comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
motus maguꝰ factus est in mari. ita ut
nauicula operiretur fluctibꝰ. Ipse aut̃
erat in puppi. suꝑ ceruical dormiens. Cer¬
uical dr̃ uł puiluillus. uł qd̾ libet aliud.
substratũ cerruci recunbentis ad dormi¬
endũ. ħairicula uidebat᷑ oꝑiri et inple¬
ri fluctibꝰ. quare tanto magis timor cõtur¬
bat discipulos.
Et accessetunt et suscitauerũt eũ cti¬
centes. Dñe falua nos quia perimꝰ. Et
dicit eis. Ed timidi estis modice fidĩͤ Tc̃
surgens inꝑauit uento et mari. Et di¬
xit. tace et obmintesce. et facta est tran¬
quillitas magna. Licet diuersis uerbis
eugłiste naxrent. una tm̃ sentencia est:
et totũ dici potuit. Cõminatur uentoet
mari: de quo dicitur. Tu dñaris potesta¬
ti maris. Non errore hereticoꝵ inꝑauit qͥ
oña putant auimancia: secd maiestate.
qua dõ sunt sensibilia. nobis insensibili
a. huiꝰ signi tipũ iniona legimꝰ. qđ dñs
ceteris ꝑiditantibꝰ securus est et doriit:
et suscitatur. et inꝑlo ac facram̃to passi¬

Expanded text:
motus magnus factus est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Ipse vero erat in puppi, super cervical dormiens . » Cervical dicitur vel pulvillus, vel quodlibet aliud substratum cervici recumbentis ad dormiendum. Navicula videbatur operiri et impleri fluctibus, quare tanto magis timor conturbat discipulos. Et accesserunt et suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, quia perimus. Et dicit eis: Quid timidi estis, modicae fidei? Tunc surgens imperavit vento et mari, et dixit: Tace et obmutesce, et facta est tranquillitas magna. Licet diversis verbis evangelistae narrent, una tamen sententia est, et totum dici potuit. Comminatur vento et mari, de quo dicitur: Tu dominaris potestati maris . Non errore haereticorum imperavit, qui omnia putant animantia, sed majestate qua Deo sunt sensibilia HIERON. Hujus signi typum in Jona legimus, quod Dominus caeteris periclitantibus securus est et dormit, et suscitatur, et imperio ac sacramento passi
Abbreviated transcription (Latin):
alibi Iam uos mũdi estis: ꝓpt̃ sermonẽ qu̾e
locutus sum uobis. Ipse xp̃c est sacerdos in
ec̃nũ. cui om̃s apͥsci extons uarietate mun¬
dati debent se ostendere. confitendo qr te¬
plũ eiꝰ sunt: et offerre ei sua corpota ostiã

Expanded text:
 sermonem quem locutus sum vobis . Ipse Christus est sacerdos in aeternum, cui omnes a prisci erroris varietate mundati debent se ostendere confitendo quia templum ejus sunt, et offerre ei sua corpora hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
implere uino. qui cũcta c̾at ex nichilo
sed maluit de aqua uinũ facere. ut do¬
ceret se nͣ legem soluere sed adimple¬
re: et in eugłio illa facere ił docere que¬
ꝓpħia pͣdixit. Ssq ad ñmũ inplentur
hẏdrie. qr nullũ tempꝰ fuit asaltitari doc¬
trina uacuũ. Archtridinꝰ intelligitur
pͥnceps ĩꝑitia scripture. cõtiuentis histo¬
tias. et moralitates. et allegorias. dum
gͦ tali uelud nichotlemo. gamalieli. dis¬
cͦipulo enis saulo. uerbũ eugłii offertut:
uinũ de aqua factũ architriclino ꝓpina¬
tur. Non nulli uͦ ꝑ aquã baꝑtismũ ioħs.
ꝑ uinũ passionem xp̃i saccipiunt. Unͣ
et uinũ priꝰ fectur architridino .i. ipsi io¬
hanni. qui aute bibit passionẽ qũa .xͨ.
benciũ. altitudine distantes int̾se. desig¬
nant tres ordines fideliũ in ecdesia: con¬
uigatoꝵ cõtinenciũ. et doctoꝵ. Et quia
doctoꝵ est ueteribꝰ iustitutis gr̃am euã

Expanded text:
implere vino qui cuncta creavit ex nihilo, implere vino qui cuncta creavit ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non legem solvere, sed adimplere, et in Evangelio illa facere vel docere praedixit. Usque ad summum implentur hydriae, quia nullum tempus fuit a salutari doctrina vacuum. Architriclinus intelligitur princeps in peritia Scripturae continentis historias et moralitates et allegorias. Dum ergo tali velut Nicodemo, Gamalieli, discipulo ejus Saulo verbum Evangelii offertur, vinum de aqua factum architriclino propinatur. Nonnulli per aquam baptismum Joannis, per vinum passionem Christi accipiunt. Unde et vinum prius fertur architriclino, id est ipsi Joanni, qui ante bibit passionem quam Chrisbentium, altitudine distantes inter se, designant tres ordines fidelium in Ecclesia: conjugatorum, continentium, et doctorum. Et quia doctorum est veteribus instit
Abbreviated transcription (Latin):
scoͣꝵ. ihis etatibꝰ teceptui scripturarũ dĩ
parara: in exemplũ uiuendi atq credendi
ꝓposita. Et sunt lapidea .i. forcia in xͦ.¬
lapide. Scdm̃ purificationẽ uidoꝵ cdic¬
tum est: qr illi tantũ ppło uudõꝵ lex
alie biuias alie ternas. sed binas uł t̃nas:
ut ipsas diceret biuas quas teruas. Sunt
E due m̃sure inscripturis dũ pat et fi¬
łuis nominatur. sed ibi sp̃c̃ qui patris
est et filii uitelligitur. ut ibi. Omĩa
in sapiencia .i. infilio fecisti: T res metre¬
te sunt. dũ noĩato sp̃u sco triuitas ma¬
nifestiꝰ intelligitur. ut ibi. Baptizate eos
in nomine patris et filii et sp̃c sc̃i. Alit̃.
bine uł t̾ue mͣsure sunt om̃s gentes ad
quas ꝑtinent scripture: bine: ꝓpt̾ p̃puciũ
et circũcisionẽ: t̾ne. qr a tribꝰ filiis noe
sunt disseminate. Ed iustu dñi inplete
sunt hẏdrie. significat qr uetus scrip¬
tira ab eo est. Põtuit quidem uacuas

Expanded text:
sanctorum, in his aetatibus receptui Scripturarum Dei sanctorum, in his aetatibus receptui Scripturarum Dei parata, in exemplum videndi atque credendi proposita. Et sunt lapidea, id est fortia in lapide. Secundum purificationem Judaeorum dictum est, quia illi tantum populo Judaeorum lex aliae binas, aliae ternas, sed binas vel ternas, ut ipsas diceret binas quas ternas. Sunt ergo quae mensurae in Scripturis, dum Pater et Filius nominatur sed ibi Spiritus, qui Patris est, et Filii intelligitur, ut ibi: Omnia in sapientia id est Filio, fecisti . Tres metretae sunt, dum nominato S. Spiritu Trinitas manifestius intelligitur, ut ibi: Baptizate eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Aliter binae vel ternae mensurae, sunt omnes gentes, ad quas pertinent Scripturae, binae propter praeputium, et circumcisionem, ternae quia a tribus filiis Noe sunt disseminatae. jussu Domini impletae sunt hydriae, significat quia Scriptura ab eo est. Potuit quidem vacuas
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝰ figuram habuitꝰ unicꝰ ciꝰ lingua portãs
ad sacrificiũ. quo in molanctus dncebatur:
ortauit enĩ crucem suam dñs. Inquarta hy¬
dria dicit dauid. Surge ds̃ iudica terram
qm tu hereditabis in om̃ibꝰ gentibꝰ Tan¬
quã diceretur. Dormisti iudicatus atͣra. sut¬
ge ut iudices terram. In quinta etate ui¬
dit daniel lapidem p̃cifum de monte sine
manibꝰ. et fregisse omĩa regna t̃rarũ. et c̃uis¬
se illũ lapidem. et factũ ẽe mont̃ẽ mag¬
nũ. ita ut impleret unuiersam faciem cet¬
ne oꝑe humano. qr sinc amplexu mati¬
tali: Ad sextam etatẽ ꝑtiuet iohe baptista
dicens. Holite dicere patre habemꝰ habe¬
mꝰ habraã. Potens est as de lapidibus istis
fuscitare filios abrahez lapides dicens gẽ¬
tes ñe ꝓpt̾ firmitatẽ sed stoliditatis du¬
riciam. dũ adorabant simulachra simi¬
les facti illis . S nͣ illud. Suuiles illis fi¬
ant qui facuint ea. et qui cõfidunt in
eis Item sex hẏdrie sunt ꝑfecta corcda

Expanded text:
unicus ejus ligna portans ad sacrificium, quo immolandus ducebatur: portavit enim Dominus crucem suam, In quarta hydria dicit David. « Surge, Deus, judica terram. Quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . » Tanquam diceretur: Dormisti judicatus a terra, surge ut judices terram. In quinta aetate vidit Daniel lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum, et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum, ita ut impleret universam faciem terne opere humano quando sine amplexu maritali? Ad sextam aetatem pertinet Joannes Baptista dicens: « Nolite dicere: Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . » Lapides dicens gentes non propter firmitatem, sed stoliditatis duritiam; dum adorabant simulacra, similes facti sunt illis. Unde illud. « Similes illis fiant qui faciunt ea, et qui confidunt in eis . » Item sex hydriae sunt perfecta corda
Abbreviated transcription (Latin):
secute sunt eũ turbe multe. Et
orat᷑ cum dicens. Dñe siis potes me
mundare. R ecte post doctrinã fiunt
ait iufaciem ꝓcidit. qd humilitatũ est et
pudoris: ut unꝰ quisq de sue uite: macu¬
ł erubrscat. Confessionẽ uerecundia ñ
repͥmit. sed de tecto uulnere remediũ qͣ¬
tit. Uoluntati dñi curationis potestatẽ
lȩꝓsus tͥbuit. nec quasi incredulus dubi¬
tat. sed sue: colluuionis cõscuis ñ p̃sut
dicere. mũda me dñe et mũdabot. Dũ
hic alege exclusus se dñi potestate cura¬
ri postulat. supra legem ẽẽ gr̃am indi¬
cat. Sicut enĩ potestatis auctoritas in
dño. ita in isto fidĩ cõstancia declarat᷑.
Et extendens manũ. tetigit eũ iħc di¬
cens .S. olo. Mundare. Et confestim mu
litate: doncens nos nullũ sꝑnete ꝓ aliqua
corporis maculatione. Lex tant ⁊lepsos ꝓ
nate posset: sed ut indicet se ñ sub lege
ẽȩ. ĩmo dñm legis: qui ñ umet cõtagi¬
um cũ pociꝰ alios libetet. Expietate ait

Expanded text:
e sunt turbae multae. Et bat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare . » Recte post doctrinam fiunt ait: « in faciem procidit , » quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae vitae maculis erubescat, confessionem verecundia non reprimit, sed directo vulnere remedium quaerit. Voluntati Domini curationis potestatem leprosus tribuit, nec quasi incredulus dubitat, sed suae colluvionis conscius non praesumit dicere: Munda me Domine, et mundabor. Dum hic a lege exclusus se Domini potestate curari postulat, supra legem esse gratiam indicat. Sicut enim potestatis auctoritas in Domino, ita in isto fidei constantia declaratur. « Et extendens manum tetigit eum Jesus, dicens: Volo, mundare. Et confestlitate docens nos nullum spernere pro aliqua corporis maculatione. Lex tangi leprosos nare posset, sed ut indicet se non sub lege esse, imo Dominum legis qui non timet contagium, cum potius alios liberet. Ex pietate ait,
Abbreviated transcription (Latin):
dic in urisibili uino qd̃ pͥus latuit inscͥp¬
turis in ebriatur et ꝓficit. Maximꝰ ep̃s
onplura nobis fratres. Sicut posteritati
fluenta iordanis benedictiõe ꝓꝑti baꝑ¬
tismatis cõsecrauit. hodie uuttatus ad

Expanded text:
die invisibili vino quod prius lavit in Scripturis, inebriatur et proficit. MAXIM. MaxComplura nobis fratres: Sicut posteritati fluentia Jordanis, bendictione proprii baptismatis consecravit; hodie invitatus
Abbreviated transcription (Latin):
littetam. nutciauerunit engłiũ discipu¬
li xp̃i qui hauserant aquam: prudẽ¬
ter uttelligendo et fidelit̃ aꝑiendo ue¬
tetem sctiptutam. Om̃is homo pͥmũ bo¬
tiũ uinũ ponit. dictũ est ad litteram.

Expanded text:
litteram nuntiaverunt Evangelium discipuli Christi, qui hauserant aquam, prudenter intelligendo et fideliter aperiendo veterem Scripturam. Omnis homo primum bonum vinum ponit, dictum est ad litteram
Abbreviated transcription (Latin):
nũ bonũ usq adhuc. hoc fecit iiciũ sic¬
noꝵ iħc uichana galilee. et manifestauit
głam suam. Int̾ multa signa que fecit
ihc inchana galilee fuit ħoc pͥmũ. et quo¬
dam dignitatis pͥlegio elem̃toꝵ conuer¬
sione manifestauit głam suam .i. latent̾e
dĩtatem. Miraculũ aque conuerse inuinũ.
muram̃. et ñ mitamur qr omi anno hoc fa¬
cit ds̃ inuitibꝰ. et de uno grano multa facit
et qd maiꝰ est. celũ et tͣram ge nichilo creauti
eaq mirabiliter gubernat. Gqr homines in
aliud intenti ꝑdiderunt cõsiderationẽ oꝑũ
dĩ. inqua cũ cotidic laudarent: seruauit si¬
bi deus quedam itrusitata que faceret. ut
tanquã dormientes homines adse colendum
mirabilibꝰ excitaret. Aquã uercit iħc inuinũ.
et fecit nos uinũ .i. sapientes fidem ipsius.
ditores a sordibꝰ ꝑ eccatoꝵ. Que tẽ conuertit᷑
maloꝵ ne in ea incidat. et incipit calere

Expanded text:
um bonum usque adhuc. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. » Inter multa signa quae fecit Jesus in Cana Galilaeae fuit hoc primum, et quodam dignitatis privilegio elementorum conversione, manifestavit gloriam suam, id est latentem deitatem. Miraculum aquae comiramur, et non miramur quia omni anno hoc facit Deus in vitibus, et de uno grano multa facit, et quod majus est, coelum et terram de nihilo creavit, eaque mirabiliter gubernat. Ergo quia homines in aliud intenti, perdiderunt considerationem operum Domini, in quo eum quotidie laudarent, servavit sibi Deus quaedam inusitata quae faceret, ut tanquam dormientes homines ad se colendum mirabilibus excitaret. Aquam vertit Jesus, in vinet fecit nos vinum, id est, sapientes fidem ipsius. ditores a sordibus peccatorum. Quae tunc convertitur itorum malorum, ne in ea incidat, et incipit calere
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam. Poterat dñs uigilanti ade costam
sine dolore euellere: sed ꝓcul dubio dormi¬
tio xp̃i incruce in eo significabatur. de cu¬
uis latere tanqũa sponsa ftrixerunt sacra¬
m̃ta ecclẽ: De uino aliarũ hẏdriarum
bibamꝰ. Xp̃c figuratus est innoe. Nam
idõ in archa omĩa animalia sunt indu¬
sa. ut om̃s gentes significarent᷑ saluande¬

Expanded text:
Ecclesiam. Poterat Dominus vigilanti Adae costam Ecclesiam. Poterat Dominus vigilanti Adae costam sine dolore evellere, sed procul dubio dormitio Christi in cruce in eo significabatur, de cujus latere tanquam sponsa fluxerunt sacramenta Ecclesiae. De vino aliarum hydriarum bibamus; Christus figuratus est in Noe. Nam ideo in arca omnia animalia sunt inclusa , ut omnes gentes significarentur salvand
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓpheciis ñdũ manifestus. quasi unũ inaqͣ
ipse xp̃c in lege et ꝓpħĩs manifestuis. Illa gͥ
seriptura dũ inea subuelamine .i. ad oꝑationẽ
littere latet xp̃c. sapit aquã insipidam: cũ
uͦ aufertur uelam̃. est uinũ inebrians. Sex
abadam usq ad noe. scd̾a usq ad ałuaham.
abraham. tercia usq addauid. quarta usq
ad transini grationẽ. qnita usq ad iohcm
baptistam. Sexta iñ usq ad finem scłi. ꝓ¬
phecia insuigulis etatibꝰ quas hydrus scãm¬
M
litterã aqua insipida. quomͦ mitinũ mu¬
tetur cũ acd xp̃m et ad om̃s gentes refera¬
tur: iudeamus. Quicquid sugurabatur in
adam de xp̃o. ad om̃s gentes ꝑtiuebat.
ut illud ingenesi. R eliuquet gͦ homo
patrẽ et matre: et ad herebit uxõri srie. et
erunt duo incarne una. Ap̃o adhesit
eccłie ut ẽẽnt duo incarne una: et fuit
relinquere patrem. nͣ inea forma appare¬
re homuribꝰ inqua equalis est patri. Re¬
liquid matrẽ. qñ de synagoga tranfut ad

Expanded text:
prophetis necdum manifestatus quasi vinum in aqua ipse Christus in lege et prophetis manifestatus. Illa igitur Scriptura, dum in eo sublevamine, id est ad operationem litterae latet Christus sapit aquam insipidam. Cum vero aufert velamen est vinum inebrians. Sex ab Adam usque ad Noe; secunda, usque ad Abraham; tertia, usque ad David; quarta, usque ad transmigrationem; quinta ad Joannem Baptistam; sexta, inde usque ad finem saeculi. Prophetia in singulis aetatibus, quasi hydrus. Sm litteram aqua insipida quomodo in vinum, mutetur cum ad Christum et ad omnes gentes referatur, videamus. Quidquid figurabatur in Adam de Christo, ad omnes gentes pertinebat, ut illud in Genesi: Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Christus adhaesit Ecclesiae, ut essent duo in carne una, et fuit relinquere Patrem, non in ea forma apparere hominibus, in qua aequalis est Patri. Reliquit matrem, quando de Synagoga transivit ad
Abbreviated transcription (Latin):
cdinꝰ est pͥnceps triclinii .i. discũbenciũ in
triclimio: Tridiniũ uͦ dicunt ẽẽ aulam tri¬
cameratã. uł tres domos siue tres cameras
cũ testudine factas. in quibꝰ sedebant discũ¬
bentes quasi sub tribꝰ arcubꝰ. Ut autẽ gustaitit
architriclinꝰ aqũa uinũ factam. et nͣ sciebat
ñ ẽẽt. ministri autem sciebant qui habi

Expanded text:
clinus est princeps triclinii, id est, discumbentium in triclinio. Triclinium vero dicunt esse aulam tricameratam, vel tres domos sive tres cameras cum testudine factas, in quibus sedebant discumbentes, quasi sub tribus arcubus. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum actam, et non sciebat unde esset; ministri au
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis. inducat p̃sbit̾os eccłic. et orent su¬
ꝑ ipsum unguentes eũ in nomine dñi oleo.¬
t si inpeccatis sit dimittẽtur ei S nͣ patet
oleo ꝑ unguant᷑ egroti. Sisibił itaq unc¬
tio sacram̃tũ est. res uͦ sacram̃ti remissio.
que sp̃uali unctione gr̃e cõfertur anime.

Expanded text:
 et orent super ipsum, ungentes eum oleo in nomine Domini: et si in peccatis sit, dimittentur ei . Unde patet oleo perungantur aegroti. Visibilis itaque unctio, sacramentum est; res vero sacramenti, remissio, quae spirituali unctione gratiae confertur animae.
Abbreviated transcription (Latin):
ret et p̃dicatet
inciuitatibꝰ eoꝵ
Cuitates discipuloꝵ dicit. in quibꝰ erant it
tati uł etuditi. p̃dicans itaq uideis nͥ sama¬
titanis. ñ gentibꝰ. fecit quod docuerat: ut se¬
cundũ ꝓmissa priꝰ offeratut uidũ salutis oc¬
Exeuntes autẽ discipuli. p̃ dicabant ut

Expanded text:
ret et praedicaret in civitatibus eorum. Civitates discipulorum dicit, in quibus erant vel nati vel eruditi. Praedicans itaque Judaeis, non Samaritanis, non gentibus, fecit quod docuerat, ut secundum promissa prius offeratur Judaeis salutis ocExe
Abbreviated transcription (Latin):
tas. in qua uidelicet cũ pende incruce in¬
firmitas ceperit cuiꝰ tu mat es. agnoscam
te matrẽ: ut filiꝰ curam tui discipulo cõ¬
mittens. Predicato aut̃ engłio. et aurtu¬
te diiuła ostensa mũdo. fuit hora passi¬
onis: ñ necessitatis scllicet hora ut here¬
tici calitpniant᷑. sed uoluntatis. Snͣ illud.
Potestatẽ habeo ponere animã meam.
et tt̃um sumere eam. Non enĩ auctꝯitẽ¬
ꝑorũ. fato temporis regitur: Bicit mat᷑
eiꝰ ministris. Edcũq dixerit uobis facite.
Erant autẽ ibi lapidee hydrie sex po¬
site scdm purificationẽ uidõꝵ. capientes
singule metretas biias uł ternas. Confi¬
sa mat̾ de filii pietate ad ipsã. ut fiat
qd̾ pecit: fiducialit᷑ inꝑat ministris. hy¬
treta uom̃ mensure: Hicit eis iħe. In.¬
plete hydrtas aqu&. Et inpleuerunt cas

Expanded text:
tas, in qua videlicet cum pendere in cruce intas, in qua videlicet cum pendere in cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es, agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo committens. Praedicato autem Evangelio et virtute divina ostensa mundo, fuit hora passionis, non necessitatis scilicet hora, ut haeretici calumniantur, sed voluntatis. Unde illud: Potestatem habeo ponere animam meam, et iterum sumere eam . Non enim auctor temporum, fato temporis regitur. Dicit mater ejus ministris: Quodcunque dixerit vobis, facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex, positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Confisa mater de filii pietate ad ipsam, ut fiat quod petit, fiducialiter imperat ministris. Hymetreta nomen mensurae. Dicit eis Jesus: Implete hydrias aqua, et impleverunt
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ it̃u ibi. Uocatus est autẽ iħc et discipu¬
li eiꝰ. ad nuptias. Soluit dñs ñ p̃sencia sui
nec ñ miraculo nupcias cõm̃dare. ne eas he
rlo patrũ p̃cedenciũ ante legem. sub lege¬
ulocatus est sponsus ad eccłam sponsam ue¬
nire. et ingr̃a eugłu uenit. U ocati sunt et
discipuli. ut ministri innupciis. Hancsp̃o
bũ enĩ sponsus: et sponsa caro humana ẽ.
fiunt nupcie. qr hi sunt digni xp̃o qui far¬
uore deuotionis de uiciis aduirtutes. de
tͣra ad celos transmigrant. Et deficiente
uino.: dicit mat̾ itĩu ad eũ.U.inũ ñ habent.
Quasi dicat. iunũ da eis :Uinũ defecit. qr
spualis intelligencia legis fallacem phari¬
seoꝵ expositionẽ latere ceꝑat. Et dixit ei
iħc. Quid mͥ et tibi est mulier: Nondũ ue¬
nit hora mea. Quid cõmune est tͥ matri
scd̃m carnẽ. et mͥ et̃ne dĩ uirtuti ac dĩ sapi¬
encie. ex qua fututũ est miraculũ qd̵ ꝑetiͤ¬
tis. Ueniet hora mea .i. passionis opoituni¬

Expanded text:
ter Jesu ibi. Vocatus est autem et Jesus et discipuli ejus ad nuptias. Voluit Dominus praesentia sui nec non miraculo, nuptias commendare ne eas haerrio Patrum praecedentium ante legem, sub legevocatus est sponsus ad Ecclesiam sponsam venire; et in gratia Evangelii venit. Vocati sunt et discipuli, ut ministri innuptiis. AUGUST.erbum enim sponsus, et sponsa caro humana est.fiunt nuptiae. Quia hi sunt digni Christo, qui fervore devotionis de vitiis ad virtutes, de terra ad coelos transmigrant. Et deficiente vino, dicit mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Quasi dicat: Vinum da eis. Vinum defecit, quia spiritualis intelligentia legis, fallacem Pharisaeorum expositionem latere coeperat. Et dicit ei Jesus: Quid mihi et tibi est mulier? Nondum venit hora mea. Quid commune est tibi matri secundum carnem, et mihi aeternae Dei virtuti ac Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis? Veniet hora mea, id est, passionis opportuni
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Altter. In om̃i ꝓfessione. ⁊ uaniũ mistũ tri¬
tico. Gͣ et pseudo ꝓpħas et uidam ꝓditorẽ de¬
bemꝰ reciꝑe. et illis alimoniam ministrare. Qd̾
hic ꝓcutans dñs dicit nͣ ꝑsonas suscipiendas
sed nomina.⁊ mercedem ñ ꝑdere suscipientes.
licet indignꝰ sit qui suscipitur. Iustũ dicit
quẽ libet p̾cdicatotẽ dignu. Merito mercedẽ
ꝓpħe et iusti recipiet. qui quasi oꝑarios in
ꝓphecia et in oꝑibꝰ tusticit sibi cõstituit. ddũ
sustentat aliquos ne in illis ꝓpt̾ inopiam de¬
ficiant.
t qui cũq potũ dedetit umi ex minimi¬
istis calicem aque frigide tantũ in noĩe
ut qui ñ habet ũn aqũa calefaciat. saltẽ fti¬
gidam det ꝓdõ petenti. Sicut gͦ peticulũ
ñ suscipienciũ testitonio excussi pulueris de

Expanded text:
ter: In omni professione zizanium est mistum tritico. Ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Quod hic procurans Dominus, dicit non personas suscipiendas, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus sit qui suscipitur. Justum dicit quemlibet praedicatorem dignum. Merito mercedem prophetae et justi recipiet, qui quasi operarios in prophetia et in operibus justitiae sibi constituit, dum sustentat aliquos, ne in illis propter inopiam deficiant.quicunque potum dederit uni ex minimiistis calicem aquae frigidae tantum in nomine ut qui non habet unde aquam calefaciat, saltem frigidam det pro Deo petenti. Sicut ergo periculum non suscipientium testimonio excussi pulveris de
Abbreviated transcription (Latin):
Dut intħs qd̾ añ ẜmonem in mõte habitũ
uocatus est. pꝰsermonem reuocat ad narrati¬
olse. Et ꝙ maria unguento p̃cioso ꝑfuderit
cap̃ dñi: inpassione recolendo int̃serit. Sic
de sunilibs.i.¬
Cepissime quoq p̃ occupant eugłiste lon¬
ge pꝰ dicenda. ut lucas añ baptismũ dm̃i.
ioħis carcerẽ ꝯmemorat: nec longe pꝰ baptis¬
mũ p̃occu pando ponit. Medice cu^te ipsũ
quãta audiuuimꝰ facta in capharnaũ fac et
hic inpatria tua. Sic desurilibꝰ. II.
Fichil in ciꝰq u̾bis debemꝰ inspicere nͥ uo¬
iuntatẽ cui hñt u̾ba ẜuire: nec m̃tiri quẽ ꝗͣ

Expanded text:
d ante sermonem in monte habitum d ante sermonem in monte habitum vocatus est, post sermonem revocat ad narrationem . Et quod Maria unguento pretioso perfuderit caput Domini, in passione recolendo interserit . Sic de similibus. Saepissime quoque praeoccupant evangelistae longe post dicenda, ut Lucas ante baptismum Domini, Joannis carcerem commemorat, ; nec longe post baptismum praeoccupando ponit: Medice, cura teipsum; quanta audivimus facta Capernaum, fac et hic in patria tua . Sic de similibus. Nihil in cujusque verbis debemus inspicere, nisi voluntatem cui habent verba servire, nec menti
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit. in quo nulla ẽ contrarietas. nec eũ¬
dẽ ordinẽ inpluribꝰ eos ẜuasse: in quo etiam
nulla repugnancia est.¶Itẽ eodẽ parte ea.¬
dem. ꝓbabile est qd̃ unis quisq engłistaꝵ.
eose ordine ẽdidit debuisfe narrare: quo
ds̃ uoluit eiꝰ recordationi suggerere. Qua¬
ꝓpt̃ uͥ ordo tp̃m non apparet. nichil nr̃a in¬
t̃ ee debet. quẽ ordinẽ ꝗlibet eoꝵ tenuerit.
Idẽ eodẽ parte eadem. Memorie cõm̃¬
dare debemꝰ. ut si qñ talia singula aptid
singulos inuenerimꝰ. nͥ contrarietas solui
ñ possit. sciamꝰ ẽẽ aliud factũ: ut innitħo.
Et transeunte inde ñu. secuti sũt eũ du
ceci. Duo ceci de quibꝰ nͣarrant ũ st̃ isti. ẜ
simule fact.M esc̃
as quoq regulas amodo se̾bendi ñ alie¬
nas sũpsimꝰ. tũ in augustino de consensu e.¬
ugłistaꝵ tũ in aliis auctoritatibꝰ.
Sepissime p̃t̃ missa recapitulant engłiste.¬

Expanded text:
narravit, in quo nulla est contrarietas; nec eumnarravit, in quo nulla est contrarietas; nec eumdem ordinem in pluribus eos servasse, in quo etiam nulla repugnantia est. » Item eodem, parte eadem: « Probabile est quod unusquisque evangelistarum eo se ordine credidit debuisse narrare, quo Deus, voluit ejus recordationi suggerere, Quapropter ubi ordo temporum non apparet, nihil nostra interesse debet, quem ordinem quilibet eorum tenuerit. » Item eodem, parte eadem: « Memoriae commendare debemus, ut si quando talia singula apud singulos invenerimus, ubi contrarietas solvi non possit, sciamus esse aliud factum, ut in Matthaeo: Et transeunte inde Jesu, secuti sunt eum duo caeci . Duo caeci de quibus alii narrant non sunt isti; sed simile factum est. » Has quoque regulas a modo scribendi non alienas sumpsimus, tum in Augustino de consensu evangelistarum, tum in aliis auctoritatibus. Saepissime praemissa recapitulant evangelist
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ aduentũ sc̃i sp̃e. ioħs ab et̃nitate u̾bi dĩ
ꝑtingit usq ad resurrectionẽ. Ambrosiꝰ in
sccło suꝑ lucam. Ioħ̃s acelestibꝰ exordiis adt̃¬
rena descendit. dicens. qñ erat u̾bũ. quomͦ
erat. qͥd erat. qͥd egerat. qͥd agebat. ubi erat.
qͦuenerit. quomͣ uenerit. quo tp̃r uen̾it. qua
causa nen̾it. In pͥncipio inqͥt erat u̾bũ. habe̾¬
erat. habes eciam qͥd erat. et dĩ in qͥt erat uͥ¬
bũ. Quid egerat. omĩa ꝑ ipsũ facta funt. Ed
agebat : erat lux uera que illuminat om̃c
hominẽ uenientẽ in hc̃ mũdũ. Et ubierat.
in hoc mundo. Quo uen̾it. in sua ꝓpͥa lienit.
Quomͦ uen̾it : ũbũ caro factũ est. qñ uen̾it¬
ioħs baptista dicit. hic ẽ de quo dixi. qui
pꝰ me uenit. añ me factus est.: qr pͥorme
erat. Qua causa uen̾it: ioħs testatur. ecce
agnꝰ dĩ: ecce qͥtollit peccata mũdi.¶ Aus¬
uilibro de concordia eugłistarũ ui mathm
Sciendũ ẽ unũ eugłistam p̃tmisisse que aliꝰ

Expanded text:
ab aeternitate Verbi Dei, pertingit usque ad resurrectionem. Ambrosius II super Lucam: « Joannes a coelestibus exordiis ad terrena descendit, dicens, quando erat Verbum, quomodo erat, quid erat, quid egerat, quid agebat, ubi erat, quo venerit, quomodo venerit, quo tempore venerit, qua causa venerit. In principio, inquit, erat verbuerat. Habes etiam quid erat: Et Deus, inquit, erat Verbum. Quid egerat: Omnia per ipsum facta sunt . Quid agebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Et ubi erat: In hoc mundo erat . Quo venerit: In sua propria venit . Quomodo venerit, Verbum caro factum est . QuanJoannes Baptista dicit: Hic est de quo dixi, qui post me venit, ante me factus est, prior me erat; qua causa venerit, Joannes testatur: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. » Aulibro De concordia evangelistarum: « Sciendum est, unum evangelistam praetermisisse quae alius
Abbreviated transcription (Latin):
intħo. hõiem in marcho intellexerunt. uitulũ
uͦ inluca. aquilã in ioħe. quã qͥ hominẽ nitho.
aquilam marco. leonẽ ioħ tͥbuerũt. De pͥnci¬
pus enĩ libroꝵ ꝯiecturã capere uoluerunt
ñ de tota intencione eugłistaꝵ: q̃ mag̃ frie¬
rat ꝑscritanda. Multo enĩ ꝯgruenciꝰ maths
uenisse aboriente ad regem querendũ et
adoraiierunt. qͥ eis ꝑ stellam natus apparint..
et ip̃e rex herodes regem formidat insantẽ.
etq ut eũ possit occide. tot paruulos necat.
lueã ꝑuitulũ sigficari neutͥ dubitauerũt.
qui quasi aĩal hostus deputatũ: eͥca tẽplũ ma¬
xiine et ierosolimã narratiõis sue u̾satur in¬
cessu Inpͥncipio sacerdotẽ colbocat ad aram
orantẽ: ppło foris stante. Mariam cõcepto dño
iherosolimam mittit ad domũ pontificis. ibi
tranffert. illuc cũ parentibꝰ sitigulis annis duc̃
infiune engłii cõdudit. Concordia ac̃t in

Expanded text:
Matthaeo, hominem in Marco intellexerunt, vitulum Matthaeo, hominem in Marco intellexerunt, vitulum vero in Luca, aquilam in Joanne, quam qui hominem Matthaeo, aquilam Marco, leonem Joanni tribuerunt. De principiis enim librorum conjecturam capere voluerunt, non de tota intentione evangelistarum, quae magis fuerat perscrutanda. Multo enim congruentius Matthaeus venisse ab oriente ad regem quaerendum et adorandum, qui eis per stellam natus apparuit, et ipse rex Herodes regem formidat infantem, atque ut eum possit occidere, tot parvulos necat . Lucam per vitulum significari neutri dubitaverunt, qui quasi animal hostiis deputatum, circa templum maxime et Hierosolymam narrationis suae versatur incessu. In principio sacerdotem collocat ad aram orantem, populo foris stante. Mariam, concepto Domino, Hierosolymam mittit ad domum pontificis. Ibi transfert, illuc cum parentibus singulis annis ducitin fine Evangelii concludit. » Concordia Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
Martus amat t̾ras int̃ celum ꝙ uolare:
Et uehemens aqͥla stricto secat onña lapss.
Lucas ubiꝰ describit p̃lia xp̃i.¬
I yre sacer uitulus qͥ menia fatur auita.
Ioħs fremit ore leo sinił rugienti.
Intonat cõne pandens mistĩa uite.
fuscep̃. marcus tanquã pedisecus et breuiator
eiꝰ ẽẽ iuidetur: cũ solo ioħe nichil dicens. Iu¬
cas sacerdotalem dñi stitpem occupauit. ad
dd̾ ascendens ñ regiũ stẽma secinus. set ꝑre¬
ges exiit ad nathan qui rexsi fuit filiũ dd̾.
cendens. cet̃os reges ꝓseciitus est. Non autẽ
hũit b̾uiatorem bricas: sicut intħs. Et ħ for¬
te ñ fuit sine aliquo sacram̃to: qr regũe nõ
ẽẽ sine comitũ obsequio. Lucas uͦ ñ habuit
iacob. lia que int̃p̃tatur laborans. et rachel
que int̃p̃tat᷑ uisũ pͥncipiũ: datur intelligi
tres eugłistas cͥca actiuam initt̃fuisse uͥfa¬
ꝓbabilius attendisse illos qui leonem in

Expanded text:
Marcus amat terras inter coelumque volare, Marcus amat terras inter coelumque volare, Et vehemens aquila stricto secat omnia lapsu. Lucas uberius describit praelia Christi Jure sacer vitulus, qui moenia fatur avita. Joannes fremit ore leo similis rugienti. Intonat aeternae pandens mysteria vitae. suscepit. Marcus tanquam pedissequus, et breviator ejus esse videtur, cum solo Joanne nihil dicens. Lucas sacerdotalem Domini stirpem occupavit, ad David ascendens, non regium stemma secutus, sed per reges exiit ad Nathan qui rex non fuit filium David; cendens, caeteros reges prosecutus est. Non autem habuit breviatorem Lucas, sicut Matthaeus. Et hoc forte non fuit sine aliquo sacramento, quia regum est non esse sine comitum obsequio. Lucas vero non habuJacob, Lia quae interpretatur laborans, et Rachel, quae interpretatur visum principium, datur intelligi, tres evangelistas circa activam virtutem fuisse versaprobabilius attendisse illos, qui leonem in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpe c.̃. qd p̃lures eccłe sũt una eccłã. Ulutes
qͥdem uarietate tͥbuũ. et lingnaꝵ. et ppłoꝵ.
una sunt participatiõe fidi: sacm̃teꝵ. Eu
e figuris eugłistaꝵ din̾sas patrũ sen
tñcias ponemꝰ: nt lector eligat qd̾ sibi
potissimũ indebit᷑. Ier in argiunto aute
cugłia. Quatuor englia multo añ p̃dicta ae
⁊ echieł uolum̃ ꝓbat. in qͦ pͥma uisio ita cõtexi¬
xexit. Et in medio sicut suuilitudo. iiii. aĩa¬
liuĩ. et uultus eoꝵ facies hominis. et facies
leonis. et facies utuli. et facies aquile. Irima
enĩ hõis facies matb̃m significat: qͥ quasi de ho¬
uituli: que lucã axacaria sacerdote supsisse
initiũ p̃figurat. Quarta ioħ̃m: qui ad altiora
festinans. de u̾bo dĩ dispitat. Et in apocale¬
homini. quartũ simile aquile uolanti. Seds
Marcus ut alta fiemit uox ꝑdeserta leonis.
Iura sacerdotis lucas tenet ore uiuenci.
More uolans aquile uerbo petit astra ioħs.
Et bene uiuenti iusto dedit ordine leges.

Expanded text:
 quod plures Ecclesiae sunt una Ecclesia. Plures quidem varietate tribuum et linguarum et populorum, una sunt participatione fidei et sacramentoDe figurtentias ponemus, ut lector eligat quod sibi potissimum videbitur. Hieronymus in argumento ante Evangelia: « Quatuor Evangelia multo ante praedicta, Ezechielis volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de hovituli, quae Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat . Quarta Joannem, qui ad altiora festinans, de verbo Dei disputat . Et in Apocalyhomini, quartum simile aquilae volanti . » SMarcus ut alta fremit vox per deserta leonis. Jura sacerdotis Lucas tenet ore juvenci. More volans aquilae verbo petit astra JoanneEt bene vivendi justo dedit ordine leges.
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ ut columbam. ħ est sicut rem que ue¬
re colũba erat ad hoc significandñ assũptã
Ytrũ columba nouit̃ c̾reata suerit. et post
ꝑactũ officiũ soluta inelem̃ta. nec ne: i¬
ch nr̃a int̃ est. Sic quoq legendũ ẽ ꝙ mareus
ait.Uidit celos aꝑtos .i. significari celoꝵ ap¬
tionẽ baptizatisNaturã colũbe uideamꝰ. ut
iñ nob̃ uite iustituta fumamꝰ. Nullũ ore
uł unguibꝰ ledit. ne minimas quidem
muscutas uł uericulos. Sideamꝰ ue den¬
tes nt̃i sunt arma et sagitte. c̃tineamꝰ mauꝰ
arapinis. QQui furabatut iam nõ furetur.
magis aut̃ laboiat oꝑando mambus suis q
bonũ c̃. ut habeat unͣ tribuat necessitatẽ
pacienti. Ham et alios colũba scpe alienos qua¬
si suos feitur alere pullos ¶Ipsa t̾re fructibꝰ
et semine pascit᷑: audiamꝰ apłm̃. Bonũ est
ñ manducare carnẽ. et ñ bibere u̾nũ. ¶ Ge

Expanded text:
dentem ut columbam, hoc est, sicut rem quae vere columba erat, ad hoc significandum assumpta. Utrum columba noviter creata fuerit, et post peractum officium soluta in elementa necne,  BEDA. Sic quoque legendum est quod Marcus ait. Vidit coelos apertos , id est, significari coelorum apertionem baptizatis. Naturam columbae videamus, ut nobis inde vitae instituta sumamus. Nullum ore vel unguibus laedit, ne minimas quidem musculas vel vermiculos. Videamus ne dentes nostri sint arma et sagittae, contineamus manus a rapinis. Qui furabatur, jam non furetur; magis autem laboret operando manibus sbonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . E
Abbreviated transcription (Latin):
sũt tp̃aᷤ ace. & alipiꝰ. in epła admaximũ
medicũ thenitanũ. Sicut stagina spen¬
dorẽ quẽ gignit ip̃r ñ p̃cedit. ĩta pater
nũ quã sine filio fuit. Ipse ẽ ꝓppe sapĩa dĩ
patris. de qua scriptũ est. S̾ plendor ẽ enĩ lu¬
cis et̃ne. Lnci gͦ cuiꝰ ciudor ẽ .i. dõ patri sine
dulno coet̾nꝰ ẽ. et idõ ñ sicut inpͥcipio fecit
ds̃ celũ et t̃rm. ⁊ta inpͥncipio fecit u̾bũ. set
ita genuit de se filiũ. ut totus maneret in
se. et eẽt infilio tantus qͣntus et solus. Si¬
lo patre. uł insolo filio. itł ii solo spũ scõ. qͣnta
sut inpatre et filio et spũ sc̃o. Quare nullo

Expanded text:
stinus et Alipius in Epistola ad Maximum medicum Temitanum: « Sicut flamma splendorem quem gignit tempore non praecedit, ita Pater numquam sine filio fuit. ipse est quippe sapientia dei patris, de qua scriptum est: Candor est enim lucis aeternae. luci ergo, cuius candor est, id est deo patri sine dubio coaeterna est et ideo non, sicut in principio fecit deus caelum et terram, ita in principio fecit uerbum, sed ita genuit de se alterum se, ut totus maneret in se, et esset in Filio tantus, qlo Patre, vel in solo Filio, vel in solo Spiritu sancto, quanta simul in Patre et Filio et Spiritu sancto. Quare nullo
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsi fratres dñi uocabant᷑. Iudas scario¬
thes uł aluco inquo ortus est. uł extribu y¬
fachar nocabulũ sũꝑfit: ut quodã uaticinio
incondẽpuationẽ sui natꝰ sit. Isachar eñi iit¬
p̃r merces. ut significetur p̃ciũ ꝓdicionis. Hic
ꝓuide int̾ apłos cligitut. quia magna est r̾¬
tas quã nec aduersariꝰ minist̃ in fitiat.

Expanded text:
antur. Judas Iscariotes, vel a vico in quo ortus est, vel a tribu Isachar vocabulum sumpsit, ut quodam vaticinio in condemnationem sui natus sit. Isachar enim interpretatur merces, ut significetur pretium proditionis. Hic provide inter apostolos elegitur, quia magna est veritas, quam nec adversari
Abbreviated transcription (Latin):
ens. Uł ita. ferm̃tũ significat dilectio¬
nẽ . que feruere facit mentẽ. Nos uõ
qͦtqͦt timoris et sꝑei exercitio quasi mo¬
la suꝑiore et inferiore ẽterim᷑. ꝑ farinã
significam᷑: ut unꝰ panis multi simꝰ in
xp̃o. Abscondit gͦ eccłia fermentũ di¬
lectionis infarine sata tria. iꝑ p̃cip̃
ut diligamꝰ dm̃ toto corde. tota ani¬
ma. tota uirtute: Possũt ã infrarine
satis tribꝰ tres dñici seminis fructus. tri
i dest conugatoꝵ. continenciũ. uirginũ.
Eł. sata tria sunt. tria gn̾a hominũ. noe.
damel. iob: t̃ am du autẽ caritas in men¬
te recondita crescere debet. donec men¬
tem totam insui ꝑfectionẽ cõmutet: ut
farine gñs humanũ est. ex tribꝰ filiis noe
reparatum. Cui sapiencia dĩ. fidem. di¬
lectionẽ. sanã doctrinã cõmendat. do¬
nec totũ fermentetur.i. donec infine mũ¬
di om̃s fideles ad głam ꝑfecte resurrec¬
tiones ueniant.

Expanded text:
el ita: Fermentum significat dilectionem, quae fervere facit mentem. Nos vero quotquot timoris et spei exercitio quasi mola superiore et inferiore conterimur, per farinam significamur, ut unus panis multi simus in Christo. Abscondit ergo Ecclesia fermentum dilectionis in farinae sata tria; quia praecipit ut diligamus Deum toto corde, tota anima, tota virtute. Possunt etiam in farinae satis tribus tres Dominici seminis fructus, trigid est, conjugatorum, continentium, virginum. Vel sata tria sunt tria genera hominum, Noe, Daniel, Job. Tam diu autem charitas in mente recondita crescere debet, donec mentem totam in sui perfectionem commutet, ut farinae, genus humanum est, ex tribus filiis Noae reparatum. Cui sapientia Dei fidem, dilectionem, sanam doctrinam commendat, donec totum fermentetur, id est, donec in fine mundi omnes fideles ad gloriam perfectae resurrectionis perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
tici .i. inducit hereticos ut̃ iustos. Qu ĩo
ititicũ appellati sunt: qr excussi fuetunt
apalcis infidelitatis ꝑfidem. Et habiit.
qi unt̾ iustos dui. stare nĩ potuit. Cum
aut̃ creuisset herba. et ftuctũ fecisset. tc̃
apparuer̃ et ⁊ irauia. Crescit hecba cũ uer¬
bũ pͣdicanoĩs fideliũ ꝓmouetur. fructifi¬
cat cũ bone spei oꝑa monstrat: et tc̃ inci¬
piuut mauifestari hereticoꝵ dogmata.
d uidñtes boni homines. s ñctũ sp̃uales
qui omĩa iudicent iuxta illud pauli. sp̃u¬
alͥs iudicat oĩa: mouentut q sub nõie
xp̃i st̃ hereses. Uñ sequit᷑. Accedentes aut̃
serui patigs familias. dixetunt ei. Bñe nõ
ne bonũ sem̃ seminasti in agro tuos Snͣ
gͦ ht̃ ritania : Et ait illis. Inimicꝰ homo
hoc fecit: Audito dolo pat̾ familias ñ ex¬
arsit iniram. nec mox ulcisq uoluit. Ita
et nos lesi pacient᷑ feramꝰ. diabolus ꝓptͣça

Expanded text:
id est inducit haereticos inter justos. Qui ideo triticum appellati sunt, quia excussi fuerunt a paleis infidelitatis per fidem. Et abiit, quia inter justos diu stare non potuit. Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania. Crescit herba, cum verbum praedicationis fidelium promovetur; fructificat, cum bonae spei opera monstrat: et tunc incipiunt manifestari haereticorum dogmata. Quod videntes boni hominos sed nondum spirituales, qui omnia judicent, juxta illud Pauli: Spiritualis judicat omnia , moventur, quia sub nomine Christi sunt haereses. Unde sequitur: Accedentes autem servi pne bonum semen seminasti in agro tuo? Unde ergo habet zizania? Et ait illi: Inimicus homo hoc fecit. Audito dolo, paterfamilias non exarsit in ira, nec mox ulcisci voluit, ita et nos laesi, patienter feramus. Diabolus propterea
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑu̾sitatis sue puniet᷑ unꝰ quisq se̾ qui
unitatẽ fidĩ amauer̾ in celestes mansi¬
ones cõgͣgabunt᷑. hic iusticia notatur.
longanumtas uͦ uͥ dicit: sinite utraq
contrariũ qd paulus dicit. auferte ina¬
lũ de medio ur̃m. et nequaꝗͣ societatẽ
hñdã cũ his qui fratres nõiant᷑. ⁊ st̃ adul¬
t᷑i ⁊ fornicatores:. s nͣ est. Int̾ triticũ eni
appellamꝰ. grandis simmilitudo est. iłt
uix pꝰ sũt distingui. ħgͦ sunte utraq c̃s¬
cere. de ambiguis dictũ est. illud uͦ au¬
ferte malũ. de manifestis. Itaq mal
tollerandi sũt int̃ bonos donec eoꝵ
malicia manifesta fiat. ue iusti era¬
dicent᷑ cñ in iustis. ħeq enĩ de dubiis
est uidicandũ: ctonec ueniat dies in qͦ
reuelabunt᷑ occulta cordiũ et simu
lũ dĩ s ñ scd̃m scienciã. uitarę pͣsu¬
munt nͣdũ cõuictos incͥmine nõdũ
coͣfessos : acsi dicant. Sis unꝰ et collige¬
mꝰ eos .i. excõmunicabimꝰ illos: Uerũ

Expanded text:
e punietur unusquisque; sed qui unitatem fidei amaverunt, in coelestes mansiones congregabuntur. Hic justitia notatur. Longanimitas vero, ubi dicit: Sinite utraquecontrarium, quod Paulus dicit: Auferte malum de medio vestri , et nequaquam societatem habendam cum his qui fratres nominantur, et sunt adulteri et fornicatores; sed non est. Inter triticum enim appellamus, grandis similitudo est, et vix possunt distingui. Hoc ergo, sinite utraque crescere, de ambiguis dictum est; illud vero, auferte malum, de manifestis. Itaque mali tolerandi sunt inter bonos, donec eorum malitia manifesta fiat, ne justi eradicentur cum injustis. Neque enim de dubiis judicandum est, donec veniat dies in quo revelabuntur occulta lum Dei, sed non secundum scientiam, vitare praesumunt nondum convictos in crimine, nondum confessos: ac si dicant: Vis, imus et colligimus eos, id est excommunicabimus illos? Verum
Abbreviated transcription (Latin):
filii ⁊ sp̃c sc̃i. Cñq inunũ fuerit ferm̃¬
tatũ. ñ nos ad tͥplicẽ dm̃ s aduniꝰ dĩta¬
tis noticiam ꝑducit. farina dr̃ diui¬
nitas. qr saciat fideles animas: Tria
uͦ sata st̃ tres ꝑsone: qr m̃surabilit̾ est
loqñcdũ de eis. ut ait apłs. ħõ plus saꝑe

Expanded text:
Filii et Spiritus sancti. Cumque in unum fuerit fermeFilii et Spiritus sancti. Cumque in unum fuerit fermentatum, non nos ad triplicem Deum, sed ad unius Deitatis notitiam perducit. Farina dicitur divinitas, quia satiat fideles animas. Tria vero sata, sunt tres personae quia mensurabiliter est loquendum de eis, ut ait Apostolus: Non plus sapere
Abbreviated transcription (Latin):
litate cooꝑtus. omĩa unũ facit: ut qd le
constituit. ꝓpħe nũciauerũt. id ipsũ eu¬
głii ꝓfectibꝰ expleatur. fu̾nt namq oĩa
q aliud ab alio m̃suris equalibꝰ fermenta¬
tũ dissidens reꝑietur. farina iõ dr̃ sacta
scriptura. ꝙ reficit legentes. Alit̃. Mu¬
lier ista intelligitur ecclesia. uł dĩ sapi¬
encia. que fermentũ.i. noticiam scrrp¬
in sp̃u. et anima. et corpore. ppłi. donec
ferm̃itatũ est totũ. ut illa tria munũ di¬
recta ñ discrepent int̾ se: Sp̃c est mẽs
⁊ ratio anime. farina simił est ppło. ꝙ
sicut ipsa exdiu̾sis granis cõficitur. sic
ppłs ex diuersis etatibꝰ. Uł tres aĩe uͥtutes
quasi tria fata farine in unũ saporẽ re¬
diguntur. cũ ꝑ noticiã scripture posside¬
mus in ratione prudenciam mira odi¬
ũ contra uicta. in desiderio cupiditatẽ
uirtutũ. Alit̃. Eccła fidem hõis farine
satis tribꝰ miscet .i. credulitati patris ꝙ

Expanded text:
tus coopertus, omnia unum facit, ut quod lex constituit, prophetae nuntiaverunt, id ipsum Evangelii profectibus expleatur. Fiunt namque omnius, nihilque aliud ab alio mensuris aequalibus fermentatum, dissidens reperietur. Farina ideo dicitur sacra Scripturam, quia reficit legentes. Aliter: Mulier ista intelligitur Ecclesia vel Dei sapientia, quiae fermentum id est: notitiam Scripid est, in spiritu et anima et corpore populi, donec fermentatum est totum, ut illa tria in unum directa, non discrepent inter se. Spiritus est mens et ratio animae; farina similis est populo, quia sicut ipsa ex diversis granis conficitur, sic populus ex diversis aetatibus. Vel tres animae virtutes, quasi tria sata farinae in unum saporem rediguntur, cum per notitiam Scripturae possidemus in ratione prudentiam, in ira odium contra vitia, in desiderio cupiditatem virtutum. Aliter: Ecclesia fidem nominis farinae satis tribus miscet, id est credulitati Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
censiõĩs eciã pꝰ mottem p̃dicat᷑ toto orbe
t̃rarũ. Hõ est xp̃c. hortus eccłia. discipl¬
nis excolenda. ut uͥtutũ gramina crescant.
Qͥ bene dr̃ granũ qd̃ seuerit accepisse.
qr dona qui cũ patre nobis tribuit ex
diuinitatẽ. nobiscũ accepit ex diui m¬
tate humanitate. Snͣ illud Accepisti
dona in hominibꝰ. Sirtꝰ fidĩ ꝑ orbem c̾s¬
cit. ⁊ in mente cuiꝰq credentis: qr nemo
repente fit suͣmꝰ. Ascensiones inquit
dabit mͥ pennas sicut colunbe: ⁊ uola¬
bo ist requiescam : Potest eciã ingrano
sinapis. dñice incarnatioĩs humilitas
intelligi. Ed acceptũ homo misit ihor¬
tuͣ suũ. qr corpꝰ crucifixi saluatoris ac¬
cipiens ioseph inhorto sepelut. S qr
reputabatur minimꝰ cetͣoꝵ hominũ.
qu ꝑ holus accipiuntur iuxta illud.
omĩs caro fenũ. Creuit ⁊ factꝰ eͣ ĩ arbo¬
rẽ: qr resurrexit ⁊ ascendit incelũ. Ra¬

Expanded text:
censionis etiam post mortem praedicatur toto orbe censionis etiam post mortem praedicatur toto orbe terrarum. Homo est Christus; hortus, Ecclesia disciplinis excolenda, ut virtutum gramina crescant. Qui bene dicitur granum quod severit, accepisse; quia dona quae cum Patre nobis tribuit ex divinitate, nobiscum accepit ex humanitate. Unde illud: Accepisti dona in hominibus . Virtus fidei per orbem crescit, et in mente cujusque credentis, quia nemo repente fit summus Ascensiones, inquit dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam? Potest etiam in grano sinapis, Dominicae incarnationis humilitas intelligi. Quod acceptum homo misit in hortum suum, quia corpus crucifixi Salvatoris accipiens Joseph in horto sepelivit. Sed qui reputabatur minimus caeterorum hominum, qui per olus accipiuntur, juxta illud, omnis caro fenum , crevit et factus est in arborem, quia resurrexit et ascendit in coelum. Ra
Abbreviated transcription (Latin):
bitur gnͣtibꝰ. Seminator est saluator qui
seminat in animis c̃dñciũ. uł ipschõ se¬
minans incorde suo. Predicatio eugłis
iinima ẽ om̃iũ disciplinarũ: qr p̾runo
iux c̃dit pͣdicanti xp̃m crucifixũ. Ruy
losophicis aut̃ discipliuis quͣauis pͥmo
c̃cdat᷑. tam̃ ad ultimũ nichil uitale ineis
ẽẽ cognoscitur. ⁊ sic̾ olera herbarũ cito
decidunt. S pͣcdicatio eugłi parua u¬
sa inpͥncipio. tandẽ c̃scit ñ sic̃ herbe qͣ
cito a resct̃ et corriuit. s sicut arbor que
longua annositate ⁊ opima fertilitate
gaudet. S olucres ft aĩe c̃dñciũ. ram
diu̾sitates dogiatũ. ut ꝓuarictate mor¬
boꝵ uaria st medicina. Uł ita. Regnũ
sere.i. oĩa doginata prauitatis: uł obsi¬
mulem feruorem quẽ ht̃. fides eniͣ pͥmo
quasi abiecta et amari sap̾oris ꝓpt̃ infir¬
mitatẽ xp̃i. s ad uersis trita graciã sue.
uirtutis effundit. ⁊ odore suo cͥcũstan¬
tes adimplet. dũ gła resurrectioĩs ⁊ as¬

Expanded text:
IERON. Seminator est Salvator qui seminat in animis credentium; vel ipse homo seminans in corde suo. Praedicatio Evangelii, minima est omnium disciplinarum; quia primo vix creditur praedicanti Christum crucifiquamvis primo credatur, tamen ad ultimum nihil utile in eis esse cognoscitur, et sicut olera herbarum cito decidunt . Sed praedicatio Evangelii parva visa in principio, tandem crescit, non sicut herbae quae cito arescunt et corruunt, sed sicut arbor, quae longa annositate et optima fertilitate gaudet. Volucres, sunt animae credentium; rami, diversitates dogmatum, ut pro varietate morborum varia sit medicina BEDA.. Vel id est, omnia dogmata pravitatis, vel ob similem fervorem quem habet. Fides enim primo quasi abjecta et amari saporis, propter infirmitatem Christi, sed adversis trita, gratiam suae virtutis effundit, et odore suo circumstantes adimplet, dum gloria resurrectionis et as
Abbreviated transcription (Latin):
Regnũ celoꝵ intellige xpͣm. qui dat in
celesꝰtibꝰ regnare. eiq seruire regnare est.
Bonũ quidẽ ñ seminat nͥ bonus. qu sem̃
bone uoluntatis ad bona oꝑa studet ꝑdu¬
cere. Cũ aut̃ dormirent homines uenii
inimicꝰ eiꝰ.⁊ suꝑ seminauit ⁊ Rania in me¬
dio tritici et abiit. Cautelã moralit̾ inti

Expanded text:
Regnum coelorum intellige Christum, qui dat in coelestibus regnare; eique servire, regnare est. Bonum quidem non seminat nisi bonus, qui semen bonae voluntatis ad bona opera studet perducere. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus, et superseminavit zizania in medi