comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit semen pessimum: subiecit. Reliquistis
enim dominum ait & ad iracundiam in¬
citastis sc̃m isrł: ut natura quȩ deserit de¬
um. pessimum semen dicatur. Degenerare
est enum: ab auctore recedere. & cum malũ
exemplum ceteris prebet. malum ẽ semeni:
Fructus enim pessimos facit. Si uero redeat
qui immutatus dum agnoscit creatorem
suum. uas electionis appellatur. Ds̃ autẽ
non querentibus me. Hoc est enim habun¬
dare mĩa: ut ce non postulantibus tribuat᷑.
Hec tamen caritas dĩ ẽ erga nos: ut quia fẽc̃
nos. nolit ꝑire nos. Diligit enim opus su¬
um. Ideo enim fecit. ut amaret qd fecit.
Nemo enim laborem suum odio habet. Et
xp̃o. Adeo alienati mortui eramus: Gr̃a
autem sua reuocauit nos. hoc ẽ urinfica¬
uit nos in xp̃o. Quia enim ꝑ ipsum nos
fecit. i terum ꝑ ipsum nos reformauit.
in ipso: idest. ut euis m̃bra simus: Ipse ẽ
autem caput nr̃m. Ipsum enim ha¬

Expanded text:
sit semen pessimum, subjecit: Reliquistis sit semen pessimum, subjecit: Reliquistis enim Dominum, ait, et ad iracundiam incitastis Sanctum Israel; ut natura quae deserit Deum, pessimum semen dicatur. Degenerare enim est ab auctore recedere: et cum malum exemplum caeteris praebet, malum est semen; fructus enim pessimos facit. Si vero redeat qui immutatus dum agnoscit Creatorem suum, vas electionis appellatur . Deus autenon quaerentibus me ; hoc enim est abundare misericordia, ut et non postulantibus tribuatur. Haec tamen charitas Dei est erga nos, ut quia fecit nos, nolit perire nos; diligit enim opus suum. Ideo enim fecit, ut amaret, quod fecit; nemo enim laborem suum odio habet. Et avit nos in Christo. A Deo alienati mortui eramus: gratia autem sua revocavit nos, hoc est, vivificavit nos in Christo. Quia enim per ipsum nos fecit, iterum per ipsum nos reformavit in ipso, id est, ut ejus membra simus; ipse est autem caput nostrum; ipsum enim ha
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. nicħ distet filius a patre. Uñ
dicit. omnia quȩ habet pater. mea sunt.¬
& mea patris. Non ergo indignum neq
dedeo patre ut unuis dĩ auctoritas con¬
seruetur. Nam siquis aliud putat sig¬
nificare. cum uoluntatem carnis flagi¬
tat. sciat apłm mundam uitam habu¬
isse. Quia secundum iusticiam legis
conuersatus ẽ sine querela. sed quia
psecutus ẽ. fidem xp̃i. iccireo conu̾sat
inquit sumus in desideriis carnis nr̃e:
Omne enu peccatum caro dr̃. maxime
ꝑfidia quȩ est totius sceleris mater. Nulli
opera bona & castitas proderit. si sit ꝑ¬
fidus. ꝑfidia enim hȩc omnia maculat.
hinc est quod subdidit. Et eramus nat᷑a
filii ux. sicut & ceteri. Haturȩ enim cum
mala uoluptas supponitur. fit natura irȩ:
id est. quȩ ultioni subicienda sit iminu¬
tata non substantia sed mala uoluntate.
Hoc enim deputatur nature. quod sequit᷑
Unde ait in esaia. semen pessimum. cx qͣre

Expanded text:
nomine nihil distet Filius a Patre. Unde nomine nihil distet Filius a Patre. Unde dicit: Omnia quae habet Pater, mea sunt; et mea Patris . Non ergo indignum nequede Deo Patre; ut unius Dei auctoritas conservetur. Nam si quis aliud putat significare, cum voluntatem carnis flagitat, sciat et Apostolum mundam vitam habuisse; quia secundum justitiam Legis conversatus est sine querela. Sed quia persecutus est fidem Christi, idcirco conversati, inquit, sumus in desideriis carnis nostrae. Omne enim peccatum caro dicitur, maxime perfidia, quae est totius sceleris mater. Nulli opera bona et castitas proderit, si sit perfidus; perfidia enim haec omnia maculat. Hinc est, quod subdidit: Et eramus natura filii irae, 235 sicut et caeteri. Naturae enim cum mala voluntas supponitur, fit natura irae, id est, quae ultioni subjicienda sit, immutata non substantia, sed mala voluntate. Hoc enim deputatur naturae, quod sequitur; unde ait in Esaia: Semen pessimum . Et quaro
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m: ut ostendat quia hanc partem sͥ
usur pauit ad exercendam dominationẽ
lius est enim aer: & alius princeps. Sed
quia in mundo uel in aere dominatur:
sp̃c aeris appellatur. In quibus & nos a¬
liquando conuersati sumus in desideri¬
is carnis nr̃e. facientes uoluptates carnis
ce consiliorum eius. & eramus natura fi¬
lii irȩ sicut &e ceteri. Perfidiam signifi¬
cat dum desideria carnis memorat. uo¬
luptas enim carnis ẽ uisibilib oblecta¬
ri. ut elementa quȩ deus gubernacula
mundi instituit. deos appellet: cum hoc
nomen uni deo debeatur ex quo sunt
omnia: Ut sicut nullum participem ha¬
bet ex his inuirtute. ita nullum habe¬
at consortem in nomine. Xp̃o autem ic¬
curo hoc nomen non negatur: quia sic̃
communis eis natura ẽ. ita erit & nom̃
oc tamen inter patrem &e filium inter¬
est. quia pater a nullo hoc accepit. filuiꝰ
autem ꝑ generationem omnia patris
accepit: ut in uirtute. & substantia. et

Expanded text:
spiritum, ut ostendat quia hanc partem sibi spiritum, ut ostendat quia hanc partem sibi usurpavit ad exercendam dominationem. Aliud est enim aer, et aliud princeps: sed quia in mundo vel in aere dominatur, spiritus aeris appellatur. In quibus et nos aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et consiliorum ejus: et eramus natura filii irae, sicut et caeteri. Perfidiam significat, dum desideria carnis memorat. Voluntas enim carnis est visibilibus oblectari, ut elementa quae Deus gubernacula mundi instituit, deos appellet; cum hoc nomen uni Deo debeatur, ex quo sunt omnia; ut sicut nullum participem habet ex his in virtute, ita nullum habeat consortem in nomine. Christo autem idcirco hoc nomen non negatur, quia sicut communis eis natura est, ita erit et nomen. Hoc tamen inter Patrem et Filium interest, quia Pater a nullo hoc accepit: Filius autem per generationem omnia Patris accepit; ut in virtute et substantia et
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt originem: ut omnia in om̃ib
adimpleatur. Cum enim regressi fuerĩt
ad confessionem unus dĩ. flectentes
genu xp̃o: adimpletur in omnibus. ut
sit omnia quia ab ipso sunt. ac per hoc
ipse in eis est. qui uirtute eius subsis¬
tunt. Recedentes enim a deo euacuare
illum uidentur. unde alio loco dicit.
ut crescant omnia in incrementum dĩ
lastis. Secundum scłm huius mundi.
Mortuos dicit. quia errores scłi secunt᷑.
Q uicquid enim ab unius dĩ ꝓfessione
recedit mortuum habetur: quia non
manet in racdice ex qua trahit originẽ.
Secundum principem potestatis eris
huiuis sp̃m qui nunc oꝑatur in filiis
diffidentiȩ. Principem potestatis idẽ.
diabolum significat scłi intelligentiã
corrupisse ut ab uno deo recederẽt. mul¬
torum deorum opinionem suscipientes.
Lit socios illos socios suȩ conspirationis¬
efficeret: dum in eadem impietate inue¬
niuntur negantes unum dm̃. Princi¬
pem ergo hunc erroris. ideo aeris dicit

Expanded text:
trahunt originem; ut omnia in omnibus, trahunt originem; ut omnia in omnibus, adimpleantur. Cum enim regressi fuerint ad confessionem unius Dei, flectentes genu Christo, adimpletur in omnibus ut sit omnia; quia ab ipso sunt: ac per hoc ipse in eis est, quia virtute ejus subsistunt; recedentes enim a Deo, evacuare illum videntur. Unde alio loco dicit: Ut crescant omnia in incrementum Dei lastis secundum saeculum hujus mundi. Mortuos dicit, quia errores saeculi sequuntur; quidquid enim ab unius Dei professione recedit, mortuum habetur; quia non manet in radice, ex qua trahit originem. Secundum principem potestatis aeris hujus, spiritum qui nunc operatur in filiis diffidentiae. Principem potestatis, id est, diabolum, significat saeculi intelligentiam corrupisse; ut ab uno Deo recederent, multorum deorum opinionem suscipientes, ut socios illos suae conspirationisfficeret, dum in eadem impietate inveniuntur, negantes unum Deum. Principem ergo hunc erroris ideo aeris dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. iccuco ad dexteram dĩ sedere dr̃.
quasi uidex. Deniq ipse dicit ad disci¬
pulos. Lisquemodo nichil petistis in no¬
mine meo. pecite:& ego faciam. Unde
ait rudeis. Amodo uidebitis filium ho¬
minis sedentem ad dexteram uirtutis: et
uenientem cum nubib cȩli. Ex eo enim
quod innotuit. adiri cepit. & postulari
quasi uidex. Et omnia subiecit sub pe¬
dibus eius: & ipsum dedit caput suꝑ omnẽ
eccłam. quȩ est corpus &e plenitudo eius.
qui omnia in omnib adimpletur. Patrẽ
dicit filio omnem creaturam subiecisse:
Uit quia omnia ꝑ ipsum fecit. ipse omni¬
um caput sit & dominus. Titnc illiom¬
nia subiecit: quando illum ante omnia
genuit. & ꝑ ipsum faceret quȩ ñ erant.
Omnem eccłam dicens. summatim totũ
comprehendit quod in celo ẽ & in terra
ut in nouum hominem m̃bra eius ef¬
ficiantur. dum confitentur hunc ẽẽ ꝑ
quem facti a deo sunt. Subiciuntur
enim illi quasi capiti membra. ex quo

Expanded text:
dedit , idcirco ad dexteram Dei sedere dicitur, dedit , idcirco ad dexteram Dei sedere dicitur, quasi judex. Denique ipse dicit ad discipulos: Usque modo nihil petistis in nomine meo: petite, et ego faciam . Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis Dei, et venientem cum nubibus coeli . Ex eo enim quod innotuit, adiri coepit, et postulari, quasi judex. Et omnia subjecit sub pedibus ejus, et ipsum dedit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus et plenitudo ejus, qui omnia in omnibus adimpletur. Patrem dicit Filio omnem creaturam subjecisse; ut quia omnia per ipsum fecit , ipse omnium caput sit et Dominus. Tunc illi omnia subjecit, quando illum ante omnia genuit; ut per ipsum faceret, quae non erant. Omnem Ecclesiam dicens, summatim totum comprehendit, quod in coelo est et in terra; ut in novum hominem membra ejus efficiantur, dum confitentur hunc esse, per quem facti a Deo sunt. Snbjiciuntur enim illi quasi capiti membra, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad dexteram sͥ in celestibus suꝑ omnem
principatum. & potestatem. & urtutem.
& dominationem. & omne nomen qđ¬
xemplum salutis credentium & glorie
in resurrectione saluatoris consistere
ꝓfitetur: ut ex eo cognoscant fideles qͥd
eis promissum ẽ. Simili enim mͦ extol¬
lentur supra celos futuri cum xp̃o: sic̃
ipse dicit. Pater. uolo ut ubi ego fuero
&e hi mecum sint. Et uideant głam me¬
am. hoc ꝓpter incarnationem filii dei
ut etiam homo factus suꝑ om̃s celos ẽẽ
dicatur. & suꝑ cunctam creaturamse.¬
dens ad dexteram dei. habens nomen dĩ
ꝑ naturam non ꝑ adoptionem: ut cog.¬
noscant ẽẽ illum filium dei qui illum
crucifixerunt. Honor enim quem illi de¬
dit pater ꝑgenerationem tunc manife¬
status est. cum natus homo. passus ẽ. et
uicta morte resurrexit. ascendens unde
descenderat suꝑ omnes cȩlos. Unde dic̃¬
tum est: quia ueritas de terra orta est.
uia enim omne iudicium pater filio

Expanded text:
ad dexteram sibi in coelestibus super omnem ad dexteram sibi in coelestibus super omnem Principatum et Potestatem, et Virtutem, et Dominationem Exemplum salutis credentium et gloriae in resurrectione Salvatoris consistere profitetur, ut ex ea cognoscant fideles, 234 quid eis promissum est. Simili enim modo extollentur supra coelos futuri cum Christo; sicut ipse dicit: Pater, volo ut ubi fuero, et hi mecum sint, et videant gloriam meam . Hoc propter incarnationem Filii Dei, ut etiam homo factus super omnes coelos esse dicatur, et super cunctam creaturam sedens ad dexteram Dei, habens nomen Dei per naturam, non per adoptionem; ut cognoscant illum esse Filium Dei, qui illum crucifixerunt. Honor enim quem illi dedit Pater per generationem, tunc manifestatus est, cum natus homo passus est, et victa morte resurrexit, ascendens unde descenderat, super omnes coelos. Unde dictum est, quia veritas de terra orta est . Quia enim omne judicium Pater Filio
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ur̃i. ad hoc ut sciatis que est spes
uocationis euis. quȩ diuitiȩ hereditatis
głe etus in scõ. Manifestum quia ideoẽ.
se orare dicit pro eis: ut fidei suȩ spemcog¬
noscant in remitneratione cȩlesti.quia
cum plene scierint qui fructus ẽ creden¬
tium:ꝓpensiores fient circa excolendam
religionem. Iam enim in huiusmodi ui¬
detur profectus fore: qui si antequam sci¬
ant promissionis głam. tam deuoti suil:
ꝓpensiores fient necessario cum cogno¬
uerint. Claritatis tamen patrem. uocat
eadem dicit. Uado ad patrem meum et
tus ergo claritatis pater est: quia ab ip¬
so ẽ omnis claritas. & potestas. & dignitas.
st & pater xp̃i sed aliter. quia hic uerus
filiꝰ est & deus om̃ium. sed non ita. xp̃i ds̃
ds̃ ego sum ubi ẽ timor meus: Et quȩ
ditis secundum oꝑationem potentiȩ for¬
titudinis eitis quam oꝑatus ẽ in xp̃o.
suscitans illum amortuis: Et collocaũ

Expanded text:
cordis vestri; ad hoc ut sciatis quae sit spes cordis vestri; ad hoc ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, et quae divitiae haereditatis gloriae ejus in sanctis. Manifestum est quia ideo se orare dicit pro eis, ut fidei suae spem cognoscant in remuneratione coelesti; quia cum plene scierint qui fructus est credentium, propensiores fient circa excolendam religionem. Jam enim in hujusmodi profectus fore videtur, quia si antequam sciant promissionis gloriam, tam devoti sunt; propensiores fient necessario, cum cognoverint. Claritatis tamen Patrem vocat Deadem dicit: Vado ad Patrem meum et trum . Totius ergo claritatis Pater est; quia ab ipso est omnis claritas, et potestas, et dignitas. Est et Pater Christi, sed aliter; quia hic verus Filius est, et Deus omnium, sed non ita Christi DeDeus ego sum, ubi est timor meus ? Et quae ditis, secundum operationem potentiae fortitudinis ejus, quam operatus est in Christo, suscitans illum a mortuis, et collocavit
Abbreviated transcription (Latin):
ad głam dei ꝑtinet. quia gentes uocauit:
ut salutis suȩ medelam consequerent᷑ ꝑ
fidem ꝓmissam uideis. signum habentes
redemptionis atq hereditatis futurȩ.
sp̃m sc̃m datum pꝰ baptismum. Redẽp¬
ti enim heredes designati s̃. si in regene¬
ratione ꝑdurent: ut fides prima ueni.¬
am.scã uero conuersatio ꝑdurans cum
fide. coronam mereatur. Propterea au
one inomnes scõs: non cesso gr̃as agendo
pro uobis. commemorationem ur̃i facere
inorationibus meis. Quoniam uixta de¬
cretum dĩ quo ftatuit gentes participes
fieri. Promissionis udeorum: auditoe¬
phesii uerbo dĩ. susceperunt fidem xp̃i
diligentes om̃s scõs sicut mandauit do¬
minus. Hac causa deo gr̃as agit procon¬
uersione & caritate eorum: qui dignat᷑
est gentes concorporare iudeis. Lit deus
domini nr̃i ihu xp̃i pater claritatis. det
uobis sp̃m sapientie & reuelationis in
agnicione. illuminatos habere oculos

Expanded text:
ad gloriam Dei pertinet, quia gentes vocavit, ad gloriam Dei pertinet, quia gentes vocavit, ut salutis suae medelam consequerentur per fidem promissam Judaeis, signum habentes redemptionis atque haereditatis futurae, Spiritum sanctum datum post baptismum. Redempti enim haeredes designati sunt, si in regeneratione perdurent; ut fides prima veniam, sancta vero conversatio perdurans cum fide, coronam mereatur. Propterea et one in omnes sanctos, non cesso gratias agendo pro vobis, commemorationem vestri facere in orationibus meis. Quoniam juxta decretum Dei, quo statuit gentes participes fieri promissionis Judaeorum, audito Ephesii verbo Dei, susceperunt fidem Christi, diligentes omnes sanctos, sicut mandavit Dominus; hac causa Deo gratias agit pro conversione et charitate eorum, qui dignatus est gentes concorporare Judaeis. Ut Deus Domini nostri Jesu Christi, Pater claritatis, det vobis spiritum sapientiae et revelationis in agnitione ejus, illuminatos habere oculos
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩlo pugnare cum dracone & cũ exer¬
citu euis. Hȩc repugnantia partun de
errore eiꝰ ẽ parum de usurpatȩ tyrannidiꝰ
presumptione. In quo sortiti sumus pre¬
destinati scđm ꝓpositum dĩ qͥ uniũsa c̾auit
secundum consilium uoluntatis suȩ. ut
simus in laudem głe eius nos qui ante
sꝑauimus in xp̃o. Hoc est quod dicit.
quia dispensatio predicationis his decre¬
ta est a deo: qui ex iudeis crediderunt
in xp̃m Unde nullus ex gentib ad apła¬
tum clectus ẽ. Dignum enim erat ex his
eligi predicatores. qui ante sꝑaucrunt
salutem quȩ illis promissa erat in xp̃o
In quo ce uos cum audissetis uerbum
ueritatis engłii salutis ur̃ȩ. credentes sig¬
nati cc̃tis spũ ꝓmissionis scõ. qui ẽ pignus
hereditatis nr̃e. in redeniptionem acqui¬
sitionis. in laudem głe ipsius. Laus gloriȩ
dei est. cum multi acquiruntur ad fidẽ.
sicut medici ẽ. gła si multos euret. Idõq

Expanded text:
in coelo pugnare cum dracone et cum exerin coelo pugnare cum dracone et cum exercitu ejus . Haec repugnantia partim de errore est, partim de usurpatae tyrannidis praesumptione. In quo et nos sortiti sumus, praedestinati secundum propositum Dei, qui universa creavit secundum consilium voluntatis suae; ut simus in laudem gloriae ejus nos, qui ante speravimus in Christo. Hoc est, quod dicit, quia dispensatio praedicationis his decreta est a Deo; qui ex Judaeis crediderunt in Christum. Unde nullus ex gentibus ad apostolatum electus est; dignum enim erat ex his eligi praedicatores, qui ante speraverunt salutem, quae illis promissa erat in Christo. In quo et vos, cum audissetis verbum veritatis Evangelii salutis vestrae, credentes signati estis Spiritu promissionis sancto; qui est pignus haereditatis nostrae, in redemptionem acquisitionis in laudem gloriae ipsius. Laus gloriae Dei est, cum multi acquiruntur ad fidem, sicut gloria medici est, si multos curet. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia. Addit ad gr̃am: quia post su¬
pramemorata beneficia donum accẽdit
sapientiȩ & prudentiȩ rerum sp̃alium
lit notum uobis faciat mysterium uo¬
luntatis suȩ uirta placitum suum qd̵
ꝓposuit in eo &e dispensationem ad un¬
pletionis tempoꝵ: restaurans om̃ia in
xp̃o. quȩ in celis s̃. & quȩ in t̃ra. Hoc
placuit deo cuius consilium retractari
lari illum uoluit in agnitione creatu¬
re.Uoluntas autem eius hȩc fuit: ut
tunc ꝓpicus fieret om̃ibus qui in erro
dentium: ne illis imputarentur pecca¬
ta suscipientib fidem xp̃i. Om̃is ergo
creatura in celis & in terris Dumdiscit
agnitionem xp̃i. restauratur ad id qd¬
est condita. Cum eñ ad uniꝰ di fidem imbuunt᷑
cognito mysterio saluatoris ab errore
quem ceꝑat restauratur. ꝓcerto habens
ciratorem suum. unum eẽ & deum et
dominum. Hinc est unde ⁊ ioħ̃s in apo¬
calipsi dicit. Uidi michael & angłos eiꝰ

Expanded text:
prudentia. Addit ad gratiam; quia post suprudentia. Addit ad gratiam; quia post supra memorata beneficia donum accedit sapientiae et prudentiae rerum spiritualium. Ut notum nobis faciat mysterium voluntatis suae, juxta beneplacitum suum, quod proposuit in eum, in dispensationem 233 adimpletionis temporum; restaurans omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terra. Hoc placuit Deo, cujus consilium retractari velari illud voluit in agnitionem creaturae. Voluntas autem ejus haec fuit, ut tunc propitius fieret omnibus, qui in errorsse credentium, ne illis imputarentur peccata suscipientibus fidem Christi. Omnis ergo creatura in coelis et in terris, dum discit agnitionem Christi, restauratur ad id quest condita. Cum enim ad unius Dei fidem imbuitur, cognito mysterio Salvatoris, ab errore quem coeperat, restauratur, pro certo habens creatorem suum unum esse Deum et Dominum. Hinc est unde et Joannes in Apocalypsi dicit: Vidi Michael et Angelos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
incontaminati coram dõ in caritate: hoc
est.ut amor dĩ scãm illis faciat conuer¬
sationem. Nemo enim melius aliciu ob¬
temꝑat: quam qui ex caritate obsequitur.
Predestinans nos in adoptionẽ filiorum
ꝑ iħm xp̃m. in ipsum. Hoc dicit decre¬
uisse dm̃ ut credentes in xp̃m adopta¬
rentur in filios dei: ut caput ipsorum
suc. Tale placitum dicit dm̃ habuisse. ut
ad laudem claritatis eius ꝓficeret gr̃a
data hominibus: ut salus nr̃a głã dĩ sit.
Qua gratificauit nos in dilecto filiosuo.
s̃ nobis grãm dedit. ꝓpter qd credidimꝰ
in filium eius xp̃m. Diligens enim uni¬
genitum suum: amatorib eius diuina
dona largitur. In quo habemus iedemp¬
tionem ꝑ sanguinem ipsius remissionẽ
peccatorum. Duplicem gr̃am flagitat.
quia & redemit nos sanguine suo. & pec¬
cata nob̾ non imputauit. idẽ. redemit &
manumisit. Scđm diuitias gr̃ȩ suȩ quȩ
habundauit in nobis in om̃i sapientia⁊

Expanded text:
incontaminati coram Deo in charitate, hoc incontaminati coram Deo in charitate, hoc est, ut amor Dei sanctam illis faciat conversationem. Nemo enim melius alicui obtemperat, quam qui ex charitate obsequitur. Praedestinans nos in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum. Hoc dicit decrevisse Deum, ut credentes in Christum adoptarentur in filios a Deo; ut caput ipsorum suae. Tale placitum dicit Deum habuisse; ut ad laudem claritatis ejus proficeret gratia data hominibus; ut salus nostra gloria Dei sit. Qua gratificavit nos in dilecto Filio suo. Deus nobis gratiam dedit, propter quod credidimus in Filium ejus Christum; diligens enim unigenitum suum amatoribus ejus divina munera largitur. In quo habemus redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum. Duplicem gratiam flagitat; quia et redemit nos sanguine suo, et peccata nobis non imputavit, id est, redemit et manumirabundavit in nobis, in omni sapientia et
Abbreviated transcription (Latin):
Nnum quidem benedictionis nomen ẽ.
sed pro merito ꝑsonȩ debet intelligi. Nã
& facere dr̃ ds̃. & homines faciunt. sed
ds̃ nutu solo impassibiliter facit. Homi¬
nes autẽ manu. conatu. labore. sudore.
efficiunt. Os̃ ergo benedicitur: cum lau¬
dibus dignis extollitur. Homines autẽ
sic benedicit ds̃. ut donum gr̃e suȩ eis
imꝑtiat: non secundum mcrita eorums
benedixit in benedictione sꝑiritali: Lit
ostenderet ꝑfectam benedictionem dari
celestium credentibus ĩ xp̃m ut pleni sint
gła cȩlesti supra potestates subuect celoꝵ
quia ubi ego inquit ero. illic erit & mi¬
nister m̃s. Sicut elegit nos in ipso ante
constitutionem mundi: ut ẽẽmus scĩ et
immaculati coram ipso in caritate. Pres¬
cuis ds̃ omnium. scũit qui credituri eẽnt
in xp̃m. Sicut dicutad romanos. Quos
presciit & uocauit nos: nonsolum ex
iuideis. sed etiam ex gentibus. Iuos gͦ
quos elegit ante mundum in xp̃o. ut sĩ

Expanded text:
Unum quidem benedictionis nomen est, Unum quidem benedictionis nomen est, sed pro merito personae debet intelligi; nam et facere dicitur Deus, et homines faciunt: sed Deus nutu solo impassibiliter facit; homines autem manu, conatu, labore, sudore efficiunt. Deus ergo benedicitur, cum laudibus dignis extollitur: homines autem sic benedicit Deus, ut donum 232 gratiae suae eis impertiat, non secundum merita eorum, sbenedixit in benedictione spiritali; ut ostenderet perfectam benedictionem dari coelestium credentibus in Christo, ut pleni sint gloria coelesti, supra potestates subvecti coelorum. Quia ubi ego, inquit, ero, illic et minister meus erit . Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati coram eo in charitate. Praescius omnium Deus scit qui credituri essent in Christum, sicut dicit ad Romanos: Quos praesciit et vocavit nos : non solum ex Judaeis, sed etiam ex gentibus. Quos ergquos elegit ante mundum in Christo; ut sint
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem dĩ. sanc̃tis
om̃ib qui sunt ephes
solito more scribit. Apo¬
dei uoluntate testatur scĩs & fidelibus
fidelibus scribit. sed & scĩs: ut tunc uere
sideles sint si fuerint scĩ in xp̃o ihu:
Bona enim uita tunc prodest ac credi¬
tur scã: si sub nomine xp̃i habeatur
Alioquin contaminatio erit: quia ad
iniuriam ꝓficit creatoris. Gr̃a uobis
& pax. adeo patre nr̃o. & domino iħu
xp̃o. Grãm dĩ cum scĩs dicit ẽẽ & fide¬
libus. quem patrem nr̃m appellat. qr
ab ipso sunt omĩa &e condita & restau¬
rata. Xp̃m autem dominum nr̃m: qr
redemit nos offerens se ꝓ nobis. Bene¬
dictus ds̃ &e pater domini nr̃i ih̃u xp̃i.
quibenedix̃ nos in omni benedictioe
spiritali. Idẽ. non mundana sed celesti
benedictione. neq corruptibili sed ȩterna:
quia gła xp̃ianorum ñ in terra sed ince¬
lo est. & est in xp̃o. Omne enim donum
dici se a deo putet. errare se sciat. Aliter
tamen benedicitur ds̃: & aliter homines

Expanded text:
voluntatem Dei sanctis omnibus, qui sunt Ephesi; Solito more scribit, apoDei voluntate testatur. Non solum fidelibusfidelibus scribit, sed et sanctis; ut tunc vere fideles sint, si fuerint sancti in Christo Jesu. Bona enim vita tunc prodest ac creditur sancta, si sub nomine Christi habeatur: alioqui contaminatio erit; quia ad injuriam proficit creatoris. Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro, et Domino Jesu Christo. Gratiam Dei cum sanctis dicit esse et fidelibus, quem Patrem nostrum appellat; quia ab ipso sunt omnia et condita et restaurata: Christum autem Dominum nostrum, quia redemit nos, offerens se pro nobis. Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos omni benedictione spiritati, id est, non mundana, sed coelesti benedictione: neque corruptibili, sed aeterna; quia gloria christianorum non in terra, sed in coelo est, et est in Christo. Omne enim donum dici se a Deo putet, errare se sciat. Aliter tamen benedicitur Deus, et aliter homines.
Abbreviated transcription (Latin):
canticis: cantantes & psallentes incordib
ur̃is deo. Rationabilem uitam diligit
sp̃c sc̃s : quia si bene uixerimus imple¬
bimur eo. ut memorat ad conficendũ
& extollendum dĩ donum. diuerso uocis
canore: ut laus indcum omni linguacana¬
tatur. ut non in labiis tantum sit sed
de corde prorumpat: ꝓpter uetus dictũ
domini ꝑ ꝓpħam Ait enim. Plebs hȩc
labuis me honorat: cor autem illorum
longe est ame. Grãs agentes semꝑ pro
om̃ib in nomine domini iħu xp̃i. patri

Expanded text:
alibus, cantantes et psallentes in cordibus vestris Deo. Rationabilem vitam diligit Spiritus sanctus; quia si bene vixerimus, implebimur eo, ut memorat, ad confitendum et extollendum Dei donum diverso vocis canore; ut laus in Deum omni lingua canatatur; ut non in labiis tantum sit, sed de corde prorumpat propter vetus dictum Domini per prophetam. Ait enim: Plebs haec labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Gratias agentes semper pro omnibus in nomine Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
dendum monet: & uas electionis. si pot̃
inquit fieri. quod ex uobis ẽ. cum õĩb
pacem habete. Et ad timotheum seruũ
aut̃ ait dñi noi oportet litigare. s mansu¬
etum eẽ ad omnes. Hȩc ẽ uoluntas dm̃:
ut quȩ agenda sunt a seruis eius. cum
modestia agantur. P turbatio enum. et
strepitus. suie contentio cum animosita¬
te: inimiciciam generat. Hȩc gͦ ꝓpter su¬
ꝑiora subdidit. in quibus uult dĩ ser¬
uos corripere delicta hominum impi¬
peccatorum. ut quia ꝑ hoc solet oriri
dissensio et rixa: Cum temꝑantia et mã¬
suecudine arguant peccatores: ne ad ira¬
cundiam ꝓuocadi insiliant ad litem. Idõ¬
q istud prudenter curandum monet ut
sit ꝓfeccus. Et nolice inebriari uino in
quo est luxuria omĩs. Sobrii possunt
habere fiduciam arguendi. Bona enim
conuersatio terrorem incutit delinquẽ¬
ti. Nec poterit qui arguitur asꝑe ferre.
quia reprehenditur: quando scit obtimã

Expanded text:
dendum esse monet. Et vas electionis: Si potest, dendum esse monet. Et vas electionis: Si potest, inquit, fieri quod ex vobis est, cum omnibus pacem habentes . Et ad Timotheum: Servum, ait, Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes . Haec est voluntas Domini, ut quae agenda sunt a servis ejus, cum modestia agantur; perturbatio enim et strepitus, sive contentio cum animositate inimicitiam generat. Haec ergo propter superiora subdidit, in quibus vult Dei servos corripere delicta hominum peccatorum; ut quia per hoc solet oriri dissensio et rixa, cum temperantia et mansuetudine arguant peccatores; ne ad iracundiam provocati, insiliant ad litem. Ideoque prudenter istud curandum monet, ut sit profectus. Et nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Sobrii possunt habere fiduciam arguendi; bona enim conversatio terrorem incutit delinquenti: nec poterit qui arguitur, aspere ferre quia reprehenditur, quando scit optimam
Abbreviated transcription (Latin):
quietum & iracundum contradictorem
dissimulet abeo: ne eum quidem incite
ad blasphemiam & tempestatem mouen¬
dam: illic autem uerba faciat. ubi datur
facultas. Quomodo enim inter potentes
ꝑfidos interrogatus quid sit. tacere non
debet. nec negare quod est:ita & si metus
est inter eos. disputare disfimulandum ẽ.
iuppe cum detrimentum sit. seminare su¬
pra spinas. Hoc est enim prudentis. scire
quemadmodum unicuiq respondeat. Est
enim qui quamuis ꝑfidus sit. non tamen
penitus intractabilis ẽ.: ut nec audire se
patiatur uerba fidei. Est iterum. in quo
sic feruet zelus ꝑfidiȩ: ut non tantum nõ
cum illo. sed nec presente illo tractetur de
fide. Pstrepente enun illo & blaspheman¬
te: multis fit scandalum. Unde paulus
& barnabas cum aduersum se blasphe¬
mantes audirent: excutientes uestum̃ta
sua recesserunt abcis. Ideo nolite effici
imprudentes. s intelligentes que ẽ. uo¬
luntas domini. Dominus iħc paci stu¬

Expanded text:
quietum et iracundum contradictorem, quietum et iracundum contradictorem, dissimulet ab eo, et ne eum quidem incitet ad blasphemiam et tempestatem movendam; illic autem verba faciat, ubi datur facultas. Quomodo enim inter potentes perfidos interrogatus quid sit, tacere non debet, nec negare quod est; ita et si metus est inter eos disputare, dissimulandum est; quippe cum detrimentum sit seminare supra spinas. Hoc est enim prudentis, scire quemadmodum unicuique respondeat; est enim qui quamvis perfidus sit, non tamen penitus intractabilis est, ut nec audire se patiatur verba fidei. Est iterum in quo sic fervet zelus perfidiae, ut non tantum non cum illo sed nec praesente illo tractetur de fide; perstrepente enim illo, et blasphemante, multis fit scandalum. Unde Paulus et Barnabas cum adversum se blasphemantes audirent, excutientes vestimenta sua, recesserunt ab eis . Ideo nolite effici imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Domini. Dominus Jesus paci stu
Abbreviated transcription (Latin):
itas non ẽ. Nec excusari potest. quod palã
delictum ẽ. Sicut enim apparente sole
dies eẽ negari iam non potest: ita ce ma¬
nifestato peccato obiurgatio falsa uicłi
ficat. quȩ alienatur a uera. Alienatio uͦ
hec. spes mortis ẽ: Ex qua re surgere cõ¬
monetur. ut resipiscens agnoscat uerita¬
tem. quȩ est xp̃c. ꝑfidi ergo & uiciosi
demersi in cenum. Sub desꝑatione uite
ut resurgant. siue emergant. ammonen¬
tur. & habeant partem cum xp̃o: ut de te¬
nebris transeant ad lucem. & a morte ad
uitam. U idete ergo quomodo cauteam¬
buletis: non ut insipientes sedut sapi¬
entes: redimentes tempus. qm̃ dies mali
sunt. Quoniam suꝑuis ꝑfidiam & uicia
uite a dei seruis arguenda mandauit. Hẽ
ut prudenter ca ipsa arguantur ꝓpter
scandalum subiecit. ut it ꝑfidos cum
prudentia conuersandum sit. Maxime
tempore quo ꝑfidi regnant. presumentes
de rege profano. ut si uiderit xp̃ianus in¬

Expanded text:
itas non est, neque excusari potest, quod palam itas non est, neque excusari potest, quod palam delictum est. Sicut enim apparente sole, diem esse jam negari potest; ita et manifestato peccato, objurgatio falsa viderificat, quae alienatur a vera via. Alienatio vero haec species mortis est, ex qua resurgere commonetur; ut resipiscens agnoscat veritatem, quae est Christus. Perfidi ergo et vitiosi demersi in coenum sub desperatione vitae, ut resurgant sive emergant admonentur, et habeant partem cum Christo; ut de tenebris transeant ad lucem et a morte ad vitam. Videte ergo quomodo caute ambuletis, non ut insipientes, sed ut sapientes, redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Quoniam superius perfidiam et vitia vitae a Dei servis arguenda mandavit, nunc ut prudenter ea ipsa arguantur propter scandalum, subjecit; ut inter perfidos cum prudentia conversandum sit, maxime tempore quo perfidi regnant, praesumentes de rege profano; ut si viderit christianus in
Abbreviated transcription (Latin):
nificentia sc̃itatis & bonitatis ꝑpendi po¬
test. quibus ds̃ oꝑib delectetur. Ipse enim
sieut ce pater ũr. hȩc placent deo. In
scĩtate enim purificatio: in miscdĩa uero.
plena ce ꝑfecta iusticia ẽ. & nolite com¬
municare oꝑib infructuosis tenebrarũ.
Monet ne malorum actibus ꝑ consensum
polluamur. qui sunt infructuosi erga bo¬
num. & questuosi ad malum. Magis au¬
tem & obiurgate quȩ in occulto abeis fũt.
turpe ẽ etiam iam dicere. Non solum alie¬
nos uult eos ẽẽ a malis actibus.: sed ce argu¬
ere mala facta corum. qui in occulto turpi¬
ter oꝑantur. Tunc enim ꝓbantur peccata
si arguuntur: ut ammirentur filios lucis.
Aquibus cum iuste arguinntur. contradice̾
non poterunt: sed magis eos reuerebun¬
tur. Omna autem cum obuirgantur
dentur peccata cum obuirgantur: quia
qui peccat. quam dui non corripitur. mi¬
nime sͥ uidetur peccare. Omne enim quod
mauifestatur lux ẽ. In manifesto. ambigu¬

Expanded text:
nificentia sanctitatis et bonitatis perpendi ponificentia sanctitatis et bonitatis perpendi potest, quibus Deus operibus delectetur; ipse enim sicut et Pater vester . Haec placent Deo; in sanctitate enim purificatio, in misericordia vero plena et perfecta justitia est. Et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Monet ne malorum actibus per consensum polluamur; quia sunt infructuosi erga bonum, et quaestuosi ad malum. . Magis autem et objurgate; nam quae in occulto ab eis fiunt, turpe est etiam dicere. Non solum alienos vult eos esse a malis actibus, sed et arguere mala facta eorum, qui in occulto turpiter operantur. Tunc enim probantur peccata, si 247 arguantur; ut admirentur filios lucis, a quibus cum juste arguuntur, contradicere non poterunt, sed magis eos reverebuntur. Omnia autem cum objurgantur,ia tunc videntur peccata, cum objurgantur; quia qui peccat, quamdiu non corripitur, minime sibi videtur peccare. Omne enim quod manifestatur, lux est. In manifesto ambigu
Abbreviated transcription (Latin):
uerum eẽ quod credere noluerunt. Aqͣ
uanitate dei seruos longe docet debere¬
eẽ. discretos: ne participes fiant pęnȩ il¬
lorum. Fiustis aliquando tenebre: nunc
autem lux in domino. Tenebre ignoran¬
tia sunt: quia nemo uidet in tenebris.:
gnorantia uero gentilitas ẽ. siue ꝑfidia:
a qua dei gr̃a ad fidem tracti sunt: facti
lux. id est ueritas:quia in luce manifestan¬
tur quȩ sunt. Deniq pagani in tenebris
mystica sua celebrantes: in spe leo uelatis
oculis illuduntur. Ex his xp̃iani facti.
cognita ueritate filii lucis dicuntur: qr
ds̃ lux est. cuius fidẽ in ueritate suscipiunt.
Ut filii lucis ambulate. nam fructus lucis.
in omni bonitate & iusticia & ueritate ẽ.
oc dicit. ut sic conuersentur: ut ñ inme¬
rito filii lucis dicantur. Oꝑa enim lucis.
palam sine timore fiunt. tenebrarum
autem oꝑa in occulto. quia alicita sunt.
Omne enuim peccatum palam fieri timet.
ꝓbate quid sit. quod placet deo. Ex mag¬

Expanded text:
verum esse, quod credere noluerunt. A qua verum esse, quod credere noluerunt. A qua vanitate Dei servos longe docet debere discretos esse, ne participes fiant poenae illorum. Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Tenebrae ignorantia sunt; quia nemo videt in tenebris: ignorantia vero gentilitas est, sive perfidia a qua Dei gratia ad fidem tracti sunt, facti lux, id est, veritas; quia in luce manifestantur, quae sunt. Denique pagani in tenebris mystica sua celebrantes in spelaeo velatis oculis illuduntur. Ex his christiani facti cognita veritate filii lucis dicuntur, quia Deus lux est, cujus fidem in veritate suscipiunt. Ut filii lucis ambulate, nam fructus lucis in omni bonitate, et justitia, et veritate est. Hoc dicit ut sic conversentur, ut non immerito filii lucis dicantur. Opera enim lucis palam sine timore fiunt; tenebrarum autem opera in occulto, quia illicita sunt; omne enim peccatum palam fieri timet. Probate quid sit, quid placet Deo. Ex mag
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ res facit ut caro uenundent. ne pau¬
peres uiuant. Si enim minime reconde¬
rentur. habundantia omnium rerum fa¬
ceret uilitatem. Deniq apud ueteres
quia auaricia non erat. nec caritas.:
Aecte ergo idolatriae comparata ẽ: quia
multos ledet. creatori similiter inimi¬
ca. Uult enim ds̃ ac uibet de his quȩ
creauit subueniri pauperib: auaricia
contradicit. uide an sine diabolo pos¬
sit ẽẽ: Nemo uos seducat inanibus
uerbis. ꝓpterea enim uenit ira dĩ ii
filios diffidentiȩ. nolite ergo effici par¬
ticipes corum. Inanes sermones uani sunł.
uanitas autem idolorum cultura ẽ. Que
utiq non ex deo inicium habet. sed de
errore. Docet ergo ne horum uerbis as¬
sensus prebeatur. Pstrepunt enim semꝑ.
& seductione quadam fallaciȩ contra fi¬
dem consuetudinem antiquitatis obten¬
dunt: rationem presentium non syem
futurorum asserendam uidicantes. idõ
uenit suꝑ hos iundicta de cęlis: ut sciant

Expanded text:
quae res facit, ut caro venumdentur, ne pauquae res facit, ut caro venumdentur, ne pauperes vivant; si enim minime reconderentur, abundantia omnium rerum faceret utilitatem: denique apud veteres quia avaritia non erat, nec charitas. Recte ergo idololatriae comparata est, quia multos laedit. Creatori similiter inimica; vult enim Deus ac jubet de iis quae creavit, subveniri pauperibus, avaritia contradicit. Vide an sine diabolo possit esse. Nemo vos seducat inanibus verbis; propterea enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Nolite ergo effici participes eorum. Inanes sermones vani sunt; vanitas autem idolorum cultura est, quae utique non ex Deo initium habet, sed de errore. Docet ergo ne horum verbis assensus praebeatur; perstrepunt enim semper, et seductione quadam fallaciae contra fidem consuetudinem antiquitatis obtendunt, rationem praesentium, non spem futurorum asserendam judicantes. Ideo venit super hos vindicta de coelis, ut sciant
Abbreviated transcription (Latin):
bus dei serui etiam tacentes intelligendi
sunt: ut quantum distat uerum a falso.
tantum distent dei serui a seruis diabłi.
hoc enim scitote quod omnis fornicator
aut immundus. aut auarus. quod ẽ ido¬
latria: non habet hereditatem in regno dĩ
& xp̃i. Qua causa amorienda s̃ hȩc osten¬
dit:quia qui talis fuerit. partem in regno
celorum non habebit: quod est patris et
filii. ut auariciam tamen rem ꝑicłosam
ẽẽ doceret: Idolatriã hanc nuncupat.
qua nullum peccatum maiꝰ ẽ Uideamꝰ
ergo cur auaricia idolatria dicatur. Ido¬
latria. dei honorificentiam usurꝑat. et
iundicat creaturȩ: cum in nomine dĩtatis.
quod soli conditori competit. participem
illi asserunt eius facturam. Auaricia aut̃
iccircohuic exequata ẽ: Quia similiter ea q̃
dei sunt. sibi usurpat. & recondit auarus.
Ut quȩ usibus omnium communiter con¬
cessit. auaricia deneget: quando iccirco
hȩc congregat apud se. ne alii utantur.

Expanded text:
bus Dei servi etiam tacentes intelligendi bus Dei servi etiam tacentes intelligendi sunt; ut quantum distat verum a falso, tantum distent Dei servi a servis diaboli. Hoc enim scitote, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idololatria, non habet haereditatem in regno Dei et Christi. Qua causa amovenda sint haec, ostendit; quia qui talis fuerit, partem in regno coelorum non habebit, quod est Patris et Filii. Ut avaritiam tamen rem periculosam esse doceret, idololatriam hanc nuncupat, qua nullum peccatum majus est. Videamus ergo cur avaritia idololatria dicatur. Idololatria Dei honorificentiam usurpat, et vindicat creaturae, cum in nomine deitatis, quod soli conditori competit, participem illi asserit ejus facturam. Avaritia autem idcirco huic exaequata est, quia similiter ea quae Dei sunt, sibi usurpat et recondit avarus; ut quae usibus omnium concessit communiter, avaritia deneget; quando idcirco haec congregat apud se, ne alii utantur;
Abbreviated transcription (Latin):
pa nullius momenti: cum sit graue pec¬
catum. Sancti gͦ eẽ non possunt. in qui¬
bus aliquid horum quȩ prohibet fue¬
rit reptum. Aut turpitudo. aut stulti¬
loquium. aut scurrilitas quȩ ad rem
non pertinet: sed magis gr̃arum actio.
Quoniam quidam solent turpe aliquid
agere. aut stultilo quiis iocum mouere:
quasi non sit peccatum. Hoc prohibet
quia dei serui semper sobrii &e modesti
debent uideri ꝑ stultiloquia enim pecra¬
tur. Uinde salomon. Stultus inquit ꝑ
risum agit mala. Et dominus in eugło
dicit. Quia omne uerbum ociosum qd
locuti fuerit homines. reddent de eo
rationem in die uidicii. Nec multa pos¬
sunt discerni quȩ iccuro dicuntur. ut ad
alicuius ꝑtineant contumeliam. Ideo
ad rem salutarem non ꝑtinent hȩc qͣre
hec agenda & loquenda monet. quȩ ad
utilitatem proficiant nr̃am ce dĩ lau¬
dem. incuius lege meditandum ẽ diẽ
ae nocte: Sicut scriptum est in psalmo
primo. Ex conuersatione enim &e mori¬

Expanded text:
pa nullius momenti, cum sit grave pecpa nullius momenti, cum sit grave peccatum. Sancti ergo esse non possunt, in quibus aliquid horum quae prohibet, fuerit repertum. Aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinent; sed magis gratiarum actio. Quoniam quidam solent aliquid turpe agere, aut stultiloquiis jocum movere, quasi non sit peccatum, hoc prohibet, 246 quia Dei servi semper sobrii et modesti debent videri; per stultiloquia enim peccatur. Unde Salomon: Stultus, inquit, per risum agit mala . Et Dominus in Evangelio dicit: quia omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Nec inulta possunt discerni, quae idcirco dicuntur, ut ad alicujus pertineant contumeliam; ideo ad rem salutarem non pertinent haec. Quare haec agenda et loquenda monet, quae ad utilitatem proficiant nostram, et Dei laudem, in cujus lege meditandum est die ac nocte; sicut scriptum est in psalmo . Ex conversatione enim et mori
Abbreviated transcription (Latin):
est tradere. dum enim dissimulatitra¬
dit. Si enim noluisset ꝑmittere. non
fuisset occisus. ꝑmisit ergo oceidi eum.
sed ab his qui eum uolebant ñ coacti
sed sponte oceidere. Non gͦ immunes
a pena sunt: quia hoc eis ꝑmissum est
quod uolebant. Damꝑnatio enim in eo
competit: quia uoluerunt. Qd̃ ideo
tamen pmisit ds̃: quia serit istud ad¬
uersum diabolum futurum ꝓ multis
ignum enim fuit. ut quod inumicus
imprescius futurorum. contra se quasi
ꝓ se facere putabat. ꝑmitteretur ei ut
imprescientiam suam sͥ imputans. fac¬
ti sui penitentia torqueretur. quod aũt
xp̃e ipse seobtulit aut ds̃ illum tradi¬
dit. unum ẽ: quia amborum una uolun¬
tas est. Fornicatio autem ce omius im¬
mundicia. aut auaricia nec nominetur
inter uos: sicut decet scõs. Manifesta s̃
quȩ dicit: quam tamen grauis res sit a¬
uaricia Aqua dissimulamus. quando
fornicationi & iminundiciȩ comparat᷑
t sic a nobis uidetur. quasi quedam cul¬

Expanded text:
est tradere: dum enim dissimulat, traest tradere: dum enim dissimulat, tradit; si enim noluisset permittere, non fuisset occisus. Permisit ergo occidi eum, sed ab eis qui eum volebant non coacte, sed sponte occidere. Non ergo immunes a poena sunt, quia hoc eis permissum est, quod volebant; damnatio enim in eo competit, quia voluerunt. Quod ideo tamen permisit Deus; quia scivit istum adversum diabolum futurum pro multis. Dignum enim fuit ut quod inimicus impraescius futurorum contra se, quasi pro se facere putabat, permitteretur ei; ut impraescientiam suam sibi imputans, facti sui poenitentia torqueretur. Quod autem Christus ipse se obtulit, aut Deus illum tradidit, unum est; quia amborum una voluntas est. Fornicatio autem, et omnis immunditia aut avaritia, nec nominetur inter vos, sicut decet sanctos. Manifesta sunt quae dicit. Quam tamen gravis res sit avaritia, a qua dissimulamus, quando fornicationi et immunditiae comparatur, et sic a nobis videtur, quasi quaedam cul
Abbreviated transcription (Latin):
ut occidi mereatur. Ita & xp̃c dum dĩ
uoluntati adheret. diabolo displicuit.
⁊ ideo ulum occidit: quia deo se obtulit
nusticiam exequendo. In oblatione e¬
erim iusticia signatur &e ueritas. Hanc
eium respicit ds̃: & hoc est eius sacrisi¬
cium acceptatum. Itaq inmeritus qui
occiditur placet deo non quia occidit᷑.
sed quia usq ad mortem iusticiam cõ¬
seruauit. Suscepit enim hanc mortem
ds̃ xp̃c ad uitam: unde ce odor suaui¬
tatis appellatur deo. Ad romanos tam̃
dicit. quia ds̃ illum tradidit ꝓ nobis
omnibus. N unc quęrendum ẽ. quomͦ¬
ds̃ illum tradidit: aut quomodo se
ipse obtulit dõ. Nam hoc quantum ad
uerba ꝑtinet uidetur contrarium. deuis
illum tradidisse dicitur. dum illum oc¬
cidi ꝓmisit. sicut dicit dominus adpi¬
latum. Non haberes aduersum me pote¬
statem. nisi tibi data eẽt desuꝑ. Uata est
enim sed uolenti potestas. hoc est. permis¬
sum est illi facere quod uoluit. Et hoc

Expanded text:
ut occidi mereatur. Ita et Christus dum Dei ut occidi mereatur. Ita et Christus dum Dei voluntati adhaeret, diabolo displicuit, et ideo illum occidit, quia Deo se obtulit, justitiam exsequendo. In oblatione enim justitia signatur et veritas; hanc enim respicit Deus, et hoc est ejus sacrificium acceptum. Itaque immeritus, qui occiditur, placet Deo; non quia occiditur, sed quia usque ad mortem justitiam conservavit. Suscepit enim hanc mortem Christus ad vitam; unde et odor suavitatis appellatur Deo: ad Romanos tamen dicit quia Deus illum tradidit pro nobis omnibus . Nunc quaerendum est quomodo illum Deus tradidit, aut quomodo se ipse obtulit Deo; nam hoc quantum ad verba pertinet, videtur contrarium. Deus illum tradidisse dicitur, dum illum occidi permisit, sicut dicit Dominus ad Pilatum: Non haberes adversum me potestatem, nisi data tibi esset desuper . Data est enim ei, sed volenti, potestas, hoc est, permissum est illi facere quod voluit, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uocabit sententiam. ꝑ quam miscdiam
dĩ patris imitatores ẽẽ iubemur. Hac ex¬
hortatione: ut si obaudierimus. filii dĩ
&e lim̃i habeamur. Hic enim carissimtis
patris est filius. qui bonorum eius uni¬
tator ẽ. Et ambulate in dilectione. sicut
xp̃c dilexit uos. & tradidit semet ipsũ
pro uobis. hostiam &e oblationem deo
iodorem suauitatis. Sicut dĩ patris
imitatores nos ẽẽ uult in benignita
se pro nobis: ita ce nos inuicem ꝓ nob
etiam animas ponere debeamus ei. Qd
etiam ioħs apłs dixit. exemplo dñi ꝓ
fribus animas ponendas. Si ergo xp̃i
mors inodorem suauitatis ẽ deo: mor¬
tem eius libenter accepit. Id siuerũ
est non peccauer̃ qui illum scd̾m dei
uoluntatem crucifixerunt. Sed non ita ẽ.
quia xp̃c deo se dicitur obtulisse. dum
occidi se passus ẽ. in dei patris sui uolun¬
tate pdurans. quia qui uste occiditur
diabolo se offerens: uoluntatem eius fac̃.

Expanded text:
vocabit sententiam, per quam misericordiam vocabit sententiam, per quam misericordiam Dei Patris imitatores esse jubemur hac exhortatione; ut si obaudiverimus, filii Dei charissimi habeamur. Hic enim charissimus patris est filius, qui bonorum ejus imitator est. Et ambulate in dilectione, sicut Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis hostiam et oblationem Deo in odorem suavitatis. Sicut Dei Patris imitatores nos esse vult in benignitatse pro nobis, ita et nos invicem pro nobis etiam animas ponere debeamus. Quod etiam Joannes apostolus dixit, exemplo Domini pro fratribus animas ponendas . Si itaque Christi mors in odorem suavitatis est Deo, mortem ejus libenter Deus accepit. Quod si verum est, non peccaverunt qui illum secundum Dei voluntatem crucifixerunt. Sed non ita est, quia Christus Deo se dicitur obtulisse, dum occidi se passus est, in Dei Patris sui voluntate perdurans; quia qui juste occiditur diabolo se offerens, voluntatem ejus facit,
Abbreviated transcription (Latin):
natio. ꝑ indignationem clamor. quasi
uox insanientis. quȩ aliena ẽ a dĩ seruo.
clamorem subripit blasphemia: que nõ
potest non mala eẽ: hȩc amaram p̃stat
uitam: trahens ad mortem. Idõq ab his
om̃ibus cauendum. Timor enim dĩ tem¬
perare debet: & modum imponere acci¬
dentibus causis. sed quia possunt aliqͥ.
pressa in animo ira & clamore. reune¬
re malitiam ad retributionem. nacta
occasione: Icciro subiecit. Hȩc auferri
cum omni malicia qͥa non solũ blasphe¬
mare malicia est. uer̃ &e fing̃e pacẽ in facie n ̃ aĩo
benignos &e misericordes inuicem fieri ex¬
hortatur: sicut & dominus. Estote inqͥt
misericordes: ut similes sitis patris ur̃i
qui in celis ẽ. Si enim dominus ꝑ filium
suum seruorum misertus ẽ: quantoma¬
gis serui ipsi muicem sui debeant misere¬
ri &e donare. si alter in alterum peccet.
Dec precepta eius sunt qui miseratus ẽ qui
si in his contemptus fuerit: sine dubiore¬

Expanded text:
natio, per indignationem clamor, quasi natio, per indignationem clamor, quasi vox insanientis, quae aliena est a Dei servo: per clamorem subrepit blasphemia, quae non potest non mala esse, Haec amaram praestat vitam, trahens ad mortem: ideoque ab his omnibus cavendum; timor enim Dei temperare debet et modum imponere accidentibus causis. Sed quia possunt aliqui pressa, in animo ira et clamore, retinere malitiam ad retributionem nacta occasione; idcirco 245 subjecit haec auferri cum omni malitia; quia non solum blasphemare malitia est, verum etiam fingere pacem in facie, et in animo benignos et misericordes invicem fieri exhortatur, sicut et Dominus: Estote, inquit, misericordes, ut similes sitis Patris vestri, qui in coelis est . Si enim Dominus per Filium suum servorum misertus est; quanto magis servi ipsi invicem sui debent misereri, et donare, si alter in alterum peccet? Haec praecepta ejus sunt, qui miseratus est: qui si in his contemptus fuerit, sine dubio re