comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Erortatiue. consolatiue. cõmisantis. Quoꝵ quot s̃ fig̾e᷑ tor et in ꝑnuiciãdo
t̾at ante p̾sumimꝰ ad diluendũ. ut siqͥs ur̃m iudicesaut eoꝵ qͥ ad sint fõrte mirant᷑.¬
Simne apone dubitatõ simulantis nescire se q̃ sit aut quomͦ dicat᷑. quinosis aic
dr̃ cõm̃imicatõ ꝯsilii cũ udicib aut adu̾sariis ut si dicas. uos osulo iudices. aut
uos adũsarii quid me fãc̾e ꝯuen̾at. aut qͥd uos facti fuissetis. Paradoxon ẽ. cũ
buerit eiꝰ ꝑicłi deprecitorẽ ẽẽ factũ. ł pitrope. idẽ promissio cũ aliqua ipsis
iudicib ut adu̾sarus ꝑmittimꝰ estimanda. ut caluus in uaticinio. ꝑfrici fron¬
tẽ. et dic te digniorẽ qui precor fieres quã catonẽ. Parisia ẽ or̃o lib̾tatis et fidu
misit eñi fãctionẽ. Ẽ topopeia ẽ cũ sinonẽ ex aliena ꝑsona inducimꝰ. ut proce¬
ho. T̃ ulliꝰ fãc aprũ cecũ eũ clodia loq̃ntẽ. E uergia ẽ rerũ gestarũ aut qͣi gestarũ

Expanded text:
. Consolativae ut. Conmiserantis ut. Quorum quot sunt figurae, tot et in pronuntiando terat, ante praesumimus ad diluendum, ut Cic. Div. in CaeSunt, et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. 96 30. Cr conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum buerit, eius periculi deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'. Parrhesia est oratio libertatis et fiducmisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi g
Abbreviated transcription (Latin):
sio. Harũ prima auditoris animũ ꝓuocrt. Scda. res gestis explicit. Tercia
fidẽ assercionib fac̃. Quarta finẽ tociꝰ oronis complectit᷑. Incboandũ ẽ itiq talit̾
ur beniuolũ docibilẽ uł attentir auditorẽ faciam᷑. Beniuolũ p̾cindo. docibilẽ¬

Expanded text:
sio. Harum prima auditoris animum provocat; secunda res gestas explicat; tertia sio. Harum prima auditoris animum provocat; secunda res gestas explicat; tertia fidem assertionibus facit; quarta finem totius orationis complectitur. 2. Inchoandum est itaque taliter, ut benivolum, docilem, vel attentum auditore
Abbreviated transcription (Latin):
tõ legalrs ẽ. cũ ius qͣi indefinitiua ꝯstirutõne in qua posita sit querit᷑. Status
thoricos tullii. xuiiii. reꝑiunt᷑. ꝓpt̾ea qr translationẽ int̾ rationales pͥncipalit̾
ad fix̃ statꝰ inde ip̃e & cicero reprehẽdens translationẽ legalib statib applicuut
ne. Controusia simplex ẽ. que absolutã otinet unã questionẽ ħ modo. Conn¬
thus bellũ indicimꝰ amio. Iuncta ẽ ex plurib questionib in qua plura q̃runt᷑
hoc pacto. Utrũ hartago diruatꝰ an heartiginensib reddat᷑. an eo colonia dehii¬
cat᷑. Ex comꝑatõne. utrũ potiꝰ aut quid potissimũ querit᷑ ad hunc modũ utrũ
erercitꝰ in macedoniã cont̾ philippũ mittat᷑. qui socus sit auxilio. ut teneat᷑ iita
aites oratõnis in rethorica arte .iiiͦi. sunt exordiũ. narratõ argum̃titio. oclu¬

Expanded text:
 uerbi quasi in definitiua constitutione in qua posita sit quaeritur. Status  uerbi quasi in definitiua constitutione in qua posita sit quaeritur. Status thoricos Tullii XVIIII reperiuntur, propterea quia translationem inter rationales principaliter affixit status; unde se ine. Controversia simplex est, quae absolutam continet unam quaestionem hoc modo: Corinthiis bellum indicamus, an non? Iuncthoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginensibus reddatur, an eo colonia dehunc 81 modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittantur, qui sociis sit auxilio; an teneatur in ItalPartes orationis in rhetorica arte quatuor sunt: exordium, narratio, argumentatio, conclu
Abbreviated transcription (Latin):
agamennont uera dicendo. Me̾rofanes ꝓmeruit gr̃am metridatis obseq̃ndo. Na
int̾ crian et sentenciã hoc int̾ẽ. Quod sentencia crian sine ꝑsona nuꝙͣ dr̃. unͣ¬

Expanded text:
Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. SAgamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sententia sine persona profertu
Abbreviated transcription (Latin):
perulancia. hinc pudicicia. Illinc stuprũ. hinc fides. illinc fraulatẽ. hinc pi¬
etas illinic scelo. hinc ꝯstancia illinc furor. hinc honestas. illine t̾pitudo. hinc
mo cũ copia egestate. bona ratõ cũ ꝑdita. mens sma cũ am̃cia. bona deniq spes
cũ om̃iũ rerũ desꝑatõne ꝯfligit. In huiusmodi certamine ac prelio huiusmodi
par. fortisse eor queq seq̃bant᷑: Antapodosis quociens media primis et ult
fortẽ. ꝓ in liberali diligentẽ. Antiua classis ẽ que eodẽ uerbo ꝯtrariũ expͥmit̾
sensũ querebat᷑ quidã de filio cũ mortẽ suã expectira rñdentẽ. nõ expͤto un¬
nius brutꝰ hostis. si ꝯsuator rei publice brutrus. hostis antonius. Exocen qͥs
preciũ sir cognoscere ꝑsequem᷑. Sentencia ẽ dictũ in ꝑsonale. ut obsequiũ amicoᷤᷤ¬
ueritas odiũ parit. huic si ꝑsona fuerit adiecta. crian eriz. Ita offendit achilleᷤᷤ

Expanded text:
petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pipetulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc mo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodpar fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotiens media primis et ultifortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, imnius, Brutus hostis: si conservator reipublicae Brutus, hostis Antonius'. Exoche Cipretium sit cognoscere, persequamur. Sententia est dictum inpersonale, ut Ter. Aersonale. Huic si persona fuerit adiuncta, crian erit, ita: ‘offendit Achilles
Abbreviated transcription (Latin):
senso suꝑior t̾minat᷑. infe̾rior incipit. ac de hinc quasi ꝑ grado dicendi ordo sua¬
t̾ tut ẽ issud africam. Er inuocencui nascit᷑ dignitas. ex dignitate honor.ex hono¬
re imꝑnĩ. ex imꝑio lib̾tas. hanc figurã nõ nulli citenã appellant. ꝓpt̾ ł aliud
ialio qͣi nectit᷑ nomine. atq iti res plures in geminatõne uerboꝵ trabunt᷑.
fit aũt h scema nõ solũ in singłis u̾bis. soe &̾ in otextõne uerboꝵ. ut ap̾grac¬
cũ. uericia tua adolescencie tue ui honestamentũ fuit. adolescencia senecturi
decoramentũ. senectꝰ rei publice fiagiciũ. Sic et ap̃ scipionẽ. ui ati gratis ee¬
actꝰ cũ illo sponsionẽ feci. facti sponsione ad iudicẽ adduxi. adductũ pͥmo coe¬
tii dampnaui. dãpnatũ ex uoluntate diisi. Antiteta que latine ꝯtra positaap¬
pellant᷑. que dũ ex adu̾sao ponunt᷑ sentencie pulcritudinẽ ficiunt. et mnomans¬
to loquutõnis decẽtissima existunt. ut cicero. Ex hac parte pudor pugnat. illĩc

Expanded text:
sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verbochum: Pueritia tua adolescentiae tuae inhonestamentum fuit, adolescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium. 5. Sic et apud Scipionem: Vi atque ingratiis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad judicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi. 6. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur, quae dum ex adverso ponuntur sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut Cicero Catil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e fłuctꝰ. E panalempsis ẽ digressio. T̃ulit me calor dicendi. et dignitas rerũ
paule longiꝰ quã uolebã. sox redeo ad ciusam. In inimisis ẽ. cõmemoratõ eiꝰ rei
ques cblitos fuisse nos fingimꝰ. Aparisis ẽ. cũ io đ in animos iudicũ q̃si dłspo
sueramꝰ opoitiie reposcimꝰ. E thimologia cũ ꝓponimꝰ aliquid. eiusq causi et rati¬
onẽ readimꝰ. Ciricterismos descriptõ figure alicuꝰ ex pressa. ut om̃ia mercurio
similis. uoce̾q colorq et crines flauos. et me̾bra decori uuenta. liutrismoᷤ. cũ płes¬

Expanded text:
ponere fluctus. Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparisis† est, cum id, sueramus, optime reposcimus. Etiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque causam et rationem reddimus. Characterismos est descriptio figure alicuius expressa. Latrismsimilis, uocemque coloremque / et crines flauos et membra decora Vergilius Ae
Abbreviated transcription (Latin):
cta. yronia ẽ cũ ꝑ simulationẽ diu̾sum quã dic̾ intelligi cup̃. Fix aũt aue cum
laudamꝰ eũ quẽ uituꝑare uohimꝰ. aut utuꝑare quẽ laudare uolumꝰ. utrĩq ex¬
emplũ erit si dicas amatorẽ rei publice sciꝑionẽ catilinã. hoc ẽ̾ rei publice scipi¬
onẽ. Diacisinos ẽ eaque magnas uerbis minui. aut minima extolli. E fton¬
qͦciẽs in cedẽ sensu duitiꝰ uminonim᷑. Cui tandẽ peꝑcir. Cinꝰ amicicie fidẽ custo¬
diuit. cui bono mimicꝰ nõ fuit. qn̾o ñ aut accusaint aliquẽ. aut u̾berauit aut
ꝓdidit. E pangelia ẽ promissio qua iudicẽ attentũ facimꝰ pellicentes nos aliqua
magna aut minima dicturos. ẜ sopepeia ẽ cũ manimaliũ ꝑsonã et sino fingit᷑

Expanded text:
aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit si dicas: Amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. 43. Diasyrmos ea quae magna sunt verbis minuit, aut minima extollitsu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria uerba furari. Fugienda s̃ qͦ sic̃ in littis et uerbis itaez in sente̾cus uita¬
similia. At ꝯtra oĩonẽ ertollit. et exornar. Euergia rñ fasis. q̃ plus quiddã quã
dixit intelligi fic. ut sidicisad głam scipiouis ascendx. Et uirgiliꝰ dimisi lapsũ
ꝑ finiẽ. Cũ eñi dic̃ lapsi: altitudinẽ imaginis suggerit. hiuc ꝯ̃ria uirtꝰ est.
uierbis minuete que natura sua magna sunt. xxi. De figuris u̾boꝵ. ex sentẽ¬

Expanded text:
ienda sunt quoque sicut in litteris et verbis, quae intesimilia. At contra orationem extollit et exornat energia, tum emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intelligi facit, ut si dicas, ad gloriam Scipionis ascendet; et Virgilius, demissum lapsi per funem. Cum enim dicit tapsi, altitudinem suggerit. Huic contraria virtus est verbis minuere quae natura sua magna sunt. CAPUT XXI. De figuris verborum et sente
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipia sic ordinari ur aut credendũ ẽẽ ueterũ auctoritate aut fabłis fidẽ
nõ hndẽi eẽ dicamꝰ. et ad id postremũ manasceua requiramꝰ. ne quid aliud sig¬
nificate uoluer̾ qui ista finxer̃. ut scillã non marinã. soc marit̾miã feminã.
nec siccinctã canib. siue rapacẽ aliꝙ̃ et in hospitalẽ uenientib extitisse.

Expanded text:
ncipia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem ncipia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inh
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq uersant᷑. Anasceue pͥma diuisio ẽ in ꝯueniẽs et m̃daciũ. Inconueniẽtiᷤ
spẽs s̃. qd inhonestũ ẽ. et qͣ mnutile. Itẽ in honestũ tractat᷑ aut indictis aut ui
factis. In dictis: ur siquis indecora et ñ rũdencia auctoritate dixisse dicat᷑. ułur
si aliquis infamer catonẽ illũ censoriũ. iuuentutẽ illã ad nequiciã et luxuriã
coartatũ. In factis: ut siquis ab horrens aliquid a scĩmonia et nomine suo feci¬
sse dicat᷑. ut ẽ fabula de adult̾io martis et uen̾is. Mendaciũ aũt tres hr sp̃es.
Incredibile qđ factũ nõ eẽ credat᷑. ut ad olescentẽ qui de siculo lutore ĩgrediẽtes
affricĩ classes uidẽr. Impossibile ẽ ut elodius insidias miloni fecerit. et idẽ
occisus sit a milone contrariũ ẽ. Nam siuisidias fẽc. occidit. occiso ẽ. nõ fecit
insidias. Hec distributõ inõriũ refõrnata. citasceue prodit. Oportebix tũ

Expanded text:
 et mendacium. Inconvenientis species sunt: quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis. In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium autem tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem, qui de Siculo litore ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insidias fecit, occidit. Occisus est; non fecit insidias. Haec distributio in contrarium re
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciale. quartũ eremplabile. Quintũ collectum. Conuncibile ẽ qd eiudẽ¬
ti ratõne ouincitꝰ. sic̃ fec̃ cicero pio milone. Eius gͥ mortis sedetis ultores cuiꝰ
ꝯstringit᷑ sic̃ cicero in catiliuã. Hic tam̃ uiuit. immo &̾ insenaͭ luuit. Sentencia¬
bile ẽ q sentencia addic̃. ut ap̃ terenciũ. Obsequiũ amicos. ueritas odiũ parit
Eremplabile ẽ. d alicuiꝰ exempli cõꝑatõne euentũ simile cõminat᷑. sic̃ cicero in
philippicis.Te miror antoni quoꝵ erempla imitaris eoꝵ exitꝰ nõ ꝑtimescere.
Collectiũu ẽ cũ inunũ que argum̃tatis colligunt᷑. sic̃ ait. Cicero ꝓmilone. Quẽ
gͥ cũ grã uoluit. hunc uoluit cũ aliquoꝵ querela. quẽ iure. quẽ loco. quẽ tp̃re.
nõ ẽ ausꝰ. hunc inuria alieno tp̃re cũ ꝑicło capitis nõ dubitauit occidere. Pre¬
t̾ea scdm uictorinũ ẽthimematis ẽ alt̾a diffinto. ex sola ꝓpositõne sic̃ iam dictũ.¬

Expanded text:
sententiale, quartum exemplabile, quintum collectivum. 10. Convincibile est quod eviden convincit; sicut fecit Cicero pro Milone: Ejus igitur mortis sedetis ultores, cujuconstringit; sic Cicero in Catilinam: Hic tamen vivit, imo etiam in senatum venit. Sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitauit occidere?' Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio. Ex sola propositione, sicut iam dictu
Abbreviated transcription (Latin):
unãquãq rẽ aut laudando aut uituꝑando demonstrat. Qđ genꝰ duas hab̾ae
sp̾es. laudẽ et utuꝑationẽ. Laudis ordo trib tp̃rib distinguit᷑. Ante ip̃m¬

Expanded text:
unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet unamquamque rem aut laudando aut vituperando demonstrat. Quod genus duas habet species: laudem et vituperationem. Laudis ordo tribus temporibus distinguitur: ante ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
ez sine officio. qd ẽ aliqͥuid ꝑsuadere. Ip̃a aũt ꝑicia dicendi in trib ꝯsistit̾. natura
nõ solum ĩ oratore. soe ĩunoqͦ homine artifice expͤtant᷑ ut aliquid eff̾iciat. De tribꝰ
lis oñditꝰ. Iudiciale. in quo de ipsius ꝑsone facto. aut pene. aut premii senten¬
cia cdatur. Dictñ aũt uidiciale eo qd uidicet hominẽ et sentenciã suã oñdat. utrũ
laudabilis p̾mio dignꝰ siz. aut certe reus ꝯdempnari lib̾ariq supplicio. Delib̾ati¬
uũ genꝰ uocat᷑ eo qͥ de unaquaq re in eo delib̾et᷑. Huiꝰ genꝰ duplex ẽ. id ẽ sua¬
sio. et dissuasio. de expͤtando et fugiendo. id ẽ de faciendo et nõ faciendo. Su¬
asoria aũt in trib locis diuidit᷑. honesto. utili. et possibili. ħ differt aliquid
a delib̾atiua.qr suasoria eget alt̾a ꝑsona. De lib̾atua int̾dũ et ap̃ se agit. In su¬
asoria aũt due s̃ que plus ualenz. spes et metus. Demonstratiuũ dictũ. qs

Expanded text:
et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem peritia dicendi in tribus rebus consistit,non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. De tribuslis ostenditur. Iudiciale, in quo de ipsius personae facto aut poenae aut praemii sententia datur. Dictum autem iudiciale eo, quod iudicet hominem, et sententia sua ostendat utrum laudabilis praemio dignus sit, aut certe reus condemnari liberarique supplicio. Deliberativum genus vocatur eo, quod de unaquaque re in eo deliberatur. Huius genus duplex est, suasio et dissuasio, id est de expetendo et fugiendo, id est de faciendo et non faciendo. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili, et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget alteram personam, deliberativa interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus valent: spes et metus. Demonstrativum dictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fingit᷑. Cicero in catiliua. et eñi si mecũ patria inea q̃ mͥ uita mea mlts
carior loqueret᷑ dicens. et ct̃a. Sic et homines. et flumina uł arbores loq̃n¬
¶tes inducimꝰ. ꝑsonã imponentes rei que nõ ht̃ naturã loq̃ndi. qdet tragoediᷤ
Sisitatuĩ et in oratõnib freq̃ntissime inuenit᷑. De Ethiopo eia .xiiii.
Ettiopepeian uero illã uocimꝰ in quã hominis ꝑsonã fingimꝰ. proerpri¬
mendis aftẽtib etatis. studii. fortune. leticie. sexꝰ. meroris. audacie. Nlã
ñ pitate ꝑsona suscipitꝰ audax. ab rupta erit̃ temeratia oĩo. Cũ femine smo
sumuilat᷑. seeui ꝯuenire deboe oĩo. Iam uͦ adolescentis et senis. et militis. ex in¬
gitanda quiloq̃tur. et apuo quẽ. et de quo. et ubi. et qͦ tp̃re. quio egert. quit
grece thesis. latine ꝓpositu nominat᷑. Hec ꝑsonã nõ ht̃ certã. uec me aliq̃ cełta¬

Expanded text:
cum patria mea, quae mihi vita mea multo est carior, loqueretur, dicens,' et cetera. Sic et montes et flumina vel arbores loquentes inducimus, personam inponentes rei quae non habet naturam loquendi; quod et tragoedis usitatum et in orationibus frequentissime invenitur. De Ethopoeia . Ethopoeiam vero illamendis affectibus, aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, moeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio; cum feminae sermo simulatur, sexui convenire debet oratio; jam vero adolescentis, et senis, et militis, et imgitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid nfinitum quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cuise genꝰ cui statĩ sine oratione nr̃a fauet animꝰ auditoris. Ad mirabile.: eo
q c̃ alienatꝰ animꝰ eor qui audituri s̃. Humle ẽ qͥ negligit᷑ ab auditore. Anceps ẽ
in quo ant iudicitio dubia ẽ. aur cnsi. et honestatis et tͦpitudinis particeps. ut
beniuolentiã pariat er offensã. Obscurũ in quo au tardi auditores s. aut diff̾iai¬
liorib ad cognoscendũ negocus causa cernit᷑ implicata. De sillogismis. rethoricis. uiiii.¬
illogisinus grece. latine arguintatõ appellat᷑. Argum̃tatio dicti ẽ qi argute
cõꝓbantis. Constar eñi trib partib. ꝓpositõne. assũptõne. ꝯclusione. Propositõe

Expanded text:
t animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur inplicata. § 9 De Syllogismis. Syllogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta comprobantis. 2. Constat enim tribus partibus: propositione, assumptione, conclusione. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
t ea que didicimꝰ profẽrimus. De inuentorib rethorice artis.ii.¬
ec aũ: disciplina a grecis inuenta ẽ. a gorgia.aristotile. Ermogoria. et tr̃a¬
lata in latinũ a tullio uidelicoe et qͥntiliano. et tatiano. uł pro sciẽcia. uł ꝓ¬
locutone grecoꝵ. Soe ita copiose. ita uarie. u eã lectori ad mirari ĩ ꝓnitu sit. cõ¬
p̾hende impossibile. Nam mẽbranis retentis qͣi adherescit memone serie dic¬
põnis ac mox repositis recordatõ oñis elabit᷑. huius discipline cognitõ oratorẽ¬

Expanded text:
ter ea, quae didicimus, proferamus. § 2 De inventoribus Rhetoricae artis. Haec autem disciplina a Graecis inventa est, a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in Latinum a Tullio videlicet et Quintiliano et Titiano, sed ita copiose, ita varie, ut eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfe
Abbreviated transcription (Latin):
traislatis nominib sit utendũ. ñ tim̃ longe accitis. soc ut ueris ꝓxima et cognata
iudeant᷑. Fugiendo &e hiꝑbati longiori. que fieri sine alioꝵ sensuũ ꝯfusiõe ñ possẽ.
Ambiguitas qͦ et uiciũ illud ciuendũ. cũ quidã iactatõne ducti. qͥ uniꝰ aut duob¬

Expanded text:
translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. 2. Fugienda etiam hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam, jactatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiodon. Cõma particła ẽ sentẽcie. cola membrũ. ꝑ iodꝰ. ambitꝰ uł circu¬
itꝰ. Fit aũr ex ꝯiunctone uerboꝵ cõma. ex cõmate colon. ex colo ꝑiodo. Cõma
ẽ uincture finitio. ut puta. et si uereor iudices. ecte unũ cõma. Sequit᷑ et aliut
bris fir ꝑ iodo. idẽ extremo sentẽcie clausula. ita ueterũ iudicioꝵ morẽ requir.
un literis quã in uerbis. quã &̾ in sentẽcus. In litteris ur iunctura apta xuiii¬
siz et ꝯueniens. et sic obsuandũ ne precedentis uerbi extrema uocalis in cindẽ
uocilẽ primã incidat uerbi seq̃ntis ut femine egiptie q instructa melior fir si
ꝯsonantes uocilib applicant᷑. T̃riũ qͦ ꝯsonanciũ q̃ in se incidentes stridere et qͣi
li. Fugienda ẽ et osonans .ii. inlisa uocalib. ut uerum eni. De Iunct᷑is uerboꝵ.x
amanda ẽ gͦ ꝓpͥetas. fic tñ ut nõ aliqno ꝓpt̾ humilitatẽ sordidi aut spurci uocabuli

Expanded text:
est sententiae; colon, membrum; periodus, ambitus vel circuitus. Fit autem ex conjunctione verborum comma, ex commate colon, ex colis periodus. 2. Comma est juncturae finitio, ut puta, et si vereor, judices, ecce unum comma; sequitur et aliud mbris fit periodus, id est, extrema sententiae clausula, ita: veterem judiciorum morem requirunt. n litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et cosit; et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut 'feminae Aegyptiae'. Quae structura melior fit, si consonantes vocalibus adplicantur. Trium quoque consonantium, quae in se incidentes stridere et quasi li'. Fugienda est et consonans M inlisa vocalibus, ut 'verum enim'. De iuncturis verborum . In Amanda est ergo proprietas, sic tamen, ut aliquando propter humilitatem sordidi, aut spurci vocabuli,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾n ipse agnitꝰ ẽ. ex uirtute naturȩ.
et intellectꝰ dĩ filiꝰ id p̾stat. uit intel¬
lectus et pat̾ sit: dũ ita imago est
ut non differat gen̾e. s sig̃cet aucto¬
rem. Imagnes enĩ cet̾e ex diu̾sis aut
metallis. aut fucis. aut gen̾ib aut
artibꝰ. reddũt eoꝵ sp̃es. quoꝵ sunt
imagines institutȩ. Sed nũqͥd ut
imagines uerx sint. exȩquari possũt
in anima uiuentib et uł picta uł
sculpta. uł fusa natiuis: Filiꝰ aut̃
patri non scd̃m hȩc miago ẽ: qr ui¬
uentis uiuens imago ẽ. et ex eo nat̾.
non habet nate diu̾sitatẽ. et in nul¬
lo dic̾sus. tenet nat᷑ȩ eiꝰ ex qua nõ
diu̾sus ẽ potestatẽ. Quod gͦ. imagoẽ:
eo ꝓficit ut patrẽ dm̃. unigenitidĩ
sigͥcet natiuitas. sig̾cet aut̃ ut for¬
ma ipse et imago iniusibił dei. et
ꝑ hoc non amiitat nat᷑ȩ unitamsi¬
militudinẽ: qr nec careat uitute

Expanded text:
agnitus est, ex virtute naturae: et intellectus Deus Filius id praestat, ut intellectus et Pater sit: dum ita imago est, ut non differat genere, sed significet auctorem. Imagines enim caeterae ex diversis aut metallis aut fucis aut generibus aut artibus reddunt eorum species, quorum sunt imagines institutae: sed numquid ut imagines verae sint, exaequari possunt inanima viventibus, et vel picta vel sculpta vel fusa nativis? Filias autem Patri non secundum haec ventis vivens imago est, et ex eo natus non habet naturae diversitatem, et in nullo diversus tenet naturae ejus ex qua non diversus est potestatem. Quod ergo imago est, eo proficit, ut Patrem Deum unigeniti Dei significet nativitas; significet autem, ut forma ipse et imago invisibilis Dei: et per hoc non amittit naturae 206 unitam similitudinem, quia nec careat virtute
Abbreviated transcription (Latin):
philupe: Arguit apłi in cognoscendo¬
deo se ignorationẽ. qr suꝑiꝰ se cognito.
patrẽ qͦ cognitũ eẽ chxisset. s qͥo illud
ẽ. querit̃ qd̃ se tanto tp̃r. cognitũ non
fuisse. scilicet qr se cognto. pat̾nȩ in
se natȩ eẽt intelligenda diuinitas.
care undas. iubere uentis. in intel¬
lectã cõmutationẽ uimi. incremen¬
taq qͥnq panũ cũ gestoꝵ fide gere-¬
re. fugare demones. morbos depelle.
cdamna corpoꝵ repende. em̃dare ui¬
cia natiuitatis. peccata dimittere.
uitã mortuis redd̾e. et hec ag̾e. car¬
nalem et dei se filiũ int̾ ista ꝓfiten¬
tem. Hinc q̃relȩ õis orta cõquestio ẽ.
qd̃ in sacram̃to natiuitatis humanȩ
gessisse hȩc in hoĩe assũpto dei non
intellecta nat᷑a ee̾t. Idcirco arguẽs.¬
cur cũ hȩc tanto tp̃r. gereret. ag¬
nitꝰ non fuisset. postulantib ut sibi
patrẽ ostend̾et: ait. Qui me uidet:
uidec et patrẽ. Non hie ille nunc¬

Expanded text:
Philippe ? Arguit Apostoli in cognoscenPhilippe ? Arguit Apostoli in cognoscendo se ignorationem: quia superius se cognito Patrem quoque cognitum esse dixisset. Sed quid illud est, quod queritur se tantse cognito, paternae in se naturae esset intelligenda divinitas. care undas, jubere ventis, inintellecta demutatione vini 205 incrementoque panum cum gestorum fide gerere, fugare daemonas, morbos depellere, damna corporum rependere, emendare vitia nativitatis, peccata dimittere, vitam mortuis reddere; et haec agere carnalem, et Dei se filium inter ista profitentem: hinc querelae omnis orta conquestio est, quod in sacramento nativitatis humanae, gessisse haec in homine assumpto Dei non intellecta natura ecur cum haec tanto tempore gereret, agnitus non fuisset; postulantibus ut sibi Patrem ostenderet, ait: Qui me vidit, vidit et Patrem . Non hic ille
Abbreviated transcription (Latin):
tur: s ignoratio̾i hic error est. Uisũ
enĩ iam et am̃ cognoscendũ dñs pa¬
trẽ dixerat: s uisũ ẽẽ apłs non in¬
tellexerat. Deniq non usũ negauit.
s ostendi sibi rogauit. neq ostensio¬
nem ueluti corꝑał contẽplationis
desiderauit. s demonstrationẽ intel¬
ligendi eiꝰ qui uisus ẽ. postulauit.
Filiũ enĩ in habitu hoĩs uid̾at. sed
quomͦ ꝑ id patrẽ uid̾it: nescit. nam
ad id qd̾ dixerat. dñe ostende nobrs
patrẽ. ut ostensio illa intelligendi
pociꝰ ee̾̃t demõstratio qͣm uidendi:
subiecit. et sufficit nob̾. Non adẽpta
ẽ. fides dicto: s cognoscendi demon¬
stratio ẽ. postulata. quȩ sufficeret
toritas eẽt non incerta credendi. Hĩc
aut̃ ostendendi patris petitio orta ẽ:
qr dictus ẽ. et uisus ee̾. et ꝑ hoc noscẽ¬
dus eẽ qr iusus fit. Nec impudens erat
ostensionẽ eiꝰ qͥ uisus ẽ. postulari. dñs¬
itaq dictis philipi hec reddidit. Tan¬
to tp̃r. uob̾cũ sum et non nostis me

Expanded text:
hic error est. Visum enim jam, et a modo cognoscendum Dominus Patrem dixerat: sed visum esse Apostolus non intellexerat. Denique non visum negavit; sed ostendi sibi rogavit: neque ostensionem veluti corporalis contemplationis desideravit, sed demonstrationem intelligendi ejus qui visus est postulavit. Filium enim in habitu hominis viderat: sed quomodo per id Patrem viderit, nescit. Nam ad quod dixerat, Domine, ostende nobis Patrem , ut ostensio illa intelligendi potius esset demonstratio, quam videndi, subjecit, et sufficit nobis. Non adempta est fides dicto; sed cognoscendi demonstratio est postulata, quae sufficeret nem auctoritas esset non incerta credendi. Hinc autem ostendendi Patris petitio orta est, quia dictus esset visus esse, et per hoc noscendus esse, quia visus sit. Nec impudens erat, ostensionem ejus qui visus est postulare. itaque dictis Philippi haec reddidit: Tanto tempore vobiscum sum; et non nostis me,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ase natiuitati unigeniti acqͥtenꝰ.
s uniu̾sa pociꝰ quȩ sua sũt sine dam¬
no imꝑtientis indulsit. Atq ita
nec nat᷑a dei caret. dũ non aliũde
qͣm ex deo ds ẽ. nec a deo differt.
dũ non amittit ipse qd̃ ds̃ ẽ. qr et
natiuitas dei cõsistit infilio. nec ꝑ
natiuitatẽ dei amisit ẽẽ dei natͣa.
qd̃ ds̃ ẽ. Pat̃ gͥ. infilio ẽ. et filiꝰ in pa¬
tre. ds̃ in deo. non ꝑ duplicẽ cõueni¬

Expanded text:
quid sit a se nativitati Unigeniti acquirens, quid sit a se nativitati Unigeniti acquirens, sed universa potius quae sua sunt sine damno impertientis indulsit. Atque ita nec natura Dei caret, dum non aliunde quam ex Deo Deus est; nec a Deo differt, dum non aliud ipse quam Deus est: quia et nativitas Dei consistit in Filio, nec per nativitatem Dei amisit ex se Dei natura quod Deus est. Pater igitur in Filio est, et Filius in Patre, Deus in Deo: non per duplicem co
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Non creditis qͣm ego in patre.
et pat̾ in me: Inscꝑabiles ẽẽ ꝑ nat᷑a¬
lem similitudinẽ patrẽ et filiũ: non
possumꝰ uerbis aliis doce. nsi filii.
Non enĩ hic ꝑdemutationẽ nomi-¬
nũ atq sp̃erũ filiꝰ qͥ uia ẽ. et ueritas
et uita ẽ. in imis theatralib ludit.
ut in assũpto hoĩe se filiũ dei nĩcu¬
pet. in nat᷑a uͦ: dm̃ patrẽ. et unꝰ ac so¬
lus ꝑsonali demutatione se nũc in a¬
lio m̃tiat᷑. Non itaq ipse solitariꝰ nũc
sibi filiꝰ ẽ. nũc se sibi ꝓfitet᷑ in patrẽ:
et natȩ noĩ̾a infert. cessante ratura.
Alia hic u̾boꝵ simplicitas ẽ. Namet
pat᷑. pat̾ ẽ et filiꝰ. filiꝰ ẽ. s in his oĩb
reb nichil in se nouũ. incħ diu̾sum.
nichilq ꝑegͥnũ ẽ. denet enĩ naturȩ
ueritas ꝓpͥetatẽ: ut qd̃ ex deo ẽ. deus
sit natiuitas. nec diu̾sitas. dũ et filiꝰ
non innat᷑am ext̾nam. ac dissimilẽ
patri deo subsistit. nec pat̾ alienum

Expanded text:
in Patre, et Pater in me ? Inseparabiles esse per naturalem similitudinem Patrem et Filium, non possumus verbis aliis docere, nisi Filii. Non enim hic per demutationem nominum atque specierum Filius, qui via est et veritas et vita, mimis theatralibus ludit: ut in assumpto homine 207 se filium Dei nuncupet, in natura vero Deum patrem, et unus ac solus personali demutatione se nunc in alio mentiatur. Non itaque ipse solitarius, nunc sibi filius est, nunc se sibi profitetur in patrem, et naturae nomina infert cessante natura. Alia hic verborum simplicitas est: nam et Pater pater est, et Filius filius est. Sed in his nominibus ac rebus nihil in se egrinum est. Tenet enim naturae veritas proprietatem; ut quod ex Deo est, Deus sit nativitas, nec diversitas: dum et Filius non in naturam externam ac dissimilem patri Deo subsistit, nec Pater alienum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non relictus ẽ. hominũ eloquiis
impedita sũt et obscura. Si qͥs a
liis u̾bis demõstrare hoc. qͣm qͥb di
ligit: aut legentib non intelligen¬
dũ relinqͥt. Dñs dixit cũ rogaret᷑
ut ostend̾et patrẽ. qͥ me uidet. uid̃t
et patrẽ. Hoc demutare antixp̃i ẽ.
hoc negare uidei ẽ. hoc nescire gen¬
tilis ẽ. s forte intelligentiȩ sensus in
crimine sit. Sit infide nr̃a uictũ.
si in dictis dei resedit obscuritas.
Nam nec solttariũ sermo sig̃cat. et
indifferentẽ t̃n nat᷑am ꝓfessio docet.
Uisũ enĩ infilio patrẽ. nec singła¬
ris potest ẽẽ. nec disparis: qr ꝑhũc
ille iusus. Nleq non unũ fut insa¬
cram̃ti ꝓfessione: neq inꝰ. Et q̃ro
qͥd sig̾casse in eo dñs credit᷑ cũ dicit.
qui me uidet: uidet et patrem.
Non tenes umonẽ: ubi ꝑ cõuĩctio¬
nẽ ipsã pat̾mi nõis sig̾cat᷑ adiectio.
Cũ enĩ dicit᷑ et patrẽ: exclusa est
singłaris atq unici intelligentia.

Expanded text:
. Non relictus est hominum eloquiis impedita sunt, et liis verbis demonstrare hoc, quam quibus ligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare antichristi est, hoc negare Judaei est, hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unum sunt in sacramenti professione, neque unus. Et quaero quid significasse in eo Dominus credatur, cum dicit: Qui me vidit, vidit et Patrem? Non tenes unionem, ubi per conjunctionem ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia.
Abbreviated transcription (Latin):
eo loquat᷑ ipse t̾n ioqͥt᷑. Nam qͥ non
a se loqͥt᷑. et t̃n loqͥt᷑: non potest nõ
ẽẽ dũ loqͥt᷑. Et dum non ase loqͥt᷑.
ostendit non suũ t̾m ee̾. qd̃ loquit᷑.
Subiecit enĩ. s pat̾ qui in me ma¬
net: ipse facit oꝑa sua. Man̾e infilio
patrẽ. non ẽ. singłaris atq unici.
Oꝑari uͦ ꝑ filiũ patrẽ. non ẽ. diffe¬
rentis aut exteri. sicut non unꝰ est.
non a se loqͥ. quȩ loqͥt᷑: neq rursũ
alieni ac seꝑabilis sit loqͥ ꝑ loqͣntem.
s hoc eoꝵ sacram̃tum ẽ. qui unum
sũt. qͥut̾q non aliud sũt. qui ꝑ na¬
turȩ ꝓpͥetatẽ in sese sũt. quoꝵ hȩc
unitas ẽ ut loq̃ns nona se loquat᷑.
neq qͥ non a se loqͥt᷑: non loquatur.
Et qr inse patrẽ et loqͥ et oꝑari do¬
cuerat. ꝑfectȩ huiꝰ unitatis fidem
statuit: dicens. Sed pat̃ qͥm me ma¬
net: ipse facit oꝑa sua. Credite mͥ.
qͣm ego in patre: et pat̾ in me.Sin

Expanded text:
eo loquatur, ipse tamen loquitur. Nam qui non eo loquatur, ipse tamen loquitur. Nam qui non a se loquitur, et tamen loquitur, non potest non esse dum loquitur: et dum ndit non suum tantum esse quod loquitur. Subjecit enim: Sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Manere in Filio Patrem, non est singularis atque unici: operari vero per Filium Patrem, non est differentis aut exteri. Sicuti non unius est, non ab se loqui quae loquatur; neque rursum alieni ac separabilis sit, loqui per loquentem: sed hoc eorum sacramentum est, qui unum sunt. Et uterque non aliud sunt, qui per naturae proprietatem in sese sunt: quorum haec unitas est, ut loquens non ab se loquatur; neque qui non ab se loquitur, non loquatur. Et quia in se Patrem et loqui et operari docuerat; perfectae hujus unitatis fidem statuit, dicens: Sed Pater, qui in me manet, ipse facit opera sua. Credite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nicħ aliud aliqͥs. qͣm in dm̃ ex dõ
d̾̃s nascit᷑. dũ ncħ in his nouũ ẽ. i¬
chil alienũ. nich inseꝑabile. dum in
patre et filio cred̃e deos duos impiũ
ẽ. dũ patrẽ et filiũ singłarẽ dm̃ p̃di¬
care sacrilegũ ẽ. dũ dm̃ ex deo qd̃ in
similitudine gen̾is unũ sint. nega¬
re blasphemũ ẽ. Ac ne dubium hoc
atq ambiguũ sacram̃tum fides ȩuã¬
gelica susciꝑet: hũc doct̾nȩ suȩ dñs
ordinẽ tenuit. Non creditis qm̃ ego
lio nat᷑ȩ ꝓpͥetas demonstrari. qͣm his
ipsis u̾bis potuit. et potest. natiui¬
tatis tam̃ in oĩb sig̃catione prelata.
Cum enĩ ait uerba quȩ ego loqͦꝵ
uob̃. non ame loquor: non exemit
ꝑsonã. neq se filiũ denegauit. nec
natam inse pat̾nȩ uirtutis abscon
nens loqͥt᷑. Dũ aut̃ non a se loquit᷑.
natiuitatẽ in se dei. ex deo patre te¬
stat᷑. ipse inseꝑabił ab eo. atq indis¬
sumlis unitate nat᷑e. qr ꝙͣmius ab

Expanded text:
 aliud aliquid quam in Deum ex Deo Deus nascitur, dum nihil his novum est, nihil alienum, nihil separabile, dum in Patre et Filio credere deos duos impium est, dum Patrem et Filium singularem Deum praedicare sacrilegum est, dum Deum ex Deo quod in similitudine generis unum sint negare blasphemum est. atque ambiguum sacramentum fides evangelica susciperet, hunc doctrinae suae Dominus ordinem tenuit: Non creditis mihi, qulio naturae proprietas demonstrari, quam his ipsis verbis, potuit et potest, nativitatis tamen in omnibus significatione praelata? Cum enim 208 ait: Verba quae ego loquor vobis, non a me loquor; non exemit personam, neque se filium denegavit, nec naturam in se paternae virtutis abscondnens loquitur: dum autem non ab se loquitur, nativitatem in se Dei ex Deo patre testatur. Ipse in separabilis ab eo atque indissimilis unitate naturae: quia quamvis ab
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ ea ꝑquã upxerat deficit. seo
hoc qd incõꝑabile dei ẽ: ex cõꝑationũ
parte cognoscimꝰ. ut non mcredibile
in om̃ sit: qd ꝓ parte aliqua in t̾renis
reꝑiat᷑ helem̃tis. Quero itaq nũc.
utrũ diuisio aut seꝑatio sit: cũ igniꝰ
ex igne ẽ. Aut mĩqͥd abscidit᷑ nat᷑a
ne maneat. aut non seqͥt᷑ nat᷑a ne
insit. cũ accenso lumine ex lumine
ꝑ quendã. qͣsi natiuitatis ꝓfectũ na¬
turȩ nulla desectio sit. et tam̃ sit
lum̃ exlumine: Aut nũqͥd hoc nõ
manet in eo. qd̃ ex sese sine desectiõe
subsistit. aut hoc non mest in eo. un
unũ fint. cũ lum̃ ex lumine. nec
diuisione seꝑabile sit. nec gen̾e na-¬
ad dei dignitatẽ. ut nos pociꝰ intelli¬
gentiã iniuisibiliũ ex cõꝑabilib su¬
meremꝰ. non utiq ut aliqd̃ natͣe dei

Expanded text:
et cum ea per quam vixerat, deficit. Sed et cum ea per quam vixerat, deficit. Sed hoc quod incorporale Dei est ex comparationum parte cognoscimus, ut non incredibile in Deum sit, qis. Quaero itaque nunc utrum divisio ac separatio sit, cum ignis ex igne est? Aut nunquid absciditur natura, ne maneat? Aut non sequitur natura, ne insit? cum accenso lumine ex lumine per quemdam quasi nativitatis profectum naturae nulla defectio sit, et tamen sit lumen ex lumine. Aut nunquid hoc non manet in eo, quod ex sese sine defectione subsistat? Aut hoc non inest in eo, undunum sint, cum lumen ex lumine nec divisione separabilis sit, nec genere naad Dei dignitatem, ut non potius intelligentiam invisibilium ex comparabilibus sumeremus, non utique, ut aliquod nat
Abbreviated transcription (Latin):
neq totũ uiuit ex uita. cũ in ea
multa sint quȩ sine nat᷑e suȩ sensu
cũ excreuerint desecent᷑. In deo uero
totũ qd̃ ẽ: uuit. Ds̃ enĩ uita ẽ. et
ex uita: non potest qͥcqͣm e̾ẽ nͥ uiuiũ.
Neq ex deriuatione. s ex uirtute na¬
tiuitas ẽ. ac sic dũ totũ qd̃ ẽ. uiuit.
et dũ totũ qd ex eo nascit̃ uirtꝰ ẽ:
habet natiuitatẽ: habet demutati¬
onẽ. et imꝑtit ꝓfectũ. nec amittit
nat᷑am. dũ et natiuitatẽ quã dedit.
ꝑ indiscretȩ nat᷑e simuitudinẽ seqͥt᷑.
et natiuitas eam quȩ uruens ex ui¬
uente ẽ. nat᷑am nascendo non dese-¬
rit. Affert aut̃ ꝓ parte fidei huius
significationẽ ignis in se ignẽ habenꝰ.
et in igne ignis manens. Nam cum
sit in eo splendor luminis. nat᷑ȩ calor.
uirtꝰ urendi. mobilitas estuandi.
totũ tam̃ ignis ẽ. et hec uniu̾sa una
natã ẽ. Habet qͥdem ex infirmitate
quod ꝑ mat̾iam subsistit ac uiuit.

Expanded text:
neque totum vivit ex vita; cum in ea neque totum vivit ex vita; cum in ea multa sint, quae sine naturae suae sensu, cum excreverint, desecentur. In Deo vero totum quod est vivit. Deus enim vita est: et ex vita non potest quidquam esse nisi neque ex derivatione, sed ex virtute nativitas est. Ac sic dum totum quod est vivit, et dum totum quod ex eo nascitur virtus est, habet nativitatem, non habet demutationem, et impertit profectum, non amittit naturam. Et dum nativitatem quam dedit per indiscretae naturae similitudinem sequitur, et nativitas eam, quae vivens ex vivente est, naturam nascendo non deserit. Affert autem pro parte fidei hujus significationem ignis in se ignem habens, et in igne ignis manens. Nam cum sit in eo splendor luminis, naturae calor, virtus urendi, mobilitas aestuandi, totum tamen ignis est, et haec universa una natura est. Habet quidem ex infirmitate quod per materiam subsistit ac vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã inuentẽ. Ammonuisse nos in
exordio sermonis nr̃i meminimꝰ hu¬
manas cõꝑationes diuinis non satis¬
face exemplis: tam̃ ꝓ parte intelli¬
gentiȩ nr̃ȩ sensũ formis corꝑalibus
erudiri. Humanȩ natiuitatis cõsci¬
entiam confulo: utrũ non intra par¬
tes maneat origo nascentiũ. Ham tã¬
et si helem̃ta illa mania ac turpia
qͥb nascendi causȩ meohant᷑. inho¬
minẽ altum esliuat. ꝑnate tamen
uirtutẽ intra se iuicẽ manent :
dũ et ꝑdatam a se natȩ eiꝰdem origi¬
nem nascentẽ. sequit᷑ ille qui gignit.
et ꝑacceptã natiuitatẽ cuiꝰ uirtus
et si deriuet᷑. non tam̃ auferat᷑ ingig¬
nente se manet ille qͥ nascit᷑. et hoc
qͥdem tantũ ad humane natiuitatis
intelligentiã cõmemoratũ a nob̃ sit:
non etiã ad ꝑfectũ munigenito deo
natiuitatis exẽplũ. qr nat᷑ȩ huma¬
ne infirmitas ex disparib cõꝑat᷑.
et ex manimis continet᷑ ad uitam.
nec statim in ea qd̃ gignit᷑ uiuit.

Expanded text:
discrimen. --Admonuisse nos in exordio sermonis 199 nostri meminimus, humanas comparationes divinis non satisfacere exemplis; tamen pro parte intelligentiae nostrae sensum formis corporalibus erudiri. Humanae nativitatis conscientiam consulo, utrum non intra patres maneat origo nascentium. Nam tametsi elementa illa inanima ac turpia, quibus nascendi causae inchoantur, in hominem alterum effluant, naturae tamen virtute intra se invicem manent: dum et per datam naturae ejusdem originem, nascentem sequitur ille qui gignit; et per acceptam nativitatem, cujus virtus etsi derivetur, non tamen aufertur, in gignente se manet ille qui nascitur. Et hoc quidem tantum ad humanae nativitatis intelligentiam commemoratum a nobis sit, non etiam ad perfectum in unigenito Deo nativitatis exemplum: quia naturae humanae infirmitas ex disparibus comparatur, et ex inanimis continetur ad vitam. Nec statim in ea quod gignitur vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
sio pociꝰ alt̾iꝰ malt̾um existimaret᷑.
qͣm ꝑ gen̾ationẽ natiuitatẽq uni¬
tas eiꝰdẽ in utroq nat᷑ȩ. Credi itaq
sibi dñs uult. ne forte ꝑ assũpti ho¬
minis cdispensationẽ fidei cõscientia
ꝑiclitet᷑. certe si qͥd afferat ambigui¬
tatis caro et corpꝰ et passio: uł oꝑib
credat᷑ dm̃ in deo eẽ. et ex deo dm̃ ẽẽ.
unũ eos e̾ẽ: dũ natͣȩ uirtute ut̃q
in se ẽ. et neut̃ sine alt̾̃o ẽ: dũ et patͣ
nicħ ex siuis amittit in filio. et filiꝰ
totũ sumit ex patre qd̃ filiꝰ ẽ. non ẽ.
corꝑaliũ nat᷑arũ ista conditio. ut insĩt
sibi inuicẽ. ut subsistentis nateͣ ha¬
beant ꝑfectã unitatẽ. ut manens
unigeniti natiuitas. a pat̾ne diuim¬
tatis sit inseꝑabił ueritate. Unigeni
to t̾m istud deo ꝓpͥũ ẽ. et in sacram̃to
uerȩ natiuitatis. fides ista ẽ: et spi¬
ritał uirtutis hoc opꝰ ẽ. ncħ differre.
et ẽẽ. et inesse. Hesse aut̃ non aliud

Expanded text:
sio potius alterius in alterum existimaretur, quam per generationem nativitatemque unitas ejusdem in utroque naturae. Credi itaque sibi Dominus vult, ne forte per 209 assumpti hominis dispensationem fidei conscientia periclitetur. Certe si quid afferat ambiguitatis caro, et corpus, et passio: vel operibus credatur, Deum in Deo esse, et ex Deo Deum esse, unum eos esse: dum naturae virtute uterque in se est, et neuter sine altero est: dum et Pater nihil ex suis amittit in Filio, et Filius totum sumit ex Patre quod filius est. Non est corporalium naturarum ista conditio, ut insint sibi invicem, ut subsistentis naturae habeant perfectam unitatem, ut manens unigeniti nativitas a paternae divinitatis sit inseparabilis veritate. Unigenito tantum istud Deo proprium est, et in sacramento verae nativitatis fides ista est, et spiritalis virtutis hoc opus est, nihil differre esse et inesse: 210 inesse autem non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. Nonne uos dicitis q̃m ad¬
huc qͣtuor messes sũt. et messis ue¬
nit: Ecce dico uobis. leuate ocłoꝰ
urõs et aspicite regiones: qr albȩ
sũt ad messem. Nec tẽpꝰ patit᷑: neçal¬
bentiũ ad messem regionũ sig̃catio.
ꝑmitat aliqͥd hic t̾renũ et corꝑeuor
intelligi. s ad ꝑfectoꝵ fructuũ beati¬
tudinẽ contuendã. intelligentiae

Expanded text:
os dicitis, quoniam adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et adspicite regiones, quia albae sunt ad messem . Nec tempus patitur, nec albentium ad messem regionum significatio permittit, aliquid hic terrenum et corporeum intelligi: sed ad perfectorum fructuum beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
s cõmouit apłm philippũ: nouitas
dictoꝵ. Homo cernit᷑. dei se filiũ co¬
fitet᷑. Conito se: cognoscendũ patrẽ
fatet᷑. Patrẽ uisũ ẽẽ dicit: et ꝑ id.
conoscendũ ẽẽ: qr uisus sit. Huma¬
ni istud animi infirmitas non ca¬
pit: nec fidẽ sumit tam diu̾sarum
rerũ ꝓfessio. ut qui tũc uisus sit :
nũc cognoscendꝰ sit. cũ uidisse cogni¬
tionis sit. ut filiꝰ cognitꝰ sit. et pat̾
cognitꝰ sit. cũ cognitionẽ filii. ipse
scd̾m hominẽ corꝑał et uisus et ta¬
ctus ingesserit. Cognitionẽ autẽ
ex eo patris. ipsa illa differens ab
eo cõspecti hõis nat᷑a non p̾stet. et
frequent̃ filiꝰ patrẽ a nemine uisũ

Expanded text:
 commovit apostolum Philippum novitas dictorum. Homo cernitur, Dei se filium confitetur, cognito se cognoscendum Patrem fatetur. Patrem visum esse dicit, et per id cognoscendum esse quia visus sit. Humani istud animi infirmitas non capit, 204 nec fidem sumit tam diversarum rerum professio; ut qui tunc visus sit, nunc cognoscendus sit, cum vidisse cognitio sit; ut si Filius cognitus sit, et Pater cognitus sit: cum cognitionem Filii ipse secundum hominem corporalis et visus et tactus ingesserit, cognitionem autem ex eo Patris, ipsa illa differens ab eo conspecti hominis natura non praestet, et frequenter Filius Patrem a nemine visum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pat̾ habet uitã inse: sic et filio
dedit uitã hab̾e insemet ipso: omĩa
uiua sua ex uiuente testatꝰ e. Quod
aut̃ ex uiuo uiuũ natũ ẽ. habet na¬
tiuitatis ꝓfectũ. sine nouitate nat̾ȩ.

Expanded text:
 Pater habet vitam in se, sic et Filio dedit vitam habere in semetipso; omnia viva sua ex vivente testatus est. Quod autem ex vivo vivum natum est, habet nativitatis profectum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc seqͥt᷑. Si scitis me: et patrem me¬
um scitis. Homo ihs xp̃s cermit᷑. et
quomͦ si ipse cognitꝰ sit. erit cognitꝰ
pat̾. cũ natȩ suȩ. ioest hõis. in eo ha¬
bitũ apłi recognoscant. et lib̾a corꝑa¬
li d̃s carne. non inhac corꝑal carnis
infirmitate noscendꝰ sit: s in sacram̃¬
to assũpti corꝑis. diuinitatis pat̾nȩ
nat᷑am inse dñs confirmans: hunc
ordinẽ tenuit. Si scitis me et patrẽ
meũ scitis: et amͦ scietis eũ. et udi¬
stis eũ. Tempꝰ uisionis: seꝑauit a tp̃r
cognitionis. Namquẽ cognoscendum

Expanded text:
hoc sequitur: Si scitis me, et Patrem meum scitis . Homo Jesus Christus cernitur: et quomodo si ipse cognitus sit, erit cognitus Pater; cum naturae suae, id est, hominis in eo habitum Apostoli recognoscant, et liber a corporali Deus carne, non in hac corporalis carnis infirmitate noscendus sit? Sed in sacramento assumpti corporis divinitatis paternae naturam in se Dominus confirmans, hunc ordinem tenuit: Si scitis me, et patrem meum scitis: et a modo scietis eum, et vidistis eum. Tempus visionis separavit a tempore co