comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis recte intelligitur: Quacumq
hora peccator ingemuerit: saluus
erit. Nemo enim qui caritatis ca¬
pax ẽ: sine caritate saluari potest.
S ut putant qui caritatem habet:
uebito dampnationis et̃ne teneri
non ualet. Quomodo gͦ sacerdos eũ
ab eiꝰ modi debito absoluit: si aute¬
ad sacerdotalem absolutionem
caritate int̾ueniente absolui non
meruit: S absqr ulla dubitatioẽ.
patriairhe et ꝓpħe caritatem ha¬
ad inferna descenderent: nec. xp̃i
morte. nec ulla redemptione ege¬
ritatem habeat: et eum adhuc
debitum dampnationis teneat.
Nonne inquiunt iste peccator xͥ
membrũ ẽẽ cepit: ex quo caritatẽ
hr̃e cepit: Quomodo gͦ pot̾it ẽe
membrum xp̃i. et uebito damp¬
nationis teneri: Membrum xp̃i
dici potest homo scđm geminam
considerationem: aut scl̃m p̃desti¬
nationem. aut scdm habitudinẽ.
Scłm p̃destinationem potest quis
membrũ. xp̃i ẽẽ. et nec dum cari¬
tatem hr̃e: et econuerso xp̃i quidẽ

Expanded text:
eis recte intelligitur: Quacunque eis recte intelligitur: Quacunque hora peccator ingemuerit salvus erit? . Nemo eum qui charitatis capax est, sine charitate salvare potest. Sed, ut putant, qui charitatem habet debito damnationis aeternae teneri non valet. Quomodo ergo sacerdos eum ab ejusmodi debito absolvit, si ante sacerdotalem absolutionem charitate interveniente absolvi jam meruit? Sed absque ulla dubitatione patriarchae et prophetae charitatem haad inferna descenderent, nec Christi morte, nec ulla redemptione egeritatem habeat, et eum adhuc debitum damnationis teneat. Nonne, inquiunt, iste peccator Christi membrum esse coepit ex quo charitatem habere coepit? Quomodo ergo poterit esse membrum Christi et debito damnationis teneri? Membrum Christi dici potest homo secundum geminam considerationem aut secundum praedestinationem, aut secundum habitudinem. Secundum praedestinationem potest quis membrum Christi esse, et necdum charitatem habere, et e converso Christi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tare. leprosum mundare. ad idẽ
iuidetur respicere: nam utrobiq
soluitur obligatio culpe. S et iũ¬
ctum soluere. uel eiectum redu-¬
cere: ad idem nichilominus uide¬
tur respicere: qm̃ utrobiq soluit᷑
obligatio pene.Leprosus munda¬
tur: quando ꝑuersus quisqi pͣui¬
tatis sue sordib duunitus exiit᷑.
Mortuus resuscitatur: quando pec¬
cato captuiatus. ad bene iuuen¬
oum diuinitus animatur. P ost
emundationem lepre.sacerdota-¬
li offitio int̾ueniente ciectus pri¬
us in sua reduutur: quando et̾ne
quictis mansionẽ quam peccan¬
do amiserat. ꝑ inuinctam satis¬
fationem recuꝑasse cognoscitur.
Institis inuolutus et a dñi mini¬
stris solutus. abire et ad sua redi¬
re ꝑmittitur: quando ꝑ absoluti¬
onem et consilium sacerdotis ad
uitȩ nouitatem reformat᷑. Ad ea
dem opponunt et dicunt. Qui ue¬
raciter de suis criminib penitert:
pro certo iam caritatem hñt. Alio¬
quin quod scribitur. quomodo de

Expanded text:
tare, leprosum mundare, ad idem tare, leprosum mundare, ad idem videtur respicere: nam utrobique solvitur obligatio culpae. Sed et vinctum solvere, vel ejectum reducere, ad idem nihilominus videtur respicere, quoniam utrobique sequitur obligatio poenae. Leprosus mundatur, quando perversus quisque pravitatis suae sordibus divinitus exuitur; mortuus resuscitatur, quando peccato captivatus ad bene vivendum divinitus animatur. Post emundationem leprae sacerdotali officio interveniente, ejectus prius in sua reducitur, quando aeternae quietis mansionem quam peccando amiserat per injunctam satisfactionem recuperasse cognoscitur. Institis involutus, et a Domini ministris solutus, abire et ad sua redire permittitur, quando per absolutionem et consilium sacerdotis ad vitae novitatem reformatur. CAPUTsunt quidam quidem opponunt et dicunt: Qui veraciter de suis criminibus poenitent, pro certo jam charitatem habent. Alioquin quod scribitur quomodo de
Abbreviated transcription (Latin):
astantium aspectib ingerere. Ioẽ
uero ẽ uenire: quod uocanti appro¬
pinquare. Quid ẽ autem resusc¬
tatum inde ubi mortuus iacuerat
exire:. nisi peccatum suum penitus
et imꝑpetuum deserere: Quid ẽ.
uinctum quenilibet eoꝵ se aspecti¬
b ꝑ quos solui poterat p̃sentare:
nisi criminosũ quẽlibet qͥb pee¬
catoꝵ nexib teneatur. sui ipsius
accusatione ostendere: Uocanti
Dño appropinquat: qui dignuis
penitẽ ciȩ fructib dm̃ de die
in diem placat. Primum ꝑtinet
ad uotum continendi. scdm ad uo¬
tum confitendi. tercium ad uotũ
satisfaciendi. Ecce quomodo quidã
in pastoris p̃sentia. accipiunt iͥplex
amus: ꝓpter quod p̃dicta omnia
oigessimus. Distinguamus dili¬
genter. quid dñs faciat ꝑsemet¬
ipsum: quid faciat ꝑ ministrum
suum. ꝑ semetipsum resuscitat mor¬
tuum: ꝑ ministros suos soluit li¬
gatum. ꝑ semetipsum mundat le¬
prosum: in ministio sacerdotis re¬
oucit eiectum. Mortuum resusci¬

Expanded text:
astantium aspectibus ingerere. Idem astantium aspectibus ingerere. Idem vero est venire quod vocanti appropinquare. Quid est autem resuscitatum inde ubi mortuus jacuerat exire, nisi peccatum suum penitus et in perpetuum deserere? Quid est vinctum quemlibet eorum se aspectibus per quos solvi poterat praesentare, nisi criminosum quemlibet quibus peccatorum nexibus teneatur sui ipsius accusatione ostendere? Vocanti Domino appropinquat qui dignis poenitentiae fructibus Deum de die in diem placat. Primum pertinet ad votum continendi, secundum ad votum confitendi, tertium ad votum satisfaciendi. Ecce quomodo quidam in pastoris praesentia accipiunt triplex amus propter quod praedicta omnia digessimus. Distinguamus diligenter quid Dominus faciat per semetipsum, quid faciat per ministrum suum. Per semetipsum resuscitat mortuum, per ministros solvit ligatum. Per semetipsum mundat leprosum, ministerio sacerdotis reducit ejectum. Mortuum resusci
Abbreviated transcription (Latin):
ri modum mortui iacent. Lapideo
monumento mortuus tenetur: qͥ
in p̃uaricatione sua ꝑ multam aĩ
obstinatiam obduratur. Lapidea no¬
les peccatis mortuo supponitur: qũa¬
do ex diffidentie magnitudine speᷤ
quam ad dm̃ habere debuerat in¬
tercluditur. Tollite inquit lapidẽ.
Quid ẽ lapidem tollere. nisi ꝑ exhor¬
tationis grãm diuinitus datam ob¬
ourate diffidentię molem funditꝰ
semouere: et radiandi desuꝑ lumi
autem pastoealis cura in hoc ipsum
non maniter laborat. cum dñs hoc
fieri disponit et imꝑat. Quid ẽ eñi
hoc dñm imꝑare: nisi in hoc ipsum
animum pastoris int̾na allocutiõe
urgere. et gr̃ãm dare: Tunc autẽ
oomini minister utiliter agit. qͦd
suum ẽ pastoris: cum ipse dñs digna¬
tur oꝑari. quod suum ẽ salnatoris.
Larare inquit ueni foras. In hac una
uocatione: tria dat intelligere. Qui
exit. locum deserit: in quo pͥus fuit.
Est autẽ foras exire: seipsum foris

Expanded text:
ri modum mortui jacent. Lapideo ri modum mortui jacent. Lapideo monumento mortuus tenetur, qui in praevaricatione sua per multam animi obstinaciam obduratur. Lapidea moles in peccatis mortuo superponitur; quando ex diffidentiae magnitudine spes quam ad Deum habere debuerat intercluditur: Tollite, inquit, lapidem . Quid est lapidem tollere, nisi per exhortationis gratiam divinitus datam obduratae diffidentiae molem funditus semovere, et radianti desuper lumautem pastoralis cura in hoc ipsum non inaniter laborat, cum Dominus hoc fieri disponit et imperat. Quid est enim hoc Dominum imperare, nisi in hoc ipsum animum pastoris interna allocutione urgere et gratiam dare? Tunc autem Domini minister utiliter agit quod suum est pastoris, cum ipse Dominus dignatur operari quod suum est Salvatoris: Lazare, inquit, veni foras . In hac una vocatione tria dat intelligere. Qui exit locum deserit in quo prius fuit. Est enim foras exire seipsum foris
Abbreviated transcription (Latin):
similiter non nulli qui curant᷑
in sacerdotis p̃sentia. Nam et in re¬
suscitatione lazari. presentes erant
a quib soluendus fu̾at. alii itaqi
curantur sub ipsa missione. alii in
ipsa profectione: alii uͦ in ipsa ꝑũe¬
tione. Er his enim qui ad sacerdo¬
tem uenunt. sunt multi qui solã
uoluntatem confitendi hñt. s uoto
continendi. seu etiam satisfaciendi.
funditus carent. Adeo enim corrupti
sunt. iam ex praua consuetudine:
ut omnino diffidant se posse conti¬
nere: uel ad satisfaciendum suffic̾e.
Euismodi tñ non nulli post multã
sacerdotis exhortationẽ. seu etiam pꝰ
longam disputationẽ. dum de sola
oomini miscdia. non de ꝓpria indu¬
stria p̃sumere docentur: ꝑ uisitan¬
tem grãm ad ueram penitentiam
compuncti. in uite nouitatem diui¬
nitus animamt᷑. Ppendis ex his ut
credo: quam sit multis eiusmodi u¬
tile ad confessionem festinare. Sunt
nullum hũt. s uelut monumento
lapideo et lapide suꝑiecto in lara¬

Expanded text:
similiter nonnulli qui curantur similiter nonnulli qui curantur in sacerdotis praesentia. Nam et in resuscitatione Lazari praesentes erant et quibus solvendus fuerat. Alii itaque curantur sub ipsa missione, alii in ipsa profectione, alii vero in ipsa perventione. Ex his enim qui ad sacerdotem veniunt sunt multi qui solam voluntatem confitendi habent, sed voto continendi seu etiam satisfaciendi funditus carent. Adeo enim corrupti sunt jam ex prava consuetudine ut omnino diffidant se posse continere, vel ad satisfaciendum sufficere. Ejusmodi tamen nonnulli post multam sacerdotis exhortationem, seu etiam post longam disputationem, dum de sola Domini misericordia, non de propria industria praesumere docentur per visitantem gratiam ad veram poenitentiam compuncti, in vitae novitate divinitus animantur. Perpendis ex his, ut credo, quam sit multis ejusmodi utile ad confessionem festinare. CAPUTnullum habent, sed velut monumento lapideo, et lapide superjecto in Laza
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯostendite uos sac̾dotibus: nec eis p̾ci¬
pit᷑ offerre aliqͦd munꝰ. Tantum
potuerunt: quantum diunitꝰ
acceperunt.. Ut enĩ dñs
ostendat omnia bona nr̃a eẽ.
ab ipso gr̃am suam qn doq ex¬
hibet in uno: subtrahit in alio. Ui¬
des illud ut credo quam merito
differtur emundatio. qͥbꝰ deest uere
penitentiȩ plenitudõ. Dum irent
inquit mundati sunt. Quid ẽ ire:
nisi proficere: Eunt gͥ qui ex eo
quod iam acceꝑunt. profitunt
ad id posse quod pͥus ñ potuerut.
Qui gͦ de ꝑpetrato iam malo ma¬
gis magisqi iam dolendo ꝑ uotũ
continendi. et confitendi. ad uotũ
satiffatiendi ꝓficiũt. ⁊ uotũ uo¬
to adiungt: qr uere penitentie
ꝑfectionem iam tenent. peccati le¬
pram uelut eumdo deponunt.
Nota quod plures sunt quorum
emundatio differtur. comꝑatiõe
eorum qui sine mora mundant᷑:
quia magis abundant ad satisfa-¬
ctionem pigri: quam ad satisfatio
habemus. quod sunt multi qui cu¬
rantur in sacerdotis absentia. sunt

Expanded text:
et ostendite vos sacerdotibus , nec eis praecipitur offerre aliquod munus. Tantum potuerunt, quantum divinitus acceperunt. Ut enim Dominus ostendat omnia bona nostra ab ipso esse, gratiam suam quandoque exhibet in uno, subtrahit in alio. Vides illud, ut credo, quam merito differtur emundatio quibus deest verae poenitentiae plenitudo: Dum irent, inquit, mundati sunt . Quid est ire, nisi proficere? Eunt igitur qui ex eo quod jam acceperunt proficiunt ad id posse quod prius non potuerunt. Qui ergo de perpetrato jam malo magis magisque jam dolendo per votum continendi et confitendi ad votum satisfaciendi proficiunt, et votum voto adjungunt, quia verae poenitentiae perfectionem jam tenent, peccati lepram velut eundo deponunt. Nota quod plures sunt quorum emundatio differtur comparatione eorum qui sine mora mundantur, quia magis abundant ad satisfactionem pigri, quam ad satisfactiohabemus quod sunt multi qui curantur in sacerdotis absentia. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et non audes dicere quod paganꝰ
crimmnosus et penitens ab eodem
uebito soluatur ante sacerrlotis ab¬
lutionem: et non attendis qũa
sit contra existimationẽ. immo et
contra omnem rõnem. ut dicatur
statim ad ueram penitentiam sol¬
ui qui peccauit mauis: et non di¬
catur statim adueram penitenti¬
am solui qui peccauit minus. Ui¬

Expanded text:
et non audes dicere quod paganus et non audes dicere quod paganus criminosus et poenitens ab eodem debito solvatur ante sacerdotis absolutionem, et non attendis quam sit contra existimationem, imo et contra omnem rationem ut dicatur statim ad veram poenitentiam solvi qui peccavit majus, et non dicatur statim ad veram poenitentiam solvi qui peccavit minus.
Abbreviated transcription (Latin):
no non relinquit᷑. ubi peccatũ ꝑhosti¬
am expiatur: aliene potius qũa ꝓpͥe
carnis mactatione reconciliat᷑. Infide¬
li itaq conu̾so. et in fide. xp̃i baptiza¬
to. nulla satisfatio. nulla carnis affli¬
ctio iniungit᷑ ciu ꝓpter pͥorem ignorã¬
tiam ad expiationẽ peccati hostia cõ¬
ceditur. Nam ꝑ passionem et mortẽ
xp̃i ab omni reatu ad plenum purga¬
ne punitur: et quasi uoluntarie
peccanti pꝰ acceptam u̾itatis noticiã
uoluntaria satisfatio iniungitur.: ẽt
quod contra dm̃ iam non ignorant̃ p̃¬
sumpsit. non sola hostie oblatione. s
ꝓprie carnis maceratione et mortifi¬
catione purgatur. Ecce quod suꝑus
iam diximus. quod difficilius expia¬
tur criminosus. xp̃ianus: quam cri¬
minosus paganus. S cur queso expi¬
atur difficilius. nisi offendit gͣuius :
Dicis quod criminosus. xp̃ianus. et
penitens soluitur a debito dampna¬
tionis ante saceudlotis ab solutionẽ:

Expanded text:
no non relinquitur. Ubi peccatum per hostino non relinquitur. Ubi peccatum per hostiam expiatur, alienae potius quam propriae carnis mactatione reconciliatur. Infideli itaque converso et in Christi fide baptizato nulla satisfactio, nulla carnis afflictio injungitur, cui propter priorem ignorantiam ad expiationem peccati hostia conceditur: nam per passionem et mortem Christi ab omni reatu ad plenum purgane punitur, et quasi voluntarie peccanti post acceptam veritatis notitiam voluntaria satisfactio injungitur. Et quod contra Deum jam non ignoranter praesumpsit, non sola hostiae oblatione, sed propriae carnis maceratione et mortificatione purgatur. Ecce quod superius jam diximus, quod difficilius expiatur criminosus Christianus quam criminosus paganus. Sed cur, quaeso, expiatur difficilius, nisi quia offendit gravius? Dicis quod Christianus criminosus et poenitens solvitur a debito damnationis ante sacerdotis absolutionem,
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit᷑ hostia ꝓ pecc̃o. Quod in le¬
ge mistice p̃cipitur. hoc sub isto tp̃r
amoto figure uelamine: cotidie ue¬
rius adimplet᷑. Precipit᷑ in lege. ut
anima que ꝑ ignorantiã peccau̾it.
hoc uel illud ꝓ pecc̃o offerat: et di¬
mittet᷑ ei quod ꝑ ignorantiam com¬
miserat. S de uoluntarie peccanti¬
b p̃cipitur reddere aĩam ꝓanima.
ocłm ꝓ oculo. dentẽ ꝓ dente. manũ
ꝓ manu: pedem ꝓ pede. Quicquid
ab infideli cõmittit᷑: int̾ peccata
ignorantie deputat᷑. Nam et si sciat
se peccasse cum peccat. nescit tam̃
eraminare pondus peccati. nescit
enim illud non posse expiari. nisi ꝑ
mortem hominis dĩ. Caligo itaq hꝰ¬
modi ignorantie: supͣmodum le ui¬
gat immanitatẽ culpe. xp̃iani uͦ
qui se recognoscunt redemptos a
moete ꝑ mortem. xp̃i: ꝓculdubio non
possunt ꝑ huiꝰmodi ignorantiam ģrcu¬
sari. Ad plenam itaqi satisfationẽ ꝓ
peccato illis hostia conceditur: istis õĩ¬

Expanded text:
relinquitur hostia pro peccato . Quod in lege mystice praecipitur, hoc sub isto tempore, amoto figurae velamine, quotidie verius adimpletur. Praecipitur in lege, ut anima quae per ignorantiam peccaverit, hoc vel illud pro peccato offerat, et dimittitur ei quod per ignorantiam commiserat . Sed de voluntarie peccantibus praecipitur reddere animam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede . Quidquid ab infideli committitur, inter peccatum ignorantiae deputatur. Nam et si sciat se peccasse cum peccat, nescit tamen examinare pondus peccati; nescit enim illud non posse expiari nisi per mortem hominis Dei. Caligo itaque hujusmodi ignorantiae supra modum levigat immanitatem culpae. Christiani vero qui se cognoscunt redemptos a morte per mortem Christi, procul dubio non possunt per hujusmodi ignorantiam excusari. Ad plenam itaque satisfactionem pro peccato illis hostia conceditur, istis omni
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quam du ligatur in solubi¬
liter tenetur: ut ei omnino non li¬
ceat. uel castra xp̃o militantium in¬
gredi. uel ad ꝓpria reuerti. Ssonne
leprosum s mundatum sacerdos li¬
gat et soluit: Ligat in reddenda de¬
bitȩ satisfactionis et purgationis
hostia. soluit et in indulta reuertẽ¬
oi licentia. Et si uultis recipere:
emũ a. datio leprosi non ẽ tantũ
una. it s trina. Una ex his tm̃ fac̃¬
dñs ꝑ semetipsũ: cet̾as duas ꝑministrũ
suũ. S que sic lepsi hec tͥna emunda¬
tio relinqͣt᷑ int̾im lectoris iuditio. No
tunt᷑. Qdã uͦ mittunt᷑: et in eundocu¬
rant᷑. St̃ qͥ ad pͥmã penitentiȩ sue cõpune¬
uere penitentiȩ debitũ soluendũ: In¬

Expanded text:
quis quandiu ligatur insolubiquis quandiu ligatur insolubiliter tenetur, ut ei omnino non liceat vel castra Christo militantium ingredi, vel ad propria reverti. Nonne leprosum, sed mundatum sacerdos ligat et solvit? Ligat in reddenda debitae satisfactionis et purgationis hostia, solvit in indulta revertendi licentia. Et si vultis recipere, emundatio leprosi non est tantum una, sed terna. Unam ex his tanus per semetipsum, caeteras duas per ministrum suum. Sed quae sit leprosi haec trina emundatio, relinquatur interim lectoris judicio. CAPtuntur; quidam vero mittuntur, et in eundo curantur. Sunt qui ad primam poenitentiae suae compuncverae poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
beest. uera penitentia non ẽ: sine qͣ
et peccatorum lepra mundari non
potest. Quando ds̃ dat anime pec¬
catrici odisse quod pͥus amabat. de¬
testari quod antea desiderabat: cum
uoto continendi. confitendi. satisfa¬
ciendi. efficitur statim emundatio
integia et plena leprosi. Iuid ẽ aũt
leproso in leprȩ emundatione. tria il¬
la p̃cipere. nisi uotum continendi. cõ¬
fitendi. satisfaciendi. ꝑ int̾nam aspi¬
linquitur: Multum ꝑ omnem mo¬
dum: et uere magnum et ualde ma¬
gnum. Sicut aliud resuscitare mor¬
tuum. et aliud soluere iunctum. sie
aliud ẽ leprosum mundare. et aliud
cuis uincula soluere. Numquid ergo
miquis leprosus ille ligatus erat:
Tues magister in isrł et hec ignoras:
Uere utiq uere ligatus erat. dure ne¬
cessitatis nodo: quo eum moyses as¬
trixerat. Omni inquit tempore quo
leprosus ẽ. et immundus: solus ha¬
bitabi.t exira castra. Ouinculum
ourũ. et ualde detestandum. quo

Expanded text:
deest, vera poenitentia non est, sine qua deest, vera poenitentia non est, sine qua et peccatorum lepra mundari non potest. Quando Deus dat animae peccatrici odisse quod prius amabat, detestari quod antea desiderabat cum voto continendi, confitendi, satisfaciendi, efficitur statim emundatio integra et plena leprosi. Quid est autem leproso in leprae emundatione tria illa praecipere, nisi votum continendi, confitendi, satisfaciendi per internam aspilinquitur? Multum per omnem modum, et vere magnum et valde magnum. Sicut aliud est resuscitare mortuum, et aliud solvere vinctum, sic aliud est leprosum mundare, et aliud ejus vincula solvere. Nunquid ergo, inquis, leprosus ille ligatus erat? Tu es magister in Israel et haec ignoras? Vere utique, vere ligatus erat durae necessitatis nodo, quo eum Moyses astrinxerat: Omni, inquit, tempore quo leprosus est et immundus, solus habitabit extra castra . O vinculum durum et valde detestandum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut te mundũ reddat: sic non dicit
uade ad sacendotem ut te mundũ
ostendat. Unum dñs fecit: tria p̃¬
cepit. Leprosum mundauit:. simul
et p̃cepit. ire. ostendere. offerre. Qͥd
ẽ leprosum mundari: nisi peccatoĩe
quemlibet peccatoꝵ suoꝵ sordes ab¬
hominari: Quid ẽ mundatum le¬
prosum ire: nisi prioris uitȩ statũ
relinquere. peccata pͥus ꝑpetrata
deserere: Sacerdoti aũt se ostence:
qualis pͥus fu̾it. cuius ꝓpositi mͦ sit. ꝑ
confessionem aꝑire. Offert munus et
quale moyses instituit: qui ad omnẽ
canonicȩ institutionis fatisfactionem.
iurta sacerdotis arbitrium seipsum
exponit. in primo consideratur odiũ
peccati. in scdo uotum continendi. in
tercio ꝓpositum confitendi: in quarto
studium satisfaciendi. Notum conti¬
nendi hoc loco large accipitur:non
tantum continendi a libidine. uerũ
etiam a quolibet crimine. Pro certo
in uera penitentia: quatuor ista oĩo
sunt requirenda. ubi aliquod horum

Expanded text:
ut te mundum reddat, sic non dicit: ut te mundum reddat, sic non dicit: Vade ad sacerdotem ut te mundum ostendat. Unum Dominus fecit, tria praecepit: leprosum mundavit, simul et praecepit ire, ostendere et offerre. Quid est leprosum mundari, nisi peccatorem quemlibet peccatorum suorum sordes abominari? Quid est mundatum leprosum ire, nisi prioris vitae statum relinquere, peccata prius perpetrata deserere? Sacerdoti autem se ostendere, est qualis prius fuerit, cujus propositi modo sit per confessionem aperire. Offert munus et quale Moyses instituit, qui ad omnem canonicae institutionis satisfactionem juxta sacerdotis arbitrium seipsum exponit. In primo consideratur odium peccati, in secundo votum continendi, in tertio propositum confitendi, in quarto studium satisfaciendi. Votum continendi hoc loco large accipitur, non tantum continendi a libidine, verum etiam a quolibet crimine. Pro certo in vera poenitentia quatuor ista omnia sunt requirenda. Ubi aliquod horum
Abbreviated transcription (Latin):
ali discernendi inter le ꝑ pram
et lepram: isti diuidicã ⁊ di int̃
culpam et culpam. ꝙ. utinã quã
uere id officii hñt:tam digne et
accipiant ex ordinatione. anpotiꝰ
ex eruditione inter lepram et le¬
pram: int culpam et culpam pos¬
se discernere. Audacter dico quia
sisine discernendi scientia ad ordina¬
tionem accedunt: sine illa inde rece¬
ount: et si cum illa eunt et redeunt.
aliumde habuerunt. Constat itaqi
quod consequens ẽ. quia si in ordina¬
tione non accipiunt. potestatẽ aliã:
gͦ nec aliquam. Ubi gͦ erit ila po¬
testas ligandi atq soluendi. S di¬
cunt ad ista. Quid ẽ culpa: nisi le¬
pra: &. quid ẽ lepram mundare. n
sit autem dñs leprosum ad sacendo¬
tem. non ut eum mundaret: s ut
eum sacerdos mundatum ostende¬
ret. S absq dubio neutrum dñs
iubet: ut ad hoc uel illud iret. Ua¬
de inquit ostende te sacerdoti: et
offer munus quod p̃cepit moyses.
Sicut non dicit uade ad sacerdotẽ

Expanded text:
illi discernendi inter lepram illi discernendi inter lepram et lepram, isti dijudicandi inter culpam et culpam. Et utinam quam vere id officii habent, tam digne et accipiant ex ordinatione, an potius ex eruditione inter lepram et lepram, inter culpam et culpam posse discernere? Audaciter dico, quia si sine discernendi scientia ad ordinationem accedunt, sine illa inde recedunt, et si cum illa eunt et redeunt, aliunde habuerunt. Constat itaque, quod consequens est, quia in ordinatione non accipiunt potestatem aliam, ergo nec aliquam. Ubi ergo erit illa potestas ligandi atque solvendi? Sed dicunt ad ista: Quid est culpa, nisi lepra? et quid est lepram mundare, nisi sit autem Dominus leprosum ad sacerdotem non ut eum mundaret, sed ut eum sacerdos mundatum ostenderet. Sed absque dubio neutrum Dominus jubet ut ad hoc vel illud iret: Vade, inquit, ostende te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses . Sicut non dicit: Vade ad sacerdotem
Abbreviated transcription (Latin):
xtat quorumdam de potesta¬
te ligandi atq soluendi
sententia tam friuola: ut ridenda
uideatur potius quam refellen¬
da. Putant enim et p̃dicant sacer¬
dotes non hr̃e potestatem ligandi
atq soluendi. s ostendendi hoies
ẽẽ solutos suie ligatos. S numquid
dominus dicit. quodcumq ligatum
ostenderis erit ligatum: et qͦdcumq
solutum ostenderis erit solutum:
Dicunt apłicos iuiros peccata remit¬
tendi uel retinendi potestatẽ non
hr̃e. cum dñs hoc dicat. Dicunt eos
tantummodo hr̃e potestatem utr̃q
ostendendi: cum dñs hoc non dicat.
quoꝵ remissa ostenditis: remittun¬
tur eis. Dicunt quia in re mittẽ¬
ois uel retinendis culpis. id iuris
et officii hñt euuangelici sacerdo¬
tes: quod olim sub lege habebant
legales incurandis leprosis. Non aũ
habebant illi legales potestatẽ cu¬
randi s iudicandi: et ostendendi
utrum eẽnt an non eẽnt qui puta¬
bantur leprosi. Eoce concedimus
quod isti et illi idem hñt officii.

Expanded text:
tat quorumdam de potestate ligandi atque solvendi sententia tam frivola, ut ridenda videatur potius quam refellenda. Putant enim et praedicant sacerdotes non habere potestatem ligandi atque solvendi, sed ostendendi homines esse solutos sive ligatos. Sed nunquid Dominus dicit: Quodcunque ligatum ostenderis erit ligatum, et quodcunque solutum ostenderis erit solutum? Dicunt apostolicos viros peccata remittendi vel retinendi potestatem non habere, cum Dominus hoc dicat. Dicunt eos tantummodo habere potestatem utrumque ostendendi cum Dominus hoc non dicat:  non quorum remissa ostenderitis, remittuntur eis. Dicunt, quia in remittendis vel retinendis culpis id juris et officii habent evangelici sacerdotes, quod olim sub lege habebant legales in curandis leprosis. Non autem habebant illi legales potestatem curandi, sed judicandi et ostendendi utrum essent an non essent qui putabantur leprosi. Ecce concedimus quod isti et illi idem habent officium,
Abbreviated transcription (Latin):
terit. utraqi efficientia ꝑ offitium
et potestis patient audire. faciliꝰ
reconciliatur paganus post crimi¬
na centum: quam xpĩanus qui¬
libet pꝰ unum solum. Hinc ẽ quod
ciulibet pagano. quamlibet cri¬
minoso. accepto baptismate mula
miungitur satisfatio: xp̃iano autẽ
cͥminalit᷑ peccanti. s iam penitenti
et confitenti. ñ sufficit sacerdotis
absolutio sola. sine satisfatione in¬
iuncta. Sola uero. xp̃i hostia macta¬
ta caro udelicet: satisfacit ꝓrecent̾
baptizato. Pignorantiã enim peccai

Expanded text:
terit, utraque efficienda per officium terit, utraque efficienda per officium et potestis patienter audire, facilius reconciliatur paganus post crimina centum, quam Christianus quilibet post unum solum. Hinc est quod cuilibet pagano quantumlibet criminoso, accepto baptismate, nulla injungitur satisfactio: Christiano autem criminaliter peccanti, sed jam poenitenti et confitenti, non sufficit sacerdotis absolutio sola sine satisfactione injuncta. Sola vero Christi hostia, mactata videlicet caro, satisfacit pro recenter baptizato.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is: quod nemo absoluit᷑ a debito
dampnationis. nisi participatione
nr̃ȩ redemptionis. ꝑbaptisma uero
ceteraqi xp̃i sacramenta homo ac¬
cipit: ut euis particeps ficri possit.
Dico aut qm̃ quos baptirando acc¬
cepit. paganus: pecçando ꝑdit eͥ¬
iinosus. xp̃ianus.Nam participi¬
um sacramentoꝵ xp̃i criminator
amittit. quod pͥus in baptismate
accepit. Audacter dicosi ante sac̾¬
dotis absolutionẽ: ad communio¬
nem corporis et sanguinis xp̃i ac¬
cesserit. uidicium sibi pro certo
manducat. et bibit: etiam si eum
peccasse iam multum peniteat:
uchementer doleat et ingemiscat.
Qua ergo ratione contendis et dicis.
quod initime penitens ante accessũ
ad sacerdotem a debito dampna¬
tionis absolutus ẽ. qui ante sacer¬
otis absolutionẽ salutis nr̃ȩ sacra¬
mentis. nisi ad dampnationis cu¬
mulum participare non potest:
Tam itaq criminosus xp̃ianus . ꝙͣ.
quilibet paganus. eget reconcili¬
atione: et ubi necessitas non obsti¬

Expanded text:
tis. Nemo enim solvitur a debito damnationis nisi participatione nostrae redemptionis. Per baptisma vero caeteraque Christi sacramenta homo accipit ut ejus particeps fieri possit. Dico autem quoniam quod baptizando accipit paganus, peccando perdit criminosus Christianus. Nam participium sacramentorum Christi criminator amittit quod prius in baptismate accepit. Audacter dico, si ante sacerdotis absolutionem ad communionem corporis et sanguinis Christi accesserit, judicium sibi pro certo manducat et bibit, etsi eum peccasse jam multum poeniteat, et vehementer doleat et ingemiscat. Qua ergo ratione contendis et dicis quod intime poenitens ante accessum ad sacerdotem a debito damnationis solutus est, qui ante sacerdotis absolutionem salutis nostrae sacramentis nisi ad damnationis cumulum participare non potest? Tam itaque criminosus Christianus quam quilibet paganus eget reconciliatione, et ubi necessitas non obsti
Abbreviated transcription (Latin):
sidorus de
merulam auint uocitatã: quia sola
uolat: quasi mera uolans. Hec tam in
om̃ib locis nigra sit: in achaia tamen
canidida ẽ. Merula: ẽ anis parua s nigͣ.
Iuos aut innuit: quos peccati iugredo
tingit. Merula dulcedine ꝓpriȩ uocis:
mentem mouet in affectum delectatio¬
nis. Illos aũt figurate demonstrat. qͦs
uoluptas carnis ꝑ sucgestionẽ temptat.
De ea siquidem beatus gregoriꝰ. in libro
dialogoꝵ scribit. qualit beato bñdicto
uolitans occurrit: qualit̾ uir tantus
pꝰ discessum uolucris. temptatꝰ fuit ar¬
dore libidinis. ait enim. Quadam ũ dre
dum solus cẽt beatus benedictus: tem¬
ptator affuit. Nlam nigra paruaq auis
quȩ uulgo merula nocat᷑. cura eiꝰ faci¬
em uolitare cepit. eiusq uultui impor¬
tune insistere: ita ut capi manu poss.
si hanc uir sc̃s tenere uoluisset. S si¬
gno erucis edito: recessit aiis. Tanta a̾
carnis temptatio aui eadem recedente

Expanded text:
Isidorus de merulam vocatam aiunt, quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in aliis locis nigra sit, in Achaia tamen candida est. Merula est avis parva et nigra. Illos autem innuit, quos peccati nigredo tingit. Merula dulcedine propriae vocis mentem movet in affectum delectationis. Illos autem figurate demonstrat, quos voluptas carnis per suggestionem tentat. De ea siquidem beatus Gregorius, in libro Dialogorum scribit: « Qualiter beato Benedicto volitans occurrerit, qualiter vir tantus post discessum volucris tentatus fuerit ardore libidinis. » Ait enim. « Quadam vero die dum solus esset beatus Benedictus, tentatio adfuit. Num nigra parvaque avis, quae vulgo merula vocatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente
Abbreviated transcription (Latin):
uerȩ humilitatis negotiũ festi¬
nant. Laban uͦ auunculũ suũ
fugit: dũ dealbationi uanȩ głȩ
ñ consentit. Esauaut̃ fr̾i Suo
oceure formidat: ne carnalis
affectus statũ m̃tis uanis delee¬
tationib subu̾tat. Uadũ tͣnͣsit.

Expanded text:
verae humilitatis negotium festinat. Laban vero avunculum suum fugit, dum dealbationi vanae gloriae non consentit. Esau autem fratri suo occurrere formidat, ne carnalis affectus statum mentis vanis delectationibus subvertat. Vadum transit
Abbreviated transcription (Latin):
onis uires sumit. Pducit un¬
gulas: dũ ꝓcessib boni oꝑis.
adiungit circũspectiones dis¬
cretas. Uitulus ẽ mundum
animal. ruminat & unglam
diuidit. sic nouit conu̾sus. pͥ¬
us inte cogitat. & retractat. &
qͥd faciendũ. uł qͥd ñ faciendũ
sit. pꝰtea discernit. Suꝑ sacri¬
ficium aut̃ uituli nouelli.
cornua ꝓducentis & ungulaᷤ.
dam illi salutare dĩ. Est aut̃
sacͥficiũ pecudis: ẽ & sacͥficiũ
laudis. Sacͥficiũ pecudis ẽ af¬
fuctio mortificatȩ carnis: sacͥ¬
ficiũ laudis. ẽ affectꝰ humilia¬
n cordis. Qui enĩ dñm laudat.
seipsũ humiliat: & dñm hono¬
rat. Et illic iter ad dĩn: qͥa ꝑ
humilitatẽ. itur ad ierłm ce
lestem. Quo ostendã illi salu¬
tare d̾i. In hierłm siquidem cȩ¬
lesti. ostendet᷑ humilit lau¬
danti. salutare dei. ꝑ humili¬
aatis et enĩ uiã. reu̾tim᷑ ad celẽ¬
tem patriã. Hoc itin̾e gradie

Expanded text:
onis vires sumit. Producit unonis vires sumit. Producit ungulas, dum processibus boni operis adjungit circumspectiones discretas. Vitulus est animal mundum, ruminat et ungulam dividit; sic noviter conversus prius mente cogitat et retractat, et quid faciendum vel quid non faciendum sit postea discernit. Super sacrificium autem vituli novelli, cornua et ungulas illi salutare Dei . Est autem sacrificium pecudis, est et sacrificium laudis. Sacrificium pecudis, est afflictio mortificatae carnis. Sacrificium laudis, est affectus humiliati cordis. Qui enim Dominum laudat, seipsum humiliat, et Deum honorat. Et illic iter ad Deum, quia per humilitatem itur ad coelestem Hierusalem. Quo ostendam illi salutare Dei. In Hierusalem siquidem coelesti ostendetur laudantis salutare Dei. Per humilitatis etenim viam revertimur ad coelestem patriam.
Abbreviated transcription (Latin):
ec autẽ ierłm cȩlestis. fic̃
mystica uł moralis. in
iudea ẽẽ dicit᷑: quia iudea
ñ tm̃ confessio. s etiã laudans
int̃p̃tat᷑. Laudans inuocabo dĩm
& ab inimicis meis saluus ero.
Laudans dñm inuocat: qͥ eũ
ꝓ suis excessib humilit̃ rogat.
qui in om̃ib d̾o laudẽ tribuit
nec aliqͥd suis meritis asse̾bitis:
qͥa humilitas illic ascendit uñ
suꝑbia nolens cecidit. Laudabo
nom̃ d̃i cũ cantico. & magni¬
ficabo eũ in laude: & placebit
d̾o suꝑ uitulũ nouellũ. cornua
ꝓducentẽ et ungulaᷤᷤ. Laudabo
nom̃ d̾i cũ cantico. id ẽ eũ di¬
lectionis modulo. & magnifi¬
cabo eũ in laude. In laude dm̃
magnificat: qui oꝑa potentiȩ
& mised̾ie eius m̃te diligit: &
ea cetis ad laudẽ creatoris nar¬
rat. Uitulus aut̃ nouellus. ẽ
quilibet nouit̃ conu̾sus. qui
d̾o se ipsũ immolat: qͣndo car¬
nis suȩ lasciuiã. ieiuniis et
orationib mactat. Cornua ꝓ¬
ducit: dũ contͣ uicia defensi¬

Expanded text:
m coelestis sicut mystica vel moralis, in Judaea esse dicitur, quia Judaea non tantum confessio, sed etiam laudans interpretatur. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Laudans Dominum invocat, qui eum pro suis excessibus humiliter rogat, qui in omnibus laudem Deo tribuit, nec aliquid suis meritis ascribit, quia humilitas illuc volens ascendit, unde superbia nolens cecidit. Laudabo igitur nomen Dei cum cantico, et magnificabo eum in laude. Et placebit Deo super vitulum novellum cornua producentem et ungulas . Laudabo nomen Dei cum cantico, id est cum dilectionis modulo; et magnificabo eum in laude. In laude Deum magnificat, qui opera potentiae et misericordiae ejus mente diligit, et ea caeteris ad laudem Creatoris narrat. Vitulus autem novellus est quilibet noviter conversus, qui Deo seipsum immolat, quando carnis suae lasciviam jejuniis et orationibus mactat. Cornua producit, dum contra vitia defensi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia nichil ꝓficiunt. nisi
te dõ & ordinante fiunt.Si enĩ
qd̾ agis. ñ deo s tibi ascribis. ñ
ȩdificas sed subu̾tis. Et elegit iudaᷤᷤ
sacerdotes sine macula. uolunta
tem in lege dei habentes.& mun¬
dauerunt scã. & ȩdificauerunt¬

Expanded text:
haec omnia nihil proficiunt, nisi haec omnia nihil proficiunt, nisi ante Deo et ordinante fiant. Si enim quod agis non Deo, sed tibi ascribis, non aedificas, sed subvertis. Et elegit Judas sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei: et mundaverunt s
Abbreviated transcription (Latin):
dixit iudas ad fratres enus.
Ecce contriti sunt inimici nr̃i.
ascendamꝰ nẽ mundare sca. &
renouare. fratres iudȩ. qͣtuor di¬
cunt᷑ ẽẽ. id ẽ symon. ionathas.
iohannan. & eleatarus. Hii qͥnq
sunt filii mathathiȩ. Mathathi¬
as int̃pretat᷑ donũ dei. iudaᷤᷤ con¬
fitens. symon obediens. ionathaᷤ
columba dans. iohannan. gr̾a.
eleazarus. di auxiliũ int̾pretat᷑.
hii aut̃ filii mathathiȩ st̃. qͥ a
ex dono d̾i hȩc omĩa ꝓcedunt.
Iudas gͥ mundat. symon edifi¬
cat. ionathas renouat. iohannã
ornat. eleararus ꝓtegit & cõser¬
uat. Iudas templũ mundat. qͥa
confessio m̃tem a uiciis purgat.
Symon ȩdificat. qͥa ad hoc obedi¬
entia laborat. ut edificiũ boni
oꝑis in altũ crescat. Ionathas
scã renouare non desinit.quia
columbina simplicitas ȩdificat.
tidie destririt. & in pͥmo hoĩe
destruxit.Iohannan faciem
templi coronis aureis ornat.
quia noticiam uictoriose m̃¬
tis g̾ra morib comiñdat. Sed

Expanded text:
tres suos: Ecce contriti sunt inimici nostri. Ascendamus nunc mundare sancta, et renovare . Fratres Judae quatuor dicuntur esse, id est, Simeon et Jonathas, Joanna et Eleazarus. Hi quinque sunt filii Mathathiae, Mathathias interpretatur donum Dei, Judas confitens, Simon obediens, Jonathas columna dans, Joanna Dei gratia, Eleaautem filii Mathathiae sunt, qui ex dono Dei haec omnia procedunt. Judas igitur mundat, Simon aedificat, Jonathas renovat, Joanna ornat, Eleazarus protegit et conservat. Judas templum mundat, quia confessio mentem a vitiis purgat. Simon aedificat, quia ad hoc obedientia laborat, ut aedificium boni operis in altum crescat. Jonathas sancta renovare non desinit, quia columbina simplicitas aedificat, tidie destruit, et in primo homine dextruxit. Joanna faciem templi coronis aureis ornat, quia notitiam victoriosae mentis Dei gratia moribus commendat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
in templũ. Et obtuler̃t sacͥficiũ
suꝑ altare holocaustoꝵ nouum.
Sacerdotes sine macula uidas
eligit. qnͣdo uirtutes quȩ in ara
cordis ministrant. immaculatas
reddit. Qui in lege dĩ uoluntatẽ
habent. qͥa alit̾ medullatũ sacͥ¬
ficium non offerrent. Et mun¬
dauer̃t scã. idẽ deuotionẽ m̃tis.
ab omi maliciȩ culpa. & edifica¬
uer̃t intͥnsecus domũ. ipsam ui

Expanded text:
in templum. Et obtulerunt sacrificium super altare holocaustorum novum . Sacerdotes sine macula Judas eligit, quando virtutes, quae in ara cordis ministrant, immaculatas reddit. Qui in lege Dei voluntatem habent, quia aliter medullatum sacrificium non offerrent, et mundaverunt sancta, id est devotionem mentis, ab omni malitiae culpa. Et aedificaverunt intrinsecus domum, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
rietatib quatitur. illa iugi secͣi¬
tate letatur. Ista plena ẽ lacͥmiᷤᷤ
penitentiũ: illa nescia lacͥmaꝵ.
Participatio eius in idipsũ eẽ
dicit᷑: quia qui in illa ꝑfecta
beatitudine participant. non¬
qͣm suę rectitudinis statum
mutant. & in do quiidem ip¬
se ẽ. & anni eiꝰ n deficient inꝯ¬
mutabili stabilitate semper
manent. Nec sp̃e ibi in malo
carni consentiet: nec in bono
caro sp̃itui contͣdicet. Nec e¬
rit ibi diminutio uł auginẽ¬
tum corporis. seu finis etatis.
Puer ibi in iuuenẽ ñ crescet:
nec aliqnͣdo iuuenis senescet.
Non erit ibi senectus. nec senec¬
tutis defectus. Nemini confe¬
ret ibi timor pallorẽ. uł ira ru¬
borẽ. nec labor sudorem: nec
infirmitas dolorem. Nec mir̃
si hii qui cũ immutabili con¬
ditore ꝑmanent formã incor¬
rupte ꝑfectionis semꝑ habẽt.

Expanded text:
rietatibus, illa jugi securirietatibus, illa jugi securitate laetatur. Illa plena est lacrymis poenitentium, illa nescia lacrymarum. Participatio ejus in idipsum esse dicitur, quia qui illa perfecta beatitudine participant, nunquam suae rectitudinis statum mutant, et cum Deo, qui idem ipso est, et anni ejus non deficient , incommutabili stabilitate semper manent. Nec spiritus ibi in malo carni consentiet, nec in bono caro spiritui contradicet. Nec erit ibi diminutio vel augmentum corporis, seu finis aetatis. Puer ibi in juvenem non crescet, nec aliquis juvenis senescet. Non erit ibi senectus, nec senectutis defectus. Nemini conferet ibi timor pallorem, vel ira ruborem, nec labor sudorem, nec infirmitas dolorem. Nec mirum si ii, qui cum incommutabili Conditore permanent, formam incorruptae perfectionis semper habent.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. pacẽ relinquo uob̃. ñ qͣm
mundus dat. ego do uob̃. Au¬
qmͣ dat mundus. Pax mũdi
ẽ. ut ad̾o recedas: et diabolo cõ¬
sentias. Pax uͦ xp̃i ẽ. ut expel¬
las diabłm:. & diligas dm̃. Pax
tu mundo. placeas: & sic sati¬
atus t̃renis uoluptatib. ĩfer¬
ni cruciatib in et̃nũ succũ¬
bas. Pax xp̃iẽ. ut adu̾sa mun¬
di usq ad mortẽ patient̃ tole¬
res: ut sic post mortẽ. futurȩ
uits felicitatẽ securꝰ expecteᷤᷤ
Hic in pace in idipsũ dormie̾
& requiesces. In pace in idipsũ
dormit & requiescit: qͥ ñqmͣ
a quiete m̃tis recedit. S qͥa
in hoc scłõ non potest hoc fieri:
ideo his qui in celesti ierłm ma¬
nent. pot̾it assignari. Ibi enĩ ẽ.
pax eterna. ab ȩt̾no patre. Hȩc
tas: cuiꝰ partipatio eiꝰ in idip̃m.
Scire debemꝰ. qd ista que nũc
agitur ierłm continet indis¬
cretos popłos: Illa recipit sine
dubitatione ꝑfectos. Ista contra¬

Expanded text:
vobis, pacem relinquo vobis. Non quomodo vobis, pacem relinquo vobis. Non quomodo mundus dat, ego do vobis . Aulteram quam dat mundus. Pax mundi est, ut a Deo recedas, et diabolo consentias. Pax vero Christi est, ut expellas diabolum, et diligas Deum. Pax tu mundo placeas, ut sic satiatus terrenis voluptatibus, inferni cruciatibus in aeternum succumbas. Pax Christi est, ut adversa mundi usque ad mortem patienter toleres, ut sic post mortem futurae vitae felicitatem securius exspectes. Hic in pace in idipsum dormies, et requiesces . In pace in idipsum dormit, et requiescit, qui nunquam a quiete mentis recedit. Sed quia in hoc saeculo non potest hoc fieri, ideo iis, qui in coelesti Hierusalem manent, poterit assignari. Ibi enim est pax aeterna ab aeterno Patre. Haec tas cujus participatio ejus in idipsum . Scire debemus quod ista, quae nunc agitur Hierusalem, continet indiscretos populos, illa recipit sine dubitatione perfectos. Ista contra
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ibi angłi. archangłi. throni.
& dñationes. pͥncipatus & po¬
testates. uirtutes cherubin et
seraphin. Huic angłõꝵ conue¬
tui. ds pat̃ omĩps. abbatiꝰ more
p̃ponit᷑. Hic conuentꝰ ꝑ sapĩam
filii qui minor est patre scdm
claustrũ iusti relictis om̃ib qͦ
possident ꝑuenire ꝓperant:
ut in eo ꝑfectȩ religionis habi¬
tum. idẽ. immortalitatis & in¬
nocentiȩ uestem sumant. Ad¬
huc tam̃ in locis ad hoc depu¬
tatis expectant. donec ad illud
magni iudicii capitulũ ꝑue¬
nire queant: ut ibi recepturi
uestem ꝑfectȩ religionis audi¬
ant. uenite benedicti patris
mei. ꝑcipite regnũ qđ uob̃ pa¬
ratũ ẽ ab origine mundi. De¬
multotiens diximꝰ. ierłm
uisio pacis interp̃tatur. Mul¬
titam̃ pacẽ uident. qui ad eã
futuro. Ꝙnisi eam in p̃senti qͤ¬
sieris: in futuro ꝓculdubio non
habebis. Si queras quomͦ pacẽ
sequi debeas. audi qui eũ ad
celos ascendit: pacem disciplis

Expanded text:
nim ibi angeli, archangeli, throni nim ibi angeli, archangeli, throni et dominationes, principatus et potestates, virtutes, cherubin et seraphin. Huic angelorum conventui Deus Pater omnipotens abbatis more praeponitur. Hic conventus per sapientiam Filii qui minor est Patre secunclaustrum justi relictis omnibus quae possident, pervenire properant, ut in eo perfectae religionis habitum, id est immortalitatis et innocentiae vestem sumant. Adhuc tamen in locis ad hoc deputatis exspectant, donec ad illud magni judicii capitulum pervenire queant, ut ibi recepturi vestem perfectae religionis audiant: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi ultoties diximus, Hierusalem visio pacis interpretatur. Pacem tamen multi vident, qui ad eam t nisi eam in praesenti quaesieris, in futuro procul dubio non habebis. Si quaeras quomodo modo pacem sequi debeas, audi Jesum, qui ad coelos ascendens, pacem discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ierłm dicit᷑. in expugnabili
muro ꝑfectȩ securitatis undiq
imtunitar. In hac euurate duo¬
animȩ ad illud claustrũ ñ ma¬
nufactũ. qd̾ ẽ in cęlis. festinant
introire. Ex singulis margari¬
tis singłȩ portȩ fiunt. q̃m ꝑu
nitatem fidei & puritatẽ m̃tis.
ad cȩlestem patͥam iusti ꝑuenien¬
tes intrabunt. Plateȩ eius auro
mundo. & lapidib p̃ciosis ster¬
nuntur: qm̃ nicħ in ea nisi pu¬
ritas inuenit᷑. Pom̃s uicos eiꝰ
alleluia canit᷑: qr ꝑ eam ubiq¬
diuinȩ laudis gła p̃dicat᷑. In
hac ciuitate ierłm. quȩ interp̃¬
tat᷑ uisio pacis. fundat᷑ claustrũ.
ꝑfectȩ beatitudinis. Hoc clau¬
strũ hab̾e dicit᷑ firmȩ stabilita¬
tis quadraturã: equitatis latera.
ꝑseu̾antiȩ bases. columnas uir¬
tutũ. diuinȩ ꝓtectionis capitel¬
la. In hoc claustro angłoꝵ con¬
uentus residet. & in eo ꝑfectȩ ca¬
ritatis ordinẽ tenet. Ibi diu̾sis
officia. singłis singła. Sunt e¬

Expanded text:
i muro perfectae securitatis undique munitur. In hac civitate duoanimae ad illud claustrum non manufactum, quod est in coelis, festinant introire. Ex singulis margaritis singulae portae fiunt, quoniam per unitatem fidei, et puritatem mentis ad coelestem patriam justi pervenientes intrabunt. Plateae ejus auro mundo, et lapidibus pretiosis sternuntur, quoniam nihil in ea, nisi puritas invenitur. Per omnes vicos ejus alleluia canitur, quia ubiqdivinae laudis gloria praedicatur . In hac civitate Hierusalem quae interpretatur visio pacis, fundatur claustrum perfectae beatitudinis. Hoc claustrum habere dicitur firmae stabilitatis quadraturam, aequitatis latera, perseverantiae bases, columnas virtutum, divinae protectionis capitella. In hoc claustro angelorum conventus residet, et in eo perfectae charitatis ordinem tenet. Ibi diversis officia, singulis singula. Sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
co. Uocauitq nom̃ loci illius
phanuel.dicens. Uidi dñm
facie ad faciẽ: & salua facta ẽ aĩa
anima mea. Iacob interpretat᷑
luctator. isrł uidens dm̃ꝰ meso¬
potamia. eleuata uocatio. la¬
ban.candidus. esau. rubeus si¬
ue uanus:chanaan.humilis
uł negotiator. Iacob de meso¬
potamia syriȩ redit: dũ cuius¬
libet animꝰ contra uicia luctats.

Expanded text:
 nomen loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Jacob interpretatur luctator, Israel videns Deum, Mesopotamia elevata vocatio, Laban candidus, Esau rubens sive vanus, Chanaan humilians sive negotiator. Jacob de Mesopotamia Syriae redit, dum cujuslibe
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ candelabri. doctnam u̾bi.
ꝑ altare incensoꝵ. deuotionem
orationum. ñ suauem fumum
adulationũ. ꝑ m̃sam diuinȩ scͥp¬
turȩ memoriã. Sic̃ enĩ aliquis
inhisquȩ ponunt᷑ in mñsa refi¬
citur. sic animꝰ hisquȩ ad me-¬
moriã reducit. qͣsi diu̾sis fercu¬
lis saginat᷑. & obtuler̃t sacͥficiũ
suꝑ altare holocaustoꝵ nouũ.
Suꝑ altare holocaustoꝵ nouũ
sacͥficant. dũ in contritione
cordis. carnis desid̃ia mactant.
hȩc gͥ m̃tem renouant. & ab ĩ¬
mundiciis pollutã purgant.
Oui gͥ in hac cuiitate ierłm.
idẽ in pace manent. qͥ iudã.
id ẽ confessionẽ. ducẽ p̃ ceteris
habent. qui templũ. idẽ ani¬
mũ a uiciis mundant. et ea¬
quȩ destructa sunt. cotidie re¬
staurant. credo si ñ deficiunt.
qd̃ ex hac ierłm. ad celestẽ sine

Expanded text:
lumen candelabri, doctrinam verbi; per altare incensorum devotionem orationum, non suavem fumum adulationum; per mensam, divinae Scripturae memoriam. Sicut enim aliquis in iis, quae ponuntur in mensa reficitur, sic animus iis, quae ad memoriam reducit, quasi diversis ferculis saginatur. Et obtulerunt sacrificium super altare holocaustorum novum. Super altare holocaustorum novum sacrificant, dum in contritione cordis, carnis desideria mactant. Haec igitur mentem renovant, et ab immunditiis pollutam purgant. Qui igitur in hac civitate Hierusalem, id est, in pace manent; qui Judam, id est, confessionem ducem prae caeteris habent; qui templum, id est, animum a vitiis mundant, et quae destructa sunt quotidie restaurant: credo si non deficiant, quod ex hac Hierusalem ad coelestem sine
Abbreviated transcription (Latin):
etuor sunt elem̃ta mũ¬
di. ignis. aer. t̃ra et aqͣ. Qtuor
humores corꝑis humani. san¬
giris. colera rubea. colera nigra.
& flegina. Quatuor uͦ tẽpora
anni. uer. estas. autumnus.

Expanded text:
tuor sunt elementa mundi, ignis, aer, terra et aqua. Quatuor humores corporis humani, sanguis, cholera rubra, cholera nigra et phlegma. Quatuor vero tempora anni: ver, aestas
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitatẽ. s uelox sis ad au¬
diendũ. tardꝰ aut̃ ad loqñdũ.
& tardꝰ ad iram. Similiter &
animꝰ utitur quatuor hu¬
morib. ꝓ sanguine. utitur
dulcedine. ꝓ colera rubea. a¬
maritudine. ꝓ colera nigra.
tristicia: ꝓ flegmate. m̃tis
compositione. Dicunt enĩ
phisici sanguineos. ẽẽ. dul¬
ces. colericos amaros. melan¬
colicos tristes. flegmatico. corpe
compositos. Ut sit dulcedo in
contemplatione. amaritudo
de pecc̃ĩ recordatione. tristicia.
de ꝑpecratione: compositio. de
em̃datione. Est etiã attenden¬
dũ. ne dulcedo sp̃italis turbet᷑
habita de pecc̃o. corrumpatur
dulcedine carnali. Ne utilis
tristicia. turbet᷑ ocio uł inercia:
nec mens composita. dissoluat᷑
ꝑillicita. S et anima fert᷑ hab̾c

Expanded text:
stabilitatem, sed velox sis ad austabilitatem, sed velox sis ad audiendum, tardus ad loquendum, et tardus ad iram . Similiter et animus utitur quatuor humoribus: pro sanguine utitur dulcedine; pro cholera rubra, amaritudine; pro cholera nigra, tristitia; pro phlegmate, mentis compositione. Dicunt enim physici sanguineos esse dulces, cholericos amaros, melancholicos tristes, phlegmaticos corpore compositos. Ut sit dulcedo in contemplatione, amaritudo de peccati recordatione, tristitia de perpetratione, compositio de emendatione. Est etiam attendendum, ne dulcedo spiritalis turbeturamaritudo habita de peccato corrumpatur dulcedine carnali; ne utilis tristitia turbetur otio vel inertia, vel mens composita dissolvatur per illicita. Sed et anima fertur habere