comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enim uocatur homo usion: quodẽ
ego & pater unum sumus. umꝰ uide¬
licet eiusdemq substantiȩ. Nam si omis
nouitas ꝓfana eẽt. nec adomino dice¬
ret᷑ mandatum nouum do uobis. ne
testam̃tum appellaret᷑ nouum neo cin¬
taret uniuersa terra canticũ nouis
s pfanȩ sunt uerborum nouitates. ubi
deit mulier insipiens & audax. panes
acultos libenter attingite. & aquȩ fur¬
auȩ dulcedinem. Ab hac pollicitatione
salsȩ scientiȩ. ꝓhibet etiam illo loco apłs
ibi dicit. O thimotheȩ depositum cus¬
bodi. deuitans ꝓfanas uocum nouitates.
& contͣditionesꝰ falsi nominis scientiȩ.¬
qͣm quidam ꝓmittentes circa fidem ex¬
uderunt. Nichil enim sic amant isti ꝗͣ.
scientiam ꝓmittere. & fidem rerum
uerarum. quas credere paruuli p̾cipi¬
untur uelut imperitiam deridere:¬
Dicit aliquis. Nichil ne sp̃itales uiri ha¬
bent in doctrina qd carnalib taceant. &
sp̃italib eloquantur: si respondero ñ

Expanded text:
hoc enim vocatur Homousion, quod est, hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum sumus , unius videlicet ejusdemque substantiae. Nam si omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae prohibet etiam illo loco Apostolus ubi dicit: « O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates, et contradictiones Promittentes, circa fidem exciderunt, etc. Nihil enim sic amant isti, quam scientiam promittere, et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur velut imperitiam deridereDicet aliquis: Nihilne spirituales viri habent in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus eloquantur? Si respondero, Non
Abbreviated transcription (Latin):
attingite. & aquȩ furtiuȩ dulcedinem:
pruritum facit audientib in auribus
sp̃italit᷑ fornicantib: sicut quod̾a̾ pru¬
ritu libidinis etiam in carne corrum¬
pitur integritas castitatis. Audite itaq
apłm talia p̃uidentẽ. & ea uitanda sali¬
briter ammonentẽ. Profanas inquit
uerbors nouitates. euita. Multum
enim ꝓficiunt ad impietatẽ. & sermo
eorum sicut cancer serpit. Ñ ait uer¬
borum nouitates. s addit ꝓfanas sunt
enim & doctrine religioniꝰ congruentes
uerboꝵ nouitates. sicut ipsum nom̃
Inantiochia enim primum pꝰ ascensionẽ
dñi appellati sunt discipłi xp̃iani siut
& monasteria postea sunt appellata no¬
uis nominib res tamen ip̃sȩ & ante
nomina sua erant. & religionis uen¬
tate firmant᷑. qua etiam contͣ impbos
defenduntur. Aduersus impietatem
quoq arrianor hereticoꝵ. nouum
nomen patres homo usion condidert.
s ñ rem nouam tali nomine significart̃

Expanded text:
attingite, et aquae furtivae dulcedinem, attingite, et aquae furtivae dulcedinem, pruritum facit audientibus in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu quodam libidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitanda salubriter admonentem: Profanas, inquit, verborum novitates evita: multum enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit . Et non ait, verborum novitates; sed addidit, profanas. Sunt enim et doctrinae religionis congruentes verborum novitates, sicut ipsum nomen In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defenduntur. Adversus impietatem quoque Arianorum haereticorum novum nomen Patris Homousion condiderunt: sed non rem novam tali nomine signaverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
audax sub xͥano uocabulo tot falsatas
hereses condidit. tot nefandas fabulas
fixit : utinam tales quales in theatris
siue cantantur siue saltantur. siue in¬
inimica scitrilitate ridentur. & ñ qͦsdã
tales quales aduersus dm̃ fingere po¬
tuisset. Sic illam doleamus insipientiã.
ut miremur audaciam. Omnes autẽ
insipientissimi heretici qui se xͥanos
uocari uolunt. audacias figm̃toꝵ. suoꝵ
quas maxime exhorret sensꝰ humanꝰ¬
hac occasione eugłicȩ sententiȩ colorare
conantur. ubi dominꝰ ait. adhuc multa
habeo uobis dicere s ñ potestis portare
modo. quasi hȩc ipsa sint quȩ tunc
discipłi portare ñ poterant. & ea do¬
cuerit sp̃e sc̃s. quȩ palam docere atq
doctrinam ñ sustinebunt. s scđm desidu
sua magistros sibi coaceruabunt prum¬
entes auditu. & a ueritate quid̃e audiñ
suum auertent. ad fabulas aut̃ conne¬
tentur. Illa enim secreti furtiq comme¬
moratio qua đr. panes occultos libent

Expanded text:
audax, sub christiano vocabulo tot scelestas audax, sub christiano vocabulo tot scelestas haereses condidit, tot nefandas fabulas finxit? Utinam tales quales in theatris sive cantantur, sive saltantur, sive mimica scurrilitate ridentur; et non quasdam tales, quales adversus Deum fingere potuisse sic illam doleamus insipientiam, ut miremur audaciam. Omnes autem insipientissimi haeretici, qui se christianos vocari volunt, audacias figmentorum suorum, quas maxime exhorret sensus humanus, occasione evangelicae sententiae colorare conantur, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo: quasi haec ipsa sint quae tunc discipuli portare non poterant, et ea docuerit Spiritus sanctus, quae palam docere atque doctrinam non sustinebunt, sed secundum desideria sua magistros sibi coacervabunt prurientes auditu: et a veritate quidem auditum suum avertent, ad fabulas autem convertentur » . Illa enim secreti furtique commemoratio qua dicitur, Panes occultos libenter
Abbreviated transcription (Latin):
libentius & dulcius audiant᷑ & attingant᷑
quȩ palam in eccła dici crediq ꝓhibent᷑:
Ipsa quippe occultatione condiunt qͦdãmͦ
ne farii doctores sua uenena curiosis. ut
ido se existiment dicere aliquid magnũ
quia meruit habere secretum. & suauius
hauriant insipientiam qͣm putant scien¬
tiam: cuius ꝓhibitam qͦdaminodo furant᷑
audientiam. Hinc & nefarios ritus suos
hominib sacrilega curiositate deceptis.
uł decipiendis. magicarum artium doc̃¬
trina commendant. Hinc ille illicite di¬
uinationes in spectis pecudum uiscerib
occisorum. aut̃ uocib & uolatib auium.
aut signis multi formib demonum in¬
susurrantur aurib hominũ ꝑiturorum.
ꝑ colloquia ꝑditoꝵ. Propter hec illicita
atq punienda secreta. mulier illa non
solum insipiens uerum etiam audax
nuncuꝑatur. S ħ ñ solum are ipsa. ue¬
rum & a nomine religionis nr̃e aliena
sunt. Quid q̃ ħ mulier insipiens &

Expanded text:
libentius et dulcius audiantur et agantur, libentius et dulcius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Ipsa quippe occultatione condiunt quodammodo nefarii doctores sua venena curiosis; ut ideo se existiment aliquid discere magnum, quia meruit habere secretum, et suavius hauriant insipientiam, quam putant scientiam, cujus prohibitam quodammodo furantur audientiam. 3. Hinc et nefarios ritus suos hominibus sacrilega curiositate deceptis vel decipiendis magicarum artium doctrina commendat. Hinc illae illicitae divinationes inspectis pecudum visceribus occisorum, aut vocibus et volatibus avium, aut signis multiformibus daemonum, insusurrantur auribus hominum periturorum per colloquia perditorum. Propter haec illicita atque punienda secreta, mulier illa non solum insipiens, verum audax etiam nuncupatur. Sed haec non solum a re ipsa, verum et a nomine nostrae religionis aliena sunt. Quid quod mulier haec insipiens et
Abbreviated transcription (Latin):
ime ꝓpt̾ obscenissimas turpitudines qͣs
docuit sathanas animas instabiles atq
carnales. adhoc do sinente ut eius uͥq
sint tremenda iudicia. & in comꝑatione
inpure nequitiȩ dulcescat purissima
disciplina. atq ut illi det honorem.
timorem aut̃ uł pudorem sibi qui in
illa mala uł illo regente ñ cecidit. uł
illo inde leuante surrexit. Cauete ti¬
mendo & orando ne irruatis in illa enig¬
nia salomonis. ubi mulier insipiens &
audax mops panis effecta. conuocat
p̃tereuntes dicens. Panes occultos libent̃
attingite. & aquę furtiuȩ dulcedinem:
Hȩc enim mulier uanitas ẽ impiorum.
cum sint insipientissimi aliquid se scire
opinantium. sicut de ista muliere dic̃¬
tum ẽ inops panis efficitur. Quȩ cum
sit inops panis ꝓmittit panes. idẽ cũ
sit ignara uerit᷑atis. ꝓmittit scientiã
ueritatis. O ccultos tamen panes ꝓmit¬
tit. quos dicit libent̾ attingi. & aquȩ
furtiuȩ dulcedinẽ: ut ea. scilicet

Expanded text:
ime propter obscoenissimas turpitudines, quas ime propter obscoenissimas turpitudines, quas docuit satanas animas instabiles atque carnales, ad hoc Deo sinente, ut ejus ubique sint tremenda judicia, et in comparatione impurae nequitiae dulcescat purissima disciplina; atque ut illi det honorem, timorem autem vel pudorem sibi, qui in illa mala vel illo regente non cecidit, vel illo inde levante surrexit. Cavete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos tamen panes promittit, quos dicit libenter attingi, et aquae furtivae dulcedinem; ut ea scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
cernuntur: & a nullo hominũ sicut
ab angłis capiuntur. In ipsa g mente
hoc ẽ in interiore homine quodamͦ
crescitur. ñ solum ut ad cibum alacte
transeatur. uerum etiam ut ampliꝰ
atq amplius cib ipse sumat᷑. N on
aut̃ crescitur spaciosa mole s intelligẽtia
luminosa: qr & ipse cib intelligibilis
lux ẽ. Ut gͦ crescatis eumq capiatis. &
quantomagis crescitis tantomagis ma¬
gisq capiatis: ñ ab eo doctore qui ur̃is
aurib sonat. hoc ẽ forisecus operando
plantat & rigat. s ab eo qui dat incre¬
mentum petere ac sperare debetis. Pro¬
inde sicut p̾terito sermone commonui
cauete maxime qui paruuli estis. &
adhuc alimentis lacteis indigetis. ne
hominib sub occasione deceptis ac de¬
ceptorib qr dominꝰ ait adhuc multa
habeo uobis dicere s ñ potestis portare
modo aurem curiosam p̾beatis ad incog¬
nita scienda: cum mentes in ualidas ha¬
beatis. ad uera & fassa duuidicanda. max¬

Expanded text:
cernuntur, et a nullo hominum sicut cernuntur, et a nullo hominum sicut ab Angelis capiuntur. In ipsa ergo mente, hoc est in interiore homine, quodammodo crescitur, non solum ut ad cibum a lacte transeatur, verum etiam ut amplius atque amplius cibus ipse sumatur. Non autem crescitur spatiosa mole, sed intelligentia luminosa; quia et ipse cibus intelligibilis lux est. Ut ergo crescatis, eumque capiatis, et quanto magis crescitis, tanto magis magisque capiatis; non ab eo doctore qui vestris auribus sonat, hoc est, forinsecus operando plantat et rigat, sed ab eo qui dat incrementum , petere ac sperare debetis. 2. Proinde, sicut praeterito sermone commonui, cavete, maxime qui parvuli estis et adhuc alimentis lacteis indigetis, ne hominibus sub hac occasione deceptis ac deceptoribus, quia Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, aurem curiosam praebeatis ad incognita scienda, cum mentes invalidas habeatis ad vera et falsa dijudicanda: max
Abbreviated transcription (Latin):
mines possent. etiam si iam ẽẽnt spi¬
ritales quales adhuc apłi ñ fuerunt.
qͥndo eis ista dñs loquebatur. qualesq
postea ueniente scõ spũ facti sunt: nã
utq quicquid de creatura scire pot̃:
minus ẽ ipso creatore. qui summus &
uerus & immutabilis ds ẽ. Ꝙ qͥs eum
tacet: Ubi ñ alegentib disputantib
querentib respondentib laudantib
tantantib qͦmcumq sermocinantib
postremo abipsis etiam blasphemãtib
nominat᷑: Q cum eum nemo taceat.
quis ẽ qui eum sicut intelligendus ẽ
capiat. cum de orib & aurib hominũ
ñ recedat : Quis ẽ cuiuf acies ad eum
di eternitate. ueritate. sc̃itate. in prop¬
tu & palam sine cessione dicuntur. ab
aliis bene. ab aliis male intelliguntur.
immo uͦ ab aliis incelligunt᷑ ab sliis
ñ incelligunt᷑. Qui enim male intelli¬
git: ñ intelligit. Ab eis aut̃ a quib
bene intelliguntur ab aliis minus.
ab aliis amplius mentis uiuacitate

Expanded text:
mines possent, etiam si jam essent spimines possent, etiam si jam essent spirituales, quales adhuc Apostoli non fuerunt, quando ista eis Dominus loquebatur, qualesque postea veniente sancto Spiritu facti sunt? Nam utique quidquid de creatura sciri potest, minus est ipso Creatore, qui summus et verus et immutabilis est Deus. Et quis eum tacet? Ubi non a legentibus, disputantibus, quaerentibus, respondentibus, laudantibus, cantantibus, quoquomodo sermocinantibus, postremo ab ipsis etiam blasphemantibus nominatur? Et cum eum nemo taceat, quis est qui eum sicut intelligendus est capiat, cum de oribus et auribus hominum non recedat? Quis est cujus acies ad eum Dei aeternitate, veritate, sanctitate, in promptu et palam sine cessatione dicuntur, ab aliis bene, ab aliis male intelliguntur: imo ab aliis intelliguntur, ab aliis non intelliguntur. Qui enim male intelligit, non intelligit. Ab eis ipsis autem a quibus bene intelliguntur, ab aliis minus, ab aliis amplius mentis vivacitate
Abbreviated transcription (Latin):
accendit. si quisq in ea caritate ꝓfe
qua & diligat cognita. & cognoscel
desideret: ita ut ea quoq ipsa qr
nunc quomodo cumq cognoscit.
se scire sciat sicut scienda sunt.
uita qͣm nec ocłs uidit nec auris a¬
diuit nec in cor hominis ascendit:
Quo sciendi modo. si nunc ea uelle
interior magister dicere. id est nr̃s
menti aꝑire atq monstrare: hume
infirmitas portaret ñ posset. Unde
me urã dilectionmeminit iã locuto
cum scĩ eugłii uerba tractarem ubi
dominꝰ ait. Adhuc multa habeo ud
dicere. s ñ potestis portare modo.¬
ñ ut inhis dñi uerbis nescio que
secreta & nimis abdita: suspicemul.
quȩ cum dici adocente possunt. peꝰ
idiscente nͨ possint: s ea ipsa quȩ in
dctrina religionis inquorumlibet ho¬
minum noticia legimus. & scribimus.
andimus & dicimus. si uellet eo modo
nobis xp̃c dicere. sicut ea dicit angłis
sũs in seipso unigenito patris uerbo
patriq coeterno. qui nam portare ho¬

Expanded text:
succendit, si quisque in ea charitate proficiat, qua et diligat cognita, et cognoscenda desideret: ita ut ea quoque ipsa quae nunc quomodocumque cognoscit, nondum se scire sciat, sicut scienda sunt in ea vita quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quo sciendi modo, si nunc ea vellet interior magister dicere, id est, nostrae menti aperire atque monstrare; humana infirmitas portare non posset. Unde me vestra Dilectio meminicum sancti Evangelii verba tractaremus, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Non ut in his Domini verbis nescio quae secreta nimis abdita suspicemur, quae cum dici a docente possint, portari a discente non possint: sed ea ipsa quae in doctrina religionis in quorumlibet hominum notitia legimus et scribimus, audimus et dicimus, si vellet eo modo nobis Christus dicere, sicut ea dicit Angelis sanctis in seipso unigenito Patris Verbo, Patrique coaeterno; quinam portare ho
Abbreviated transcription (Latin):
nes ueniat xͦ tunc manifestanda plen¬
tudo scientiȩ. hic quippe tolerantur
mala hꝰ mundi in terra morientium.
ibi uidebunt᷑ bona dñi int̾ra uiuentiũ:
Qͦd enĩ ait uolo eũ manere donec uemã¬
ñ sic intelligendum ẽ qͣsi dixerit rema

Expanded text:
nec veniat Christus, tunc manifestanda plennec veniat Christus, tunc manifestanda plenitudo scientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium, ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec ven
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ malis ne excollatur inbonis. altera
tanta plenitudine gr̃ȩ caret om̃i malo.
ut sine ulla temptatione suꝑbiȩ cohe¬
reat sũmo bono Unabona & mala dis¬
ceruit. altera sola quȩ bona sunt ceruit
Gͦ una bona ẽ s adhuc misera. altera
melior & beata. Ista significata ẽ ꝑ
apłm petrum. illa ꝑ ioħ̾em. To̾ca hic
agit᷑ ista usq in huius scłi finem. &
illic inuenit finem. Differt᷑ illa com¬
plenda pꝰ hꝰ soli fine̾. s infuturo scło
ñ ht̃ finem. Ido dr huic sequere me
De illo aut̃ sic eum uolo manere. do¬
nec ueniam. Qͥd ad te : tu me sequere:
Idẽ nisi tu me sequere ꝑimitationem
ꝑferendi temꝑalia mala. ille maneat
donec sempiterna uenio redditurus
bona : q aꝑtius ita dici pot̾. ꝑ faecta me
sequat᷑ actio informata meȩ passionis
exemplo. incohata uͦ contemplatio ma¬
neat doneç uenio. ꝑficienda cũ uenero
pia plenitudo patientiȩ. manet aut̃ do¬

Expanded text:
latur malis, ne extollatur in bonis, altera latur malis, ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneat donec venio, perficienda cum venero. ad mortem pia plenitudo patientiae: manet autem do
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. Duas itaq untas sibi diuinitus
p̃dicatas & cõm̃datas nouit eccła. qͣrũ
ẽ una infide. altera in spe: una in
tempore ꝑegrinationis. alt̾a in eter¬
nitate mansionis: una in labore. alt̾a
in requie.una in uia alt̾a inpatria.
una in oꝑe actionis. alt̾a in mercede
contemplationis. Una declinat a malo
& fac̾ bonũ. alt̾a nullum ht̃ aqͦ decli¬
nec malum. & magnum ht̃ qͦ fruat᷑
bonũ. Una cũ hofte pugnat alt̾a sme
hoste regnat. Una fortis ẽ in aduersis.
alt̾a nichil sentit aduersi. Una car¬
nales libidines frenat. alt̾a sp̃italib
delecꝰtationib uacat. Una ẽ nincendi
cura sollicita alt̾a uictorie pace sectra:
Una in temptationib adiuuat᷑. altera
sine ulla temptatione in ipso aduitore
letat᷑. Una subuenit indigentt. alt̾a ibi ẽ
ubi nullum inuenit indigentẽ. Una ali¬
eua peccata ut sua sibi Ignoscant᷑ ig¬
noscit. alt̾a nec patit᷑ d ignoscat. nec
facit. q sibi poscat ignosci. Una flagel¬

Expanded text:
iae. Duas itaque vitas sibi divinitus praedicatas commendatas novit Ecclesia: quarum una est in fide, altera in specie. Una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum. Una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata, ut sua sibi ignoscantur, ignoscit; altera nec patitur quod ignoscat, nec facit q
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo illa eoꝵ qui cum ramis
partim p̃cedebant. partim sequebant᷑
insidentẽ iumento dicentes. benedictꝰ
qui uenit in nomine dñi: & cum eis
pueri de quib ipse ait fuisse p̃dic¬
tum. ex ore infantium & lactentium
ꝑfecisti laudem: unde quingenti fr̃s.
Unde illi centum & nouem. qui cũ istis
undecim centum & uiginti erant. qͣndo
simul congregati pꝰ eius ascensum ex¬
pectauerunt & acceperunt ꝓmissum
sp̃m sc̃m: Unde erant istiꝰ omnes:
nisi ex illis de quib dicꝰtum ẽ. multi
crediderunt in eum: Ñ d̾ ꝓ eis cunc¬

Expanded text:
multitudo illa eorum qui cum ramis multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait fuisse praedictum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratreUnde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum et viginti erant, quando simul congregati post ejus ascensum exspectaverunt, et acceperunt promissum Spiritum sanctum ? Unde erant isti omnes, nisi ex illis de quibus dictum est, Multi crediderunt in eum? Non ergo pro eis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ge pꝰ nati ꝑ u̾bum eors credidimus
atq ita uerbum eor ut etiam nos
erederemus ad nos usq ꝑuenit ubicq¬
ẽ eiꝰ eccła. & ꝑuenturum ẽ. ad posteros
qͥcumq: ubicumq in eum pꝰ ea credi¬
turi sunt. Potest itaq uideri iħ̾e in
hac oratione ñ orasse ꝓ quib̾dam suss.
nisi diligent̾ scrutemur in eadem ora¬
tione uerba eiꝰ. Si enim ꝓ eis ꝓ rius
orauit sicut iam ostendimꝰ qͥ cũ illo
pot̾ dici diei ñ oiasse ꝓ illis qui neq
anc erant cum illo quando ista dicebat.
nas ꝑ u̾bum eors postea. s in eũ siue
ꝑipsum siue. quomodolibet tam̃ antȩ
crediderant. Nunqͥd enim eum illo tẽ
crat nathana el: Nunquid ioseph ille
ib ari mathia. qui corpꝰ eiꝰ apilato peti
nat᷑ eiꝰ & aliȩ feminȩ quas eiꝰ discipłas
meugłio iam tunc fuisse didicimus:
sunquid cum illo tunc erant deqͥb
sepe dicit idem ioħs eugłista. multi
irediderunt ineum: Nam unde erat

Expanded text:
ge post nati, per verbum eorum credidimusge post nati, per verbum eorum credidimusatque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubicesia, et perventurum est ad posteros, quicunque ubicunque in eum postea credituri sunt. Potest itaque videri Jesus in hac oratione, non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicuti jam ostendimus, qui cum illo potest dici non orasse pro illis, qui neque tunc erant cum illo, quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Nunquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Nunquid Joseph ille ab Arimathia, qui corpus ejus a Pilato petivmater ejus, et aliae feminae quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus, nunquid cum illo saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat
Abbreviated transcription (Latin):
Deiħio iam sua ꝑpinquante
passione.cum oiasset ꝓdis¬
ciplis suis quos & apłos no¬
ramauit cum quib cenauerat ultins
cenam. de qua traditor eiꝰ ꝑ buocellam
mauisestitꝰ exierat: & cum quib p e
egressum anteqͣm ꝓ eis oraret multa
fuerat iam loquutus: adiunxit &. cece¬
ros qui in eum fuerant credituri. S
aut ad patrem. Non ꝓ his aut̃ rogo tar¬
tum idẽ ꝓ discipłis qui cum illo tuue
aderantꝰ s &e ꝓ eis inquit qui creditu
sunt ꝑ u̾bumꝰ eors inme. Ubi omnes
suos intelligi uoluit: ñ solum qͥ tunc
erant incarne: s eciam qͥ futuri erant
Quotquot enim postea crediderunt
crediderunt: & donec ueniat creditur
sunt. Ipsis enim dixerat. & uos testi¬
monium ꝑhibebitis. qr ab initio mecĩ
& anteqͣm scriberet᷑: & utiq quisqͥs
in xp̃m credit eugłio credit. S itaq
hi tantum intelligendi sunt quos ait
inse credituros ꝑ ũbum eor: qͥipsos
cum incarne uiuerent apłos audie¬
runt: s & pꝰ obitum eoꝵ & nos lon¬

Expanded text:
pinquante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum et antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos lon
Abbreviated transcription (Latin):
minis sc̃ificatꝰ ẽ. ab initio creationis
ꝑsona facta ẽ u̾bum & homo: tunc g
scificauit se in se. hoc ẽ hominẽ se in
scĩficans hominẽ in uerbo ꝓ pt̃ sua u̾
membra. & ꝓ eis inquit ego. idẽ q̃ ꝓsit
eciam ipsis qr & ipsi sunt ego. sicũt
m ꝓfuit inme qr homo sum sine ip¬
su. & ego scifico meipsum. hoc ẽ ipsos
inme tanqͣm meipsum sc̃ĩfico ego qm̃
inme etiam ipsi sunt ego. ut sint &
ipsi scificati in ueritate. Quid ẽ ⁊ ipsi.
nisi qͦmadmodum ego inueritate qd
sum ego: deinde iamñ solum de apłis.
setiam de suis ceteris membris inci¬
pit dicere. Tdonante ipso alio ser¬
mone tractandum est

Expanded text:
m, sanctificatus est ab initio creationis persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est
Abbreviated transcription (Latin):
cum uita pat̾. uita sit filiuf: ac ꝑ
hoc sicut pat̾ cum habeat uitã in
semetipso. dedit & filio uitã hab̾e
insemetipso: sic ei dedit uitã ꝓced̾e
de illo sicut ꝓcedit & de ipso. Se¬
quuntur autẽ uerba domini dicẽtis:
&̾ quȩ uentura sunt annuntiabit
uobis. Ille me clarificabit. qr de meo¬

Expanded text:
cum uita pater, uicum uita pater, uihoc sicut Pater cum habeat vitam in semetipso, dedit et Filio habere vitam in semetipso; sic ei dedit vitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso. Sequuntur autem verba Domini dicentis: Et quae ventura sunt, annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, q
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina. qͣm tamen dixit ñ suam s
patris: qͣntomagis illic intelligendꝰ ẽ.
& de ipso ꝓcedere sp̃c sc̃s. ubi sic ait
de patre ꝓcedit. ut ñ diceret de me
ñ ꝓcedit: A quo aut̃ habet filius ut
sit ds̃: est enim de do ds̃: ab illo ht̃
ꝑ hoc sp̃c sc̃s: ut etiam de filio ꝓcedat
sicut ꝓcedit de patre : ab ipso ħt patrẽ:
Hic ut cumq etiam illud intelligitur qͣn¬
tum atalib quales nos sumus intelligi
qͦd ab surdissimum ẽ. Filius quippe nullꝰ
ẽ duorum. nisi patris & matris. Absit
aut̃ ut int̾ dm̃ patrem & dm̃ filium
tale aliquid suspicemur. qr nec filius
hominum simul & ex patre & matre
ꝓcedit: s cum in matrẽ ꝓcedit ex pat᷑.
non tunc ꝓcedit ex matre: & cum in
hanc lucem ꝓcedit ex matre. ñ tunc
utroq ꝓcedit. qͣmuis hoc filio pater
dederit᷑: ut qͦmadmodum de se. ita
quoq de illo ꝓcedat. N eq enim pos¬
sumus dicere quod ñ sit uita sp̃c sc̃s:

Expanded text:
doctrina, quam tamen dixit non suam, sed doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis illic intelligendus est et de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, de Patre procedit, ut non diceret de me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus, est enim de Deo Deus, ab illo habet  sanctus, ut etiam de Filio procedat, sicut procedit de Patre, ab ipso habet Patre. Hic utcunque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem et Deum Filium tale aliquihominum simul ex patre et ex matre procedit, sed cum in matrem procedit ex patre, nondum procedit ex matre, et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
cmnmunit᷑ uocant᷑ & singuli. ħ ꝓprie
uocari oportuit eum qui ñ ẽ unius eoꝵ:
s in quo communitas apparet amboꝵ:
sienim ñ ab eo ꝓcederet: ñ pꝰ resurrec¬
honem se rep̃sentans discipłis suis in¬
sufflasset dicens: accipite sp̃m scm. Qͥd
enim aliud significauit illa insufflatio.
sluxum sanguinis patiebat᷑. Tetigit me
aliquis. ego enim sensi uirtutẽ de me ex
isse. Nam uirtutis nomine appellari⁊
dicenti mariȩ qͦmͦ fiet istud qm̃ uirum
ñ cognosco. respondit: sp̃c sc̃s suꝑueni&¬
& ipse dñs ꝓmittens eum discipłis ait:
Uos aut̃ sedete inciuitate: quo adusq
induamini uirtute exalto. & iterum.
hac uirtute credendus ẽ dicere eugłista:
uirtus de illo exibat & sanabat omnes:¬
Si gͦ & de patre & de filio ꝓcedit sp̃c sc̃s:
cur filius dixit de patre ꝓcedit. nisi
q ipsiuus ẽ de quo & ipse ẽ unde ẽ illud
quod ait. mea doctrina ñ ẽ mea. s eius
qui me misit: Si gͥ hic intelligitur eiꝰ

Expanded text:
mmuniter vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborumSi enim non ab eo procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis suis insufflasset dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud significavit illa insufflatio, fluxum sanguinis patiebatur: Tetigit me aliquis, ego enim sensi virtutem de me exisse . Nam virtutis nomine appellari edicenti Mariae, Quomodo fiet istud quoniam virum non cognosco? respondit: Spiritus sant ipse Dominus promittens eum discipulis, ait: Vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Et iterum: hac virtute credendus est dicere evangelista: Virtus de illo exibat, et sanabat omnes et de Patre et de Filio procedit Spiritus sanctus, cur Filius dixit de Patre procedit ? Cuquod ipsius est, de quo et ipse est. Unde illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui ine misit . Si igitur hic intelligitur ejus
Abbreviated transcription (Latin):
filii sui. in corda nr̃a. Nunqͥd duo sunt
alius patris. alius filii : Absit. Unum
nominet. Sequit᷑ gͦ.Una fides untim
Cum gͦ sicut unus pater. & unus dñs.
id ẽ filius÷ ita sit & unus spc̃: ꝓfecto
amborum ẽ qͣndoquidem dicit ipse

Expanded text:
clamantem in corda nostra . Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit, Unum nominet. Sequitur ergo: Una fides, unum Cum ergo sicut unus Pater, et unus Dominus, id est Filius, ita sit et unus Spiritus; profecto amborum est: quandoquidem dicit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
abscedat ab animo omnis imaginũ
corꝑalium cogitatio. quicqͥd menti oc¬
currerit longum. latum. crassum.
qualibet luce corporea coloratum. ꝑ
quȩlibet locor spatia uł finita uħ
infinita diffusum: ab his omnib
qͣntum pot̾ aciem suȩ contẽplationis

Expanded text:
abscedat ab animo omnis imaginum abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio: quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita, vel infinita diffusum, ab his omnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. filius hominis qui ẽ in celo. Nã
& ibi ñ dixit erit s ẽ: ꝓpt̾ unitatem
ꝑsonȩ in qua dđs̃ homo est. & homo ds̃:
Incȩlo gͦ nos futuros ẽẽ ꝓmisit. Illo enim
forma serui leuata ẽ. qͣm sumpsit ex
uirgine: & ad patris dexteram collocata
Apter spem tanti hunus boni. & apłs ait
tam dilectionẽ qua dilexit nos. & cum
ẽẽmus mortui peccatis coninuificauit
nos xͦ. cuius gr̃a sumus salui facti: &¬
dixisse dñm. ut ubi ego sum & illi sint
mecum. &̾ ipse quidem de se dix itꝰut
ut fieret. tanqͣm factum fuerit ẽ locutꝰ
N enim ait excitaturus ẽ. nos & in ce¬
lestib sedere facꝰturus: s excitauit &
sedere incelestib fecit: qr ñ maniters
fidelit̾ iam deputat factum. q futurũ
ẽẽ ñ dubitat. Qͦd uͦ attinet ad formã di
in qua equalis ẽ patri. si scđm eam
uelimus intelligere qͥ dictum ẽ. uolo
ut ubi ego sum & illi sint mecum:

Expanded text:
coelo, Filius hominis, qui in coelo est . Nam coelo, Filius hominis, qui in coelo est . Nam et ibi non dixit, Erit; sed, est, propter unitatem personae, in qua et Deus homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit: illo enim forma servi levata est, quam sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: tam dilectionem, qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est, Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum;
Abbreviated transcription (Latin):
pater. quasi alia patris alia filiĩ sit
uoluntas aut fuerit: sonus ẽ nr̃e in¬
firmitatis qͣmuis fidelis qͣm in se cap
nr̃m transfigurauit. qͣndo eciã ꝑ eccata
nr̃a portauit. Unam uͦ ẽẽ patris ⁊ filii
uoluntatẽ quor eciam sp̃o unus est
quo adiuncto agnoscimus trinitatẽ:
& si intelligere ñdum ꝑmittit infir¬
mitas. credat pietas. S qm quib ꝓ
ꝓ sermonis breuitate iam diximus:
hoc ipsum qͣntum ualemus quid sit
q dignatus ẽ ꝓmutere uideamus:
Quos dedisti michi inquit. uolo ut
ubi ego sum & ipsi suit mecum. Qnͣ¬
tum attinet ad creaturam in qͣ factꝰ ẽ
ex semine dł scđm carnẽ. nec ipse
aahuc erat ubi futurus erat. S eo modo
dicere potuit ubi ego sum. q intellige¬
remus q cito fuerat ascensurus incȩlũ
ut iam ibi eẽ se diceret. ubi fuerat
mox futurus. Potuit & illo modo qͥ ante
iam dixerat loquens ad nichoilemum.
nemo ascendit incȩlum nͥ qͥ de celo des

Expanded text:
Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto cognoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. 2. Sed quoniampro sermonis brevitate jam diximus; hoc ipsum quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus, quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem , nec ipse adhuc erat ubi futurus erat: sed eo modo dicere potuit, ubi ego sum, quo intelligeremus quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret ubi fuerat mox futurus. Potuit et in illo modo, quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de
Abbreviated transcription (Latin):
hominis : ut omne q̃ dedit ei dec
eis uitam ȩternam. Ubi ostendit po¬
testatem se quidem om̃is hominis
accepisse. ut liberet quos uoluerit. dãp¬
net quos uoluerit. qui uiuos ⁊ mortuos
iudicabit: s eos sibi ẽẽ datos. qͥ om̃ib
det uitam ȩternam. Sic enim ait. Ut
omne qd dedisti ei. det eis uitam eternã:
Q inde ñ ei dati sunt quib uitam ñ da¬
bit ȩternam. qͣmuis & ipsorꝵꝵ. potestas
data sit: cui potestas data ẽ omnis car¬
nis. id ẽ omins hominis. Ita mundus
reconciliatꝰ. ex inimico lib̃abit᷑ mundo.
cum in illum exeret potestatẽ suã. ut
eum inmortẽ mittat ecernã: hunc aut̃
facit suum. cui uitam donet ȩternam:
Qua ꝓpt̾ omnib ꝓrsus ouib suis bonꝰ
pastor. omnib membris suis magnum
caput ꝓmisit hoc p̾mium. ut ubi est
ipse & nos cum illo simus. Nec poterit
nisi fieri q̃ omnipotenti patri se uelle
dixit omnipotens filius. Ibi ẽ enĩ sp̃c
duor. & substantia uoluntatis amboꝵ.

Expanded text:
hominis, ut omne quod dedisti ei, det hominis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepisse, ut liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam: quamvis et ipsorum potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus prorsus ovibus suis bonus pastor, omnibus membcaput, promisit hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est enim et Sduorum, et substantia voluntatis amborum
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ s sicut omnis mendax ñ facꝰtꝰ
ẽ dicit. uia. uita. ueritas dicit. Qui
mundum de his quib uicit dicit:
Audite credite. sperate. desiderate q̃
dicit. Pater inquit quos dedisti michi
uolo ut ubi ego sum & illi sint mecũ:
Qui sunt isti quos ait apatre datos
sibi: Nonne illi de quib alio loco di¬
cit. nemo uenit ad me nisi pat̾ qui
misit me traxerit eum: Iam quomͦ
ea qͦ  fieri dicit apatre faciat & ipse
cum patre.si quid in hoc eugło ꝓfici¬
mus nouimus. Ipsi sunt gͦ qͦs a patre
accepit. quos & ipse de mundo ele¬
git. atq elegit ut iam ñ sint de mun¬
do. sicut ñ ẽ & ipse de mundo: & tñ
sint etiam ipsi mundus credens &
cognoseens. quod xͦ ado patre sig
missus. ut mundus ex mundo lib̾at᷑.
ne mundus do reconciliandꝰ cũ mũdo
iniquissimo dampnaret᷑. Siout enim
ait inhuius orãtionis exordio. dedit
ei potestatẽ omnis carnis. id ẽ omĩs

Expanded text:
factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit ; qui mundum vicit , de his quibus vicit, dicit. Audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et ipse elegit de mundo, atque elegit ut jam non sint de mundo, sicut non est et ipse de mundo: ut sint tamen etiam ipsi mundus credens et cognoscens quod Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sic enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, id est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nos ꝑ eccare debuerunt: quanto
meliores nobis fuerunt. Nunc autẽ
inoffendendo creatore tanto exeerabi¬
lius beneficio eiꝰ ingrati extiterunt.
qͣnto beneficientiꝰ sunt creati: nec eis
satis fuit desertores ẽẽ illius. nisi &
nr̃i fierent deceptores. Hoc itaq nob̾
magnum bonum confert qͥ dilexit nos
sicut dilexit & xp̃m: ut ꝓꝑt̾ ipsum
angłis simus. qͥl & natura inferiores
conditi sumus. & peccato indigniores
facꝰti. qui eorum fieri qualescumq
socii deberemus
CUIII. De eo quod dicit. pater quos
dedisti michi uolo ut ubi ego sum:
& illi sint mecum. Usq ad id & di¬
lectio qua dilexisti me in ipsis sit &
ego in ipsis+
N magnam spem. dñs iħc nos erexit:
qua maior omnino ẽẽ ñ possit. Au¬
Aite & estote inspe gaudentes. ꝓpt̾
ꝗuita ista ñ amanda s toleranda
sit: ut ẽẽ possitis in eiꝰ tribulatione
pacientes. Audite inqͣm. & quo spes
nr̃a leuetur attendite. Xpc iħc dicit:

Expanded text:
quam nos peccare debuerunt, quanto quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Christum, ut propter ipsum sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemusquod Dominus dicit, Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; usque ad id, Ut dilectio qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. n magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes . Audite, inquam, et quo spes nostra levetur attendite. Christus
Abbreviated transcription (Latin):
quo condita sunt omnia uisibilia &
inuisibilia. ꝗͦ in suis generib ordinata
ordinatissime diligit: membra quippe
uigeniti: ad angłorum scõrs equali¬
tatẽ gr̃ẽ suȩ largitate ꝑducit. Unige
qm ñ excedit excellentiam cunislibet
p̃ferant: qr ꝓ nobis inquiunt ñ ꝓ angłis
mortuus ẽ xp̃c. Qđ quid ẽ aliud̾ qͣm de
impietate uelle głari: Q̾ enim x̾ sicut
ait apłs. iuxta tempꝰ ꝓ impiis mortuus ẽ:
hicg ñ meritum nr̃m: s dĩ miscdia cõ¬
mendat᷑. Nam quale ẽ ido se uelle lau¬
diri. qr uitio suo tam detestabilit̾ egro¬
tauit. ut ñ posset alit̾ qͣm medici morte
set utrum ido fuisset factum q ftete¬
ramus excellentius: anqͥ desꝑatius ia¬
cebamus. Cum uͦ nouerimus bonor
omĩum creatorem reparandis angłis
malis nichil gr̃e contulisse: cur ñ
potius intelligimus q̃ tanto dampna¬
bilior eors iudicata sit culpa. quanto
erat natura sublimior: tanto enĩ minꝰ

Expanded text:
quo condita sunt omnia visibilia et quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigeno est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus est Christus. Id quid est aliud, quam de impietate rtuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte set utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus
Abbreviated transcription (Latin):
enim nos quales ipse ñ fecerat. & qr
iniquitas nr̃a opꝰ eiꝰ ñ onini ex parte
consumpserat: nouerat simul in uno¬
quoq nr̃m & odisse qd feceramus. &
amare q̃ fecerat. & hoc qͥdẽ in omnib
intelligi pot̾: de illo cui ueracit᷑ đr̃.
nichil odisti horum quȩ fecisti. ñ enim
qcumq odisset ẽẽ uoluisset. aut omĩno
ẽẽt q̃ ommipotens ẽẽ noluisset. nͥ qđ &
in eo qd odit. ẽẽt etiam qđ amaret. m erito
quippe odit. & uelut a regula sue artis
alienum imꝓbat uicium : amat tamen
suum eciam inuitiosis uł sanatione
beneficium. uł dampnatione iudiciũ
Ita ds̃ & nichil odit eoꝵ quȩ fecit:
Naturarum enim ñ uitioꝵs conditor.
mala quȩ odit ipse ñ fecit : & de ma¬
lis eisdem uł sanando ea ꝑ miscdiam.
uł ordinando ꝑ iudicium. bona sunt
ipsa quȩ facit. Cum gͥ eoꝵ quȩ fecit
nichil oderit. quis digne possit eloqͥ
qͣntum diligat membra unigeniti sui.
& qͣnto amplius ipsum unigenitum. ĩ

Expanded text:
enim nos quales ipse non fecerat, et quia enim nos quales ipse non fecerat, et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo cNihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in
Abbreviated transcription (Latin):
ei reconciliati sumus ꝑ sanguinẽ filii
eiꝰ nos cepit diligere: s ante mundi
constitutionẽ dilexit nos: ut cum eius
unigenito etiam nos filii eiꝰ eẽmus.
pꝰ qͣm omnino aliquid eẽmus. Qͦ d gͦ
reconciliati sumus do ꝑ mortẽ filii
eiꝰ. ñ sic audiat᷑ ñ sic accipiat᷑ qͣsi idõ
reconciliauerit ei filius. ut iã inciꝑet
amare quos oderat. sicut reconciliat᷑
inimicus inimico. ut deinde sint
amici. & inuicem diligant qͥ oderant
inuicem: s iam nos diligenti reconci¬
liati sumus ei. cum quo ꝓpt̾ peccatũ
inimicitias habebamus. Qͦd utrum
uerum dicam: attestet᷑ apłs. Cõmen¬
dat inquit dilectionẽ suã dẽ in nobis:
qm̃ eum adhuc peccatores eẽmus. xp̃c
ꝓ nobis mortuus ẽ. Habebat itaq ille
erga nos caritatẽ. cum etiam immicitias
aduersus eum exercentes oꝑaremur
iniquitatẽ : & tamen ei uerissime dic¬
tum ẽ. O disti dñe omnes qui oꝑantur
iniquitatẽ. Proinde miro & diuino mͦ
& qͣndo nos oderat diligebat. Oderat

Expanded text:
ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, C nobis mortuus est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime dictum est: Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem. Proinde miro et divino modo, et quando nos oderat, diligebat; oderat
Abbreviated transcription (Latin):
us fugerent de ciuitate inoiuitatẽ ab
ipso ñ refugerunt. s ut habentes pres¬
suram inmundo in illo pacem tenerent.
ñ ab ipso refugȩ fuerunt. s ipsum refu¬
qum pocius habuerunt. Dato quippe
ilis sp̃u sc̃o. factum ẽ mneis quod nunc
aictum ẽ eis. confidite ego uici mundũ:
confiderunt & uicerunt. In qͦ nͥ in illo:
non enim uicisset ille mundum. si mẽ
bra eiꝰ uinceret mundus Unde ait apls.
Grãs do. qui dedit nobis uictoriam.:
Continuoq subiecit. ꝑ dñm nr̃m ihm¬

Expanded text:
vis fugerent de civitate in civitatem, ab vis fugerent de civitate in civitatem, ab ipso non refugerunt; sed ut habentes pressuram in mundo, in illo pacem tenerent, non ab ipso refugae fuerunt, sed ipsum potius refugium habuerunt. Dato quippe illis Spiritu sancto, factum est in eis quod nunc dictum est eis, Confidite, ego vici mundum. Confiderunt, et vicerunt. In quo, nisi in illo? Non enim vicisset ille mundum, si ejus membra vinceret mundus. Unde ait Apostolus, Gratias Deo, qui dat nobis victoriam; continuoque subjecit, per Dominum