comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aa ron uoeatus est adeo. signo florentis
uirge de monstratuis e. sacerdotem ad eo
esse electum. & iam & incendio qui eius
pontificatu in uidere uoluerunt. Sicut¬
ipse xp̃s non sem& ipsum clarificauit. ut
pontifex fier& : sed qui locutus est adeum.
filius meus estu: ego hodie genuite: hocest.
fico me ipsum: gloria mea mea nichil est::
Est enim pater: qui glorificame: Notandũ
est qđ glorificare & honorare & clarifica¬
re tria quidem uerba. sed una res est.
qđ grece dicit᷑ daxaxirs Sed int̃ pretatũ
uarietate. aliter atque aliter positum
in latino. qđ in eugło dictum est glorifico.
hic apłs clarificationem nominat Clarifi¬
catus est ergo filius apatre. quando suꝑbap¬
titatum uox patris audica est decelis.
hic filius meus dilectus in quomichi bene
conplacuit:. Que clarifico siue glorifica¬
tio: multo ante ꝑꝓphetam spiritu sc̃o in spi¬
rante p̃dicta est :. Dominus dixit ad mefilius
meus estu ego hodie genuite y dominum

Expanded text:
Aaron vocatus est a Deo; signo florentis Aaron vocatus est a Deo; signo florentis virgae demonstratus est sacerdotem a Deo esse electum: etiam et incendio eorum qui ejus pontificatui invidere voluerunt. emetipsum clarificavit, ut pontifex fieret, sed qui locutus est ad eum: Filius meus es tu, ego hodie genui te. » Hoc est, fico meipsum, gloria mea nihil est: est enim Pater, qui glorificat me . » Notandum est quod glorificare, et honorificare, et clarificare, tria quidem verba, sed res una est, quod Graece dicitur, doxain; sed interpretum varietate aliter, atque aliter positum in Latino. Quod in Evangelio dictum est, « glorifico, » hic Apostolus clarificationem nominat. Clarificatus est ergo Filius a Patre, quando super baptizatum vox Patris audita est de coelis: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacuitio multo ante per Prophetam, Spiritu sancto inspirante, praedicta est: « Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te . » Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
erit desꝑationis cempꝰ. nunc nolentib cõuti
ad sedem gr̃te.cũ thalamꝰ erit clausus: can¬
tũq cũsponso remanent. quibonis operib¬
ex hominib ad sũptꝰ. hoc cõmune est:. Pro
hominib consticutꝰ. & hoc ut offerat dona &
sacrificia ꝓpeccatis. Et hac s non totum:
reliqua il non sunt cõmunia Qui pocest cũ¬
doloret hisqui ig noranter peceant:. hic ĩa
excellentia est. de qua superuiꝰ ansuꝑior e
santencia latius disputaui . Qđ & adiunx
Et prapeerea edeb& quem ad modũ & ꝓpopło.
ita etiam prosem& ipso offerre ꝓpeccatis
Hoc uero ad sacerdotes legalis magis ꝑtinae
in ear p̃tatio uideri pocest:. Peinde dispucare
ad gredit᷑ . quomodo quis ad sac̃dotium accede
debaᷤ: at: Nam ecquisquam dit sum & sibi
honorem: sed qui uocatur ad eo tanquam
daron:. Hicalam percutit sacerdotis hono¬
ris cupidos & sacerdocii auidos no ꝓsalute
populi sed propter ambienone scli Igitur

Expanded text:
erit desperationis tempus nunc nolentibus converti erit desperationis tempus nunc nolentibus converti ad sedem gratiae, cum thalamus erit clausus, tantumque cum sponso remanent, qui lucentes bex hominibus assumptus; hoc commune est. Pro hominibus constituitur; et hoc: ut offerat dona et sacrificia pro peccatis; et hoc, sed non totum. Reliqua vero non sunt communia: Qui potest condolere his qui ignoranter peccant; hic jam excellentia est, » de qua superius in priori sententia latius disputavit. Quod vero adjunxit: Et propterea debet, quemadmodum et pro populo, ita etiam pro semetipso offerre pro peccatis, hoc vero ad sacerdotes legales magis pertineinterpretatio videri potest. Deinde disputare aggreditur, quomodo quis ad sacerdotium accedere debeat. Nec quisquam, ait, sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron. Hic etiam percutit sacerdotes honoris cupidos et sacerdotii avidos: non pro salute populi, sed pro ambitione saeculi. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
xilio oportimo Ad eamus gꝰ cũ fidutia Hoc est
sittm̃ fructus dignos fecerimus penitentiȩ ⁊ fidẽ
firmã usq: in finẽ retineamus : Nunc uerus sed ponti¬
fexx nr̃ iłis filius dĩ inthorona grẽ paratꝰ indulgere
egregius alio loco dixit: Ecce nunc tẽpus accepta bile
ecce nuc dies salutis Et ꝓphetit multet ante hoc
auxilio oportum tẽpris significans: Tempere in qͥt
& nmc post baptismũ uocantes muenire nniscđiã
si penitentiam e gerint. gr̃a est illius qui
sedet in throno gratiae: Qđ uero oportunꝰ
factus ÷ pronobis magnum est humilitatis
indicium quam exnr̃a suscepit naturę
non sue substantiae quam hab& triũphaliter
cũ patre. cuinos fidẽ cũ fidutia bonitatis sua
ad feramꝰ hoc oportuno tempore cũ sedet
ingracia & chrono & om̃ia tribuit que nobis
ad̾ salutem prouenire cestissimum est:
Modo tempꝰ ÷ donoꝵ. nemode se ipso desper&:
Timeamꝰ thronum equitatis eiꝰ cũ uenerit di¬
iudicare om̃ia scđm iusticiam. Et tunc

Expanded text:
s, si tamen fructus dignos fecerimus poenitentiae, et fidem firmam usque in finem retineamus. Nunc verus sedet pontifex noster Jesus Filius Dei in throno gratiae, paratus indulgere egregius alio loco dixit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Et propheta multo ante hoc auxilii opportuni tempus set nunc post baptismum peccantes invenire misericordiam, si poenitentiam egerint, gratia est illius, qui sedet in throno gratiae. Quod vero opportunus factus est pro nobis, magnum est humilitatis indicium, quam ex nostra suscepit natura; non suae substantiae, quam habet triumphaliter cum Patre, cui nos fidem cum fiducia bonitatis suae afferamus, hoc opportuno tempore, cum sedet in gratiae throno, et omnia tribuit quae nobis ad salutem provenire certissimum est. « Modo tempus est donorum; nemo de seipso desperet. » Timeamus thronum aequitatis ejus, cum venerit dijudicare omnia secundum justitiam: et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sit saluiin illũ amorte ftacere cũclamore ualido
& lacrins offerens ex cauditꝰ ẽ ꝓsua reuerentia
Quid .iͦ. insacerlotio nr̃ pontifex egisset certius
xp̃s in carne. precessunt & supplicationes
ꝓpeccatis hrnam generis : Scã uero sangins
eius ef fuso clamorualid. ẽ. in qͦ exauditꝰ.ẽ adõ

Expanded text:
cere, cum clamore valido, et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia. » Quid vero in sacerdotio noster pontifex egisset, certius Christus in carne, preces sunt et supplicationes pro peccatis humani generis. Sancta vero sanguinis ejus effusio clamor validus est, in
Abbreviated transcription (Latin):
summit᷑ nob̾ est peccatoꝵ remisso aregni dĩ
possessio conlata: Huiꝰ ordmẽ sacrificatii ꝑmys¬
ticã simibtu dmẽ melchi sedeth iustis fimusrex
instituit quando dnõpanis & uim fructus
obtulit Consteit er̃ pet caidũ uictimã peris.¬
se que fucrunt ordimis aaron non melcin sedech
sed hoc manere potius institutũ qđ cotũ orbe
isãcramentoꝵ erogatione celebrat᷑: Sacer dos

Expanded text:
regni Dei possessio collata. Hujus ordinem sacrificii per mysticam similitudinem, Melchisedech justissimus rex instituit, quando Domino panis et vini fructus obtulit. Constat enim pecudum victimas periisse, quae fuerunt ordinis Aaron, non Melchisedech; sed hoc manere potius institutum, quod toto orbe in sacramentorum erogatione celebratur. Sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
fcietus est sugenitti a patre unius substantiȩ cũ eo
Sic̃ mor̾ses ait fidelis est indomosua ꝓpositurus
cũ mor̾a scđm conparationẽ in lege sacerdotii
hrmc saermonẽ in dudẽ adserens cũ fidelẽ essem¬
domo sua: fidelẽ idẽ. deuiotũ defendante eaque
rint eiꝰ. non ꝑmittentẽ corrũpi: Que domͦ nos
fumꝰ sicuti in consequentib: dic̃ : Sic̃ morses
fidelis fuit indomo sua id. est popło pͥore:
confestoq consetutꝰ ostendit quomͦ domꝰ illius
essẽ debeamus: Ait enĩ: Quȩ domꝰ sumus nos si
fidutiam igłam spei usq: ad finẽ firmũ retmo¬
amus Quia qͥꝑseueranerit usq infinẽ hic saluus
erit: Domũ emĩ dic̃ ꝓhis qui conuocantꝰ meccła.
ntulit dei.domꝰ sumus nos id est sta tura dĩ
creati inxp̃o iłri : Nunc usq: comparationẽ xp̃i
cũ morsi. dehinc se ad altiora eius narrando
domꝰ qͥ fabricauit illã  non dix̃ quanto maio¬
rẽ habet bonorẽ ab operib artifex sed quã

Expanded text:
cta, sed genita a Patre, unius substantiae cum eo. « Sicut Moyses, ait, fidelis est in domo sua. Praepositurus eum Moysi, secundum comparationem in lege sacerdotii, hunc sermonem induxit, » asserens ea quae sunt ejus, non permittentem corrumpi; quae domus nos sumus, sicut in sequentibus dicit: sicut Moyses fidelis fuit in domo sua, id est, populo priore. Confestimque assecutus ostendit quomodo domus illius esse debeamus. Ait enim: « Quae domus sumus nos, si fiduciam et gloriam spei usque ad finem firmam retineamus; quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Domum enim dicit, pro his qui convocantur in ecclesia. Intulit, Dei domus sumus nos, factura Dei, creati in Christo Jesu. Nunc usque comparationem fecicum Moyse. Dehinc se ad altiora ejus narranda domus, qui fabricavit illam. » Non dixit, quanto majorem habet honorem ab operibus a
Abbreviated transcription (Latin):
& sine haci non est saluari possebile alicui Sicut
cdictũ .ẽ sinc fide in poss̃ bile e st dõ placere Sed
non sufficit sola hec oꝑ ari ꝑdilectionẽ. fidẽ
necessariũ . ẽ. & conseruari dignedõ: Pro inde
etiam paulus adnon& cosquia dignationẽ
mysterioꝵ suscipere meruerunt dicens: trstine¬
mus in gredi inent qm̃ ñ fufficit fides sed debi
addi & inta condigna & multũ stubum deb⁊
adhiberi nefudes sit otiosa Sit enĩ t̾rã intrare
uiuentes sic̃ gentes: Oppus est quppe orm̃ uõ¬
lentes celũ postidere fidt̃ oꝑib bonis ornare : Hec hoc
solũ damm habimale anuens eꝑ ñ untrat inregiũ
dĩ uerũ etiam ꝗimaioris ẽ urroris poene ꝑpt

Expanded text:
et sine hac non est salvari possibile alicui, sicut et sine hac non est salvari possibile alicui, sicut dictum est: Sine fide impossibile est placere Deo; sed non sufficit sola haec: operari per dilectionem fidem necessarium est, et conversari digne Deo. Proinde etiam Paulus admonet eos qui dignationem mysteriorum suscipere meruerunt, dicens: Festinemus ingredaddi et vita fidei condigna, et multum studium debet adhiberi, ne fides sit otiosa. Si enim terram intrare viventes, sicut gentes? Opus est quippe omni volenti coelum possidere, fidem operibus bonis ornare. Nec hoc solum damni habet male vivens, quod non intrat in regnum Dei, verum etiam, quod majoris est terroris. po
Abbreviated transcription (Latin):
intelligenda c̃: Tũ sexto die finito primoridi¬
alia operũ creationẽ & inseptimoces saint ano¬
uarũ creatione maturarũ : Per illã .uͦ. requiẽ dĩ
locutusest: Non dix̃ hoc loco reqͥẽ sed sabatimꝰ
ꝓprium nom̃ adquã gaudebant & currebant:
Sabatisinũ regnũ dĩ uocans: Sicurt enĩ sabbatõ ab
ꝑtini que sacerdo stesefficiebant &que animã
iuuabant & nchil aliud nec ttilẽ uult sabbatũ
opera laboriosa sicut insabbato carnali fece¬
runt: Itud uͦ sabbatũ dĩ qͥcũq inerat : recrui¬
eint ꝑpetuo ab oꝑib: suis sic a suis ds̃: Volens
ittiq: eos rosurrectione instruere & dereqͥe
sempit̃na hodie sepissime int̾posuit ut nũꝗ¬
demonstrarent se intraturos: Quasi diceret
siquis quã peccauerit usq hodie spẽ habeat
reuertandos Hallus igitur desperet usq: qͦ
uiuit: festinemus gͦ ingredi in illam reqͥeno
ut ne idipsum quis madat incredulitatis
exemplum: Magna qͥdẽ resest fides & saluttoris

Expanded text:
idelicet dum sexta die finita pri mordiali rerum creatione, in septimo cessavit a creatione novarum naturarum, per illam vero requiem Dei, locutus est. Non dixit hoc loco requiem, sed sabbatismum, proprium nomen, ad quod gaudebant, et concurrebant: sabbatismum regnum Dei vocans sicut enim Sabbatum ab pertinent, quae sacerdotes efficiebant, et quae animam juvabant, et nihil aliud; nec tale vult Sabbatum opera laboriosa, sicut in Sabbato carnali fecerunt. Istud vero Sabbatum Dei quicunque intrat, requiescet perpetuo ab operibus suis, sicut a suis Deus. Volens itaque eos de resurrectione instruere, et de requie sempiterna, « hodie, » saepissime interposuit, ut nunquam desperarent se intraturos, quasi diceret: Si quisquam peccaverit usquequo est hodie, spem habeat revertendi. Nullus igitur desperet, usquequo  Festinemus ergo ingredi in illam requiem, ut ne in idipsum incidat incredulitatis exemplum. « Magna quidem res est fides et salutaris;
Abbreviated transcription (Latin):
bi quicquã : Multi pontifices ignorent cos
qͥ intri bulationib constititis neq quȩ sst
tribulatio in quolibet scienis Inpossbile
qrippe est scire adflitiones ad flictoꝵ ei:
qͥꝑ expermm̃tũ ad flictionẽ non habuit ⁊ sen

Expanded text:
 valet. Multi pontifices ignorant eos qui in tribulatione sunt constituti, neque quae sit tribulatio in quolibet sciunt. Impossibile est quippe eum afflictiones afflictorum scire, qui experimentum afflictionis non habu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalis sed et̃nus: Ad quẽ dictũ est tues sacor¬
dos inȩt̃nũ scđm ordonẽ michni sedech om̃senĩ.
sublege erant sacordotes. iste solus scđm ordinẽ
melchi sedech Exeo ꝙnatꝰ est deutero urgmali
tialis sed sacerdes ꝓpt car nẽ quȩ as fampsit
aut propt uictimã quã pronob offerebat
a nob susceptũ id .c̃. carnẽ & sangume suum
Dequa inctina ipse in ȩrgłio ait Nisi mani¬
carne ac sangime nileruentũ mlcor rupti.¬
bile mens humana concipiat msc̃ dic̃apłs¬

Expanded text:
 sed aeternus; ad quem hoc dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Omnes enim sub lege erant sacerdotes; iste solus secundum ordinem Melchisedech, ex eo quod natus est de utero virginali tialis: sed sacerdos propter carnem quam assumpsit, aut propter victimam quam pro nobis offerebat, a nobis susceptam, id est, carnem et sanguinem suum: de qua victima ipse in Evangelio ait: Nisi mancarne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: ne sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
fticiemꝰ siqͥdẽ siꝑmiserit ds̃: In hac qrnppofide
baptismatis & reaurrectiens & uiditii futu¬
ret post peccatet posse fieribaptisma mon
sub umgit dicens Inpos s̃ bile est emĩ eosqͥse¬
mel sunt inluminati gustuer̃ etiã donũ cȩ¬
lestȩ ci participes fecctisunt sp̃s scĩ gustto
⁊ lapsisunt renouarirursus ad penitentiam:
Rursum crucifigentes sibimet ipsis filiũ di iosten¬
⁊ ostentui habentes In possĩ bile ẽ. inquit non
difficile inpossibile ẽ inquit : In desperatio¬
nẽ cosmisit scđo baptitam posse qͥa in possibilo
.c̃. qđ fueri non potest: Difficile .uͦ qđ quã uis
cũ labore tem̃ fieri potest Si scmel inquit
cęlestt hocest remis sonẽ peccatoꝵ accepistis
⁊ perticipes stactiestis sp̃s scĩ indistribrtionẽ
donoꝵ dĩ que inepła adchorinthios beatus pau¬
oc doctrinã dicenf̃ einigłicã nuirtutes uenturi

Expanded text:
iemus, si quidem permiserit Deus. » In hac quippe fide baptismatis, resurrectionis et judicii futuret post peccata posse fieri baptisma, mox subjungit, dicens: « Impossibile est enim eos, qui semel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum coeleet prolapsi sunt, renovari rursus ad poenitentiam, rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes. » Impossibile est, inquit, non difficile. Impossibile est, inquit, in desperatione eos misit, secundo baptizari posse, quia impossibile quod fieri non potest; difficile vero quod, quamvis cum labore, fieri tamen potest. Si semel, inquit, coeleste, hoc est, remissionem peccatorum accepistis, et participes facti estis Spiritus sancti, in distributione donorum Dei, quae in Epistola ad Corinthios beatus Pauhic doctrinam dicit evangelicam; et virtutes ventur
Abbreviated transcription (Latin):
audier̃ ꝑmorsen si nichil utilitcitis exauchtu
habuerunt qñ nec credider̃ nec sermo auditꝰ
fide cõtemperatꝰ ẽ. Discreint eos qͥeredider̃ p̃di¬
cationis uerbo abillis qͥ crediderunt: Ait enĩ.
infidelib ef fugerunt poenã que illis in latt
est nec  solum illis donatum est mortẽ
euaderẽ qua cet̃i perier̃. sed etiã datũ est t̃rã
repromissionis inteoe : caq laudaltilit̃ ꝓsua

Expanded text:
audierunt per Moysen; sed nihil utilitatis ex auditu habuerunt, quoniam non crediderunt, nec sermo auditus fide contemperatus est. Discrevit eos, qui crediderunt praedicationis verbo, ab illis qui non crediderunt. Ait enim: infidelibus, effugerunt poenam quae illis illata est, nec hoc solum illis donatum est mortem evadere, qua caeteri perierunt, sed etiam datum est illis terram repromissionis intrare, eamque laud
Abbreviated transcription (Latin):
ipsẽ tentatus potens est eis qͥ tẽptas aucili¬
ari In co idẽ hõe in quo passus est potens est
uinctos liberare tẽꝑtatosq adnauerare
neun cantur quia tẽpititiones nrc̃is ñ solũ
sic̃ ds̃ si etiam sc̃ homo inse ipso ꝑsperim̃to
cognouit : Licet dĩ insua
natura st̃t
quã assũp¬
sĩt idẽ dĩfilius pass̃bilis¬

Expanded text:
ipse tentatus, potens est eis qui tentantur, auxiliari. In eo, id est homine, in quo passus est, potens est vinctos liberare tentarosque adjuvare ne vincantur, quia tentationes nostras non solum sicut Deus, sed etiam sicut homo in seipso per experimentum cognovit; licet Deus in sua natura sit quam assumpsit, ide
Abbreviated transcription (Latin):
utlos uenire ad me titliũ .ẽ enĩ regnũ celoꝵ:
uia gͦ pueri conmuicauer̃ carm & sanguimi.
& ipse similit̾ participauit ensde: Hic astruit
non fictã : Sic̃ pueri carne & sanguine constant¬
& ille participquit carnis & sanguini : ut haberet
ut degustaret mortẽ ꝓpucroꝵ salute : cuiusdis¬
pensationis affectũ causam sub iungens: Ut ꝑ
hocest diabolũ : Hic ad mirabile quiddã demons¬
trat qr ꝑqđ potesitetẽ habebat diabolus: ꝑ hoc
uictus est arma eiꝰ quefuerant illi senrtia ad¬
dendo quantũ bom̃ operatur : mors : Vt lib̾a¬
ret inquit eos qͥtiore mortis ꝑtotam in tam
obnoxii erant seruituti Quare tremetis quare
timetis eã que iã condempnata est :iãtribilis
non est sedoptaabilis quas̃ laboꝵ finis & reqͥ ei
mitiũ : Cur ait tonore mortis ꝑ totã obnoxu
erant seruituti Serui quidẽ orñs fuerant mor¬
tis quimortẽ timebant : necdũ erant soluti
atimore mortis cuiꝰ legib: tene bantur :

Expanded text:
 enim regnum coelorum. Quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit iisdem. Hic astruit non fictam: sicut pueri carne et sanguine constant, et ille participavit carni et sanguini, ut haberet unde gustaret mortem pro puerorum salute, cujus dispensationis affatim causam subjungens: Ut per Hoc est diabolum. Hic admirabile quiddam demonstrat, quia per quod potestatem habuit diabolus, per hoc victus est: arma quae fuerant illi fortia addendo quantum bonum operaretur mors. Et liberaret, inquit, eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti. Quare tremitis, quare timetis eam quae jam condemnata est; jam terribilis non est, sed optabilis, quasi laborum finis et requici initium. Cur, ait, timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituti? Servi siquidem mortis omnes fuerant quia mortem timebant, necdum erant soluti a timore mortis, cujus legibus tenebantur. N
Abbreviated transcription (Latin):
Quod .uͦ. suꝑiusait qm̃. gͦ pueri conmunica uerunt
carm & sanguim. & ipse similit̃ participaiit eisdẽ
ex seqͥt᷑ amplius hunc sensũ unde participaret
appre hendit id .ẽ. ñ cuiꝰ libet angłi naturam fus¬
cepit sed sem̃ abrabȩ apprehendit : Non enĩ angłis
una dignitas donate est ut in hima ꝑsonã dĩ
filius eoꝵ nature conum geret᷑. sed honorẽ
& hanc dignitatẽ humane naturȩ dĩ filius
conces sit . ut ds̃ & homo una esset ꝑsona:
Qu̾are dixc̃ ad p̃hendit. e qinos quasi recedesites
abeo & longe fugientes insecutus app̃ hen¬
dit ut unam ꝑsonã nr̃e fragilitotis
dũ et̃ nus & inmoritilis moriedis & tẽpo¬
ralis adimatus. ẽ: quo .mͦ .uͦ. hoc esset con¬
festim sub iunxit dicens Unde debint ꝑ
onña frĩb similari: Quid est ꝑ omĩa  d ẽ
natus est edocatus. creuiti passus . ẽ. etiã & mor¬
tuus. ut ꝑ om̃a fomlis esset frĩb qͥhuiꝰ modi

Expanded text:
ius ait: Quia pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse similiter participavit iisdem. Exsequitur amplius hunc sensum, unde participaret lorum apprehendit, id est, non cujuslibet angeli naturam suscepit, sed semen Abrahae apprehendit. Non enim angelis una dignitas donata est, ut in unam personam Dei Filius eorum naturae conjungeretur, sed honorem et hanc dignitatem humanae naconcessit, ut Deus et homo una esset persona. Quare dixit apprehendit? quia nos quasi recedentes ab eo et longe fugientes insecutus apprehendit, et in unam personam nostrae fragilitatis dum aeternus et immortalis mortali et temporali adunatus est! Quomodo vero hoc esset, confestim subjunxit dicens: Unde debuit per omnia fratribus similari. « Quid est, per omnia? Id est, natus est, educatus, crevit, passus est etiam et mortuus, » ut per omnia similis esset
Abbreviated transcription (Latin):
&ũ sintientes tale carm̃ condere siqͥs auderet Iuod
erga se quidẽ satis honeste consituer̃. sedgͣ dos suos
supbe &irreligiose. Iuos cũ seirũ ñ solũ patient᷑
uerũ &iã libent̃ poetarũ ꝓbrismaledictisq
lacerari : se potiꝰ quã illos huiꝰce modi iniurus indignos
eẽ dhxer̃ seq abeis &iã lege mimier̃. illoꝵ aut̃ ista

Expanded text:
um sancientes, tale carmen condere si quis auderet. Quod erga se quidem satis honeste constituerunt, sed erga deos suos superbe et inreligiose; quos cum scirent non solum patienter, uerum etiam libenter poetarum probris maledictisque lacerari, se potius quam illos huiusce modi iniuriis indignos esse duxerunt seque ab eis etiam lege munierunt, illorum autem ista
Abbreviated transcription (Latin):
labconi uasũ ÷ illis illa istis ista distribuant᷑ obseqͥa:
Cõpetentissime grei utrosq honori ducunt & sc̃doces
ꝑ quos uictinȩ ministrant᷑ & scȩnicos ꝑ quos ludiexbi¬
bent᷑: neud om̃ib diissuis. si ludi om̃ib gratis ł qdđ :¬
indigniꝰ his qͦs bonos putant siludi abeis solis amant᷑.
facere conuincant᷑ iniuriã At romani sic̃ inilli

Expanded text:
Labeoni uisum est, illis illa, istis ista distribuantur obsequia, Labeoni uisum est, illis illa, istis ista distribuantur obsequia, conpetentissime Graeci utrosque honori ducunt, et sacerdotes, per quos uictimae ministrantur, et scaenicos, per quos ludi exhibentur, ne uel omnibus dis suis, si et ludi omnibus grati sunt, indignius, his, quos bonos putant, si ludi ab eis solis amantur, facere conuincantur iniuriam. CAPUT XII
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsos homines ꝑquos ista intheatris agebant᷑ quȩ
numinib quib subditi erant grataeẽ cognoueranq̃
ñ solũ minime sꝑnendos inciuitate uerũ & iã maxime
honorandos putauer̃. Quid enĩ causȩ reꝑire posseã¬
ut sac̃ dotes honorarens̃ quia ꝑeos uictimas duis accep¬
tabiles offerebant. & scenicos ꝓbrosos hab̾ent ꝑ quos
illã uoluptatẽ siue honorẽ diis exhiberi petentibis
& nisi fieret irascentib eoꝵ admonitione didicerant.
cũ p̃serã labeo quẽ huiꝰ cemodi rerũ ꝑitissinũ p̃di¬
atq iacundis. qualia s ut ipse ait. ludi. conuiuia.
lectisternia : quod totũ quale sit post ͤ si dsiuuerit
diligentius disseremꝰ. Nunc ad rẽ p̃sentẽ qđ atin&
siue om̃ib om̃ia tanquã bonis ꝑmixte tribuantur.
Meq enĩ eẽ dec& dõs malos. cũ pocius isti quia mmuni¬
disunt sp̃s om̃s sint malq̃ siue certi discretione si c̃

Expanded text:
et ipsos homines, per quos ista in theatris agebantur, quae et ipsos homines, per quos ista in theatris agebantur, quae numinibus quibus subditi erant grata esse cognouerant, non solum minime spernendos in ciuitate, uerum etiam maxime honorandos putarunt. Quid enim causae reperire possenur sacerdotes honorarent, quia per eos uictimas dis acceptabiles offerebant, et scaenicos probrosos haberent, per quos illam uoluptatem siue honorem dis exhiberi petentibus et, nisi fieret, irascentibus eorum admonitione didicerant? cum praesertim Labeo, quem huiusce modi rerum peritissimum praediadque iucundis, qualia sunt, ut ipse ait, ludi conuiuia lectisternia. Quod totum quale sit, postea, si Deus iuuerit, diligentius disseremus. Nunc ad rem praesentem quod adtinet, siue omnibus omnia tamquam bonis permixte tribuantur neque enim esse decet deos malos, cum potius isti, quia inmundi sunt spiritus, omnes sint mali, siue certa discretione, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
consimilari appetentes. ł metuentes ne honestiorem
famã ipsi reqͥrendo & eisse hoc mͦ p̃ferendo illos
ꝑtin&ꝰ. qđ& iũ scȩnicos auctores earunde fabularũ.
ñ paruo ciuitatis honore dignos existimar̃ si qͥdẽ.
qđ ineo qͦq dere puplica libro cõmemorat. & esͥmes¬
atheniensisaur eloquentissimus. cũ ad olescenstrage¬
dias actitauisset. rẽ puplicã capessiuit: & aristodemũ
tragicũ itẽ auctorẽ. maximis de reb pacis acbelli le¬
gatũ adphilipũ atheniensessepe miser̃. Non enĩcor¬
sentancũ putabat᷑ cũ easdẽ artes eosdẽ q scȩnicos ludos
&iã duis suis acceptos iudent. illos ꝑ quos agerent᷑
infamiũ loco ac numero deputare. Haec grȩci
turpit̃ quidẽ sed sane diissuis om̃ino congruenter.
qui nec nec uitã ciuiũ lãtrandã linguis poetarũ &
instrionũ subtrahere ausisunt. aquib cernebant
doꝵ uitã eisdẽ ipsis dus uolentib & libentib carpi.

Expanded text:
consimilari appetentes, vel metuentes ne honestiorem consimilari appetentes, vel metuentes ne honestiorem famam ipsi requirendo, et eis se hoc modo praeferendo, illos pertinet, quod etiam scaenicos actores earundem fabularum non paruo ciuitatis honore dignos existimarunt, si quidem, quod in eo quoque de re publica libro commemoratur, AeschAtheniensis, uir eloquentissimus, cum adulescens tragoedias actitauisset, rem publicam capessiuit et Aristodemum, tragicum item actorem, maximis de rebus pacis ac belli legatum ad Philippum Athenienses saepe miserunt. Non enim consentaneum putabatur, cum easdem artes eosdemque scaenicos ludos etiam dis suis acceptos uiderent, illos, per quos agerentur, infamium loco ac numero deputare. Haec Graeci turpiter quidem, sed sane dis suis omnino congruenter, qui nec uitam ciuium lacerandam linguis poetarum et histrionum subtrahere ausi sunt, a quibus cernebant deorum uitam eisdem ipsis dis uolentibus et libentibus carpi,
Abbreviated transcription (Latin):
quanto aueritate remotius. & auita illiꝰ alieniuse
Quȩ igit supplicia sufficiunt. eũ dõ fit ista tã nefa¬
ria tã in signis iniuria : sed maligni sps quosistidõs
putant. &iã flagitia quȩ ñ admiser̃ desedici uolun
dũ tam̃ humanas m̃tes his opinionib uelutretib
induant. & ad p̃destinatũ suppliciũ secũ trahant:
siue homines ista cõmiserint quos dõs haberti
gaudent quihumanis errorib gaudess ꝓqͥb se¬
&iã colendos mille nocendi fallendiq artib int̃¬
ponunt. siue &ũ nulloꝵ hominũ illa crimina
uerasint. quȩ tam̃ de numinib fingi libent̃
accipiunt fallacissimi sp̃s. ut ad scelest. a ac
tͥpia ꝑp&randa uelut abipso celo traducun
t̃ras satis idonea uideat᷑ auctoritas. Cũ igit᷑¬
grȩci taliũ niminũ seruos se eẽ sensisserit.
int̾ tot & tanta eoꝵ theatriã obꝓbria parcendũ¬
sibi apoetis nullo mͦ putauer̃: uł diis siuis & iã sio

Expanded text:
quanto a ueritate remotius et a uita illius alienius? quanto a ueritate remotius et a uita illius alienius? Quae igitur supplicia sufficiunt, cum deo fit ista tam nefaria, tam insignis iniuria? Sed maligni spiritus, quos isti deos putant, etiam flagitia, quae non admiserunt, de se dici uolunt, dum tamen humanas mentes his opinionibus uelut retibus induant et ad praedestinatum supplicium secum trahant, siue homines ista commiserint, quos deos haberi gaudent, qui humanis erroribus gaudent, tiam colendos mille nocendi fallendique artibus interponunt; siue etiam non ullorum hominum illa crimina uera sint, quae tamen de numinibus fingi libenter accipiunt fallacissimi spiritus, ut ad scelesta ac turpia perpetranda uelut ab ipso caelo traduci in terras satis idonea uideatur auctoritas. Cum igitGraeci talium numinum seruos se esse sentirent, inter tot sibi a poetis nullo modo putaverunt, vel diis suis etiam sic
Abbreviated transcription (Latin):
si potero. Dic̃ deinde alia: & sic concludi hunclocũ.
ut ostendat uet̾ib displiciusse romanis uł lauda
dixi hoc grȩci quãꝗ inuerecundus tam̃ conuenieri¬
tius licere uoluer̃ : cũ uident dus suis accepta &
grata eẽ obꝓbria ñ tantũ hominũ uerũ & ipsoꝵ¬
dõꝵ inscȩnicis fabulis. siue a poctis eẽnt illa conficta
siue flagitia eoꝵ uera cõmemorarent᷑ & agerent᷑
in theatris. atq ab eoꝵ cultorib utinã solorsu ac
ñ &iã imitatione digna uiderent᷑. Nimisenim
xsuꝑbũ fuit famȩ parcere pͥncipũ ciuitatse cuuũ.
ꝓdefensione ñ illa uera indõs dici sed falsa atqaoa¬
ficta. id ipsũ ẽ scdestius. si pietatẽ consulas r eligio¬
nis: si aut̃ malitiã dȩmonũ cogites quid astĩus adde¬
cipiendũ atq callidius: cũ enĩ ꝓbrũ ucit᷑ in pͥncipẽ
patriȩ bonũ atq utilẽ : ñne tanto ÷ indignius

Expanded text:
si potero. Dicit deinde alia et sic concludit hunc locum, si potero. Dicit deinde alia et sic concludit hunc locum, ut ostendat ueteribus displicuisse Romanis uel laudadixi, hoc Graeci quamquam inuerecundius, tamen conuenientius licere uoluerunt, cum uiderent dis suis accepta et grata esse obprobria non tantum hominum, uerum et ipsodeorum in scenicis fabulis; sive a poetis essent illa conficta, sive flagitia eorum vera commemorarentur et agerentur in theatris, atque ab eorum cultoribus utinam solo risu, ac non etiam imitatione digna viderentur. Nimis enim superbum fuit, famae parcere principum civitatis et civium, pro defensione, non illa vera in deos dici, sed falsa atque conficta, idipsum est scelestius, si pietatem consulas religionis; si autem malitiam daemonum cogites, quid astutius ad decipiendum atque callidius? Cum enim probrum jacitur in principem patriae bonum adque utilem, nonne tanto est indignius,
Abbreviated transcription (Latin):
a censore melꝰ ÷ quã apoeta notari. Sed ꝑicler cũ iam
suȩ cutati maxima auctoritate plurimos annosdomi
& bello p̃fuisse. uiolari ũsib & eos agi inscȩna ñ plus
decuit: quã si plutus inquit nr̃ uoluiss& aut neuiꝰ
publio & gneo scipioni. aut cęlius marco catoni
maledicert. Deinde paulo pͦ nr̃ȩ inquit cont̾ra duodeci
tabulȩ cũ ꝑpaucas res cipite sanxissent: inhis hanc
quoq santiendã putauer: Siquis occentauis sec.
siue carm̃ condidiss& quod in famiã facer& flagi¬
tiũ ue alteri p̃clare iudiciisenĩ magistratuũ dis¬
ceptationib legitimis ꝓpositã uitã. ñ poetarũ uos¬
genus habere debemꝰ. nec ꝓbrũ audire. nisiea
lege ut respondere liceat & iudicio defendere :
hac exciceronis quarto dere publica libro ad
uerbũ exxerpenda arbitratussir mnullis ꝓpter
faciliorẽ intellectũ ł p̃t̃missis. ł paululũ cõme¬
tatis. Multũ enĩ adrẽ ꝑtin&. quã molior explicare

Expanded text:
a censore melius est quam a poeta notari. Sed Periclen, cum iam suae ciuitati maxima auctoritate plurimos annos domi et belli praefuisset, uiolari uersibus et eos agi in scaena non plus decuit, quam si Plautus, inquit, noster uoluisset aut Naeuius Publio et Gn. Scipioni aut Caecilius Marco Catoni maledicere.\' Dein paulo post: \'Nostrae, inquit, contra duodecim tabulae cum perpaucas res capite sanxissent, in his hanc quoque sanciendam putauerunt, si quis occentauisset siue carmen condidisset, quod infamiam faceret flagitiumue alteri. Praeclare. Iudiciis enim magistratuum, disceptationibus legitimis propositam uitam, non poetarum ingeniis habere debemus, nec probrum audire nisi ea lege, ut respondere liceat et iudicio defendere.\' Haec ex Ciceronis quarto de re publica libro ad uerbum excerpenda arbitratus sum, nonnullis propter faciliorem intellectum uel praetermissis uel paululum commutatis. Multum enim ad rem pertinet, quam molior explicare,
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑse dtanib: guidentes ꝓpt̃ fatam mercedem:
Signũ gͦ deuoti & fidelis predicatoris hoc dic. et̃ n mpre¬
surte loqͥ uerbudei non timeat: hane illũ significiis
qͥter rore ꝓtesca for midinẽ patit predicodi
ui eñ saurus. eit deꝓm asi ape ncedit ut coronetuor:

Expanded text:
in persecutionibus, gaudentes propter futuram mercedem. Signum ergo devoti et fidelis praedicatoris hoc dicit esse, si in pressura loqui verbum Dei non timeat, inanem illum significans, qui terrore praesenti formidinem patitur praedicandi. Qui enim securus est de
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis fidĩ & bonȩ doctrine : quem ad secutus es Quid
tam uierũ quidtam clarũ. ac ꝓuidũ. nisi ut disciplina
xp̃iana incorrupta tradatꝰ. ut fructus eius inarea
doninica fertilis acfirmus coħ landet. hoc est ut indie
uiditi non reꝓbrs et igra conbrrenđ tense at. e hoc

Expanded text:
erbis fidei, et bonae doctrinae, quam assecutus es. Quid tam verum, quid tam clarum, ac providum, nisi ut disciplina Christiana incorrupta tradatur, ut fructus ejus in area Dominica fertilis ac firmus collaudetur? Hoc est, ut in die judicii non reprobus, et igni comburendis censeatur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est unde apłi omĩia ado bona facta ostendit. sita.¬
m̃ cũ grarũ actione sumant᷑: In munda eͥm erem
ei qͥñ laudat ihis creatorẽ : Nec eñ pos sunt bene illi
ꝓficere : qͥsic illa sumit ut male tract& auctorẽ eoꝵ:
ec igit᷑ ꝓponens frib bonꝰ erit minister iħu x̃pĩ. emutritus

Expanded text:
est unde Apostolus omnia a Deo bona facta ostendit, si tamest unde Apostolus omnia a Deo bona facta ostendit, si tamen cum gratiarum actione sumantur; immunda enim erunt ei, qui non laudat in his Creatorem. Nec enim possunt bene illi proficere, qui sic illa sumit, ut male tractet auctorem eorum. Haec igitur proponens fratribus, bonus eris minister Jesu Christi, enutritus
Abbreviated transcription (Latin):
toris acserit falia. quȩ nunc ĩm marcionitis quam ius
pene defecerunt uł patricianis. aut maxime ĩmani¬
cheis denotat hienĩ & x p̃m natu negant. et mptias
phibent. et absu nendu a cibtradint: quoꝵ cautheata
dic̃ escientiam. hoc est simalatione corruptam: Quͥai
sicut cartoqu corium incorrupit. & notã ĩfligits ita
a fallacia c̃scientian quȩ do  malruolentiȩ aluud seit
& aliud ꝓfitet. denonte ad ꝑclictionẽ Iam em̃ ĩmu¬
tari hos negatut ialuent᷑: Quia sic̃ cauteriũ inmu¬
turi non potest: ata ne eoꝵ ammꝰ emendari: Nidl
enim peius sonulatione Tales enĩ hisunt qualeset
uide i ili. qͥ intelligentes cepm di uirtutẽ oꝑari. inbel¬
zebrib hec habeo fieri cdicebant: Ut enĩ fabricatore
homqrissns maletractent : cũ nates señ dole ant
⁊ tad eiꝰ ĩiuriam ꝓficiat abhis que us̃b nris mitu¬
it abstinendũ elocent. ut ꝑid qđ despiciunt᷑ ma¬
lxest & amialo auctore biuenta uide ant᷑: Lme

Expanded text:
toris asserit falsa, quae nunc in Marcionitis, quamvis pene defecerint, vel Patritianis, aut maxime in Manichaeis denotatur? Hi enim et Christum natum negant, et nuptias prohibent, et abstinendum a cibis tradunt. Quorum cauteriatam dicit conscientiam, hoc est simulatione corruptam, quia sicut cia conscientiam, quae dolo malevolentiae aliud scit, et aliud profitetur, denotat ad perditionem. Jam enim immutari hos negat, ut salventur, quia sicut cauterium immutari non potest, ita nec eorum animus emendari; nihil enim pejus simulatione. Tales enim hi sunt, quales et Judaei illi, qui intelligentes Christum Dei virtute operari, in Beelzebub haec ab eo fieri dicebant . Ut enim Fabricatorem hominis male tractent, cum natos se non doleant, et ut ad ejus injuriam proficiant, ab iis quae usibus nostris instituit, abstinendum docent; ut per id quod despiciuntur, mala esse, et a malo auctore inventa videantur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ueritictis Quantũ adscienti ã pus. ꝑtinebat hoc
id eoto Neforte inquit trordẽ. serpo tibi ut scias qͦm
ã preuari catione est dũso tͦ batꝰ errore. idõ illic neces¬
sẽ ẽ. dicatꝰ esse domus dĩ &ueritc ubi scłm uoluntatẽ
suam timetꝰ. hoc ꝓfitentib de eoserius qđ ipse dignatꝰẽ¬
ẽdocere: neforte uerbis eius eẽ nagtint: uirtutib
Hȩx signauit q̃ anullo alio fib płs. ⁊ tlis pffide biias.

Expanded text:
veritatis. Quantum ad scientiam ejus pertinebat, hoc idcirco ne forte, inquit, tardem, scribo tibi, ut scias quomodo in praevaricatione est, diverso turbatus errore; ideo illic necesse est dicatur esse domus Dei, et veritas, ubi secundum voluntatem suam timetur. Hoc profitentibus de eo servis, qedocere. Ne forte verba ejus esse negarentur, virtutibus haec signavit, quae a nullo alio fieri possunt, ut his infidelitas
Abbreviated transcription (Latin):
lantib nubib ascendit gloriesus icęlos. Spris aut mani
feste glic̃ qr innoiussimis tẽ porib recedant qͥclam afi¬
de. adtendentes sp̃s falla ces. doctrinas demonioꝵ
insimulatione falsi locoꝵ cauteriatã habenti consei¬
erti am. ꝓhibentiũ fiubere. abstirere acibis quosds̃ ore¬
auit acdꝑcipiendũ cũi grarũ actione fidelib & his qͥ¬

Expanded text:
lantibus nubibus, ascendit gloriosus in coelos. CAPUT Ifeste dicit, quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritus fallaces, doctrinas daemoniorum in simulatione falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
nec habere dilationo.: tit post conuentũ legitime prori¬
ficentꝰ. sic̃ ueceros Om̃ eñ eb domada afferendom est :
dedat sederant pͥrati Siem̃ plebis homimnb: orationis.
cauia ad tẽpus abstmere se precipit. ueuacent oratio¬
ni. quanto magis lcantis ar sacerclatib quos dic noctu
q pplebe sbi conmusa eportet orare: Alim dio¬
res rgͦ ene debent ceteris qi utier e dĩ sant Hec

Expanded text:
ntum legitime purificentur, sicut veteres. Omni enim hebdomada offerendum est, debantur, sed erant privati. Si enim plebeiis hominibus orationis causa ad tempus abstinere se praecipit, ut vacent orationi; quanto magis levitis aut sacerdotibus, quos die nocteque pro plebe sibi commissa oportet orare! Mundiores erg
Abbreviated transcription (Latin):
fiem sacer dotio. & fiduciam habere apud dm̃. ut siant
se posse inpetrare qđ postulant: iãdecetero se abrisu
fomin& colnbentes. Meterib enĩ ilcirco concessimest leuitis
aut sacerdotib ixores adusum habere: quia multũ
tempus otio uacabant. aministerio aut sacerdotio:
ultitudo enĩ erat sacerdor. & magna copsaleutarũ.
&uus quisq cirto tempore seruiebat ainins cerimontis:

Expanded text:
fieri sacerdotio, et fiduciam habere apud Deum, ut sciant fieri sacerdotio, et fiduciam habere apud Deum, ut sciant se posse impetrare quod postulant, jam de caetero se ab usu feminae cohibentes. Veteribus enim idcirco concessum est levitis, aut sacerdotibus uxores ad usum habere, quia multum tempus otio vacabant a ministerio aut sacerdotio. Multitudo enim erat sacerdotum et magna copia levitarum, et unusquisque certo tempore serviebat divi
Abbreviated transcription (Latin):
adloquitꝰ: etiam ipsa diaconas debere ordiraori. liana
presoptione sdefendunt. cũ scunt apłos septẽ dia comos
clegisse łumquid nulla mlier tenic idonca inuentas
est. cũ init̃ undecĩ apłos scãs molieros fauie leg monsntur apłiũ¬
ñ sensu legis astruere uid aturapli ũ¬
illi ecentia eiss̃ etiam auctorittẽ ineccła uindicent mmisteru
Dia conoͣs snt unius uncoris uiri : filios bene regentes. &
domos ꝓpri af. Quienĩ bene minisarto uert gradũ
bonũ sibi adqͥrĩt. &multam fidu ciam infile quȩ est
inxp̃o ił. Ea quȩ minius digerat de ordinatione
clia conatus: ninc̃ sub iȩcit Ostendit etiam itos unius
uxoris unros essẽ debere: ut hi ad miisterui dĩ eligant᷑ :
qui nonsunt egressi constitũ di Nomni enĩ unam itco¬
rẽ decreuit eds. cã qua bene dicat᷑ Nemo enĩ cũ scđa
bene dicit᷑: Quisifilios hone gubernauerunt. & domos¬
suas iđ uerna culos aut thomesticos: poterunt. cligni

Expanded text:
alloquitur, etiam ipsas diaconas debere ordinari vana praesumptione defendunt, cum sciant apostolos septem diaconos elegisse. Nunquid nulla mulier tunc idonea inventa est, cum inter undecim apostolos sanctas mulieres fuisse legamus? n sensu legis astruere videantur, illi e contra etiam auctoritatem in Ecclesia vindicent ministerii. Diacones sint unius uxoris viri, filios bene regentes, et domos proprias; qui enim bene ministraverint, gradum bonum sibi acquirunt, et multam fiduciam in fide, quae est in Christo Jesu. Ea quae minus dixerat de ordinatione diaconatus, nunc subjecit. Ostendit etiam ipsos unius uxoris viros esse debere; ut hi ad ministerium Dei eligantur, qui non sunt egressi constitutum Dei. Homini enim unam uxorem decrevit Deus, cum qua benedicatur; nemo enim cum secunda benedicitsuas, id est vernaculos, aut domesticos, poterunt digni
Abbreviated transcription (Latin):
uerit ad instructioni eccłarũ &cautela ñtac&. ut premoni¬
tt eccłȩ sollicitism. ne ab huiꝰ modi possnt circũ ueni¬
ri hominib Quid enm tam preclarũ tam que aꝑtũ
ad euitandos aut mnagis condepnancdos doctripe huꝰ
pestisert iuros pot it manifesta uoce ꝓrefari. insi cͥad¬
seueratis anz fallicẽ acstmalatam: doc trinam demo

Expanded text:
ructionem Ecclesiarum et cautelam, non tacet; ut praemonitae Ecclesiae, sollicitae sint, ne ab hujusmodi possint circumveniri hominibus. Quid enim tam clarum, tamque apertum ad evitandos aut magis condemnandos doctrinae hujus pestiferae viros potuit manifesta voce praefari, nisi ut asseverati
Abbreviated transcription (Latin):
cãdi daretꝰ occasio: Nolite fraudare iñuicẽ: hoc
dicit conuiniat illis inre iecoria nedus stensio
generet forn entio nẽ: Hisi ex cõsensu ad tẽpus
id .ẽ. ut eoe condicto abstineant se ꝓpt grãrũ actio¬
nes  Vt uacctis orationi: Quã qͦua sone int̃missione

Expanded text:
candi detur occasio. Nolite fraudare invicem. Hoc dicit, ut conveniat illis in re uxoria, ne dissentio generet fornicationem. Nisi ex consensu ad tempus; id est, ut ex condicto abstineant se, propter gratiarum actiones. Ut vacetis orationi. Quamquam enim sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
si postea: Namsi & uigenes legit᷑ qua om̃a quȩ
fec̃ ds̃ bonasunt: dubium ñest grna &mundasinti:
Qui uero non intelligunt: in mundi funt: Ac cusatores
eni scripturis sunt: Si en bona statei legur& ar

Expanded text:
 postea. Nam si in Genesi legitur quia omnia quae fecit Deus, bona sunt , dubium non est quia et munda sunt: qui vero non intelligunt, immundi sunt; accusatores enim Scripturae sunt. Si enim bona facta leguntur, cur
Abbreviated transcription (Latin):
sũ propt̃ dmñ dam nad uantũ adlegis culturam
studiũ heresis pharieseoꝵ. & uxtii zelũ
traditionis pat̃nȩ inꝑsẽquendo eccłam hic
par habuit: In ceteris em̃ erant consortes
enis qrnsimiliticẽnt natura ridei Sed qr rȩ
luera idełit᷑ uextti humanũ sensam: con¬
suum ex tolleret suꝑbos quide patri archis cũ¬
concubinarũ ia cobfiliis dacunt originẽ aut
ꝓpt̃ illos qui erant ꝓseliti: Vnde dicit Ego
magis circũ sĩ sus octtiuiadie exgenere isrł utosten¬
deret primũ se. esse int̃ iudeos: sed hoc conceclese

Expanded text:
sum propter Christum damna. Quantum ad Legis culturam studium haeresis Pharisaeorum, et juxta zelum traditionis paternae in persequendo Ecclesiam, hic parem non habuit; in caeteris enim erant consortes ejus, qui similiter essent natura Judaei. Sed quae lucra videbantur juxta humanum sensum, comsuum extolleret super hos, qui de patriarchis concubinarum Jacob filiis ducunt originem, aut propter illos, qui erant proselyti. Unde dicit: Ego magis, circumcisione octavi diei, ex genere Israel; ut ostenderet primum se esse inter Judaeos: sed hoc se contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
ce erant himene us & philctus dequorum praua
sententia cũ apłs. eẽt locutus statim in ho sub¬
iecit ut nonesset mirabile tnȩcła endefe homines
dissentientes. Nam & cororthiorũ eccła de qua
dixi quidam erant idissentientes : resurrettionẽ
negabant: Insanus tam̃ nouatianus ut erroris
suo blandiant᷑ alit̃ hoc intellegendũ tradit. ut
domus magnam togismundus significarq cre¬

Expanded text:
ce erant Hymenaeus et Phyletus. De quorum prava ce erant Hymenaeus et Phyletus. De quorum prava sententia, cum Apostolus esset locutus, statim hoc subjecit, ut non esset mirabile in Ecclesia videri homines dissentientes. Nam et in Corinthiorum Ecclesia, de qua dixi, quidam erant, qui dissentientes resurrectionem negabant. Insanus tamen Novatianus, ut errori suo blandiatur, aliter hoc intelligendum tradit, ut domus magna totus mundus significari cre
Abbreviated transcription (Latin):
turum illum teste ꝓmissione eius : Signaculum
dissentientes ꝑfidoꝵ & hereticoꝵ iniquitatẽ quȩ
dei ꝓmissionẽ infirmare seputat Nichilenĩ
tam inquũ quã difidu contraire. Sic & dathãn
& abiron &chore dictum est amorse cdm contra
preceptũ dĩ offerre sacrificia presumerent :
Cognouit itaq: dñs quisunt eius: Quo dicto osten¬
dit quȩ ꝑities mancret in eos quidĩ uerba inuer.
terent: Inmagnauut̃ domo non solum sunt
uasa aurea & argentea sed & lignea &fictilia : & que¬
dam in honort̃ quedamaut̃ in contumeliam: Hoc
dicto significatut mecđa diuersos. esse homines.
quos dambonos & summos uiros. quos inaurrom in¬
telligiuult quos dambonos tantũ quos inar¬
genitũ designat : Alios uero nonbonos quiaͦs
uasa lignea & fictilia appellat qđ nulli am¬
biguum puto : Nam incorintinoꝵ hoc ecđa
ꝓbat frequens sermo obiurgantis apłi : Vimnc
nib: adꝓbatur : ꝑ rant enĩ saducei exquerũ radi¬

Expanded text:
turum illum, teste promissione ejus. Signaculum dissentientes a perfidorum et haereticorum iniquitate, quae Dei promissionem infirmare se putat; nihil enim tam iniquum, quam Dei fidei contraire. Et sic Dathan, et Abiron, et Core dictum est a Moyse, cum contra Dei praeceptum offerre sacrificia praesumerent : Cognovit, inquit, Dominus, qui sunt ejus. Quo dicto ostendit quae pernicies maneret eos, qui Dei verba inveterent. « In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam in honorem, quaedam autem in contumeliam. » Hoc dicto significavit in Ecclesia diversos esse homines; quosdam bonos et summos viros, quos in auro intelligi vult; quosdam bonos tantum, quos in argento designat; alios vero non bonos, quos vasa lignea et fictilia appellat; quod nulli ambiguum puto. Nam in Corinthiorum hoc Ecclesia probat frequens sermo objurgantis Apostoli. Nunnibus approbatur. Erant enim illi Sadducaei, ex quorum radi
Abbreviated transcription (Latin):
non huc tantũ s multis philosophis placuit. De
qua tunc diligentiꝰ disserendũ ẽ: cũ decundi quan¬
tũ addeos selectos attinet opitulante do uera
diũ: quȩro quinãsit respondetͥ: Mundus est:
breuis hȩc plane est atq aꝑta responsio: Cur
ergo ad eum dicunt᷑ rerũ initia ꝑtinere. fines
uꝰ ad alterũ quẽ t̃minũ uocant : Nam ꝓpt̃ initia
&. fines. duob istis dus duos m̃ses ꝑhibent de¬
dicatos. p̃t̃ illos decẽ quib usq ad decẽbrẽ
Caput ẽ marcius : linuariũ iano: Februarium
termino: ideo t̃minalia eodẽ m̃se februario cȩ¬
lebrari dicunt: cũ fit sacram purgatorium
qđ uocant februm. unde m̃sis nom̃ accepit:
Nuquid ergo admundũ qui ianus est initia
rerũ ꝑtinent.&. fines non ꝑtinent. ut alt̃ illis
ds̃ p̃ficeretur Nonne omiã quae in hoc
mundo fieri dicuĩ. in hoc &ram mundo ter¬
minari fatend̃ : Quae est ista uanitas. in oꝑe

Expanded text:
non huic tantum, non huic tantum, qua tunc diligentius disserendum est, cum de civili, quantum ad deos selectos attinet, opitulante Deo vero, dium, quaero quisnam sit. Respondetur: Mundus est. Breuis haec plane est adque aperta responsio. Quur ergo ad eum dicuntur rerum initia pertinere, fines uero ad alterum, quem Terminum uocant? Nam propter initia et fines duobus istis dis duos menses perhibent dedicatos praeter illos decem, quibus usque ad Decembrem caput est Martius, Ianuarium lano, Februarium Termino. Ideo Terminalia eodem mense Februario celebrari dicunt, cum fit sacrum purgatorium, quod uocant Februm, unde mensis nomen accepit. Numquid ergo ad mundum, qui lanus est, initia rerum pertinent et fines non pertinent, ut alter illis deus praeficeretur? Nonne omnia, quae in hoc mundo fieri dicunt, in hoc etiam mundo terminari fatentur? Quae est ista uanitas, in opere