comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil tibi sit et iusto illi: multa aũ
passa sum. hodie in somnis ꝓpt̾ eũ.
Et notandum quod non iustificat᷑
sit ut de iniquo iustus fieret. s ut
iustus iustificaret᷑. Non ut inciꝑet
ẽẽ quod non erat: s ut quod erat
omĩb appareret. Iste iustus ꝓ inqͥs
passus ẽ. ut om̃s nos offerret deo. De
quo dicit᷑ ad iudeos. Et negastis san¬
ctum et iustum: et pecistis uirum
homicidam ut donaret᷑ uobis. Etpe¬
cata inquit eorum ipse portabit: qͣsi
medicus languores egrotantnum
quod sani ñ indigent. s hi qui male
se habent. deo disꝑtiam ei plurios
et fortium diuidet spolia: proco qd̾
tradidit in morte animã suam. et eũ
sceleratis reputatus ẽ. Et ipse peccatũ
multorũ tulit: et pro transgresiorb
rogauit. Lxx. Propt̾ea ipse possidebit
multos et fortum diuidet spolia ꝓ
eo quod contaminata ẽ. in morti an¬
ma enis. et cum iniquis reputaculi.
Et ipse peccata multorũ suscepic &

Expanded text:
Nihil tibi sit et justo illi: multa enim Nihil tibi sit et justo illi: multa enim passa sum hodie in somnis propter eum. Et notandum quod non justificatus sit, ut de iniquo, justus fieret. Sed justus justificatur, non ut inciperet esse quod non erat; sed ut quod erat omnibus appareret. Iste justus pro iniquis passus est, ut omnes nos offerret Deo. De quo dicitur ad Judaeos: Et negastis sanctum et justum, et petistis ut vir homicida donaretur vobis . Et peccata, inquit, eorum ipse portavit; quasi medicus languores aegrotantium, quo sani non indigent, se hi qui male se habent . Ideo dispertiam ei plurimos, et fortium dividet spolia: pro eo quod tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis reputatus est: et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit. LXX: Propterea ipse possidebit multos, et fortium dividet spolia: pro eo quod contaminata est in morte anima ejus, et cum iniquis reputatus est, et ipse peccata multorum suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
nus illius sicut sol in conspectu meo.
Et iterum. Donam in scłm seculi sem̃
eius: & thronum illius sicut dies celi. Qd̃
aliis uerbis ad uirginem angelus lo-¬
quitur. Ecce concipies in utero et pari¬
es filium: et qui filius altissimi uoca¬
bitur. Et dabit illi dominus thronũ
daiuid patris sui. et regnabit suꝑ domũ
iacob in sempit̃num ⁊ et regni eius non
erit finis. Uult enim dñs auferre de
dolore animam eius qui dixerat. tri¬
stis ẽ. anima mea usq ad mortem: ut
crucis contumelia resurrectionis gła
temꝑetur. Et ostendere ei lucem. ut
om̃s ꝑ se uideat illuminacos. Et forma-¬
re incelligentiam: subauditur eũ suꝑ
bene multis seruierat. non enĩ uenit
ut ministraretur ei s ministraret. nt
petri pedib cunctorum apłorum pte¬
cata abluens. Qui apparuit in carnt:
iustificatus ẽ. in spũ. De quo et udas
traditor conficetur. Peccaui: tradens
sanguinem iustum. Et uxorpilaci.

Expanded text:
nus illius sicut sol in conspectu meo. nus illius sicut sol in conspectu meo. Et iterum: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et thronum illius sicut dies coeli. Quod aliis verbis ad Virginem Gabriel loquitur: Ecce concipies in utero et paries: qui Filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus thronum David patris sui, et regnabit super domum Jacob in sempiternum: et regni ejus non erit finis . Vult enim Dominus auferre de dolore animam ejus, qui dixerat: Tristis est anima mea usque ad mortem , ut crucis contumelia resurrectionis gloria temperetur. Et ostendere ei lucem, ut omnes per se videat illuminatos. Et formare intelligentia, subauditur eum, supbene multis servierit; non enim venit ut ministraretur ei, sed ut ministraret , in Petri pedibus , cunctorum Apostolorum peccata abluens. Qui apparuit in carne, justificatus est in spiritu. De quo et Judas proditor confitetur: Peccavi, tradens sanguinem justum . Et uxor Pilati:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob medium diem sole torrente. emp¬
tis cybis uti uoluit: quia iam sama-¬
rithane et exeuntis ad eum ciuitatis
sichem fide satiatus erat. luxta quem
sensum dicit int̃ octo beatitudines:
beati qui esuriunt et siciunt iusticiã.
In scientia sua id: in doctrina. ipse iui¬
stus qui peccatum ñ fecit. nec inuentꝰ
ẽ. dolus in ore eius. et seruus patris qui
formam serui acceꝑat et dñi seruierat
uoluntati. multos iustificauit de toto
orbe credentes: et iniquitates eorum
ipse portauit. quas illi portare non pote¬
rant. et quorum pondere opprimeban
peccata filius dei ẽ. ductus ad mortem
qui pessimi et in malo diuites datiestis
pro sepultura enis. siuolueritis agere
penitentiam. et peccatis ur̃is offerre
sacrifictum. placens dõ spm̃ contribu¬
latum: uidebit anima ur̃a semen lon¬
gi temporis ipsum dñm saluatorem:
De quo in .lxxx. octauo psalmo canit᷑.
semen eius in et̃num ꝑmanet. et thro¬

Expanded text:
Jacob , medium diem sole torrente, empJacob , medium diem sole torrente, emptis cibis uti noluit, quia jam Samaritanae, et exeuntis ad eum civitatis Sichem fide satiatus erat. Juxta quem sensum dicebat inter octo beatitudines: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . In scientia sua, id est, in doctrina, ipse justus, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus: et servus Patris, qui formam servi acceperat, et Domini servierat voluntati, multos justificabit de tote orbe credentes. Et iniquitates eorum ipse portabit, quas illi portare non poterant, et quarum pondere opprimebantopter quorum peccata Filius Dei est ductus ad mortem, qui pessimi, et in malo divites, dati estis pro sepultura et morte ejus, si volueritis agere poenitentiam, et pro peccatis vestris offerre sacrificium placens Deo, spiritum contribulatum, videbit anima vestra semen longi temporis, ipsum Dominum Salvatorem. De quo in octogesimo octavo psalmo canitur: Semen ejus in aeternum permanet, et thro
Abbreviated transcription (Latin):
quem dñs conterere uoluit siue mun¬
dare. uidebit sem̃ longeuum. qd̃ scim¬
nauit in bona tra. de quo in euangelio
scriptum ẽ. Exiit qui seminat: semina¬
re. Et iterum.Simile ẽ regnum celors
homini qui seminauit bonum semen
in agro suo. Et uoluntas dñi in manu
cius dirigetur ut quicquid pat̾ uoluit
illius uirtutib impleatur dicentis ad
patrem. Ego seruaui eos in nomine
tuo quos dedisti mͥ custodiui et nemo
ex eis ꝑit nisi filius ꝑditionis. Semen
autem uidebit in et̾num. et uoluntas
patris in manu illiꝰ dirigetur: quia
laborauit anima eiꝰ multo temꝑe reqͥ¬
em ñ inueniens in iudeis. et dicens in
euangelio. uulpes foueas habent et
uolucres celi nidos. filius auc̃ homi¬
nis non habet ubi caput suum recli-¬
nec: et in hoc eodem ꝓpħa. laboraui
sustinens. Quia igitur laborauit: ui¬
debit eccłias in toco orbe consurgere.
et eorum saturabitur fide. Deniq cũ
esuriens et sitiens sedisset suꝑ puceũ

Expanded text:
quem Dominus conterere voluit, sive munquem Dominus conterere voluit, sive mundare, videbit semen longaevum, quod seminavit in bona terra. De quo in Evangelio scriptum est: Exivit qui seminat seminare; et iterum: Simile est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo . Et voluntas Domini in manu illius dirigetur, ut quidquid Pater voluit, illius virtutibus impleatur, dicentis ad Patrem: Ego servavi eos in nomine tuo quos dedisti mihi. Custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis. . Semen autem videbit aeternum, et voluntas Patris in manu illius dirigetur: quia laboravit anima ejus multo tempore, requiem non inveniens in Judaeis, et dicens in Evangelio: Vulpes foveas nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet . Et in hoc eodem Propheta: Laboravi sustinens . Quia igitur laboravit, videbit Ecclesias in toto orbe consurgere, et earum saturabitur fide. Denique cum esuriens et sitiens sedisset super puteum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uoluit mundare eum aplaga qͣm
lancea militis ꝑcussus acceꝑat: siue
conterere eum in infirmitate acuul¬
nere.De quo ipse dicebat. qm̃ quem
tu ꝑcussisti: ipse ꝑsecuti sunt. Et ꝑ za¬
chariam loquitur ds̃. ꝑcutiam pasto¬
ren: et oues disꝑgentur. Ergo ut pate¬
retur ñ fuit necessitatis s uoluntatis
patriꝰ et sue: ad quem ipse dicebat. Ds̃
ut facerem uoluntatem tuam uolui.
De quo et supra legimus: oblatus est
quia ipse uoluit. iposuerit ꝓ peccato
animam suam uidebit sem̃ longeuũ
et uoluntas dñi in manu eius diriget᷑.
ꝓeo qd̃ laborauit anma eius. uidebit
iniquitates eorum portabit. lxx.Si de
dederitis ꝓ peccato animam ur̃am. ui¬
debitis semen longi temꝑis. Et uult
dominus auferre de dolore animam eiꝰ
ostendere ei lucem & formare incelligen¬
tiam. Iustificare iustum bene seruien-¬
tem multis: et peccata eorum ipse por-¬
tabit. Iuxta hebraicum hic sensus est.
Si posuerit pro peccato antmam ille

Expanded text:
autem voluit mundare eum a plaga, quam autem voluit mundare eum a plaga, quam lancea militis percussus acceperat. Sive conterere eum in infirmitate ac vulnere: de quo et ipse dicebat: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt . Et per Zachariam loquitur Deus: Percutiam pastorem, et oves dispergentur . Ergo ut pateretur non fuit necessitatis, sed voluntatis Patris et suae, ad quem ipse dicebat: Deus, ut facerem voluntatem tuam, volui . De quo et supra legimus: Oblatus est, quia ipse voluit. Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in m laboravit anima ejus, videbit,iniquitates eorum ipse portabit. LXX: Si dederitis pro peccato, anima vestra videbit semen longaevum: et vult Dominus auferre de dolore animam ejus, ostendere ei lucem, et formare intelligentiam. Justificare justum bene servientem multis: et peccata eorum ipse portabit. Juxta Hebraicum hic sensus est: Si posuerit pro peccato animam suam ille
Abbreviated transcription (Latin):
garet. Siue hoc dicens dum quod scri¬
bas& phariseos acsaduceos sacerdotes
et pontifices qui in populo ante regna¬
bant. et nimiis oꝑibus affluebant. post
dñi passionem romanis tradiderit ds̃
et eterne subiecerit seruituti. Ipse pro
cuius sepultura et morte impni diui¬
tesq sunt traditi iniquitatem ñ fecit.
nec dolus inuentus ẽ. in ore enis. quod
de nullo penitus hominũ intelligipo¬
test. ut nec oꝑe nec sermone peccauerit
dicente scriptura. Nemo mundꝰ a sordi-¬
bus. nec siunius quidem diei fuerit u-¬
ta eius. Et om̃s sicut oues erraiumus.
unus quisq in uia sua declinauit: nisi
ceps apłorum petrus hoc testimonum
edisserens: ait. In hoc enim uocati estis.
quia et xp̃c passus ẽ pro nobis. relinq̃ns
nobis exemplum ut scquam uestigia
eius: qui peccatum non fecit. nec inuen¬
tus ẽ. dolus in ore ens. Qui cum male¬
diceretur non maledicebat: et cum pa¬
teretur non comminabatur. Dominꝰ

Expanded text:
garet. Sive hoc dicendum, quod Scrigaret. Sive hoc dicendum, quod Scribas et Pharisaeos, ac Sadducaeos, sacerdotes et pontifices, qui in populo ante regnabant, et nimiis opibus affluebant, post Domini passionem Romanis tradiderit Deus, et aeternae subjecerit servituti. Iste pro cujus sepultura et morte, impii divitesque sunt traditi, iniquitatem non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod de nullo penitus hominum 620 intelligi potest, ut nec opere, nec sermone peccaverit, dicente Scriptura: Nemo mundus a sordibus, nec si unius quidem diei fuerit vita ejus. Et, omnes sicut oves erravimus, unusquisque in via sua declinavit : nisi ceps Apostolorum Petrus hoc testimonium edisserens, ait: In hoc enim vocati estis, quia et Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum, ut sequamini vestigejus. Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ipsius. Qui cum malediceretur, non maledicebat: et cum pateretur, non comminabatur . Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ut impleretur de eo quod scriptum ẽ
in apocalipsi iohannis. ego sum pͥmꝰ
et nouissimus qui uiuebam et sum
mortius. et ecce sum uiuens in et̾nũ.
ut post uitam quam uixit in terra
mortuus terre. celis uiueret in et̾num
Quodq iungitur ꝓpt̃ scelus popu¬
li mei ꝑcussi eum. siue iuxta.lxx. ab
secutores et scelera populi sui sua mor¬
te ꝑcussit: aut ꝓpt̾ magnitudinem
peccatorum populi quem semꝑ pau¬
liarem habuit ductus ad mortem c̃il
illos ad uitam sua morte reuocatt. y¬
se dedit impios ꝓ sepulcura sua edi¬
uitem ꝓ morte sua: siue pessimos ptͤ
sepultura et diuites pro morte eil
utrumq populum significans ut u
malis et pessimis qui ante dĩ noaiot¬
am non habebant ostendatur gent¬
um multicudo: in diuitib quorne
erat testamentum et legis latio et ꝓphe
nidaicus populus demonstraretur. Er¬
go iecͥco passus ẽ. dominus et sepultus.
ut ex utroq populosͥ eccłiam congre¬

Expanded text:
ut impleretur de eo quod scriptum est ut impleretur de eo quod scriptum est in Apocalypsi Joannis: Ego sum primus et novissimus: qui vivebam, et sum mortuus: et ecce vivo in aeternum ; ut post vitam quam vixit in terra mortuus terrae, coelis viveret in aeternum. Quodque jungitur, Propter scelus populi mei percussit eos; sive, juxta LXX, ab ersecutores et sceleratos populi sui, sua morte percussit: aut propter magnitudinem peccatorum populi, quem semper peculiarem habuit, ductus ad mortem est, ut illos ad vitam sua morte revocaret. Ipse dedit impios, pro sepultura sua; et divitem, pro morte sua. Sive pessimos, pro sepultura ejus; et divites, pro morte ejus: utrumque populum significans, ut in malis et pessimis, qui ante Dei notitiam non habebant , ostendatur gentium multitudo: in divitibus, quorum erat Testamentum et Legislatio et Prophetae, Judaicus populus demonstretur. Ergo idcirco passus est Dominus et sepultus, ut ex utroque populo sibi Ecclesiam congre
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens et incelligit hec. intelligens et
cognoscit ea: Sin auc̃ prudens lector ta¬
cita cogitatione responderit. et quomͦ
scriptum ẽ nemo nouit filium nisi pat᷑
et nemo nouit patrem nisi filius et cui
uoluerit filius reuelare: Et quinourt
patrem et filium utiq et filium gene¬
rationis potest enarrare mist̾ium. audi¬
at aliud ẽẽ nosse. aliud eloqui: quia fr¬
quent̾ que mente concepimus. sermone
explicare non possumus. Ergo et myste.¬
rium diuine natiuitatis in corpore. pos-¬
sunt sc̃ifide magis nosse quam dicere.
Alioquin et apłs raptus in t̾cium celũ
et in paradisum audiuit uerba que ne¬
quaquam ualet humana lingua pr-¬
ferre.S et sp̃s inc̃pellat pro nobis gemi¬
tibus in enarrabilib. Istius igitur ge
nerationem cuius aut nullus aut ra-¬
rus narrare potest. sublata ẽ. uita eius¬
de t̃ra. ut nequaqͣm in tra s in celo ui-¬
ueret.Siue abscisus ẽ. de tra uiuentium

Expanded text:
sapiens, et intelliget haec: intelligens, et sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Sin autem prudens lector tacita cogitatione retum est: Nemo novit Filium nisi Pater: et nemo 619 novit Patrem, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare? Et qui novit Patrem et Filium, utique et generationis potest enarrare mysterium. Audiat aliud esse nosse, aliud eloqui, quia frequenter quae mente concipimus, sermone explicare non possumus. Ergo et mysterium divinae nativitatis in corpore, possunt sancti, fide magis nosse quam dicere. Alioquin et Apostolus raptus in tertium coelum et in paradisum, audivit verba quae nequaquam valet humana lingua proferre . Sed et Spiritus interpellat pro nobis gemitibus ineffabilibus. Istius igitur, cujus generationem aut nullus, aut rarus enarrare potest, sublata est vita de terra; ut nequaquam in terra, sed in coelo viveret. Sive abscissus est de terra viventium,
Abbreviated transcription (Latin):
iudex omĩum iudicii non repꝑerit uo¬
luntatem s absq ulla culpa seditione
iudeorũ et pilati uoce dampnatus est.
Unde admiratur ꝓpħa quod omnium¬
se tradiderit se tradiderit passioni. De qͦ
paulus loquitur. Si enim credidissent
num qͣm dnm̃ glorie crucifixissent. Se¬
quitur. Generationem eius quis enar-¬
rabit: Qd̃ duplicit̃ intelligitur. aut enĩ
de diuinitate eius accipiendum ẽ quod
impossibile sit diuine natiuitatis nosse
mist̾ĩa. de qua ipse loquit᷑ in ꝓuerbiis.
ante om̃s colles generauit me.iuxta
illud quod alibi legimus. quis cognoũ
sensum domini aut quis consiliarius
eius fuit. id÷ nullus. aut de partu uirgi¬
nis qd̃ difficult̃ possit exponi. Deniq cũ
marie diceretur ab angelo concipies et
paries filium: illa respondit. Unde mͥ hoc
quia uirum ñ cognoui: Cui rursum
uel ab angelo uel euangelista tantum
natiuitatis huiꝰ sacram̃ta dicantur: cuiꝰ
narrator rarissimus ẽ. scđm illud. Quis

Expanded text:
judex omnium, judicii non repererit vjudex omnium, judicii non repererit veritatem; sed absque ulla culpa, seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus sit. Unde admiratur Propheta, quod omnium Deus se tradiderit passioni. De quo Paulus loquitur: Si enim credidissent, numquam Dominum gloriae crucifixissent . Sequitur: Generationem ejus quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur: aut enim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria; de qua ipse loquitur in Proverbiis: Ante omnes colles generavit me ; juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini: aut quis consiliarius ejus fuit ? id est, nullus; aut de partu Virginis, quod difficulter possit exponi. Denique cum Mariae diceretur ab Angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi? Cui rursum bit tibi , ut vel ab Angelo, vel ab Evangelista tantum nativitatis hujus sacramenta dicantur. Cujus narrator rarissimus est, secundum illud: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uangeliste agnꝰ occisus sepe monstrat᷑.
Qui de se ipso loquit᷑ in iherena ego
autem sicut agnus innocens et duc¬
tus ad uictimam nesciebam. Cum enĩ
nesciret peccatum pro nobis peccatum
factus ẽ. et sic̃ agnus cum ducitur ad
uictimam ñ repugnat. sic ille cum
passus ẽ. uoluntate ut destrueret eũ
lians se usq: ad mortem.et mortem cru¬
cis. Hicagnus ẽ. in euius tẏpo immo¬
labatur agnus cuiꝰ cruor litus in posti¬
bus ext̃minatorem fugabat egypti.¬
Qui non solum sanguine suo nos rede¬
mit: s et lanis oꝑuit. ut algentes in fi¬
delitate sua ueste calefaceret: et audire¬
mus apłm nobis loquentem. Quot qͦt
in xp̃o baptizati estis. xp̃m indiustis.
Et in alio loco. induimini xp̃o iħu. Qd̃q
sequitur de angustia et de iudicio sub¬
lacus ẽ siue ut. lxx transtulerunt. in hu¬
militate iudicium eius ablatum ẽ. illud
significat qd̾ de tribulatione atq iudi¬
cio ad patrem uictor ascenderit. Siue qd̃

Expanded text:
vangelistae, agnus occisus saepe monstratur , vangelistae, agnus occisus saepe monstratur , qui de seipso loquitur in Jeremia: Ego autem sicut agnus innocens, et ductus ad victimam, nesciebam . Cum enim nesciret peccatum, pro nobis peccatum factus est , et sicut agnus cum ducitur ad victimam non repugnat, sic ille propria passus est voluntate, ut destrueret eum, lians se usque ad mortem, et mortem crucis . Hic agnus est, in cujus typo immolabatur agnus, cujus cruor litus in postibus extqui non solum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit, ut algentes infidelitate, sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum nobis loquentem: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Et in alio loco: Induimini Christo Jesu . Quodque sequitur: De angustia et de judicio sublatus est; sive ut LXX transtulerunt, in humilitate judicium ejus ablatum est, illud significat, quod de tribulatione atque judicio ad Patrem victor ascenderit; sive quod
Abbreviated transcription (Latin):
rit in ore eius. ẜt dominꝰ uoluit conte¬
rere eum in infirmitace. lxx. Sic̃ ouis
ad uictimam ductus ẽ. et sicut agnus
coram tondente mutus sic ñ aꝑuit os
suum. In humilitate iudicium eiꝰ sub¬
latum ẽ. generationem eius quis enar¬
rabit: Quia tollitur de tra uita ens. ab
iiquitatib populi mei ductus est. ad
mortem: et dabo pessimos pro sepultura
eius et diuites pro morte illius. Quia
iniquitatem non fecit neq dolum in
oresuo: et dominus uult mundare eũ
aplaga. Hoc testimonium cum in acti¬
bus apłorum regine candacis eunuchꝰ
reda ueheretur et legens ñ intelligeret.
int̃pretante philippo suꝑ passione et
nomine saluacoris. intellexit et statim
baptiratus in agni sanguine quem
legebat uir meruit appellari: et apłs
genti ethyopum missus c̃. qui igitur
oblatus ẽ pilato: quia ipse uoluit.
et non respondit ut patibulum pro
nobis dampnatus ascenderet: ipse
Ecce agnus dĩ ecce qui tollit peccata
mundi. Quiet in apocalipsi ioħrs eu¬

Expanded text:
minus voluit conterere eum in infirmitate. LXX: Sicut ovis ad victimam ductus est, et sicut agnus coram tondente mutus, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est. Generationem illius quis enarrabit, quia tollitur de terra vita ejus? Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem; et dabo pessimos pro sepultura ejus, et divites pro morte illius. Quia iniquitatem non fecit, neque dolum in ore suo: et Dominus vult mundare eum a plaga. Hoc testimonium, cum in Actibus Apostolorum reginae Candacis Eunuchus rheda veheretur , et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris, intellexit, et statim baptizatus, in agni sanguine quem legebat, vir meruit apgenti Aethiopum missus est. Qui igitur oblatus est Pilato, quia ipse voluit, et non respondit, ut patibulum pro nobis damnatus ascenderet, ipse Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Qui et in Apocalypsi Joannis e
Abbreviated transcription (Latin):
quere pacem et ꝑsequere eam. Et iterum.
uit erpriorib coniciantur p̃sentia. Et cũ
multo difficiliora iam facta sint: hec que
plecutorib iusticie dicit᷑ ut aspiciant in
tobustissimam petram quam exciderunt
tt infoueam laci quem foderunt id ẽ in
dnm̃ saluatorem: de quo apłs loquitur.
Petra aut̃ erat xp̃c. Et alibi scriptum ẽ.
Statuit supra petram pedes meos. Et it̃m.
Iin petra exaltauit me. Huiꝰ enim lacus
lancea ꝑfoderunt. de quo exiuit sangurs
es aqua: et huiꝰ foderunt manus et pedes.
dicente ipso dño saluatore. foderunt
manus meas et pedes meos. diumeraue¬
runt omĩa ossa mea. Possumus extisam
petram sepulchrum dicere saluatoris. inqͦ
conditus ẽ et resurgens a mortuis. Unde et¬

Expanded text:
Quaere pacem, et persequere eam ; et iterum: Quaere pacem, et persequere eam ; et iterum: ut ex prioribus conjiciat praesentia: cum multo difficiliora jam facta sint, haec quapersecutoribus justitiae dicitur, ut aspiciant in robustissimam petram, quam exciderunt, et foveam laci quam foderunt, id est, Dominum Salvatorem, de quo Apostolus loquitur: Petra autem erat Christus . Et alibi scriptum est: Statuit supra petram pedes meos . Et iterum: In petra exaltavit me. Hujus enim latus lancea perfoderunt, de quo exivit sanguis et aqua, et hujus foderunt manus et pedes, dicente ipso Domino Salvatore: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Possumus excisam petram, sepulcrum dicere Salvatoris, in quo conditus est, et resurgens a mortuis, innume
Abbreviated transcription (Latin):
lorum nata sunt milia. quid mͥ grande ẽ.
ut instaurem runas syon et deserta enis
mutem in paradisum uoluptatis & in hor¬
tum dñi quem plantauit in edem ds̃ contͣ
onencem. ut inueniat᷑ in ea pro diuersis ar-¬
borib gaudium atq leticia confessio et uox
laudis: hoc iudei ad rorobabel tempora
referunt: quod post babyloniã uastitatẽ
instaurata sic sẏon. edificatumq templũ
& antiqua religio reddita S quomͦ supra
dicitur ad syon afferent filios tuos inul¬
nis et filias tuas suꝑ humeros portabunt
et erunt reges nutricii tui & regine nucri¬
ces tue. et ecce isti delonge uenient et illi
ab aquilone et mari et isti de tra austra¬
li: quando dicet syon. angustus michi ẽ
locus fac mͥ spacium ut habitem que me¬
diocritatem excedunt illorum temꝑum
nec suꝑ t̾renã ierłm impleta noscuntur:
sic et hic loquit᷑ dñs ad eos qui ꝑsecunt᷑
qd iustum ẽ. iuxta illud quod alibi dicit᷑.

Expanded text:
lorum nata sunt millia; quid mihi grande est, lorum nata sunt millia; quid mihi grande est, ut instaurem ruinas Sion, et deserta ejus mutem in paradisum voluptatis, et in hortum Domini quem plantavit Deus in Eden contra Orientem: et inveniatur in ea pro diversis arboribus gaudium atque laetitia, confessio et vox laudis? Hoc Judaei ad Zorobabel tempora referunt, quia post Babyloniae vastitatem instaurata sit Sion, aedificatumque Templum, et antiqua religio reddita. Sed quomodo supra dicitur ad Sion: Afferent filios tuos in ulnis, et filias tuas super humeros portabunt. Et erunt reges nutricii tui, et reginae nutrices tuae. Et: Ecce isti de longe venient, et illi ab Aquilone et mari, et isti de terra australi; quando dicet Sion: Angustus mihi est locus: fac mihi spatium ut habitem, quae mediocritatem excludunt illorum temporum, nec super terrena Jerusalem impleta noscuntur: sic et hic loquitur Dominus ad eos, qui persequuntur quod justum est, juxta illud quod alibi dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Gaudium ⁊ lencia inueniet᷑ in ea
gr̾arũ actio. & uox laudiᷤ. lxx. Audite
dñm. Attendite in robustã petrã quã
excidistis: & in foueã laci quã fodutis.
Respicite in abrahã patrẽ ur̃m: ⁊ in sa¬
ram que peꝑit uos: quia unus erat.
&e uocaui eum. ⁊ benedixi &e dilexi illũ:
& multiplicam eũ. Et te nc̃ consolabor
Syon & consolatus sũ omia deserta
eius quasi paradisum. ⁊ ea que ad oci¬
deutem st̃. quasi paradisũ dñi. Exul¬
tatonẽ ⁊ leticiam inuenient in ea:
confessionem ⁊ uocẽ laudis. Por mie¬
tibus in dolore ac merore ꝑpetuo qui
succendert̃ sͥ ignẽ ⁊ flammas robus
Respicite petrã idẽ abraham patrem
urm de quo excisi estis: ⁊ ad cau̾nam
laci dequa p̃ciosi estis. id est saram que
pepit uos. Et hoc considerate quod cum
unus & centum eẽt annorũ & sterilem
haberet uxorem. mulciplicauerit filios eiꝰ
quasi stellas celi: ita ut numerũ uinceret
multitudo. Sigͦ deuno homine tanta popu¬

Expanded text:
ietur in ea, gratiarum actio et vox laudis. LXX: Audite Dominum. Attendite in robustam petram quam excidistis, et in foveam laci quam fodistis. Respicite in Abraham patrem vestrum, et in Saram quae peperit vos, quia unus erat et vocavi eum, et benedixi ei, et dilexi illum, et multiplicavi eum: et te nunc consolabor, Sion. Et consolatus sum omnia deserta ejus quasi paradisum, et ea quae ad occidentem sunt, quasi paradisum Domini: exsultationem et laetitiam invenient in ea, confessionem et vocem laudis. Dormientibus in moerore ac dolore perpetuo, qui succenderunt sibi ignem, et flammas robustrespicite petram, id est, Abraham patrem vestrum, de quo excisi estis, et ad cavernam laci, de qua praecisi estis, id est, Saram quae peperit vos. Et hoc considerate, quia cum unius et centum 585 esset annorum, et sterilem haberet uxorem, multiplicaverim filios ejus quasi stellas coeli, ita ut numerum vinceret multitudo. Si ergo de uno homine tanta popu
Abbreviated transcription (Latin):
retur ꝓpͥum errorem et rectam uian
deserens. de crucifixo diuersa sentiret.
Dominus autem posuit in eo iniqui¬
tates omĩum nr̃m. siue tradidic eum
pro peccatis nr̃is. ut qd̾ ꝓpt̃ imbecillita¬
tem uirium ferre ñ poteramus. ꝓ nobis
ille portaret. Qui oblatus ẽ quia ipse
uoluit. non enim necessitate crucem
s uoluntate sustinuit dicens in euan¬
gelio. Calicem quem dedit mͥ pat̃ non
bibam illum: Et ad petrũ qui scanda¬
mano pauore trepidabat. Uade post me
sathanas scandalum es michi. quia ñ sa¬
pis ea que dei sunt. s que hominũ. Alio¬
quin si non ꝓpria uoluntate eẽt oblatꝰ
nocte in me scandalum sustinebitis.
pot̾at eos qui ad se missi fuerant declina¬
re. quib occurrit intrepidꝰ. et ultro se
obtulit dicens. Quem queritis: Qui
statim ceciderunt retrorsum: uocem
enim p̃sentis dei ferre non poterant.
Pulchreq addidit. et non aꝑuit os su¬
um. qui dicenti pilato michi non lo¬
queris: noluit respondere. Siue iuxta

Expanded text:
retur errorem, et rectam viam deserens, de Crucifixo diversa sentiret. Dominus autem posuit in eo iniquitatem omnium nostrum, sive tradidit eum pro peccatis nostris; ut quod propter imbecillitatem virium ferre non poteramus, pro nobis ille portaret, qui oblatus est, quia ipse voluit. Non enim necessitate crucem, sed voluntate sustinuit, dicens in Evangelio: Calicem quem mihi dedit Pater, non bibam illum ? Et ad Petrum qui scandamano pavore trepidabat: Vade retro me, Satana, scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed quae hominum . Alioquin si non propria voluntate esset oblatus, nocte in me scandalum sustinebitis, poterat eos qui ad se missi fuerant declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim praesentis Dei ferre non poterant. Pulchreque addidit: Et non aperuit os suum. Qui dicenti Pilato: Mihi non loqueris? noluit respondere. Sive juxta
Abbreviated transcription (Latin):
corpore diuina potentia celaretur. De qͦ
supra dictum ẽ. tues deus absconditus &
nesciebamus. qui uere languores nros
et peccata portauit et pronobis doletñ
fixus ẽ uere doluit. dicens in euangelio.
Tristis ẽ. anima mea usq ad mortem. et
nunc anima mea turbata ẽ. Et nos pu¬
tauimus eum ẽẽ inmundum siue in do¬
lore ut .lxx. transtulerunt pro quo aqͥ¬
la et syminachus posucrunt leprosum
theodotio flagellatum: qd̾ aliis uerbis
hebraico idiomate lepra intelligitur
iuxta illud quod in psalmo scriptum
ẽ. et flagellum non appropinquabit
tabernaculo. Et ẽ. sensus. Putauimus
eum pro peccatis suis a deo ẽẽ ꝑcussum
qui humiliatus ẽ ꝓpt̃ nos et cum latro¬
nibus crucifixus. Pro eo qd̾ syminachꝰ
aquila posuit aqnaaenon.idẽ. lepro¬
sum: qd̾ multi intelligentes putant
relictum. Et alii legunt. Ragnmenor
id÷ sedentem. In principio capituli in
paulus utitur ad romanos: edisserens

Expanded text:
corpore divina potentia celaretur. De quo corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata portavit, et pro nobis dolet, nfixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et: Nunc anima mea turbata est . Et nos putavimus eum esse immundum, sive in dolore, ut Septuaginta transtulerunt, pro quo Aquila et Symmachus posuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . eum pro peccatis suis a Deo esse percussum, qui humiliatus est propter nos, et cum latronibus crucifixus. Pro eo quod Symmachus Aquila posuit ἁφημένον, id est, leprosum: quod multi non intelligentes, putant relictum, et alii legunt καθήμενον, id est, sedentem. In principio capituli, inPaulus utitur ad Romanos, edisserens
Abbreviated transcription (Latin):
facile soluitur: Despectus erat et igno¬
bilis quando pendebat incruce. et fa-¬
ctus pro nobis maledictum. peccata no¬
stra portabat et dicebat patri. Ds̃ deus
meus quare me dereliquisti. Inclitus aũ
erat et decorus aspectu. quando ad pas-¬
sionem eius t̃ra contremuit. saxa dis¬
rupta sunt et fugiente sole et̃nam no¬
ctem elementa timuerunt. De quo &
sponsa in canticis canticorum. fratuelis
meus candidus et rubicundus electus
de milibus. Candidꝰ plenitudine ac pu¬
ritate uirtutum: rubicundꝰ in passione.
cius ex bosor. Electus de milibus in resur¬
rectione: ut qui erat pͥmogenitus om¬
nis creature. pͥmogenitus fieret ex mor¬
tius. Quod aut̃ infert homo in dolore
et sciens ferre infirmitatem siue dolorũ
et scientem infirmitatem. uerum corpꝰ
hominis et ueram demonstrat animam.
Qui sciens ferre infirmitates: om̃s cas
diuinitate suꝑauit. Et absconditus uul-¬
tus illius atq despectus: ut bumano

Expanded text:
facile solvitur. Despectus erat et ignofacile solvitur. Despectus erat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, peccata nostra portabat. Et loquebatur Patri: Deus Deus meus, quare me dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis meus candidus, et rubicundus, electus de millibus . Candidus plenitudine ac puritate virtutum, rubicundus in passione, us ex Bosor; electus de millibus in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominis, et veram demonstrat animam, qui sciens ferre infirmitates, omnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano
Abbreviated transcription (Latin):
cui reuelatum ẽ: raritatem credentiũ
significat ex iudeis. Quodq sequitur.
ascendet sicut uirgultum coram eo ꝓ
quo .lxx. transtulerunt annuntiaui¬
mus sic̃ paruuli coram eo. pro quo uir¬
gulto sẏminachus int̾pretatus ẽ. ut
assumptum ostenderet hominem qui
ꝓcessit de utero uirguiali. Deqͦ inferc
sicut radix de t̾ra sitienti. Pro sitienti.
aquila int̾pretatus ẽ. inuia: ut uirgini¬
tatis priuilegium demonstraret. quod
absq ullo humano semine de t̃ra prius
inuia sit creatus. Iste ẽ. de quo et supra
legimus. Exiet uirga de radice iesse &
flos de radice eius ascendet: ut natiuita¬
tis cius ascensum significaret in mundũ.
Sin autem non habebat fp̃em neq głam
s forma ipsius erat ignobilis et deficiens
pre filiis hominum. siue ut habetur in
hebreo despectus et nouissimus. uirorũ
quomodo in psalmis dicit᷑. Accingere
gladio tuo eirca femur tuum potentis¬
sime pulchritudine et decore tuo: qd̃

Expanded text:
cui revelatum est? raritatem credentium cui revelatum est? raritatem credentium sit sicut virgultum coram eo; pro quo LXX transtulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Symmachus, ramum interpretatus est, ut assumptum ostenderet hominem qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de terra prius invia sit creatus. Iste est de quo et supra legimus: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, sive ut habetur in Hebraeo, despectus et novissimus virorum, quomodo in Psalmis dicitur: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
et humiliatum.Lxx. Dñe quis credit
auditui nr̃o et brachium dñi ciui reue¬
terra sicienti: non ẽ. species eineq gloria.
Et udimus eum et non habebat sp̃em
neq decorem: s species enis in honorata
et deficiens pre filiis hominum. Homo
inplaga et sciens ferre infirmitatem qͥa
auersa ẽ facies eis despecta et non repu¬
tata. Iste peccata nr̃a portat et pro nobis
dolet: et nos putauimꝰ eum ẽẽ in dolore
et in plaga et in afflictione. Post uerba
patris quib filium suum mundo nun¬
tiauerat ẽẽ uenturum. et ante scandalũ
cruciꝰde quo dicturus erat inglorius erit
aspectus et forma eius pre filiis hominũ
gloriam p̃miserat resurgentis. exaltabit᷑
et eleuabitur et sublimis erit ualde. ut
humilitatem crucis resurrectionis gła
p̃ueniret. respondet ꝓpħarum chorus se
implesse officium. et quantum inse fuit
brachium atq uirtucem illius omnib¬
nuntiasse. In eo autem quod dic̃ quis
credidit auditui nr̃o et brachium dñi

Expanded text:
t auditui nostro, et brachium tuum, cui reveterra sitienti. Non est species ei neque gloria; vidimus eum et non habebat speciem neque formam, sed species ejus inhonorata et deficiens circa filios hoin plaga, et sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, despecta et non reputata. Iste peccata nostra portat, et pro nobis dolet, et nos reputavimus cum esse in dolore, et in plaga et in afflictione. Post verba Patris, quibus filium suum mundo nuntiaverat esse venturum; et ante scandalum crucis, de quo dicturus erat: Inglorius erit aspectus ejus, et forma ejus 614 prae filiis hominum, gloriam praemiserat resurrectionis: Exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde: ut humilitate crucis resurrectionis gloriam praeveniret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque virtutem omnibus nuntiasse. In eo autem quod dicit: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini
Abbreviated transcription (Latin):
in uia errauit et dominus tradidit cum
ꝓpt̃ iniquitates nr̃as et ipse ꝓpt̃ afflic¬
tionem ñ aꝑuit os. Nos inquit putaui¬
mus eum uirum dolorum siue iuxti
pria sustinere peccata: ille autẽ uulit¬
ratus ẽ. ꝓpt̃ iniquitates nr̃as dicens i
psalmo.foderunt manus meas et peosz¬
meos: ut suo uulnere uulnera nostra
curaret. Et actritus ẽ. siue infirmatus
ꝓpt̾ scelera nr̃a: ut factus pro nobis ma¬
ledictum nos liberaret de maledicto.
Maledictus enim omĩs homo qui pen-¬
dit inligno. Unde disciplina pacis nr̃e
sup eum ẽ. Quod enim nos pronr̃is de¬
bebamus scelerib sustinere. ille ꝓ nob̾
passus ẽ. pacificans ꝑ sanguinẽ crucis
sue siue que in tra sunt siuc que in ct¬
unum: ec medium pariecem macerie
soluens inimiciciam in carne sua. Et
liuore eius sanati sumus. Ex quo ꝑspicu¬
um ẽ. sic̃ corpus flagellatum atq lace¬
ratum signa iniurie mictib ac liuore
portabat: ita et animam uere doluis¬
se pro nobis. ne ex parte ueritas ex

Expanded text:
ua erravit. Et Dominus tradidit eum propter iniquitates nostras, et ipse propter afflictionem non aperuit os suum. Nos, inquit, putavimus eum virum dolorum: sive juxtaum a Deo, et propria sustinere peccata. Ille autem vulneratus est propter iniquitates nostras, dicens in psalmo: Foderunt manus meas et pedes , ut suo vulnere vulnera nostra curaret, et attritus est, sive infirmatus propter scelera nostra, ut factus pro nobis maledictum, nos liberaret de maledicto. Maledictus enim omnis homo qui pendet in ligno . Unde disciplina pacis nostrae super eum est. Quod enim nos pro nostris debebamus sceleribus sustinere, ille pro nobis passus est, pacificans per sanguinem crucis suae, sive quae in terra, sive quae in counum, et medium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et livore ejus sanati sumus . Ex quo perspicuum est, sicut corpus flagellatum atque laceratum signa injuriae in vibicibus ac livore portabat: ita et animam vere doluisse pro nobis, ne ex parte veritas, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
cti de ierłm ẜ ut uictores recesserunt: ut
qui cocidie p̃dicantes intemplo euange¬
lium dĩ multa milia uideorum mun
dum ipsius euangelio subiugarent:
p̃uium enim habebant dũm qui congre¬
garet eos dm̃ isrł. hoc ẽ. de orbe terrarũ¬
gregem unum faceret: et implerecur
illud quod dñs in euangłio ad pacrem
loquitur. Daut sicut ego & tu unum
sumus: sic et isti in nobis unum sint. Ut
eodem sensu et eadem sententia repug-¬
nantia int̃ se uicia atq contraria dese-¬
rentes: unam app̃henderent solamq
uirtutem. Neq enim uitia et ꝑturbatio¬
nes inuicem se secuntur: quod de untu¬
te dicitur in quib nec ynepeo .ai. sunt
nec eartuc. id est nec plus nec minus s
omĩa temꝑata. Porro in uiciis uniu̾sa con-¬
traria sunt ut pauor audacie impiet suꝑ¬
stitio. luxuria parcitati. Nece intelli¬
get seruus ms̃. exalcabitur et eleuabit̃.
et sublimis erit ualde. Sicut obstupuert̃

Expanded text:
cti de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut cti de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut qui quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judaeorudum ipsius Evangelio subjugarent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, id est de orbe terraruunum gregem faceret, ut impleretur illud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. Neque enim vitia et perturbationes invicem se sequuntur: quod de virtutibus dicitur, in quibus nec ὑπερβολαὶ sunt, nec ἐλλείψεις, id est, nec plus nec minus, sed omnia temperata. Porro in vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur, 612 et elevabitur et sublimis erit valde. Sicut obstup
Abbreviated transcription (Latin):
& uidebunt om̃s fines terre salutare
dei nostri: nequaquam hoc deiudeis s
mus choro. Quibus p̃cipitur ut recedant
p̃dicent: dicente dño saluatore. Ite &
docete om̃s gentes. baptirantes eos in
nomine patris & filii & sp̃c sancti. Ut
nequaquam cum udcis blaspheman¬
tibus maneant in quorũ necem roma¬
nus paretur exercitus. s pollutos dere¬
linquant &. separenturabeis atq mun¬
dentur. Quiportant uasa dñi: templũ
lus quiuas clectionis dicitur. p̃paraue¬
rat enim se inuas p̃ciosum et aptum
in ministerium dĩ. Nel certe hoc dicen¬
dum quod uasa dñi armatura sit spi¬
ritalis: de qua &. apłs paulus loqueba¬
tur. Induite uos armaturam dĩ. Et per
addidit cingulum ueritatis. & calcia¬
tos pedes in preꝑatione euangelii pacis.
Et in alio loco. Deponences ergo oꝑa
tenebrarum: et induamur armis lucis
Sequitur. Non in tumultu exibitis.
nec infuga ꝓperabitis. Neq enim ut ui¬

Expanded text:
Et, videbunt omnes fines terrae salutare Et, videbunt omnes fines terrae salutare Dei nostri, nequaquam hoc de 611 Judaemus choro. Quibus praecipitur, ut recedant  dicente Domino Salvatore: Ite et docete omnes gentes, baptizantes eas in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti : ut nequaquam cum Judaeis blasphemantibus maneant, in quorum necem Romanus paretur exercitus; sed pollutos derelinquant: et separentur ab eis atque mundentur, qui portant vasa Domini. Templum lus, qui vas electionis dicitur , praeparaverat enim se in vas pretiosum et aptum in ministerium Dei. Vel certe hoc dicendum, quod vasa Domini, armatura Dei sit spiritualis. De qua et Paulus Apostolus loquebatur: Induite vos armatura Dei , et per addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio loco: Deponentes ergo opera tenebrarum, induamur arma lucis . Sequitur: Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Neque enim ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. Recedite recedite egredimini inde
minundum nolite tangere. Exite de
medio enis: separamini qui portatis
uasa dñi. quia non tumultu exibi¬
tis. neq cum fuga ibitis: s p̃cedet uos
uidei sic disserere conantur. Exite de ba¬
bylone. &. idola eorum derelinquite.
Exite de medio illius. & uasa que na-¬
buchodonosor capta ierłm tulerat. cyro
laxante captiuos. sub rorobabel oe er¬
dra referte in templum. Nec sicut pͥus
de egypto cum tumultu & timore exi¬
stis. ita egredimini de babylone. s cum
pace uoluntate regis ꝑsarum atq me-¬
dorum: in quo dni uoluntas apparuit
qui protexit & congregauit uos. Alii
que de babylone diximus. de romano
regno int̃pretantur: quod in aduen¬
tu xp̃i qui eos liberaturus sit hec om¬
na compleantur. Nos autem audien¬
tes supra quam pulchri suꝑ montes
pedes annuntiantis & predicantis pa-¬
cem & reuelabit dominus brachium
suũ in conspectu omĩum gentium:

Expanded text:
LXX: Recedite, recedite, egredimini inde, LXX: Recedite, recedite, egredimini inde, et immundum nolite tangere: exite de medio ejus: separamini qui portatis vasa Domini, quia non cum tumultu exibitis, neque cum fuga ibitis: sed praecedet vael. Et hoc Judaei sic disserere conantur: Exite de Babylone, et idola eorum derelinquite. Exite de medio illius, et vasa quae Nabuchodonosor, capta Jerusalem, tulerat , Cyro laxante captivos sub Zorobabel et Esdra , referte in templum; nec sicut prius de Aegypto cum tumultu et timore fugistis, ita egredimini de Babylone; sed cum pace et voluntate regis Persarum atque Medorum, in quo Domini voluntas apparuit, qui protexit et congregavit vos. Alii quae de Babylone diximus, de Romano regno interpretantur, quod in adventu Christi qui eos liberaturus sit, haec omnia compleantur. Nos autem audientes supra: Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem. Et: Revelabit Dominus brachium suum in conspectu omnium gentium:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tr̃e t̃minos copulauit. qui uisuri
sunt salutare dĩ: illud ostendit quod
x in alio loco dicitur. Comitimini ad
me ab extremis t̃re. & salui eritis. Et per
ieremiam. Ad te gencesuenient abatr¬
mis tre. Et iterum. Recordabunt̃ uconi¬
tium : quia dñi ẽ regnũ. & ipse domi¬
nabitur gentium: ut non solumua¬
rietas gentium singłarum. s e onmes
mundi cardines creditĩ predicent᷑ mp.¬
iuxta id qd̾ ipse loquitur. Cum aucel
p̃dicatum fuerit hoc euangłium ⁊⁊ol¬
in uniu̾so mundo: tunc erit finis. Als
summitates et extrema t̃re eos incell¬
gi uolunt qui ñ in media t̃re s ierot¬
mis eius instar rotarum finib conii¬
stentes humilia deserunt : ad excelali¬
stimnant ¶ecedite recedite exte mde di¬
lutum nolice tangere: exite demediss
Mundamini qui fertis uasa domini
qm non in tumulcu exibitis: nec in
pugna ꝓperabitis. Precedet enim uos
dominus: & congregabit uos ds̃ isrł.

Expanded text:
omnes terrae terminos copulavit, qui visuri omnes terrae terminos copulavit, qui visuri sunt salutare Dei, illud ostendit quod et in alio loco dicitur: Convertimini ad me ab extremis terrae, et salvi eritis ; et per Jeremiam: Ad te gentes venient ab extremis terrae ; et iterum: Recordabuntur et conntium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium ; ut non solum varietas gentium singularum, sed et omnes mundi cardines credituri puxta id quod ipse loquitur: Cum autem praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, tunc erit finis . Alii summitates et extrema terrae, eos intelligi volunt, qui non in media terra, sed in extremis ejus instar rotarum finibus consistentes, humilia deserunt et ad excelsa festinant. Recedite, recedite, exite inde, pollutum nolite tangere: exite de medio ejus, mundamini qui fertis vasa Domini. Quoniam non in tumultu exibitis: nec in fuga properabitis. Praecedet enim vos Dominus, et congregabit vos Deus Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
iritali ierłm id ÷ eccłia que in iudeis fue¬
rat derelicta reuelari brachium domini
cunctis gentibꝰ: & uidere salutare eius
om̃s fines t̃re. Qd̃ duplicit̃ intelligitur.
Aut enim reuelat pat brachiũ suum cun¬
ctis gentibꝰ. aut filius reuelat forcitudi¬
nem suam. De quo scriptum ẽ. Nirtus
enim ab eo egrediebatur. & sanabat oñs
Et iterum. Sensi uirtutem exisse demit
que sanauit ae morousam. Quod anst
filius dĩ patris dextera appelletur ehe
chium: multa sunt testimonia. E qub
mco gentes sꝑabunt. De quo &e acobdũ
Hic erit expectatio gentium. Et occoge¬
simus octauus psalmus. Tuum brachi¬
um cum potentia. Hoc brachio eduric
dominus populum ifrł det̃ra egypt:
de quo ad apłorum pͥncipem loquebat᷑
Beatus es symon bariona. quia caro ꝙ
sanguis non reuelauit tibi: s pat̃ meus
qui ẽ in celis. Et apłs paulus dese. Quan¬
doinquit placuit dõ qui separauit me
deutero matris mee ut reuelaret filiũ
suum inme. Qd̃ aut̃ cunctis gentibus.

Expanded text:
rusalem, id est, Ecclesia, quae a Judaeis fuerat derelicta, revelari brachium Domini cunctis gentibus, et videre salutare ejus omnes fines terrae. Quod dupliciter intelligitur. Aut enim revelat Pater brachium suum cunctis gentibus, aut filius revelat fortitudinem suam. De quo scriptum est: Virtus enim ab eo egrediebatur et sanabat omnes . Et iterum: Sensi virtutem exisse de me quae sanavit haemorrhousam . Quod autem Filius Dei, Patris dextera appelletur et brachium, multa sunt testimonia, e quibmeo gentes sperabunt . De quo Jacob dicit: Hic erit exspectatio gentium . Et octogesimus octavus psalmus: Tuum brachium cum potentia. Hoc brachio eduxit Dominus populum Israel de terra Aegypti. De quo ad Apostolorum principem loquebatur: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelaverunt tibi, sed Pater meus qui est in coelis . Et Apostolus Paulus de se : Quando, inquit, placuit Deo, qui separavit me de utero matris meae, ut revelaret Filium suum in me. Quod autem cunctis gentibus