comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ap̾ magr̃atus sũ ap̃ defensorem cꝰ¬
cumq cutatis ꝓut malu̾it pũbli¬
careatqrut ita donatio sita ẽ inuol¬
untate donantis ita ei liceat donaci¬
onem suam ap̃qmͣ cumq ex memo¬
ratis uolu̾it intimare ⁊ hee donacio¬

Expanded text:
sive apud magistratus sive apud defensorem cuiuscumque civitatis prout maluerit publicare: atque ut ipsa donatio sita est in voluntate donantis, ita ei liceat donationem suam apud quemcumque ex memoratis voluerit intimare. Et hae donatio
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in emmoportet aos qui abinitio ĩ¬
fantes ab negerunt ⁊ mortis forte sp̃e
cc̃a eos lubuerunt incerto constitutoᷤᷤ
siqui eos susceꝑnit. hos it̾um ad se ue¬
uocare conari ⁊ suili nec̃citate subui¬
gare. neq enim hii qui eos pietati ra¬
cione suadente susceꝑunt ferendi st̃
denno suam mutantes smñam ⁊ ĩser

Expanded text:
 enim oportet eos, qui ab initio infantes abegerunt et mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare conari et servili necessitati subiugare: neque hi, qui eos pietatis ratione suadente sustulerunt, ferendi sunt denuo suam mutantes sententiam et in ser
Abbreviated transcription (Latin):
ascͥpticie suic colonarie conditõnis s in
his qui cos nutͥendos susceꝑunt licenci¬
amconcedimits penitꝰ cum quadamdis¬
tm̃ctione eos toslere ⁊ educatõnem cor
ꝓcurare sũ masculi sint sũ femine ut̃

Expanded text:
 sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos enutriendos sustulerunt, licentiam concedi penitus, cum quadam distinctione eos tollere et educationem eorum procurare sive masculi sint, sive feminae, ut
Abbreviated transcription (Latin):
poste qmͣ redemptaes encãte ẽẽ
significes cumeos qui pꝰ redempci¬
ouem nascuntt᷑ si pignoris qͥd̃ uincu¬
b filutm pt̃e mortuo me̾diotp̃rlex
corn̾elta reu̾sũ sim põtate ratͥs tp̃e qͦ
capielatur fuit suũ facit heredem.
unde suex testam̃coad te su intesta¬
to succẽne prĩs tmi ꝑtine ap̃p̃sidẽ¬

Expanded text:
posteaquam redempta es, enixam te esse significas, cum eos, qui post redemptionem nascuntur, ne pignoris quidem vincu filium, patre mortuo medio tempore, lex cornelia reversum, si in potestate patris tempore quo capiebatur fuit, suum facit heredem. Unde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tui pertinere apud
Abbreviated transcription (Latin):
neccio sec̾uta nam fic̾tio legis cornelie
ꝑtinet cumco tp̃r quo captus ẽ diẽ
susi pater obisse exismetur.
sołitatur p̃cium magis in cãm pigno¬
ris conartuti qm in furlem condicio¬
nemuidentur ẽẽ detritsi ⁊ ideo sim̃¬

Expanded text:
io secuta. nam fictio legis Corneliaepertinet, cum eo tempore quo captus est diem suum pater obisse existimetursolvatur pretium, in causam pignoris constituti quam in servilem condicionem videntur esse detrusi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Nec nos p̃tĩt hereditatẽ eiꝰ qm
icognctumerat abhostib int̾ fcãtu¬
eẽ an capt̃am a filio adiri non potuisse
Qñcoꝵ bona qui in hostium potesta¬
te redigunt᷑ es damim tp̃r succes¬
sionis iure adquiro possunt. Cũ cap¬
tos ap̃hostes mortuos ẽẽ cognoscit᷑¬

Expanded text:
. Nec nos praeteriit hereditatem eius, quam incognitum erat ab hostibus interfecta an capta esset, a filio adiri non potuisse quando eorum bona, qui in hostium potestatem rediguntur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscit
Abbreviated transcription (French):
mp̃r ¶ usign̾atõne totͣius debite pecu¬
nit sonempnit̃ fc̃a libatõnem ꝯtiñg̾e
manifestumẽ. S̾ itademũ oblatiode¬
biti libacõnem parit. si co lõco qͥ debe¬
lutur sõso fuit ce lebrata.

Expanded text:
 Obsignatione totius debitae pecuniae sollemniter facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio debiti liberationem parit, si eo loco, quo debetur solutio, fuerit celebrata.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio redemptos sut ingenuitati retu¬
ant ꝓponas ꝙi redẽptorem tuli uolursse
obiatum p̃ciumate ulab alio recipere
pses ꝓuintie efficati instancia ꝯpellet
eum legib obtemꝑire ⁊ recepto eo ꝙ p̾
cui nomine dependit᷑ sratus secuͣctatẽ
non inquietare. ke pͥma hmꝰ ⁊ ⁊ hic
cop̃r Ix duob captinis sari̾nacia na¬
ta patͥs originem ita secuta uidet᷑ siam¬
bo parentes incuittatem nr̃am redis¬
ñ possit q̃ capta nonest tñ pentũ resti¬
tutio reodit patͥs familiam quicũ ab

Expanded text:
io redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatum pretium a te vel ab alio recipere, praeses provinciae efficaci instantia compellet eum legibus obtemperare et recepto eo quod pretii nomine dependitur status securitatem non inquietare. PP. k.  Ex duobus captivis sarmatia nata patris originem ita secuta videtur, si ambo parentes in civitatem nostram redisnon possit quae capta non est, tamen parentum restitutio reddet patri filiam Qui cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
pi  ilios ⁊ filtas cer̃os q lib̾os ꝯ¬
tumaces qui pareues ł acerbitate
ꝯuict ł citiuscumq atrocis iniurie
doiore pitliassent leges emamipaci¬
mn: reciͣsa dampno ub̾tatis immc̃ri¬
tenuictate uouerunt

Expanded text:
pu. Filios et filias ceterosque liberos contumaces, qui parentes vel acerbitate convicii vel cuiuscumque atrocis iniuriae dolore pulsassent, leges emancipatione rescissa damno libertatis immeritae multare voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtͥus illis pat̾s ꝑadoptõnem filiodis¬
solicebatur si accedebant iira adopti¬
nacet᷑is reliq̃uis ex iuire illiremanẽ¬
tib ⁊ qͥlog̃ñtimus erat fami lie adop¬
tiue is natlirał fu̾at cognatus. Quis ẽ
nĩma uira possit abolẽre cumuidebat᷑¬

Expanded text:
naturalis patris per adoptionem filio dissolvebatur, sed accedebant iura adoptiva certis reliquiis ex iure naturali remanentibus, et qui legitimus erat familiae adoptivae, is naturalis fuerat cognatus. quis enim materna iura possit abolere, cum videba
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Hiemancipatis filiis ¶ mento¬
res donasti. sũ in põtate constitutis.
⁊ sut iuris effactis ac tenentib ñ ad¬
enusti. bsandit ñ debẽs ut uluti res
donatas ex penutentia liceat auferre.
¶Sane si es que intua sunt positis po¬
testate donaneras pꝰ emanci pntdem
cc̃tuam ten̾unt noluntatem. hoꝵ¬

Expanded text:
 emancipatis filiis res donasti sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tenentibus non ademisti, blandiri tibi non debes, velut res donatas ex paenitentia liceat auferre. Sane si ea, quae in tua positis potestate donaveras, post emancipationem contra tuam tenuerunt voluntatem, ho
Abbreviated transcription (Latin):
ułus ꝑsonas figuratas ⁊ cͥcim ducrio¬
nes in extrabiles ⁊ iniurtosa rĩpisia¬
ta quoꝵ nullus rõnabił rauenitur
anc pare nult ł ex lege anastasiana
fac̾e ħ uł sni sacro rescripto intrare
comp̃tenus indicis tͥhunal ł eos ad¬
ire magr̃atus quib ħ facere ⁊ legibꝰ
ł ex lon a consuetudrae ꝑmissum
ẽ ⁊ filios̃ suos ł filias ue nepotes uł

Expanded text:
as personas figuratas et circumductiones inextricabiles et iniuriosa rhapismata, quorum nullus rationabilis invenitur ancipare vult, vel ex lege Anastasiana hoc facere vel sine sacro rescripto intrare competentis iudicis tribunal vel eos adire magistratus, quibus hoc facere vel legibus vel ex longa consuetudine permissum est, et filios suos vel filias, nepo
Abbreviated transcription (Latin):
iobous ario gͣade de sideras suic qͥ sangi
necc̃itudine iungit᷑ id et expedire apõ
ũsidem ꝓuintie confrrmauerint fili
umbẽbis itaut bonoꝵ tuoꝵ quarta
ꝑs qͣm inpostremo iudicio tuoꝙͣ sia
te emancipatus fu̾it ei p̃beatur ⁊ sr̃
pr̃imoĩo etus ꝯdoneis fideuissorib da¬
ti suo pͣubuco caueatur nec subcopr

Expanded text:
ideras, si hi, qui sanguinis necessitudine iunguntur, id ei expedire apud praesidem provinciae confirmaverint, filium habebis, ita ut bonorum tuorum quarta pars tam in postremo iudicio tuo, quam si a te emancipatus fuerit, ei praebeatur et super patrimonio eius idoneis fideiussoribus datis servo publico caveatur, ne s
Abbreviated transcription (Latin):
pap̃ quid̃ negat. Pauł aũt sũ effectu
renquid marcianus a distinguit ne
erhac c̃a utͥusq patris ꝑ iclitet succe ᷤᷤ¬
sionem naturat ꝙ uoliuttate eiꝰ cir¬
cumuentus adoptun p̃pegestutem
set nlła spes ei remanebat u cc̃ pñs¬

Expanded text:
 quidem negat, Paulus autem sine effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventus, adoptivi propter egestatem, sset, nulla spes ei remanebat neque co
Abbreviated transcription (Latin):
np̃r. Si acrecitͥce uire pigͦris fũdos
p̃dĩs itademum petõnem adu̾sus cre¬
dctͥcem hr̃e uire potes sint cũ uendi
⁊̃ malo cum sciret prdensq eẽt rẽ
lñ uic̾io ñ eẽ eam pr̃i tuo cui succes¬
in sciũ c̃editorẽ unculo eictionis n⁊
astͥngit ita eũ qui fraudem admisit

Expanded text:
nus . Si a creditrice iure pignoris fundos praediis ita demum petitionem adversus creditricem habere iure potes, si, cum vendid malo, cum sciret prudensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui succesinscium creditorem vinculo evictionis non adstringit, ita eum, qui fraudem admisit vel
Abbreviated transcription (Latin):
dut p̃cii sołonem ñ compellituris
auctoritate monstrat᷑. unde cũ ꝑte
p̃cii num̃ata domꝰ qmͣ emisti ͥ ueld̾
pignorie iure obligate ne ademptio¬
nem acced̾es denuintiatũ ab alique ꝓ¬
ponas iudex tͥ q̃ ex emtãne uerũt

Expanded text:
uris auctoritate monstratur. Vnde cum parte pretii numerata, domus quam emisti tibi velut pignoris iure obligatae ne ad emptionem accederes, denuntiatum ab aliquo proponas, iudex tibi quae ex emptione veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Qum t̾ lid̾um uenundatũ fũõ
ab actore ꝓponas si ex asscedente obli¬
gatõne ꝙ debebatur iure soluistist¬
pułonem quam subtectom epptõi
de indempnitate ꝓponis tp̃t con¬
ceptto ꝯmissam eẽ manifeste decl

Expanded text:
o. Cum tibi liberum venumdatum fundum ab auctore proponas, si ex antecedente obligatione quod debebatur iure solvisti, stipulationem, quam subiectam emptioni de indemnitate proponis, ipsius conceptio commissam manif
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Mi filius tuus in põtate tuã
ẽ res adqͥsitas tͥ alienare s̃ põtͤtut
Qm si pietatem debitam pũ ñagnoᷤ¬
cit castigare iure pat̾e potestatis ñ
phibis actiore remedio usutꝰ simpa

Expanded text:
. Si filius tuus in potestate tua est, res adquisitas tibi alienare non potuit: quem, si pietatem patri debitam non agnoscit, castigare iure patriae potestatis non prohiberis, artiore remedio usurus, si i
Abbreviated transcription (Latin):
cutio que in rememmptamape ut melior
legem dixit int̾ eos nemine ngllurum
siquid inde euincat᷑ ꝑiculo sit actoris. Q
si fub suis quos demonstrauit agrũnẽ¬
didit lis fm̾ai ad uenditorem non ꝑtini
d̾. Exceptõne doli recte eum submoue¬
bis quem ab actoie tuo fideuissoiẽ acce¬
pisti si eiꝰ nõie cont̾u̾siam refert qiͣ ꝑux̃
qͥuendentiuiq adeoꝯsensũ dedit ut se
⁊̃ ꝓeuictione obligauit.

Expanded text:
cutio, quae in rem emptam a te, ut melior legem dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. quod si finibus suis quos demonstravit agrum vendidit, lis finalis ad venditorem non perti. Exceptione doli recte eum submovebis, quem ab auctore tuo fideiussorem accepisti, si eius nomine controversiam refert, quasi per qui vendenti adeo consensum dedit, ut se etiam pro evictione obligaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. M ilittarum aũ zenonis ꝯtempla¬
cõne quas ad aristonem de nũandatͥ
pecun ia dederat recepisse te scͥpsisti
debitum. ab aristone mandato ñ com¬
plẽto competicio debiti manet iteg̃
nicħ t̾imam exactionem impedire põt

Expanded text:
. Si litterarum auxanonis contemplatione, quas ad Aristonem de numeranda tibi pecunia dederat, recepisse scripsisti debitum ab Aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire pot
Abbreviated transcription (Latin):
ram peculii aminestratõnem hr̃et.
mutuam ab eo pecuniam accepisti:
eiq añ ademptum peculium ⁊ pͥus¬
quam ademptum cognposceres eã ex¬
solursti ca sołone liu̾itus es

Expanded text:
am peculii administrationem haberet, mutuam pecuniam ab eo accepisti, eique ante ademptum peculium vel priusquam ademptum cognosceres eam exsolvisti, ea solutione liberatus es
Abbreviated transcription (Latin):
eris nequicia ꝓmouem᷑. Qum gͥ filiã
ab ea q̃ eam redim̃at ob retinende pl¬
dicicie cultum ac obeuandam nata¬
lium honestatẽ adte confugisse ꝓpo
odium detestabił q̃stus ⁊̃ si p̃cium
compensatum ñ ẽ ex necc̃itate mi¬
serabili custodita tam̃ ingenuitate
nate tue adu̾sus fiagiciose mulictiᷤᷤ
turpitudinem tutam eam defensãq¬
tum ab hostib falum tiutm s sñ
ullocctu traditum a barbuaris p̃¬
fco legionis dicas post limmis is
locum hu̾it ⁊ islico ingenuitati sue

Expanded text:
eris nequitia permovemur. cum igitur filiam ab ea quae eam redemerat ob retinendae pudicitiae cultum ac servandam natalium honestatem ad te confugisse propodium detestabilis quaestus, etiamsi pretium compensatum non est ex necessitate miserabili, custodita ingenuitate natae tuae adversus flagitiosae mulieris turpitudinem tutam eam defensamqtum ab hostibus filium tuum, sed sine ullo contracto traditum a barbaris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae
Abbreviated transcription (Latin):
ditorem alienũ accio suꝑẽ eo qd debi¬
tam qͣntitatẽ offerens ius obligõis
inte tnsferri desideras cum abeote no¬
men comꝑasse ñ sugg̃as licet solutio¬
ne abalio t̃c̃a nõte debitoris euasseice

Expanded text:
ditorem alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationis in te transferri desideras, cum ab eo te nomen comparasse non suggeras, licet solutione ab alio facta nomine debitoris evanesce
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib consiituti sunt st̃ iubemꝰ tu¬
am magnitudĩem ad nr̃am clemen¬
tiam remeare. Int̾ea iͦ si aliquat cnu¬
tates seu cat̾ella ꝑlimites consatuta
ꝓuiderit tua magnitudo nmie ẽẽ ma¬
admlem modum ea construi dispõat
põitis remeare nissa fu̾ut turc duces
cõponendis cuictatib au castris ⁊ ꝓsti

Expanded text:
limitibus constituti sunt, tunc iubemus tuam magnitudinem ad nostram clementiam remeare. Interea vero si aliquas civitates seu castella per limitem constituta perviderit tua magnitudo nimiae esse maad talem modum ea construi disponat,ad nos remeare jussa fuerit, tunc duces compone
Abbreviated transcription (Latin):
cogant᷑ inferre quem modũ siquis ex¬
cesserit ip̃e quidem idex .xxx. libraꝵ
auri discendro subiacebit officium uͦ
eius non solum simile dispendium
s ⁊ capitale ꝑitulum sustinebit nãsi
aliquis ex quacumꝙ ꝑte ausus fu̾t
uisiones nr̃as excedere ⁊ ñ festrnaue¬
ritciumdeitimore eos ẜuare ñ solum

Expanded text:
cogantur inferre. Quem modum si quis excesserit, ipse quidem judex triginta librarum auri dispendio subjacebit; officium vero ejus non solum simile dispendium, sed et capitale periculum sustinebit. Nam si aliquis ex quacunque parte ausus fuerit jussiones nostras excedere, et non festinaverit cum Dei timore eas servare, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
deramine gub̾nentur recte ⁊ firme
tustodiant᷑ confidimus unde iamꝑ
eiꝰ gr̃am ciulium administratõnũ
ud iter ⁊ offitia singłis affricanis. ꝓ¬
uatus constituimus attͥbuentes
quidem emolumentũ ꝙ uusqͥsq¬
nare disponimus. Sanxiñ itn ut
dux militũ t̃politarie ꝓuintie in lep¬
ti magnesiciuitate sedes itm h̃t dux¬

Expanded text:
deramine recte gubernetur et firme custodiatur, confidimus. Unde iam per eius gratiam civilium administrationum iudices et officia singulis Africanis provinciis constituimus, attribuentes, quid emolumentorum unusquisqnare disponimus. Sancimus itaque, ut dux limitis Tripolitanae provinciae in Leptimagnensi civitate sedes int
Abbreviated transcription (Latin):
np̃r. C uad statuas ł uitandi
metus. ⁊ creande mutdie cã confuge¬
tint si cerras habuerint cãs quibꝰ con¬
fug̾ẽ ad imꝑatoria simulachra debue¬
rint. uire ac legib uindicent᷑. si u̾o
ꝓbati fuerint artib suis inuidiam
mimitis creare uoluisse ulłx meoᷤᷤ
nerał sit ininime legib ł constitutõ¬
nib contraria si nichil postea exauc¬
toritate mea innouatiẽ seruarie¬

Expanded text:
 ad statuas vel vitandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, si certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur. Si vero probati fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ultrix in eos neralis sit, minime legibus vel constitutionibus contrariam, si nihil postea ex auctoritate mea innovatum est, se
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse eneas.⁊ argenteas gib¬
ł marmorcas statuas ex̃ imꝑla¬
le beneficium administratione põitꝰ
de neget᷑ emolumenta q̃ acceꝑat ireap¬
situs dignitate qmpolluit cumexortis
titicł ł presumptis in quadruplum fis
conr̃o inferat simulq nou̾it existim¬
matõnis sue penam se subiturũsi eos
sanca ꝑiculo pudoris hr̃e uoluinus
nimunes quiadul candi studio aũ me

Expanded text:
accepisse aeneas vel argenteas vel marmoreas statuas extra imperiale beneficium in administratione positus detegetur, emolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, quam polluit, cum extortis titulis vel praesumptis in quadruplum fisco nostro inferat simulque noverit existimatonis suae poenam se subiturum. Nec eos sane a periculo pudoris haberi volumus immunes, qui adulandi studio aut me
Abbreviated transcription (Latin):
ficient᷑ ⁊ ip̃is ducib ⁊ offitił corũemo¬
lumenta p̃stitimꝰ ⁊ semꝑ ꝓuidemus
umuquemq scd̃m labores suos ad
melcores gradus ⁊ maioris dignitatis
ꝓoucere. Postqͣm deo placuerit ⁊ ꝑtirã
magnitudinem limes omnes manti¬
qum statum ꝑuen̾int ⁊ tene ordinatꝰ
fu̾it tunt uͥcumꝙ necc̃itas em̃serit:
uiri spectabiles duces inuicem sͥ qñ
cos iudices ac milites nr̃os ẽẽ sic uolu¬
mus ẽẽ mites ⁊ beniuolos cͥcacoltato¬
res nr̃os existere ⁊ ulłm dampnum
nsłamq lesionem meos efficere. Siaũ
quis qͣm de militib usurpauit qͣmcũ
lesionem cͥbutariis nr̃is inferre ꝑiculo
uiri spectabił ducis seutͥbum ⁊ tͥbimi¬
stros fc̃a fu̾it iubemus ñ ampliusspor¬
tularũ nomine qͣm nr̃is legib diffi¬
nitum ẽ executores acciꝑe penameisõ
legib insertam ex tnͣsgressione formi¬
dantes. Cum autem deo amuente af¬

Expanded text:
ficienter et ipsis ducibus et officiis eorum emoficienter et ipsis ducibus et officiis eorum emolumenta praestitimus et semper providimus unumquemque secundum labores suos ad meliores gradus et maiores dignitates perducere. Postquam vero deo placuerit et per tuam magnitudinem limes omnis in antiquum statum pervenerit et bene ordinatus fuerit, tunc, ubicumque necessitas emerserit, viri spectacos iudices ac milites nostros esse, sic volumus eos mites et benevolos circa collatores nostros existere et nullum damnum nullamque laesionem in eos efficere. Si autem quisquam de militibus ausus fuerit quamcumque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabifacta fuerit, iubemus non amplius sportularum nomine, quam nostris legibus definitum est, exsecutores accipere, poenam eisdem legibus insertam ex transgressione formidantes. Cum autem deo adiuvante A
Abbreviated transcription (Latin):
sitanꝯmotio aliqua fu̾it possinti
ip̃riiuutanei sũ comitacensib mili¬
tib uacumducib suis adutuare lo¬
ca uͥdepõiti fu̾int nec longe luntẽ
ereu̾tes nec ip̃i limitanei nec duces
corũ ut nullumdispendiũ a ducib
ł duciants p̃dc̃i limitanei sustineart
sialiqͣs dͥ consuctudines de corũ dispẽ¬
dus ꝑfraudes ad suum lucrũ qu̾tant¬
⁊ iniumquemq ducem ⁊ tͥbunos cor¬
dem nilitum. Iubemus aũt ut semꝑ
milites ad excitatõnem armorũ te¬
ncant ⁊ non concedant eos deuagari
ut si qñnecc̃itas contig̾it possint mi¬
mitus resistere ⁊ nsł̾m audeant duceᷤᷤ¬
aut cͥbum d̃meatase de ip̃is dmuntere
ue dumsibi ucrum studeant confic̾e
malitib relinq̃re aut a uod̃ iutrum
ñ solum inqͣdruploiubenus publicode
tiatõnem sꝑare ⁊ ñ de comeatis militum
ac de corum stipendus lutrũ sibi adqͥre¬
re. sm̃i deo ordinati milites sunt ut ꝑ

Expanded text:
sitan commotio aliqua fuerit, possint sitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducibus vel ducianis praedicti limitanei sustineant, nec aliquas sibi consuetudines de eorum stipendiis per fraudes ad suum lucrum convertEt unumquemque ducem et tribunos eorundem militum iubemus, ut semper milites ad exercitationem armorum teneant et non concedant eos divagari, ut, si quando necessitas contigerit, possint inimicis resistere: et nullum audeant duc commeatalem de ipsis dimittere, ne, dum sibi lucrum studeant conficere, militibus relinquere aut aliquod lucrum non solum in quadruplum iubemus publico deerationem sperare et non de commeatis militum aut de eorum stipendiis lucrum sibi adquirere, quoniam ideo ordinati sunt milites, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣrium ueq idẽm neq simile mea
iuentatur ⁊ ne gemine leges ꝓreb &ͥ
singuł põitt̃usꝙͣ appareant. namqi ħ
celestis quidem ꝓuidentie petuliare
fuit humane uero inbetillitati ulło
modo possibile. Itaq more solito adĩ¬
mortalitatis respeximus p̃sidim ⁊
sũmo nõie inuocato deum auctorem
so magĩo officõꝵ ⁊ exqstori sacri nr̃i¬
omne minist̾ium huiꝰcemõiordinatõis
iposiumus ut ip̃e unacum alus il¬
lustrib ⁊ p̾dentissimis uiris nr̃m de¬
siderium adimpleret nr̃aqͦ maiestaᷤ
semꝑ inuestigando ⁊ ꝑscrutando ea

Expanded text:
rium neque idem neque simile in ea inveniatur et ne geminae leges pro rebus singulis positae usquam appareant. namque hoc caelestis quidem providentiae peculiare fuit, humanae vero imbecillitati nullo modo possibile. nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus praesidium et summo numine invocato deum auctorem so magistro officiorum et ex quaestore sacri nium huiuscemodi ordinationis imposuimus, ut ipse una cum aliis illustribus et prudentissimis viris nostrum desiderium adimpleret. nostra quoque maiestas semper investigando et perscrutando ea
Abbreviated transcription (Latin):
tiuata qui ammax fuerant semul ho¬
bant corꝑa si libis naturalio claraui¬
gobarbaricodurissime subiugabãt
maculabant aliquas uͦ ex heis stabu¬
lafecerunt. uidimus uenabiles iuiroᷤ
qui abscissis radicttus lingins penas
suas murabiłr loquelinitur. aluuͦp̾¬

Expanded text:
tivata, qui animarum fuerant simul hobant: corpora vero liberis natalibus clara iugo barbarico durissime subiugabant.maculabant: aliquas vero ex eis stabula fecerunt. Vidimus venerabiles viros, qui abscissis radicitus linguis poenas suas mirabiliter loquebantur: al
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑsenti sanctione credimus ordinan¬
dimut ñ multa dispendia ꝓꝯplefone
cartarum ł codicilloꝵ ł muro iat̾culo
niis p̾fecti p̃toricim̃ ꝑ affricam iudiceᷤᷤ
sustinere uideantur. qr si ip̃i dispendi¬
is lesi ũ fueranit nullam si hãnt neces

Expanded text:
senti sanctione credimus ordinandum, ut non multa dispendia pro completione chartarum, vel codicillorum, vel niis praefecti praetorio per Africam judices sustinere videantur, quia si ipsi dispendiis laesi non fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶acciastatus quoscumque
nre mansuetudinis inqͣcumq ꝑte
pagmaruni scͥpserit auctoritas non
alio uułtu penitus aucolore nͥ pͣpu¬
rea tĩniño scriptõne lustrent᷑ seilic
ut cccti murtitis ⁊ c̾ci consilti arcore

Expanded text:
. Sacri adfatus, quoscumque nostrae mansuetudinis in quacumque parte paginarum scripserit auctoritas, non alio vultu penitus aut colore, nisi purpurea tantummodo scriptione illustrentur, scilicet ut cocti muricis et tri
Abbreviated transcription (Latin):
bem. ¶ inin̾sãtconis cas indebitam
¶errore ft̃ioltimat̾iam uos archanticosti¬
pulantidari spopondisse. rector aĩadũ¬
terte puintie. redoito ꝙ debetis residuili¬
beratõnem ꝙicentes audiet.
mini nocet. namcã finita decisa uelarã¬
tot̾au ñ instauratur.

Expanded text:
 transactionis causa, sed indebitam errore facti olei materiam vos Archantico stipulanti dare spopondisse rector animadverterit provinciae, reddito quod debetis residui liberationem condicentes audiet. mini nocet: nam causa decisa velamento tali non instauratur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmut legatis quidem legis falcidienar¬
ratio si deiomissisaũt senatus ꝯsulti
t̃belliamr. singlis ubris utͥceorum app¬
licatis tota pars ꝗnta in nouem ubros co¬
adimataẽ. Solumautem senatus cõsul¬
tum trebellianũ ponendũ ẽẽ existima¬
unnus captiosas ⁊ enim ⁊ ip̃is uet̾ib
odrosa pesgasiam senatus consultiam¬
bages ⁊ ituiq cenatus ꝯsutti ad setã st̃¬
uacitasqͣm scrupulosas adu̾sitates reᷤ¬
puentes totum is suꝑhis poĩtum tre¬
besuano senatus consulto aoiudicaui¬
mus. d nni his nicħ de caducis a nobͥ me
mitatib ⁊ beslo caleicens cili inr̃is
remantat temꝑib q̃ fauor celestis ⁊ pa¬
cis iugore firmauit ⁊ suꝑ omnei genteᷤᷤ
ibeslitis mitortis posuit ne luctuosũ
monumentum leta scła mumbrare ꝯ¬
omnes bonorum possessiones põite sũt
q̃tam ad ingenuos qm ad ubtinos res¬

Expanded text:
em legis Falcidiae narratio, fideicommissis autem senatus consulti Trebelliani, singulis libris utrique eorum adplicatis tota pars quinta in novem libros coadunata est. solum autem senatus consultum Trebellianum ponendum esse existimavimus: captiosas etenim et ipsis veteribus odiosas Pegasiani senatus consulti ambages et utriusque senatus consulti ad se tam supervacuas quam scrupulosas diversitates respuentes totum ius super his positum Trebelliano senatus consulto adiudicavimus. Sed in his nihil de caducis a nobis memitatibus, bello coalescens civili, nostris remaneant temporibus, quae favor caelestis et pacis vigore firmavit et super omnes gentes in bellicis victoriis posuit, ne luctuosum monumentum laeta saecula inumbrare comnes bonorum possessiones positae sunt, quae ad ingenuos, quae ad libertinos res
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶iu ueligiosamente mecc̃e gre
Imio seruulis sius m̃itamcresseriñt
lib̾tatem candem couire cc̃asse uideant᷑
quociuitas romana sollempntcatib dei¬
cãtis dareconsueuits: ħdum taxat bis
qui subaspectu antistitũ deoint placuit
relaxari. csitis aut amplius oxedimus
ut cum suis famulis tbuunt lib̾tatẽ
si solum inconspectu ecc̃e ac religiosi po¬
puli plem̃ fructũ libertatis ecc̃e gcessisse
dicantur. u̾m ⁊̃ cͥum postremo uidicio
dederint lib̾tates seu qͥb cumq u̾bis ca¬
re p̾ceꝑint itaut ex die publicate uolũ¬

Expanded text:
. Qui religiosa mente in ecclesiae gremio servulis suis meritam concesserint libertatem, eandem eodem iure donasse videantur, quo civitas Romana sollemnitatibus decursis dari consuevit; sed hoc dumtaxat his, qui sub aspectu antistitum dederint, placuit relaxari. Clericis autem amplius concedimus, ut, cum suis famulis tribuunt libertatem, non solum in conspectu ecclesiae ac religiosi populi plenum fructum libertatis concessisse dicantur, verum etiam cum postremo iudicio dederint libertates seu quibuscumque verbis dari praeceperint, ita ut ex die publicatae volu
Abbreviated transcription (Latin):
ranodadũt ⁊ si qui forsitan ꝑticuloꝵ
surtilitatem aonotare maliunt ⁊
ea q̃ mapatitax mincuparent᷑ cõpo¬
nere alias autem legum int̾p̃tatõ¬
nes immo magis ꝑusiones eos iacta¬
re si ꝯcedimus ne u̾bositas eorum
sas sm̃as ꝓducentes miifmitum detͣce¬
si fu̾int ip̃i quidem fu̾tatis reiꝯstitu¬

Expanded text:
t si qui forsitan per titulorum subtilitatem adnotare maluerint et ea quae paratitla nuncupantur componere. alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos iactare non concedimus, ne verbositas eorum as producentes in infinitum detraxesi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei constitu
Abbreviated transcription (Latin):
adsit uider sine orõnis ambitioso fas¬
tidio ut ornamentum diei ł icco ł ne¬
stre recordatõni su pͣdet accessisse pre¬
maginib ac statuis erigendis pͥuat᷑
collatõnis inuirtam ꝓpulsart p̃cipimꝰ:
nequid meo suum collator agnoscat᷑¬
dem. Nt utũtum pͥmia tbu m̃en¬
gib conuenit ⁊ aliorum bonores aliis¬
⁊ dampnoꝵ cccasionẽ fieri ñ oportet. id¬
cͥco quociens uł uidicib nr̃is ł cusli¬
bet alii statua fu̾it aquocumq colle¬
gio scu officio ł in hac sacratissimaq
uitate ł inpintits postulata neq̃¬
qͣm ex descriptõne sumptus cosii¬
expensis ꝓpriis sratuam collocari p̃s¬

Expanded text:
adsit iudex sine adorationis ambitioso fastigio, ut ornamentum diei vel loco et nostrae recordationi sui probet accessisse prmaginibus ac statuis erigendis privatae collationis iniuriam propulsari praecipimus, ne quid in eo suum collator agnoscatm. Et virtutum praemia tribui merentibus convenit et aliorum honores aliis damnorum occasionem fieri non oportet. idcirco quotiens vel iudicibus nostris vel cuilibet alii statua fuerit a quocumque collegio seu officio vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis postulata, nequuam ex discriptione sumptus colliexpensis propriis statuam collocari p
Abbreviated transcription (Latin):
codicib omĩa gub̾nari uno ꝯstitutõm
alt̾o uiris enucdeati ⁊ infut᷑o codicẽ o po¬
nendi uł siquid aliud a nob̾ fu̾it ꝓtuł¬
gatum institutõnum uicem optinẽs
ut rudis animus studiosi simplicib
enutͥtus. facilius ad altõris pͥdentie. re
uiris ꝑitis ipostum audentib ꝯmen¬
tarios ilĩ applicare ⁊ u̾bositate sua supra¬
dc̃i codicis componendum confundere que¬
ad modum ⁊ martiquiorib temporib

Expanded text:
Codicibus omnia gubernari: uno constitutionum, altero juris enucleati et in futurum Codicem componendi, vel si quid aliud a nobis fuerit promulgatum institutionum vicem obtinens; ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus, facilius ad altioris prudentiae rejuris peritis in posterum audentibus commentarios illi applicare, et verbositate sua supradicti Codicis compendium confundere: quemadmodum in antiquioribus temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuim su ad quemilib iudicem manau̾ĩt.
tur sub ea conditõne ꝓferri p̃cipimussi
q̃res u̾itate nituntur. nec aliquem fruc¬
tum p̃catororaculi ꝑcipiat impetͣti lic
iniditio asseuerat uitatem. ñ q̃st̾io fi¬
dei p̃cum imꝑali beneficio monstret᷑ inr¬
serta. slam ⁊ uir magnificus questor. ⁊
fecta adiectione qualetumq diuinum
responsũ dictau̾ĩt. ⁊ iuidices qͥ susceꝑint
rep̃hensionem subibunt. ⁊ qui illicite

Expanded text:
tium sive ad quemlibet iudicem manaverint, tur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et raefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint, et judices, qui susceperint, reprehensionem subibunt, et qui illicite
Abbreviated transcription (Latin):
santa autem nobis antiquitati ha¬
bita est reuerentia ut noĩa prudẽ¬
tium tacitunitati tradere nullo
patiamutr modo s unusqͥsq eormt
nt siquid in legib eorum ł super¬
uacuum ł inꝑfectumaut mimu ᷤ¬
doneum usumẽ ł adiectionem
⁊deminutõnem necc̃am accipiat
⁊ rectissimis tradatur regulis ⁊ ex
hr̃e apparebat ħ ꝓ alus omĩb põitũ est
unaq om̃ib auc̾coritate indulta ut qͦ¬
quid ibi scͥptum ẽ ħ nr̃m appareat ⁊ ex
nr̃a uoluntate compõitum nemine
audente comꝑare ea que antiqͥtas ha¬
bebat hus q̃ nra auctoritas int̾duxit
qr multa ⁊ maxima sunt q̃ pp̃itilite¬
tem rr̃ tnͣsformata sunt ad eo ut si et
pͥncipał ꝯstitutio fu̾at muct̾ib libeis

Expanded text:
anta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo: sed unusquisque eorum, ut, si quid in legibus eorum vel supervacuum vel imperfectum aut minus idoneum visum est, vel adiectionem vel deminutionem necessariam accipiat et rectissimis tradatur regulis. et ex re apparebat, hoc pro aliis omnibus positum est unaque omnibus auctoritate indulta, ut quidquid ibi scriptum est, hoc nostrum appareat et ex nostra voluntate compositum: nemine audente comparare ea quae antiquitas habebat his quae nostra auctoritas introduxit, quia multa et maxima sunt, quae propter utilitatem rerum transformata sunt. adeo ut et si principalis constitutio fuerat in veteribus libris
Abbreviated transcription (Latin):
ali arcenda uet̾ib auctorib placitast̃
nũ de publicanis ⁊ ddatõnib cam inter
uiuos qͣm mortis cã ꝯficiendis cauta
legib iuenimꝰ in librum singularẽ
deduximus. ¶De manumissionibã
⁊ de uberat cauia alius lber respõdit.
quem admodum ⁊ de occõne cam do¬
miniqm possõnis ⁊ titulit quieamĩ¬
ducunt multeq uarie electiones uns
sunt mi̾te uoluminalio uibro depitta¬
tohisqui iudicati ł mune confessi sũt

Expanded text:
rcenda veteribus auctoribus placita sunt, nec non de publicanis et donationibus tam inter vivos quam mortis causa conficiendis cauta legibus invenimus, in librum singularem deduximus. De manumissionibus autem et de liberali causa alius liber respondit: Quemadmodum et de adquisitione tam dominii quam possducunt multae et variae lectiones uni sunt insertae volumini: Alio libro deputato his, qui iudicati vel in iure confessi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
res libri uixta ꝯpõnem de reb poiti
sunt. p᷑os siqua de sponsalib nup¬
tus ł dotib legib dc̃a sunt. reposummꝰ¬
uni libroꝵ mediam totius oꝑis repo¬
siumus omm̃utiq tam uuissima
qͣm pulchima uira continentem:
Quintꝰ aũdecort᷑ nobis dig̃orum arti¬
ticlus in quem ee testam̃tis ⁊ decodicĩ¬
lis tam pͥuatorum qͣm m ilituimomiẽ

Expanded text:
res libri iuxta compositionem de rebus positi res libri iuxta compositionem de rebus positi sunt. post hos si qua de sponsalibus vel nuptiis vel dotibus legibus dicta sunt reposuimocto librorum mediam totius operis reposuimus, omnia undique tam utilissima quam pulcherrima iura continentem. Quintus autem exoritur nobis digestorum articulus, in quo de testamentis et codicillis tam privatorum quam
Abbreviated transcription (Latin):
smnũoꝵ naturam ⁊ artem respitiene
⁊ consentantam eis oiõnem ꝑtutm cõ¬
fitientes. Igit᷑ pͥmaqͥdem pars tocius
contextus que greco uocabiao sputa
nũtupat᷑ in iiͣi. libros sepõita esti scds
maq̃de reb nominant᷑ ꝯtuumꝰ octo
libris eꝰ deputatis quartus aũt locus
qͥ ⁊ totius conpatsitõnis qĩ quidam in¬
uenit᷑ ubilicus .uiii. libros suscepit
inqͥb omnia q̃ ad ꝓpothecam ꝑtinent
reposita sunt ut ñ a pignoraticia ac¬
cione inlibris de reb posita multur
dutarent auo libio tidem inserto uo¬
tionem ⁊ dupli stipulatõr em q̃de eu
ctonib ꝓpoĩta est continet qr homnia
sslae ab mitto ꝓtesserunt in uetustiorẽ
quidem edc̃i ordinatõne in loca deuia
⁊ multo distantia deuagantes ꝑntam
autempuidentiam huis congregate
cumoportuerat eaq̃de eodem pene lo¬
euntur inconfinio ponere. Alris i
liber pꝰ duos pͥmos nobis exccgttatu
deusuris ⁊ traiectitiis pecunus ⁊ dei¬
sumptõnib ⁊ memoratitres singła¬

Expanded text:
erorum naturam et artem respicientes et consentaneam eis divisionem partium conficientes. Igitur prima quidem pars totius contextus, quae Graeco vocabulo πρῶτα nuncupatur, in quattuor libros seposita est. Secunquae de rebus nominantur contulimus, octo libris eis deputatis. Quartus autem locus, qui et totius compositionis quasi quidam invenitur umbilicus, octo libros suscepit. in quibus omnia quae ad hypothecam pertinent reposita sunt, ut non a pigneraticia actione in libris de rebus posita multum distarent: alio libro tionem et duplae stipulationem, quae de evictionibus proposita est, continet. quia haec omnia illarum ab initio processerunt, in vetustioris quidem edicti ordinatione in loca devia et multo distantia devagantes, per nostram autem providentiam his congregatae, cum oportuerat ea quae de eodem paene loquuntur in confinio ponere. alius itaque liber post duo primos nobis excogitatus est de usuris et traiecticiis pecuniis et de isumptionibus. et memorati tres singula
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa celestia donam̃ot̾cio consula¬
tu indulta. Itaz orĩsiudices nr̃i pro
suauidcõne easdem leges suscipi¬
excelsus huiꝰ aline urbis p̃fectus. cu¬
reaũt erit tͥb excelsis p̃fectis p̃torio
tamorientalib qͣi illiritis nec non

Expanded text:
omnia caelestia dona nostro tertio consulatui indulta. Itaque omnes iudices nostri pro sua iurisdictione easdem leges suscipiexcelsus huius almae urbis praefectus. curae autem erit tribus excelsis praefectis praetoriis tam Orientalibus quam Illyricis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum sꝑari cepit n intotũ decenniũ
ꝯpleri sꝑabatur ommpotentideo hãt
oꝑam ad hominum sustentatõnem pe¬
isobtulimus animis uberesq gr̃as dei
qͣm poss̾iori leges optimas poñs. ¶Tbꝰ
ttaq homĩb eamdẽ scĩonem manttes
cognitum qnͣta confustone ⁊ iniqͥtate
timam u̾itatem ꝑuenerunt legesq ĩ
post̾um h̃nt tamorrectas qͣm ꝯpendro¬
sasomnib q inprompto positas ⁊ ad
possidendi libros carum facultatẽy do¬
nesfnit ñ mole diufia⁊ expensa poslĩt eͥs¬
tuomis ad ipisci uolumina s uilisse¬
mapetunia facił corum comꝑatio pa¬
tear tamditiorib qmͣ tenuiorib mi¬
nimo p̾cio magnaq pͣcentia repanda

Expanded text:
mum separari coepit, neque in totum decennium compleri sperabatur: omnipotenti deo et hanc operam ad hominum sustentationem piis obtulimus animis uberesque gratias mquam posteriori leges optimas ponere. omnibus itaque hominibus eandem sanctionem manifestcognitum, quanta confusione et infinitatetem pervenerunt: legesque in posterum habeant tam directas quam compendiosas omnibusque in promptu positas et ad possidendi libros earum facilitatem idoneas: ut non mole divitiarum expensa possint tudinis adipisci volumina, sed vilissima pecunia facilis eorum comparatio pateat tam ditioribus quam tenuioribus, minimo pretio magna prudentia reparanda.
Abbreviated transcription (Latin):
ño nomine p̃fulgente contulimus
p̾canͦ maximum opits agredientes
simus tamcolligere qͣmcertomode¬
raminitrade s cum omĩa ꝑscruta¬
bamur a p̃fato iuro excesso sugg̃stñ

Expanded text:
nostro nomine praefulgentem contulimus. postea vero maximum opus adgredientes simus tam colligere quam certo moderamini tradere. sed cum omnia percontabamur, a praefato viro excelso suggestum
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃mꝓpoi̾tum hoc subsecutum. aũ . n.
tra lex necca erat ut diu̾sistitulis pot̾
rerũ cognatõnem applicarieam opor¬
tet aũcum fuerat abhis diu̾sis ꝓmie¬
taipossibileerat eamꝑptes detrahe
ne totumofundat᷑⁊ his ꝑtib in quibꝰ¬
ꝑfectissime dr̃ones ex poite uetum
fuerant ꝙ particulatim meas fuat
fursum houndete at separe penttus
erat intiuele ne tam sensuiqͣm aures ie¬
gentum ex hec p̃tent᷑ similiq modosi
quid pͥncipalib conlitutõnib cautũ
c h in degestorum uolumi ne pomi nu¬
uoꝰ censsimus modo q̃ĩ constitutõnũ
recitatõne sufficiente nͥ ⁊ hoc raro ex
hidemcausis quib similitudoassũp¬
taest. ¶Contrarium autemaliquid
in ħcodice põitum nłłm sͥ locum uni

Expanded text:
m propositum hoc subsecutum: aut enim ita lex necessaria erat, ut diversis titulis propter rerum cognationem adplicari eam oporteat, aut, cum fuerat aliis diversis permixta, impossibile erat eam per partes detrahi, ne totum confundatur. et in hiones expositae veterum fuerant, quod particulatim in eas fuerat sparsum, hoc dividere ac separare penitus erat incivile, ne tam sensus quam aures legentium ex hoc perturbentur. Similique modo si quid principalibus constitutionibus cautum est, hoc in digestorum volumine poni nullo concessimus modo, quasi constitutionum recitatione sufficiente: nisi et hoc raro ex isdem causis, quibus similitudo adsumpta est. Contrarium autem aliquid in hoc codice positum nullum sibi locum vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus confecta sunt ꝑuirsi excelsũ
nec non ꝑuirum exc. prudentissim̃
magr̃m ⁊ exquestorem ⁊ exconsulẽ
legntime scĩe artib decoratus ⁊ in
ip̃is rerũ exꝑĩtis emicuit nicħ q
magis nec carius nr̃is unqͣm ussi¬
comitem sacrarum largitõnũ ⁊ ma¬
gistrum scrinis librorum sacrorum¬
q cognitõnum ꝙ sem der nobis ex
ciuitate laudabiłr optimam legũ
toreum quem inberithensium splẽ¬
didissima curitate leges oiscipulis
tradentem pp̃ eiꝰ optimam opĩonẽ
⁊ gloriam ad nos deduximus parti

Expanded text:
 confecta sunt per virum excelsum nec non prudentissimum magistrum ex quaestore et ex consule legitimae scientiae artibus decoratus et in ipsis rerum experimentis emicuit nihilque maius nec carius nostris umquam iussicomitem sacrarum largitionum et magistrum scrinii libellorum sacrarumque cognitionum, qui semper nobis ex civitate laudabiliter optimam legum tiorum, quem in Berytiensium splendidissima civitate leges discipulis tradentem propter eius optimam opinionem et gloriam ad nos deduximus parti
Abbreviated transcription (Latin):
dam admoritoria euis facere nullo exĩ¬
terpellatõne eorum uitio oriundo. Ne ꝰ¬
aũt ꝑ scͥpturam aliqua siat inposter̃
dubitatio iubemus non ꝑsignorum
⁊ sinicm̃us librorum significat᷑au alid̾¬
numorum manifestari s ꝑ litt̃aꝵcon¬
subtiliqͣm sceͤbmosim tradere. ut codex
stus nobis offerat᷑ in maxĩam ⁊ et̾namres
memoriam deiq omĩpotentis ꝓuiden¬

Expanded text:
dam admonitoria eius facere, nullo ex interpretatione eorum vitio oriundo. Ne autem per scripturam aliqua fiat in posterum dubitatio, iubemus non per siglorum etiamsi numerus librorum significetur, anumerorum manifestari, sed per litterarum consubtili quam celerrimo fini tradere; ut Codex stus nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam, Deique omnipotentis pruden
Abbreviated transcription (Latin):
te recordatõnis questorem ⁊ anteces¬
sortum leontium iurum głosissi¬
nium p̾fectorium consularem at¬
qr patͥcium filium eiꝰ optimam sui
memoriam in legib reliq̃rit si non¬
⁊ cratinũuirum issistrem ⁊ comitẽ
sacrarum largõnum ⁊ optimũ an¬
tecessorem ħꝰ alme urbis constitu¬
tum qui omnes ad p̃oc̃m opuselec¬
tis una cum stepħo menna prosdons
eutiliamio thimotheo seonido loon¬
re q̃ orientalib otorus psidet om̃s

Expanded text:
e recordationis quaestorium et antecessorem et Leontium virum gloriosissimum praefectorium et consularem atque patricium filium eius optimam sui memoriam in legibus reliquerunt: nec non Cratinum virum illustrem et comitem sacrarum largitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum Stephano, Mena, Prosdocio, Eutolmio, Timotheo, Leonide, Leonrae, quae Orientalibus praetoriis
Abbreviated transcription (Latin):
ex multłtudine auctorumꝙ me¬
liꝰ ẽ ⁊ equiꝰ ẽ udrcatote cum possit u¬
nius forsitan ⁊ det̾ioris sententea et
multos ⁊ maiores maliq̃ ꝑte suꝑare
⁊ iõ ea q̃ antea innotis emilii papini¬
am ex ulpiano ⁊ paulo n ñ ⁊ marci¬
ano asicͥpra sunt q̃ ante nullamiũ
optinebant ꝑtum p̃õ honorem splẽ¬
didissuni papiman ñ sdatmi respi¬

Expanded text:
ex multitudine auctorum, quod melius et aequius est, judicatote, cum possit unius forsitan et deterioris sententia, et multas, et majores in aliqua parte superare. Et ideo ea quae antea in notis Aemilii Papiniani ex Ulpiano, et Paulo, necnon Marciano ascripta sunt, quae antea nullam vim obtinebant propter honorem splendidissimi Papiniani, non statim resp
Abbreviated transcription (Latin):
gentissimum pene anmum ꝯfusum
⁊a nobis purgatum qͣi quodã muro
uallatũ nichilex̃ se hãt om̃b auste¬
tib iuris equa dignitate pollentibꝰ
⁊ nemini quidam p̃rogatiua seruã¬

Expanded text:
gentos pene annos confusum, et a nobis purgatum, quasi quodam muro vallatum, nihil extra se habeat: omnibus auctoribus juris aequa dignitate pollentibus, et nemini quadam praerogativa servan
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ ⁊ leges int̾p̃tari sotũdignũ nupe¬
tio cẽo porteti cur aũt ex suggestionib
Ireril si dubitatio in litib oriat᷑ ⁊ se se
non eẽ s doneos ł sufficientes ad detisio¬
nem litis illi existiment ad nos decurri¬
tur. ⁊ qre ambiguitates iudicũ qͣex le¬
gib oriuntureuent aures accipiũt
dat ł quis legum engmat᷑a soluere ⁊
om̃ĩb aꝑire ydoneus c̃e uidebit᷑. ñ his
cui soli legis iatorem ce concessum est.
srplosis itaꝙ huiusmõi ridiculosisam¬
biguitatib tam conditor qm int̾pres
logum solus mĩꝑator iuste extimabtt᷑
nichil inc iege derogante uet̾is uiris ꝯ¬
ditorib qr ⁊ euis hoc maiestat imꝑialis

Expanded text:
sum est, et leges interpretari solum dignum imperio esse oportet. Cur autem ex suggestionibus procerum, si dubitatio in litibus oriatur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambiguitates iudicum, quas ex legibus oriri evenit, aures accipiunt? vel quis legum aenigmata solvere et omnibus aperire idoneus esse videbitur nisi is, cui soli legis latorem esse concessum est? Explosis itaque huiusmodi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis
Abbreviated transcription (Latin):
rit sectam ⁊ ad deicultum respexerit
saxis aut alio furoris gen̾e ꝙ ni fiericog¬
nouimus ausus fu̾it attemptare mox
flaminudedendus ẽ ⁊ciomĩb suis
ꝑticipib conc̾mand̃.
uuns ꝑ qmenis curialium mun̾ũ cete¬
Int minimittas rescindatur
hospitiom̾ito iruentes iubeas emigra
requos pͥuatoꝵdontus ũ rellionũ lo

Expanded text:
rit sectam et ad dei cultum respexerit, saxis aut alio furoris genere, quod nunc fieri cognovimus, ausus fuerit attemptare, mox flammis dedendus est et cum omnibus suis participibus concremandus. saxis aut alio furoris genere, quod nunc fieri cognovimus, ausus fuerit attemptare, mox flammis dedendus est et cum omnibus suis participibus concremandus.
Abbreviated transcription (Latin):
nis quib fi̾unt ꝓmulgatanec ab aliqͦ ͤᷤ
retractent᷑ notam infam̃ie subitiro.
eoqui ł astute eaintp̃tari uolu̾int
impetrato impugnare rescͥpto uͨ tubi¬
turo fructum ꝑ sub reptõnemelitm. õ
guitatiscolore ad nos retͣułint. xxx.li

Expanded text:
 quibus fuerint promulgata, nec ab aliquo retractentur: notam infamiae subituro eo, qui vel astute ea interpretari voluerit vel impetrato impugnare rescripto, nec habituro fructum per subreptionem eliciti: guitatis colore ad nos rettulerint, tri
Abbreviated transcription (Latin):
edc̃icas nuncupatõne censeruł ꝑ om̃s
pplos iudicum ꝓgͣmate omulgati ⁊
exp̃ssius confuniere ꝙͣ pͥncipales censo¬
erunt ea q̃ incertis negotus statuta õ¬
sunt. siłium qͦ causarum fata coͣm¬
ponere. s ⁊ si generat lex uorata sit
ł ad omanes iussa ẽ ꝑtinere iumopti¬
neat edci Int̾locutõnib quas ĩimo

Expanded text:
edicti eas nuncupatione censeri vel per omnes populos iudicum programmate divulgari vel expressius contineri, quod principes censuerunt ea, quae in certis negotiis statuta sunt similium quoque causarum fata componere. Sed et si generalis lex vocata est vel ad omnes iussa est pertinere, vim obtineat edicti; interlocutionib
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ẽ ꝓuidentia ut somꝑ et̾nus liba¬
litatib ues sustentare dignet᷑. p̃ bella
em̃ parthia et̾ra pace sopita pꝰq uanda¬
ucam gentem ereptam ⁊ cartaginem
mumo magis omnom libiam rõano
iꝑio tt̾um sociatam ⁊ leges anciqͥs
iam semo p̾grauatas ꝑ nr̃am iugilan¬
tiam p̾buit in nouam pulchritudi¬
nem ⁊ mod̾atum ꝑuenire comp̃ediũ
rat neq humano ingeno possibileõe
penitus estrinauit. Erat eni mirabi¬
le romanam sanctionem aburbe cõ¬
dita usq ad nr̃i imꝑii temꝑa q̃ pene
imille ⁊ q̃dragentes annos concur̃t
intestinis p̾lus uacillantẽ ħ q ⁊ imꝑ¬

Expanded text:
nitatis est providentia, ut semper aeternis liberalitatibus nos sustentare dignetur. post bella enim parthica aeterna pace sopita postque Vandalicam gentem ereptam et Carthaginem, immo magis omnem Libyam Romano imperio iterum sociatam et leges antiquas iam senio praegravatas per nostram vigilantiam praebuit in novam pulchritudinem et moderatum pervenire compendium: vit neque humano ingenio possibile esse penitus existimavit. Erat enim mirabile Romanam sanctionem ab urbe condita usque ad nostri imperii tempora, quae paene in mille et quadringentos annos concurrunt, intestinis proeliis vacillantem hocque
Abbreviated transcription (Latin):
quies di siquide refuge appareant prs¬
lice ⁊ se insat̾t iocis offerant querentib
ꝯueniendos ip̃is seruata locis reu̾entia
Iuditũ quib subracent senentiis mo¬
neant᷑ Responsum daturi quaie d̃ quiᷤ¬
ecc̾asticis iatitant relgiosus onomꝰ
sencefensor eõce ł certe quẽ his negoei¬
is ꝯmodiorem auctoritas ep̃al elegerie
reconditam latentemq ꝑsonam de¬
cenf̾ sũ ullo nꝯmodo monĩtusinter

Expanded text:
quidem ipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerentibus conveniendos, ipsi, servata locis reverentia, iudicum quibus subiacent sententiis moneantur, responsum daturi, quale sibi quisecclesiasticis latitant, religiosus oeconomus seu defensor ecclesiae vel certe, quem his negotiis commodiorem auctoritas episcopalis elegerit, reconditam latentemque personam decenter sine ullo incommodo monitus, intra