comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis uicem rependenteᷤ. diligamꝰ toto
corde. tota anima. tota uirtute. dm̃ pa¬
trem: qui nos tanto amore pͥor dilȩx̃
qui cum in forma dĩeẽt. nr̃e lib̃tatis et
uite gra formam serui accepit: factq
patͥs et filii sp̃m: cuiꝰ grã renati. cuiꝰ
unctione signati sumꝰ in die redemp¬
tionis: qui ubi uult spirat. et ubicũq
spirat. continuo flammã eiꝰdẽ diui¬
ne dilectionis accendit. Credamꝰ ipsũ
patrẽ et filium et sp̃m scm̃. unũ ẽẽ
dm̃ et dñm nr̃m: ac debitis laudib
exaltemꝰ nom̃ eiꝰ in iuicẽ: cui ẽgła¬

Expanded text:
ficiis vicem rependentes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexitqui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vitae gratia formam servi accepit, factusque Patris et Filii Spiritum, cujus gratia renati, cujus unctione signati sumus in die redemptionis, qui ubi vult spirat, et ubicunque spirat, continuo flammam ejusdem divinae dilectionis accendit. Credamus ipsum Patrem, et Filium et Spiritum sanctum unum esse Deum et Dominum nostrum, ac debitis laudibus exaltemus nomen ejus invicem, cui e
Abbreviated transcription (Latin):
enim dilex̃ ds̃ mundũ. ut filiũ suũ
unigenitũ daret: ut om̃is qui cre¬
dit in cum ñ ꝑeat. s habeat uitam
et̾nam. Unde notandũ. qđ eadem
de filio dĩ unigenito replicat. que de
filio hominis in cruce exaltato p̃mi¬
serat dicens. ut om̃is qͥ credit in eũ ñ
ꝑeat. s habeat uitã et̾nam: qͥa ꝓfecto
idem redemptor et conditor nr̃ filiꝰ
dĩ ante temꝑa existens. filiꝰ hominiᷤᷤ
factus ẽ in fine scł̃oꝵ: ut qͥ ꝑ diuini¬
tatis sue potentiã nos creau̾at. ad ꝑ

Expanded text:
s mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Unde notandum quod eadem de filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem Redemptor et Conditor noster Filius Dei ante saecula existens, Filius hominis factus est in fine saeculorum, ut qui per divinita
Abbreviated transcription (Latin):
male pet̾e dicunt᷑. Uerum qđ om̃es
huiꝰ modi petitores eõ qđ male petuis
acciꝑe ñ m̾ent᷑: studeamꝰ dilectissi¬
mi nos ⁊ bene pet̾eꝰ et digni ad opti¬
nenda que petimꝰ exist̾e. Quod ita fit
si et ea que dñs iussit orando querimꝰ
& quales nos ipse fieri docuit. tales
ad orandum ꝓcedimꝰ: et intenti in
p̃cibus donec impetremꝰ infistimus.
Si autẽ scire cupimꝰ. que ipse nos pet̾e
uelit. aud iamꝰ illud eugłicum. Queri¬
te pͥmum regnũ dĩ. et iusticiam eiꝰ:
et hecom̃ia adicient᷑ uob̃. Regnũ aut̃
dĩ et iusticiam eiꝰ querere ẽ: et celestiᷤ
pat̾e dona desiderare: et quibꝰ iusticie
m̾itis ad hec ꝑueniri debeat indesi¬
nent̾ inquirere: ne si a uia forte que
illo ducit aberremꝰ: ꝑuenire quo ni¬
tim᷑ minime queamꝰ. Qd̃ si u̾ba dñi &
saluatoris nr̃i quibꝰ nos de exemplo
t̾reni parentis ad rogandũ dm̃ pa-¬
trem hortat᷑ diligent̾ inspicimꝰ: citiꝰ
que iter nob̃ regni celestis aꝑiat. Quiꝰ¬

Expanded text:
s hujusmodi petitiones, eo quod male petunt, accipere non merentur, studeamus nos, dilectissimi, et bene petere, et digni ad obtinenda quae petimus existere: quod ita fit, si ea quae Dominus jussit orando quaerimus, et quales nos ipse fieri docuit, tales ad orandum procedimus, et intenti in precibus donec impetremus insistimus. Si autem scire cupimus quae ipse nos petere velit, audiamus nos illud evangelicum: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Regnum autem Dei et justitiam ejus quaerere est et coelestis patriae dona desiderare, et quibus justitiae meritis ad haec pervenire debeatur indesinenter inquirere, ne si a via forte quae illuc ducit oberremus, pervenire quo nitimur minime queamus. Quod si verba Domini et Salvatoris nostri quibus nos de exemplo terreni parentis ad rogandum Deum Patrem hortatur, diligenter inspicimus, citius quae iter nobis coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
tibus se: ut ꝓfecto ostendat. quia qui¬
ex se ipsis mali st̃. ꝑ acceptã sp̃s grãm
boni possunt effici. Sp̃m bonum peten¬
tibus dandũ a patre pollicet᷑: quia siue
fidem. spem. caritatẽ. siue alia quelib
bona celestia desicdamꝰ adipisci⁊ non
aliter nob̾ hec quam ꝑ sp̃s sc̃i donum¬

Expanded text:
tibus se ; ut profecto ostendat, quia quitibus se ; ut profecto ostendat, quia qui seipsis mali sunt, per acceptam Spiritus gratiam boni possunt effici. Spiritum bonum petentibus dandum a Patre pollicetur, quia sive fidem, spem, charitatem, sive alia quaelibet bona coelestia desideramus adipisci, non aliter nobis haec quam per san
Abbreviated transcription (Latin):
dabit sp̃m bonum petentib se: Malos
quia nimirũ nemo ẽ qui in hac uita
a cunctis ualeat immunis eẽ delictis:¬
et salomone attestante qui ait:quia
ñ ẽ homo iustꝰ in t̾ra qui faciat bonũ.
et ñ peccet. Unde ꝓuide dñs qui graui¬
bus peccantiũ reatibꝰ grandiora peni¬
tendi medicam̃ta demonstrat: ipse
cotidianos electoꝵ erratus. qui u̾bo maxi¬
me uł cogitatu contingunt. cotidiamiᷤ
orationum studiis. docet deb̃e curari:
quos int̾alia sic orare p̾cepit. Et dimit¬
te nob̃ debita nr̃a. sicut et nos dimitti¬
mꝰ debitoribus nr̃is. Hel certe malos ap¬
pellat discipłos: quia incomꝑatione
diuinȩ bonitatis. om̃is creatura mala
c̃ẽ ꝓbatur. dicente dño. nemobonus nͥ
unus ds̃: cum tantum participatiõe
eiꝰdem diume bonitatis. rationalis
creatura bona fieriposse cognoscit᷑.
U ñ et dñs pia ꝓmissione testat᷑. quia
pater de celo dabit sp̃m bonum pecen-¬

Expanded text:
dabit spiritum bonum petentibus se? Malos dabit spiritum bonum petentibus se? Malos quia nimirum nemo est qui in hac vita a cunctis valeat immunis esse delictis, Salomone attestante qui ait: Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum et non peccet . Unde providens qui gravibus peccantium reatibus grandiora poenitendi medicamenta demonstrat, ipse quotidianos electorum erratus, qui verbo maxime vel cogitatu contingunt, quotidianis orationum studiis docet debere curare: quos inter alia sic orare praecipit: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel certe malos appellat discipulos, quia in comparatione divinae bonitatis omnis creatura mala esse probatur, dicente Domino: Nemo bonus nisi unus Deus , cum tamen participatione ejusdem bonitatis divinae rationabilis creatura bona fieri posse cognoscitur; unde et Dominus pia promissione testatur, quia Pater de coelo dabit spiritum bonum peten
Abbreviated transcription (Latin):
sum gen̾i humano asꝑsum ẽ expͥmit᷑.
cum dr̃. Aut sipiscem petit. numqͥd
ꝓ pisce serpentẽ dabit illi: Non ẽ ti¬
tum au̾tat: ac nos desꝑatione fut᷑oꝵ re¬
tro respic̾e. id ẽ ea que reliquimꝰ patiat᷑
labentis scłi commoda uirulenta ꝑqͥre¬
re. Recte namq immutatio boni ꝓposi¬
ti nociua. et concupiscentiȩ carnalis re¬
petitio. ueneno scorpionis. qđ retro. id
ẽ in cauda gestat. comꝑatur. cum dr̃.
pure karitatis. sincere fidĩ. certe spei
tͥbuat: ut duriciam odioꝵ. ut ꝑfidie
uirus. ut aculeum nob̃ desꝑationis
qui ad caduca solet retrahere auferat:
et absq ulla dubietate qđ petimꝰ acci¬
piemꝰ. Ait enim ueridica uoce iohanne̾
uoluntatẽ eiꝰ. audit nos. S: et ipsedñs
certam nob̃ fiduciam dat impetnͣdi
que recte petimꝰ: cum subiungit. Sigͦ uoᷤᷤ
cum sitis mali nostis bona data dare
filiis ur̃is: qntomagis pater ur̃ de celo

Expanded text:
ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, ipsum generi humano aspersum est, exprimitur, cum dicitur: Aut si piscem petit, nunquid pro pisce serpentem dabit illi? Non est titum avertat et nos desperatione futurorum retro respicere, id est, ea quae reliquimus patiatur labentis saeculi commoda virentia requirere. Recte namque immutatio boni propositi nociva, et concupiscentiae carnalis repetitio, veneno scorpionis, quod retro est, quod in cauda gestat, comparatur, cum dicitur: Apurae charitatis, sincerae fidei, certae spei tribuat, ut duritiam odiorum, ut perfidiae virus, et aculeum nobis desperationis qui ad vitam caducam retrahere solet auferat, et absque ulla dubietate quod petimus accipiemus. Ait enim veridica voce Joannes voluntatem ejus, audit nos; sed et ipse Dominus certam nobis fiduciam dat impetrandi quae recte petimus, cum subjungit: Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis Pater vester de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
liter a deo pet̾e: hec iusticia regnidĩ
quam ante om̃ia querere debemꝰ. fides
uidelicet. spes caritas: quia sicut scͥp¬
tum ẽ iustus ex fide uiuit. sꝑantes aut̃
in dño miscdia cireumdabit: et pleni¬
tudo legis ẽ dilectio. Omnis enĩ lex in
uno sermone impletur: diliges ꝓrimũ
tuũ sic̃ te ipsum. Et it̾um. Bilectio ꝓri¬
mi: malum ñ oꝑatur. Non ẽ aut̃ me¬
tuendum: ne si gr̃am dilectionis a
dño pia deuotione queramꝰ: si intimo
ex corde dicamꝰ. panem nr̃m cotidianũ
da nob̃ hodie: ille cornr̃m rigore odioꝵ
const̾ͥngi ꝑmittat. Hunc etenĩ rigorẽ
ꝑduriciam lapidis insinuat. cũ dic̃.
Quis autẽ ex uob̃ patrem petit panẽ:
Numquid lapidem dabit illi: Non ẽ
formidandũ: ne si fortitudinẽ fidei
contra hostis antiqui temptam̃ta p̃ca¬
mur. ex toto corde dicentes: dñe auge
nob̃ fidem: ille nos infidelitatis sinat
int̾ire uenenis. Iure enim nomine
serpentis uirus infidelitatis qd ꝑip

Expanded text:
liter a Deo petere, haec justitia regni quam ante omnia quaerere debeamus, fides, videlicet, spes, charitas, quia sicut scriptum est: Justus ex fide vivit . Sperantes autem in Domino misericordia circumdabit , et: Plenitudo legis est dilectio . Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Et iterum: Dilectio proximi malum non operatur . Non est autem metuendum ne si gratiam dilectionis a Domino pia devotione quaeramus, si intimo ex corde dicamus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie ; illorum cor nostrum rigore odiorum constringi permittat. Hunc etenim rigorem per duritiam lapidis insinuat, cum dicit: Quis autem ex vobis patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Non est formidandum ne si fortitudinem fidei contra hostis antiqui tentamenta precemur, toto ex corde dicentes: Domine, auge nobis fidem, ille nos infidelitatis sinat interire venenis. Jure enim nomine serpentis virus infidelitatis, quod per
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dsclinat inquit aurem suã ne au¬
diat legem: oratio eiꝰ erit execrabilis.
Male petunt qui ñ ad suꝑne m̾cedis in¬
tuitũ. s ad exemplum phariseoꝵ huma¬
ne gr̃a laudis. longis incubant p̃cibus.
De quib ipse testis et iudex t̾ribilit̾ ꝓte
Oale petunt et illi. qui terrena magiᷤ
in oratione quam celestia bona requi¬
runt: quoꝵ p̃ces apłs in ipsa de qua lo¬
quim᷑ sententia specialit̾ rep̃hendit.
Cum enim dixisset petitis et ñ accipitiᷤ
eo qd male petatis: adiunr̃ continuo
te aurarũ. ꝓ cet̾is huiꝰ uite necessariis
dnm̃ pet̾e: si tam̃ hec ñ nimine petan¬
tur: et si ob id solummꝰ petant᷑. ut ha¬
bundante uiatico in p̃senti. lib̃ius ad
fut᷑a dona tendat᷑. S quia st̃ qui tem¬
poralem quietem et ꝓsꝑitatẽ a suo
creatore requirt̃. ñ quidem ut eidem¬
creatori deuotioribꝰ animis obediant.
s ut habundantiꝰ commessationib
et ebrietatib uacentꝰ ut securiꝰ et

Expanded text:
Qui declinat, inquit, aurem suam ne auQui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, de quibus ipse testis et judex terribilis terrmercedem suam. Male petunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo,te aurarum, pro caeteris vitae hujus necessariis Dominum petere, si tantum haec minime petantur, et si ob hoc solummodo petantur, ut, abundante viatico in praesenti, liberius ad futura dona tendatur: sed quia sunt qui temporalem quietem et prosperitatem a suo Creatore requirunt, non quidem ut eidem devotioribus animis obediant, sed ut abundantius commessationibus et ebrietatibus vacent, ut securius et
Abbreviated transcription (Latin):
hos cum de hac uita tͣnsierint. ad sa¬
lutẽ sustollit et̾nam. At contͣ st̃ qtii
dñm s ñ in u̾itate inuocant: quos
redarguens iacobꝰ ait. Petitis et ñ acci¬
pitif. eo qđ male petatis. Male namq
petunt. qui ꝑseu̾antes in peccatis. et ꝓ
eisdem peccatis que ipsi minime dimit¬
tunt. ut sibia dño dimittant᷑. impu¬
dent̾ erorant. Quales ipse ꝑ ysaiam re¬
ꝓbat dicens. Et cum extenditis manꝰ
urãs. au̾tam ocłos meos a uob̃: et cum
multiplicau̾itis orationem. ñ exaudiã.
Manus enim ur̃e sanguine plene st̃.
Quib adhuc consulendo qua ratiõe
possent impetrare que posc̾ent. ostñ¬
dit cum subdidit. Lauamini mundi
estote: a uferte malum cogitationũ
ꝑando contempnunt: & nicħominus
dñm suam uocem supplicantiũ erau¬
dire miserando deposcunt. Quos ipse
repellens in euglĩo loquit᷑. Quid aut̃
uocatis me dñe dñe: et ñ facitis que
dico: Be quib et salomon in ꝓu̾biis.

Expanded text:
Hos, cum ex hac vita transierint, ad saHos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quales ipse per Isaiam reprobat dicens: Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis; et cum multiplicaveritis orationem, non exaudiam: manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum perando contemnunt; et nihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in Evangelio loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico . De quibus et Salomon in Proverbiis:
Abbreviated transcription (Latin):
bus orare uident᷑. in conspectu int̾ni
arbitͥs pet̾e ut querere. uł celestis regni
aditum pulsare ꝓbantur. Neq enim
inuocare. s ñ in u̾itate cognosc̾et. Inuo¬
cant quippe dñm in u̾itate: qui in hoc
qd orando dict̃. uiuendo ñ contͣdiet.
Inuocant dñm in u̾itate. qui suas ei
p̃ces oblaturi. pͥmo iussa illiꝰ implere
satagunt: qui dicturi ei in oratione
dimitte nob̃ debita nr̃a. sic̃ et nos dimit.¬
timꝰ debitoribꝰ nr̃is. illud eiꝰ mandatũ
impleuert̃. quo dicit. Et cum stabitis
ad orandum: remittite siquid habetiᷤᷤ
ad u̾sus aliquem: ut et pat̾ ur̃ qui in
celis ẽ dimittat uob̃ peccata ur̃a. Un¬
de & de talibꝰ ꝓpħa apte subiungit.
Uoluntatem tim̃tium se faciet: et ora¬
tiones eoꝵ eraudiet: et saluos faciet eoꝰ.
Illi itaq in u̾itate dnm̃ inuocant. qui
eum tim̾e comꝓbant᷑. Hoꝵ ipse cum
clamau̾int orationes exaudit: Hoꝵ cũ
ad se suspirau̾int pia desidĩa ꝑficit.

Expanded text:
bus orare videntur, in conspectu aeterni bus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim inum, sed non in veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum in veritate, qui in hoc quod orando dicunt vivendo non contradicunt; invocant Dominum in veritate, qui suas ei preces oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum impleverunt quod dicit: Et cum stabitis ad orandum, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra ; unde de talibus apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Illi itaque in veritate Dominum invocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
magnis peccantiũ ad missis magna¬
penitentie remedia ostñdit: dicens ꝑ
p̃cursorem suũ. Genimina u ꝑarum
quis ostñdit uob̃ fug̾e auent᷑a ira: fa¬
cite gͦ fructus dignos penitentie. Et
paulopost. Qui habet duas tunicas
det ñ habenti. et qui habet escas simi¬
liter faciat. Ipse leuiorib cotidianisq
nr̃is erratib sine quibꝰ hec uita tͣnͣsi¬
gi ñ potest. cotidiane confessionis et
int̾cessionis mutue medicam̃ta conces¬
sit: dicens ꝑ apłm iacobũ. Confitemi¬
ni alt̾utrum peccata ur̃a: et orate ꝓ
muicẽ ut saluemini. Ipse rogari ut
p̃stet amat: qui animos inopum ad
se rogandũ largꝰ donator erigit: om̃is
inquiens qui petit accipit: et qui que¬
rit inuenit: et pulsanti aꝑietͤ. Non gͦ
dubitandũ qđ petentes accipimus
querentes inuenimꝰ: pulsantibꝰ nob̃
aꝑitur: quia nimirũ falłe ñ potuit.
ueritas que ꝓmisit. S hoc ẽ uigilan¬
tiꝰ intuendũ: qͥa ñ om̃s qͥ corã homini¬

Expanded text:
magis peccantium admissis pmagis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod petentes accipimus, quaerimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram homini
Abbreviated transcription (Latin):
re mortis eripi. ac portam mereamur
pate celestis ingredi.Nemo sibi de in¬
nocentia blandiat᷑. nullus suis fidens¬
actib. quasi qui miscdia iusti iudiciꝰ
ñ egeat. a p̃cibus cesset: quin potius
etiam cum sealiquid boni quis egis¬
se cognouerit. quia qua hocdistͥctione
iudicetur ignorat: trem̃s cũ ꝓpha ꝓ
clamet. Ne intres in iudicium cum ser¬
uo tuo: quia ñ iustificabit᷑ in conspe¬
ctu tuo om̃is uiuens. Et cum beato
iob. Si iustificare me uoluero. os meũ
condempnabit me: si in nocentẽ ostñ¬
fiteam᷑ peccata nr̃a. fidelis et iustus ẽ
ut remittat nob̃ peccata nr̃a. et emun-¬
det nos ab om̃i iniquitate. Si dixerimꝰ
qm̃ ñ peccauimꝰ: m̃dacẽ facimꝰ eum: et
u̾bum eiꝰ ñ ẽ in nob̃. Neq rursus qͥspiã
considerata peccatoꝵ suoꝵ qualitate
seu quantitate: a petenda uienia m̃tẽ
despando reuocet. Neminem uisa
fieri. ipse ad nos uenire in carne. ipse
infirmitates nr̃as suscipe ut sanaret
dolores nr̃os ut auferret portare digna

Expanded text:
re mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostenfiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa cus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignat
Abbreviated transcription (Latin):
grẽ et p̃cum nommat᷑: quia nimirũ
quicquid boni ueracit᷑̾ habemꝰ: qͥcqͥd
bensagimꝰ: hoc eodem sp̃u largien¬
te ꝑcipimꝰ. Qđ intelligens ꝓpħa. cũ
cordis mundiciã quereret dicens.
cor mundum crea in me ds̃. conti¬
nuo subiunx̃. sp̃m rectũ in noua
dum unde sit non habet. Cum oꝑis
boni ꝓfectum concupiscens dixisset
dñe ad ce confugi. doce me fac̾e uolũ¬
tatem tuam: statim quohunc ordi¬
ne consequi deb̃et ostendit cum sub¬
didit. Sp̃s tuus bonus deducet me
in uiam rectam. Cuiꝰ uestigiis iuxta
sui gr̃a nos in uiam recte fidĩ que ꝑ
dilectionẽ oꝑat᷑ indiicat. Et ut optata
m̾ea mur obtin̾e: talit̾ uiu̾e studeamꝰ
ne tanto patre simꝰ indigni: quin po¬
tius myst̾ium regen̾ationis quo in
baptismate filii dĩ sumꝰ effecti. illiba¬
to semꝑ corꝑe pariter et m̃te seruemꝰ.
Certum namq ẽ. quia si summi patͥs
mandata sectamur: remun̾abit nos
hereditate sempit̾ne benedictionis.

Expanded text:
e et precum nominatur, quia nimirum quidquid boni veraciter habemus, quidquid bene agimus, hoc eodem Spiritu largiente percipimus: quod intelligens Propheta, cum cordis munditiam quaereret dicens: Cor mundum crea in me, Deus, continuo subjunxit: Spiritum rectum innova dum unde sit non habet. Cum in operibus bonis profectum concupiscens dixisset: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam statim quo hunc ordine consequi deberet ostendit cum dicit: Spiritus tuus bonus deducet me in viam rectam, cujus vestigiis juxta sui gratia nos in viam rectae fidei, quae per dilectionem operatur, inducat. Et ut optata mereamur obtinere, taliter vivere studeamus, ne tanto Patre simus indigni, quin potius mysterium regenerationis quo in baptismate filii Dei sumus electi, illibato semper corpore pariter et mente servemus. Certum namque est, quasi summi Patris mandata sectamur, remunerabit nos haereditate sempiternae benedictionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i qui in celis ẽ. In pisce autẽ fides ñ
ficta ex pͥmitur. Quomͦ enim piscis sub
tegum̃to aquarũ nascit᷑. uiuit et alit᷑
sic et fides que in dm̃ ẽ que alt̾ius uite
gaudia ꝑ lam̃ta p̃sentia fletusq requi¬
rit. inuisibilit̾ in corde gignit᷑: in uisi
ctionis ne deficiat nutrit᷑. inuisibiliũ
p̃mioꝵ intuitu queq ualet bona ope¬
rat᷑: memor illiꝰ aplici. quia que uiden¬
tur temꝑalia st̃: que autẽ ñ uident᷑.
et̾na st̃. Possumꝰ et hoc dice̾. quia piscis
in eo fidĩ typum teneat. qđ sic̃ illecͥe
mundi p̃ssuris impugnet᷑. inconuul¬
sa ꝑsistat: immo etiã de c̾tamine gło¬
sior existat. adiuuante illo. qui missis
ad p̃dicanda eiusdem fidĩ dona. disci¬
pulis ait. In mundo p̃ssuram habe¬
bitis: s confidite: ego uici mundum.
Porro ꝑ ouum. spei nr̃e certitudo figu¬
ratur: quia in ouo ñdum fȩtus cerni¬
tur: s futẽ auis fet sꝑatur. Et fideles

Expanded text:
vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, invisibiliter in corde gignitur, invisibctionis ne deficiat nutritur, invisibilium praemiorum intuitu quaeque valet bona operatur, memor illius apostolici quia ea quae videntur temporalia sunt, quae autem non videntur aeterna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicut illecmundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles
Abbreviated transcription (Latin):
urta typicam intelligentiã. panis
dilectionẽ significat: quia sicut ille
pͥncipalis ẽ cybus: ita ut sine eo m̃sa
u̾tus. ita ut sine illa uͥtutes relique
sp̃uales. uͥtutes ẽẽ uideri nequeant:
quia nimirũ quicquid boni agitur
in sola dilectione ꝑficitur. Unde dic̃
apts. quia si linguis hominũ loqueret᷑
&. angloꝵ: et si hab̃et ꝓpħiam et nosset
myst̾ia om̃ia. et omnẽ scientiã: et si
hab̃et omnẽ fidem ita ut montes tͣns¬
ferret: et si distͥbuerit om̃s facultates
suas in cybos pauꝑumͥ et si traderet
corpus suum ut ardet: caritatẽ autẽ
uera ẽ:qua et dñm ex toto corde. tota
anima. tota uirtute. et ꝓximum tanꝗͣ
nos dilig̾e p̃cipimur. Nec tantummͦ
primis et amicis. uerum etiam inimi¬
cis. ꝓfectus quisq beneficium dilectio¬
nis impendẽ debet. dño dicente. Dili¬
gite in imicos ur̃os: benefacite his qui
oderunt uos: orate ꝓ ꝑsequentibus et
calumniantibꝰ uos: ut sitis filiĩ patͥs

Expanded text:
uxta typicam intelligentiam, panis dilectionem significat, quia sicut ille principalis est cibus, ita ut sine eo mensa virtus, ita ut sine illa virtutes reliquae spiritales virtutes esse videri nequeant, quia nimirum quidquid boni agitur in sola dilectione perficitur; unde dicit Apostolus quia si linguis hominum loqueretur et angelorum, et si habuerit prophetiam, et noscet mysteria omnia et omnem scientiam, et si habuerit omnem fidem, ita ut montes transferret, et si distribueret omnes facultates suas in cibos pauperum, et si traderet corpus suum, ita ut arderet, charitatem autem vera est, qua et Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam nos diligere praecipimur. Nec tantum proximis et amicis, verum etiam inimicis perfectus quisque beneficium dilectionis impendere debet, Domino dicente: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris
Abbreviated transcription (Latin):
cem: Numquid ꝓ pisce serpentẽ dabit
illi: Aut si petierit ouum: numquio
porriget illi scorpionẽ: Aꝑta etenim ẽ
comꝑatiohec. et cunctis audientib
ad intelligendũ facillima: quia si homo
quilibet mortalis et fragilis. et peccati
adhuc carne grauatus: petentib se
filiis quos diligit. que habet bona qͣm¬
uis t̾rena et fragilia dare ñ denegat:
multomagis pater celestis petitoribus
suis suo timore et amore p̃ditis. non
defectiua in celis bona largitur. Sed¬

Expanded text:
rpentem dabit illi? aut si petierit ovum, nunquid porriget illi scorpionem? Aperta etenim est comparatio haec et cunctis audientibus ad intelligendum facillima, quia si homo quilibet mortalis ac fragilis et peccati adhuc carne gravatus petentibus se filiis, quos diligit, quae bona habet, quamvis terrena et fragilia dare non denegat; multo magis Pater coelestis petitoribus suis, suo timore et amore praeditis, non defectiva in coelis bona largitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus amicoꝵ fidelium p̃cib. elemo¬
sinis. ieuiniis. fletib. & hostie salu¬
taris obationib. absoluti penis. et
ipsi ad beatoꝵ ꝑueniunt reqͥem
Quib tam̃ om̃ib unigenitꝰ filius
qui ẽ in simi patris. dm̃ iuxta mo¬
dum sue capacitatis cuiq narra¬
bit: cum temꝑe resurrectionis be¬
nedictionem dederit. qui legem
dedit: ut ambulantes de uirtute
fidĩ et spei. in uirtutẽ contempla¬
tionis uideant dm̃ deoꝵ in syon.
id ẽ incommutabilis specla uerita

Expanded text:
prius amicorum fidelium precibus, eleemoprius amicorum fidelium precibus, eleemosynis, jejuniis, fletibus, hostiae salutaris oblationibus absoluti poenis, et ipsi ad beatorum perveniunt requiem: quibus tamen omnibus unigenitus Filius qui est in sinu Patris, Deum juxta modum suae capacitatis cuique narrabit, cum tempore resurrectionis benedictionem dederit, cui legem dedit, ut ambulantes de virtute fidei et spei in virtutem contemplationis videant Deum deorum in Sion, id est, incomm
Abbreviated transcription (Latin):
& manifestabo ei me ipsum. Me¬
ipsum inquit manifestabo. dilecto-¬
mortalem: in mea iam nat᷑a patri
et sp̃ui sc̃o uidere possint equalem.
Nerum hoc de apłis. martirib con¬
fessorib. cet̾isq artioris ac ꝑfectioriᷤ
uite uiris fieri credendum ẽ: quoꝵ
unꝰ certaminũ suoꝵ conscius. ñ du¬
bitauit de se ipso testari. Cupio dis¬
solui: et cum. xp̃o ẽẽ. C eterũ st̃ plureᷤ
in ȩccłia iusti. qui post carnis solu¬
tionẽ. continuo beata paradisi reqͥe
suscipiunt᷑: ex pectantes in magno
gaudio. in magnis gaudentium
choris quando recept̃o corꝑe ueni¬
ant & appareant ante faciẽ dĩ. At
uͦ ñ nulli ꝓpter bona quidem oꝑa
ad electoꝵ sortẽ p̃ordinati. s ꝓpter
mala aliqua quib polluti de cor¬
pore exierunt. post mortẽ se uere
castigandi. excipiunt᷑ flammis
ignis purgatorii: & ut usq ad diẽ
iudicii. longa huiꝰ examinatione
a uicioꝵ sorde mundant᷑: uł certe

Expanded text:
et manifestabo meipsum illi . Meet manifestabo meipsum illi . Meipsum, inquit, manifestabo dilectomortalem, in mea jam natura Patri et Spiritui sancto videre possint aequalem. Verum hoc de apostolis, martyribus, confessoribus caeterisque arctioris ac perfectioris vitae viris fieri credendum est; quorum unus certaminum suorum conscius non dubitavit de seipso testari, Cupio dissolvi et cum Christo esse . Caeterum sunt plures in Ecclesia justi qui post carnis solutionem continuo beata paradisi requie suscipiuntur, exspectantes in magno gaudio, in magnis gaudentium choris, quando recepto corpore veniant et appareant ante faciem Dei. At vero nonnulli propter bona quidem opera ad electorum sortem praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corpore exierunt, post mortem severe castigandi excipiuntur flammis ignis purgatorii, et vel usque ad diem judicii longa hujus examinatione a vitiorum sorde mundantur; vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc uenire ualeamꝰ adiuuat.
Ipse ꝑacto in hominis forma iudi
nificat. Neq enĩ sinꝰ patris puerilit̾
ẽ cogitandus in similitudinem nr̃i¬
sinus quem habemꝰ in uestib: aut
putandus ẽ ds̃. qui humanoꝵ forma
m̃broꝵ compagmatꝰ ñ ẽ. sic sedere
quemadmodum nos: s quia simus
nr intus ẽ more nr̃o loquens scͥptura¬
in sinu patͥs ẽẽ dicit. quẽ in secreto
patris quo humanꝰ intuitus ꝑtin¬
gere ñ ualet. semꝑ manentẽ uult in¬
telligi. Non tẽ autẽ solũ enarrabit
unigenitꝰ filiꝰ dm̃. id ẽ sc̃e et indiui¬
due tͥnitatis. que ẽ unus ds̃. głam
manifestabit hominib. cum post
uniu̾sale iudicium om̃s parit̾ ele-¬
ctos ad uisionem claritatis eiꝰ intro¬
ducit: S et cotidie narrat cum sin¬
gulis quibusq fidelib ꝑfectoꝵ mox
a carnis corruptione solutis. implere
ceꝑit qđ ꝓmisit. Qui diligit me dili¬
getͤ a patre meo: et ego diligam eũ

Expanded text:
ad hanc venire valeamus, adjuvat. ad hanc venire valeamus, adjuvat. Ipse peracto in hominis forma judicnificat. Neque enim sinus Patris pueriliter est cogitandus, in similitudinem nostsinus, quem habemus in vestibus; aut putandus est Deus, qui humanorum forma membrorum compaginatus non est, sic sedere quemadmodum nos. Sed quia sinus noster intus est, more nostro loquens Scin sinu Patris esse dicit, quem in secreto Patris, quo humanus intuitus pertingere non valet, semper manentem vult intelligi. Non tunc autem solum enarrabit unigenitus Filius Deum, id est, sanctae individuae Trinitatis, quae est unus Deus, gloriam manifestabit hominibus, cum post universale judicium omnes pariter electos ad visionem claritatis ejus inducet; sed et quotidie narrat, cum singulis quibusque fidelium perfectorum mox a carnis corruptione solutis implere coeperit, quod promisit. Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum,
Abbreviated transcription (Latin):
N eracit̾ moysi dr̃. Non enĩ uidebit
me homo et uiuet: quia fragili ad¬
huc uasculo carnis inclusi ꝑ cͥcum¬
scͥptas rerum imagies uidere posst̃.
quem ꝑ incircum scͥptum et̾nitatis sue
lum̃. nequaquam ualent intueri. Qͥ
autẽ ratione ad uisionẽ incommuta¬
bilis et et̾mi luminis ꝑuenire debeat:
euangłista consequent̾ exposuit di-
cens. Ingenitus filiꝰ qui ẽ in sinu pa¬
tris. ipse narrauit. Cui simile ẽ qđ ip
se dñs ait. Nemo uenit ad patrem nͥ
ꝑ me. Et alibi. Nemo nouit filium nͥ
pater: neq patrem quis nouit nͥ filiꝰ.
et cui uoluerit filiꝰ reuelare. Ipsius
quippe ducatu ad patrem uenire:
ipsius magisterio patrem et filium
mo factus ꝓ nobis. in hominis habitu
loquens nobis. qͥd de sc̃e tͥnitatis uni¬
tate recte sentiendum. qualit̾ ad eiꝰ
contemplationẽ fidelibus ꝓꝑandum
quib actib ad hanc sit ꝑueniendũ
clara luce reuelauit. Ipse sacram̃tis
sue incarnationis nos imbuens: sui
nos sp̃s charismatib scĩficans. ut

Expanded text:
 dicitur Moysi: Non enim videbit me homo, et vivet ; quia fragili adhuc vasculo carnis inclusi per circumpscriptas rerum imagines videre possunt, quem per incircumscriptum aeternitatis suae lumen nequaquam valent intueri. Qua autem ratione ad visionem incommutabilis et aeterni luminis pervenire debeat evangelista consequ qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Cui simile est, quod Dominus ait: Nemo venit ad Patrem nisi per me ; et alibi: Nemo novit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Ipsius quippe ducatu ad Patrem venire, ipsius magisterio Patrem et Filium,mo factus pro nobis, in hominis habitu loquens nobis, quid de sanctae Trinitatis unitate recte sentiendum, qualiter ad ejus contemplationem fidelibus properandum, quibus actibus ad hanc sit perveniendum, clara luce revelavit. Ipse sacramentis suae incarnationis nos imbuens, sui nos spiritus charismatibus sanctificans, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cursoris qͦ eiꝰ testimonio confir¬
masset dicentis: hic erat quem
dixi uobis. qui post me uenturus
ẽ. ante me factus ẽ. quia pͥor me erat:
rursus ipse que ceꝑat exequit᷑ dicenᷤ.
Et de plenitudine eiꝰ. nos om̃s acce¬
pimꝰ: grãm ꝓ gr̃a. Plenꝰ quippe erat
quia sic̃ apłs ait. in ipso habitat
om̃is plenitudo diuinitatis corꝑalit̾.
De cuiꝰ plenitudine nos om̃s iurta
modum capacitatis nr̃e accepimus
quia unicuiq nr̃m data ẽ gr̃a. scd̃o
m̃surã donationis. xp̃i. De solo nã¬
q mediatore dĩ et hominũ homine

Expanded text:
cursor quoque ejus testimonio confirmasset, dicentis: Hic erat quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat, rursus ipse, quod coeperat exsequitur dicens: Et de plenitudine ejus nos omnes accepro gratia . Plenus quippe erat quia, sicut Apostolus ait, In ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter ; de cujus plenitudine nos omnes juxta modum capacitatis nostrae accepimus, quia unicuique nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. De solo namque mediatore Dei et hominum ho
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitꝰ dĩ filius. suis fidelib narrais
beati inquit mundo corde: qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. Et de qua patri sup¬
plicans ait. Hȩc ẽ autẽ uita eterna:
ut cognoscant te uerum et unum
Que nimirum beatissima ꝑceptio
ta fieri ñ potestꝰ recte dr̃ dm̃ ne¬
mo uidit umquã: id ẽ nemo cor¬
ruptibili adhuc et mortali carne cir¬
cumdatus. incͥcum scͥptam diuinita¬
tis potest lucem contu ere. Inde ma¬
nifestius dicit apłs. Quem nemo ui¬
dit hominũ: nec uidere potest. Nemo
enĩ hominũ dr̃: nemo humano adhuc
habitu aggrauatꝰ: humana conu̾sati.¬
one caducus. H inc ẽ enim qđ̃ moyses
qui dm̃ quem in angło uidebat. in
ipsa eiꝰ natura uidere desiderans ora¬
bat: si inueni grãm in conspectu tuo
ostende mͥ głam tuã: audiuit. ñ po¬
teris uidere faciem meã. N em̃ uide¬

Expanded text:
unigenitus Dei Filius suis fidelibus narrans: unigenitus Dei Filius suis fidelibus narrans: Beati, inquit, mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , et de qua Patri supplicans ait: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te verum et unum Quae nimirum beatissima perceptio vita fieri non potest, recte dicitur: Deum nemo vidit uruptibili adhuc, et mortali carne circumdatus, incircumscriptam divinitatis potest lucem contueri. Unde manifestius dicit Apostolus: Quem nemo vidit hominum, nec videre potest . Nemo enim hominum dicitur, nemo humano adhuc habitu aggravatus, humana conversatione caducus. Hinc est enim quod Moyses qui Deum, quem in angelo videbat, in ipsa ejus natura videre desiderans, orabat: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi gloriam tuam , audivit: Non poteris videre faciem mea
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uidisse ꝑhibent᷑. Apparuit enĩ
dñs abrahe in conualle mambre.
Etait iacob. Uidi dñm facie ad faciẽ.
Item ysaias. Anno quo mortuus est
rex orias: udi dñm sedentẽ suꝑ so¬
lium excelsum. et eleuatũ. S recte in¬
telligendum in cunctis huiꝰmodi ui¬
sionib. homines scõs dm̃ ñ ꝑ ipsã
nature sue speciem: s ꝑ quasdã ima¬
gines ẽẽ contemplatos. Et uiderunt

Expanded text:
m vidisse perhibentur. Apparuit enim Dominus Abrahae in convalle Mambre. Et ait Jacob: Vidi Dominum facie ad faciem . Item Isaias: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum . Sed recte intelligendum in cunctis hujusmodi visionibus homines sanctos Deum non per ipsam naturae suae speciem, sed per quasdam imagines
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i complet᷑. Illa siquidem monstra¬
re peccatum. iusticiam docere. & trañ¬
gressores sut reos ostendere uale¬
ut qđ lex p̃cipit impleat᷑. Unde
illud qđ scͥptum ẽ. ñ concupisces. ꝑ
moysen lex ẽ qđ iubet᷑. s ꝑ xp̃m fit¬

Expanded text:
i completur. Illa quidem monstrare peccatum, justitiam docere, et transgressores sui reos ostendere valeut quod lex praecipit impleatur; unde illud quod scriptum est: Non concupisces , per Moysen lex est quia jubetur, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
de plenitudine. rp̃i accepisse: con¬
festim subiunxit et ait. Grãm ꝓ
gr̃a. Geminã gͦ nos grãm accepisse
testatur: unam uidelicet in p̃senti.
alt̾am uͦ in futuro. In p̃senti qui¬
dem. fidem que ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑.
in fut᷑o autẽ uitã et̾nam. fides qͥp¬
pe que ꝑ dilectionẽ oꝑatur gr̃adĩ¬

Expanded text:
de plenitudine Christi accepisse, conde plenitudine Christi accepisse, confestim subjunxit, et ait: Gratiam pro gratia. Geminam ergo nos gratiam accepisse testatur, unam videlicet in praesenti, alteram in futuro: in praesenti quidem fidem quae per dilectionem operatur, in futuro autem vitam aeternam. Fides quippe quae per dilectionem Dei operatur, grati
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃e quicquid bom habemꝰ acce¬
pimꝰ: curandum sumoꝑe ẽ. ne qͥs¬
piam de se bona actione uł cogita¬
tione incautus extollat: ne si in¬
gratus largitori remanserit. ꝑdat
bonum qđ accepit: ac digne apłi¬
ca increpatione ꝑcellat᷑ qua dicit᷑.
Quid enĩ habes qđ ñ accepisti. Si
autẽ accepisti: quid głaris quasi
ũ accepis: Unde ipse apls. quia nich
dignum nosse uł oꝑariposset. si ñde
plenitudine. rp̃i acciꝑet: alibi testat᷑
manifeste dicens. Non quia sufficien¬
tes simus cogitare aliquid a nobis
quasi ex nobis: s sufficientia nr̃a ex
dõ ẽ. Et alio loco. Et gr̃a eiꝰ inquit
in me uacua ñ fuit: s plus illis om̃i¬
bus laboraui. Non autẽ ego: s gr̃a
dĩ mecũ. Quod ipsum suis audito¬
ribus humilit̾ cogitandũ sedulus
inculcat. Unde ẽ illud. Cum tremo¬
re et metu: urãm salutẽ oꝑamini.
Us̃ enim ẽ qui oꝑatur in uobis et
uelle et ꝑficere. ꝓ bona uoluntate.
Cum autẽ dixisset eugłista nos õs

Expanded text:
sed omnes quidquid boni habemus accepimus, curandum summopere est ne quispiam de sua se bona actione vel cogitatione incautus extollat, nisi ingratus largitori remanserit, perdat bonum quod accepit, ac digne apostolica increpatione percellatur, qua dicitur: Quid enim habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Unde ipse Apostolus, quia nihil dignum nosse vel operari posset, si non de plenitudine Christi acciperet, alibi manifeste testatur, dicens: Non quia sufficientes simus cogitare aliquid a nobis, quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Et alio loco: Et gratia ejus, inquit, in me vacua non fuit, sed plus illis omnibus laboravi: non autem ego, sed gratia Dei mecum . Quod ipsum suis auditoribus humiliter cogitandum sedulus inculcat; unde est illud: Cum tremore et metu vestram salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate . Cum autem dixisset evangelista nos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ ȩxercenda donauit. suꝑne beati¬
tudinis p̃mia recͥbuit. Et hoc ẽ qd̃
dicit᷑ acciꝑe nos gr̃am ꝓ gr̃a: quia
nimirũ ꝓ grã bone comu̾sationis quã
dedit. et ne deficere possit. ipse ser¬
uans adiuuat: dabit grãm beate
remunerationis. in qua miscdias eiꝰ
uite et̾ne ꝑceptionẽ. que utiq meri¬
tis p̃cedentib reddit᷑. grãm uocare
ñ dubitauit: qui cum̃ p̃misisset.
stipendium peccati ẽẽ mortem. no¬
luit e contrario dicere stipendium
iusticie ẽe uitam et̾nam⁊ s ait. gr̃ã
nr̃o: ñ quia ñ iuste meritis bonis
a iusto iudice daturꝰ. s quia ipsa
merita quib dant᷑ pͥmo sunt apio
saluatore gratis data. Sequit᷑. Quia
lex ꝑ moysen data ẽ: gr̃a et ueritas

Expanded text:
diter exercenda donavit, supernae beatiditer exercenda donavit, supernae beatitudinis praemia retribuit. Et hoc est quod dicitur accipere nos gratiam pro gratia, quia nimirum pro gratia bonae conversationis, quam dedit et, ne deficere possit, ipse servans adiuvat, dabit gratiam beatae remunerationis, in qua misericordias eius e perceptionem, quae utique meritis praecedentibus redditur gratiam vocare non dubitavit: qui cum praemisisset stipendium peccati esse mortem, noluit e contrario dicere stipendium justitiae esse vitam aeternam; sed ait: Gratia Non quia non juste meritis bonis a justo judice datur, sed quia ipsa merita quibus dantur primo sunt a pio Salvatore gratis data. Sequitur: Quia lex per Moysen data est, gratia et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
me natus ẽ potentia regni me ante¬
cessit: quemadmodũ ioħs de dño.
qui post me inquit uenturus ẽ. an¬
te me factus ẽ. id ẽ qui pꝰ me ad p̃di¬
candum uenturus ẽ. culmine me
regni & sacerdotii phemnis antecel¬
lit. Quare aut̃ his qui post eum uen¬
turus erat. eum dignitate antecel¬
leret: aꝑuit cum subiungit. Quia
prior me erat. id ẽ quia et̾nus ante
scła ds̃ erat: ꝓpt̾ea me licet post̾ior
natus. gła maiestatis etiã in assũp¬
ta humanitate p̃ibit. Exposito
autem euangłista p̃cursoris dñi te¬
stimonio qđ de illo ꝑhibuerat: re¬
dit statim sue assertionis qd ceꝑat
illi dare testimoniũ. Nam sequit᷑.
Et de plenitudine eiꝰ nos om̃s acce¬

Expanded text:
me natus est, potentia regni me anteme natus est, potentia regni me antecessit. Quamobrem Joannes de Domino, Qui post me, inquit, venturus est, ante me factus est: id est, qui post me ad praedicandum venturus est, culmine me regni et sacerdotii perennis antecellit. Quare autem is qui post eum venturus erat, eum dignitate antecelleret, aperuit cum subjungit, Quia prior me erat, id est, quia aeternus ante saecula Deus erat, propterea me, licet posterior natus, gloria majestatis etiam in assumpta humanitate praeibit. Exposito autem evangelista praecursoris Domini testimonio quod de illo perhibuerat, reddit statim suae assertionis, quod coeperat illi dare, testimonium. Nam sequitur: Et de plenitudine ejus omnes nos acce
Abbreviated transcription (Latin):
edemptoris nr̃i p̃cursor testi¬
monium de ipso ꝑhibens:
celsitudinẽ humanitatis eiꝰ
pͥarit̾ et diuinitatis et̾nitatem. mani¬
festa uoce ꝓnuntiat. C lamat enim
dicens. sicut mͦ cum euangłium lege¬
ret᷑ ur̃a fr̃nitas audirit. Hic erat quẽ
dixi uobis. qui post me uenturus ẽ
ante me factus ẽ. quia pͥor me erat. In
eo namq quod ait. qui post me uen¬
turus ẽ: ordinem humane dispensa-¬
tionis qua post eum natꝰ. post eum
etiam p̃dicaturus. baptiraturus. sig¬
na facturus. & mortem erat passurꝰ.
insinuat. In eouͦ qd̃ subiungit ante
me factus ẽ: sublimitatẽ eiꝰdem hu¬
manitatis. que cet̾is om̃ib creaturiᷤ
erat merito p̃ferenda designat.
Qd̃ enim ait ante me. ñ ad ordinẽ
temꝑis. s ad distantiã ꝑtinet digni¬
tatisꝰ: iuxta qđ de ioseph filiis bene¬
dicente iacob scͥptum ẽ. Constituito
effraim ante manaᷤsen. Ubi recte po¬
tuit dicere manasses. qui post me
uenit ante me factus ẽ. id ẽ qui post

Expanded text:
edemptoris nostri praecursor, testimonium de ipso perhibens, certitudinem humanitatis ejus pariter et divinitatis aeternitatem manifesta voce pronuntiat. Clamat enim dicens, sicut modo cum Evangelium legeretur vestra fraternitas audivit: Hic erat, quem dixi vobis, qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat. In eo namque quod ait, qui post me venturus est, ordinem humanae dispensationis qua post eum natus, post eum etiam praedicaturus, baptizaturus, signa facturus et mortem erat passurus, insinuat. In eo vero quod subjungit, Ante me factus est, sublimitatem ejusdem humanitatis, quae caeteris omnibus creaturis erat merito praeferenda, designat. Quod enim ait, Ante me, non ad ordinem temporis, sed ad distantiam pertinet dignitatis, juxta quod de Joseph filiis, benedicente Jacob, scriptum est: Constituitque Ephraim ante Manassem , ubi recte potuit dicere: Manasses, qui post me venit, ante me factus est. Id est, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab om̃ib emundau̾e contagiis: in¬
suꝑ et beata inmortalitatis luce s ed¬
didere: qđ ẽ lotas etiam dealbasse
stolas in sanguine agni. Ideo sunt
inquitante thronum dĩ: et seruiuis
ei die ac nocte. in templo eiꝰ. Nonẽ la¬
boriosa. s amabilis. et optanda seruitꝰ:
in dĩlaudibus ꝑpetuo assiste̾. Dies
quippe et nox. ñ uicissitudinem
nificant. Nox enim ñ erit illic: s dies
una melior in atriis.xrp̃i suꝑ milia:
in qua ñ plorat rachel filios suos.s
absterget ds̃ omnẽ lacͥmam ab ocdis

Expanded text:
ne ab omnibus mundavere contagiis: inne ab omnibus mundavere contagiis: insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere, quod est lotas etiam dealbasse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis et optanda servitus, in Dei laudibus perpetuo assistere: dies quippe et nox non vicissitudinem nificant. Nox enim non erit illic, sed dies una melior in atriis Christi super millia, in qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis
Abbreviated transcription (Latin):
re nec ꝑsupplicia poterant seꝑari.
Stolisfulgent albis. et palmas in
manib habent. quia p̃mia in oꝑibꝰ
habent: dum corꝑa que ꝓ dño igni¬
bus ac bestiis dilacerari. flagris ab¬
sumi. ꝑp̃cipitia dissolui. ungłis ab¬
radi. om̃mͦ penarum gen̾e passi st̃
dissipari: ꝑ resurrectionem głificata
recipiunt. Et clamabant uoce mag¬
na dicentes. Salus deo nr̃o. qui sedec
suꝑthronum etagno. Magna uoce
salutem deo decantant: qui magna
grãrum actione recolunt ñ sua se
uirtute. s ipso auriliante tͥbulatio¬
num impugnantiũ suꝑasse certa-¬
mina. Dicit it̾um: eoꝵ et p̃teritos
agones. et coronas describens ꝑpe¬
tuas. Hi sunt qui uenert̃ ex magna
tͥbulatione: et lauert̃ stolas suas. et
deal bauert eas in sangume agni.
Stolas quippe martires in sanguine
agni lauert̃: dum m̃bra sua queodis
insipientiũ insa st̃ penarũ squalore
fedari: sic potius effuso ꝓ rp̃o sangui¬

Expanded text:
re nec supplicio poterant separari. re nec supplicio poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas in manibus habent, quia praemia in operibus habent, dum corpora quae pro Domino ignibus et bestiis dilacerata  Al., dilacerari, flagris absumi, per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno . Magna voce salutem Deo decantant, qui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni . Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sangui