comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ imꝑare unum. seruire alterũ debet.
exorta est non dolenda tantũ. uerũ etiam
multum erubescenda discordia. Qͥd igit᷑
tͥ ꝑfuert̾ ad rem ñ ꝑtinentia conuocata
auxilia cyncoꝵ: quandõquidẽ de in hac
cui erroris ina deuia deficientẽ. nec ea qͦ
hominib cõparasti ium̃ta iuuare potu¬
erunt: Iul. Tempꝰ admonet: ut ad
alia transeamus s qm̃ certumest nichil
te habere qđ uendites imꝑitis aurib p̃t̃
uerecundiã naturaliũ: quã breuissime po¬
tero qđ putatur suꝑeẽ contingã. Quisgͦ
neget. hanc honestatẽ qua genitalia nr̃a
contegimꝰ ꝓꝑsonis. locis. officiis. mori¬
b q uariari. s Sic in conuenticulis publi¬
cis obscenior nuditas. nichil habet cur¬
pitudinis in lauacris: sic alt̃ ẽ cubicula¬
ris habitus seminudus & securus. alt̃ uͦ
forensis sollicitior & ꝓfusior. Qͥd quod
ad testimoniũ crebro familiaritatis. re¬
spicit negligentia cautionis: & quanto

Expanded text:
quorum imperare unum, servire alterum debet, quorum imperare unum, servire alterum debet, exorta est non dolenda tantum, verum etiam multum erubescenda discordia. Quid igitur tibi profuerunt ad rem non pertinentia convocata auxilia Cynicorum; quandoquidem te in hac tui erroris via de via deficientem, nec ea quae hominibus comparasti, jumenta juvare potuerunt? XLIV. JUL. Tempus admonet ut ad alia transeamus: sed quoniam certum est, nihil te habere quod vendites imperitis auribus praeter verecundiam naturalium; quam brevissime potero, quod putatur superesse, contingam. Quis ergo neget, honestatem hanc, qua genitalia nostra contegimus, pro personis, locis, officiis moribusque variari? Sic in conventiculis publicis obscenior nuditas, nihil habet turpitudinis in lavacris. Sic alter est cubicularis habitus, seminudus et securus; alter vero forensis, sollicitior et profusior. Quid, quod ad testimonium crebro familiaritatis, respicit negligentia cautionis, et quanto
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. utiq nec corruptibilia erant:
ne beatas illas animas aggrauarẽt. Corpꝰ
enim corruptibile. sicut scͥptumẽ: aggra¬
uat animam. Ac ꝑhoc. quẽ ad modum
mors atq corruptio beluinis humanisq
corporib potuit ñ eẽ cõmunis. quãuis
cõmunis eis eẽt terrena materies: ita po¬
tuit nec inꝓpagandis filiis eis eẽ libido
communis . s. aut nulla in hominibus:
ut quemadmodũ aliis menbris ad oꝑa
congrua. sic ad opꝰ generandi uolunta¬
te motis etiã genitalib uterentur: aut
ñtalis qualis Inbestiis: s adnutũ serui¬
ens. & nũquã m̃tẽ ã cogitationis uigilia
nec ipsa postremo uoluptate deponens.
Nunc aũt p̃cedente peccato qͦ: humana in
deteriꝰ natura mutata ẽ. facta sunt ei pena¬
lia. que sunt naturȩ pecoris congrua sed
in hoc malo quo caro concupiscit adusus
sp̃m. maior pudoris ẽ causa: qđ int̃ duo
quor ad nãm ꝑtinet utrũq naturã. et

Expanded text:
corpora, utique nec corruptibilia erant, corpora, utique nec corruptibilia erant, ne beatas animas illas aggravarent: Corpus enim corruptibile, sicut scriptum est, aggravat animam . Ac per hoc, quemadmodum mors atque corruptio belluinis humanisque corporibus potuit non esse communis, quamvis communis eis esset terrena materies: ita potuit nec in propagandis filiis eis esse libido communis; sed aut nulla in hominibus, ut quemadmodum aliis membris ad opera congrua, sic ad opus generandi voluntate motis etiam genitalibus uterentur; aut non talis qualis in bestiis, sed ad nutum serviens, et nunquam mentem a cogitationis vigilia, nec ipsa postremo voluptate deponens. Nunc autem praecedente peccato, quo humana in deterius natura mutata est, facta sunt ei poenalia, quae sunt naturae pecoris congrua: sed in hoc malo, quo caro concupiscit adversus spiritum, major pudoris est causa, quod inter duo, quorum ad nostram pertinet utrumque naturam, et
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ sensũ asscribis principi tenebrarũ.
Qd certe tanta ueritatis potestate detritũ
est. quanta fide dictum ab euglista: quia
ꝑdm̃ facta sunt omĩa. & sine ipso factũ ẽ
nichil. Aug̃. Nunqͥd posses incarnis con¬
cupiscentia ut libidine. hominib bestias
comparare: nisi etiã primos illos parentes
generis humani tanquã corruptibilia
gentes corpora. etiam siñ peccassent crede¬
res fuisse morituros: Athoc in heresis
ur̃e errore nouicio si catholica damꝑnat
eccłia: ut pelagiꝰ princeps ur̃. id sibi int̃
cetera obiectum. apud quatuordecim e¬
piscopos orientales a quib iudicib au¬
diebat᷑. dampnationis sue timore dam-¬
pnaret. In quo iudicio ꝓfecto etiam tup¬
se dampnatus es: qui dicis adam ita fa-¬
ctum. ut siue peccaret siue ñ peccaret
moricurus eẽt: contradicens apło docenti.
corpus mortuũ ẽ ꝓpt̃ peccatũ. Porro siñ
p̃cedente peccato moritura illa non erant

Expanded text:
quorum sensum adscribis principi tenebrarum: quorum sensum adscribis principi tenebrarum: quod certe tanta veritatis potestate detritum est, quanta fide dictum ab Evangelista, Quia per Deum facta sunt omnia, et sine ipso factum est nihil . AUG. Numquid posses in carnis concupiscentia vel libidine bestias hominibus comparare, nisi etiam illos primos parentes generis humani tanquam corruptibilia gerentes corpora, etiamsi non peccassent, crederes fuisse morituros? Ac hoc in haeresis vestrae errore novitio sic catholica damnat Ecclesia, ut Pelagius princeps vester id sibi inter caetera objectum apud quatuordecim episcopos orientales, a quibus judicibus audiebatur, damnationis suae timore damnaret. In quo judicio profecto etiam tu ipse damnatus es, qui dicis Adam ita factum, ut sive peccaret, sive non peccaret, moriturus esset: contradicens Apostolo dicenti, Corpus mortuum est propter peccatum . Porro, si non praecedente peccato moritura illa non erant
Abbreviated transcription (Latin):
accestatione sectemin. Congruit qͥppe
ut p̃stent moꝵ magisteriũ: quib patro¬
ciniũ p̃stiterunt m̃broꝵ. Q ut qđ egimꝰ
repecitione assignet᷑ dixisti libidinẽ si eã
ds̃ fecisset nullo amiciendã pudore: nos
licet in quatuor prioris oꝑis libris id
plene egerimus: tam̃ inp̃senti quoq am¬
maliũ om̃ium testimonio que adõ con¬
dita interim confiteris. libidinẽ sexuũ
ã dõ creatam ẽẽ monstrauimꝰ. Quã ta¬
m̃ in hominib pudore obumbrandam
fatem̃. Tuum gͥ dogina consequitur.
ut longo post limimo. cynicoꝵ nob̃ re¬
p̃sentes decorẽ: & ea quȩ naturalia st̃
quia a dõ facta sunt in oculis ciuitatis
exerceas: sentis ne quã inuolutis lumini¬
b insiłueris insententiã meã quã dixi:
arguit. cuius in libro posin suꝑiore cõm̃ta.
qui omĩa corpora facta adõ ꝑnegat. ita
tu impudent̃ contrectare ausus es. qui
creatorem dm̃ fateris tim̃do licet corpoꝵ.

Expanded text:
attestatione sectemini. Congruit quippe attestatione sectemini. Congruit quippe ut praestent morum magisterium, quibus patrocinium praestiterunt membrorum. Et ut quod egimus repetitione assignetur: dixisti libidinem, si eam Deus fecisset, nullo amiciendam pudore: nos licet in quatuor prioris operis libris id plene egerimus, tamen in praesenti quoque omnium animalium testimonio, quae a Deo condita interim confiteris, libidinem sexuum a Deo creatam esse monstravimus, quam tamen in hominibus pudore obumbrandam fatemur: tuum ergo dogma consequitur, ut longo postliminio Cynicorum nobis repraesentes decorem, et ea quae naturalia sunt, quia a Deo facta sunt, in oculis civitatis exerceas. Sentisne quam involutis luminibus insiliveris in sententiam meam, qua dixi, «arguit, cujus in libro posui superiore commenta, qui omnia corpora facta a Deo pernegat; ita tu impudenter contrectare ausus es, qui creatorem Deum fateris timendo licet corporum,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate macłari. s. ꝓ suo mͦ bonam
posse censeri. amplexare factum illud
cratȩ thebani. hominis locuplẽtis & nobi¬
lis. cui adõ fuit cordi sec ła. cymcoꝵ ut
relinquens opes paternas. athenas cum
uxore inigrauerit hyparcide. pari animo
istius phẏlosophiȩ sectatrice cum quacũ
concumbere in publico uellet. ut refert
corneliꝰ nepos. & illa occultandi gratia
pallu uelam̃ obduceret: uberata ẽ ama¬
ritudoluiᷤ sensib nimirum inquit parũ
ahuc doctaes: que qđ te recte facere no¬
ueris. id aliis p̃sentib exercere ñ audeas.
Debet᷑ omino talis habitus urĩs gregib.
ut naturalia: quia ꝑhoc bonaqđ a dõ
condita inmultiplicationẽ corporum
comꝑbant᷑. sine ullo pudoris usurpent᷑
obiectu. Restituite gͥ quadrupedib
grãm: ut quia illa sensum corpoꝵ ue¬
stroꝵ.apossessione diaboli & ore ma¬
nichei suis tuent᷑ exemplis: uos quoq
illoꝵ incoeundo lib̾tatem pro rei bone

Expanded text:
iniquitate maculari, sed pro suo modo bonam iniquitate maculari, sed pro suo modo bonam posse censeri, amplexare factum illud Cratae Thebani, hominis locupletis et nobilis, cui adeo fuit cordi secta Cynicorum, ut relinquens paternas opes, Athenas cum uxore migraverit Hyparcide, pari animo istius philosophiae sectatrice, cum qua cum concumbere in publico vellet, ut refert Cornelius Nepos, et illa occultandi gratia, pallii velamen obduceret, verberata est a marito: « Tuis sensibus nimirum, » inquit, « parum adhuc docta es, quae quod te recte facere noveris, in aliis praesentibus exercere non audeas. » Debetur omnino talis habitus vestris gregibus, ut naturalia, quia per hoc bona quod a Deo condita in multiplicationem corporum comprobantur, sine ullo pudoris usurpentur objectu. Restituite igitur quadrupedibus gratiam, ut quia illa sensum corporum vestrorum a possessione diaboli et ore Manichaei suis tuentur exemplis, vos quoque illorum in coeundo libertatem pro rei bonae
Abbreviated transcription (Latin):
ulterium cõmittere. turpe est:s dicit᷑ ñ
obscene. Lib̃is oꝑam dare. honestũ ẽ re:
nomine obscenũ. Pluraq in eam sen-¬
tentiã: abeisdẽ inquit contra uerecũdiã
disputant᷑. Nos aũt naturã sequamur:
& om̃e qđ abhorret ab oculoꝵ auriũq
apꝑbatione. fugiamus. & tugͦ cui dis¬
plicet ista ratio naturalis germana ho¬
nestatis. aut dic. & latrocinio & sacͥlegio
& parricidio. quȩ omĩa in rehabent
turpitudiñe maximã. in nominibus
nullã obscenitatẽ: detriꝰ eẽ & ꝓfaniꝰ
oꝑã dare libis. qͣm uerecundie reposcit
officiũ: aut si erubescis eousq nuptias
accusare. ut etiã scȩ̨lerib collate p̃ponde¬
rent. adhortare coniuges. tam secure
appellare illã cõmixtionẽ tãq libere.
quã solemꝰ parricidiũ & latrocinium
nominare. Iam uͦ si addideris. coniun-¬
ctionẽ corpoꝵ fetib destinatã. ob illu¬
dendũ ut soles aurib xp̃ianis. nulla

Expanded text:
ulterium committere, re turpe est, sed dicitur non ulterium committere, re turpe est, sed dicitur non obscene: liberis operam dare, honestum est re, nomine obscenum. Pluraque in eam sententiam, ab eisdem, » inquit, contra verecundiam disputantur. Nos autem naturam sequamur, et omne quod abhorret ab oculorum auriumque approbatione fugiamus » . Et tu ergo, cui displicet ista ratio naturalis germana honestatis, aut dic, et latrocinio, et sacrilegio, et parricidio, quae omnia in re habent turpitudinem maximam, in nominibus nullam obscenitatem, tetrius esse et profanius operam dare liberis, quam verecundiae reposcit officium: aut si erubescis eo usque nuptias accusare, ut etiam sceleribus collatae praeponderent; adhortare conjuges tam secure appellare illam commixtionem, tamque libere, quam solemus parricidium et latrocinium nominare. Jamvero si addideris conjunctionem corporum fetibus destinatam, ob illudendum, ut soles, auribus christianis, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
etatem tuam deseres: aut pudorẽ. sed
quid ad nos: Hec aũt simutauit echi¬
ops pellem suã. aut pardus uarietatẽ:
ita &e tu a manicheor mysteri is elue-¬
tis. aus. Immo cu manicheos adiuua¬
re ñ desines. nͥ istam susceptã tuã. quã etiã
manichei małã eẽ conuincunt. cũ am¬
brosio & cum om̃ib catholicis dixeris.
exp̃uaricatione primihominis in no¬
stram u̾tisse naturã: ne scđm illos quos
nesciens adiuuas nefandos hȩreticos.
dõ coeternũ credat᷑ habere pͥncipium.
tam manifestum hominis uiciũ. Iuł.
Sequit᷑ gͥ. ut uerecundiã deponas. ac ma¬
nente amicitia cum magistro. cinicis
federeris: Qͦs tam̃ aliquoꝵ ut cicero in
officus refert. etiam stoycoꝵ argum̃ta
comitant᷑. Arguunt quippe cõmunẽ
honestatẽ. qđ ea quȩ re turpia ñ sint
ũbo flagitiosa ducamꝰ: Illa aũt que re
turpia sint. nominib appellemꝰ. Uis
latrociniũ ꝑpetrare.fraudem facere.ad¬

Expanded text:
etatem tuam deseres, aut pudorem. Sed etatem tuam deseres, aut pudorem. Sed quid nos haec autem? Si mutabit Aethiops pellem suam, aut pardus varietatem ; ita et tu a Manichaeorum mysteriis elucris. AUG. Imo tu Manichaeos adjuvaon desines, nisi istam susceptam tuam, quam etiam Manichaei malam esse convincunt, cum Ambrosio et cum omnibus Catholicis dixeris, ex praevaricatione primi hominis in nostram vertisse naturam: ne secundum illos, quos nesciens adjuvas nefandos haereticos, Deo coaeternum credatur habere principium, tam manifestum hominis vitium. XLIII. JUL. Sequitur ergo ut verecundiam deponas, ac manente amicitia cum magistro, Cynicis foedereris: quos tamen aliquorum, ut Cicero in Officiis refert, etiam Stoicorum argumenta comitantur. « Arguunt quippe communem honestatem, quod ea quae re turpia non sint, verbo flagitiosa ducamus: illa autem quae re turpia sint, nominibus appellemus suis. Latrocinium perpetrare, fraudem facere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut expeccato natam. aut peccato esse
uiciatam: & hinc ẽẽ illud qđ primiho¬
mines post peccatum pudenda texert̃.
qui nudi erãt ante peccatum. & ñ confũ¬
debantur: Qdest enim qđ dicis.ami¬
ctum homini prudentia & honestas
comparat. quã dedit ds̃. Stulti gͦ erant
& inhonesti. & imprudentes atq impu¬
dentes homines ante peccatũ: qͣndo eos
nuditas ñ pudebat: grãs peccato:. Nam
siremansissent. Qdsi absurdissime dr̃
ꝓfecto prudentia naturalis & honestas
pudenda texerunt:s que ante peccatũ
pudenda ñ fuerunt. Excessus proinde
libidinis in peccato est: s etiam inpulsꝰ
inuicio. De quo impulsu erubuerun
illi. qui menbra que contra eoꝵ uolũ¬
tatem suscepta tria sollicitabat: nuda
relinquere noluerunt. Iul Ittende sane
nunc.quale sit qđ detua opinione
colligit᷑. indelicet oꝑiendũ pudore ñ
ẽẽ. quicquid bonũ credit᷑. Nos autem
docuimꝰ: uoluntatẽ illã naturaliter

Expanded text:
aut ex peccato natam, aut peccato esse aut ex peccato natam, aut peccato esse vitiatam; et hinc esse illud, quod primi homines post peccatum pudenda texerunt, qui nudi erant ante peccatum, et non confundebantur? Quid est enim quod dicis, « Amictum homini prudentia et honestas comparat, quam dedit Deus? » Stulti ergo erant et inhonesti, et imprudentes atque impudentes homines ante peccatum, quando eos nuditatis non pudebat? Gratias peccato: nam sic remansissent. Quod si absurdissime dicitur, profecto prudentia naturalis et honestas pudenda texerunt; sed quae ante peccatum pudenda non fuerunt. Excessus proinde libidinis in peccato est: sed etiam impulsus in vitio. De quo impulsu erubuerunt illi, qui membra quae contra eorum voluntatem suscepta tua sollicitabat, nuda relinquere noluerunt. XLII. JUL. Attende sane nunc quale sit, quod de tua opinione colligitur: videlicet operiendum pudore non esse, quidquid bonum creditur. Nos autem docuimus voluntatem illam naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ non modũ. ñ genꝰ. s. excessum eiꝰ cul¬
pat ds̃: qui de insolentia lib̾e uoluntatis
exoriens. haud statum naturȩ . s meritũ
agentis accusat. duõ. Cur gͦ libido
sp̃ui resistit in homine. qđ ñ facit in
pecorenͥ quia ꝑtinet ad naturam pe-¬
coris. ad penã uero hominis. siue quia
ẽ quȩ nulla eẽt. siue quia resistit que
subiecta eẽt. si peccato facta uel uiciata
non cẽt: nam sii pecorib ds̃ incoher¬
citos dimisit affectus: ꝓfecto libidines
quandoquidc̃ hos dicis affectiis. fateris
abhomine coherceri: nulla aũt ratione
cohercerent᷑: nͥ uitiose mouerent᷑. Ecce
enim dm̃ dicis. in homine modũ insti-¬
tuisse libidini. Cur ñ in eo modostat.
in quo est diuinitus institutaᷤ s eũ nisi
coherceat᷑ egreditur: Quomͦ gͦ bonũ
dicit᷑. quȩ urget & compellit hominem
facere malum: si ei ñ resistat᷑: Uides ne exi¬
miã susceptam tuã innatura hominis

Expanded text:
Igitur non modum, non genus; sed excessum ejus culIgitur non modum, non genus; sed excessum ejus culpat Deus, qui de insolentia liberae voluntatis exoriens, haud statum naturae, sed meritum agentis accusat. AUG. Cur ergo libido spiritui resistit in homine, quod non facit in pecore: nisi quia pertinet ad naturam pecoris, ad poenam vero hominis, sive quia est, quae nulla esset, sive quia resistit, quae subjecta esset, si peccato facta vel vitiata non esset? Nam si « in pecoribus Deus incoercitos dimisit affectus; » profecto libidines, quandoquidem hos dicis affectus, fateris ab homine coerceri: nulla autem ratione coercerentur, nisi vitiose moverentur. Ecce enim Deum dicis in homine modum instituisse libidini: cur in eo modo non stat, in quo est divinitus instituta, sed eum, nisi coerceatur, egreditur? Quomodo ergo bonum dicitur, quae urget et compellit hominem facere malum, si ei non resistatur? Videsne eximiam susceptam tuam in natura hominis
Abbreviated transcription (Latin):
rib q cõmunis. conuenient̃ credit᷑ meri¬
to imaginis dĩ ñdum peccato cepto di¬
u̾sum fuisse mnicium: sicut peccato assũ¬
pto diu̾sus est finis. Iuł̃. Qua gͦ ratiõe¬
eẽt indignum non imagine dĩ. quia ani¬
me quã carnis diu̾sa substantia ẽ. sed
mancipio dissolubili imaginis dr̃qđ in¬
dignum ñ fuerat conditu ipsiꝰ dĩ : fecit
gͦ corpora ds̃. distinxit sexum corpoꝵ
ds̃. fecit m̃bra genitalia ds̃. indidit af¬
fectum quo sibi hec corpora miscerent᷑
ds̃. dedit etiam ium seminũ ds̃. operat᷑
insecretis nature de materia seminum
ds: nichil aut̃ inalii. nichil reũ facit ds̃.
Aub Nichibmalũ. nichil rcum facit ds̃:
s in quantum ds̃ facit: ñ in qntũ massa
uiciata atq dampnata est. de qua facit.
Iuł. Libidinẽ ut pecoꝵ ita hominum
fecit ds̃: s in pecorib in cohercitos dimi¬
sit affectus. in homine aũt rationabili
modum instituit ds̃: Amictum ei pru¬
dentia & honestas cõparat. quã dedit ds̃.

Expanded text:
ribusque communis, convenienter creditur, merito imaginis Dei, nondum peccato coepto diversum fuisse initium, sicut peccato assumpto diversus est finis. XL. JUL. Qua ergo ratione indignum esset, non imagine Dei, quia animae quam carnis diversa substantia est, sed mancipio dissolubili imaginis Dei, quod indignum non fuerat conditu ipsius Dei? Fecit ergo corpora Deus, distinxit sexum corporum Deus, fecit membra genitalia Deus, indidit affectum quo sibi haec corpora miscerentur Deus, dedit etiam vim seminum Deus, operatur in secretis naturae de materia seminum Deus: nihil autem malum, nihil reum facit Deus. AUG. « Nihil malum, nihil reum facit Deus; » sed in quantum Deus facit, non in quantum massa vitiata atque damnata est, de qua facit. XLI. JUL. Libidinem ut pecorum, ita hominum fecit Deus: sed in pecoribus incoercitos dimisit affectus, in homine autem rationabili modum Deus instituit. Amictum ei prudentia et honestas comparat, quam dedit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
licoꝵ & adiutor manicheoꝵ. qͥdest qd̃
dicis: quẽ tantȩ stoliditatis pudere debe¬
ret. etiãsi tͥ asinina frons eẽt: sine accu¬
sator scõꝵ & patronus asinoꝵ. ab hoĩe
huiꝰ cordis cuiꝰ & ipse es. appellari pos¬
set qui dicerit. ignorantia ueritatis ho¬
mines fieri miseros posse: asinos uero
nesciendo ueritatem miseros et̃ non
posse: de tam̃ uerissime dicentt. Curgͦ non
intelligis asinc.similit̃ ẽẽ uerũ. ex cõmixti¬
one maris & feminȩ exꝑtes delicti homine̾
nascim̃ posse: de asinos posse: Anidõ tear¬
bitraris effugere insequentes plagas aucto¬
ritatis atq rationis. quia in societate libi¬
dinis. adcurrum tui erroris. homines &
asinos iungis :Nonde pecorib s de hoĩb
loquebat᷑ ambrosius: ubiait seruatum ẽ
gͥut ex uiro ex̃ muliere. idest ꝑillã corpo¬

Expanded text:
licorum et adjutor Manichaeorum? quid est quod licorum et adjutor Manichaeorum? quid est quod dicis? quem tantae stoliditatis pudere deberet, etiamsi tibi asinina frons esset. Nonne accusator sanctorum et patronus asinorum, ab homine hujus cordis cujus et ipse es, appellari posset, qui diceret, ignorantia veritatis homines fieri miseros posse, asinos vero nesciendo veritatem miseros esse non posse? Et tamen verissime diceret. Cur ergo non intelligis, asine, similiter esse verum, ex commixtione maris et feminae expertes delicti homines nasci non posse, et asinos posse? An ideo te arbitraris effugere insequentes plagas auctoritatis atque rationis, quia in societate libidinis, ad currum tui erroris, homines et asinos jungis? Non de pecoribus, sed de hominibus loquebatur Ambrosius, ubi ait: « Servatum est igitur, ut ex viro et muliere, id est, per illam co
Abbreviated transcription (Latin):
malo ẽẽ polluta. qͥd consequeret᷑ exp̃ssit:
ui delicet renuntiandum eẽ alim̃tis:. si eo¬
rum ꝓpagatio. diabolica crederet᷑. Unde
& tu hanc infamationẽ cõmixtionis cor¬
poꝵ ab ammalib remoues. ut subsis¬
tat ratio simulandi: homines tam̃ qui
adimaginẽ dĩ facti sunt. ꝓpt̾ hanc ipsã
concupiscentiã generantum. dicis adius
demonis ꝑtinere ambo gͥ. cu & mani¬
cheus unã habetis causam substantiaꝵ
uituꝑandarũ. & transcribendarũ diabo¬
lors ie ꝓpt̃ hanc affectionẽ quȩ sentit᷑
in naturali oꝑe. uniusas dampnat am¬
mantes: tuaũt ñ om̃s s qđ est fediꝰ meli¬
ores. Absoluis enĩ sues. canes & asinos.
nas ꝓpt̃ hoc idest qđ manicheus. om̃s
homines qui adimaginẽ dĩ facti sunt:
Ac nusquã malũ naturale constituens nͥ
inimagine dĩ. contionaris contra nos.
accusator scoꝵ. & patronus asinorum.
duoꝰ Qͥdẽ qđ dicis. calũpniator catho¬

Expanded text:
malo esse polluta, quid consequeretur expressit, malo esse polluta, quid consequeretur expressit, videlicet renuntiandum esse alimentis, si eorum propagatio diabolica crederetur. Unde et tu hanc infamationem commixtionis corporum ab animalibus removes, ut subsistat ratio simulandi. Homines tamen qui ad imaginem Dei facti sunt, propter hanc ipsam concupiscentiam generantium, dicis ad jus daemonis pertinere. Ambo igitur, tu et Manichaeus unam habetis causam substantiarum vituperandarum et transcribendarum diabolo: sed ille propter hanc affectionem quae sentitur in naturali opere, universas damnat animantes; tu autem non omnes, sed quod est foedius, meliores. Absolvis enim sues, canes, et asinos, nas, propter hoc idem quod Manichaeus, omnes homines qui ad imaginem Dei facti sunt: ac nusquam malum naturale constituens nisi in imagine Dei, concionaris contra nos, accusator sanctorum et patronus asinorum. AUG. Quid est quod dicis, calumniator Catho
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ñ solum quid diceretur. s etiam qͥd
consequeretur ostendens. Auoꝰ. E ttamen
tu qui ñ potes nisi ructare calumpnias
& uomere contumelias. ũbis catholici
hominis dĩ quẽ manichȩũ ñ potes dic̃ẽ
ñ ausus es contradicere: suffocantis te
atq dicentis. ex cõmixtione maris et fe¬
mine nasci exꝑtẽ delicti neminem pos
lerium libro cõmemoraui. quem libris
quatuor redarguere conatus. qͥcquam
inde attingere tuniusti: & in isto cui nũc
respondes ẽadem ipsa non tacin: & ad¬
uersus illa adhuc mutus. quamins elꝰ
nomine tacito cin adũsari palã ñ audes.
hunc in me non metins criminari. Iuł.
Nam hoc qđ ait abstinert a cibis docendũ
fore. ñ utq apud prudentẽ. xp̃ia norũ¬
arguit parcitatẽ. aut denuntiat posse
existere homines. qui mnediȩ discrim̃ in¬
dieant.s ostendit qm̃ cumexorerentur qͥ
dicerent. oña animalia uictib ado crea¬
tamortalium. quia de concupiscentia &
cõmixtione sexus nascerentur. diabolico

Expanded text:
ivit, non solum quid diceretur, sed etiam quid consequeretur ostendens. AUG. Et tamen tu, qui non potes nisi ructare calumnias, et vomere contumelias, verbis catholici hominis Dei, quem Manichaeum non potes dicere, non ausus es contradicere, suffocantis te, atque dicentis, ex commixtione maris et feminae nasci expertem delicti neminem posslerium libro commemoravi, quem libris quatuor redarguere conatus, quidquam inde attingere timuisti; et in isto, cui nunc respondes, eadem ipsa non tacui , et adversus illa adhuc mutus, quamvis ejus nomine tacito, cui adversari palam non audes, hunc in me non metuis criminari. LVI. JUL. Nam hoc quod ait, abstinere a cibis docendum fore, non utique apud prudentem arguit Christianorum parcitatem, aut denuntiat posse existere homines qui inediae discrimen indicant: sed ostendit, quoniam cum exorirentur, qui dicerent animalia omnia victibus a Deo creata mortalium, quia de concupiscentia et commixtione sexus nascerentur, diabolico
Abbreviated transcription (Latin):
imagine dĩ uolente ñ surgeret. nec demer¬
geret᷑ cogitationẽ m̃tis. exundantia uolup
qđ ã patre ñ eẽt. s ex mundo eẽt. id est ex
hominib qui ꝑ illã & cum illa nascunt᷑
mundo. & ꝓculdubio perituri st̃ nͥ rena-

Expanded text:
imagine, volente non surgeret, nec demerimagine, volente non surgeret, nec demergeret cogitationem mentis exundantia voluptquod a Patre non esset; sed ex mundo esset , id est, ex hominibus, qui per illam, et cum illa nascuntur mund
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enim imaginẽ dĩm̃tis ratione suscepi¬
mus. ita cõmumionẽ pecudum carnis affi¬
nitate sentimus: cuiꝰ licet sit forma diu̾sa
ẽ tam̃ de materia elem̃toꝵ una substantia.
Prorationabilis sane animi meritis. et̃m-¬
tatem uisura. uł erũpnis miseram. uel
premiis glosam. Auoꝰ. Si prationalis
animi meritis ut fateris. caro terrena et
sicut pecoris corruptibilis. tam̃ et̃nitatẽ
longe diu̾so fine uisura est.cur ñ accipis.
ꝑimaginis dĩ meritis que nullo fuerat
deformata peccato. sic fuisse prius condi¬
tam carnẽ quãuis de materie terrena. ut
sinemo peccasset. iͣ et̃nitate atq in incor¬
ruptione mansura. necesset corruptibile
corpus aggrauans animã. hoc ẽ aggraũas
imaginẽ dr̃s ita illi subditũ. ut ꝓpt̃ filios
generandos. sicut cȩtera quib aliquid o¬
ꝑam᷑. adnutum uoluntatis etiã menbra
genitalia mouerent᷑: aut talis eẽt carnis
concupiscentia que nisi anima hoc est

Expanded text:
Ut enim imaginem Dei mentis ratione suscepiUt enim imaginem Dei mentis ratione suscepimus: ita communionem pecudum carnis affinitate sentimus; cujus licet sit forma diversa, est tamen de materia elementorum una substantia; pro rationabilis sane animi meritis aeternitatem visura, vel aerumnis miseram, vel praemiis gloriosam. AUG. Si pro rationalis animi meritis, ut fateris, caro terrena, et sicut pecoris corruptibilis, tamen aeternitatem longe diverso fine visura est; cur non accipis, pro imaginis Dei meritis, quae nullo fuerat deformata peccato, sic prius fuisse conditam carnem, quamvis de materie terrena, ut si nemo peccasset, esset in aeternitate atque in incorruptione mansura; nec esset corruptibile corpus aggravans animam, hoc est, imaginem Dei; sed ita illi subditum, ut propter filios generandos, sicut caetera quibus aliquid operamur, ad nutum voluntatis etiam membra genitalia moverentur; aut talis esset carnis concupiscentia, quae nisi anima, hoc est Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cora ẽẽ non possint: sic & carnis concupi¬
scentia hominiest pena ñ bestiȩ: in qua
nũquã caro aduersus sp̃m concupiscit.
Anplacec tibi sic mortales equare natu¬
ras: ut in bestiis quoq asseras carnẽ con¬
tra sp̃m concupiscere: qđ si ñ facis. ne sic̃
ȩquus & mulus ñ habeas intellectum: a¬
gnosce libidinc̃. qualẽ dicimꝰ in paradi¬
so futuram ñ fuisse si nemo peccasset. qua
caro concupiscit adũsus sp̃m. Ialis qͥppe
in pecorib ñe: ex quib tue suscepte tale pa¬
trociniũ ꝑuidisti. ubi mutis illis tu posses
ẽe u̾bosus. Nam sihumana libidine caro
talis in hominib esset. ut ad nutũ uolun¬
tatis cum opus ẽẽt exsurgert: Cum autẽ
non opus eẽt nulla incitam̃ta suggereret. cũ
quib cohibendis atq frenandis uoluntas
nr̃a pugnaret: nichil uos argueremꝰ. quod
in paradiso eã hocẽ in habitatione tante
felicitatis. tam infelicit̃ locare uellecis. Iul

Expanded text:
pecora non possint: sic et carnis concupipecora non possint: sic et carnis concupiscentia, homini est poena, non bestiae, in qua nunquam caro adversus spiritum concupiscit. An placet tibi, sic aequare mortales naturas, ut in bestiis quoque asseras carnem contra spiritum concupiscere? Quod si non facis, ne sicut equus et mulus non habeas intellectum : agnosce libidinem, qualem dicimus, in paradiso futuram non fuisse, si nemo peccasset, qua caro concupiscit adversus spiritum. Talis quippe in pecoribus non est, ex quibus tuae susceptae tale patrocinium providisti, ubi mutis illis tu posses esse verbosus. Nam si humana libidine caro talis in hominibus esset, ut ad nutum voluntatis, cum opus esset, exsurgeret, cum autem non opus esset, nulla incitamenta suggereret. cum quibus cohibendis atque frenandis voluntas nostra pugnaret; nihil vos argueremus, quod in paradiso eam, hoc est, in habitatione tantae felicitatis, tam infeliciter locare velletis. XXXIX. JUL.
Abbreviated transcription (Latin):
suo feriat᷑ effectib. Ego gͦ nẽ tuis uerbis
consequentiꝰ. sicut om̃is prudentia cogno¬
scit: insurgo. Itane intaxandis & expͥmen¬
dis oꝑib dĩ non audit᷑ ratio ñ om̃iũ na¬
turanũ considerant᷑ exemplã. s in tantũ
hominis effertur insania. ut pĩtet in con¬
enĩ alia nostroꝵ corpoꝵ ẽ uł origo uel
ratio: quam mutoꝵ. Aug̃. Hic gͦ resur¬
rectionẽ atq incorruptionẽ sempit̾nã
humanis corporib ñ deberi. quia sicut
beluina. etiã ipsa terrena sunt. Die finẽ
nonẽe posse diu̾sum. ubiñ ẽ origo diu̾sa:
dic ista si placet: & contra euglicas litteras.
quantũ scłarib litteris ꝓfeceris. impetu
uane loquacitatis ostenta. Si aũt hoc di¬
cere non audebis: fatere scdm xp̃ianã fidẽ
etiam istam ẽc̃ hominis pęnã. qđ cõꝑatꝰ
ẽ pecorib insensatis. & similis factus ẽ eis.
Hiuie gͦ ista miseria est: cum misera pe

Expanded text:
suo feriatur effectibus. Ego ergo nunc tuis verbis suo feriatur effectibus. Ego ergo nunc tuis verbis consequentius, sicut omnis prudentia cognoscit, insurgo. Itane in taxandis et exprimendis operibus Dei, non auditur ratio, non omnium naturarum considerantur exempla ; sed in tantum hominis effertur insania, ut putet inconenim alia nostrorum corporum est, vel origo, vel ratio, quam mutorum. AUG. Dic ergo resurrectionem atque incorruptionem sempiternam humanis corporibus non deberi; quia sicut belluina, etiam terrena ipsa sunt: dic finem non esse posse diversum, ubi non est origo diversa: dic ista, si placet; et contra evangelicas Litteras, quantum saecularibus litteris profeceris, impetu vanae loquacitatis ostenta. Si autem hoc dicere non audebis; fatere secundum christianam fidem, etiam istam esse hominis poenam, quod comparatus est pecoribus insensatis, et similis factus est eis . Huic ergo ista miseria est, cum misera esse
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. Cum hocgͦ claruit: inquiro utrũ
istam libidinẽ quam corpora humana
ꝑsentiunt dm̃ fecise consentias. Si an¬
nucris sublata contentio ẽ. Tu em̃datus:
& manicheus ꝑmanebit attritus. Si aũt
dixeris. incorporib hominũ ãdõ ñ potu¬
it fieri: refero. illã uoluptatẽ & concupi¬
scentiam carnis. hominis te ñdĩoꝑibus
indignam puitare. Ambigi quippe ñ po¬
test. qm si qđ confiteris adõ ubicũq fa¬
ctum. hoc dicas in homines fieri neqͥuisse:
ñ concupiscentiȩ testimonia auferas de¬
bita.s humano corporiconquiris indebi¬
ta. Uidegͦ cuiꝰ ꝑfanitatis sit. secte tuȩ fimͦ.
Dicis indignũ ẽẽ carne mortalis: qđ indi¬
gnum ñ fuit oꝑe conditoris. Igit᷑ hoc sen¬
su ñ libidinẽ uituꝑasti:s. hominẽ quem
accusare uolueras extulisti. T alem ha-¬
bet constantiã talẽq merce dẽ. qui indicit
ueritati bellũ: ut contrarris semꝑ conatui

Expanded text:
peccati: cum hoc ergo claruit, inquiro utrum peccati: cum hoc ergo claruit, inquiro utrum istam libidinem, quam corpora humana persentiunt, Deum fecisse consentias? Si annueris, sublata contentio est, tu emendatus, et Manichaeus permanebit attritus. Si autem dixeris, In corporibus hominum a Deo non potuit fieri: refero, illam voluptatem et concupiscentiam carnis, hominis te, non Dei operibus indignam putare. Ambigi quippe non potest, quoniam si quod confiteris a Deo ubicumque factum, hoc dicas in homines fieri nequivisse, non concupiscentiae testimonia aufers debita, sed humano corpori conquiris indebita. Vide ergo cujus profanitatis sit sectae tuae finis. Dicis esse indignum carne mortalis, quod indignum non fuit opere Conditoris. Igitur hoc sensu non libidinem vituperasti; sed hominem, quem accusare volueras, extulisti. Talem habet constantiam talemque mercedem, qui veritati indicit bellum, ut contrariis semper conatui
Abbreviated transcription (Latin):
deputauit auctori. Tuaũt cũ inmanichei
castris hactenus manens. maximũ eiꝰ feras
draconẽ. de quo infelicigͣ m̃tib ꝑ natura¬
le malum & crimina nuptiarum lȩtale
inspiras uenenũ: nuis tam̃ in om̃s natu¬
ras suggesta ã magistro tela iaculari:
Et brutis familiarior. quib tam̃ obhoc
parcis. ut rationabiliũ statum auctoratiꝰ
crimineris:consentis in illoꝵ corporib
dm̃ fecisse. qđ in nr̃is diabolũ: Cum tam̃
idipsum.s. mitiꝰ in hominib quã in pec¬
corib ẽẽ faceare. Ut gͦ qͥd effectum sit pru¬
dens lector accipiat: libidinẽ corpoꝵ in
anmalib factam ãdõ negas. Non est gͦ
substantuis acrior inuenit᷑: que nichil de
diaboli malo uel teni uoluntate rapu¬
erunt. Ergo quia concupiscentia de¬
fensa est exemplo animaliĩ: defensa
etiã dignitate auctoris sui. nec mala nec
diabolica ẽ: quam fecit ds̃ formator cor¬
poꝵ. & quã tenet ea que ẽ ex ꝑs natura

Expanded text:
deputavit auctori. Tu autem, cum in Manichaei deputavit auctori. Tu autem, cum in Manichaei castris hactenus manens, maximum ejus feras draconem, de quo infelicibus mentibus per naturale malum et crimina nuptiarum lethale inspiras venenum; non vis tamen in omnes naturas suggesta a magistro tela jaculari: et brutis familiarior quibus tamen ob hoc parcis, ut rationabilium statum auctoratius crimineris, consentis in illorum corporibus Deum fecisse, quod in nostris diabolum: cum tamen id ipsum, sed mitius in hominibus, quam in pecoribus esse fateare. Ut ergo quid sit effectum, prudens lector accipiat, libidinem corporum in animalibus factam a Deo non negas. Non est ergsubstantiis acrior invenitur, quae nihil de diaboli malo, vel tenui voluntate rapuerunt. Ergo quia concupiscentia defensa est exemplo animalium, defensa etiam dignitate auctoris sui, nec mala, nec diabolica est, quam fecit Deus formator corporum, et quam tenet ea quae est expers natura
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut etiã feritates accuat singłarum:
Tunc sȩuus aꝑ. tẽ pessima tygris. Ante
om̃s. furor ẽ insignis equarũ. Uere tumẽt
herbȩ. uere abundantia teneri humoris
ex sub̾at: & coitũ certis repecunt armenta
dieb. Longũ ẽ ire ꝑsingła. Omĩa genera
quȩ suspendit uolatus. quȩ demersit
mora. Nec tam̃ aut sublimauit ratio aut
culpa dep̃ssit. nota cõmiscendoꝵ corpoꝵ
uoluptate flãmant᷑. Illum gͦ sexuũ quẽ
paciunt᷑ ardorẽ. di andiaboli oꝑe suscepe¬
runt: Clamabis sinc dubiodĩ. Ds̃ gͦ se¬
xũũ naturali uoluptate succendit: qđ
certe consequentius quãtu manicheus ne¬
gat. Ille cñi ã quo concupiscentiã carnis
dampnare didicisti. quid sibi dicendũ
eẽt expendens. rẽ quã diabolicã diffini-¬
uerat atq a dĩ oꝑib remouerat. quaqua¬
u̾sum eã potuit inuenire ꝑsequit᷑: & idõ
ut ꝑconcupiscentiã corpora hominum:
ita ꝑhomines. om̃s animantes diabolo

Expanded text:
ita ut etiam feritates acuat singularum? ita ut etiam feritates acuat singularum? Tunc saevus aper, tunc pessima tigris. Ante omnes furor est insignis equarum . Vere tument herbae. Vere abundantia teneri humoris exuberat. Et coitum certis repetunt armenta diebus . Longum est ire per singula: omnia genera, quae suspendit volatus, quae demersit mora, nec tamen aut sublimavit ratio, aut culpa depressit, nota commiscendorum corporum voluptate flammantur. Illum ergo sexuum quem patiuntur ardorem, Dei an diaboli opere susceperunt? Clamabis sine dubio, Dei. Deus ergo sexum naturali voluptate succendit; quod certe consequentius quam tu, Manichaeus negat. Ille enim, a quo concupiscentiam carnis damnare didicisti, quid sibi dicendum esset expendens, rem quam diabolicam definiverat, atque a Dei operibus removerat, quaquaversum eam potuit invenire persequitur: et ideo ut per concupiscentiam corpora hominum, ita per homines, omnes animantes diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
uult ꝑ impudicitiã dehonestari. necesse sit
reluctari: tã coniugatis ne illicito. quã conti¬
nentib ne ullo concubitu sordidentur. Hec
discordia carnis &e sp̃c. in paradiso sinemo
peccasset absit ut ẽẽ potuerit: Non autẽ nos
exalienȩ naturȩ cõmixtione possedit. Vnde
gͦ ad nos. nisi ex primi bominis p̃uarica
quã laborẽ: s fidẽ tuã necessario consecũt᷑.
Uerũtam̃ adhuc. ut sit intentus lector ad¬
moneo. Conatus es nẽpe asserere: qđ dĩ opꝰ
ꝓbet᷑ pudendũ ñ eẽ s ut hoc efficere nequi¬
uisti. ita spopondisti illud absolutissime.
demere te a libidine uerecundiã. si opus
ut nec te inde putẽ dubitaturum ẽẽ cũ
legeris. Tam̃ qm̃ hoc cõm̃tũ tuũ signifi¬
cat. necdũ ad manus tuas illos uenisse li
ñ pigebit. Irrationabiles gͥ animantes
a quo conditas putas. quȩ certis tem¬
porib ardentissima libidine cõmouẽt᷑:

Expanded text:
vult per impudicitiam dehonestari, necesse sit vult per impudicitiam dehonestari, necesse sit reluctari, tam conjugatis ne illicito, quam continentibus ne ullo concubitu sordidentur. Haec discordia carnis et spiritus in paradiso, si nemo peccasset, absit ut esse potuerit: non autem nos ex alienae naturae commixtione possedit: unde ergo ad nos, nisi ex primi hominis praevaricquam laborem: sed fidem tuam necessario consequuntur. Verumtamen adhuc, ut sit intentus lector, admoneo. Conatus es nempe asserere, quod Dei opus probetur pudendum non esse; sed ut hoc efficere nequivisti, ita spopondisti illud absolutissime, demere te a libidine verecundiam, si opus ut nec te inde putem dubitaturum esse, cum legeris: tamen quoniam hoc commentum tuum significat, necdum ad manus tuas illos venisse libnon pigebit. Irrationabiles igitur animantes, a quo conditas putas, quae certis temporibus ardentissima libidine commoventur,
Abbreviated transcription (Latin):
Potest gͥ bene intelligi etiã ds̃ eiꝰdẽ quoq
pudoris cõm̃dasse curam. quando illos
qui sibi subcinctoria fecerant de sua nu-¬
ditate confusi. etiã tunicis induit. ꝓpt̃ea
quidẽ peliciis. ut corruptibilib iam corpo¬
rib mors signaretur adiuncta. In publi¬
co aut̃ uesci. mos ꝓhibet quoscũq ꝓhibet:
& facere contra morẽ merito pudet. Nam
romaniantiqui qđ etiam ipse legisti. in
ꝓpatulo cenitabant atq pransitabant.
Qd est gͥ qd ñ rationando s conuiciandos.
spatiaris inuacuũ: Respice illos primos
parentes qui nudierant & ñ confundebã¬
tur: atcende quid texerint. & confitere quid
senserint: A suecinctoriis: ad tumeas uentũ
ẽ. In decepit & creuit humani corporis tegi¬
m̃: uͥhumanis m̃bris pudendoꝵ ẽ inditum
nom̃. Ibi pudoris maior est cura: uͥ resistit
concupiscentie pudiciua. Pudet enĩ naturã
rationalẽ aliqͥd hab̃e incarne sua. uͥ si non

Expanded text:
Potest ergo bene intelligi etiam Deus, ejusdem quoque Potest ergo bene intelligi etiam Deus, ejusdem quoque pudoris commendasse curam, quando illos qui sibi succinctoria fecerant, de sua nuditate confusi, etiam tunicis induit; propterea quidem pelliceis , ut corruptibilibus jam corporibus mors signaretur adjuncta. In publico autem vesci mos prohibet, quoscumque prohibet, et facere contra morem merito pudet. Nam Romani antiqui, quod etiam ipse legisti, in propatulo coenitabant atque pransitabant. Quid est ergo quod, non ratiocinando, sed conviciando spatiaris in vacuum? Respice illos primos parentes, qui nudi erant, et non confundebantur: attende quid texerint, et confitere quid senserint. A succinctoriis ad tunicas ventum est: inde coepit, et crevit humani corporis tegimen, ubi humanis membris pudendorum est inditum nomen. Ibi pudoris major est cura, ubi resistit concupiscentiae pudicitia. Pudet enim naturam rationalem aliquid habere in carne sua, ubi si non
Abbreviated transcription (Latin):
ingratum ẽẽ & ꝓfanũ. siquid tegat᷑ quld
dĩ oꝑib ascribit᷑. Qđ cũ hoꝵ nichil facis.
sitamen non ꝓficiendo feceris. ipsis oꝑibus
confirmas alterum deduob aut omĩa ista
addiabolũ ꝑtinere quȩ ñ exsequeris sub
conspectu publico: aut dogna ur̃m si ñ
corde uł uentre tuo teste tuo cecidisse. Augͦ.
Eoꝵ quȩ occultat pudor. alia sunt horri¬
bilia: alia concupiscibilia. Illa occuluntur
ne horreantur. sicut egestiones reliquiarũ
exalimentis. ista uero ne concupiscant᷑. uel
ne id qđ ꝑ ea fieri solet admoneant concu-¬
pisci: sicut sunt ea m̃bra quȩ ab ipso pudo¬
re ꝓprie pudenda dicunt᷑. uł sieis ipsum
concupiscentiȩ opus agit᷑. Nam & cętera
corporis abhis remotiora. cũ pudet nuda
relinquere siue nudare. Ad hoc ꝑtinet. qm̃
concupiscentia carnis latius ꝑoculos pa-¬
scit᷑. Unde illi impudici: pudicã susannã
quantũ potuerunt nudare uoluerunt.

Expanded text:
ingratum esse et profanum, si quid tegatur quod ingratum esse et profanum, si quid tegatur quod Dei operibus adscribitur. Quod cum horum nihil facis si tamen non proficiendo feceris, ipsis operibus confirmas alterum de duobus, aut omnia ista ad diabolum pertinere, quae non exsequeris sub conspectu publico; aut dogma vestrum, si non corde, vel ventre tuo teste cecidisse. AUG. Eorum quae occultat pudor, alia sunt horribilia, alia concupiscibilia: illa occuluntur, ne horreantur, sicut egestiones reliquiarum ex alimentis; ista vero, ne concupiscantur, vel ne id quod per ea fieri solet, admoneant concupisci, sicut sunt ea membra, quae ab ipso pudore proprie pudenda dicuntur, vel si eis ipsum concupiscentiae opus agitur. Nam et caetera corporis ab his remotiora, cum pudet nuda relinquere sive nudare, ad hoc pertinet, quoniam concupiscentia carnis latius per oculos pascitur. Unde illi impudici pudicam Susannam, quantum potuerunt, nudare voluerunt .
Abbreviated transcription (Latin):
minib primis. dm̃ fecisse aliquid in hone¬
stum: sicut nec mortẽ fecit ds̃. cũ corpusñ
faciat nisi ds̃: Et tam̃ corpꝰ quidẽ mortu¬
Errat etiã honestoꝵ cautio: qͣuȩ naturali¬
b reb uerccundiȩ p̃tendit umbracula. Iu
gͦ ipse reliquias ciboꝵ. quas certe confite¬
ris ñ ꝑtinere ad libidinẽ. suboculis depel¬
le popłoꝵ. immo ut dogmati tuo aucto¬
ritatem concilies exẽplo. in eccłia facito
omĩa quȩ adnutũ dicis fieri uoluntatis
Contentusq oꝑam soliꝰ cõmixtionis occu-¬
lere. aqua &e olim ꝓposito. forsitan & nunc
semo destitisti. dicito ad grande sacͥ legiũ
ꝑtinere.si res quȩ dm̃ condicorẽ habet.
publicum uitet aspectũ. Comede gͥ in fo-¬
ro.aut insynagogis in quib disputationes
tue psonant: & cum uestim̃ta sub torrido¬
sole fucrint oneri. tegens illã tantũmodo
corporis cui partẽ quã diabolus mouit.
reliqua nudus incedito: quia ꝓnuntias

Expanded text:
minibus primis Deum aliquid fecisse inhoneminibus primis Deum aliquid fecisse inhonestum; sicut nec mortem fecit Deus, cum corpus non faciat nisi Deus; et tamen, Corpus quidem mortuErrat etiam honestorum cautio, quae naturalibus rebus verecundiae praetendit umbracula. Tu ergo ipse reliquias ciborum, quas certe confiteris non pertinere ad libidinem, sub oculis depelle populorum; imo ut dogmati tuo auctoritatem concilies exemplo, in Ecclesia facito omnia, quae ad nutum dicis fieri voluntatis, contentusque operam solius commixtionis occulere, a qua, et olim proposito, forsitan, et nunc senio destitisti, dicito ad grande sacrilegium pertinere, si res quae Deum conditorem habet, publicum vitet aspectum. Comede igitur in foro, aut in synagogis, in quibus disputationes tuae personant; et cum vestimenta sub sole torrido fuerint oneri, tegens illam tantummodo corporis tui partem quam diabolus movit, reliqua nudus incedito: quia pronuntias
Abbreviated transcription (Latin):
admonui suꝑiꝰ de rege achab. cuiꝰ utq
peccatũ fuit credere pseudo ꝓphetis: et
tam̃ hoc peccatum dõ uindicante fuit
eciã pena peccantis. Ista considera. & noli¬
a oblatrare ueritati: ne in te quoq agnoscat᷑
putator. sacͥ legam eẽ in dĩ oꝑib uerecundi¬
ã. quia om̃ia quȩ ds̃ fecerit passim agi de¬
beant. ne nr̃a trepidatio opificẽ uideatur
arguere: E rrauit gͦ apl̃s paulus: qui dĩoꝑa
describens. ait uerecundiora nr̃a maiorem
honestatẽ habent: & ds̃ temꝑauit corpꝰ ei cui
erat abundantiore dato honore. ut ñ sit
scissura incorpore. Augͦ. Lege diligent̃¬
& inspice codic̃e grecũ. & inuenies apłm
inhonesta dixisse. que uerecundiora tu
dicis: & querens cur in honesta sint. qͣ priꝰ
usq adeo fuerant honesta.ut nudi essent
duo illi & ñ confunderent᷑: reꝑies si non te
ammositas contentionis excȩcet. ut hoc
sequeretur.: p̃cessisse peccatum: neq in ho¬

Expanded text:
admonui superius de Rege Achab: cujus utique admonui superius de Rege Achab: cujus utique peccatum fuit credere pseudoprophetis; et tamen hoc peccatum, Deo vindicante, fuit etiam poena peccantis. Ista considera, et noli oblatrare veritati, ne in te quoque agnoscatuputator? sacrilegam esse in Dei operibus verecundiam, quia omnia quae Deus fecerit, passim agi debeant, ne nostra trepidatio opificem videatur arguere? Erravit ergo apostolus Paulus, qui Dei opera describens, ait: Verecundiora nostra majorem honestatem habent; et Deus temperavit corpus, ei cui deerat abundantiore dato honore, ut non sit scissura in corpore . AUG. Lege diligenter, et inspice codicem graecum; et invenies Apostolum inhonesta dixisse, quae verecundiora tu dicis: et quaerens cur inhonesta sint, quae prius usque adeo fuerant honesta, ut nudi essent duo illi, et non confunderentur ; reperies, si non te animositas contentionis excaecet, ut hoc sequeretur, praecessisse peccatum: neque in ho
Abbreviated transcription (Latin):
quẽq m̃dacio: lege & intellige: & noli tͥ
ne intelligas tumultu loquacitatis obstre
liaris sceleris adiunxit. ut talẽ penã adõ
illatam diceret. que eẽt illecebra fomesq
peccati: quȩ lex inm̃bris inuicta repugna¬
ret legi m̃tis nr̃ȩ: quo genere ultionis mul-¬
tiplicaret ds̃ flagicia ñ puniret.: Et qui
iratus erat uoluntati malȩ qua fuerat er¬
ratũ. reliquũ faceret. peccãd̃ necessitatẽ.
Quale sit tam̃ hoc iudiciũ. manichei fu¬
ror uiderit: dum constet quia hic iu¬
dex qui ab augustino fingit᷑. simularit
se horrere peccatũ. Ceterũ tanto eis adhe¬
ret affectu: ut diligentiorẽ nutriciũ inue¬
nire ñ possint. Augͦ. Lege qđ scͥptũ ẽ.¬
qm̃ ñ ꝓbauert̃ dm̃ hab̾e innoticiã. tradi¬
dit ulos ds̃ in reꝓbam mentẽ ut faciant
quȩ ñ c̃ueniunt: & uide quȩdã peccata
etiam pęnas eẽ peccantium. Quomͦ autẽ
id faciat ds̃ ut intelligas. relege quod te

Expanded text:
quemque mendacio. Lege, et intellige; et noli tibi, quemque mendacio. Lege, et intellige; et noli tibi, ne intelligas, tumultu loquacitatis obstrepliaris sceleris adjunxit, ut talem poenam a Deo illatam diceret, quae esset illecebra et fomes peccati, quae lex in membris invicta repugnaret legi mentis nostrae: quo genere ultionis multiplicaret Deus flagitia, non puniret; et qui iratus erat malae voluntati, qua fuerat erratum, reliquum faceret peccandi necessitatem. Quale sit tamen hoc judicium, Manichaei furor viderit: dum constet, quia hic judex qui ab Augustino fingitur, simularit se horrere peccatum, caeterum tanto eis adhaeret affectu, ut diligentiorem nutritium invenire non possint. AUG. Lege quod scriptum ee in notitia, tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt : et vide quaedam peccata etiam poenas esse peccantium. Quomodo autem id faciat Deus ut intelligas, relege quod te