comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o in deo. Non se¬
demus in conuenticulo uanitatis: quia¬
& simul nos sede fecit in cȩlestib: s in spe
nondum in re. Spes autem quȩ uidetͣ.
non est spes. Oͦd enim qͥs uidet̃ quid spe¬
rat: Si autem quod non uidemꝰ sꝑamus:
ꝑ patientiam expectamus. Quam patien¬
entiam isti miseri ꝑdiderunt. & festinan.¬
tes se ante tempꝰ uelut a palea separare:
se ipsos ẽẽ leuissimam paleam uento abla¬
tam de area demonstrarunt. Quod gͦ
ait sapientia teneamus. Qui me audit
habitabit in spe: & silebit sine timore ab
omni malignitate. Dum gͦ habitamus
in spe. cogitemus. ñ quod sumꝰ. s quod
erimus: qͥa filii quidem sumꝰ dei. s ñdũ
apparuit quod erimus: quod cum ap
hec habitatio cogitationis non habet
malos. nec conuentieula uanitatis. nec
gregatione eatholica toto orbe diffusa.
donec transeat iniquitas: donec tempore
messis zirania colligant᷑: donec ultimo
uentilabro a frumento palea separetur:

Expanded text:
uae abscondita est cum Christo in Deo, non sedemus in conventiculo vanitatis, quia simul nos sedere fecit in coelestibus ; sed in spe, nondum in re. Spes autem quae videtur non est spes: quod enim quis videt, quid sperat? Si autem quod non videmus, speramus, per patientiam exspectamus . Quam patientiam isti miseri perdiderunt, et festinantes se ante tempus velut a palea separare, se ipsos esse levissimam paleam vento ablatam de area demonstrarunt. Quod ergo ait Sapientia teneamus: Qui autem me audit, habitabit in spe, et silebit sine timore ab omni malignitate . Dum ergo habitamus in spe, cogitantes non quid sumus, sed quid erimus: quia filii quidem Dei sumus, sed nondum apparuit quod erimus; quia cum apphaec habitatio non habet malos, nec conventicula vanitatis, nec gregatione catholica toto ordonec transeat iniquitas, donec tempore messis zizania colligantur, donec ultimo uentilabro a frumento palea separetur,
Abbreviated transcription (Latin):
centia non tͥbuit᷑ orbi terrarum in uniũ¬
sa multitudine gentium. quacunq xp̃i¬
hȩreditas patet: ut certa atq secura sit. eos
qui se bonos dicunt. & se ab omni terre
tinitate seiungunt. eo ipso demonstrare qͣ¬
les sinit: Sibi enim iusti uident᷑. & sꝑnt
cȩt̃os: & ideo non cantant canticum nouũ
quia de suꝑbia uet̾is hominis extollunt᷑
Ab ea quippe comiunone separaittun
cui dictum est: cantate dño canticum no¬
uum : cantate domino omnis terra. Qͥ
si uere iusti ẽẽnt: etiam humiles essent. Si
aut̃ humiles ẽẽnt: etiam si uere malos in sue
uicinitatis congregatione paterent᷑. qͦsqͦs
ab unitate xp̃i expellere non ualerent. ca¬
ritate. xp̃i tolerare diligerent. Quomodo
aut̃ possunt de his ipsis quos insua uici¬
uitate malos arguunt iustum hab̃e uidi¬
euucũ temeraria cȩcitate tam longe ase
positos ignotissimos criminant᷑: Utrum
enim uł ciues suos uel uicinos qͦs arguunt

Expanded text:
centia non tribuitur orbi terrarum in tancentia non tribuitur orbi terrarum in tanta multitudine hereditas patet, ut certa atque secura sit eos, qui se bonos dicunt et se ab omnis unitate seiungunt, eo ipso demonstrare quales sint? sibi enim iusti uidentur et spernunt ceteros et ideo non cantant canticum nouum, quia de superbia ueteris hominis extolluntur. ab ea quippe communione separantur cui dictum est: cantate domino canticum nouum, cantate domino omnis terra. qui si uere iusti essent, etiam humiles essent; si autem humiles essent, etiamsi uere malos in suae uicinitatis congregatione paterentur, quos ab unitate Christi expellere non ualerent, caritate Christi tolerare deligerent. quomodo autem possunt de his ipsis, quos in sua uicinitate malos arguunt, iustum habere iudicium, cum temeraria caecitate tam longe a se positos ignotissimos criminantur? utrum enim uel ciues suos uel uicinos quos arguunt
Abbreviated transcription (Latin):
dei boni in uniũsis sunt decum. qm ab.¬
stulisti lucos in t̾ra: ce parasti cor tuum ad
requirendum dm̃. Qui autem u̾s atur
in eccłia dei. ubi sunt & illi qui sua q̃runt
non quȩ iħu xp̃i. qui ꝑ inuidiam & con¬
tentionem xp̃m annunciant non caste.
&& dicunt siue ꝑ occasionem. siue ꝑueri
tatem xp̃s annunciet᷑. & in hoc gaudeo
s & gaudebo. impollutꝰ int̾ eos atq inte¬
ger ꝑmanet:quia non eis adsua queren¬
da consentit. cum hoc culpet atq rep̃hen¬
dat. nec eos ad peceandum s ad hoc adiu¬
uat unde xp̃s latius p̃dicet᷑. & ab eis qͥ au¬
diunt & faciunt. ꝑ eos qui quod dicunt
oicens. Nolite coniungi cum infidelibus.
Quȩ enim participatio iusticiȩ cum iniqͥ¬
tate: Que communicatio luci ad tenebs:
pars fideli cum infideli: Qui autem cõ¬
sensus templo dei cum simulacris: Clos
enim templum diuiui. estis. Dicit enim qͥa
inhabitabom eis & inambulabo: & ero il¬

Expanded text:
dei boni in uniuersa sunt tecum, quoniam abdei boni in uniuersa sunt tecum, quoniam abstulisti lucos de terra et parasti cor tuum ad requirendum deum. qui autem uersatur in ecclesia dei, ubi sunt et illi qui sua quaerunt, non quae Iesu Christi, qui per inuidiam et contentionem Christum annuntiant non caste, et dicit: siuetatem Christus annuntietur; et in hoc gaudeo, sed et gaudebo : impollutus inter eos atque integer permanet, quia non eis ad sua quaerenda consentit, cum hoc culpet atque reprehendat; nec eos ad peccandum, sed ad hoc adjuvat, unde Christus latius praedicetur, et ab his qui audiunt et faciunt per eos qui quod dicunt dicens: Nolite conjungi cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? Quae pars fideli cum infideli? quae autem conuentio templo dei cum simulacris? uos enim templa dei uiui estis. dicit enim: quia inhabitabo in eis et inambulabo et ero il
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam regi ios aphat. O Rex ios aphat
si peccatorem tu adiuuas. aut eum qͤm
dñs odit tu diligis: ꝓpterea fuit suꝑ
te ira domini. Quis enim nr̃m dicit̃
peccatorem adiuuandum. ad hoc utiq
in quo peccare uult: sic̃ ipsum achab
adiuuit iosaphat eundo cum illo in p̃¬
lium: cum ille micheȩ ꝓpħȩ ueracia u̾ba
contemneret: Et tamen nec sic obfuit
innocen te regis iosaphat pessimũ
meritum tegis achab. quia illum dñs
ad se clamantem a ꝑicło bellico libera¬
uit. illum autem sacrilegum contemp¬
torem in manꝰ hostium uenire ꝑmisit:
&e siquid ios aphat ꝑiculi exꝑtus ẽ. qͦd
es ꝓpħa indicarat. ab ira dei fuisse. non
alieno meruerat peccato s suoͬ. quia sic̃
ei dictum est peccantem adiuuabat. S
aꝑud dm̃ cęt̾a eius bona facta p̃ualuert̃.
Sic enim dr ei. Peccatorem illum adiu¬
uisti: & ei contra dominum amicus es:
& in hoc suꝑ te ira afacie dei. Sermones

Expanded text:
per prophetam regi Iosaphat: o rex Iosaphat, per prophetam regi Iosaphat: o rex Iosaphat, si peccatorem tu adiuuas aut eum quem dominus odit tu diligis? propterea fuit super te ira domini. quis enim nostrum dicit peccatorem adiuuandum ad hoc utique in quo peccare uult, sicut ipse Achab, quem adiuuit Iosaphat eundo cum illo in proelium, cum ille Michae prophetae ueracia uerba contemneret? et tamen nec sic obfuit innocentiae regis Iosaphat pessimum meritum regis Achab, quia illum dominus ad se exclamantem de periculo bellico liberauit, illum autem sacrilegum contemptorem in manus hostium uenire permisit. et si quid Iosaphat periculi expertus est, quod ei propheta indicat ab ira domini fuisse, non alieno meruerat peccato sed suo, quia sicut ei dictum est peccantem adiuuabat. sed aput deum cetera eius bona facta praeualuerunt. sic enim ei dicitur: si peccatorem illum adiuuisti et eis qui oderunt dominum amicus es? et in hoc super te ira a facie domini. sermones
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt sc̃itatem: quemadmodum ipse
dñs iħs nulla contagione malignitatis
in iudeoꝵs gente pollutꝰ est. neq cũ illa
pͥma sacram̃ta sedm ꝑfectam humilita.¬
tis uiam factus sub lege suscepit: neq cũ
postea discipulis electis cum suo tͣditore
usq ad extremum oscłm uixit: Liꝰ enim
exemplo non solum ñ facientis mala. S
etiã non consentientis ulli maliciȩ. inter
paleam frumenta secura st̃:quia neq
talia faciunt. neq consentiunt facienti¬
bus: etiam si in eadem segete usq ad
messem. in eadem area usq aduentila¬
tionem.intra eadem retia usq ad sepa¬
rationem. que in littore futura ẽ. bon
tolerent malos. S isti ft̾ uiere cȩci duceᷤᷤ
cȩcoꝵ. &e qui in numero suors tã multos
malos uident. & uiam pacis ñ uident:
& ut se ñ ad sustinendum inuicem ꝓpt̃
unitatis uincłm.s ad diuidendum ab in¬
uicem ꝓpt̾ scismatis sacͥlegium sequant᷑
homines ꝑsuadent. At enim dictum ẽ

Expanded text:
cipiunt sanctitatem, quemadmodum ipse cipiunt sanctitatem, quemadmodum ipse dominus Iesus nulla contagione malignitatis in Iudaeorum gente pollutus est, neque cum illa prima sacramenta secundum perfectam humilitatis uiam factus sub lege suscepit neque cum postea discipulis electis cum suo traditore usque ad extremum osculum uixit. eius enim exemplo non solum non facientis mala, sed etiam non consentientis ulli malitiae, inter paleam frumenta secura sunt, quia neque talia faciunt neque consentiunt facientibus, etiamsi in eadem segete usque ad messem, in eadem area usque ad uentilationem, intra eadem retia usque ad separationem quae in litore futura est boni tolerent malos. sed isti sunt uere caeci duces caecorum, qui et in numero suorum tam multos malos uident et uiam pacis non uident et ut se non ad sustinendum inuicem propter unitatis uinculum, sed ad diuidendum inuicem propter schismatis sacrilegium sequantur homines persuadent. At enim dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
riuoluerit.quia certe aliqua caus a
uoluit: ꝓpt̃ea fortasse cum se ipse posset
tinguere qui etiam fuum baptiratorẽ
poterat baptizare. uoluit dñs a seruo
&& ille ꝑ quem facta sunt omnia. ab illo.
qui factꝰ est int̃ omnia baptizari:ut &¬
doceret humilitatem: & ostenderet ñ
int̾ess e quis a quo baptizet᷑: dum eobap¬
tismo quo baptizandꝰ est baptizet᷑. Nec
a phariseis dedignaret᷑ ille baptizari:
si haberent huius modi baptis mum
pharisei quo ille certi sacramenti gr̃a
uoluit baptizari. Nam & cum circum¬
cidendus ẽẽt: nunquid ioħs quesitꝰ ẽc
Hoc enim a uideis fieri iam solebat. o
cum ꝓ illo ẽẽt offerendum legale sacri¬
ficium: nunquid deuitatum ẽ illud
templum quod ab eo uocat᷑ spelunca
latronum. quo certe boni intrabant
&e mali. nec bonis oberant mali. qm̃¬
dñs qui ait. scĩ estote quia ego sc̃s sum:
ita mninolabilit᷑ facit scõs suos uersar
it̾ malos. si custodiant eam quam ac¬

Expanded text:
ri uoluerit, iam quia certa aliqua causa ri uoluerit, iam quia certa aliqua causa uoluit, propterea fortasse, cum se ipse posset tinguere qui etiam suum baptizatorem poterat baptizare, uoluit dominus a seruo et ille per quem facta sunt omnia ab illo qui factus est inter omnia baptizari, ut et doceret humilitatem et ostenderet non interesse quis a quo baptizetur, dum eo baptismo quo baptizandus est baptizetur. nec a Pharisaeis dedignaretur ille baptizari, si haberent huiusmodi baptismum Pharisaei, quo ille certi sacramenti gratia uoluit baptizari. nam cum etiam circumcidendus esset, numquid Iohannes quaesitus est, quia hoc a Iudaeis fieri iam solebat, et cum pro illo esset offerendum legale sacrificium, numquid deuitatum est illud templum quod ab eo uocatur spelunca latronum? quo certe et boni intrabant et mali nec bonis oberant mali, qus, qui ait: sancti estote, quia et ego sanctus sum, ita inuiolabiliter facit sanctos suos uersari inter malos, si custodiant eam quam ac
Abbreviated transcription (Latin):
at. Si in fide ꝑuers a ꝑsisteret. s potius ad
supplicium: cum tamen ipsum sacram̃.¬
tum ꝑse ctiam non in ꝑu̾so quem ñ orna.¬
bat s iudicabat integrum ꝑmaneret: &¬
ideo nullomodo eẽt illius sacramenti uio
rigenda ꝑuersitas. dudet etiam parme¬
nianus nob̃ exempla diuina ꝓponere:
quib se arbitratur ostendẽ querendũ
sacramentum. Ipse inquit dei filius.ip
baptismi exortum ẽ. cum scdđm uolun¬
tatem pat̾s baptitandus eẽt:utrumne
ad pharis eos ꝑfidos atq ꝓphanos. an
ad sanctissimum ioħm uenisse monstra¬
tur: At si hoc exemplo inuitamur ad
accipiendum baptis ma. inferiorem no¬
bis a quo baptitemur debemꝰ inqͥrere:
quandoquidem dominus ab eobapti.¬
zatus ẽ. qui se ab ipso dño baptirari de¬
bere predixerat: & qui se indignum cor¬
rigiam calciamenti eiꝰ soluere testabat᷑.
Qum immo ut int̾mittam inquirere
diligentiꝰ. cur ipse saluator nͣr baptira¬

Expanded text:
at, si in fide peruersa persisteret, sed potius ad at, si in fide peruersa persisteret, sed potius ad supplicium, cum tamen ipsum per se sacramentum etiam in peruerso, quem non ornabat sed iudicabat, integrum permaneret et ideo nullo modo esset illius sacramenti uiolrigenda peruersitas. Audet etiam Parmenianus exempla nobis diuina proponere, quibus se arbitratur ostendere quaerendum sacramentum. ipse, inquit, dei filius, ipbaptismi exortum est, cum secundum uoluntatem patris baptizandus esset, utrumne ad Pharisaeos perfidos atque profanos an ad sanctissimum Iohannem uenisse monstratur ? at si hoc exemplo inuitamur ad accipiendum baptismum, inferiorem nobis a quo baptizemur debemus inquirere, quandoquidem dominus ab eo baptizatus est, qui se ab ipso domino baptizari debere praedixerat et qui se indignum corrigiam calciamenti eius soluere testabatur. quin immo, ut intermittam quaerere diligentius, cur ipse saluator noster baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
natus est:postea ueritatis sermone com¬
monitus. cum comꝑisset ipsum ẽẽ de qͦ
ioħ̃s ait. inpͥncipio erat u̾bum. & u̾bũ
erat apud dm̃. &e deus erat u̾bum. de qͦ
consequent ait. u̾bum caro factum est
& habitauit in nobis. fateret᷑ eis suum¬
baptizaret᷑ sollicitꝰ indicaret. iuberent
eum denuo baptirari: Nunquam utiq
facerent: s hominis imꝑitam simplici¬
tatem carnali opinione priꝰ depraua¬
tam.postea ueritatis ratione correptã
gratularent᷑. Aut si etiam talis ꝑũsitas
ꝑtinacit᷑ ei defendenda uideret᷑.⁊ diu
reluctatꝰ. neq correptus etiam de eccl̃ia
pelleretur. & postea cognita ueritate re¬
mearet: penitentia utiq curandum eẽ
censerent. non tt̾atione baptismatis
uulnerandum: quamuis hoc in corde
se habuisse fateret᷑ illo tempore qͦ apud
ipsos fuerat baptizatꝰ. Puersum gͦ non
potes adornare: quia nonei adornamen¬
tum ualeret sacramentum quod acceꝑ.¬

Expanded text:
natus est; postea veritatis sermone comnatus est; postea veritatis sermone commonitus, cum comperisset ipsum esse de quo Joannes ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat aput deum et deus erat uerbum, de quo consequenter ait: uerbum caro factum est et habitauit in nobis, fateretur eis errobaptizaretur sollicitus indicaret, iuberent eum denuo baptizari? numquam utique facerent, sed hominis imperitam simplicitatem, carnali opinione prius prauam, postea ueritatis ratione correctam gratularentur, aut si etiam talis peruersitas pertinaciter ei defendenda uideretur et diu reluctatus neque correctus etiam de ecclesia pelleretur et postea cognita ueritate remearet, paenitentia utique curandum esse censerent, non iteratione baptismatis uulnerandum, quamuis hoc in corde se habuisse fateretur etiam illo tempore, quo aput ipsos fuerat baptizatus. peruersum ergo non potest adornari, quia non ei ad ornamentum -ualeret sacramentum quod acceper
Abbreviated transcription (Latin):
filius homo fieret. & postea quam resur¬
rexit & ascendit in celum. centũ uiginti
homines simul congregati erant: qͦs nul¬
lohomine in t̾ra manum imponente. de
cȩlo ueniens sp̃s sc̃s impleuit. Et constitu¬
lium ante. ipsum baptis mum. ante ip
sam impositionem manus. cum eis
qͥ secum erant. eodem scõ sp̃u repletum:
petrꝰ ipse miratꝰ est. Nemo gͦ accipit sine
dante. Q quod ꝑtinet ad baptis mi sc̃ĩta¬
tem. adest ds qui det. & homo qui acci¬
piat: siue ꝑse ipsum donante deo. siue
pangłm. siue ꝑ hominem scm sicut per
quum. sicut ꝑ tam multos. uł latentes
uel manifestos. quos ante tempꝰ de messe
colligere serui patͥfamilias ꝓhibentur ⁊¬
& quos uelut paleam frumenta dñica
usq ad tempus uentilationis corde in¬
terim separati non temeritate corporalit̃
baptis misacramentum: quia scͥptum
ẽ. ꝑuersum non potes adornare. Quid
ex quo scđm carnem de uingine maria

Expanded text:
filius homo fieret, et posteaquam resurfilius homo fieret, et posteaquam resurrexit et ascendit in caelum centum uiginti homines qui simul congregati erant, quos nullo homine in terra manum imponente de caelo ueniens spiritus sanctus impleuit, et constituonem ante ipsum baimpositionem manus, cum eis qui secum erant eodem Spiritu sancto repletum, Petrus ipse miratus est . Nemo ergo accipit sine dante: sed quod pertinet ad Baptismi sanctitatem, adest Deus qui det, et homo qui accipiat, sive per se ipsum donante Deo, sive per angelum, sive per hominem sanctum, sicut per quum, sicut per tam multos vel latentes vel manifestos, quos ante tempus de messe colligere servi patrisfamilias prohibentur, et quos velut paleam frumenta dominica usque ad tempus ventilationis corde interim separati non temeritate corporaliterBaptismi sacramentum; quia scriptum est, « Perversum non potes adornare » Eccex quo secundum carnem de virgine Maria
Abbreviated transcription (Latin):
tantum:non habent illi qui apud eos ipsos
tirent: Si ꝑ iniustum non nsi latentem:
non habent qͦs baptizauit manifestꝰ satel¬
les gildonis optatꝰ. Et si ꝑ inustum etiã
manifestum. qui tam̃ nondum damnatꝰ.
&e ab eccłiȩ communione ꝓiectꝰ sit: ñ ha¬
bent illi quos felicianus mustitanus. cũ
ab eorum communione foris ẽẽt. in maxi¬
miani scismate baptirauit: quos tam̃ nc̃
cum illo regressos nemo rebaptizat. Po¬
stremo si homo quanius de cȩlo non tam̃
nsi ꝑhominem potest acciꝑe quicquam:
quero ipse ioħs baptista qui hoc dicebat.
moniis a se ꝓlatis mala causa conuincit᷑.
quia & si dicat filius se accepisse a patre.
&e sp̃m sc̃m de suo acciꝑe: non quasi gͣda¬
tim. s sic̃ ipse exposuit dicens. quia om̃a
quȩ habet pat̾ mea st̃. ideo dixi de meo ac¬
cipiet: Posse tamen hominem ñ int̾posito
homine diuinit᷑ aliquid acciꝑe. exemplo
suo ioħs ipse testat᷑: c& tot sc̃i antequam di

Expanded text:
tantum, non habent illi qui aput eos ipsos tantum, non habent illi qui aput eos ipsos r iniustum non nisi latentem, non habent quos baptizauit manifestus satelles Gildonis Optatus; si et per iniustum etiam manifestum, qui tamen nondum damnatus et ab ecclesiae communione proiectus sit, non habent illi quos Felicianus Mustitanus, cum ab eorum communione foris esset, in Maximiani schismate baptizauit, quos tamen nunc cum illo regressos nemo rebaptizat. postremo si homo, quamuis de caelo, non tamen nisi per hominem potest accipere quicquam, quaero ipse Iohannes Baptistamoniis a se prolatis mala causa conuincitur, quia, etsi dicit filius accepisse se a patre et spiritum sanctum de suo accipere, non quasi gradatim, sed sicut ipse exposuit dicens: quia omnia quae habet pater mea sunt, ideo dixi: de meo accipiet, posse tamen hominem non interposito homine diuinitus aliquid accipere exemplo suo Iohannes ipse testatur et tot sancti, antequam dei
Abbreviated transcription (Latin):
acceptum ẽẽt a talib. S & hoc falso dicere¬
tur: non potest homo acciꝑe quicquam.
nisi datum fuerit ei ab homine iusto. Ipse
enĩ iustꝰ a quo alt̃ accipit. quero a qͦ acceꝑiti.
Si & ipse a iusto homine. & de illo utiq qͦ.¬
ro: donec ab ipso capite ordinis humani ad
aliquem ꝑueniam. qui non ab homine
acceꝑit: atq ita falsum ẽẽ doceam. quia ñ
potest homo acciꝑe quicquam. nisi fue¬
rit ei ab homine iusto datum. Qͥd autẽ
agunt isti. nescientes euangłicum testi¬
monium nisi ut homines commoneant᷑¬
simul ut aliquando euigilent. atq aduer¬
tant uere non homines ẽẽ atcendendos.
cum sc̃m aliquid homo acciꝑe desiderat.
s illum solum qui de cȩlo iat homini. qͥa
ñ potest homo acciꝑe quicquam. nisi dã¬
tum fuerit illi de cȩlo: Qꝰ d si dyxerint. de
cęlo quidem accipit non de homine s tam̃
ꝑ hominem: quero ꝑ qualem. Si ꝑ iustum

Expanded text:
acceptum esset a talibus. Sed et hoc falso dicereacceptum esset a talibus. Sed et hoc falso diceretur, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei ab homine justo. Ipse enim justus a quo alter accipit, quaero a quo acceperit. Si et ipse a justo homine, et de illo ita quaero, donec ab ipso capite ordinis humani ad aliquem perveniam, qui non ab homine acceperit; atque ita falsum esse doceam, quod non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei ab homine datum. 34. Quid autem agunt isti nescientes per evangelicum testimonium, nisi ut homines admoneantur ut aliquando evigilent, atque advertant vere non homines esse attendendos, cum sanctum aliquid homo accipere desiderat, sed illum solum qui de coelo dat homini; quia non potest homo accipere quic quam, nisi datum fuerit ei de caelo? quodsi dixerint: de caelo quidem accipit non de homine, sed tamen per hominem\', quaero per qualem. si per iustum
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlo. Qui enim ait non potest homo
acciꝑe quicquam nisi datum fuerit illi
de cęlo. nunquam diceret. nisi datum fu¬
erit illi de sole. aut de luna. aut de stel¬
lis.quȩ tamen in cȩlo ft̃: quantominus
diceret. nisi datum fuerit illi de parte
donati: que non solum non est cȩlum. nec
est in cȩlo.s nec in regno uult ẽẽ cȩlorum:
Nec illud ꝓculdubio diceret: non potest
homo acciꝑe quicquam nisi datum fue¬
rit illi de eccłia. Ipsa enim eccłia de cȩlo
accipit. Si autem diceret. non potest hõ
acciꝑe quicquam nisi datum fuerit illi
ab homine iusto. irruerent quidem isti
frontosi. & se iustos ẽẽ ꝓclamarent. ut ab
eis acciꝑet. qui uellet acciꝑe: nec nos que¬
stionem faceremus utrum iusti ẽent anñ:
s int̾ eos ẽẽ uł latentes in iustos facile os¬
tenderemus. ex quibdam ꝓditis & exclu¬
sis: & tam̃ eos non impbare. nec dicere. ñ
datum uł non acceptum. quod datum &

Expanded text:
in coelo. Qui enim ait, Non potest homo in coelo. Qui enim ait, Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi datum de coelo. nunquam diceret, Nisi datum fuerit illi de sole, aut de luna, aut de stellis, quae tamen in coelo sunt: quanto minus diceret, Nisi datum fuerit illi de parte Donati, quae non solum non est coelum, nec est in coelo, sed nec in regno vult esse coelorum. Nec illud procul dubio diceret, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit illi de Ecclesia: ipsa enim Ecclesia de coelo accipit. Si autem diceret, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei ab homine justo; irruerent quidem isti frontosi, et se justos esse proclamarent, ut ab eis acciperet qui vellet accipere: nec nos quaestionem faceremus, utrum justi essent an non; sed inter eos esse vel latentes injustos facile ostenderemus ex quibusdam proditis et exclusis; et tamen eos non improbaremus, nec diceremus non datum, vel non acceptum, quod datum et
Abbreviated transcription (Latin):
cienda credidit.parmeniano responderi¬
mus.Qui uere ipse adȩ̨quat ꝓximos sibi
euersione iniquitatis: qui eis tam malum
ꝓpinauit errorem: ut non ꝓpace s pro di¬
uisione. & discissione non solum loquat᷑
ipse.s etiam diumos libros loqui ꝑsuade¬
at. S int̾ multa miror hominem cũ age¬
ret non posse hab̃i baptismum nisi accep¬
tum. non posse accipi sine dante: int̾posu¬
isse ex euangłio testimonium. N potest.¬
inquit homo acciꝑe quicquam.nisi datum¬
fuerit illi de cȩlo. Posset enim aliquis eoꝵ
u̾boꝵ inscius. cum cȩpisset iste dicere. non
re illum dicturum fuisse a donato. aut
a parmeniano aut ab aliquo de parte
donati:aut omnino ab ipsa parte dona¬
ti. Agnosco euangelium: & illic sc̃ptum
ẽẽ recens eo: ñ potest homo acciꝑe qͥe¬
quam nͥdatũ fuerit illi de celo. Sed
nunquid donatꝰ est cȩlum: Nunquid
parmenianus est cȩlum: Nunquid pars
ipsa donati: Illa uͦ non est cȩlum: non ẽ

Expanded text:
cienda credidit Parmeniano respondericienda credidit Parmeniano responderimus, qui uere ipse adaquat proximos sibi euersione iniquitatis, qui eis tam malum propinauit errorem, ut non pro pace, sed pro diuisione et discissione non solum loquatur ipse, sed etiam diuinos libros loqui persuadeat. Sed inter multa miror hominem, cum ageret non posse haberi baptismum nisi acceptum nec posse accipi sine dante, interposuisse ex euangelio testimonium: non potest homo accipere quicquam, nisi fuerit illi datum de caelo. posset enim aliquis horum uerborum inscius, cum coepisset iste dicere: non re illum dicturum fuisse \'a Donato\' aut a Parmeniano\' aut \'ab aliquo de parte Donati\' aut omnino \'ab ipsa parte Donati\'. agnosco euangelium et illic scriptum esse recenseo: non potest homo accipere quicquam, nisi datum illi fuerit de caelo. sed numquid Donatus est caelum? numqumenianus est coelum? numquid pars ipsa Donati? Illa vero non est coelum, non est
Abbreviated transcription (Latin):
fuerimus: S deus inquit hoc ꝑhomi¬
nem factt. facit sane. h fecit & ꝑ iudam:
quem ad euangelium p̃dieandum cum cȩ-¬
teris misit. fecit & ꝑpharis eos in eis qui bo¬
na que ꝑ eos audiebant ipsi faciebant: cũ
illi non facerent quȩ dicebant. Postremo
cur iniqui & scelerati eorum siue cum la¬
tent. siue cum ꝓ parte donati tolerantur.
uiuificant. curant. illuminant. mun¬
dant : An ipsi non sunt mortui. uulnerati.
cȩci.polluti: An ideo non apud eos ceci cȩ¬
cos ducentes simul in foueam cadunt: qͥ a
non ipsos sed dm̃ quem p̃dicant illi audi¬
endo & obtemꝑando sectantur: Lta sane.
Stunc p̃dicant dm̃: si cum xp̃o colligunt.
Quicunq uͦ cum illo non colligunt. spar¬
gunt. donatum p̃dicando non dm̃: cȩci cȩ¬
cos sequendo simul in foueam eadunt.S
de questione baptism latiꝰ aliquid dño ad¬
iuuante tractabimus: cum de omnib desti¬
moniis sc̃arum scͥpturarum quȩ nob obi¬

Expanded text:
fuerimus? sed deus, inquit, haec per homifuerimus? sed deus, inquit, haec per hominem facit. facit sane, sed fecit et per Iudam, quem ad euangelium praedicandum cum ceteris misit, fecit et per Pharisaeos in eis, qui bona quae per eos audiebant ipsi faciebant, cum illi non facerent quae dicebant. postremo cur iniqui et scelerati eorum, siue cum latent siue cum pro Donati parte tolerantur, uiuificant curant illuminant mundant? an ipsi non sunt mortui uulnerati caeci polluti? an ideo non aput eos caeci caecos ducentes simul in foueam cadunt, quia non ipsos, sed deum quem praedicant illi, audiendo et obtemperando sectantur? ita sane. sed tunc praedicant deum, si cum Christo colligunt; cum uero quae cum illo non colligunt spargunt, Donatum praedicando, non deum, caeci caecos sequendo simul in foueam cadunt. sed de quaestione baptismi latius aliquid domino adiuuante tractabimus, cum de omnibus testimoniis sanctarum scripturarum quae nobis obi
Abbreviated transcription (Latin):
illud est: de quo idem ioħs baptista dicit. Nos
enim de plenitudine eius accepimus.
Nudos quis uestit. nisi qui dicit. ꝓferte il¬
li stolam pͥmam: & qui corruptibile hoc
induet incorruptionem. & mortale hoc
induet immortalitatem: Et hoc homo
quisquam diuino indumento aliquem
uestire dicit᷑: cui magnum est si uestiri ip¬
se mereatur. Iam porro emundare pollu¬
tum se audeat dicere:Sprius audet se
dicere non ẽẽ pollutum. Mundati enim
mnundabimus aliquem. cum fuerit ꝑfec¬
ta nr̃a mundatio: quantominus modo eõ
corpus quod corrumpitur aggrauat ani¬
mam: Quis enim castum głetur se ba¬
bere cor: Aut quis głetur mundum se
ẽẽ a peccato: Mundare quippe & sanare:
in sp̃ualib reb tantundem ualet. Sict̃
autem spe salui facti sumus: ita spe mun¬
dati sumtis imꝑfecta salute. & imꝑfecta
mundicia. Quomodosanare & mun¬
dare iam possumus: qui nec tunc po¬

Expanded text:
s, quod solum illud est de quo idem Iohannes Baptista dicit: nos s, quod solum illud est de quo idem Iohannes Baptista dicit: nos omnes de plenitudine eius accepimus. nudos autem quis uestit nisi qui dicit: proferte illi stolam primam et qui corruptibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet immortalitatem? et homo quisquam diuino indumento aliquem uestire dicitur, cui magnum est si uestiri ipse mereatur? iam porro emundare pollutum audeat se dicere, si prius audet se dicere non esse pollutum. mundati enim  tunc quidem mundabimus aliquem, cum fuerit perfecta nostra mundatio; quanto minus modo, cum corpus quod corrumpitur aggrauat animam! quis enim glorietur castum se habere cor aut glorietur mundum se esse a peccato? mundare quippe atque sanare in spiritalibus rebus tantundem ualet. sicut autem spe salui facti sumus, ita spe mundati sumus in perfecta salute et in perfecta munditia. quomodo ergo sanare et mundare iam possumus, qui nec tunc po
Abbreviated transcription (Latin):
enim pat̾ suscitat mortuos & uiuificat:
sic & filius quos uult uiuificat. Ita ne
apud illos sani sunt. ut possint etiam
curare ñ sanos: Quid aliud isti. quam
se benedicendos ꝓ domino. offerunt :
Sed ab eis nullomodo seducunt᷑: qui ñ
in homine s in deo sꝑantes eantant. Be¬
nedic anima mea domino. & noli obli¬
uise om̃s retͥbutiones eius: qui ꝓpiciat᷑
omnib iniquitatib tuis: qui sanat õs¬
infirmitates tuas. Si omnes languores
ipse sanat.: nullum relinquit. quem
parmenianus sanare debeat. Tanta ne
apud illos sunt lumina: ut illuminare
etiam possint : Quod nec illi qͦ in natis
ait. Non erat ille lumen: s ut testimo¬
nium ꝑhiberet de lumine. Erat lumen
uerum:quod illuminat omnem hõiẽ
uenientem in hunc mundum. Si om¬
nem hominem illud lumen illuminat.
nullum relinquit quem parmenianꝰ
illuminare se dieat: quia & Si sanctiho¬
mines scđm quendam modum dicunt᷑
lumina: aliud tam̃ sunt lumina illu.¬

Expanded text:
enim pater excitat mortuos et uiuificat, enim pater excitat mortuos et uiuificat, sic et filius quos uult uiuificat. itane aput illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se benedicendos pro domino opponunt? sed ab eis nullo modo seducuntur qui non in homine, sed in deo sperantes cantant: benedic anima mea dominum et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos. si omnes languores ipse sanat, nullum relinquit quem Parmenianus sanare se dicat. tantane aput illos sunt lumina, ut inluminare etiam possint? quod nec illi, quo in natiait: non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine. erat lumen uerum quod illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. si omnem hominem illud lumen illuminat, nullum relinquit quem Parmenianus illuminare se dicat, quia, etsi sancti homines secundum quendam modum dicuntur lumina, aliud tamen sunt lumina illu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ it̃m ordinarent. si illos it̾m rebapti¬
rarent. S cum ad pacem xp̃i reuocant᷑
calumniatores sunt: cum paci donati
consulunt. dissimulatores sunt. Quid
chonius de illis ait. quod uolumꝰ sc̃m ẽ:
Ut quid gͦ parmenianus inani iactantia
exultat & dicit: nunquid diuine legis
censura patiet᷑. ut uiuificare possit quen¬
quam mortuus. curare uulneratus. il¬
luminare cȩcus. uestire nudus. & mun¬
dare pollutus : Dominus enim suscitat
mortuos: dñs eurat uulneratos: dñs il¬
luminat cȩcos : dñs uestit nudos: dñs
mundat pollutos. Quid sibi arrogat
quȩ hominis non sunt: Ita ne uiui st̃
apud eos qui non peccant ut etiam ui¬
uificare posse dicant᷑: cum incremen¬
tum dare non possunt: Egoinquit¬
apłs plantaui. apollorigauit: s d̾s inere¬
mentum dedit. Neq qui plantat ẽ aliqͥd
neꝙ qui rigat: s qui incrementum dat
ds̃. Quando dat uitam mortuo: qui in¬
crementum dare non potest uiuo: Sic̃

Expanded text:
oque iterum ordinarent, si illos iterum baptioque iterum ordinarent, si illos iterum baptizarent. sed cum ad pacem Christi reuocantur calumniatores sunt, cum paci Donati consulunt dissimulatores sunt. quid chonius de illis ait: quod uolumus sanctum est? Ut quid ergo Parmenianus inani iactantia exultat et dicit: numquam diuinae legis censura patietur, id uiuificare quemquam mortuus possit, curare uulneratus, inluminare caecus, uestire nudus, emundare pollutus? dominus enim suscitat mortuos, dominus curat uulneratos, dominus illuminat caecos, dominus uestit nudos, dominus emundat pollutos. quid sibi arrogat quae hominis non sunt? itane uiui sunt aput eos qui non peccant, ut etiam uiuificare posse dicantur, cum incrementum dare non possint? ego, inquit, plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. quomodo dat uitam mortuo, qui incrementum dare non potest uiuo? sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pollui nullomͦ potest. & tamen dictum
est filius & pater intrabant ad unam
puellam ut polluerent nomen dñi des
sui: nec ullo modo isti expedire se pos.¬
sunt cum eis ꝓponitur. cur sanctitas sacͣ¬
menti & hab̾i & dari possit ab eosmtus
sceleratum iam ds damnauit. & tunc
incipiat ab eo dari non posse. cum abho¬
minib damnatus fuerit: cum tam̃ nec
tunt ea possit amittere. Postremo eur feli¬
cianus quem cum maximiano. cͣce. e
damnauerunt. & dui foris in sacrilegio
sic̃ ipsi in concilio suo ꝓnunciauerunt.
scismatis fuit: non solum baptismum
ipsum. s etiam ius dandi non amisit:
In honore quippe suoficut exierat ita re¬
ceptus est cum his omnib quos ipse fo¬
ris positus baptizauit nullo eoꝵ rebaptita¬
to: quia si aliquem eoꝵ quos foris baptira¬
uerat. rebaptizandum ẽe censerent. iudi¬
carent eum amisisse ius dandi eũ foris
eẽt: & ꝓpt̃ea consequens erat. ut ipsum qͦ¬

Expanded text:
nullo modo pollui potest, et tamen dictum nullo modo pollui potest, et tamen dictum est, Filius et pater intrabant ad unam puellam, ut polluerent nomen Dei sui . 31. Nec ullo modo isti expedire se possunt, cum eis proponitur cur sanctitas Sacramenti et haberi et dari possit ab eo quem intus sceleratum jam Deus damnavit, et tunc incipiat ab eo dari non posse, cum ab hominibus damnatus fuerit, cum tamen nec tunc eam possit amittere. Postremo cur Felicianus, quem cum Maximiano trecenti decem damnaverunt, et diu foris in sacrilegio, sicut ipsi in concilio suo pronuntiaverunt, schismatis fuit, non solum ipsum Baptismum, sed etiam jus dandi non amisit? In honore quippe suo, sicut exierat, ita receptus est; cum his omnibus quos ipse foris positus baptizavit, nullo eorum rebaptizato: quia si aliquem eouerat rebaptizandum esse censerent, iudicarent eum amisisse ius dandi cum foris esset; et propterea consequens erat, ut ipsum qu
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ut audiat ille quod parit̃ reclama¬
mus. ipsi nos audiant reclamantes: dare
quidem s non recte dare. eumqui ab uni¬
tate discedit. Quappt̃ sicut redeunt non
reddit᷑ quod foris habebat: sie uementinon
repetendum ẽ quod & foris acceperat. Un¬
de consequent᷑ intelligit᷑ ꝑuersitatem hõiũ
esse corrigendam: sanctitatem autem sacͣ¬
mentoꝵ in nullo ꝑu̾so eẽ uiolandam. Con¬
stat enim eam in ꝑuersis & sceleratis ho¬
minib siue in eis qui uitꝰ funt. siue in eis
qui foris funt. impollucam atq iniuola¬
tam ꝑmanere.Et quod dicunt᷑ ea mali
polluere:quantum in ipsis est dicunt᷑.
cum illa impolluta ꝑmaneant: Sed in
bonis ꝑmanent.ad p̾mium: in malis ꝑma¬
nent adiudicium. Nam & de sp̃u qui nul¬
lomodo potest extingui. dictum est tam̃
sp̃m nolite extinguere: id est quantum
in uobis est. nolite sic agere tanquam co¬
nemini sp̃m extinguere. aut tanquam
extinctum sp̃m deputetis: & nomen dei

Expanded text:
volunt, ut audiat ille quod pariter reclamavolunt, ut audiat ille quod pariter reclamamus, ipsi nos audiant reclamantes, dare quidem, sed non recte dare eum qui ab unitate discessit. Quapropter, sicut redeunti non redditur quod foris habebat; sic venienti non repetendum est quod etiam foris acceperat. Unde consequenter intelligitur perversitatem hominum esse corrigendam, sanctitatem autem Sacramentorum in nullo perverso esse violandam. Constat enim eam in perversis et sceleratis hominibus, sive in eis qui intus sunt, sive in eis qui foris sunt, impollutam atque inviolabilem permanere: et quia dicuntur ea mali polluere, quantum in ipsis est dicuntur, cum illa impolluta permaneant; sed in bonis permanent ad praemium, in malis permanent ad judicium. Nam et de Spiritu qui nullo modo potest exstingui, dictum est tamen, Spiritum nolite exstinguere ; id est, quantum in vobis est, nolite sic agere, tanquam conemini Spiritum exstinguere, aut tanquam Spiritum exstinctum deputetis: et nomen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Neutri sacram̃to inruria facienda ẽ. Si sc̃a
maloᷤ fugiunt: utrũq fugiat. Si sc̃a in mał
inuiolabilit̾ manent: utrũq maneat. Si di¬
xerint baptimꝰ in sola uͭ eccłia recte dat᷑. res¬
pondet᷑ eiꝰ. baptimꝰ insolauͭ eccłia recte habet᷑.¬
Cñ pot̃ dari. uͥ ñ recte dat᷑: c̃ possit hab̾i uͥ ñ
rect̃e habet᷑: An qͥa ñ hr̃e aliudẽ. aliud ñ recte
hr̃e: Sic ⁊ ñ dare aliudest: aliud ñ recte
dare. Sicut non recte habent qui abuni¬
tate discedunt. S tam̃ habent. & ideo re¬
deunti non redditur. sic etiam non recte
dat qui ab unitate discedit. s tamen dat.
& ideo qui ab eo accepit. uemienti aduni¬
tatem non tt̃atur. Illi autem quod non
recte dat᷑. datum non ẽẽ contendunt. Qͦ
si alius quod non recte habet᷑. haber⁊ñ
posse contendat: nos utriq declamamꝰ¬
& dieimus. habere quidem s non recte ha¬
bere. eum qui ab unitate discesserit. Sigͦ

Expanded text:
neutri sacramento iniuria facienda est. si sancta neutri sacramento iniuria facienda est. si sancta malos fugiunt, utrumque fugiat; si sancta in malis inuiolabiliter manent, utrumque maneat. si dixerint: \'baptismus in sola uera ecclesia recte datur\', respondetur eis: \'baptismus in sola uera ecclesia recte habetrecte datur, cum possit haberi ubi non recte habetur? an quia non habere aliud est, aliud non recte habere? sic et non dare aliud est, aliud non recte dare. sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet et ideo redeunti non redditur, sic etiam non recte dat qui ab unitate discedit, sed tamen dat, et ideo quod ab eo accepit uenienti ad unitatem non iteratur. illi autem quod non recte datur datum non esse contendunt. quid si alius quod non recte habetur haberi non posse contendat, nonne utrique reclamamcimus habere quidem, sed non recte habere eum qui ab unitate discesserit? Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
An ducenda de militia similitudonon
fuit: cum & apłs de agonisticis certami¬
deo. implicat se negoens scłaribus. ut
placeat eui se ꝓbauit: Et hec quidem
alia questio est:utrum & ab his qui nun¬
quam fuerunt xp̃iani possit baptisiꝰ
dari:nec aliquid temere hine affirman¬
dum est sine auctoritare tanti coneilii.
quantum tante res sufficit. De his uͦ qui
questio est: quin & habeant & dare pos¬
sint: & quin ꝑnicios e habeant. ꝑnicio¬
seq tradant. extra uincłm pacis. Hoc
enim iam in ipsa totius orbis unitate
discussum. consideratum. ꝑfectum atq
firmatum est.S si nos male facimus. ip¬
si explicent. quomodo sacramentum
baptizati non possit amicti. ⁊ sacͣm̃tũ or¬
dinati possit amitti: qm̃ dic̃t. recedens ab
eccłia baptismũ qͥdẽ ñ amitct. iustñ dan
cdi amitcit. d enĩ utrũq sacͣm̃tum ẽ qͦdne¬
mo ctubitat: ẽ illud amitcit᷑. ⁊ illd ñ amitat᷑:

Expanded text:
an ducenda de militia similitudo non an ducenda de militia similitudo non fuit, cum apostolus et de agonisticis certamideo implicat se negotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit? Et haec quidem alia quaestio est, utrum et ab his, qui numquam fuerunt christiani, possit baptismus dari, nec aliquid hinc temere adfirmandum est sine auctoritate tanti concilii, quantum tantae rei sufficit. de his uero, qquaestio est, quod et habeant et dare possint et perniciose habeant pernicioseque tradant extra uinculum pacis. hoc enim iam in ipsa totius orbis unitate discussum consideratum perspectum atque firmatum est. sed si nos male facimus, ipsi explicent, quomodo sacramentum baptizati non possit amitti et sacramentum ordinati possit amitti, quoniam dicunt: recedens ab ecclesia baptismum quidem non amittit, ius dandi tamen amittit. si enim utrumque sacramentum est, quod nemo dubitat, cur illud non amittitur et illud amittitur?
Abbreviated transcription (Latin):
uerint: cum fuerit deprehensum. nonne
illis punitis aut indulgentia liberatis.
cognitum regale signum thesauris re¬
galib cogetur inferri: Aut si quis quã
siue desertor siue qui nunquam omnino
militauit. nota militari pͥuatum aliquẽ
signet: nonne ubi fuerit dep̃hensus ille
signatus. ꝓ desertore punit᷑: & eo grauiꝰ
quo ꝓbari potuerit. nunquam omnino
militasse.simul secum punito. si eum
ꝓdiderit audacissimo signatore : Aut
si forte illum militiȩ caracterem in cor¬
pore suo non militans paurdꝰ exhorrue¬
rit. & ad clementiam imꝑatoris confu¬
gerit. ac p̾ce fus a & impetrata iam uenia
militare iam cȩꝑit: nunquid homine lib̾a¬
to atq correcto caracter ille repetit᷑. ae
non potius agnitꝰ apꝓbatur: An forte
iminus herent sacramenta xp̃iana. qͣm
corporalis hec notacum uideamus nec
apostatas carere baptis mate. quibus
utiq ꝑ pęnitentiam redeuntib non red¬
ditur: & ideo amiti non posse udicatur:

Expanded text:
uerint, cum fuerit deprehensum, nonne uerint, cum fuerit deprehensum, nonne illis punitis aut indulgentia liberatis cognitum regale signum thesauris regalibus congeretur? aut si quisque siue desertor siue qui numquam omnino militauit nota militari priuatum aliquem signet, nonne ubi fuerit deprehensus ille signatus pro desertore punitur et eo grauius, quo probare potuerit numquam se omnino militasse, simul secum punito, si eum prodiderit, audacissimo signatore? at si forte illum militiae characterem in corpore suo non militans pauidus exhorruerit et ad clementiam imperatoris confugerit ac prece fusa et impetrata uenia militare iam coeperit, numquid homine liberato atque correcto character ille repetitur ac non potius agnitus adprobatur? an forte minus haerent sacramenta christiana quam corporalis haec nota, cum uideamus nec apostatas carere baptismate, quibus utique per paenitentiam redeuntibus non restituitur et ideo amitti non potuisse iudicatur?
Abbreviated transcription (Latin):
gendum est ut salubrit̃ habeatur:quan¬
quam & si laicus aliquis ꝑeunti dederit
necessitate compulsus. quod cum ipse a
ciperet dandum cẽ addidicit. nes cio
anpie quisquam dixerit ẽẽ repetendum.
Nulla enim cogente necessitate si fiat: alie¬
ni muneris usurpatio est. Si autem ne¬
cessitas urgeat. aut nullum. aut ueniale
delictum est. Sed & si nulla necessitate
usurpet᷑. & a quolibet culibet detur. qͦd
datum fuerit non potest dici ñ datum:
quamuis recte dicipossit illicite datum.
Illicitam autemusurpationem: corrigit
reminiscentis & penitentis affectꝰ. Qͦd¬
si non correxerit.manebit ad penamu.¬
surpatoris quod datum est uel eius qui
illicite dedit. uel qui illicite accepit:non
tamen ꝓnon datohabebitur:neq ullo
modo ꝑ deuotum militem quod a pͥua¬
tis usurpatum est. signum regale uio¬
labitur. Si enim aliqui furtim &e extra.¬
orclinarie. non in monetis publieis au-¬
rum uel argentum sed es ꝑeutiendo signa¬

Expanded text:
gendum est ut salubriter habeatur. Quamgendum est ut salubriter habeatur. Quamquam etsi laicus aliqua pereuntis necessitate compulsus dederit, quod cum ipse aciperet, dandum esse addidicit, nescio, an pie quisquam dixerit esse repetendum. Nulla enim cogente necessitate si fiat, alieni muneris usurpatio est. Si autem necessitas urgeat, aut nullum, aut veniale delictum est. Sed et si nulla neceusurpetur et. a quolibet cuilibet detur, quod datum fuerit non potest dici non datum, quamuis recte dici possit inlicite datum. inlicitam ergo usurpationem corrigit reminiscentis et paenitentis affectus. quodsi non correxerit, manebit ad poenam usurpatoris quod datum est, uel eius qui inlicite dedit uel eius qui inlicite accepit, non tamen pro non dato habebitur. neque ullo modo per deuotum militem quod a priuatis usurpatum est signum regale uiolabitur. si enim aliqui furtim et extraordinarie non in monetis publicis aurum uel argentum uel aes percutiendo signa
Abbreviated transcription (Latin):
dire hoc iudicat᷑ eccłiȩ. ut p̃positi eorum
uenientes ad catholicams ocietatem. hono¬
res suos ibi non administrent: non eis dñ
ipsa ordinationis saeramenta detrahun¬
tur. s manent supra eos. Ideoq non eis¬
manus in popło manus imponit᷑. ne non
homini s ipsi sacramento fiat iniuria. Et
si quando ignorant̃ fit:nec ammose de¬
fenditur factum. s pie corrigitur cogni¬
tum: uenia facile impetratur. Deus
enim non est dissensionis ds. s pacis: nec ei¬
eccłiȩ sacramenta in eis qui ab eccłia recesse¬
runt. s ipsi qui recesserunt inimici sunt.
Sicut autem habent inbaptis mo quod
ꝑ eos dari possit. sic in ordinationem ius
dandi:utrunq quidem ad ꝑnitionem
suam:quandiu caritatem non habent
unitatis. S tamen aliud ẽ non habere:
aliud ꝑniciose habe:aliud salubrĩt ha¬
bere.Quicquid non habet᷑ dandum ẽ
cum opꝰ est dari: quoduero ꝑnicios e ha¬
betur. ꝑ correctionem depulsa ꝑnicie a¬

Expanded text:
dire iudicatur ecclesiae, ut praepositi eorum dire iudicatur ecclesiae, ut praepositi eorum uenientes in catholicam societatem honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed manent super eos. ideoque non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramento fiat iniuria. et si quando ignoranter fit nec animose defenditur factum, sed pie corrigitur cognitum, uenia facilis\' impetratur. deus enim noster non est dissensionis deus, sed pacis, nec ecclesiae sacramenta eius in eis qui ab ecclesia recesserunt, sed ipsi qui recesserunt inimici sunt. sicut autem habent in baptismo quod per eos dari possit, sic in ordinatione ius dandi; utrumque quidem ad perniciem suam, quamdiu caritatem non habent unitatis. sed tamen aliud est non habere, aliud perniciose habere, aliud salubriter habere. quod non habetur, dandum est cum opus est dari; quod uero perniciose habetur, per correctionem depulsa pernicie a
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m.s ueri examinatores criminum fu¬
issent.Nam illud quod quidam eorum
ueritate contucti dicere ceꝑunt. baptis.¬
dit ab ȩccłia. s ius tam̃ dandi quod acce¬
pit amitut: multis modis apparet frustͣ.
&e inanit̃ dic. Primo. quia nuilla ostend¬
tur causa: cur ille qui ipsum baptismũ
amittere non potest. ius dandi potest a-¬
mittere. Utrunq enim sacramentum ẽ &
quadam consecratione utrunq homini
dat᷑: illud cum baptirat᷑. illud cum ordina¬
tur: ideoq in catholiea eccłia utrunq non
licet iterari. Namsi quando ex illa parte ue¬
nientes etiam p̾positi ꝓ bono pacis correcto
scismatis errore sus cepti st̃: & si uisum est
opꝰ esse ut eadem officia gererent quȩ gere¬
bant. non sunt rursꝰ ordinati. s sic̃ baptis¬
mus in eis ita ordinatio mansit integra.
quia in p̃cisione fuerat uicium. quodunita¬
tis pace correctum est non in sacramentis.
quȩ ubicunq sunt ipsasunt: & cum expe¬

Expanded text:
fratrum, sed ueri examinatores criminum fufratrum, sed ueri examinatores criminum fuissent. Nam illud quod quidam eorum ueritate conuicti dicere coeperunt: baptismdit ab Ecclesia; sed jus tamen dandi quod accepit amittit, multis modis apparet frustra et inaniter dici: primo quia nulla ostenditur causa cur ille, qui ipsum baptisma amittere non potest, jus dandi potest amittere. utrumque enim sacramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non licet iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ordinatio mansit integra, quia in praecisione fuerat uitium quod unitatis pace correctum est, non in sacramentis, quae ubicumque sunt ipsa sunt. et cum hoc expe
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ꝓeuldubio in unitate fidei baptirat᷑
erat. Nondum enim facta erat ista diui.¬
sio. Ponamꝰ sicut illiuolunt. quod ab u¬
amisit utiq quod acceꝑat. Non enim sire¬
diret.baptizaret᷑ iterum: ut reciꝑet quod
amis erat. Porrosi eo quod acceꝑat non ca¬
ruerat: id utiq habebat. Sigͦ nec ipsi dici
potuit. ex istoꝵ prauo intellectu. quidenĩ
habes quod non accepistiamultominus
hoc dici potest ei qui ꝑcecilianum a dño
accepit. Cur enim non potuit homo qͥ
non coniunctꝰ est uobis. id quod non ha¬
bebat acciꝑe. ꝑ eum qui ñ amisit quando
recessit a uob̃: Quanto gͦ impudentius
dicit᷑ orbi: t̾rarum. quid enim habes qͦd ñ
accepisti. unde ipstus sacramenti conexio
in affricam uenit. quȩ ꝑ nullius tͣditoris
facinꝰ potuit amittere ꝓmissionem dei. aꝑ¬
ta pollicitatione dicentis ad abraham. in
semine tuo benedicent᷑ omnes gentes:
etiam si isti non impii calummatores

Expanded text:
tem, procul dubio in unitate baptizatus tem, procul dubio in unitate baptizatus erat; nondum enim facta erat ista diuisio. ponamus, sicut illi uolunt, quod ab uamisit utique quod acceperat. non enim, si rediret, baptizaretur iterum, ut reciperet quod amiserat. porro si eo quod acceperat non caruerat, id utique habebat. nec ipsi ergo dici potuit ex istorum prauo intellectu: quid enim habes quod non accepisti? multo minus hoc dici potest ei qui per Caecilianum a domino accepit. cur enim non potuit homo, qui non coniunctus est uobis, id quod non habebat accipere per eum, qui non amisit cum recessit a uobis? quanto ergo impudentius dicitur orbi terrarum: quid enim habes quod non accepisti? unde ipsius sacramenti conexio in Africam uenit, qui per nullius traditoris facinus potuit amittere promissionem dei apertissima pollicitatione dicentis ad Abraham: in semine tuo benedicentur omnes gentes, etiamsi isti non impii calumniatores