comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& omĩa secularia rennuit holo caustũ fieri: sic mͦ uult eẽ accep¬
tabile ⁊ intellegibile holo caustũ. Hacsifaciat is quin potest p̃dicꝰ¬
tis modis penitentiã agere. id ÷ uigiliis ⁊ sacco et alis similibus
afflictionib: rogabit pro sacet dos intellegibils ⁊ ꝓpeccato eiꝰ
& dimitret ei: Admirabilis ualde gͦ ds̃ ẽ. huiꝰ lator legis qͥueniã
ut pote clemens inbecillitati generis human: tribuit & modum
repperit ꝑquẽ ñ minora conseqͥ infirmantes possint: potest de
plato urim̃to & ꝑ obliuionẽ omisso ⁊ deoblationȩ ꝓhoc agnȩ siue
caprȩ degregib: siue oblatione turture ł colũ barũ: alit unta
seruitutis alligare. & cũ bona opera ꝓmittimꝰ. bene nos face¬
respondemꝰ Cũ uͦ abstinentiã cruciatũq carnis nrẽ uouemꝰ
malt ad p̃sens nos nob facere iuramꝰ. Sed qr nullus in hac uitaita
ꝑfectꝰ ẽ ut quã lib& dõ deuot̾ sit. int ipsa quantulii cũq piauo¬

Expanded text:
t omnia saecularia renuit, holocaustum fieri, si modo vult esse acceptabile et intelligibile holocaustum. Haec si faciat, is qui non potest praedictis modis poenitentiam agere, id est vigiliis, et sacco, et aliis similibus afflictionibus, rogabitque pro eo sacerdos intelligibilis, et pro peccato ejus et dimittetur ei. Admirabilis valde ergo Deus est hujus lator legis, qui veniam ut pote clemens imbecillitati generis humani tribuit, et modum reperit per quem non minora consequi infirmantes possint. Potest de prolato juramento, et per oblivionem omisso, et de oblatione per hoc agnae sive caprae de gregibus sive oblservitutis alligare. Et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vo
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos uno tantũ mͦ ẽ uenia peccatoꝵ. quȩ ꝑ lauacri gratiã ininiti¬
is dat᷑. nulla p̾haet peccati miscđia nec uenia ulla conceditur.
ꝓte dĩ filius iugulatꝰ ẽ &iterũ te peccare delectat: Et tam̃ neti¬
bihac ñ tã erigant Animos ꝓuirtute quã ꝓdesperatione deiciant.
Audisti quanta sint in lege sacrificia ꝓpeccatis. audinẽ quante
sint remissiones peccatoꝵ in tugłis. Et c̃ prima qͥbatiramur
in remissionẽ peccatoꝵ. scđa ẽ remissio in passione martẏris:
tertia ẽ quae ꝑelemosinasdit᷑. Dicitenĩ saluator. Uerũ̾tam̃ date¬

Expanded text:
apud nos uno tantummodo est venia peccatorum, quae per lavacri gratiam in initiapud nos uno tantummodo est venia peccatorum, quae per lavacri gratiam in initiis datur, nulla post haec peccati misericordia nec venia ulla conceditur. te Dei Filius jugulatus est, et iterum te peccare delectat! Et tamen ne tibi haec non tam erigant animos pro virtute quam pro desperatione dejiciant, audisti quanta sint in lege sacrificia pro peccatis, audi nunc quantae sunt remissiones peccatorum in Evangeliis. Et est prima qua baptizamur in remissionem peccatorum. Secunda remissio est in passione martyrum. Tertia est, quae per eleemosynas datur. Dicit eni
Abbreviated transcription (Latin):
Colũbã. cũ si plicitatẽ m̃tis custodimꝰ. Turturẽ. dĩ castitatẽ
seruamꝰ. Hoc aut genꝰ auiũ. dicit᷑ unũ. et caftũ seruare
coniuguĩ. Similã et panes azimos offerimꝰ: cũsine malitia
et neqͥtia hanc uitã p̾sentẽ gerimꝰ. Offert uerbi gratia¬
similã qui in agri cultura aut nauigando aut inaliquib com¬
munis uitȩ usib positã offere conuersationẽ. Uleo tam̃ consꝑsã.
qr omis anima eg&x oleo diuinȩ miscđiȩ. Nec p̃sentẽ uitã euadere
quispiã potest: nisi eioleũ cȩlestis miserationis ad fuerit Necñ &
illud intinandũ qdđ iuxta moralitatẽ ꝑ dibanũ tep̃tation pondid
ex pͥmit᷑: ꝑsartaginẽ constantia animi ⁊ robur m̃tis. ꝑcraticulã
multiplex impugnatio ñ in congrue significat᷑. Sedfortasse quis
dicit deauditorib excłȩ. Melius ferea grbat᷑ cũ antiqͥs quã nobis¬
cũ: ubi oblitis diuerso ritu sacrificiis prccantib uenia p̾stabat᷑

Expanded text:
stitatem servamus: hoc autem genus avium dicitur unum et castum servare conjugium. Similam et panes azymos offerimus, cum sine malitia et nequitia hanc vitam praesentem gerimus. Offert verbi gratiasimilam, qui in agri cultura aut navigando aut in aliquibus communis vitae usibus positam offert conversationem, oleo tamen conspersam: quod omnis anima eget oleo divinae misericordiae, nec praesentem vitam evadere quispiam potest, nisi ei oleum coelestis miserationis adfuerit. Nec non et illud intimandum quod juxta mortalitatem per clibanum tentationum pondus exprimitur: per sartaginem constantia animi et robur mentis; per craticulam, multiplex impugnatio non incongrue significatur. Sed fortasse quis dicit de auditoribus Ecclesiae: Melius forte agebatur cum antiquis quam nobiscum, ubi oblatis diverso ritu sacrificiis, peccantibus venia praestabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dat legis consideratio inuanis occupata. Iurt᷑ siqͥdemqi cogniti¬
onẽ hab&. ita ut eiꝰ exẽplo iudȩoꝵ ex ꝓbaret᷑ popłs. ieremias
ꝓbat. Actenĩ. Turt᷑ ethirundo et ciconia custodier̃ tẽpaduent᷑
sui: popłs aut̃ ms ñ cognouit iudiciũ dñi. Colũba aut̃ munda
ait. Meditabor ut colũba. Hanc oblationẽ unꝰ sacerdos offeret.
ñ multi. Non ÷ quippe contẽplatiua uita plurimoꝵ. id ÷ ut
ex tota se m̃te offerant dõ. nihilq humanũ ulteriũ cogitent.
sed continue contẽplent᷑ cȩlestia. et ea q̃ sursũ s̃sapiant ubi
xp̃s ẽ sicut. ait apłs indextera dĩ sedens uidelicet patrio. Unde
alii ad tabnaculũ testimonii oblationẽ offer. hic aut ad altare
rurs adstringat᷑. qđ significat᷑ abrupto uulntris loco. & ideo
m̃tẽ diuidat apelle id ÷ A carne. Unde nec effundit sanguinẽ

Expanded text:
dat legis consideratio in vanis occupata. Turtur siquidem quia cognitidat legis consideratio in vanis occupata. Turtur siquidem quia cognitionem habet: ita ut ejus exemplo Judaeorum exprobraretur pcustodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini . Columba autem munda ait: Meditabor ut columba. Hanc oblationem unus sacerdos offeret, non multi; non est quippe contemplativa vita plurimorum, id est, ut ex tota se mente offerant Deo, nihilque humanum ulterius cogitent, sed continue contemplentur coelestia, et ea quae sursum sunt sapiant, ubi Christus est, sicut ait Apostolus in dextera Dei sedens , videlicet Patris, unde alii ad tabernaculum testimonii oblationem offerunt. Haec autem ad arursus astringatur, quod significatur abrupto vulneris loco; et ideo mentem, dividat a pelle, id est, a carne, unde nec effundit sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
rientalẽ plagã in loco inqͦ cineres effundisolent. Confring&q
ascellas eiꝰ. ⁊ñ secabit nec ferro diuidetra: et ad olebit suꝑ altare
riũ passionis sacrificiũ dõ inodorẽ suauitatis: Ista sacrificia
oblationi differentia uolatiliũ nonẽ connumerata: ut uidelic&
perfectior ei maior multorũq trans gresiens possibilitatẽ. Vo
latilia enĩ hominess̃ contẽplationi uacantes : terrenis omĩ nose ñ
miscentes negoti is: qr et si fortẽ necessitas exegerit. mox reuolant
ad sublimia Illo eugłii iuuante testimonio qͦ dnsait. Considerate
uolatilia cęli qr ñ seminant neq metunt: & pat̾ ur cȩlestis pascit illa
Contẽ plationi gͦ uacans et insuperioꝵ consideratione ꝑfect homo
hoc enĩ quae p̃dictas docuerꝰ. si conuersationẽ sie uitã suã oblati¬
onc̃ offer&. detur turib aut de colũbis offerat munꝰ suũ: id ẽ
inscientia & mansuetudine spitali. Haec enĩ opꝰ hab&. ut ñ exce¬

Expanded text:
plagam in loco in quo cineres effundi solent, confringetque ascellas ejus, et non secabit nec ferro dividet ea, et adolebit super altare rium passionis sacrificium Deo in odorem suavioblationi differentia volatilium non est connumerata, ut videlicet perfectior et major multorumque transgrediens possibilitatem. latilia enim homines sunt contemplationi vacantes, terrenis omnino se non miscentes negotiis. Quod et si forte necessitas exegerit, mox revolant ad sublimia illo Evangelii juvante testimonio, quo Dominus ait: Considerate volatilia coeli, quia non seminant neque metunt: et Pater vester coelestis pascit illa . Contemplationi ergo vacans et in superiorum consideratione perfectus homo hoc enim quae praedicta sunt docuerunt, si conversationem sive vitam suam oblationem offert de turturibus, aut de columbis offerat munus suum, id est, in scientia et mansuetudine spiritali. Haec enim opus habet ut non exce
Abbreviated transcription (Latin):
lanea aut linea que leprã habuerit instamine. atq. sub tegmine. aut certe
pellis uł quic ꝗd expelle confectũ÷. si alba aut rufa macula fuerit infecta
leprȩ reputabit᷑: ostendeturq sacerdoti.: Iuic onsideratã. conclud& septẽ
dieb & die septino rursũ aspiciens si creis se dep̃henderit. le pra ꝑseue
rans ẽ. pollutũ udicabit uestim̃tũ & omẽ in qͦ fuerit inuenta. & id cir¬
co cõburet flamis. Qđ sicã iudetit ñ crtuisse. p̃cipiet etlauabunt id
in qͦ lepra ẽ. reduditq. illud sepit̃ dieb. aliis. ⁊ cuũi derit faciem qͥdem
pristinã n reuersa nec tam̃ creuisse leprã. imundũ uidicabit &igene cõ¬
bur& eo qđ infusasit insuꝑ ficie uestim̃ti. U ꝑtotõ lepta. Sin autͥ obscu¬

Expanded text:
lanea aut linea quae lepram habuerit in stamine atque subtegmine, aut certe lanea aut linea quae lepram habuerit in stamine atque subtegmine, aut certe pellis, vel quidquid ex pelle confectum est; si alba aut rufa macula fuerit infecta, leprae reputabitur, ostendeturque sacerdoti, qui consideratam recludet septem diebus, et die seestimentum, et omne in quo fuerit inventa; et idcirco comburetur flammis. Quod si eam viderit non crevisse, praecipiet, et lavabunt id in quo lepra est, recludetque illud septem diebus aliis. Et cum viderit faciem quidem pristinam non reversam, nec tamen crevisse lepram, immundum judicabit, et igne comburet, eo quod infusa
Abbreviated transcription (Latin):
ris istius comtagio cõmaculat. Cũ aut̃ leprã quęhab& cupallore ru
borẽ ꝑ mixtr̃. cũ hominẽ denotat. quicu sit uibecillis animo & m̃
dix. facile infurorẽ ꝑrupt. & lcunate noꝵ cito pciurat.
Pallor sumentientẽ lingiã significat. Rubor. ira cundiã manifestat
Esitaq lepra peccati. quȩ sacrificioꝵ oblationib emundat᷑. id ÷ cor¬
de contrito ⁊ humiliato. sacrificiũ enĩ dõ. sp̃s contribulatus. Est &i dolatriȩ
quȩ a qͣ diluit᷑ baptismi. Est & heretcoꝵ quȩseptẽ dierõ pargatione extra
futuro. Qđ uͦ uibetur leꝓsis ut exeant de castris ⁊ sedeant foris. donec
mundent᷑ lepra eoꝵ. intellegit᷑ hereticos pici debere abreclã. doneȩ ꝓprio
errore purgent᷑. & sic reuertant᷑ addnm. Cius modi uͦ dissitis tunicis capite
tunicis id ÷ omĩb secr&is manifestato. captte dcoꝑto ut a cunctis facinꝰ¬

Expanded text:
ris istius contagio commaculat. Cum autem lepram quae habet ruborem cum ris istius contagio commaculat. Cum autem lepram quae habet ruborem cum pallore permixtum, eum hominem denotat, qui cum sit indax, facile in furorem prorumpit, et levitate morum cito perjurat. Pallor enim mentientem linguam significat, rubor iracundiam manifestat . Est itaque lepra peccati, quae sacrificiorum oblationibus emundatur, id est, corde contrito et humiliato. Sacrificium enim Deo spiritus contribulatus est . Aqua qua lepra diluitur baptismus est, quae etiam septem dierum purgatione extra futuro. Quod vero jubetur leprosis ut exeant de castris, et sedeant foris donec mundetur lepra eorum, intelligitur haereticos projici debere ab Ecclesia, donec proprio errore purgentur et sic revertantur ad Dominum. Ejusmodi vero dissutis tunicis, capite tunicis, id est, omnibus secretis manifestatis; capite deoperto, ut a cunctis ejus facin
Abbreviated transcription (Latin):
te. alba. liuidĩ nigrã.florescentẽ Itaq dũ pallidã leprã dicit inbe¬
cillã ⁊ fragilẽ fidẽ anine denotat. hisq ꝑ deto colore integre sanitatis
errous infirmitate languescit. Cũ aut rubi cundã leprã ostendit.
homicidu cruore m̃tẽ infestã denotat & inurtt. Cũ il albiã. illos
her&icos qͥse mundos appellant. siue reliqͦs qͥdefalso merito glori¬
ant᷑ sicut pelagius & nouatis. Cũ aut̃ nigrã uł liuidã leprã cõme¬
morat: inuidiȩ & liuoris notas exsecrat᷑. Qũuꝰ nigrã insinuat. sicri¬
ficioꝵ fumo & busto idolatriȩ denigrata conscientiã derestat᷑. Cũaut̃
florescentẽ toto corpore ⁊ cooper̾ientẽ omnẽ pelliculã corporisaca¬
pite usq ad pedes dic̃. Auariciȩ crim̃ oftendit. qi nc̃ floridũ &iocin¬
duĩ putat᷑ hominẽ felicẽ eẽ in hoc mundo. & diuitẽ uideri in scło.¬
Haeceni pestis a uartuȩ omẽ genꝰ homin. qͣsi toty corpꝰ crebro erro¬

Expanded text:
rescentem. Itaque dum pallidam lepram dicit, imbecillem et fragilem fidem animae denotat, quae, perdito colore integrae sanitatis, erroris infirmitate languescit. Cum autem rubicundam lepram ostendit, homicidii cruore mentem infectam denotat, et injurii; cum vero albam, illos haereticos qui se mundos appellant, sive reliquos, qui de falso merito gloriantur, sicut Pelagius et Novatus. Cum autem nigram vel lividam lepram commemorat, invidiae et livoris notas exsecratur; cum vero nigram insinuat, sacrificiorum fumo et busto idololatriae denigratam conscientiam detestflorescente toto corio et cooperiente omnem pelliculam corporis a capite usque ac pedes dicit, avaritiae crimen ostendit; quia, cum floridum et jucundum patiatur hominem felicehaec enim pestis avaritiae omne genus hominum quasi totum corpus crebro erro
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑ ipsã deuolatȩs̃. Intantũ ut paulus dehis qͥ ex circũ tisione st̃
adgalathas qͥ ex gentib erant dicer&. Emulant᷑ uos ñ bene. sed
excludere uos uolunt. Iuid aut̃ ñ eccła sinagogã zelat᷑ sed ipsa
asinagoga zelũ patit᷑. manifeftũ ÷ exeo qđ non scđa ueor primã
sed prima emulasit scđe sicut ex desiderio uiri sub ingrediente
solet. Unde ⁊ lia zelabat᷑ rachel. Ad muliere quȩ patitur
Hoccũ superius satis sufficient ꝓ hibuisset. ꝗd sibi uult qđ etiã
hic hoc isdẽ p̃ceptis uoluit ad uingere: anforte ne insuperio¬
rib qm̃ dictũ ÷. nefigurate accipiendũ putaret᷑. etiã hic po¬
sitũ ÷ ubi talia ꝓhibitas quȩ etia tẽpore noui testam̃ti re¬
mota umbrarũ ueterũ obseruatione sine dubio custodienda st̃
qđ uidetur etiã per ꝓphetã iezechielẽ significasse. qͥ int̾illa
pecccata quȩ ñ figuratȩ sed manifeste iniqͥtatess. eti ã hoc com

Expanded text:
tantum ut Paulus de his qui ex circumcisione sunt, ad Galatas qui ex gentibus erant, diceret: Aemulantur vos non bene, sed excludere vos volunt . Quia autem non Ecclesia Synagogam zelatur, sed ipsa a Synagoga zelum patitur, manifestum est ex eo quod non secunda uxor primam, sed prima aemulatur secundam: sicut ex desiderio viri subingrediente solet, unde et Lia zelabatur Rachel. Ad mulierem quae patiturHoc cum superius satis sufficienter prohibuisset, quid sibi vult, quod etiam hic hoc iisdem praeceptis voluit adjungere? An forte ne in superioribus quoniam dictum est, ne figurate accipiendum putaretur, etiam hic positum est, ubi talia prohibita sunt quae etiam tempore Novi Testamenti, remota umbrarum veterum observatione, sine dubio custodienda sunt: quod videtur etiam per prophetam Ezechielem significasse, qui inter illa peccata quae non figura
Abbreviated transcription (Latin):
dũ appartat humlior pelle. neq in loco pilis cõmictat᷑ apassione al bis
factꝰ fuerit. septe tam̃ dies separabit᷑ ad aliã considerationẽ. ⁊ rursus ali¬
osseptẽ dues Porsitan enĩ efferuescente ꝑtep pasione. m anifestior norbis
fficit᷑ ꝑ manente aut̃ obscura ci carice ⁊ mulla facta in pellesmitatione
significationẽ dx̃. ponaut̃ lepra mamnfefiã. Cuquasi gnficationẽ n sub¬
didit cufiodiens eã his quisc dm sp̃m accipiunt lugȩ. ⁊ quic qđ minꝰ ẽ uel
ma:is lauet reuclart atq addere poss. comteplatius inter p̃tationib sp̃s¬

Expanded text:
dum appareat humilior pelle, neque in loco pilus commutatus a passione albus dum appareat humilior pelle, neque in loco pilus commutatus a passione albus factus fuerit, septem tamen dies separabitur ad aliam considerationem; et rursus alios septem dies; forsitan enim effervescente per tempus passione, manifestior morbus efficitur; permanente autem obscura cicatrice, et nulla facta in pelle permutatione, significationem dixit, non autem lepram manifestam. Cum qua significationem non subdidit custodiens eam, his qui secundum spiritum accipiunt legem, et qui quod minus est vel magis latet revelare atq
Abbreviated transcription (Latin):
one. Alia aut̃ species eius c̃. quȩ nimis clara ẽ ⁊ ualde ꝑspicua. ataut sim¬
plex sit ciꝰ & aꝑta cognitio. Ex his primã speciem Ixx scdm qͦs poene
totꝰ hic sensus sedm ltt terã exponit̾. cicatłicẽ significationis recte appel¬
lauerꝰ. id est cicatricẽ passione significantẽ Induas aut partes hanc ide
inmmnis dubitabilẽ ⁊ in minꝰ dubitandã diustr. ex quib una telaugi.
alia aut̃ appellauer augasm̃a. Ielaugi qͥdem quȩ licet delongr iudtat᷑
augisma aut̃ aut nims obscuro ⁊. paruãq hab& passionis insinuationt̃
& hune dubitabilẽ ut premi disceptatione egrat. quatinꝰ. ⁊ lucore pasi¬
onis hi qͥ iudicant. sic̃ hi qlapides inspiciunt p̃ciosos egtant in hac fre¬
quent̃ iub& sacer dotẽ considerare. ⁊ ñ credere obuenientib. siue occur¬
rentib prime ꝓbationis aspectibus. Sed & si consideratio cicatricis nac¬

Expanded text:
one. Alia autem species ejus est, quae nimis clara est et valde perspicua, ita ut simone. Alia autem species ejus est, quae nimis clara est et valde perspicua, ita ut simplex sit ejus et aperta cognitio. Ex his primam speciem LXX, secundum quos pene totus hic sensus secundum litteram exponitur, cicatricem significationis recte appellaverunt, id est, cicatricem passionem significantem. In duas autem partes hanc, id est, in nimis dubitabilem et in minus dubitandam, diviserunt, ex quibus unam telaugi, aliam autem appellaverunt augasma: telaugi quidem, quae licet de longe videatur; augasma autem aut nimis obscurum est, parvamque habet passionis insinuationem, et hanc dubitabilem, ut proximi disceptatione egeat, quatenus et lucore passionis hi qui judicant, sicut hi qui lapides inspiciunt pretiosos, egeant. In hac frequenter jubet sacerdotem considerare, et non credere obvenientibus sive occurrentibus primae probationis aspectibus. Sed et si consideratio cicatricis nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta ait: Semello cutus ẽ ds. duohat auduui. Enterã uddlicet
& sp̃m. Ergo sp̃s ut sublimiori moysi. lnttera aut̃ ut subiecto a aron
loquit᷑. Quia enĩ sublinis erat moysis & ꝓpitrea dignꝰ spũ subditus
aut̃ a aron & apt̾ꝰ auditus populi egentis littera ipso dõ dicente de
a aron ad moysen disce. ipse loquet᷑ ad popłm ⁊ ipse erit ostuũ. tu
aut̃ ei eris in his quȩ ad dm̃ ꝑtinent. Exgo qđ erat legis excelsius.
hoc ad morsen dicebat᷑. Ipse quippe habebat ea qͥud dñ ꝑtinent
idest ca quesunt sp̃s. Qd autẽ erat subitetũ & humilius. hoc adaarox.
Ipse enĩ erat moysi os ad populũ. legẽ scđm lit terã accipientẽ. qua &
primã nos ex ponere ꝓmisimꝰ. Leprȩ gͦ species aut nimis aut moderate
obscura ẽ: & modo quodã obumbrata. & interi occulta subpelle. necdũ
ui delicet efferuescente passione quã obrẽ. & nimia in dig& deliberati¬

Expanded text:
propheta ait: Semel locutus est Deus, duo haec audivi , litteram videlicet propheta ait: Semel locutus est Deus, duo haec audivi , litteram videlicet et spiritum. Ergo spiritus, ut sublimiori, Moysi; littera autem, ut subjecto, Aaron loquitur: quia enim sublimis erat Moyses, et propterea dignus spiritu, subditus autem Aaron et aptus auditui populi egentis littera, ipso Deo dicente de Aaron ad Moysen, disce, Ipse loquetur ad populum et ipse erit os tuum: tu autem ei eris in his quae ad Deum pertinent . Ergo quod erat legis excelsius, hoc ad Moysen dicebatur, ipse quippe habebat ea quae ad Deum pertinent, id est, ea quae sunt spiritus; quod autem erat subjectum et humilius, hoc ad Aaron, ipse enim erat Moysi os ad populum, legem secundum litteram accipientem, quam et primam nos exponere promisimus. Leprae ergo species aut nimis aut moderate obscura est, et modo quodam obumbrata, et interim occulta sub pelle, necdum videlicet effervescente passione; quamobrem et nimia indiget deliberati
Abbreviated transcription (Latin):
cadit. considerabit rũ sacerdos ⁊ tenesi lepra ĩ mundissima iudicabit
co qđ om̃is incandore uersasit. &id circo homo munđerit. Quando uͦ
caro uiuens in coapparuerit. tc̃ sacerdoth iudicio polluet᷑. ⁊ int im¬
mundos reputabit᷑. Caro enĩ uiua silepra asꝑgat᷑. immunda est
Qdsi rursũ uersa fuerit in alborẽ & totũ hominẽ operuerit: considera¬
bii eũ sacerdos. ⁊ imundũ eẽ decern&. Ostendit eni sermo ex parte
qͥdẽ leꝑsũ uidex̃ populũ. ut pote in parte trans gressorẽ legis. ꝓpter
qđ eũ sacerdos u ĩmundũ expellet. Ioto aut̃ corpore leꝓsũ gentilẽ.
qͥ totã transgredit᷑ legẽ. Ueruta m̃ mundũ eũ sacerdos uiduat: ut qͥ
ui delicet legis iugo subiect᷑ ñ fuit. Oport& aut̃ ut tam̃ arbitror. pͥis
littere decurrere expositionẽ. Sic enĩ spĩtalẽ intellectu ultrosem&¬
ipsũ ingerentẽ reperiemꝰ. deficiente circa causas iusq ad finẽ sensẽ suu

Expanded text:
oculorum sacerdotis, et teneri lepra mundissima judicabit: eo quod omnis in candorem versa sit, et idcirco homo mundus erit. Quando vero caro vivens in eo apparuerit, tunc sacerdotis judicio polluetur, et inter immundos reputabitur. Caro enim viva si lepra aspergatur, immunda est. Quod si rursum versa fuerit in alborem, et totum hominem operuerit, considerabit eum sacerdos, et munduquidem leprosum, Judaeum populum, ut pote in parte transgressorem legis, propter quod eum sacerdos ut immundum expellit; toto autem corpore leprosum, gentilem, qui totam transgreditur legem, verumtamen mundum eum sacerdos judicat, ut qui videlicet legis jugo subjectus non fuit. Oportet autem, ut tamen arbitror, prius litterae decurrere expositionem, sic enim spiritalem intellectum ultro semetipsum ingerentem reperiemus, deficiente circa causas et usque ad finem sensum suum
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Siautt̃ lucens fuerit candor incute nec humilior carne reliqua.
& pilicoloris pristini: reclud& rũ sacerdos septe dieb. & considerabit
die septimo. Et si qͥdẽ lepra ultra ñ creuerit. nec transierit incute pͥores
bitur Si obscurior fuerit lepra in ereuerit incute: mundabit eũ qua
scabies÷ Lauabitq homo uestimta sua ⁊ mund erit. Qđsi pꝰqua as acer¬
dote uisus: rtddit munditiȩ iterỹ lepra creuertt: ad ducetꝰ adrũ&¬
ĩmunditiȩ condep̃nabit᷑ Plaga le prȩ si fuerit in homine. ad ducet᷑ ad
sacerdote & uideltteũ. Cũq color abbus incute fuertt ⁊ capilloꝵ muta¬
bit aspech̃. ipsa qͦq caro uiua apparuerit. lepra urtustissima uidi¬

Expanded text:
ilior carne reliqua, et pili coloris pristini, recludet eum sacerdos septem diebus, et considerabit die septimo, et siquidem lepra ultra non creverit, nec transierit in cute priores bitur: si obscurior fuerit lepra, et non creverit in cute, mundabit eum, quia scabies est; lavabitque homo vestimenta sua, et mundus erit. Quod si postquam a sacerdote visus et immunditiae condemnabitur. Plaga leprae si fuerit in homine, adducetur ad sacerdotem, et videbit eum. Cumque color albus in cute fuerit, et capillorum mutaverit aspectum, ipsa quoque caro viva apparuerit: lepra vetustissima judi
Abbreviated transcription (Latin):
ant om̃ia q̃ in domos Inqabitq postea. ut considtr& dom̃ leprã. Et cũ uide¬
rit in parietib illius qͣsi uelliculas pallore siue rubore deformes ⁊ humiliore
suꝑficiȩ reliqͣ. egrediet᷑ ostiã dom̃ istatĩ claud& cã septẽ dieb. reuersus ꝙ di
eseptimo considerabit eã Si inuentrit creuisse lepr&. iubebit erui lapides
in qͥb lepra ẽ. ⁊ picieos extraciuitatẽ in loco ĩmundo. Pomi aut̃ ipsã radi in¬
trinsecꝰ ꝑcirtuitũ. & aspargi puluerẽ rasiuae extraurbẽ in locoimundo La¬
pidesq alios reponi ꝓhis qͥ ablatifuerint. & luto alio limri. sinaitĩ pꝰ quã eruti

Expanded text:
ant omnia quae in domo sunt. Intrabitque postea, ut consideret domus lepram: et cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes, et humiliores superficie reliqua, egredietur oe septimo, considerabit eam. Si invenerit crevisse lepram, jubebit erui lapides in quibus lepra est, et projici eos extra civitatem in locum immundum: domum autem ipsam radi intrinsecus per circuitum, et spargi pulverem rasurae extra urbem in locum immundum, lapidesque alios reponi pro
Abbreviated transcription (Latin):
qr euenire poterat utstudentes legẽ dicerent. quali dep̃catione
pariens in fantẽ opꝰ habebat quȩ ipsa ñ peccauit. Non enĩ exforni¬
catione sed denupti is generauit. in terp̾tari netessitatẽ huĩ p̃cati¬
onis uolens addidit. ⁊ mundabit ea aꝓfluuio sanguinissu. Pro¬
sanguins fluuiũ in oboedientiã dicens unde ĩ munditiã & poenaeiꝰ
intotẽ genꝰ humanũ fluxit. quã & nos deponam sacrificia ꝓ nobis
quȩ dictas offerentes. duos turtures aut duos pullos colũbarũ.
legis meditationẽ contẽplationẽq. & scientiã siue cognitionẽ
Hoꝵ enĩ habere figurã p̃dicta animalia. demonstratũ ÷. Iui
aut neglegentiã legis ĩ munditiã hominib introdux̃. medita¬
tio & scientia ꝑ quã manifeste correptio ꝓuenit. mundare
libtrareq Nos in lata pridẽ poterit poena in xp̃o ihũ dño nr̃o

Expanded text:
quia evenire poterat ut studentes legem dicerent: Quali deprecatione quia evenire poterat ut studentes legem dicerent: Quali deprecatione pariens infantem opus habebat, quae ipsa non peccavit; non enim ex fornicatione, sed de nuptiis generavit? Interpretari necessitatem hujus deprecationis volens, addidit: Et mundabit eam a profluvio sanguinis sui; profluvium sanguinis inobedientiam dicens; unde immunditia et poena ejus in totum genus humanum fluxit, quam et nos deponamus, sacrificia pro nobis, quae dicta sunt, offerentes: Duos turtures aut duos pullos columbarum, Legis meditationem, contemplationemque, et scientiam sive cognitionem. Horum enim habere figuram praedicta animalia demonstratum est; quia autem negligentia legis immunditiam hominibus introduxit, meditatio et scientia, per quam manifeste correctio provenit, mundare liberareque nos ab illata pridem poena poterit in Christo Jesu Do
Abbreviated transcription (Latin):
sumet duos turtures aut duos pollos colũbe unũ inholocaustõ &
alterỹ ꝓpeccito orabitq ꝓea sacerdos & sic mundabit᷑. Lotam
hic intentionẽ suã legis lator aperuit: qr pollutionẽ ñmotus
naturales faciunt. sed peccatũ de qͦ dauid dicebat. Ecce enĩ iniqͥ¬
tatib conceptussit. & indelictis peperit memat̃ mea. Nonsuȩ ma¬
tris peccatũ aliqd accusans sed matrẽ naturã appellat. ĩmundi¬
tiã peccati adã ⁊ ęue inomẽ genꝰ nr̃m descendisse si gnificans. Et
ꝓpterea qͣndo cõpleti fuerint dies purificationis scđm p̃dictũ
modũ sacrificiũ ꝓpeccato iub& offerri. qr & agnũ anniculum¬
in holo caustũ tc̃immolari p̃cepit. cuident illud ostendit ⁊ apꝓbat
consideranti. qr dĩ imago ꝑfectionẽ generi nr̃o tribuit. Nã forma¬
tionẽ qͥdẽ dies ostendunt mundationis. ꝓsectionẽ aut̃ sacrificio ho¬
locausti. Sedhiç ꝓpt hoc interĩ legis latoris sapientia obstupescẽ.

Expanded text:
t duos pullos columbae, unum in holocaustum, et alterum pro peccato, orabitque pro ea sacerdos, et sic mundabitur. Totam hic intentionem suam legislator aperuit, quia pollutionem non motus naturales faciunt, sed peccatum, de quo David dicebat: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea ; non suae matris peccatum aliquod accusans, sed matrem naturam appellat, immunditiam peccati Adam et Evae in omne genus nostrum descendisse significans: et propterea quando completi fuerint dies purificationis secundum praedictum modum, sacrificium pimmolari praecepit, evidenter illud ostendit et approbat consideranti quia Dei imago perfectionem generi nostro tribuit, nam formationem quidem dies ostendunt, mundationis perfectionem autem sacrificium holocausti. Sed hic propter hoc interim legislatoris sapientiam obstupesce,
Abbreviated transcription (Latin):
gis inutero habentes dieb. formationis descis matres ꝓhibent᷑
frustra hoc int̾rogas Incertũ ⁊ enĩ ei quȩ grauida ẽ. utrũmare
seu feminã paritura ẽ. & unde manifestõ eẽ poterat quot diebus
oportebat eã descis̃ ꝓhibtr&ᷤ. Ego manifesta ÷ causa ꝓqua hac
legis lator in illis disposuit. Cũq expleti fuerint dies purga¬
tionis eĩ ꝓfilio suie ꝓfilia : defer& agnũ anniculũ in holocaustm¬
& pullũ colũbarũ. siue turturẽ ꝓpeccato ad ostiũ tab̵naculi tes¬
timonis ⁊ trad& sacerdoti. Iuioffer& illa corã dño ⁊ rogabitpea
& sic mundabit᷑ a ꝑfluuio sanzuins sui. Ista ÷ lex parientis mascu¬

Expanded text:
gis in utero habentes diebus formationis de sanctis matres prohibentur? gis in utero habentes diebus formationis de sanctis matres prohibentur? Frustra hoc interrogas. Incertum est enim ei quae gravida utrum marem seu feminam paritura est, et unde manifestum esse poterat quot diebus oportebat eam de sanctis prohibere; ergo manifestata est causa, pro qua haec legislator in illis disposuit: Cumque expleti fuerint dies purgationis ejus, pro filio sive et pullum columbae, sive turturem pro peccato ad ostium tabernaculi testimonii, et tradat sacerdoti, qui offeret illa coram Domino, et rogabit pro ea, et sic mundabit
Abbreviated transcription (Latin):
est Hab& enĩ ⁊ adã maledictionẽ: Insudore uultꝰ sui manducins
panẽsuũ hab& etiã ipsa terrã spinas ⁊ tribulos germinantẽ. Iuȩ
cũ ext̾ra ortasit: int̾rã reuertitur Hab& etiã potnã specialẽ.
intristitia paries filios. & adurũ tuy conuersio tua. ⁊ ipse tui
dominabit᷑ & ꝓpterea duab inꝗd ebdomadib ĩ munda erit ure¬
tarituõ fluxus m̃strui. Sexazinta aut̃ et sex dieb insãnguinemun¬
do id purificationis sedebit: scã ñ tangens usq dũ cõpleant᷑ dies
lxee. Quattuor enĩ ⁊ decẽ suꝑ sexazinta sex addita. octo ginta
faciunt in quib femina inutero format᷑. Ergo sine qͣ dubitatione
legis lator ostendit: quȩim nundĩ factũ maledieto nr̃mgenꝰ ne¬
qͣ qua intrar& inseĩs nisi ꝑ inaginẽ di qua semel sor ti tumn est
Et ꝓpterea suscipientes sem̃ mulieres. dieb formationis pa¬
riendoꝵ paruuloꝵ descis uetant᷑. Quȩ sidicis quã obrẽ ñma¬

Expanded text:
Adam maledictionem: in sudore vultus sui manducans panem suum; habet etiam ipsam terram, spinas et tribulos germinantem, quae cum ex terra orta sit in terra revertitur; habet etiam poenam specialem: In tristitia paries filios, et ad virum tuum conversio tua, et ipse tui dominabitur. Et propterea, Duobus, inquit, hebdomadibus immunda erit, juxta ritum fluxus menstrui: sexaginta autem et sex diebus in sanguine mundo, id est, purificationis, sedebit, sancta non tangens, usque dum compleantur dies octuaginta. Quatuor enim et decem super sexaginta sex addita, octuaginta faciunt, in quibus femina in utero formatur. Ergo sine aliqua dubitatione legislator ostendit, quia immundum facto maledicto nostrum genus nequaquam intraret in sanctis, nisi per imaginem Dei, quam semel sortitum est, et propterea suscipientes semen mulieres diebus formationis pariendorum parvulorum de sanctis vetantur. Quod si dicis: Quamobrem non ma
Abbreviated transcription (Latin):
in luminat abscondita. emicant atq exiliunt hi qͥcũ peccatorib
conuersantur. ad solatiũ iusttaȩ. et ñiã locus illoꝵ ille eẽ cognos¬
citur cui habitũ pridẽ demonstrabant. cũ quodã mͦ uenerarentur
qͦs & erat necesse saluari. Ophimaci aut ab appellatione manifestat᷑
& uirtꝰ : quẽ imitaribonũ ÷ ⁊ intellegibilib repugnart serpentib.
reminiscentes qđ nonsit nob conluctatio aduers carnẽ ⁊ sanguinẽ.

Expanded text:
illuminat abscondita, emicant atque exsiliunt hi qui cum peccatoribus illuminat abscondita, emicant atque exsiliunt hi qui cum peccatoribus conversantur ad solatium justitiae, et non jam locus illorum ille esse cognoscitur, cujus habitum pridem demonstrabant, cum quodammodo venerarentur quos et erat necesse salvari. Ophiomaci autem ab appellatione manifestatur et virtus, quem imitari bonum est, et intelligibilibus repugnare serpentibus: reminiscentes quod non sit nobis colluctatio adversus carnem et s
Abbreviated transcription (Latin):
mixtꝰ cibi. sicut locusta quȩ transcendit maceria in diefrigoris.
Ex qͥb cerns qͥ & ipsi peccatorib cõmisccamꝰ. & si in diegelu si¬
ue pruinȩ idẽ habundantię peccati. Cũ enĩ inquit habunda¬
uerit peccatũ. restigescit caritas multoꝵ Ir insiliam macheriã spino¬
sã. uidelicet peccato coaceruationẽ: ñ similes effecti cis sed subi¬
cientes eos nob ut fiant doctrinȩ oboedientes. aꝑte saluamꝰ & sal¬
sine lege essẽ cũ ipse sine legedi ñessẽ. s sublege esse: xp̃i. Omnib
omia factussũ. ut om̃s lucrifacerẽ sed tam̃ in morẽ bruchi un¬
petu facere ⁊ euolare necesse habemꝰ: ut sic̃ locusta siue atta cꝰ
eẽ. qui ꝓ huiꝰ modi attacũ dicunt exilire possimꝰ ⁊ euołare.
sic enĩ apte conueniet. qđ in eodẽ ꝓpheta sequit᷑. Solortus &
eleuatus ÷. et non ẽ inuentꝰ locus eiꝰ : qm̃ orto uiftitiȩ sole qui

Expanded text:
mixtus tibi, sicut locusta quae transcendit maceriam in die frigoris. mixtus tibi, sicut locusta quae transcendit maceriam in die frigoris. Ex quibus cernis quia et si peccatoribus commisceamur, et si in die gelu sive pruinae, id est, abundantiae peccati: Cum enim, inquit, abundaverit peccatum, refrigescet charitas multorum, transiliamus maceriam, spinosam videlicet peccatorum coacervationem, non similes effecti eis, sed subjicientes eos nobis, ut fiant doctrinae obedientes, aperte salvamus et salsine lege essem, cum ipse sine lege Dei non essem, sed sub legem esse Christi: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Sed tamen in morem bruchi impetum facere et evolare necesse habemus, ut sicut locusta sive attacus esse qui pro hujusmodi attacum dicunt, exsilire possimus et emicare: sic enim apte conveniet, quod in eodem propheta sequitur: Sol ortus et elevatus est, et non est inventus locus ejus: quoniam orto justitiae sole qui
Abbreviated transcription (Latin):
crura recta & pennati pedes eoꝵ. Recte & in declinabilit̃ ineuan¬
gelicis pedib dequib dictũ ẽ calciati pedes inp̃paratione euan¬
gelis paci. Hic quãuis suꝑ terrã abulet. quãuis cũ peccatorib
dispensitionis cuuisdã grã iuuaminisq conuerset᷑. illud implens
apłicu. siqͥs uos uocat in fideliũ adcenã & uultislre. omẽ qđ uob̃
ad positõ fuerit comedite nihil int̾rogantes ꝓpt conscienti am.
tam̃ uolatile ꝑmanet: imundus ẽ. sciens at̾ra cmicare atꝙ exi¬
lire ⁊ñ adherere sclãrib actionib Bene aut taliv animaliũ
etiã uocabula ꝓtulit lezis lator: bruchuĩ ⁊ locustã attacum
atq ophimacũ nominans. Cuiꝰ autẽ operationis sint siue uir¬
tutis: Naum ꝓpha satis explicat. Ait enĩ. Bruchus expansus :
&iuolauit: custodes tui qͥsi locuste locustarũ. quȩ considunt

Expanded text:
ura eorum crura recta, et pinnati pedes eorum . Recte et indeclinabiliter in evanura eorum crura recta, et pinnati pedes eorum . Recte et indeclinabiliter in evangelicis pedibus, de quibus dictum est: Calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis ; hic quamvis super terram ambulet, quamvis cum peccatoribus, dispensationis cujusdam gratia juvaminisque, conversetur, illud implens apostolicum: Si quis vos vocat infidelium ad coenam, et vultis ire, omne quod vobis appositum fuerit comedite, nihil interrogantes propter conscientiam , tamen volatile permanet et mundus est, sciens a terra emicare atque exsilire, et non adhaerere saecularibus actionibus. Bene autem talium animalium etiam vocabula protulit legislator, bruchum et locustum, attacum atque ophiomacum nominans. Cujus autem operationis sint sive virtutis, Nahum propheta satis explanat, ait enim: Bruchus expansus est et avolavit; custodes tui quasi locustae locustarum, quae considunt
Abbreviated transcription (Latin):
instruant ꝑmiscentur : Ita ut cũ adulteris aliquando & cũ pub¬
licanis habitent. & tam̃ immundis eoꝵ non cõmisceant᷑ actionibus
Resiliunt enĩ abris & auolant: & cũ societatẽ peccati ipsoꝵ refu¬
giant. peccatorib tam̃ ut eos apeccatoꝵ sordib liberantatq. reuo¬
cent plerũq cohabitant. sicut dñ qui peccatũ ñfecit. necin ore
eiꝰ dolus fuit. cũ peccatorib comedebat & bibebat. doc trina cos insti¬
tutioneq iustificans. & ad sui ꝓuocans emnulationẽ. Nilil eoꝵ ipseimni¬
tans. nec abeis inqͥnatus ꝓpt̾ qđ dexerunt cantica canticoꝵ. Ecce is¬
te uenit salitns inmontib. transiliens suꝑ colles. Oport& gͦ nos
habere crura sub limiora pedibus. ñ qualia uidȩoꝵ pedes habent
qͥ mnutrisq uestigiis sus in lege ui delicet & ꝓphetis claudicant.
sed qualia habent ea quȩdicunt᷑ cherubin. de qͦdictũ ÷. & crura eoꝵ

Expanded text:
instruant, permiscentur; ita ut et cum adulteris aliquando et cum pubinstruant, permiscentur; ita ut et cum adulteris aliquando et cum publicanis habitent, et tamen immundis eorum non commisceantur actionibus: resiliunt enim ab eis et avolant, et cum societatem peccati ipsorum refugiant, peccatoribus tamen, ut eos a peccatorum sordibus liberent atque revocent, plerumque cohabitant; sicut Dominus: Qui peccatum non fecit, nec in ore ejus dolus fuit , cum peccatoribus comedebat et bibebat, doctrina eos institutioneque justificans, et ad sui provocans aemulationem, nihil eorum ipse imitans, nec ab eis inquinatus; propter quod dixerunt Cantica canticorum: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens super colles . Oportet ergo nos habere crura sublimiora pedibus, non qualia Judaeorum pedes habent, qui in utrisque vestigiis suis, in lege videlicet et prophetis, claudicant, sed qualia habent ea quae dicuntur cherubin. De quibus dictum est: Et cr
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ qr pascunt᷑ t̾rã. et concupiscentiis operã dant. etiã suniiii
amnbulant pedes idẽ etsi euangelicã simulant p̃dicationẽ quȩ dicit:
Nueni uocare iustos. s peccatores in poenitentiã. Et ñ habent ne¬
cesse sam medicũ. sed qͥmale habent. Aquo latro saluatus ÷. &
adultera iustificata ẽ & qͥ plus debebant plus diligere igroscentẽ
dicunt᷑. Ded tam̃ qͥa ñ scđm ueritatẽ socialẽ uitã amplectuntur.
abutunt᷑ aut cõpassione p̃dicationis psuis uoluptatib im mundi
s̃ atq ab ominabiles. ut pote qͥ intali conuersatione & intantasci¬
entia. turpẽ quandã ingrediunt᷑ et immundã uitã. Iuib aut̃ st̃
crura excelsiora pedũ ut ꝑea exiliantat̾ra : int̾ munda ꝓpterea
ponunt᷑. qr cũ sint in carne ñ scđm carnẽ militant. sed a sordidis
exiliunt actiomib & scłarib hominib. ut doceant eos at q

Expanded text:
rantur, quia pascuntur terram, et concupiscentiis operam dant, etiamsi in quatuor rantur, quia pascuntur terram, et concupiscentiis operam dant, etiamsi in quatuor ambulant pedes, id est, etsi evangelicam simulant praedicationem, quae dicit: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam ; et: Non habent necesse sani medicum, sed qui male habent ; a quo latro salvatus est, et adultera justificata. Et qui plus debebant, plus diligere ignoscentem dicuntur: sed tamen quia non secundum veritatem socialem amplectuntur vitam, abutuntur autem compassione praedicationis pro suis voluptatibus, immundi sunt atque abominabiles, ut pote qui in tali conversatione et in tanta scientia turpem quamdam ingrediuntur et immundam vitam. Quibus autem sunt crura excelsiora pedum, ut per ea exsilient a terra, inter munda propterea ponuntur, quia cum sint in carne, non secundum carnem militant, sed a sordidis exsiliunt actionibus, et saecularibus hominibus, ut doceant eos atque
Abbreviated transcription (Latin):
accuset reformatos utiq infeminis uiros dãnat. Quis aut̃ mustelã
cibũ faciat. sedfurtũ rep̃hendit. Quis lacertã : s odit uite in¬
tertã uarietitẽ. Iiuis postre nostilionẽ uesci posset. uthredex mag̃¬
noperȩ phiber&: ẜ maculas m̃tiũ exsecrat᷑ Iiuis accipitrẽ aut
miluũ aut aqͥlã : sed odit raptores uiolento sclere uiuentes. Iuis
uulturẽ : s exsecrat᷑ p̃dã dealiena morte qͣrentes sic & cũ cor¬
uũ ꝓhib&. uoluntates ingras. Passerẽ qͦq cũ int̃dicit: intẽperan¬
tiã coarguit: Quando noctuã odit. lucifugas uarietates. quando
cignỹ ꝓhib&. ceruicis alte suꝑbiã denotat. Quando uesꝑtilionẽ.
quȩrentes tenebras noctis. similit̃ et errores. Omẽ de uolucrib qd̃
comedere debetis: ut c̃ bruchus ingenere suo. attacus atq ophima¬
chus aclocusta singula iuxta geñsux̃ ab omi mundos eẽ peccato atq

Expanded text:
accusat, deformatos utique in feminis viros damnat. Quis autem mustellam accusat, deformatos utique in feminis viros damnat. Quis autem mustellam cibum faciat? sed furtum reprehendit; quis lacertam? sed odit vitae incertam varietatem; quis postremo stellionem vesci possit? ut haec lex magnopere prohiberet, sed maculas mentium exsecratur; quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam? sed odit raptores, violento scelere viventes; quis vulturem? sed exsecratur praedam de aliena morte quaerentes. Sic et cum corvum prohibet, voluntates nigras; passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit; quando noctuam, odit lucifugas varietates; quando cygnum prohibet, cervicis altae superbiam denotat; quando vespertilionem, quaerentes tenebras noctis, similiter et errores. Omne de volucribus quocomedere debetis: ut est bruchus in genere suo, attacus atque ophiomachus, ac locusta, singula juxta genus suum. Ab omni mundos ecce peccato atque
Abbreviated transcription (Latin):
scđm qđ diabolus dr̃. Absit a nobis. ab sit istĩ impirtas: Sed qr simul
regiũ nec ñ rapaxatq ĩmite ÷ animal: cũq. dignitatẽ laudabilẽ
uituperabilẽ tam̃ operationẽ gerat. quod qͥdẽ laudabile hab&
hoc inxpĩ regno accipit᷑: qđ aut̃ uituperabile indiabolo. idest
rapacitas. in mansuetudo. Qđ & inaqula considerantes. sine ali¬
qua dubietate repperimꝰ Propi altitudint̃ enĩ uolatus eiꝰ. figurã
pheta auĩ dauid lugens hominẽ inpeccato constitutũ. nec ticoraci
hunc sicut in nocte uiuentẽ cõparauit. ꝑ pellicanũ aut̃ in pote ꝑani¬
mal amans solitudinẽ. figurauit eũ qͥforsan anicis desolatus ÷ aut
cognatis aliorũq similiũ societate destiartos. Sed ut haec cuncta
breuit̃ replicent᷑. de exẽplo animalis uitandãnat informẽ & cri¬
minib tortuosã. Cum aut̃ incibii suem ꝓhib&. re p̃hendit cȩno
sã utiq et luteã et gaudentẽ uicioꝵ sordib uitã. Et cũ leporem

Expanded text:
m quod diabolus dicitur. Absit a nobis, absit ista impietas. Sed quia simul regnum nec non rapax atque immite animal est. Cumque dignitatem laudabilem, vituperabilem tantum operationem gerat, quod quidem lhoc in Christi regno accipitur: quod autem vituperabile in diabolo, id est rapacitas, immansuetudo. Quod et in aquila considerantes, sine aliqua dubietate reperimus. Propter altitudinem enim volatus figuram ropheta autem David, lugens hominem in peccato constitutum, nycticoraci hunc sicut in nocte viventem comparavit; per pelicanum autem, ut pote per animal amans solitudinem, figuravit eum qui forsan amicis desolatus est aut cognatis, aliorumque similium societate destitutus. Sed ut haec cuncta breviter replicentur de exemplo animalium, vitam damnat informem et criminibus tortuosam. Cum autem in cibum suem prohibet, reprehendit utique coenosam, et luteam, et gaudentem vitiorum sordibus vitam; ut cum leporem
Abbreviated transcription (Latin):
siue saccus signficat. Omino aut̃ uas ẽ in quo opꝰ possitagi uirtutis.
siceni intellegis in quacũq fit opꝰ pollutaer usꝙ aduespera. id ÷ usq¬
ad tẽpꝰ penitentiae Tinquet᷑ aut̃ a qua lauacri uł lacrimarũ: & mun

Expanded text:
sive saccus significat. Omnino autem vas est in quo opus possit agi virtutis; sive saccus significat. Omnino autem vas est in quo opus possit agi virtutis; sic enim intelligis, in quocunque fit opus, polluta erunt usque ad vesperam, id est, usque tempus poenitentiae. Tingetur a
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo peccamꝰ ex opere. malorũq studio sicut illi deqͥb salo mon
in ꝓuerbiis dicebat. cui uẽ. cuiꝰ patri uȩ. cuirȩ. cui rixȩ. cuisinecau¬
sa uulnera. cui suffusio oculoꝵ. nne his qͥstudent uino ⁊ uacant calici¬
b epotandis: recte os int̾ eos qͥtangunt morticina posuit Iuiuͦ¬
ꝑ euenientẽ anime negległntiã ⁊ obstuporẽ defectũq uirtutĩ delun¬
quunt. que ad modũ dauid surgens meridiȩ destratu suo & abulans in so¬
lario & uriȩ uxorẽ lauantẽ se uidens captꝰ a muliere ÷ quȩ nimis e¬
rat pulcherrima qͥa dulteriũ homicidiũq simul cõmisit. in hos ca¬
dere morticina dicunt᷑. Neq eni ipsi ad peccatũ festinauer. sedin¬
ciderꝰ in eis. Et quodã mͦ supse cadens peccatũ suscipiunt. Quiaut̃ om̃i¬
nosusceperunt & ñ restittrꝰ: ꝓpterta recitimundis tauas ligneũ quã¬
uestim̃tũ ⁊ pelles & cilicia. id ÷ siue uitã leuẽ quandã ⁊ mediocre habeat.

Expanded text:
de quibus Salomon in Proverbiis dicebat: Cui vae? Cujus patri vae? Cui irae? Cui rixae? Cui sine causa vulnera? Cui suffusio oculorum? Nonne his qui student vino, et vacant calicibus epotandis ? Rece hos inter eos qui tangunt morticina posuit, qui venientem animae negligentiam et ob stuporem defectumque virtutum delinquunt: quemadmodum David surgens meridie de stratu suo, et ambulans in solario, et Uriae uxorem lavantem se videns, captus a muliere est, quae nimis erat pulcherrima; quia adulterium simul, homicidiumque commisit . In hos cadere morticina dicuntur; neque enim ipsi ad peccatum festinaverunt, sed inciderunt in eis, et quodammodo super se cadens peccatum suscipiunt; quia autem omnino susceperunt et non restiterunt, propterea recte immundi sunt. Tam pellis et cilicia; id est, sive vitam levem quamdam et mediocrem habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
molationẽ colũbȩ siue turturis. potest figuralit̾ expͥmi. Sed & in
fine mundi om̃is ȩcclã primũ cõmuni resurrectione cunctã t̾renȩ
labẽ mortalitatis ⁊ corruptionis exuet: ac deinceps in regnũ cȩles¬
tis ierusalẽ bonoꝵ uictimis operũ. dño cõm̃data transfer tur

Expanded text:
n n fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferetur
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ utraq auis ita ꝓpt̃ consuetudinẽ gem̃ di p̾sentes scõ luct᷑ & de¬
sideria suꝑna design&. hoc tam̃ differꝰ qđ turtur soliuag̃. colũ¬
ba aut̃ gregatĩ gemere consuruit. &ob id iste secrete orationum
lacrimas : illas publicos ȩccłȩ conuentꝰ insinuat. Bene aut̃ puer
ihs̃ primo circũ cidit᷑. ac sic int̾positis dieb ierosolimã cũ hostiade¬
fert᷑ : qr & ipse iã iuuenis pͥus omnẽ carnio corruptionẽ morien¬
do acresurgendo calcauit. ac de inde int̾positis dieb cũ ipsa car¬
ne iã immortali quã ꝓnrã salute hostiã dõ fecerat. ad gaudia
suꝑnȩ ciuitatis ascendit. &uñ quisq nr̃m prius aqͥbaptis matil
apeccatis om̃ib qͣsi uera circũ cisione purgat᷑. Ac sic ꝓficiente grã
noue lucis ad altarescm̃ salutari hostia dni ci corporis ⁊ sanguins
consecrandus in gredit᷑. Nla uipsa singularit siplex ⁊ cafta nri
saluatoris humanitas. quȩ oblata ẽ patri ꝓnob. ñ in congrue ꝑim

Expanded text:
ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Dominici corporis et sanguinis consecrandus ingreditur. Nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Deo Patri pro nobi
Abbreviated transcription (Latin):
uolens sed in xl dieb. ad celũ sustulit. scđm qđ eã hominẽ plasmars
in uulua donat. & tc̃ adueris scũ ariũ nitura nr̃a in gredit᷑. A perte
aut hȩc ꝓbant᷑ ꝑ ea quȩ degenere feminco sanciunt᷑. Iuia enim
octogesima die formari inutero femine dicunt᷑. tantundẽ numer
adimpletionẽ dierũ purificationis earũ que sem̃ suscipunt p̃cepti
Ait enĩsic. Si feminã pepcrerit. ĩ munda erit duab ebdomadibu.
iuxta ritẽ Ruxus menstrui. Et cũ oporter& .xiͦi. dicere. ñsic

Expanded text:
ans in vulva donat; et tunc ad verum sanctuarium natura nostra ingreditur. Aperte autem haec probantur per ea quae de genere femineo sanciuntur. Quia enim octogesima die formari in utero feminae dicuntur, tantumdem numerum ad impletionem dierum purificationis earum quae semen suscipiunt praecepit, ait enim sic: Si feminam pepererit, immunda erit duabus hebdomadibus, juxta ritum fluxus menstrui. Et cum oporteret quatuordecim dic