comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fedentur. Cur ñ flectas in partẽ puido.¬
tiorẽ lemorẽq sentñtiã qͣ libre iudicib fiue
de bonitate cũ malis. Ill scelere innan
mẽbra de corpore uiuo uͥulserunt: tu
oꝑe miscłie effice. ut illa quȩ nefiubs
oꝑib exercebant. alicui ut ili oꝑi intgi
eoꝵ mẽbra deseruant. Illi ñ ꝑceper̃ ce
rectionẽ sib p̃dicantib dĩ seruis: tupir¬
ce comp̃hiensis: parce ꝑductis: parce cm¬
uictis. Ill impio ferro fuderunt sangu¬
nẽ xp̃ian oꝵ : tu ab eoꝵ sanguine. ctiam
uiridicum gladiũ cohibe ꝓpt̾ xp̃m. Illi
ministro eccłiȩ occiso. extorserunt spa¬
ciũ uiueno: tu inimicis ecclẽ uiuentib
relaxa spaciũ pęnitend. Talẽ te opo¬
petentib monentib. int̾cedentib nobis.

Expanded text:
audacia, cur non flectas in partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere nde bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuridicum gladium cohibe propter Christum; illi ministro ecclesiae occiso extorserunt spatium uiuendi, tu inimicis ecclesiae uiuentibus relaxa spatium paenitendi. talem te opopetentibus, monentibus, intercedentibus nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscend spe. uitã istã temporalẽ atq
mortalẽ ñ tã delectabilit̃ quã tolerabilit̾
ducimꝰ : Q̾ mala eius tunc bono consilio
& diuino munere fortit̃ ferimus: cũ bo¬
deli nr̃a expectatione gaudemus. Qdu
nos ea hortans apłs. paulus ait. Se
gaudentes. in tribulatione patientes s¬
tendit eñi quare in tribulatione patiens

Expanded text:
scendi spe uitam istam temporalem atque mortalem non tam delectabiliter quam tolerabiliter ducimus et mala eius tunc bono consilio et diuino munere fortiter ferimus, cum bodeli nostra expectatione gaudemus. ad hoc nos exhortatus apostolus ait: Spe gaudentes, in tribulatione patientes: ostendit eni
Abbreviated transcription (Latin):
date locũ irȩ. Scriptũ. ẽ. enĩ. Michi
uintictam: ego retribuã. dicit dñs. Nec
ipse itaq p̃cepit ut nolint uurdicars s
ut ñ se ipsi uindicantes dent locũ irȩ
dĩ. qui diaxit. Michi uindictã: ego re¬
tribuam. dicit᷑ dñs in ȩuangłio uriduã ꝓpo¬
nit in similitudinẽ: quȩ uindicari desidas.
uidicẽ int̃pellabat iniuistũ : qui eam
tandẽ aliquando ñ iusticia ductus. s te¬
dio uictus. audruit. Hoc autẽ añs ꝓpo¬
suit: ut ostenda multomagis dm̃ ustũ
cito facturũ uidiciũ eleccoꝵ suoꝵ: qui ad
illum clamant die ac nocte. Lide. ẽ. &
dicio uindicentur. Ub. ẽ. gͦ illud ̃ Dili¬
gite inunicos ur̃os. bene facite his qui uos
oderunt. & orate ꝓ eis quiuos ꝑsequunt᷑:

Expanded text:
date locum irae; scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus » . Nec ipse itaque praecipit ut nolint vindicari, sed ut non se ipsi vindicantes dent locum irae Dei qui dixit, Mihi vindictam, et ego retribuam. Et Dominus in Evangelio viduam proponit in similitudinem, quae vindicari desiderans, judicem interpellabat injustum, qui eam tandem aliquando non justitia ductus, sed taedio victus audivit : hoc autem Dominus proposuit, ut ostenderet mulcito facturum judicium electorum suorum, qui ad eum clamant die ac nocte. Inde est et dicio vindicentur. Ubi est ergo illud, « Diligite inimicos vestros, benefacite eis qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos
Abbreviated transcription (Latin):
nalĩ ꝓ malo: ut maledictũ ꝓ malo dicto
Unde & in psalmo legitur: si recddidi re¬
tribuentib mͥ mala. Duoꝵ postremor
illud mitius ad nouẽ lepsos ꝑtin&e: Qui cũ
mundati. ẽent a dño. grãs ñ egerunt.
lllud nͦ ultimũ quo nichil. ẽ. peus ad
diligerent detrahebant mͥ. Dilectionẽ
quippe debebant. tantis dñi beneficiis:
Quã ñ solũ minime reddebant: uerũ
etiã ꝓ illo bono inrogabant malũ. Duo
uero media quȩ dixximus hominũ quo¬
quod .ẽ. reddẽ bona ꝓ bonis. habeant¬
& boni. et mediocrit̃ boni. ł mediocriter
mali. Ldeo dñs hoc nͥ rep̾hendit: S ñ
uult in eo solo suos discipulos ꝑmanere.
quos uult ad maiora ꝓuehere: quib ait.
Si dilexeritis eos qui uos ailigunt. idẽ. si
reddidttis bona ꝓ bonis ÷ qũa mercedem
habebitis. Id: quid magnũ facitis : non¬
ne & publican hoc faciunt: uult autẽ

Expanded text:
malum pro malo, vel maledictum pro maledicto» : unde et in Psalmis legitur, «Si reddidi retribuentibus mihi mala» . Duorum postremorum illud mitius ad novem leprosos pertinet, qui cum mundati essent a Domino, gratias non egerunt : illud vero ultimum quo nihil ediligerent me, detrahebant mihi.» Dilectionem quippe debebant tantis Domini beneficiis; quam non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo vero media quae diximus hominum quoquod est reddere bona pro bonis, habeant et boni, et mediocriter boni, vel mediocriter mali. Ideo Dominus hoc non reprehendit, sed non vult in eo solo discipulos suos permanere, quos vult ad majora provehere, quibus dicit: «Si dilexeritis eos qui vos diligunt,» id est, si reddideritis bona pro bonis; «quam mercedem hababitis,» id est, quid magnum facietis? «nonne et public
Abbreviated transcription (Latin):
corde ñ habes ueritatẽ. Quid tib ꝓds̃.
uidere hominib humilis. eẽ. quoddias
si d̾s uid& altũ. eẽ. quod sapis : Certei
aurib diuinũ insonar& oraculũ. nolal¬
tũ dicere : nec sic in merito dãpnareris:
s humilis in ore coram hominib alads
n corde cora dño loquereris. Cũ uͦ au
cbalua reman& quã tumiere.¶ Qui se

Expanded text:
orde non habes veritatem. Quid tibi prodest videri hominibus humile esse quod dicis, si Deus videt altum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insonaret oraculum, Noli altum dicere; nec sic immerito damnareris, si humile in ore coram hominibus, et altum in corde coram Domino loquereris. Cum vero autibi aliud remanet quam tumere. 2. E
Abbreviated transcription (Latin):
Ctibulatio qu̾a ꝓ nomine xp̃i credentes
deri: ꝓpter quod & maduentũ euis dictũ . ẽ.
Uisȩ sunt illis lingue diuisȩ uelut ignis:
qui & insedit suꝑ unũ quẽq eoꝵ. Hinc &̃ ipse
dñs ait. Ignẽ ueni mittere in mundum.
uor contrariũ. ẽ. quod dñs ait: refrigescae

Expanded text:
et tribulatio, quam pro nomine Christi credentes deri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere in mundum .vori contrarium est, quod Dominus ait, Refrigescet
Abbreviated transcription (Latin):
famulo. uł tanquã instrum̃to. utitur anima.
cũ eius bonus & rectus usus ad dm̃ refertur
sacrificiũ. ẽ: quantomagis anuna ipsa cũ
se refert ao dm̃. ut igne amoris eius accen¬
sa formam concupiscentiȩ secularis amittat.:
eiq tanquam incõmutabil formȩ subdita
reformetur:hinc ei placens. quod ex eius
pulchritut ine acceꝑit. fit sacrificiũ. Qd
toem apłs consequent̾ adiungens: & nolite¬
ni intiouitate mentis ur̃ȩ: Ad ꝓbandũ uos
quȩ sit uoluntas dĩ. quot bonũ. & benepla¬
citũ. & ꝑfectũ. Cũ gͥ uera sacrificia opera
ac ꝑ hoc ut beati simus. quod ñ fit nisi bono
illo de quo dictũ.ẽ. michi autẽ adherere
deo bonũ. ẽ: ꝓfecto efficit᷑. ut tota ipsa redẽp¬
ta ciuitas hoc .ẽ. congregatio societasq sc̃oꝵ
uniuersale sacrificiũ offerat᷑ deo. ꝑ sacerdo¬
tẽ magnũ : qui etiã se ipsũ optulit in pasfi¬
hac oblatus . Ẽ. Q uia scd̃m hanc mediator

Expanded text:
famulo, vel tanquam instrumento utitur anima, famulo, vel tanquam instrumento utitur anima, cum ejus bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est; quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum, ut igne amoris ejus accensa, formam concupiscentiae saecularis amittat, eique tanquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex ejus pulchritudine acceperit, fit sacrificium? Quod idem apostolus consequenter adjungens: Et noliterae ad probandum uos quae sit uoluntas Dei, quod bonum et bene placitum et perfectum. Cum igitur uera sacrificia opera ac per hoc ut beati simus quod non fit nisi bono illo, de quo dictum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: profecto efficitur, ut tota ipsa redemta ciuitas, hoc est congregatio societasque sanctorum, uniuersale sacrificium offeratur Deo per sacerdotem magnum, qui etiam se ipsum obtulit in passihac oblatus est, quia secundum hanc mediator
Abbreviated transcription (Latin):
siciũ. ẽ. om̃e opus quod agitur. ut scã so¬
aetate in hereamus deo: R elatũ scilic&
ad illu̾ finẽ boni. quo ueracit̃ beati. ẽẽ.
possimus. Mnde & ipsa miscđia qua ho¬
nini subuenit᷑. si ñ ꝓpt̾ dm̃fit. ñ. ẽ. sacri¬
siciũ: &̾ si eñi ab homine fit. uł offert᷑.
am̃ sacrificũ res diuina. ẽ: ita ut hoc qͦq
uocibulo & latini ueteres appellauerint.
Unde ipse dĩ homo nomine consecratꝰ.
& deo uotus. inquantũ mundo moritur.
ut deo uiuat: sacrificiũ. ẽ. Nã & hoc ad
niscdiam ꝑtinoe : quã quisq inse ipsum
facit. ꝓpt̾ea scriptũ. ẽ. Miserere animȩ
duȩ placenꝰdõ. C orpus eciã nr̃um cũ tẽꝑan¬
ua csfigamus. s hoc qũẽ ad motũ debemꝰ
ꝓpt̾ dm facinus ut nͥ exhibeamus mẽbra
nr̃a arma iniquitatis peccato s arma iusti¬
ciȩ deo. sacrificiũ. ẽ: ad quod exhortans
ut exhibeatis corpora ur̃a hostiam uiua̾
scãm deo placentẽ rationabile obsequium
ur̃m. Si gͦ corpus. quo inferiore. tanquam

Expanded text:
ficium est omne opus, quod agitur ut sancta societate inhaereamus Deo, relatum scilicet ad illum finem boni, quo ueraciter beati esse possimus. Unde et ipsa misericordia, qua homini subuenitur, si non propter Deum fit, non est sacrificium. Etsi enim ab homine fit uel offertur, tamen sacrificium res diuina est, ita ut hoc quoque uocabulo id Latini ueteres appellauerint. Unde ipse homo Dei nomine consecratus et Deo deuotus, in quantum mundo moritur ut Deo uiuat, sacrificium est. Nam et hoc ad misericordiam pertinet, quam quisque in se ipsum facit. Propterea scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo. Corpus etiam nostrum cum temperantia castigamus, si hoc, quem ad modum debemus, propter Deum facimus, ut non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, sed arma iustitiae Deo, sacrificium est. Ad quod exhortans ut exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum. Si ergo corpus, quo inferiore tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
religio uni om̃pti dõ. Quia int̾ m̃tẽ
nrãm qua illũ intelligius patrẽ. & ueri¬
tatẽ to÷ lucẽ interiorẽ ꝑ quã illũ intelli¬
gimus. nulla int̾posita creatura. ẽ. Qua¬
reIpsam quoq ueritatẽ. nulla ex par.¬
te dissimilẽ. In ipso & cũ ipso ueneremur
Iuȩ forma. ẽ. om̃iũ. quȩ ab uno facta suÑ.
& ad unũ nituntur. Unde appar& sp̃itali¬
b animis ꝑ hanc formã facta. ẽẽ. om̃ia:
quȩ sola implet quod appetunt om̃ia.
Quȩ tam̃ om̃ia neq fi: erent a patre ꝑ
filium. neq sius finibͥ salua eẽnt. nisi
d̾s sũmȩ bonꝰ eẽt: qui et nulli naturȩ
quȩ ab ipso bona. eẽ. połssent inuidit :¬
&̾ in bono ipso alia quantũ uellent. alia
quantũ uellent possent. ut manerent de¬
dit. uare ipsil donũ dĩ. cũ patre & filio.
ȩquȩ in cominutabile. colere & tenere nos
conuenit. unuis substantię trinitatẽ. Unũ
dm̃ a quo sumus : ꝑ quẽ sumus: in quo
sumus. A quo discessimus : cu dissimiles exepl¬

Expanded text:
a inter mentem nostram, qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem, per quam eum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso et cum ipso veneremur, quae forma est omnium quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam facta esse omnia, quae sola implet, quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe esset, qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse possent, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit. Quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et tenere nos convenit, uniusque substantiae Trinitatem unum Deum a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus; a quo discessimus, cui dissimiles
Abbreviated transcription (Latin):
apłs̃. Qui etiã mensurã fides sine qua
impossibile. ẽ. deo placere. ex qua iustꝰ
uiuit. quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat. antequã
& sine qua om̃ino nulla cuius quã bona
oꝑa existunanta sunt. quoniã om̃e qd̾
ñ. ẽ. ex fide peccatũ. ẽ: dm̃ dicit unicuiq
partitũ. ¶De fide. hoc. ẽ. de uoluntate¬
credentes suꝑuis disputaui. U̾sq ad eo
eam demonstrans ad grãm ꝑtinere. ut
tũs utͣ fidelis. eẽm. Sunt & alra testi

Expanded text:
am ipsius mensuram fidei, sine qua impossibile est deo placere, ex qua iustus uiuit, quae per dilectiouem operatur, ante quam et sine qua omnino nulla cuiusquam bona opera existimanda sunt, quoniam omne, quod non est ex fide, peccatum est, deum dicit unicuique partitum credentis superius disputavi , usque adeo eam demonstrans ad gratiam pertinere, ut sum, quia fidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
tabatur plenus sapientia: & gr̃ã dei erat
inͣ illo. Cȩteris autẽ ad m̃sitrã datur. &
datus additur: donec unicuiq ꝓ mͦ suȩ̨
partitus. ẽ. mensurã fides. Neq enĩ ipse
sioem unoe om̃is iusticia sumit initiũ.
ꝓpt̃ quot dr̃ ad ȩccłam in cantico cantioꝵ
Uenies & ꝑtransies ab inttio fidei : retet
arbitrio. nec ullis p̃cedentib meritis qñ i
de incipiunt bona quecunq sunt matis
homine: fides autẽ fit in homine. sine qu
illa a nullo fiunt homine. Om̃e eũ quos
ñ .ẽ. ex fide: peccatũ. ẽ. Qua ꝓpt̃ ne se
uł ipsius orationis meritũ extollat. etũ¬
si ad uincendas tẽporaliũ rerũ cuptonats
& diligenta bona ȩterna. atq ipsũ font̃
om̃iũ bonoꝵ dm̃. adutoriũ dat᷑ oranti.
sides orat. quȩ data. ẽ. ñ oranti. Que¬

Expanded text:
tabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo spartitus est mensuram fidei . Neque enim ipse fidem unde omnis justitia sumit initium, propter quod dicitur ad Ecclesiam in Cantico canticorum, Venies et pertransies ab initio fidei : restatarbitrio, nec ullis praecedentibus meritis, quoniam inde incipiunt bona quaecumque sunt merita; homine; fides autem fit in homine, sine qua illa a nullo fiunt homine. Omne enim quod non est ex fide, peccatum est. Quapropter, ne se uel ipsius orationis meritum extollat. etiamsi ad uincendas temporalium rerum cupiditates et diligenda bona aeterna atque ipsum fontem omnium bonorum deum adiutorium datur oranti, fides orat. quae data est non oranti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
generans ꝑ ęuangłium filios. ne semꝑ
paruulos habere quos lacte nutrir&.
&̾ tanquã nutrix fouer&: Reformami¬
ni inquit intiouitate m̃tis ur̃e. oco
ꝓbandũ uos quȩ sit uoluntas dĩ. quod
bonũ & bene placitũ. & ꝑfectũ.ẽ.
conspiciens intellectã ueritatẽ tuam.
homine demonstratore ñ indig&e. ut
suũ genus imitetur: S te demonstran
te ꝓbat ipse quȩ sit uoluntas tua qͥbonũ &
beneplacitũ & ꝑfectũ. ẽ: Dico enĩ ꝑ gr̃am

Expanded text:
generans per Evangelium filios , ne semper generans per Evangelium filios , ne semper parvulos haberet quos lacte nutriret, et tanquam nutrix foveret : Reformamini, inquit, in novitate mentis vestrae, ad probandum vos quae sit voluntas Dei, quod bonum et beneplacitum et perfectum . conspiciens intellectam veritatem tuam, homine demonstratore non indiget, ut suum genus imitetur; sed demonstrante te probat ipse quae sit voruntas tua, quod bonum et be
Abbreviated transcription (Latin):
noutate mñtis urȩ. Ad ꝓbanctũ uos quȩ
sit uoluntas t̃. quod bonũ & bene placi-
ai & ꝑfectũ. Si gͦ ñ in mole neq in di¬
stantib ꝑloca fua partibi. sicut corpora si¬
ue cermintur. suie cogreantur: s in uirtu¬
te intelligibili. qualis. ẽ. iusticia. m̃tẽ di¬
cunus. seu nouimus. seu uolumꝰ pulc̾rã:
scãm hanc pulchritudinẽ reformam᷑ ao
nr .cũ cohibite fuerint affectationes ab
amore scl quib moriebam̃ male uiuendo:
& oinit ẽẽ anima uiuens bene uiuen
tuũ dixist nolite conformari huic scło.¬
consequent̃ & illud quod adiunxististatum. fi
atq dixisti. s reformamini in nouitate
mentis ur̃e. Non iã scd̃m genus. tanquã
mitantes p̃cedentẽ ꝓximũ. & e& hominis
melioris auctoritate iuuentes: Neq enĩ di¬
aist fiat homo scđm genus: s faciamus
hominẽ ad imaginẽ & similitudinem
nr̃um. Ut nos ꝓbemus quȩ sit uoluntas
tua: Ad hoc enĩ dispensator ille tuus

Expanded text:
ate mentis uestrae ad probandum uos, quae sit uoluntas dei, quod bonum et placitum et perfectum. si ergo non in mole neque in distantibus per loca sua partibus, sicut corpora siue cernuntur siue cogitantur, sed in uirtute intellegibili, qualis est iustitia, mentem dicimus seu nouimus seu uolumus pulchram et secundum hanc pulchritudinem reformamur ad noster, cum cohibitae fuerint affectiones ab amore saeculi, quibuS\' moriebamur male uiuendo, et coeperit esse anima uiuens bene uiuendo tuum dixisti: nolite conformari huic saecet dixisti, Sed reformamini in novitate mentis vestrae : non jam secundum genus, tanquam imitantes praecedentem proximum, nec ex hominis melioris auctoritate viventes. Neque enim dixisti, Fiat homo secundum genus; sed, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ; ut nos probemus quae sit voluntas tua. Ad hoc enim dispensator ille tuus
Abbreviated transcription (Latin):
penitens thesaurizas tib iram indie uẜ.
& reuelationis tust utdicii d̃: qui reddã
unicuiq sccłm oꝑa sua. Nec tam̃ cũ in
dño sint unuiersa quȩ condidt. inqͥl¬
unt cunqui peccant. de cuius sapientia
U dtngit autẽ om̃ia ꝓpt̃ suã muntitiã:
e mcͥnl inquinatũ in ea incurrit. Oport&
cũ ut sicut dm̃ incorruptibilẽ & in cõma¬
abile: ita consequent̾ etiam incomquina¬
bilem credamus. Quia uͦ & minima bona.
hoc ẽ. terrena atq mortalia ipse fecit.
ilo apħ loco sine dubitatione intelligit᷑:
ub loquens de menbris carnis nr̃e. quafi

Expanded text:
nitens thesaurizas tibi iram in diem irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera sua. Nec tamen, cum in deo sint uniuersa, quae condidit, inquinant eum, qui peccant, de cuius sapientia dicitur: adtingit autem omnia propter suam munditiam, et nihil inquinatum in eam incurrit. oportet enim, ut sicut deum incorruptibilem et incommutabilem, ita consequenter etiam incoinquinabilem credamus. Quia uero et minima bona, hoc est terrena atque mortalia ipse fecit, illo apostoli loco sine dubitatione intellegitur, ubi loquens de membris carnis nostrae "qui
Abbreviated transcription (Latin):
cando ꝓficiunt: Ꝙ p̃t̾cta obliuiscentes in
ea quȩ ante sunt exctendunt᷑. Ad boc
eñi le& ista p̾cepit: ut cũ in his unplenos
homo defecerit: ñ se extollat supbia il¬
mdis. si. to grãm confugiat fatigatus: ac
so dimlex cerrendo. ad xp̃m diligenou̾ pe.¬

Expanded text:
obliuiscentes in ea quae ante sunt extenduntur. ad hoc enim lex ista praecepit, ut cum in his implendis homo defecerit non se extollat superbia tumidus, sed ad gratiam confugiat fatigatus ac sic eum lex terrendo ad Christum diligendum pae
Abbreviated transcription (Latin):
quia si totũ amiserit homo quod habe¬
in nouitate sensus ur̃i. Et. in eaitoẽ una¬
ginẽ transformam᷑. S rursus si totun
amisiss&. nichil maner&e unoe diceret᷑:
quanquã ao imaginẽ ambul& homo.
uerũtam̃ uane conturbatur.QQui uͦ cõ¬
meniorati conuertunt ad dm̃. ab ea defor-¬
mitate qua ꝑ cupiditates scłares confem¬
bantur huic scło. reformant᷑ exxillo. Aito¬
entes apłm dicentẽ. Polite conforman
huic scło s reformamitii in nouitate m̃to
ur̃e. Ut incipiat illa imago. ab illo refer¬
mari a quo formata. ẽ. Non enĩ reforma¬
re se ipsam potest: sicut potuit defornare.¬

Expanded text:
quasi totum amiserit homo, quod habein nouitate mentis uestrae, et: in eandem imaginem transformamur; sed rursus, si totum amisisset, nihil maneret, unde diceretur: quamquam in imagine ambulat homo, tamen uane conturbatur. item memorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in nrae, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare
Abbreviated transcription (Latin):
dũ: Diliges dnm dm̃ tuũ ex toto coros
tuo. & ex tota anina tua. & ex tota m̃¬
te tua: & diliges ꝓximũ tuũ sicut te ip¬
sũ. In his inquit duob p̃ceptis: tota lex
pend&e et ꝓph̃ȩ. Quicquit gͦ dĩ lege
ꝓhibem̃. & quicquid iubem᷑ facere: ad
hoc ꝓhibem᷑ & ubem᷑. ut duo ista cõpleanꝰ
Q̾ forte generalis ꝓhibitio. ẽ. ñ concupis.¬
ces: & generalis uissio. diliges. Unde breuĩ¬

Expanded text:
toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, et: diliges proximum tuum tamquam te ipsum. in his, inquit, duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. quicquid ergo dei lege prohibemur et quicquid iubemur facere, ad hoc prohibemur et iubemur, ut duo ista compleamus. et forte generalis prohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliges. unde breui
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. nolite conformari hiuc scło: iussio aũ
s reformamins in nouitate m̃tis ur̃ȩ. lilid
ꝑtin&e ad ñ concupiscere: hoc ad dilig̃e.
lllito ao continentiã: hoc ad iusticiã. lilio
ao declinandũ a malo:. hoc ad faciendum
bonũ. Non concupiscendo eñi. uecustate
expoliamur: & nouitate ur diuimꝰ dili.¬
gendo. S nec quis quã. eẽ. potest coni¬
nens. nisi dd dcẽ. & carctas dĩ difunoiõ

Expanded text:
lite conformari huic saeculo, iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed nec quisquam esse potest continens, nisi deus det, et carit
Abbreviated transcription (Latin):
modo eñĩ inuocabunt inquẽ ñ credider̃:
aut quomͦ credent. quẽ ñ audierunt: Qu
mͦ audient sine p̃dicante: Igitur fides
scđm grãm quȩ data. ẽ. illi. plantator .ẽ.
& rigator. Nec tam̃ qui plantat.ẽ. aliqͥd
neq qui rigat. s qui increm̃tũ dat dͥs: qui
unicuiq partitur m̃surã fides. Urtoe & ali
b dr̃. ł ax frĩb & caritas cũ fide. Que
nisi tribuerent continno fubunaeit. adĩ
patre ⁊ dño iħru xxp̃o: quia nec om̃iũ. eͥ si¬
des qui audiunt uerbũ . s. quib dł partũ
m̃surã fides: Sicut nec om̃ia germinant
quȩ plantant᷑ ⁊ rigantur. s quib d̾s dat
increm̃tũ. Cur autẽ ille credat ille nͥ cre¬
dat cũ ambo idem audiant. cũ miracł̃m
in eoꝵ conspecta fiat ambo idẽ utoeant:
altitudo.ẽ. diuitiarũ sapientiȩ ⁊ scientis
cus. cuius inscrutabilia sunt uidicia. &
apad que ñ. ẽ. iniquitat. Dũ cuiuis uult mi¬
sint sta iiusta: quia occulta. Qui mise
aus suggerit dñicam tanquã cotidianam

Expanded text:
do enim inuocabunt. in quem non crediderunt? aut quo modo credent, quem non audierunt? quo modo audient sine praedicante? igitur fides secundum gratiam, quae data est illi. plantator est et rigator. nec tamen, qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat deus, qui unicuique partitur mensuram fidei. unde et ali fratribus et caritas cum fide, quam ne sibi tribuerent, continuo subiunxit: A deo patre et domino Iesu Christo, quia nec omnium est fides, qui audiunt uerbum, sed quibus deus partitur mensuram fidei, sicut nec omnia germinant. quae plantantur et rigantur, sed quibus deus dat incrementum. cur autem ille credat. ille non credat. cum ambo idem audiant et. si miraculum in eorum conspectu fiat, ambo idem uideant. altitudo est diuitiarum sapientiae et scientiae eius, cuius inscrutabilia sunt iudicia et apud quem non est iniquitas. dum, cuius uult, misunt ista iniusta. quia occulta. Deindeomnes: « suggerit dominicam tanquam quotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ autẽ auounus. omia ex ipso. & ꝑ ips.
& iipso: om̃s utiq naturas intelligere de¬
bemus. quȩ naturalit̃ sunt. Neq em̃ exip¬
so sunt peccata: quȩ naturã ñ seruant s
uitiant. Quȩ peccata ex uoluntate pa
cantium. ẽẽ. multismodis sca scriptura te.¬
statur: P recipue illo quo dicit apłs. Exi¬
stimans autẽ hocͦ homo qui uidicas os
qui talia agunt ⁊ facis ea qͣm̃ tu effugis
iudiciũ tñ An diuitias bonitati ipatensa

Expanded text:
ia ex ipso et per ipsum et in ipso," omnes utique naturas intellegere debemus, quae naturaliter sunt. neque enim ex ipso sunt peccata, quae ua. turam non seruant. sed uitiant. quae peccata ex uoluntate esse peccantium multis modis sancta scriptura testatur, praecipue illo. quo dicit apostolus: existimas autem hoc, o homo, qui iudicas eos, qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies iudic
Abbreviated transcription (Latin):
conformemur huic scło. s reformem᷑ in no¬
uitate mentis pr̃ẽ. ad ꝓbandũ que sit uo¬
luntas dĩ. quod bonũ & bene placitũ. & ꝑfec¬
tum. quod totũ sacrificiũ nos ipsi sumus. Di¬
cõ eñi inquit ꝑ grãm d̾ quȩ data.ẽ. michi.
om̃ib qui sunt inuob̃. Non plus saꝑe quã
oport& saꝑe. s saꝑe ad temꝑantiã. Sicut¬

Expanded text:
ormemur in nouitate mentis nostrae: ad probandum quae sit uoluntas Dei, quod bonum et bene placitum et perfectum, quod totum sacrificium nos ipsi sumus: Dico enim, inquit, per gratiam Dei, quae data est mihi, omnibus, qui sunt in uobis, non plus sapere, quam oportet sa
Abbreviated transcription (Latin):
genitus. s genitoris genitiq suauitas:
Ingenti largitate atq ub̃tate ꝑfundens
om̃s creaturas ꝓ captii earũ. ut ordinem
suũ teneant. & locis suis aoquiescant.
& unitatẽ quandã in se ostendunt. &
aliquid. ẽ. sicut sunt naturȩ corporũ. in
geniaq animarũ ⁊ Q̾ aliqua specie for¬
natur. sicut sunt figurȩ. uł qualitates
corpoꝵ. doctrinȩ uł artes animarũ : &
oromẽ aliquẽ petit aut ten&. sicut st̃
pondera itł collocationes corpoꝵ. atq
umores aut delectationes animarum.
Oport& gͥ ut creatorẽ ꝑ ea que factas
intellectũ conspicientes. trinitatẽ intelli¬
gamus: cuius in creatura quomͦ dignũ
.ẽ. appar&e uestigiũ. In illa eñĩ trinita¬
te sũma. origo. ẽ. rerũ om̃iũ: & ꝑfectis

Expanded text:
genitus, sed genitoris, genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, locis suis acquiescant. unitatem quamdam in se ostendunt, et aliquid est, sicut sunt naturae corporum, et ingenia animarum; et aliqua specie formatur, sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae vel artes animarum; et ordinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, atque amores aut delectationes animarum. Oportet igitur ut Creatorem, per ea quae facta sunt, intellectum conspicientes , Trinitatem intelligamus, cujus in creatura, quomodo dignum est, apparet vestigium. In illa enim Trinitate summa origo est rerum omnium, et perfectis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. om̃ia quȩ ñ de se genuit. s ꝑ uerbũ su¬
um fecit: ñ de his reb que iamerant. s
de his quȩ om̃ino n̾ erant. hoc. ẽ. de ni¬
chilo fecit: ita dicit apłs. Qui uocat ea
quȩ ñ sunt tanquã sint. Aꝑtius autem:
in libro machabeoꝵ scriptũ. ẽ. Orote fil.
respice ad celũ & t̾rã: ⁊ om̃ia quȩ in eis

Expanded text:
Deus omnia quae non de se genuit, sed per Verbum suum fecit, non de his rebus quae jam erant, sed de his quae omnino non erant, hoc est, de nihilo fecit, ita dicit Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam sint . Apertius autem in libro Machabaeorum scriptum est: Oro te, fili, respice ad coelum, et terram, et omnia quae in eis
Abbreviated transcription (Latin):
substantialit̃ & naturalit̃ factũ i
donũ benignitatis eius qͦna placut e
conciliatũ. ẽ. auctori suo. ut ñ itĩe
quioguto ab eo ꝑ uerbũ factũ.ẽ. Uni
dm̃. quo creatore iuumꝰ : ꝑ quẽ rso¬
mat sapient̃ uiuimꝰ: quẽ diligentre
quo fruentes beate uiuimus. Unĩ m̃
ex quo om̃ia: ꝑ quẽ om̃ia:̃ in quo om̃i

Expanded text:
substantialiter et naturaliter factum est; et Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo per Verbum factum est: unum Deum quo creatore vivimus, per quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fruentes beate vivimus: unum Deum ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. & ꝑ ipsum. & in ipso sunt om̃ia. Ex
ipso autẽ. ñ hoc significat quoo de ipso.
Quoo em̃i de ipso ẽ. potest dici ex ipso:
ipso. Ex ipso eñi cęlũ & terra. quia ipse
fecit ea: Non autẽ de ipso. quia ñ de sib.¬
stantia sua. Sicut aliquis homo si gig.¬
nat filium & faciat domũ÷ ex ip̃so filiꝰ
ec ipso domus: s filius de se ipso. domus
de terra. & de ligno. S hoc quia homo.ẽ.
qui ñ potest aliquit etiam de nichilo facert.
D̾s autẽ ex quo om̃ia: ꝑ quẽ om̃ia. inquo
om̃ia: ñ opus habebat aliqua materia. qũ¬

Expanded text:
ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. "Ex ipso" autem non hoc significat quod „ae ipso." quod enim de ipso est, potest dici "ex ipso;"ipso;" ex ipso enim caelum et terra, quia ipse fecit ea, non autem de ipso, quia non de substantia sua. -sicut aliquis homo si gignat filium et faciat domum, ex ipso filius, ex ipso domus, sed filius de ipso, domus de terra et de ligno. sed hoc quia homo est, qui non potest aliquid etiam de nihilo facere; deus autem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo om
Abbreviated transcription (Latin):
anis eiis fuit. Nec mirũ. ẽ. quod scis
eisis suis inprina lucis conditione far¬
nans prius ds̃ ostendebat quod erat de¬
ncps ereaturus. N eq em̃ intellectũ d̃
nsent: nisi quantũ ipse monstrassa. Qͥs

Expanded text:
ant. 18. Nec mirum est quod sanctis Angelis suis, in prima lucis conditione formatis, prius Deus ostendebat quod erat deinceps creaturus. Neque enim intellectum Dei nossent, nisi quantum ipse monstrasset. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
cui seruitus illa debetur. quȩ latriagoꝰ
uocabulo nuncupatur. Ipsũ eñi uerbi
tim diaerimꝰ: respondebit᷑ nob̃. Ergo la¬
tia dño filio ñ debet᷑: quod nefas. ẽ. dici.
Si autẽ debetur: Quomͦ uni tantũ debe¬
tir deo. si & patri debetur & filio: nisi
qua unus ds. cui soli ꝑ latriã seruire ussi
sumus. ita tr ds̃ solus. ut p̾at̃ intelligatur
&e filuis. immo uͦ etiã sp̃s sc̃s⁊ De illo quip¬
pe dicit apls. Pescitis quia corpora ur̃a.

Expanded text:
cui seruitus illa debetur, quae latria Graeco uocabulo nuncupatur. ipsum enim uerbum modo dixerimus, respondebitur nobis: \'Ergo latria deo filio non debetur\', quod nefas est dici. si autem debetur, quo modo ergo uni tantum debetur deo, si et patri debetur et filio, nisi quia unus deus, cui soli per latrian seruire iussi sumus, ita dicitur deus solus, ut et pater intellegatur et filius, immo uero etiam spiritus sanctus? de illo quippe dicit ap
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓpt̃ea te uocauit ds. qr coluisti dm̃:
ideo prior dedisti. & retribuit᷑ tibi. Non¬
ne istam tib uocẽ apłs tollit cũ dicitꝰ:
aut quis prior dedit illi. & recribuetur
dedisti. quanoo qui aliquid dares ñ eras:
Quro gͦ fecit d̾s: quando p̃destinauit qui
ñ erat : Quod ait apłs: qui uocauit ea
quȩ ñ sunt tanquã ea quȩ sunt. Si iam ẽẽs:
reris. Nisi impius ẽẽs: ñ iustificareris. Ni
si terrenus ⁊ abiectus eẽs: ñ głificareris.
Quis gͦ prior dedit illi. & retribuetur
om̃ia. Quid gͦ reddimus. Ipsi gloria:
Quia ñ eramus quando sumus p̃destinati:
quia auers eramus quando sumus uocati:
quia peccatores eramus quando sumꝰ iusti¬

Expanded text:
Si propterea te vocavit Deus, quia coluisti Deum: Si propterea te vocavit Deus, quia coluisti Deum: ergo prior dedisti, et retribuit tibi. Nonne istam tibi vocem Apostolus tollit, cum dicit, Aut quis prior dedit illi, et retribuetur dedisti, quando qui aliquid dares, non eras? Quid ergo fecit Deus, quando praedestinavit qui non erat? Quod ait Apostolus: Qui vocat ea quae non sunt, tanquam ea quae sunt . Si jam esses, reris; nisi impius esses, non jussi terrenus et abjectus esses, non glorificareris. Quis ergo prior dedit illi, et retribuetur omnia. Quid quia non eramus, quando sumus praedestinati; quia aversi eramus, quando sumus vocati; quia peccatores eramus, quando sumus justi
Abbreviated transcription (Latin):
ipso & ꝑ ipsũ & in ipso sunt om̃ia ips gła
quo. nisi ea ipso. ẽ. eq enĩ hoc excepto ex
ipso sunt cętera: s ex ipso & ꝑ ipsũ &e in
mͥ quia dedi tibi. a te ꝓcessit beneficiũ: s
mutuatũ ñ donatũ. Quando autẽ dicis.
debes mͥ. qr ꝓmisist mͥ. tu Nichil dedisti.
& tam̃ exigis. Bonitas eñĩ eiꝰ qui ꝓmisit¬
dabit: ne in malitiam stoes conuertatur
Qui autẽ fallit: malus. ẽ. Dõ autẽ nũ¬
quit diciinus. redde mͥ quia dedi tibi:
Quto dedimus dõ: quaitoo. totũ quod sumꝰ
& quod habemus boti. ab illo habemus:
Nichil gͦ ei dedimus. Non. ẽ. quẽ aomo¬
dũ ista uoce exigamus debitorẽ dm̃: ma¬
xime dicente nob apło. Quis enĩ cogno¬
uit sensum uñi: aut quis consiliarius etus
fuit : aut quis prior dedit illĩ & retribuet᷑
ei: Illo gͦ mͦ possumus exigere dñtn
d̾m̃ nr̃m. ut di. Acamus. redde quod pro¬
misisti: Quia fe. cimus quod iussisti. Q
dm̃. Quomodo colusses: si uocatus ñ fusses:

Expanded text:
ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ? Et quo, nisi ex ipso est? Neque enim hoc excepto ex ipso sunt caetera: sed ex ipso, et per ipsum, et in mihi quia dedi tibi, a te processit beneficium, sed mutuatum, non donatum; quando autem dicis, debes mihi, quia promisisti mihi, tu nihil dedisti, et tamen exigis. Bonitas enim ejus qui dabit, ne in malitiam fides convertatur. Qui enim fallit, malus est, Deo autem numquid dicimus, Redde mihi, quia dedi tibi? Quid dedimus Deo, quando totum quod sumus, et quod habemus boni, ab illo habemus? Nihil ergo ei dedimus. Non est quemadmodum ista voce exigamus debitorem Deum, maxime dicente nobis Apostolo, Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? aut quis prior dedit iHoc ergo modo possumus exigere Dominum Deum nostrum, ut dicamus: Redde quod promisisti, quia fecimus quod jussisti: et Deum. Quomodo coluisses, si vocatus non fuisses?
Abbreviated transcription (Latin):
uenit.  ut qui ñ utoent uiteant.: Qui se
t̃ uidere confitent᷑. illuminentur: & qui
uroent. cec fiant: Id÷ qui cecitatẽ suam ñ
confitentur. grauius obdurentur. Deniq
impletu. ẽ: qui uident. ceci fiant. Legis defen¬
sores. legis tractatores. legis doctores. legis
intellectores: auctorẽ legis crucifixerunt.
deant. ut plentatdo gentiũ intrar&. et ce¬
citas ex parte isrł facta. ẽ. Totis orbis cecus
iacebat. S uenit ille. ut qu ñ uident ui¬
deant. & qui uitent ceti fiant. Ignoratus. ẽ.
a uideis: crucifiaus. ẽ. a uideis. De sangui¬
ne suo colliriũ fecit cecis. Puriores facti. ce¬
ciores facti: quia se iactabant uidere lum̃.
crucifiocerunt lum̃. Quanta cecitas cruci
nabat. Audi uidentẽ qui çecus erat. E
tem suam medico confiteri noluennt l¬
Quia legis autitores. & ñ factores: at phu
peccatores. p̃uaricatores. Dones plenti¬

Expanded text:
: qui se non videre confitentur, illuminentur. Et qui vident, caeci fiant: id est, qui caecitatem suam non confitentur, gravius obdurentur. Denique impletum est, Qui vident, caeci fiant: Legis defensores, Legis tractatores, Legis doctores, Legis intellectores auctorem Legis crucifixerunt. deant? Ut plenitudo Gentium intraret, caecitas ex parte Israel facta est . Totus orbis caecus jacebat: sed venit ille, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Ignoratus est a Judaeis, crucifixus est a Judaeis: de sanguine suo collyrium fecit caecis. Duriores facti, caeci facti qui se jactabant videre lucem, crucifixeruntnium. Audi videntem, qui caecus erat. Ecce tem suam medico confiteri noluerunt. ReQuia Legis auditores et non factores, ac per hoc peccatores, praevaricatores. Mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
mandata seruare ñ posse: Q id nos posse
atq agere tantominus. quanto illũ ꝑce¬
pimus minus: tanto autẽ ampluis. quan¬
to illũ ꝑcepimus ampluis. & urde ñ solũ ñ
habenti: uerũ etiam habenti ñ in cassum
ꝓmittitur. Non habent quidẽ ut amplius
habeatur. Habenti autẽ. ut amplus ha¬
beatur. Nã nisi ab alio minus. ab alio
ampluis haberetur: sc̃s heliseus sc̃o heliȩ
nͨ dicer&. Sp̃c qui ẽ inte. duplo sit in
me. Quando autẽ ait ioħs baptista. ñ
eñi ad m̃surã dat ds̃ sp̃m. de ipso dei filio
loquebatur. Cui ñ .ẽ. datus sp̾s ad mensu¬
ram: qr in illo habitat omĩs plenitudo
diuinitatis. Neq enĩ sine grã sp̃s sc̃i. ẽ:

Expanded text:
mandata servare non posse; et id nos posse vel agere tanto minus, quanto illum percepimus minus; tanto autem amplius, quanto eum accepimus amplius; proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me . 3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
frangantur suꝑbi rams. humilis inseratur
oleaster. Maneat tam̃ raora: illis p̃cisis.
istis receptis ub manet radix: in patriar-¬
&x eis uenit sccł̃m carnẽ. S. hiuius arboris
radra. abraham. isaach. ia cob. patriarchȩ
scqͥ: & ubi isti in requie apito dm̃ in honore
magno. ut in abrahȩ sinũ aduitus ille pauꝑ
pꝰ corporis exitũ lauaretur: & in abrahȩ
siu de longinquo a suꝑbo diuite uide¬
ntur. Ergo radi& man&: raoi& lauoatur.
S rami suꝑb: & p̃cidi & arescere meruer̃.
least̃ autẽ humilis: illoꝵ p̃cisione inue¬
nit locũ. Aito gͦ quẽ aomodũ p̃citantur
rami naturales: quẽ ad modũ inseratur ole¬
istir: Ex ipso centurione quẽ comme

Expanded text:
frangantur superbi rami, humilis inseratur oleaster: maneat tamen radix, illis praecisis, istis receptis. Ubi manet radix? In Patriarex eis venit secundum carnem: sed hujus arboris radix, Abraham, Isaac, et Jacob, patriarchae sancti. Et ubi isti? In requie apud Deum, in honore magno: ut in Abrahae sinum adjutus ille pauper post corporis exitum levaretur, et in Abrahae sinu de longinquo a superbo divite videretur . Ergo radix manet, radix laudatur: sed rami superbi et praecidi et arescere meruerunt; oleaster autem humilis illorum praecisione invenit locum. 6. Audi ergo quemadmodum praecidantur rami naturales, quemadmodum inseratur oleaster, ex ipso centurione, quem propte
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. Quomͦ ex patre om̃ia ñ ex filio.
& ꝑ filium om̃ia ñ ꝑ patrẽ.÷ Quanos¬
intelligi. ex ipso inquit & ꝑ ipsũ & inip¬
so sunt om̃iaꝰ. Si gͦ siue de patre. siue
de filiot uerissime tam̃ dr̃. quod e& ipso
& ꝑ ipsum. & in ipso sunt om̃ia: sine dl¬
bio patris. & filii demonstrat᷑ equaltas
Si utẽ qñ ñ nominauit patiẽ. & filiũ.¬
e oais potest singła horũ triuĩ referri
o sngłbs uolut. ex ipso dicens ꝓpt̃ pa

Expanded text:
n ex Filio; et per Filium omnia, non per Patrem: quandointelligi, Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissime tamen dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstratur aequalitas. Si autem quoniam non nominavit Patrem et Filiunitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos voluit: ex ipso dicens, propter
Abbreviated transcription (Latin):
spͥs sc̃s. E adẽ trib eternitas: eaoẽ i¬
cominutabilitas: eadẽ maiestas: eat m
potestas. In patre unitas: infilio equl¬
tas: in sp̃u sc̃o unitatis. equalitatisquon¬
coroia. Ꝙ̾ tria hȩc. unũ om̃ia ꝓpt̃ patẽ.

Expanded text:
Spiritus sanctus. Eadem tribus aeternitas, eadem incommutabilitas, eadem majestas, eadem potestas. In Patre unitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia. Et tria haec unum
Abbreviated transcription (Latin):
agamꝰ : Quantũ uͦ abscondere. ñ ad uersus
eius consiliũ murinuremꝰ: s hoc quoq nob̾
saluberrimũ. eẽ. credamus. Neq enĩ fru¬
Cuius abyssi alticuoinẽ ueluti expauescens: exinuo
exclamat apłs. O altitudo diuitiarũ sa¬
pientiȩ & scientie di p̃miserat quippe sen¬
tentiã mire ꝓfunditatis. dicens. Conclusit
enĩ d̾s om̃s in incredulitate. ut om̃ib misere.¬
atur. Cuius ꝓfunditatis ueliti horrore
ꝑ cust᷑ O altitudo inquit diuitiarũ sapien¬
tie & scientiȩ dĩ: qua inscrutabilia sunt uu¬
dicia eius. & inuestigabiles uiȩ euis. Quis¬

Expanded text:
uantum abscondere, non adversus ejus consilium murmuremus, sed hoc quoque saluberrimum nobis esse credamus. Neque enim fruCujus abyssi altitudinem exclamat apostolus: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! praemiserat quippe sententiam mirae profunditatis dicens: conclusit enim deus omnes in incredulitate, ut omnibus misereatur. cuius profunditatis ueluti horrore percussus; o altitudo, inquit, diuitiarum sa pientiae et scientiae dei! quam inser utabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae e
Abbreviated transcription (Latin):
duos aut tres deos. fides eatholica p̃dicat.
ħ ipsã trinitatẽ unũ dm̃. Ñ ut eadẽ trini¬
tis simul possit. aliquando pat᷑. aliquando
filius. aliquando sp̃s sc̃s dici sic̃ sabellius
credit: S ut pat ñ nisi pat̾. & filius ñ
trinitas. ñ nisi unus ds: Quia & cũ traxiss&
apłs. e& quo om̃ia. ꝑ quẽ om̃ia. in quo oĩa.
tritutatẽ ipsam insinuasse creditur: Nec
tam̃ subiecit ipsiᷤ glã. s ipsi głã. Pat̃ ñht̃
ut sit: atq ut illi coȩternus sit. lmago
enĩ si ꝑfecte implet illud cuius imago ẽ.
ipsa coequat᷑ ei. ñ illud imagini suȩtb
iam.ẽ.tanta congruentia. & prima ȩqua¬
litas. & pruna similititoo. nulla inre dis.¬
sidens. ⁊ nullomͦ inęqualis. & nulla ex
parte dissimilis. s ad identidẽ respon¬
dens e cuius imago. ẽ. Ũb. ẽ. prima
& sũma uita. cui ñ .ẽ. alud uiuere.
⁊ aliud intelligere. s to quod÷ intelli

Expanded text:
duos aut tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed ut Pater nonnisi Pater, et Filius nonniTrinitas nonnisi unus Deus. Quia et cum dixisset Apostolus: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia , Trinitatem ipsam insinuasse creditur; nec tamen subjecit, Ipsis gloria; sed, Ipsi gloria. 4. ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae, ubi jam est summa congruentia et prima aequalitas et prima similitudo, nulla in re dissidens et nullo modo inaequalis et nulla ex parte dissimilis; sed ad identidem respondit ei, cujus imago est, ubi est summa et prima vita, cui non est aliud vivere et aliud int
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. quȩcũq pat̃ facit. hȩc & filus
similit̃ facit: Si autẽ ita distinguisit
ñ sint ꝑ patrẽ om̃ia. s ex patre. nec oũ
sinit ex filio. s ꝑfiliũ : quis eoꝵ tib uterꝰ
.eẽ. ille de quo idẽ apłs dicit. Dalitatos
diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ dĩ quan
inscrutabilia sunt utdicia eius & iue

Expanded text:
cumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ? Si autem ita distinguis, ut non sint per Patrem omnia, sed ex Patre; nec omnia sint ex Filio, sed per Filium: quis eorum tibi videtur esse ille de quo idem apostolus dicit, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia eju
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde gͦ paruũ sensũ habemus. ad discu¬
tiendam iusticiã uidicioꝵ dĩ: ad discutien¬
tam grãm gratuitam nullis meritis p̃ceden
Scio quod sicut imposibilitas: ita & iniqui
tas nͥ. ẽ. apud dm̃. Q̾ scio quod suꝑbis re¬
sistit: humilib autẽ dat grãm. Et scio
quod illi cui ne extolleretur. datus erat
stimulus carnis angłs sathanȩ qui eũ co-¬
laphizar&e : semel & iterũ & iterũ et ter¬
cio dep̃canti dictũ. ẽ. Sufficit tib gr̃a
mea : nã uirtus in infirmitate ꝑficitur.
Alioqum gͦ. ẽ. in abscondito & ꝓfundo u¬

Expanded text:
alde enim parvum sensum habemus ad discutiendam justitiam judiciorum Dei, ad discutiendam gratiam gratuitam nullis meritis praecedeStas non est apud Deum . Et scio quod superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Et scio quod illi, cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis, Angelus satanae, qui eum colaphizaret, semel et iterum et tertio deprecanti dictum est, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aliquid ergo est in abdito
Abbreviated transcription (Latin):
dignus. Quȩ gͥ sua merita iactaturus. ẽ.
libatus: cũ si digna suis meritis redderentur.
nͨ ẽẽt nisi dãpnatus : Nulla ne gͥ sunt me¬
rita iustorũ⁊ Sunt plane: quia uisti sunt.
S ut iusti fierent. merita ñ fuerunt. Lusti
enĩ facci sunt. cũ scĩficati sunt. Si sicut dic̃¬

Expanded text:
dignus. quae igitur sua merita iactaturus est dignus. quae igitur sua merita iactaturus est liberatus. cum, si digna suis meritis redderentur. non esset nisi damnatus? nullane igitur sunt merita iustorum? sunt plane, quia iusti sunt. sed ut iusti fierent, merita non fuerunt: iusti enim facti sunt, cum iustificati sunt sed, sicut dic
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ut sit ipsa gla in iustificandis impũs
gratuita grã. qui eius ignorantes tusticiam
meriti: quas priores uolentes dare. ut retri¬
buatur eis ab illo. de quo dictũ. ẽ. quis prior
dedit illi & retribuetur ei: & sua putantes
pire merita. ad illũ de quo auoiunt. aut po¬
tius audire nolunt. qm ex ipso & ꝑ ipsum
& in ipsosunt om̃ia: quarũ autẽ diuiciarũ
ẽ. altitudo sapientiȩ ⁊ scientiȩ eius : ex his
sunt diuiciȩ głȩ cius. in uasa miscdiȩ. quȩ
uocat in ad optionẽ: Quas diuicias notas
uult facere &iã ꝑuasa irȩ. quȩ ꝑfecta sunt
in ꝑditionẽ. Et quȩ sunt uie inuestigabi¬
les: nisi de quib in psalmo canitur. Uniuer
cuiis uult miserettur: ñ in iusticia. s miscđ̾iȩ¬
gr̃a: Q̾ quẽ uult obdurat: ñ iniquitate:
s tieritatȩ iundicte: quȩ tam̃ miscdia & ue¬
ritaf. ita sib occurrunt. quia scriptũ. ẽ Mi
sccdia impediat ueritatem. qua plectitur dig¬
nus: nec ueritas imscłiam. qua lib̾atur in¬

Expanded text:
lunt ut sit ipsi gloria in justificandis impiis gratuita gratia, qui ejus ignorantes justitiam, meriti. quasi priores uolentes dare, ut retribuatur eis ab illo, de quo dictum est: Quis prior dedit illi et retribuetur ei? et sua putantes praeire merita ad illum, de quo audiunt aut potius audire nolunt: Quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia. quarum autem diuitiarum est altitudo sapientiae et scientiae eius, ex his sunt diuitiae gloriae eius in uasa misericordiae, quae uocat in adoptionem. quas diuitias notas uult facere etiam per uasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. et quae sunt uiae inuestigabiles. nisi de quibus in psalmo canitur: Uniuerscuius uult. miseretur non iustitia sed miseuem uult, obdurat non iniquitate sed ueritate uindictae. quae tamen misericordia et ueritas ita sibi occurrunt, quia scriptum est: Miec misericordia impediat ueritatem. qua plectitur dignus. nec ueritas misericordiam. qua liberatur in
Abbreviated transcription (Latin):
qua abscondist tim̃tib te: ꝑfecisti autẽ
spintib ñ in se s inte. Om̃ium itaq mi¬
seretur uasoꝵ misccłiȩ. Quid ÷ om̃ium ꝰ
s̃ iuoẜ selice quos ex gentibi &e eoꝵ quos
ex uideis p̃destinauit. uocauit. ustificauit.
glificauit. Non hominũ om̃iũ: s isterũ oiu

Expanded text:
quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantibus, non in se, sed in te! Omnium itaque miseretur uasorum misericordiae. Quid est omnium? Et eorum scilicet quos ex gentibus, et eorum quos ex Iudaeis praedestinauit uocauit, iustificauit glorificauit, non hominum omnium, sed istorum omnium