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni Patris intelligi, cujus ad templum visione destitutus est, quam solatio destitutus non est. Benedictio etiam perituri super eum venit, cum peccatoris interitum praevenit, et cum sanctis exhortationibus a culpae fovea reducit. Unde scriptum est: « Qui converti fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
est: ea quȩ amissa ac ꝑdita fuerant. ad
suam grãm reformare. Vnde scriptũ
est. Rex qui sed& in solio iudicii: dis¬
sipat om̃e malũ intuitu suo. Respici¬
endo nãq leuitatis nr̃ȩ mala cohercu-
it: & magna merita maturitatis de¬
dit. Unde adhuc subdit᷑. Qui fecit¬

Expanded text:
est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adhuc subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi pinguedine oꝑantiũ uita la¬
uaret᷑. Quȩ ipsam qͦq p̃dicatoꝵ suoꝵ
uigilantiam plenius exequens. subdit.
petrȩ nomine xp̃c accipit᷑. p̃dicator egre¬
dñs. p̃dicam̃ta unctionis intimȩ ema-¬
nat. De hac petra olei riuus exiit:li¬
ber mathei: liber marci: liber lucae.
liber iohannis. In diuersis huiꝰ mundi
partib. quot p̃dicamta edidit: tot pe-
Totiens adhuc de petra hac riuus olei
fundit᷑: quotiens scõ sp̃ũ ungendis m̃¬
tib auditoꝵ ea quȩ in libris ueterib
de xp̃o dicta sunt explanant᷑. Et riui
uocant᷑ olei: quia decurrunt & unguñ.¬
rum pinguedine. psalmysta ait. Sic̃
adipe & pinguedine repleat᷑ anima mea
trescet iugũ a facie olei. Iugũ quippe
a facie olei cõputrescit: quia dum scĩ
seruitute liberam᷑. Dumq maligni
sp̃c dominatio suꝑba repellit᷑: iugum
conterit᷑. quo libertatis nr̃ȩ colla p̃me¬
bant᷑. De hoc rursus olei riuo scriptũ

Expanded text:
verbi pinguedinem operantium vita laverbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: petrae nomine Christus accipitur, praedicator egreDominus praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei riber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petrToties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, rum pinguedine Psalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea trescit jugum a facie olei . Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum sanctservitute liberamur: dumque maligni spiritus dominatio superba repellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ cognouerint defleant. pedes buti¬
ro lauant: quia eoꝵ uulnerib pęniten¬
tiȩ unguenta subministrant. Remini
pacis suȩ tempore ꝑ exhortationis uer¬
bum m̃bra in se etiam extrema mun-¬
dabat: & dicat. qͣndo lauabã pedes me-¬
os butiro. Quod de beato iob ammi¬
rabilit̾ lib& intueri: qui inter tot
curas rerũ. int̾ tot affectus pignerũ.
int̃ tot studia sacrificioꝵ subiectis
suis quamlibs extremis bona seqͣntis
uitȩ p̃dicabat. ut eos de cęlestib im¬
buer&: qui sibi ad t̃rena oꝑa deser¬
uirent. Quid ad hȩc nos episcopi di¬
cimus: qui cõmissis nobis uerba uitȩ
impendere ñ curamꝰ: quando conu-¬
gatũ uirũ ꝓhibere ñ ualuit a butiro
p̃dicationis. uel secularis habitꝰ. uel
magnȩ occupatio facultatis: S ser
os m̃bri sui loquit᷑ qͣnta sint quȩ tẽ¬
pore extremo patiet᷑: cũ transactoꝵ
suoꝵ reminiscit᷑. cũ ꝑ eam uidelicet

Expanded text:
et quae cognoverint defleant, pedes butyet quae cognoverint defleant, pedes butyro lavant, quia eorum vulneribus poenitentiae unguenta subministrant. Reminipacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non valuit ab officio praedicationis vel saecularis habitus, vel magnae occupatio facultatis? Rec. Xos membri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
riũ uelut pedes terrȩ inherent. Sed
debent hii qui p̃sunt. qui doctrinȩ stu¬
dio inuigilant. sollerti cura occupatoꝵ
corda requirere: eisq eã qͣm ipsi uacan¬
do ꝑcipiunt. crebrȩ ãmonitionis uoce
infusionẽ pinguedinis ministrare.
Nam quia in uno corpore inuicẽ pro se
membra sollicita sunt. sicut illoꝵ mi¬
nisteriis nr̃a extrema fulciunt᷑: ita
necesse. ẽ. ut nr̃is studiis illoꝵ interi¬
ora repleant᷑. Quando gͥ scĩ doctores
quibdã ad extrema ministeria dedi¬
tis. unctionẽ dnicȩ incarnationis p̃di-¬
cant: butiro eloquii pedes lauant. So-¬
lent etiam pedes ipsa itineris asꝑita¬
te lacerari: unde & om̃ino difficile. ẽ.
in t̾renis actionib huiꝰ uitȩ iter age-¬
re: & nulla ex labore itineris uulnera
sustinere. Cũ gͦ uigilantes p̃positi au¬
ditores suos curis exteriorib extentos
ad cor reuocant. ut quȩ int̾ ipsa lici¬
ta oꝑa admiserint mala cognoscant.

Expanded text:
rium velut pedes terrae inhaerent. Sed rium velut pedes terrae inhaerent. Sed debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando igitur sancti doctores quibusdam ad extrema ministeria deditis, unctionem dominicae incarnationis praecant, butyro eloquii pedes lavant. Solent etiam pedes ipsa itineris asperitate lacerari. Unde et omnino difficile est in terrenis actionibus hujus vitae iter agere, et nulla ex labore itineris vulnera sustinere. Cum ergo vigilantes praepositi, auditores suos curis exterioribus intentos ad cor revocant, ut quae inter ipsa licita opera admiserint mala cognoscant,
Abbreviated transcription (Latin):
na m̃te. futurȩ mercedis studio aliqͥd¬
impendat᷑. Ergo datũ in re accipimꝰ:
oꝵ apłs mercede potius qͣm munere
pascebatur: neqͣ qͣm datũ. s fructum
se quȩrere fatebat᷑. Unde & subdit ꝓ
tinus dicens. Habeo aut̃ om̃ia. & ha-¬
bundo. Butiro gͥ lauant᷑ pedes: cũ p̃¬
dicatores scĩ ut diximꝰ ipsa p̃dicatio¬
ne fatigati. auditoꝵ suoꝵ bonis oꝑi¬
b fouent᷑. Fessos nãq pedes butiro
unxerat ille: qui audiebat. Uiscera
scõꝵ requieuert̃ ꝑ te frat. Hoc buty¬
ro unctus fuerat pes. qui in cathena
tenebat᷑. dicens. Det miscd̃iam dñs
onesiphori domui: quia sepe me re¬
frigerauit. & cathenã meã ñ erubuit.
Si gͦ ex uoce capitis hȩc uerba pensamꝰ:
recte pedes sicut dictũ.ẽ. p̃dicatores
soluis corporis debemꝰ: nimirũ pedes
ȩccłȩ sunt inferioꝵ operũ ministri:
qui dũ ad usus necessarios ea quȩ st̃
exterius exercent. ꝑ extremũ ministe¬

Expanded text:
na mente futurae mercedis studio aliqna mente futurae mercedis studio aliqimpendatur. Ergo datum in re accipimus, suorum apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, et abundo . Butyro ergo lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores solius corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt inferiorum operum ministri, qui dum ad usus necessarios ea quae sunt exterius exercent, per extremum ministe
Abbreviated transcription (Latin):
uis de gła p̃dicationis. Uel certe bu¬
tiro pedes lauant᷑: dũ scĩs p̃dicatori¬
b debita ab audientib stipendia con-¬
ferunt᷑. & qͦs fatigat iniunctus p̃di¬
cationis labor. exibita a discipulis
pinguedo boni oꝑis fou&.: ñ qͦd ideo
p̃dicent ut alant᷑: s ideo alantur ut
p̃dicent. id ẽ. ut p̃dicare subsistant: ñ
ut ad intentionẽ sum̃di uictꝰ. tran¬
seat actio p̃dicationis: s ut ad utili¬
tatẽ p̃dicationis. deseruiant ministe¬
ria sustentationis. Inde gͦ a bonis p̃¬
dicatorib ñ causa uictꝰ p̾dicatio im¬
pendit᷑. s causa p̾dicationis accipitur
uictus: & quotiens p̃dicantib neces-¬
saria ab audientib conferunt᷑. ñ so¬
lum de rerũ munere. s de conferen-¬
tiũ gaudere mercede. Unde ꝑ pau¬
lum dr̃. Non quęro datũ. s requiro
fructũ. Datum quippe. ẽ. res ipsa qͦ
impendit᷑ fructus łi dati. ẽ si benig¬

Expanded text:
vis de gloria praedicationis. Vel certe buvis de gloria praedicationis. Vel certe butyro pedes lavantur, dum sanctis praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet, non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est, ut praedicare subsistant, non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicatoris, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. Unde a bonis praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationisvictus. Et quoties praedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe, est res ipsa quae impenditur; fructus vero dati est, si benig
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m & ȩccł̃am unã eẽ ꝑsonã crebro
iam diximꝰ: illũ uidelic& huiꝰ corpo¬
ris caput. hanc autẽ illius capitis cor¬
pus: alit̾ hȩc uerba uixta uocẽ capitis
accipi. atq alit̃ iuxta uocẽ corporis de¬
bent. Quos gͦ pedes dñi. nisi scõs p̃di¬
catores accipimus: De quib dicit: &
inambulabo in eis. Butyro gͥ pedes
lauant᷑: quia p̃dicatores scĩ bonoꝵ ope¬
rũ pinguedine replent᷑ Vt enĩ supra
iam diximꝰ: uix ipsa p̾dicatio sine ali¬
quo transitur admisso. Nam qͥlib&
p̃dicans aut ad qͣntulãcũq indigna¬
tionẽ trahit᷑ si contẽpnit᷑: aut ad qͣn¬
tulãcũq głam. si ab auditorib uene¬
ratur. Unde & apłoꝵ pedes loti sunt:
ut a qͣmlib& paruo contagio. in ipsa
p̃dicatione contracto. qͦsi a qͦdã itine¬
re collecto puluere mundarent᷑. Et
beatus iacobus dicit. Nolite plures
magistri fieri fr̃s mei. Et paulopost.
In multis enĩ offendinꝰ. Pedes gͦ la
infundit᷑ atq mundat᷑ collectꝰ pul¬

Expanded text:
am unam esse personam crebro jam diximus, illum videlicet hujus corporis caput, hanc autem illius capitis corpus, aliter haec verba juxta vocem capitis accipi, atque aliter juxta vocem corporis debent. Quos ergo pedes Domini, nisi sanctos praedicatores accipimus? De quibus dicit: Et inambulabo in eis . Butyro ergo pedes lavantur, quia praedicatores sancti bonorum operum pinguedine replentur. Etenim, ut supra jam diximus , vix ipsa praedicatio sine aliquo transitur admisso. Nam quilibet praedicans, aut ad quantulamcunque indignationem trahitur, si contemnitur; aut ad aliquantulamcunque gloriam, si ab audientibus veneratur. Unde et apostolis pedes loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere mundarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Et paulo post: In multis enim offendimus omnes . Pedeinfunditur atque mundatur collectus pul
Abbreviated transcription (Latin):
fis: Lignũ gͦ secus decursus aquaꝵ
est: quia fructũ s ꝓtectionẽ sui nob̾¬
um braculi ꝓferens. apparuit creator
in carne: ut humanũ genꝰ ꝑ resurre¬
ctionẽ figer&. qͦd ꝑ defectũ cotidiei¬
bat in mortẽ. Sequit᷑. Et ros morabit᷑¬
in messione mea: subaudis dicebam.
cipit᷑ cũ ꝑfecte animȩ corporib abstra¬
ctȩ. uelut maturȩ segetes a tr̃a decisȩ.
ad cȩlestia horrea demigrant᷑. Qd quia
non nr̃a uirtute. s. cȩlesti gr̃a largiente
agitur: bene ait. & ros morabit᷑ in mes-¬
sione mea. Ros nãq desuꝑ cadit: mes-¬
sis deorsũ colligit᷑ Ergo ros morat᷑
in messione: quia gr̃a desuꝑ ueniens
agit. ut digni simus quo de inferiori¬
b colligamur. Ipsa quippe desuꝑ infun-¬
dente: fructũ bonoꝵ operũ ferimus.
niens. ait. gr̃a dĩ sum id qͦd sũ: si intu¬
eamur messem sub rore crescentẽ. ait.
& gr̃a eius in me uacua ñ fuit: s abun¬

Expanded text:
fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobumbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem. Sequitin messione mea. Subaudis, dicebam. cum perfectae animae corporibus abstractae velut maturae segetes a terra decisae, ad coelesnon nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper infundente, fructum bonorum operum ferimus. niens, ait: Gratia Dei sum id quod sum. Si intueamur messem sub rore crescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abun
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo ad ꝑcipienda ueritatis fluenta
latent̾ cogitatio m̃tis expandit᷑. Ut e¬
nim in suꝑlori libro iam diximꝰ: sols in
sacro eloquio radicis nomine occulta
cogitatio designari. Radicem quippe
nr̃am secus aquas aꝑimꝰ cũ infusioni
intimȩ cogitationẽ taciti cordis inten
natio redemptoris intelligi. Quȩ iux¬
ta aquas aꝑta. ẽ: dum ds̃ inuisibilis
ꝑ assũptionẽ humanitatis suȩ patuit
aspectib uisionis nr̃e. Creator quippe
qui in diuinitate uideri ñ poterat: as¬
sumpsit a nobis. unde uideret᷑ a nobis.
Radix gͦ secus aquas aꝑit᷑: quia ad cor
humani generis ꝑ humanitatẽ suam
hominib demonstrat᷑. Vnde recte qͦ
q psalmysta dicit. Et erit tãqͣm lig¬
num qͦd plantatũ. ẽ. secus decursus a¬
quarũ. Decursus quippe aquarũ suis
cotidiani transitꝰ deficientiũ popłoꝵ.
Et de sem& ipsa ueritas dicit. Si in lig¬
no uiridi hȩc faciunt: in arido quid

Expanded text:
quando ad percipienda veritatis fluenta quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis nomine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem taciti cordis intendnatio Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe qui in divinitate videri 632 non poterat, assumpsit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid
Abbreviated transcription (Latin):
runt & ñ laborant: qͥa uelocib mag¬
na celeritate p̃dicañ. Ambulant &
ñ deficiunt: quia intellectus sui ue
locitatẽ retinent. ut tardiorib con¬
descendant. In cunctis uͦ bona quȩ
accipiunt. qͣnto aliis libent᷑ acõmo¬
dant. tanto ipsi incõmutabiles in no¬
uitate ꝑdurant: & qui tenues a radi¬
ce inchoationis exeunt. fortes in cul¬
minis ꝑfectione conualescunt. Di¬
cat itaq beatꝰ iob ex ꝑsona sua. di
tempore ad se conuersos habuerat:
atq in bonis morib ꝑseueraturos
credebat. dicebãq. in nidulo meo mo¬
riar: & sicut palma multiplicabo dies.
Quasi enim palma multiplicare se dies
credidit: quȩ m̃tes fideliũ ad extremũ
usq robustiores exurgere putabat.
Cum enĩ multoꝵ corda ꝑsecutionib cȩ¬
ꝑint lassata mollescere: dol& iam in
se quasi ad debilitatem tendere. quo ᷤᷤ
miratur fortia ꝓposuisse. Et qͥa sẽꝑ
mentes sp̃ualis scientiȩ intendit: re¬

Expanded text:
a velocibus maga velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant et quam proponit inchoando; et si tepidius locitatem retinent, ut tardioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis libenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dictempore ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia mente semper spiritali scientiae intendit, re
Abbreviated transcription (Latin):
eis aꝑtius diceret᷑. Si neqͣqͣm ampliꝰ
potestis: saltem tales estote in fru¬
ctu bonoꝵ. quales fustis dudũ in
actione uicioꝵ: ne debiliores uos ha¬
beat scã libertas. quos in carne ua-¬
lidos habuit usus t̾renȩ uoluptatis.
Sunt uͦ ñnulli. qui cũ cȩlestia appe¬
tunt. atq huius mundi noxia facta
derelinquunt: ab inchoatione sua co¬
tidie inconstantiȩ pusillanimitate de¬
ficiunt. Quib hos. nisi arbustis re¬
liquis similes dixerĩ: Quȩ neqͣquã
tales suꝑius surgunt: qͣles inferus
oriunt᷑ hii quippe in conuersatione
uenientes. ñ tales quales cȩꝑint ꝑse¬
uerant: & qͦsi more arboꝵ in incho¬
atione uasti sunt. s tenues crescunt:
quia paulisꝑ ꝑ augm̃ta tempoꝵ. pati-¬
unt᷑ detrim̃ta uirtutũ. Sensũ qͥppe
in eis desideria suꝑna languescunt:
ñ deficient. Mutant quippe forti¬
tudinẽ: quia fortes student ẽẽ in sp̃u¬
ali oꝑe. qui dudũ fortes fuerant in
quilȩ: quia contẽplando uolant. Cur

Expanded text:
i nondum perfectae. Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas, quos in carne validos habuit usus terrenae voluptatis.Sunt vero nonnulli qui cum coelestia appetunt, 631 atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus hos nisi arbustis reliquis similes dixerim qui nequaquam tales superius surgunt quales inferius oriuntur? Hi quippe ad conversionem venientes non tales quales coeperunt perseverant, et quasi more arborum inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim quippe in eis desideria superna languescunnon deficient. Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spirituali opere, qui dudum fortes fuerant in coeperit quantitatis ex radice, quia saepe
Abbreviated transcription (Latin):
nes. & abscondunt᷑: senes uͦ ei adsur¬
gentes adsistunt: qͥa uigorẽ eiꝰ atq
rectitudinẽ ĩmaturi formidant: gran-¬
deui glificant. Leues quiq sunt fu¬
giunt: graues uͦ atq ꝑfecti hanc uitȩ
suȩ meritis assurgendo uenerantur.
Disciplinã quippe illiꝰ ꝑfecti diligunt:
imꝑfecti rep̃hendunt. Uident gͦ hanc
iuuenes & abscondunt᷑: qͥa dep̃hendi
in suis occultis actib metuuñ. Senes
uͦ assurgentes stant: quia ꝑfecti qͥq
ex hunulitate indicant. qͣntũ in bo¬
na actione ꝓfecert̃. S quia hȩc de suiᷤ
loquit᷑: narr& qualit̃ ab exteris time

Expanded text:
nes, et absconduntur, senes vero ei assurgentes assistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loqui
Abbreviated transcription (Latin):
recta quȩ sentit publica uoce p̃dicat:
quasi in platea cathedram sed&. cũ
nullũ de sua p̃dicatione metuit: nul-¬
lius p̃ssa tortorib se sub silentio ab-¬
scondit. Annon in publico ad docen¬
dũ p̃sid&: qͣm simul & sentiendi ue¬
ritas. & docendi potestas fulcit: Sed
cũ ad portã ꝓceder&. & in platea ca-¬
thedrã seder&: qͥd a leuib. qͥdue a
grauib ageret᷑ adiungit dicens. Uide

Expanded text:
recta quae sentit publica voce praedicat, recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjung
Abbreviated transcription (Latin):
Mos ueterũ fuit. ut seniores in porta
consisterent: & causas introeuntium
iudicarent: qͣtinꝰ tanto ẽẽt pacificus
urbis popłs. qͣnto ad hanc discordes in¬
gredi ñ licer&s. S nos sacrã hystoriã
uenerantes. hȩc ȩgisse beatũ iob ꝓ cul¬
tu iusticiȩ certũ tenemꝰ. atq ad inda¬
ganda allegoriȩ mysteria ducimur.
Quid gͦ ꝑ ciuitatis portã. nisi bona qͦq
actio designatur: ꝑ quã anima ad con¬
uentũ regni cęlestis ingredit᷑: Vnde
ꝓpħa ait. Qui exaltas me de portis
mortis: ut annuntiẽ om̃s laudationes
tuas in portis filiȩ syon. Portȩ qͥppe
mortis sunt actiones prauȩ: quȩ ad
interitũ trahunt. Quia aut̃ syon
speculatio dr̃. portas son actiones
bonas accipimꝰ: ꝑ qͣs suꝑnam patriã
ingredimur. ut regis nr̃i głam con¬
templemur. Qd gͦ ꝑ cathedrã nisi
magisterii auctoritas designatur:
piat. in scĩs se actionib exerit. Cui
in platea parat᷑ cathedra: quia in¬
magnȩ auctoritatis latitudine sui

Expanded text:
Mos veterum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestia ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? piat, in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia inmagnae auctoritatis latitudine sui
Abbreviated transcription (Latin):
nas uentoꝵ: id. ẽ. qui transgredit᷑ ur¬
tutes animarũ. Fecit gͦ uentis pondꝰ
quia dũ suꝑna sapientia repl& animaᷤᷤ.
eas maturitate indita graues reddit:
ñ illa grauitate qua dr̃. filii hominũ
usq qͦ graues corde. Aliud nãq ẽ gra¬
uem eẽ ꝑ consiliũ: aliud ꝑ peccatum.
Aliud . ẽ. grauẽ ẽẽ ꝑ conscientiã: aliud
ꝑ culpam. Ista enim grauitas pondus
hab& oneris: illa uirtutis. Pondus ergo
accipiunt animȩ. ut ab intentione dei
ñ iam leui motu dissiliant: s in eũ fixa
constantiȩ grauitate consistant. Adhuc
ille popłs leuit̃ mouebat᷑: de quo ꝑ ꝓ
autẽ consiliũ cordis: hominũ in constan¬
tiam uagationis expellit. Et qm̃ st̃
animȩ. quȩ leui motu nc̃ ista. nẽ illa
desiderant: om̃ps ds̃ qui laxas leuesq
fluctuationes m̃tiũ ñ leuit̃ pensat. ua¬
gationẽ cordis relinquendo duudicat:
s cũ ꝑ grãm respicit. uagã m̃tẽ in con¬
silii stabilitate figit. Recte gͦ nc̃ dr̃ qͥ

Expanded text:
 qui transgreditur virtutes animarum Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate indita graves reddit; non illa gravitate qua dicitur: Filii hominum usquequo gravi corde ? Aliud namque est gravem esse per consilium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de quo per autem consilium cordis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consilii stabilitatem figit. Recte ergo nunc dici
Abbreviated transcription (Latin):
lumine suꝑnȩ locutionis. Sequit᷑.¬
Sicut fui in dieb adolescentiȩ meȩ: qͣn¬
do secreto ds̃ erat in tabernacło meo.
Sicut unius cuiꝰq hominis: sic sc̃e ȩccłȩ
ȩtas describitur. Paruula qͥppe tunc
erat: cũ a natiuitate recens uerbum
uitȩ p̃dicare ñ poterat. Hinc enĩ de
priꝰqͣm ꝓficer&s ꝑ increm̃ta uirtutis
infirmis quibq auditorib p̃bere ñ
potuit ubera lactationis. Adulta uͦ ec¬
in filioꝵ conceptione fetat᷑. qͦs exhor¬
tando parturit. conuertendo parit.
De hac eius ȩtate dño dr̃ Adolescentu¬
lȩ dilexert̃ te. Uniuersȩ qͥppe ȩccłȩ qͦ
unã catholicã faciunt. adolescentulȩ
uocant᷑: ñ iam uetustȩ ꝑ culpã s no¬
uellȩ ꝑ gr̃am. Non senio steriles: sed
ȩtate m̃tis ad sp̃ualẽ congrue fȩcun¬
ditatem. Tunc gͦ cũ in dieb illis ȩccla
quasi quodã senio debilitata ꝑ predi¬
cationẽ filios parere ñ ual&. remini¬

Expanded text:
lumine supernae locutionis. Sequitlumine supernae locutionis. SequitSicut filii in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. - Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur. Parvula tunc quippe erat, cum nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de priusquam proficeret per incrementa virtutis, infimis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecin filiorum conceptione fetatur, quos exhortando parturit, convertendo parit. De hac ejus aetate Domino dicitur, Adolescentulae dilexerunt te. Universae quippe Ecclesiae quae unam catholicam fvocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere non vult, remini
Abbreviated transcription (Latin):
in tenebris. Lucernȩ enĩ nomine signa¬
tur sacrȩ lum̃ scripturȩ: de qua ipse
ȩccłȩ pastor dicit. Habemꝰ firmiorem
ꝓpħicũ sermonẽ: cui benefacitis atten¬
dentes. quasi lucernȩ lucenti in caligi¬
noso loco: donec dies lucescat. & lucifer
oriatur in cordib ur̃is. Et psalmista
ait. Lucerna pedib meis uerbũ tuũ
dñe. Quia autẽ principale nr̃m est
mens: appellatione capitis mens uo¬
catur. Unde ꝑ psalmystã dr̃ Impin-¬
guasti in oleo caput meũ. Aesi aꝑte
dicat. Caritatis pinguedine replesti
mentẽ. Nunc gͦ lucerna suꝑ caput ȩc¬
cłȩ splend&: quia sacra eloquia tene¬
bras nr̃ȩ m̃tis irradiant. ut in hoc ca¬
liginoso uitȩ p̾sentis loco. dũ uerboꝵ
dĩ lucẽ ꝑcipimꝰ. quȩ sunt agenda ui¬
deamus. Nunc ad lum̃ in denebrisam¬
alienȩ occulta cogitationis ñ penetrat
quia quasi faciẽ ñ cognoscit in nocte:
ponit tam̃ gressus boni oꝑis directo

Expanded text:
in tenebris. Lucernae enim nomine, lumen signain tenebris. Lucernae enim nomine, lumen signatur sacrae Scripturae, de qua ipse Ecclesiae pastor dicit: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginosoriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac 613 si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem meam. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco, dum verborum Dei lucem percipimus, quae sunt agenda videamus. Nunc ad lumen ejus in tenebris amalienae occulta cogitationis non penetrat, quia quasi faciem non cognoscit in nocte, tamen ponit gressus boni operis, directa
Abbreviated transcription (Latin):
nebris. Tunc qͥppe ex se ꝑsecutione co¬
gente infirmoꝵ multos cadere: quos
nc̃ ut mat̃ intra pacis sinũ paruuloᷤᷤ
fouet: & in tranqͥlla fidei cuna conti¬
n&: quia admixti fortib. ipsa fidei tran.¬
quillitate nutriunt᷑. Tunc uͦ tales mul¬
ti casuri sunt: & ꝑ uiscera caritatis qͥc¬
quid in dapno paruuloꝵ sustin&. se
ꝑpeti animus ꝑitorũ dol&. Infirmoꝵ
& enĩ dampna. ad corda fortiũ ꝑ cõpas¬
sionẽ transeunt. Unde ꝑ paulum dr̃.
Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmor: Qs
scandalizatur. & ego ñ uror: Tanto enĩ
quisq ꝑfectus. ẽ: qͣnto ꝑfectius sentit
dolores alienos. Unde scã ȩccl̃a infir¬
mis tc̃ cadentib angustata. cũ horũ
reminiscit᷑ tempoꝵ. iure dictura est
scdm dies quib ds̃ custodiebat me:
quia se tẽ in illis estimat cadere. quȩ
se nunc in istis respicit custodiri. Bene
autẽ dr̃ qͣndo splendebat lucerna eius
suꝑ caput meũ: & ad lum̃ eiꝰ ambulabã

Expanded text:
nebris. - Tunc quippe videt ex se persecutione conebris. - Tunc quippe videt ex se persecutione cogente infirmorum tumultus cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et in tranquillas fidei cunas continet, qui admisti fortibus ipsa fidei tranquillitate nutriuntur. Tunc vero tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infirmis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam
Abbreviated transcription (Latin):
scã ęccła dolorib p̃ssa dictura. ẽ Ian¬
tis quippe illã futurũ. ẽ tribulationi¬
b fatigari: ut hȩc tempora cũ magno
suspirio desider&. quȩ nos cũ magno
dolore toleramꝰ. Dicat gͦ. dicat ꝑ uo¬
cem iob. Quis michi tribuat ut sim
iuxta m̃ses pristinos: Quia enĩ sta¬
nomine signat m̃siũ. nisi collectioneᷤᷤ
animarũ : Dies quippe cũ colligunt᷑¬
in m̃sib subtrahunt᷑: quia & in hoc
tempore scã ȩccła dum ueritatis luce
resplendentes animas colligit. in inti¬
mis abscondit. Aliqͣndo etiam m̃sis ꝓ
ꝑfectione ponit᷑: sicut ꝓpħa ait. Erit
m̃sis ex m̃se: ꝑfectio uidelic& eis in
cationis suȩ animab reportabat lu¬
cra: & angustata tribulationib di¬
cat. Qs mͥ tribuat ut sim iuxta m̃seᷤᷤ
pristinos: In quib ꝓfecto m̃sib qͣlis
fuerit enumerando subiungit diceis.¬
Sed̾m dies quib ds̃ custodiebat me: qͣn¬
do splendebat lucerna eiꝰ suꝑ caput
meum: & ad lum̃ eiꝰ ambulabã in te¬

Expanded text:
sancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore toleramus. Dicat ergo, dicat per vocem beati Job: Quis mihi tribuat ut sim juxta menses pristinos? Quia enim stanomine signat mensium, nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntin mensibus, subtrahuntur, quia et itempore sancta Ecclesia dum veritatis luce resplendentis animas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione ponitur, sicut propheta ait: « Erit mensis ex mense , » perfectio videlicet eis in ectis animabus reportabat lucra, et angustata tribulationibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto mensibus qualis fuerit, enumerando subjungit, dicensquibus Deus custodiebat me, quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in te
Abbreviated transcription (Latin):
Dum beatificari se ab audientib. sibiq
testimoniũ redđi a uidentib fatet᷑
beatꝰ iob: qualis in sermone. qualis in
oꝑe fuerit ostendit᷑. Neq enim aut
in oꝑe iã ꝑfectus. ẽ eui adhuc linguȩ
prauitas contradicit: aut in sermo¬
ne laudabilis. qui hoc qͦd loquit᷑. oꝑe
ñ ostendit. Ut gͥ beatꝰ iob amicoꝵ su¬
oꝵ increpationib exactus. utraq se
habuisse ꝑhibeat: sese audientib &
uidentib uenerationi fuisse mani-¬
festat. Quod si ad uocẽ sc̃e eccłȩ re
feramꝰ: ille eiꝰ uerba beatificat. qui ea
quȩ audierit oꝑe consũmat. Ille ei
testimoniũ reddit: qui exemplis uitae
illiꝰ bene uiuendo responds. Scãm &e¬
nim ȩccłam ille ueracit̃ uids: euiꝰ te¬
statur uita quia uid&. Ad hoc nãq bo¬

Expanded text:
Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur
Abbreviated transcription (Latin):
discedere: uids ꝓfecto m̃tis coꝵ ha¬
bitacłm discedente dõ uacuũ remane¬
re: & iure deplorans dicit. qͣndo secre
ligionis plangit᷑: qͥa ñnulli etiã nunc
xp̃iani ẽẽ ñ appetunt. s uideri. His
uidelic& ds̃ in publico. ẽ: ñ in secreto.
S scã ȩccła dm̃ in secreto habere deside¬
rat: quia illos uere fideles respicit. qͦs
ad uitã fidei corde pleno ꝑmanere cog¬
noscit: quȩ iuxta exteriorẽ qͦq uigo¬
ris rectitudinẽ dicit. qͣndo erat om̃pᷤ
mecũ: & in circuitu meo pueri mei.
Pueri scilics uocant᷑. qui cęlestib man-¬
datis inseruiunt: unde ꝑ ꝓpħ̃am dñs¬

Expanded text:
discedere, videt profecto mentis eorum hadiscedere, videt profecto mentis eorum habitaculum discendente Deo vacuum remanere, et jure deplorans dicit: Quando secreligionis plangitur, quia nonnulli etiam nunc Christiani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in pSed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desiderat, quia illos vere fideles respicit, quos ad vitam fidei corde pleno permanere cognoscit. Quae juxta exteriorem quoque vigoris sui rectitudinem dicit: Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei. Pueri scilicet vocantur, qui coelestibus mandatis inserviunt. Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
mei. Om̃s qui diuina p̃cepta metu¬
unt. dĩ tabernaculũ fiunt: unde ut
supra iam diximꝰ ꝑ sems ipsũ ueritas
dicit. de eo qui illius mandata custo¬
dit. Ego & pat̾̃ m̃s ueniemus & man-¬
sionc̃ apud eũ faciemꝰ. Quo contra ꝑ¬
uersi quiq dũ int̾na ñ appetunt. in
siuis se cogitationib foras fundunt:
tores ad cor: & rursum. ue qͥ cogitatis
inutile. Et in actionib quippe suis
uerent᷑ homines quos corporaliter ui¬
dent: dm̃q sibi p̃sentẽ ñ estimant ẽẽ
quẽ ñ uident. contra in laude ui¬
sti dr̃. dũ ȩgypti regẽ contẽpnerent.
s dĩ mandatis obȩdir&: qͥa inuisibilẽ
tamqͣm uidens sustinuit. Peruersum
quippe t̾rȩ principẽ quasi ñ uidit. qͣͦm
ab ocłis sui cordis abiecit: regẽ uͦ in¬
uisibilẽ tãqͣm uidens sustinuit qͥa
ab eius timoris intuitu m̃tis ocłm ñ
deflexit. Sca itaq ȩccl̃a in magnis
tẽ tribulationib dep̃bensa. cũ mul¬
tos a dõ conspicit praua cogitatione

Expanded text:
em qui divina praecepta metuunt, Dei tabernaculum fiunt. Unde, ut supra jam diximus , per semetipsam Veritas dicit de eo qui illius mandata custodit: Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quod contra perversi quique dum interna non asuis se cogitatibus foras fundunt: tores ad cor . Et rursum: Vae qui cogitatis inutile . In actionibus quippe suis verentur homines quos corporaliter vident, et Deum sibi praesentem non aestimant esse quem non vident. Quo contra in laudem justi dicitur, dum Aegypti regem contemneret, et Dei mandatis obediret: Quia invisibilem tanquam videns sustinuit . Perversum quippe terrae principem quasi non vidit, quem ab oculis sui cordis abjecit. Regem vero invisibilem tanquam videns sustinuit, quia ab ejus timoris intuitu mentis oculum non deflexit. Sancta itaque Ecclesia in magnis tunc tribulationibus deprehensa, cum multos a Deo conspicit prava cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
briis aureis circũ amicta uarietate:
ut & pulchra intus sibi sit. & aliis fo¬
os erudiens ꝑ ext̃iora operũ exẽpla.
Beatꝰ gͥ iob dicat ex se. dicat ex ꝑsona uni
uersalis ȩccłȩ. qͦndo secreto ds̃ erat in
tabernacło meo. Ut enĩ demonstrar&
qͣntũ intus ꝓfecerit: secreto dm̃ fu¬
isse in tabernaculo suo ꝑhib& ut etiã
ostendat rectitudinis oꝑa qͣntũ extrin¬
secus custodiuit. adiungit. qͣndo erat¬

Expanded text:
briis aureis circumamicta varietate, briis aureis circumamicta varietate, et pulchra sibi intus sit, et aliis foos erudiens per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex seversalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodivit, adjungit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis eius. Et sepe in extĩori opere
ante oculos hominũ inordinati ap¬
parere metuimꝰ: & in int̃ĩori cogita¬
tione illius respectũ ñ metuimꝰ qͤm
uidentẽ om̃ia ñ uidemꝰ. Multo enĩ¬
magis intrinsecus dõ. qͣm extrinse¬
cus hominib conspicabiles sumus.
Unde scĩ om̃s foris se intusq circum¬
spiciunt: & uel rep̃hendendo se ex-¬
terius. uel iniquos se interiꝰ uideri
inuisibilit̃ tument Hinc. ẽ qͦd ani¬
malia quȩ ꝑ ꝓpħam uident᷑ in cir-¬
cuitu & intus plena ocłis esse me¬
morant᷑ Quisqͥs enĩ exteriora sua
honeste disponit. s int̾iora negligit:
in circuitu ocłos hab&. s intͦ ñ ha¬
b&. Scĩ uͦ om̃s quia & extĩora sua
circũspiciunt. ut bona de se exẽpla
fr̃ib p̃beant. & int̾ĩora sua uigilan¬
ter attendunt. qͥa sese irreꝓbabiles
tur: magisq se quo dõ placeant in
sua intna componunt: sicut ꝑ psal
custodit: iure de ea subdidit. in fim¬

Expanded text:
oculis ejus . Et saepe in exteriori opere oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enimagis intrinsecus Deo, quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde sancti omnes foris se, intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per prophetam videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles tur; magisque se, quo Deo placeant, in sua interna componunt, sicut per Psacustodit, jure de ea subdidit: In fim
Abbreviated transcription (Latin):
post eosdem dies quib deprimit᷑ iã
tam̃ circa ipsũ finẽ tempoꝵ grandi
p̃dicationis uoce roboret᷑. Nã suscep¬
tis ad plenũ gentib. omnẽ israheliti¬
cũ popłm qui tẽ inuentꝰ fuerit. in fi¬
dei sinũ trabit. Scriptum qͥppe est.
Donec plenitudo gentiũ introierit: &
tempora erunt dies in quib ab aduer¬
fui in dieb adolescentiȩ meȩ: qͣndo
secreto ds̃ erat in tabernacło meo.
Qd hoc tabernacłm. nisi habitationem
m̃tis accipimꝰ: Qa ꝑ om̃e qͦd cogitan¬
do agimus: in consilio cordis nr̃i ha¬
bitamꝰ. Quis qͥs aut̃ mandata dĩta¬
citus cogitat: secreto ds̃ illi in taber¬
nacło. ẽ. Habitationẽ & enĩ cordis sui
ante dei eẽ ocłos uiderat. qͥ dicebat.
Et meditatio cordis mei in conspectu
tuo semꝑ. Exteriora nãq oꝑa paters
ocłis hominũ: longe uͦ incõparabi¬
lit̃ intĩores ac subtilissimȩ cogitati¬
ones nr̃ȩ patent ocłis dĩ. Om̃ia enĩ
sicut scriptũ ẽ. nuda & aꝑta st̃ ocłis

Expanded text:
dem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboratur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium intraret: et stempora erunt dies in quibus ab adverfui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. loco tabernaculum, nisi habitationem mentis accipimus? Quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto illi Deus in tabernaculo est. Habitationem etenim cordis sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
strare: ꝑiturũ eriꝑe: cor uiduȩ con¬
solari. Suꝑius enĩ dictũ .ẽ. qͥd exibu¬
it ꝑ doctrinã: ait nãq. auris audi¬
ens beatificabat me: nc̃ aut̃ narrat.
quȩ ꝑ miscđiam impendit dicens. eo
qͦd liberassem pauꝑem uociferantẽ:
& pupillũ cui ñ erat aduitor. Uox
quippe cũ oꝑe necessario sibi concor-¬
dat. Hȩc beat᷑ iob & exibuit subditiᷤ.
& tam̃ ꝑ scãm ȩccl̃am exibenda signa¬
uit: quȩ utrũq nc̃ incessabilit̾ exer¬
c& ut uidelic& filios suos. & loqͤndo
pascat. & defendendo ꝓtegat: quatinꝰ

Expanded text:
iduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit subditis, et tamen per sanctam Ecclesiam exhibenda signavit. Quae utrumque nunc incessabiliter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
lat: de qua scriptũ. ẽ. & colligent de
regno eiꝰ omĩa scandala. In suꝑno
& enĩ regno scandala quȩ ex eo colligi
debeant. ñ babent᷑. Qui gͦ soluit oꝑe.
& sic docet uoce: in isto regno cȩlorũ
erit minimꝰ. in illo nec minimꝰ. Uiã
aut̃ ꝓcellis sonantib posuit: cũ p̃dica¬
torib suis ad corda hominũ terrore
uenturi iudicii ꝑculsa aditũ fecit.
Prius itaq lex ponit᷑. ut postmodum
uia pandat᷑: quia illa uox cor audien¬
tis penetrat. quȩ hoc qͦd sonuerit oꝑe

Expanded text:
lat, de qua scriptum est: Et colligent de lat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuerit, opere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantiũ dicta signari: unde ꝑ mo¬
ẏsen dr̃. Exspectetur sicut pluuia
eloquiũ meũ. Quoꝵ uidelic& uerba
cũ blande ꝑsuadent. pluuiȩ st̃. cũ uͦ
terribilia de uenturo iudicio intonais.
sonantes ꝓcellȩ. Et notandũ qͦd plu-¬
uiis lex ponit᷑: & uia ꝓcellis sonantib
aꝑiat᷑. Lex quippe. ẽ. ipsis p̃dicatorib
posita: ut uiuendo impleant. qͦd lo-¬
quendo suadere festinant. Nã loqͤndi
auctoritas ꝑdit᷑: qͣndo uox oꝑe ñ ad¬
iuuat᷑. Hinc enĩ ꝑ psalmystam dr̃.
Peccatori aut̃ dixit ds̃. Quare tu enar
ras iusticias meas: & assumis testam̃¬
tum meũ ꝑ os tuũ: Tu uͦ odisti disci¬
plinã. & ꝓiecisti sermones meos post
tempnit. Quando aut̃ dictis eiꝰ alt̃
obȩdiet: dũ ipse respuit oꝑe qͦd p̃di-¬
cat uoce: & dissimulat audire qͦd nar-¬
rat: De ista p̃dicationis lege scriptũ
est. Qui soluerit unũ de mandatis
istis minimis. & docuerit sic homines:
minimus uocabit᷑ in regno cęlorum.

Expanded text:
gnari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatstitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post temnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in
Abbreviated transcription (Latin):
quia ille ueracit̃ uĩ diuini timoris in¬
telligit. qui se a cunctis prauis oꝑib
custodit: recte subdit᷑. & recedere a
malo intelligentia. Ea igit᷑ quȩ se¬
ipsa sacrȩ hẏstoriȩ uerba testant᷑: cũ¬

Expanded text:
quia ille veraciter vim divini timoris inquia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentia. Ea igitur quae seipsa sacrae historiae verba testantur, cu